หนังสือราชบพิธมิตรธรรม FRINDSHIP BEYOND TIME

47

4๘

49

50

51

52

5๓

54

55

56

57

5๘

59

ส׺สัม¾นั ธ์ä·ย-วาตกิ นั ใ นเวลาต่อมา มิตรสัมพันธ์ระหว่างราชอาณาจักรสยามและราชส�านักวาติกันก็แน่นแฟ้นยิ่ง ข้ึน เมื่อพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงทราบว่าสมเด็จพระสันตะปาปาเบเนดิกซ์ ท่ี ๑๕ (Benedict XV) ทรงได้รับเลือกให้ด�ารงต�าแหน่งองค์พระประมุขแห่งคริสตจักรนิกายโรมัน คาทอลกิ พระองค์ใหม่เม่อื พุทธศกั ราช ๒๔๕๗ ก็ทรงส่งพระราชสาส์นอ�านวยพรไปถวาย ขณะเดยี วกนั ในประเทศสยามมีโรงเรียนคริสต์เกิดข้ึนเพื่อรองรับการศึกษาท่ีขยายลงสู่ราษฎรเป็นล�าดับ พร้อมกับที่ คณะมิชชันนารีได้เผยแผ่ศาสนาออกไปตามภูมิภาคต่าง ๆ และสร้างโบสถ์ใหญ่น้อยท่ีงดงาม รายรอบ ดว้ ยชมุ ชนชาวครสิ ต์ พระมหากษตั รยิ พ์ ระองคส์ บื ตอ่ มากท็ รงเอาพระราชหฤทยั ใสใ่ นการทา� นบุ า� รงุ ครสิ ต์ ศาสนา บางโอกาสที่เสด็จพระราชด�าเนินไปยังต่างแดน ก็จะเสด็จไปเฝ้าสมเด็จพระสันตะปาปาท่ีกรุง โรมด้วย เช่น พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเดจ็ พระนางเจ้ารา� ไพพรรณี พระบรมราชินี ในรัชกาลท่ี ๗ ได้เสด็จพระราชดา� เนนิ เยือนกรงุ วาตกิ ัน ราชอาณาจักรอิตาลี และได้เข้าเฝ้าสมเด็จพระ สนั ตะปาปาปโิ อ ท่ี ๑๑ (Pius XI) เมอ่ื วนั ที่ ๒๑ มนี าคม พทุ ธศกั ราช ๒๔๗๖ (นบั เปน็ พทุ ธศกั ราช ๒๔๗๗ ตามปฏิทินปัจจุบัน) เป็นต้น จดหมายเหตุเสด็จพระราชด�าเนินประพาสยุโรป พุทธศักราช ๒๔๗๖ – ๒๔๗๗ ของพระบาท สมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยพลโท พระยาวิชิตวงศ์วุฒิไกร (หม่อมราชวงศ์สิทธ์ิ สุทัศน์) ราช เลขานุการในพระองค์ในกระบวนเสด็จ ฯ บันทึกเหตุการณ์เมื่อพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเข้าเฝ้าสมเดจ็ พระสนั ตะปาปาปิโอ ท่ี ๑๑ (Pius XI) ว่า “วันท่ี ๒๑ มนี าคม พ.ศ. ๒๔๗๖ เวลา ๑๑.๐๐ นาฬิกา เจ้าพนักงานกรมวงั ของท่าน พระสนั ตะปาปา ๓ นาย แต่งเตม็ ยศน�ารถยนตร์ ๔ คนั มาเชิญเสด็จไปเฝ้าท่านสันตะปาปา ทวี่ งั วะตกิ นั พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั ทรงเครอื่ งอวิ นงิ เดรสประดบั สายสพายและดารา จกั รกี บั มหาปรมาภรณ์ สมเดจ็ พระนางเจา้ ฯ พระบรมราชนิ ที รงเครอ่ื งดา� ประดบั สายสพาย จกั รเี สดจ็ พระราชดา� เนนิ พรอ้ มดว้ ยพระเจา้ วรวงศเ์ ธอ กรมหมน่ื เทววงศว์ โรทยั และขา้ ราช บริพารไปยังวังวะติกัน...เสนาอ�ามาตย์และพระอีกหลายท่านประชุมกันคอยรับเสด็จอยู่ที่ ทอ้ งพระโรงเคลเมนตนิ า ประทบั รอครหู่ นงึ่ กรมวงั เชญิ เสดจ็ พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั ทรงน�าเฝ้าท่านสันตะปาปา ท่านสันตะปาปาประทานหัตถ์ให้สัมผัสตามประเพณี (ถ้าเป็น คนถือฆริสตศาสนาต้องคุกเข่าลงจูบพระหัตถ์) แล้วประทานพรกล่าวต้อนรับเป็นภาษา ฝรง่ั เศส เสรจ็ แล้วตรสั ลา เสดจ็ พระราชดา� เนนิ เปน็ ขบวนไปพบท่านคาร์ดนิ ลั ปาเชลลี คอย รับเสด็จอยู่” 60 ราชบพิธมิตรธรรม FRIENDSHIP BEYOND TIME

พระราชสาสนพระบาทสมเดจ็ พระมงกฎุ เกลาเจา อยูหัวถวาย สมเด็จพระสันตะปาปาเบเนดกิ ซ ที่ ๑๕ (Benedict XV) ในโอกาสทรงรับตาํ แหนงสมเด็จพระสันตะปาปา เมอ่ื พุทธศักราช ๒๔๕๗ 61

