ส้มจี๊ด

ผักสวนครู สม้ จี๊ด Cumquats ห้องสมุดประชาชนอาเภอทบั ปดุ ศนู ยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอาเภอทบั ปดุ

ส้มจด๊ี เป็นผลไม้ตระกูลส้ม ทม่ี ผี ลขนาดเลก็ รสชาติจดี๊ จา๊ ดสะใจมากๆ สม้ จด๊ี ปลกู ได้ทั้งในกระถาง หรือปลูกลงดนิ ลักษณะทว่ั ไปของต้นสม้ จีด๊ ส้มจ๊ีดเป็นไม้ยืนต้น มีพุ่มขนาดกลางเมื่อ อายุประมาณ 4-5 ปีข้ึนไป ความสูงของต้นส้มจี๊ดอยู่ ท่ี 1.25-2.70 เมตรเท่าน้ัน ความกว้างของพุ่มอยู่ที่ 1.30-1.65 เมตร มีหนามอ่อนๆ เกิดระหว่างข้อใบ ล้าต้นอ่อนจะมีส้ีน้าตาลอ่อนๆ แต่เมื่ออายุเพิ่มมาก ข้นึ จะเปลย่ี นเปน็ สีน้าตาลแก่ ใบจะมีลักษณะเป็นรูปไข่ ขอบใบเรียว ปลายแหลม ก ว้ า ง 2 -4 เ ซ น ติ เ ม ต ร แ ล ะ ย า ว ป ร ะ ม า ณ 4-7 เซนติเมตร ใบออ่ นจะมสี เี หลอื งออ่ น ใบแก่จะมีสี เขยี ว เรียงสลับกันไป

ผล จะค่อนข้างกลม จะมีสีเขียวหากเป็นผลอ่อน และมีสีเขียวอมเหลืองน่ันแปลว่าสามารถเก็บเกี่ยวได้แล้ว มีเปลอื กบาง เนื้อในสเี หลือง รสชาติ สามารถขยายพันธุ์ด้วย การเพาะเมล็ด ติดตา และตอนกง่ิ แตท่ เ่ี กษตรนยิ มส่วนใหญ่ จะเป็นการตอนกิ่ง เพราะจะง่ายต่อการปลูก สามารถ ตา้ นทานโรค และที่ส้าคัญให้ผลผลิตได้อย่างรวดเร็ว ต้นเต้ีย งา่ ยต่อการเกบ็ เกีย่ ว วิธีการปลกู สม้ จด๊ี 1.แนะนา้ ให้ปลกู ในชว่ งฤดูฝน เพ่ือไม่ให้ต้นส้มจี๊ด ทลี่ งดินไปแลว้ เกิดการขาดน้า 2.การเว้นช่วงในการปลูก คือระยะ 3×6 เมตร 3×3 เมตร และ 5×5 เมตร ท้าการขุดหลุมให้มีความกว้าง 50×50 เซนติเมตร และลึก 50 เซนติเมตร 3. ผสมดินกับปุ๋ยคอก หรือปุ๋ยหมัก ด้วยอัตรา 1:1 เข้าด้วยกัน แล้วน้าดินใส่ที่ถูกผสมกับปุ๋ยคอกหรือปุ๋ย หมักใส่กลับลงไปในหลุมเหมือนเดิม ประมาณ 2 ใน 3 ของ ความลึก

4.น้าต้นกล้ามาวางไว้ในหลุม ใช้มีดกรีด ถุงพลาสติกออก ระวังอย่าให้ดินในถุงแตกออก แล้วกลบ ด้วยดินท่ีเหลอื ลงไปในหลมุ 5.เพื่อป้องกันต้นพันธุ์ส้มจี๊ดล้ม ให้ปักไม้ไว้ บรเิ วณโคนสม้ จี๊ดแล้วผกู เชอื ก จากน้ันรดนา้ ใหช้ มุ่ การดแู ลรกั ษาต้นสม้ จี๊ด 1.นา้ เป็นสิ่งที่จ้าเป็นมากในช่วงแรกที่มีการปลูก สม้ จดี๊ เพราะหากเกษตรกรปล่อยใหข้ าดน้า จะน้าไปสู่การ เป็นโรคและแมลงรบกวน หลังจากการปลูกใหม่ๆ ควรรด น้าทุกวัน หลังจากท่ีเห็นว่าต้นส้มจี๊ดพออยู่ตัวสามารถ เปล่ียนเป็น 2 สัปดาห์คร้ัง และค่อยรดเฉพาะช่วงแล้ง หรอื ฝนไม่ตกเป็นครัง้ คราว เมอ่ื ต้นโตเต็มท่ีแล้วก็ยังต้องให้ น้าอย่างสม่้าเสมอ เกษตรกรท่านไหนท่ีปลูกเป็นสวนขนาด ใ ห ญ่ จ ะ ต้ อ ง มี ร ะ บ บ ร ด น้ า แ บ บ มิ นิ ส ป ริ ง เ ก อ ร์