พระบาทสมเดจ็ พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าร�าไพพรรณี พระบรมราชนิ ี ในรัชกาลที่ ๗ เสดจ็ พระราชดา� เนนิ ไปเฝ้าสมเด็จพระสันตะปาปาปิโอ ท่ี ๑๑ (Pius XI) ครั้นรชั สมยั พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหดิ ล พระอัฐมรามาธบิ ดนิ ทร ได้เสด็จ พระราชดา� เนนิ เปน็ การสว่ นพระองค์ ไปทรงเยย่ี มพระสงั ฆราชแปรร์ อส (Perros) ณ อาสนวหิ ารอสั สมั ชญั กรงุ เทพมหานคร เมอื่ วนั ที่ ๔ พฤษภาคม พทุ ธศกั ราช ๒๔๘๙ ด้วยเหตทุ ที่ รงค้นุ เคยมาก่อนหน้านน้ั และ วาระนัน้ พระสงั ฆราชแปร์รอสได้กราบบังคมทูลว่า “ขอถวายพระพร มหาบพติ รพระราชสมภารเจ้า ในการท่ีมหาบพติ รพระราชสมภารเจ้า ได้ทรงแผ่พระมหากรุณาธิคุณเสดจ็ มาเยีย่ ม โบสถ์อัสสัมชัญในวาระน้ี ย่อมนับว่าเปนเกียรติยศอันยิ่งใหญ่ของคณะสงฆ์ และบรรดา คริสตชนทั้งหลายแห่งวัดอัสสัมชัญ และคริสตชนทั่วราชอาณาจักร์ด้วย น�ามาซึ่งความ ปลาบปลม้ื ปีตยิ นิ ดีอย่างล้นพ้น คริสตชนต่างรู้สกึ ซาบซึ้งในพระมหากรุณาธคิ ุณล้นเกล้าฯ อาตมภาพจงึ ขอนา� ความรสู้ กึ เหลา่ นี้ มาถวายแด่มหาบพติ รพระราชสมภารเจ้า ในนามของ ครสิ ตชนทงั้ หลาย โดยฉะเพาะอย่างยง่ิ ครสิ ตชนแห่งวัดอสั สมั ชัญ พระครสิ ตธรรมยอ่ มกา� หนดให้บรรดาครสิ ตชนถอื เปนหน้าทขี่ องตนในอนั ทจี่ ะกราบ บังคมทูลวิงวอนพระผู้เปนเจ้า ขอให้ทรงคุ้มครองบรรดาวงศาคณาญาติตลอดจนบรรดา ผู้มีพระคุณทั้งหลาย อันมีพระมหากษัตริย์เปนพิเศษทุก ๆ วัน คริสตชนจึงพากันวิงวอน ขอพระผู้เปนเจ้าขอให้ทรงปกปักรักษา และทรงอ�านวยพระพรพิเศษแด่สมเด็จบรมบพิตร พระราชสมภารเจา้ พรอ้ มทจ่ี ะสนองพระมหากรณุ าธคิ ณุ โดยพยายามแสดงตนเปนไพรฟ่ า้ ข้าแผ่นดิน ทจ่ี งรกั ภักดตี ่อประเทศชาตแิ ละพระมหากษัตรยิ ์ของตน 62 ราชบพิธมิตรธรรม FRIENDSHIP BEYOND TIME

พระบาทสมเดจ็ พระปรเมนทรมหาอานนั ทมหดิ ล พระอฐั มรามาธบิ ดนิ ทร เสดจ็ พระราชดําเนนิ ไปยังอาสนวหิ ารอสั สมั ชญั เพ่อื ทรงเยย่ี มพระสงั ฆราชแปรรอส (Perros) 6๓

พระบาทสมเดจ็ พระบรมชนกาธเิ บศร มหาภมู พิ ลอดลุ ยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร และสมเดจ็ พระนางเจา้ สิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เฝ้าสมเด็จพระสันตะปาปาจอห์น ที่ ๒๓ (John XXIII) ณ พระราชวังวาตกิ ัน ในทสี่ ดุ นี้ อาตมภาพพรอ้ มดว้ ยคณะสงฆแ์ ละครสิ ตชน ขอวงิ วอนพระผเู้ ปนเจา้ จงทรง พระกรณุ าโปรดประสทิ ธปิ ระสาทพระวรพรชยั ใหม้ หาบพติ รพระราชสมภารเจา้ พรอ้ มดว้ ย พระประยรู ญาตทิ รงพระเกษมสำ� ราญ เจรญิ พระชนมายยุ ง่ิ ยนื นาน เพอ่ื ทรงบำ� เพญ็ พระราช กรณียกิจอันเปนประโยชน์ยง่ิ ใหญ่แก่ประเทศชาตสิ ืบไปเทอญ ขอถวายพระพร” ต่อมาพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสริ ิกติ ์ิ พระบรมราชนิ ีนาถ พระบรมราชชนนพี นั ปีหลวง ได้เสดจ็ พระราชด�ำเนิน ไปเฝ้าสมเด็จพระสันตะปาปาจอห์น ที่ ๒๓ (John XXIII) ณ พระราชวังวาติกัน ในวันที่ ๑ ตุลาคม พทุ ธศกั ราช ๒๕๐๓ ในโอกาสเสดจ็ พระราชด�ำเนนิ ประพาสประเทศในทวีปยุโรป ซง่ึ ทรงได้รบั การถวาย การต้อนรับอย่างย่งิ ใหญ่สมพระเกยี รติ สมเดจ็ พระนางเจ้าสริ กิ ิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนี พันปีหลวง ทรงพระราชนิพนธ์ เหตุการณ์ครั้งเสด็จพระราชด�ำเนินไปเฝ้าสมเด็จพระสันตะปาปา ณ กรงุ โรม ไว้ในหนังสอื “ความทรงจ�ำในการตามเสดจ็ ต่างประเทศทางราชการ” ความตอนหน่งึ ว่า 64 ราชบพธิ มติ รธรรม FRIENDSHIP BEYOND TIME

“วงั วาตกิ นั กว้างใหญ่ถงึ ๑๓ เอเคอร์คร่งึ ได้ยินว่ามหี ้องต้ัง ๑,๐๐๐ ห้อง ขนาดต้อง เดินผ่านเพียงไม่กห่ี ้องในตอนเช้าวันนน้ั ยงั หอบ แต่ละห้องดูผาด ๆ ล้วนหรหู รา มรี ูปภาพ ศลิ ปินส�ำคญั ๆ ของโลก เช่น ราฟาเอล ไมเคลแอนเจโล เปน็ ต้น ติดอยู่ตามฝา เราเดนิ ผ่าน หอ้ งโธรนไปอกี ๒ หอ้ ง กถ็ งึ หอ้ งซง่ึ พระสนั ตะปาปาคอยรบั เสดจ็ พระเจา้ อย่หู วั และขา้ พเจ้า อยู่ ท่านโปรดให้คนอ่นื คอยอยู่ข้างนอกทง้ั หมด แล้วกท็ รงนำ� เราทงั้ ๒ เข้าไปในห้องประทับ ของท่านตามล�ำพงั เมื่อพระสันตะปาปาทรงยื่นหัตถ์มา พระเจ้าอยู่หัวทรงก้มพระองค์ลงค�ำนับแล้วจับ พระหตั ถ์ ทรงเล่าประทานข้าพเจ้าภายหลงั ว่า พระสนั ตะปาปาทรงเออ้ื มกรมายดึ พระองค์ ไว้ไม่ใหท้ รงกม้ ตำ�่ เกนิ ไป เราทง้ั ๒ คดิ เอาเองวา่ เหน็ จะเปน็ เพราะทา่ นมพี ระเมตตา ไมอ่ ยาก ให้เราท�ำส่ิงใดที่ไม่ถูกต้องต่อกฎศาสนาของเราละกระมัง ส่วนข้าพเจ้าเม่ือท่านส่งหัตถ์มา ประทาน กถ็ อนสายบัวถวายท่านขณะท่จี ับพระหตั ถ์ เราทงั้ ๒ เห็นว่า นอกจากท่านจะทรง มวี ัยวฒุ แิ ล้ว ยังมีคณุ วฒุ ซิ ึง่ สาธชุ นนับถอื กันทั่วโลกอีกด้วย พระบรมศาสดาของเรากท็ รง สอนเราไว้ว่า “การบูชาผู้ควรบชู าเปน็ มงคลอย่างยง่ิ ” พระสนั ตะปาปาพระองค์นัน้ ทรงเป็น บุคคลที่พงึ เคารพทสี่ ดุ เพยี งมองดูท่านก็มีความรู้สกึ ว่าท่านเปน็ คนดี บรสิ ุทธิ์ เต็มไปด้วย ความเมตตากรณุ า ส่วนที่ ๑ 65 กา้ วแรกแหง่ ครสิ ต์ศาสนาในสยาม

พระสันตะปาปารับสั่งกับพระเจ้าอยู่หัวเป็นภาษาฝร่ังเศส ทรงคุยกันอยู่นานเกือบ ชว่ั โมงดว้ ยเรอื่ งตา่ ง ๆ อยา่ งกวา้ งขวาง ในทส่ี ดุ กล็ งเอยดว้ ยเรอื่ งเมอื งไทยและเรอื่ งพระพทุ ธ ศาสนา พระเจา้ อยหู่ วั รบั สงั่ บอกพระสนั ตะปาปาวา่ ทา่ นทรงสนบั สนนุ ศาสนาทกุ ศาสนาใน เมอื งไทย ในเมืองเรา ราษฎรมเี สรที จี่ ะนบั ถอื ศาสนาต่าง ๆ ตามใจชอบ ผู้ทถี่ ือครสิ ต์นกิ าย โรมนั คาธอลคิ ก็มอี ยู่ไม่น้อย ล้วนเป็นพลเมอื งท่ีดีของชาติ อนั เปน็ ข้อพสิ ูจน์ว่าถ้าผู้ใดเคร่ง อยู่ในศาสนาแล้ว ศาสนาทุกศาสนาย่อมสอนมนษุ ย์ให้เปน็ บุคคลท่ดี ี อยู่ในศีลในสตั ย์ด้วย กันทงั้ นน้ั เมอื่ ได้เวลาทพ่ี ระเจ้าอยู่หัวจะเสด็จกลับ พระสันตะปาปากถ็ วายพระพรด้วยการ ยกพระหัตถ์ไปข้างหน้า และท่องคาถาภาษาละตนิ ตามแบบของท่าน แล้วกท็ รงพาเราออก มาจากห้องเดมิ ไปยงั ห้องใหญ่อกี ห้องหนง่ึ ทหี่ ้องนี้ พระเจ้าอยู่หวั ได้ทรงนา� ผู้ตามเสดจ็ ทาง ราชการเขา้ เฝา้ พระสนั ตะปาปา ซง่ึ ทา่ นกป็ ระทานพระหตั ถแ์ กท่ กุ คนและประทานของขวญั คนละหีบ เป็นพระรูปท่านท�าเป็นเหรียญเงิน แล้วก็ยกพระหัตถ์ประทานพรอีกครั้งก่อนที่ พวกเราจะทูลลากลบั ไป” นบั จากเหตกุ ารณ์พระบาทสมเดจ็ พระบรมชนกาธเิ บศร มหาภมู พิ ลอดลุ ยเดชมหาราช บรมนาถ บพติ ร และสมเดจ็ พระนางเจา้ สริ กิ ติ ์ิ พระบรมราชนิ นี าถ พระบรมราชนนพี นั ปหี ลวง เสดจ็ พระราชดา� เนนิ ไปยังราชส�านักวาติกัน เพื่อเฝ้าสมเด็จพระสันตะปาปาจอห์น ที่ ๒๓ (John XXIII) ล่วงแล้วอีก ๒๔ ปี ต่อมา คือในพทุ ธศกั ราช ๒๕๒๗ สมเด็จพระสันตะปาปาจอห์น ปอล ท่ี ๒ (John Paul II) จงึ ได้เสด็จ เยอื นราชอาณาจกั รไทยในฐานะพระราชอาคนั ตกุ ะของพระบาทสมเดจ็ พระบรมชนกาธเิ บศร มหาภมู พิ ล อดลุ ยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร ซงึ่ เสดจ็ ออกทรงรบั สมเดจ็ พระสนั ตะปาปา ณ พระทนี่ ง่ั จกั รมี หาปราสาท พระบรมมหาราชวงั อย่างสมพระเกยี รติเฉกเช่นเดียวกัน นับจากอดีตเป็นต้นมา ไมตรีทางด้านการศาสนาระหว่างประเทศสยามกับตะวันตกเป็นไมตรีท่ี พระมหากษตั รยิ ท์ รงรบั เปน็ พระราชธรุ ะในการอา� นวยความสะดวกตา่ ง ๆ ทรงสนบั สนนุ กจิ การของคณะ มิชชนั นารี และพระราชทานเสรภี าพในการปฏบิ ตั ิศาสนกิจได้อย่างเตม็ ที่ ขณะเดียวกนั ผู้นา� ครสิ ตจกั รก็ มีโอกาสแสดงความต้ังใจที่จะเผยแผ่คริสต์ศาสนาในดินแดนสยาม เพื่อให้ความเชื่อและศรัทธาในองค์ พระผู้เป็นเจ้าได้แพร่หลายไปท่ัวทุกมุมโลกตามความประสงค์ แม้ระยะทางระหว่างไทยและราชส�านัก วาตกิ นั จะหา่ งไกลเพยี งใด กม็ ไิ ดเ้ ปน็ อปุ สรรคใหเ้ กดิ ความยอ่ ทอ้ ในการเจรญิ ทางพระราชไมตรแี ละธรรม ไมตรีที่จะบังเกดิ มีในอนาคต 66 ราชบพิธมิตรธรรม FRIENDSHIP BEYOND TIME

พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธเิ บศร มหาภูมพิ ลอดลุ ยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร และสมเดจ็ พระนางเจาสริ ิกติ ์ิ พระบรมราชนิ นี าถ พระบรมราชชนนพี นั ปหลวง เฝา สมเดจ็ พระสนั ตะปาปาจอหน ท่ี ๒๓ (John XXIII) ณ พระราชวงั วาตกิ นั วนั ท่ี ๑ ตลุ าคม พุทธศกั ราช ๒๕๐๓ 67

สมุดภาพจากฟลม ภาพยนตรสวนพระองค ในการเสด็จพระราชดาํ เนนิ ไปทรงเยอื นทวปี ยุโรป พุทธศกั ราช ๒๕๐๓ 6๘

สมุดภาพจากฟลมภาพยนตรส ว นพระองค ในการเสดจ็ พระราชดาํ เนนิ ไปทรงเยอื นทวีปยุโรป พุทธศกั ราช ๒๕๐๓ 69

สมดุ ภาพจากฟลม ภาพยนตรสวนพระองค ในการเสด็จพระราชดาํ เนนิ ไปทรงเยอื นทวปี ยุโรป พุทธศกั ราช ๒๕๐๓ 70

สมุดภาพจากฟลมภาพยนตรส ว นพระองค ในการเสดจ็ พระราชดาํ เนนิ ไปทรงเยอื นทวีปยุโรป พุทธศกั ราช ๒๕๐๓ 71