การดูแลรกั ษาต้นส้มจดี๊ 2.การใส่ปุ๋ย ในช่วงแรกท่ีมีการปลูกใหม่ๆ ให้ อัดปุ๋ยคอกไปก่อน ในช่วงน้ีปุ๋ยเคมียังไม่ส้าคัญอะไรมาก ค่อยมาเริ่มใส่ปุ๋ยเคมีสูตร 20-10-10 และ 20-11-11 เพื่อเร่งการเจริญเติบโตของต้นและใบ ในช่วงเดือนที่ 4 ด้วยปริมาณ 200 กรัมต่อต้น แล้วค่อยเพิ่มมาเป็น 300- 500กรัมต่อต้น เมื่อต้นส้มมีอายุได้ 2 ปี เม่ือเข้าสู่ปีท่ี 3 ให้เปล่ียนสลับเป็นปุ๋ยตัวกลางคือ 8-24-24 หรือ 12-24-12 แต่ท้ังน้ีไม่ควรใช้ติดต่อเป็นระยะเวลาที่ ยาวนาน เพราะจะท้าให้เกิดการสะสมธาตุ P มากเกินไป แนะน้าให้ใช้สลับกันไป การให้ปุ๋ยทุกครั้งจะต้องมีการ หว่านตามแนวพุ่ม ไม่แนะน้าให้ชิดโคนต้นส้มจี๊ด จนเกินไป เพราะอาจทา้ ใหโ้ คนเน่าหลังจากปุ๋ยละลาย 3.การตัดแต่งก่ิง ส้าหรับส้มจ๊ีดเป็นพุ่มท่ีมีล้า ต้นหลักเพียงต้นเดียว และแตกกิ่งประมาณ 3-5 ก่ิง เกษตรกรจ้าเป็นจะต้องเลือกตัดกิ่งที่รกทึบบริเวณ ด้านล่างและกลางต้นออก เพ่ือท่ีแสงแดดจะได้ส่องถึง โคนต้น ก่ิงท่ีอ่อนแอ ที่น้าค้าง เป็นโรคและถูกแมลง ทา้ ลายให้จัดการตัดท้งิ ไปไดเ้ ลย

วัชพืช 1.หนอนชอนใบ จะคอยท้าลายระยะใบอ่อน ท้าการกัดกินใบจากด้านหน้าสู่ด้านหลัง สังเกตได้ง่ายๆ ใบจะเหน็ เป็นทางสขี าวคดเคี้ยวไปมา ใบหงิกงอ ขอบใบ ม้วนเข้ากลางใบ ไม่เจริญเติบโตและแคระแกรน วิธีการ ป้องกันเกษตรกรจะต้องท้าการสุ่มส้ารวจบริเวณยอด หากพบในปริมาณท่ีไม่มากนัก ให้เด็ดใบเผาท้าลายท้ิง กรณีท่ีมากให้ใช้ อบาแม็คติน อัตตรา 3-5 มิลลิลิตรต่อ น้า 20 ลิตร ฉดี พ่นไปบรเิ วณทีม่ หี นอนชอนใบ 2.เพล้ียไฟ จะเป็นรอยสีเทา เป็นขั้วบริเวณท่ี ถูกท้าลาย ส่วนใหญ่แล้วจะเกิดกับผลอ่อน โดยท่ีเพลี้ย จะดดู กินน้าจากยอดออ่ น ใบและผล วิธีการป้องกันหาก พบลักษณะดังกล่าวให้ใช้ อิมิดาคลอพริด ในอัตรา 10 มลิ ลลิ ติ รตอ่ น้า 20 ลิตร 3.ไรแดง จะเกิดอาการใบส้มจ๊ีดหงิกงอ ไม่ เจรญิ เตบิ โต และร่วงหลน่ ผลจะเปล่ียนเป็นสนี า้ เงนิ และ สนี ้าตาลในเวลาต่อมา มีผิวท่ีกร้าน แคระแกรนและร่วง ในท่ีสดุ วิธกี ารกา้ จดั ด้วยวธิ กี ารพ่นก้ามะถันชนิดละลาย น้า ด้วยอัตราส่วน 4 ช้อนต่อน้า 20 ลิตร ทุกๆ 15 วัน เชา้ เย็น เพอื่ ป้องกันอาการใบไหม้

อา้ งอิง https://millionaire-academy.com/archives/6135 ภาพประกอบจากอินเทอรเ์ น็ต