๒ส่วนที่ ก้าวย่าง ทางธรรมไมตรี



เ ม่ือความสัมพันธ์ระหว่างศาสนากระชับแน่นแฟ้นมากข้ึน โดยนับแต่รัชสมัยพระบาทสมเด็จ พระจลุ จอมเกลา้ เจา้ อย่หู วั เปน็ ตน้ มา องคป์ ระมขุ ของประเทศไดเ้ สดจ็ พระราชดำ� เนนิ ไปทรงเยยี่ มสมเดจ็ พระสนั ตะปาปา อกี ทง้ั พระราชวงศบ์ างพระองคท์ ม่ี โี อกาสเสดจ็ พระราชดำ� เนนิ ไปยงั ตา่ งประเทศ กไ็ ดท้ รง เข้าเฝ้าสมเด็จพระสันตะปาปาในโอกาสต่าง ๆ ด้วย ท�ำให้มิตรไมตรีระหว่างพระบรมราชจักรีวงศ์และ ราชสำ� นกั วาตกิ นั นน้ั ผกู พนั อยา่ งมเิ สอ่ื มคลาย ทง้ั ภารกจิ การเผยแผศ่ าสนาในประเทศไทยและภารกจิ อนื่ เพ่ือมนุษยธรรม กไ็ ด้รบั การอปุ ถมั ภ์สนบั สนุนส่งเสรมิ ให้เกิดขน้ึ อย่างต่อเนอื่ ง การเสรมิ สรา้ งความสมั พนั ธ์ระหวา่ งพระพทุ ธศาสนาและครสิ ตศ์ าสนานน้ั อาจนบั ไดว้ ่าการเสดจ็ พระราชด�ำเนินไปทรงเยือนประเทศอิตาลีและราชส�ำนักวาติกันในพุทธศักราช ๒๕๐๓ ของพระบาท สมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้า สริ กิ ติ ิ์ พระบรมราชนิ นี าถ พระบรมราชชนนพี นั ปหี ลวง เปน็ เหตกุ ารณส์ ำ� คญั ทางประวตั ศิ าสตรแ์ ละความ สัมพนั ธ์ระหว่างประเทศ และครัง้ ส�ำคญั อีกครง้ั หนึง่ เมื่อสมเดจ็ พระสันตะปาปาจอห์น ปอล ท่ี ๒ (John Paul II) ไดเ้ สดจ็ มาทรงเยอื นราชอาณาจกั รไทยอยา่ งเปน็ ทางการในพระฐานะพระราชอาคนั ตกุ ะระหวา่ ง วันที่ ๑๐ – ๑๑ พฤษภาคม พทุ ธศักราช ๒๕๒๗ การเสดจ็ มาทรงเยอื นประเทศไทยในครงั้ นนั้ เปน็ สง่ิ ที่ สืบเน่ืองมาจากการท่ีคณะสงฆ์ไทยได้มีโอกาสไปเข้าเฝ้าสมเด็จพระสันตะปาปา ณ พระราชวังวาติกัน เม่อื ๑๒ ปีก่อนหน้านนั้ ส่วนที่ ๒ 75 ก้าวย่างทางธรรมไมตรี

áรก¾Ø·ธ-¤รÊิ ต »¯Êิ ั¹¶Òร ¾Øทธศักราช ๒๕๑๕ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (ปณุ ฺณสริ มิ หาเถร) สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสงั ฆปริณายก วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ขณะทรงด�ารงพระสมณศักดิ์ ท่ีสมเด็จพระวันรัต แม่กองงานพระธรรมทูต ได้เดินทางไป ปฏิบัติบ�าเพ็ญศาสนกิจในต่างประเทศ และได้เข้าเฝ้าสมเด็จ พระสนั ตะปาปาปอล ท่ ี ๖ (Paul VI) ณ สา� นกั วาติกนั กรงุ โรม ประเทศอิตาลี โดยในคร้ังนั้นสมเด็จพระวันรัต (ปุ่น ปุณฺณสิริ) ได้ถวายผ้าไตรและเครื่องอัฐบริขารของพระสงฆ์ในพระพุทธ ศาสนาเพื่อเป็นที่ระลึกและเป็นศาสนวัตถุร่วมจัดแสดง เกี่ยวกับศาสนาต่าง ๆ ในพิพิธภัณฑ์ที่กรุงโรม การเดินทาง ไปเข้าเฝ้าสมเด็จพระสันตะปาปาปอล ที่ ๖ (Paul VI) ครั้งน้ ี มีพระเถระส�าคัญ ๓ รูปจากประเทศไทยร่วมเดินทางไปเข้า สู่ส�านักวาติกันและนิกสัน พระ เฝ้าด้วย ได้แก่ พระธรรมคุณาภรณ์ (เกี่ยว อุปเสโณ) (ต่อมา นิพนธ์ในสมเด็จพระอริยวงศา รับพระราชทานสถาปนาสมณศักดิ์ท่ีสมเด็จพระพุฒาจารย์ คตญาณ (ปณุ ณฺ สริ มิ หาเถร) สมเดจ็ วดั สระเกศ กรงุ เทพมหานคร) พระเทพวรเวท ี (ช่วง วรปญุ ฺโญ) พระสงั ฆราช สกลมหาสงั ฆปรณิ ายก (ตอ่ มารบั พระราชทานสถาปนาสมณศกั ดท์ิ ส่ี มเดจ็ พระมหารชั มงั คลาจารย ์ วดั ปากนา�้ กรงุ เทพมหานคร) และพระศรีวิสุทธิโมลี (ประยุทธ์ ปยุตฺโต) (ต่อมารับพระราชทานสถาปนาสมณศักดิ์ที่สมเด็จพระพุทธ 76 ราชบพธิ มิตรธรรม FRIENDSHIP BEYOND TIME

สมเดจ็ พระสนั ตะปาปาปอล ท่ี ๖ (Paul VI) ทรงฉายพระรูปกับสมเด็จพระวันรตั (ปนุ ปณุ ณฺ สริ )ิ เมอ่ื วนั ท่ี ๗ มถิ ุนายน พุทธศกั ราช ๒๕๑๕ 77

สมเด็จพระวันรัต (ปุ่น ปุณฺณสิริ) พระธรรมคุณาภรณ์ (เก่ียว อุปเสโณ) พระเทพวรเวที (ช่วง วรปุญฺโ) พระศรวี สิ ุทธโิ มลี (ประยุทธ์ ปยตุ ฺโต) และคณะ ขณะเดนิ ทางไปเข้าเฝ้าสมเด็จพระสันตะปาปาปอล ท่ี ๖ (Paul VI) โฆษาจารย์ วัดญาณเวศกวัน นครปฐม) พระราชาคณะท้ัง ๓ รูปน้ีได้เดินทางไปร่วมประชุมสัมมนาท่ี สำ� นกั งานศาสนสัมพนั ธ์แห่งโลก จงึ ได้มโี อกาสเข้าเฝ้าสมเดจ็ พระสันตะปาปาในโอกาสเดียวกนั บรรยากาศการเข้าเฝ้าสมเด็จพระสันตะปาปาในครั้งนั้นนับว่าน่ารื่นรมย์ยิ่งนัก ผู้แทนคณะสงฆ์ ไทยได้เข้าเฝ้าอย่างใกล้ชดิ ได้สมั ผสั พระหตั ถ์และมปี ฏสิ นั ถารชว่ั ระยะเวลาหนง่ึ และได้ถวายของทร่ี ะลกึ สมเดจ็ พระวันรตั (ปุ่น ปณุ ณฺ สิร)ิ บันทกึ เหตกุ ารณ์ไว้ในหนังสอื เรอ่ื ง “สู่สำ� นกั วาตกิ นั และนกิ สัน” ความ ตอนหนง่ึ ว่า “ฉนั เพลแล้วเตรยี มไปวังวาตกิ ัน โป๊ปนัดให้เฝ้าเวลา ๑๓.๐๐ น. แต่วันน้มี แี ขกมาก มาเฝ้ากันหลายทศิ เวลาเข้าเฝ้าจงึ เคล่ือนไปบ้าง ผู้เข้าเฝ้าวนั น้ี พระภกิ ษุ ๓ รปู หมอ ๒ คน คือนายแพทย์สโิ รตน์ บนุ นาค และแพทย์หญงิ คุณหญงิ ศรีจิตรา บนุ นาค ล่ามยูซิส ๑ คน ช่างภาพ ๒ คน...เม่ือถึงวาระของเรา สมเด็จพระสันตะปาปามายืนรออยู่ท่ีใกล้ประตูเข้า แล้ว พอเจ้าหน้าท่ีเปิดประตูออกมา เราเดนิ เข้าไปสัก ๓ – ๔ ก้าว ตรงเข้าไปหาท่าน สมเด็จ พระสันตะปาปาย่นื พระหตั ถ์มาให้จบั และทรงท�ำแก่พวกเราอย่างนน้ั ครบชดุ ทรงปราศรัย เลก็ นอ้ ย แลว้ เชญิ พวกเราเขา้ นงั่ ทเี่ กา้ อส้ี ำ� หรบั เฝา้ เกา้ อนี้ มี้ ปี ระมาณ ๑๐ ตวั เปน็ เกา้ อคี้ อ่ น ข้างเก่า ต้ังบนพรมเก่าแก่แต่ยังสะอาด เปน็ พรมสีจืด ๆ คงรับแขกมาหลายปี เราและพระ ราชโมลีนงั่ ขวา พระธรรมปิฎกน่งั ซ้าย ครน้ั น่งั เรยี บร้อยแล้ว จงึ ถวายพระพร...” 78 ราชบพธิ มติ รธรรม FRIENDSHIP BEYOND TIME

สมเดจ็ พระสันตะปาปาปอล ที่ ๖ (Paul VI) ทรงฉายพระรูปกบั สมเดจ็ พระวันรัต (ปุ่น ปณุ ณฺ สิร)ิ และคณะผู้เข้าเฝ้า จากน้ันแล้วสมเด็จพระสันตะปาปามีพระด�ำรัสตอบ มีพระปฏิสันถารกับคณะสงฆ์ไทย และมี พระดำ� รสั ตอนหนง่ึ ว่าทรงมีความรู้ทางพระพทุ ธศาสนาเช่นกนั เพราะทรงศึกษาหลายปี และทรงช่ืนชม ประเทศไทยทเี่ ปน็ ประเทศทรี่ ม่ เยน็ ทเ่ี ปน็ เชน่ นน้ั กเ็ พราะพระพทุ ธศาสนาและสามคั คธี รรม จากนน้ั สมเดจ็ พระสนั ตะปาปาประทานเหรยี ญทร่ี ะลกึ แกค่ ณะทเี่ ดนิ ทางมาเฝา้ ฯ รวมทง้ั โปรดใหถ้ า่ ยภาพไวเ้ ปน็ ทร่ี ะลกึ ส่วนบนั ทึกประวัติศาสตร์หน้าหนงึ่ ของพระราชาคณะทไ่ี ด้มีโอกาสเข้าเฝ้าสมเด็จพระสนั ตะปาปา ปอล ที่ ๖ (Paul VI) ไดใ้ หร้ ายละเอยี ดความประทบั ใจเหตกุ ารณค์ รงั้ นน้ั ไว้ พระเทพวรเวที (ชว่ ง วรปญุ โฺ ) บนั ทกึ ว่า “วนั ที่ ๗ มถิ ุนายน ๒๕๑๕ คณะของเราต้องรบี ฉันเปน็ การด่วน ด้วยคณุ ประสาน จะพาเข้าเฝ้าโป๊ปในตอนเที่ยง การเข้าเฝ้าวันน้ีเป็นไปอย่างไม่เป็นทางการ เฝ้าพร้อม ประชาชนท่ัวไป ทุกวันพุธโป๊ปจะเสด็จลงรับการเฝ้าแหนของประชาชนใช้เวลาประมาณ ๒ ชั่วโมง มีด�ำรัสในท�ำนองเทศนาแก่ประชาชนด้วย วันน้ีมีประชาชนประมาณหนึ่งหมื่น คน ดูเต็มห้องประชุมซึ่งนับว่าใหญ่ทีเดียว ประชาชนเหล่าน้ันเดินทางไปจากประเทศ ต่าง ๆ ใกล้บ้างไกลบ้าง เร่มิ พิธตี งั้ แต่ ๑๑.๐๐ น. ในการนม้ี โี ทรทัศน์ตดิ อยู่ให้ดไู ด้ในห้อง ต่าง ๆ ภายในสำ� นักน้ัน คณุ ประสานได้พาคณะของเราไปถงึ เม่อื เทีย่ งเศษ ข้ึนไปนงั่ อยู่ช้นั บน ซ่งึ เป็นชน้ั ของเจ้าหน้าทโี่ ทรทัศน์ เครือ่ งขยายเสยี ง นกั หนังสอื พมิ พ์ และต�ำรวจ มอง เห็นได้ทั่ว เม่ือเทศนาเสร็จก่อนจะเสด็จกลับได้ทักทายปราศรัยกับประชาชน เจ้าหน้าท่ี ส่วนที่ ๒ 79 กา้ วยา่ งทางธรรมไมตรี

80 ราชบพธิ มติ รธรรม FRIENDSHIP BEYOND TIME

สว่ นท่ี ๒ 81 กา้ วยา่ งทางธรรมไมตรี

พระธรรมคุณาภรณ์ (เก่ียว อปุ เสโณ) พระเทพวรเวท ี (ช่วง วรปญุ ฺโญ) และพระศรวี สิ ุทธิโมลี (ประยุทธ์ ปยตุ ฺโต) เข้าเฝ้าสมเด็จพระสนั ตะปาปาปอล ท ่ี ๖ (Paul VI) ของสำ� นักวำตกิ ันได้พำคณะของเรำไปยนื คอยเฝ้ำอยู่ในท่อี ีกแห่งหนึ่งในทำงเสดจ็ ออก นับ ว่ำคณะของเรำได้เข้ำเฝ้ำอย่ำงใกล้ชิดเป็นพิเศษ ได้สนทนำ สัมผัสพระหัตถ์ ได้รับเหรียญ ที่ระลกึ จำกพระหตั ถ์ด้วย” พระศรวี สิ ุทธโิ มลี (ประยทุ ธ์ ปยุตโฺ ต) ได้อธบิ ายมูลเหตุทีไ่ ด้เดนิ ทางไปวาติกันว่า “เหตุที่ไปเยือนวำติกัน คือ ในระยะที่อยู่ในอเมริกำ ได้ทรำบจำกสถำนทูตที่ กรุงวอชิงตันว่ำ ทำงคณะของท่ำนเจ้ำประคุณสมเด็จฯ วัดพระเชตุพน ได้ก�ำหนดตัวท่ำน เจ้ำคุณเลขำธิกำร ให้เป็นสมณทูตองค์หนึ่ง ที่จะเข้ำเย่ียมองค์พระสันตะปำปำ และขอให้ ไปร่วมคณะด้วย โดยจะไปสมทบกันที่กรุงโรม เพรำะบังเอิญก�ำหนดเดินทำงถึงกรุงโรม ประจวบกันพอดี คอื วนั เยย่ี มวำติกันของท่ำนเจ้ำประคุณสมเดจ็ ฯ ก�ำหนดไว้ ๗ มิถุนำยน ศกนี้ ส่วนตั๋วเครื่องบินของคณะว่ำ จะเดินทำงถึงโรมในวันที่ ๕ และออกจำกโรมในวันท่ี ๗ ตอนคำ่� เป็นอันสมทบกันได้ทน่ี น่ั และไม่เสียงำนทง้ั สองฝ่ำย กำรเดนิ ทำงกล็ งตัวตำมท่ี คดิ หมำยไว้นนั้ คอื ถึงกรงุ โรมในวันท่ี ๕ มิ.ย. ได้กรำบถวำยคำรวะแด่ เจ้ำประคณุ สมเด็จฯ พบพระเถรำนุเถระ พร้อมทั้งผู้ใหญ่ในกรมกำรศำสนำ และญำติโยม ที่มำในคณะ รุ่งขึน้ ๖ ม.ิ ย. ๑๕ มบี ชิ อปบำงทำ่ นมำรบั พระสงฆ์ ๕ รปู (คอื พระเดชพระคณุ พระธรรมปฎิ ก และทำ่ น เจ้ำคณุ พระรำชโมลี กับคณะ ๓ รปู ทมี่ ำถึงใหม่) ไปร่วมสมั มนำทส่ี ำ� นกั งำนศำสนสมั พันธ์ แห่งโลก โดยในฝ่ำยวำตกิ นั มคี ำร์ดนิ ลั ท่ำนหนง่ึ เปน็ หวั หน้ำ วนั ต่อมำ ๗ ม.ิ ย. ๑๕ หลงั เพล ไปเฝ้ำองค์พระสันตะปำปำ ผู้คนมำกมำย ทรงทกั ทำยรำว ๓ นำที แล้วไปชมโบสถ์เซนต์ ปีเตอร์ (St. Peter’s Church)” 82 ราชบพธิ มิตรธรรม FRIENDSHIP BEYOND TIME

สมเด็จพระวันรตั (ปุน ปณุ ฺณสริ )ิ ปฏิสนั ถารกบั สมเด็จพระสันตะปาปาปอล ท่ี ๖ (Paul VI) 83

พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธเิ บศร มหาภูมพิ ลอดลุ ยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร และสมเดจ็ พระนางเจา สริ กิ ิต์ิ พระบรมราชนิ ีนาถ พระบรมราชชนนพี ันปหลวง เสด็จออก ณ พระท่นี ัง่ จักรมี หาปราสาท พระบรมมหาราชวงั ทรงรับสมเด็จพระสนั ตะปาปาจอหน ปอล ท่ี ๒ (John Paul II) 84

áรกÊัม¼ัʼ׹Ἃ¹´ิ¹ไ·Â ¨ ากจดุ เรม่ิ ต้นแห่งมติ รธรรมทีแ่ ดนไกลน้ ี ส�านกั วาตกิ นั ได้เห็นความส�าคัญและมิตรภาพระหว่าง ศาสนาที่จะพึงบังเกิดข้ึน แม้ไม่มีการพบปะระหว่างผู้น�าเป็นช่วงระยะเวลานาน หากแต่คณะบาทหลวง ครสิ ตศ์ าสนากไ็ ดป้ ฏบิ ตั ภิ ารกจิ อยา่ งเขม้ แขง็ ภายใตพ้ ระบรมโพธสิ มภารของพระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั คร้นั พุทธศักราช ๒๕๒๗ หรอื อีก ๑๒ ปีต่อมา สมเดจ็ พระสันตะปาปาจอห์น ปอล ท่ี ๒ (John Paul II) ไดเ้ สดจ็ เยอื นราชอาณาจกั รไทยอยา่ งเปน็ ทางการในฐานะพระราชอาคนั ตกุ ะของพระบาทสมเดจ็ พระบรม ชนกาธเิ บศร มหาภมู พิ ลอดลุ ยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร ระหวา่ งวนั ท ี่ ๑๐ – ๑๑ พฤษภาคม พทุ ธศกั ราช ๒๕๒๗ นบั เปน็ สมเดจ็ พระสันตะปาปาพระองค์แรกในประวตั ศิ าสตร์ท่ไี ด้เสด็จเยือนราชอาณาจักรไทย คร้ังน้ัน พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เสด็จ ออกทรงรับและถวายเล้ียงพระกระยาหารค�่า ณ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท พระบรมมหาราชวัง ในวนั พฤหัสบด ี ที่ ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๒๗ แล้วมพี ระราชดา� รสั จากนน้ั สมเด็จพระสนั ตะปาปาจอห์น ปอล ที ่ ๒ (John Paul II) มพี ระด�ารัสตอบ สว่ นท่ี ๒ 85 กา้ วยา่ งทางธรรมไมตรี

พระราชดาํ รัส ในโอกาสทส่ี มเดจ็ พระสนั ตะปาปาจอหน ปอล ท่ี ๒ เขาเฝาในโอกาสท่เี สด็จเยือนประเทศไทย ณ พระทน่ี ั่งจกั รมี หาปราสาท ในวนั พฤหัสบดี ท่ี ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๒๗ ขำ้ พเจำ้ และพระรำชนิ มี คี วำมปตี ชิ น่ื ชมยงิ่ นกั ทไ่ี ดต้ อ้ นรบั พระคณุ เจำ้ ในโอกำสทเ่ี สดจ็ มำเยอื นประเทศของเรำ ส�ำนักวำติกันกับประเทศไทย แม้จะมีควำมสัมพันธ์ทำงกำรทูตอย่ำงสมบูรณ์ไม่ นำนนัก แต่แท้ที่จริง เรำได้มีควำมผูกพันอันลึกซึ้งต่อกันมำแล้วช้ำนำน ในประกำรท่ี ครสิ ต์ศำสนำนกิ ำยโรมนั คำทอลกิ ได้เผยแผ่เข้ำมำถงึ ประเทศน้นี บั ด้วยศตวรรษ ต้ังแต่ครง้ั พระนครศรอี ยธุ ยำเปน็ รำชธำนี คณะบำทหลวงและศำสนทตู ผเู้ ดนิ ทำงเขำ้ มำเผยแผศ่ ำสนำ ทกุ เหล่ำทกุ ร่นุ ได้นำ� เอำครสิ ตธรรมพร้อมทง้ั วทิ ยำกำรต่ำง ๆ ซง่ึ เจรญิ อยู่ในประเทศยโุ รป ในกำลนั้น ๆ เข้ำมำสั่งสอนคนไทย อ�ำนวยโอกำสให้คนไทยได้เรียนรู้คริสต์ศำสนำ และ สรรพวิทยำอันก้ำวหน้ำ พร้อมทั้งศิลปวัฒนธรรมประเพณีของชำวตะวันตกและได้น�ำมำ ประกอบปรับปรุงใช้ให้เปน็ ประโยชน์แก่กจิ กำรบ้ำนเมืองเป็นอนั มำก กำรที่ประเทศไทยและชำวไทยยินดีต้อนรับผู้เผยแผ่ศำสนำต่ำง ๆ ด้วยไมตรีและ ด้วยควำมจรงิ ใจฉันมติ รทกุ สมยั มำนนั้ เปน็ เพรำะชำวไทยซง่ึ เป็นพทุ ธมำมกชน มจี ติ ส�ำนกึ ม่ันคงอยู่ในกุศลสจุ รติ และในควำมเมตตำกำรุณเห็นว่ำศำสนำทง้ั ปวงย่อมสัง่ สอนควำมดี ให้บคุ คลประพฤตปิ ฏบิ ตั แิ ต่ในทำงทถ่ี กู ทชี่ อบ ทเ่ี ปน็ ประโยชน์ ให้ใฝ่หำควำมสงบสขุ ควำม ผ่องใสให้แก่ชวี ติ ทั้งเรำยงั มเี นตแิ บบธรรมเนยี ม ให้ต้อนรบั นับถอื ชำวต่ำงชำติต่ำงศำสนำ ดว้ ยควำมเปน็ มติ ร แผไ่ มตรแี กก่ นั ดว้ ยเมตตำจติ และดว้ ยควำมจรงิ ใจบรสิ ทุ ธใิ์ จมใิ หด้ แู คลน เบียดเบียนผู้ถือสัญชำติและศำสนำอ่ืน ด้วยจะเป็นเหตุน�ำควำมแตกร้ำวและควำมรุนแรง เดอื ดรอ้ นมำให้ ดงั นี้ ครสิ ตศ์ ำสนำจงึ เจรญิ งอกงำมขน้ึ ไดใ้ นประเทศนี้ ชำวไทยตำ่ งรจู้ กั และ เคำรพยกยอ่ งองคส์ มเดจ็ พระสนั ตะปำปำ ประมขุ แหง่ ชำวคำทอลกิ อยำ่ งสงู ในฐำนะบคุ คล สำ� คญั ผู้หน่ึง ผู้แผ่ควำมสงบร่มเยน็ และควำมสว่ำงแจ่มใสแก่ชำวโลกถ้วนหน้ำ เมอื่ ครำวทข่ี ำ้ พเจำ้ มโี อกำสไปเยอื นสำ� นกั วำตกิ นั เมอ่ื ปคี รสิ ตศกั รำช ๑๙๖๐ สมเดจ็ พระสันตะปำปำจอห์น ที่ ๒๓ ตรัสถำมถึงคนไทย ว่ำนับถือศำสนำมำกน้อยเพียงใด ข้ำพเจ้ำได้ทูลตอบไปว่ำคนไทยเป็นศำสนิกชนที่ดีทั่วกัน ส่วนใหญ่นับถือพระพุทธศำสนำ อนั เปน็ ศำสนำประจำ� ชำติ และนอกนนั้ ยงั นบั ถอื ศำสนำอน่ื อกี หลำยศำสนำ เพรำะชำวเรำมี อสิ รภำพและสทิ ธเิ สมอภำคกนั ทงั้ โดยกฎหมำยทงั้ โดยประเพณนี ยิ ม ในกำรนบั ถอื ศำสนำ 86

สมเด็จพระสันตะปำปำพระองค์น้ันทรงแสดงควำมชื่นชมยินดีกับข้ำพเจ้ำเป็นอันมำก ที่ ประเทศไทยมพี ลเมอื งทด่ี มี ศี ลี ธรรม ยดึ ควำมถูกต้องเทย่ี งตรงเป็นหลักปฏิบัติ ในกำรเสด็จเยือนประเทศไทยครั้งนี้ พระคุณเจ้ำคงจะได้ทรงประจักษ์ชัดว่ำ ชำว ครสิ ต์ในประเทศนต้ี ่ำงปฏิบตั ศิ ำสนกจิ ของตน ๆ อย่ำงเคร่งครัดด้วยควำมผำสุก ท้ังคงจะ ได้สังเกตเหน็ ด้วยว่ำ ประชำชนชำวไทยมคี วำมนยิ มยนิ ดี เต็มใจถวำยพระเกยี รติ ท่พี ระคุณ เจำ้ เปน็ ประมขุ แหง่ ศำสนำ ผใู้ ฝส่ นั ติ เปย่ี มดว้ ยเมตตำจติ และควำมบรสิ ทุ ธเ์ิ ยอื กเยน็ ขำ้ พเจำ้ เชอ่ื ว่ำ ควำมเป็นมติ ร ควำมมเี มตตำปรำรถนำดตี ่อกนั ควำมเอื้ออำรีเกื้อกูลกนั โดยจรงิ ใจ ระหวำ่ งศำสนกิ ชนทงั้ มวลนนั้ จะเปน็ ปจั จยั สำ� คญั อนั มกี ำ� ลงั ศกั ดส์ิ ทิ ธิ์ ทจ่ี ะยงั สนั ตสิ ขุ กบั ทงั้ อิสรภำพ เสรภี ำพ และควำมเสมอภำค ให้บงั เกดิ ขึน้ แก่มวลมนษุ ย์ได้เป็นแน่แท้ ณ โอกำสน้ี ข้ำพเจ้ำขอถวำยพระพรให้พระคุณเจ้ำทรงเจรญิ ด้วยอำยุ วรรณะ สุขะ พละ ปฏภิ ำณ คุณสำร ศุภสวสั ด์ิ ทุกประกำร เพื่อให้ทรงสำมำรถบำ� เพญ็ กรณียกิจในอนั ท่ี จะน�ำควำมสงบสขุ ควำมเปน็ มิตรไมตรโี ดยสมำนฉันท์ และควำมเจริญมน่ั คงอย่ำงแท้จรงิ มำสู่ชำวโลกได้ยนื ยงเนื่องนำนไป 87

พระบาทสมเดจ็ พระวชริ เกลาเจา อยหู วั ขณะทรงดํารงพระราชอสิ ริยยศท่ี สมเด็จพระบรมโอรสาธริ าชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เสดจ็ พระราชดําเนนิ แทนพระองคไปทรงรับ สมเดจ็ พระสันตะปาปาจอหน ปอล ท่ี ๒ (John Paul II) ณ ทาอากาศยานดอนเมอื ง กรุงเทพมหานคร 88

พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธเิ บศร มหาภูมพิ ลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร มีพระราชปฏิสนั ถารกบั สมเดจ็ พระสนั ตะปาปาจอหน ปอล ท่ี ๒ (John Paul II) 89

พระดาํ รสั ตอบของสมเดจ็ พระสนั ตะปาปาจอหน ปอล ท่ี ๒ ในโอกาสเขา เฝา พระบาทสมเด็จพระเจาอยูหัว ณ พระที่นงั่ จักรมี หาปราสาท วันพฤหสั บดี ท่ี ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๒๗ ขอถวำยพระพรแด่สมเดจ็ บรมบพติ ร ขณะนขี้ ำ้ พเจำ้ เปย่ี มดว้ ยปตี ิ ขำ้ พเจำ้ สมั ผสั แผน่ ดนิ ไทยดว้ ยควำมโสมนสั ยง่ิ เปน็ กำร พระรำชทำนเกียรติอย่ำงย่ิงแก่ข้ำพเจ้ำท่ีได้มีโอกำสเข้ำเฝ้ำสมเด็จบรมบพิตรใน “ดินแดน แห่งควำมย้ิมแย้ม” น้ี ดังทปี่ ระเทศไทยเปน็ ทรี่ ู้จักทัว่ โลก และใน “ดนิ แดนแห่งเสรีภำพ” น้ี ซง่ึ เป็นควำมหมำยของนำมประเทศไทย ข้ำพเจ้ำซำบซึ้งชื่นชมในน้�ำพระรำชหฤทัยท่ีได้ทรงเชิญข้ำพเจ้ำมำเยือนประเทศอัน สวยงำมของสมเดจ็ บรมบพติ ร ข้ำพเจ้ำขอตอบสนองพระรำชไมตรจี ติ อนั บรบิ รู ณ์ดว้ ยพระ รำชธรรม ดว้ ยควำมเคำรพและเทดิ ทนู ขำ้ พเจำ้ ร้สู กึ ในพระมหำกรณุ ำธคิ ณุ เปน็ ล้นพ้นทไ่ี ด้ ทรงพระกรณุ ำโปรดเกลำ้ ฯ ใหส้ มเดจ็ พระบรมโอรสำธริ ำชฯ เจำ้ ฟำ้ มหำวชริ ำลงกรณ สยำม มกฎุ รำชกมุ ำร เปน็ ผู้แทนพระองค์ในกำรต้อนรบั ข้ำพเจ้ำทท่ี ่ำอำกำศยำน ขำ้ พเจำ้ ตระหนกั เปน็ อยำ่ งดใี นควำมชว่ ยเหลอื ของทำ่ นนำยกรฐั มนตรี เพอื่ แสดงออก ซง่ึ ควำมตระหนกั นี้ ข้ำพเจ้ำขอสง่ พรแดบ่ รรดำผ้ทู ไี่ ด้รบั มอบหมำยจำกรฐั บำล และบรรดำ ผู้ดูแลควำมอยู่เย็นเป็นสุขของประชำชนชำวไทย ข้ำพเจ้ำขอส่งพรพิเศษฉันพี่น้องแด่พระ คำร์ดินัล ไมเกิ้ล มีชัย กิจบุญชู ประมุขมิสซังกรุงเทพฯ ผู้เป็นพระคำร์ดินัลองค์แรกใน ประวัติศำสตร์ของพระศำสนจักรคำทอลิก และแด่บรรดำประมุขมิสซังคำทอลิก ผู้เป็น พนี่ ้องของข้ำพเจ้ำ ข้ำพเจ้ำถอื ว่ำกำรเยย่ี มเยือนคร้ังน้ี เปน็ กำรเชดิ ชูควำมสมั พนั ธ์อันยนื นำนและเปี่ยม ด้วยมติ รไมตรรี ะหว่ำงประเทศไทยกับนครรัฐวำตกิ ัน กำรมำยงั ประเทศไทยคร้ังนถ้ี ือว่ำได้ รบั พระรำชทำนเกยี รตใิ ห้ไดม้ โี อกำสเยยี่ มตอบกำรทสี่ มเดจ็ บรมบพติ รและสมเดจ็ พระนำง เจ้ำฯ พระบรมรำชนิ นี ำถ ได้เสด็จไปเยอื นสมเด็จพระสนั ตะปำปำจอห์น ที่ ๒๓ เมอ่ื ครสิ ต์ ศักรำช ๑๙๖๐ ผู้ซึ่งด�ำรงต�ำแหน่งสมเด็จพระสันตะปำปำก่อนหน้ำข้ำพเจ้ำ ข้ำพเจ้ำหวัง ท่จี ะได้เข้ำเฝ้ำสมเดจ็ พระอริยวงศำคตญำณ สมเดจ็ พระสังฆรำช สกลมหำสังฆปรินำยก ที่วัดรำชบพิธสถิตมหำสีมำรำม เพ่ือเป็นอนุสรณ์ถึงกำรท่ีสมเด็จพระสังฆรำชองค์ก่อน ได้เสดจ็ ไปเย่ียมสมเดจ็ พระสันตะปำปำปอล ท่ี ๖ เมอื่ คริสต์ศกั รำช ๑๙๗๒ ผู้ทรงด�ำรง ตำ� แหนง่ กอ่ นหนำ้ ขำ้ พเจำ้ และมสิ ำมำรถทรงเยยี่ มตอบดว้ ยพระองคเ์ องได้ และบดั นขี้ ำ้ พเจำ้ 90

ปลมื้ ปตี ทิ สี่ ำมำรถปฏบิ ตั หิ นำ้ ทแ่ี ทน พรอ้ มกนั นนั้ ยงั ไดม้ โี อกำสอนั นำ่ พงึ พอใจทจี่ ะไดพ้ บปะ กับพี่น้องคำทอลิกท่ีจะได้ร่วมบ�ำเพ็ญภำวนำและท่ีจะได้เป็นก�ำลังใจแก่เขำ ในกำรรับใช้ ผู้อืน่ ฉันพน่ี ้อง ข้ำพเจ้ำทรำบดีว่ำ กำรพ�ำนักในประเทศไทยครั้งนี้ แม้จะเป็นระยะเวลำสั้นแต่ก็จะ เป็นกำรให้โอกำสได้ประสบด้วยตนเองถึงคุณค่ำอันหย่ังลึกอยู่ในชีวิตจิตใจของมนุษย์ ซึ่ง เปน็ ฐำนทตี่ ง้ั ของชวี ติ ทำงสงั คมและทำงวฒั นธรรม อกี ทงั้ ขนบธรรมเนยี มและประเพณขี อง ไทย กำรได้เป็นอำคันตุกะของประเทศซ่ึงยึดถือว่ำ เสรีภำพเป็นคุณลักษณะอันเป็นส่วน ประกอบส�ำคัญของประชำกรน้ัน คือเกียรติอันย่ิงใหญ่โดยแน่แท้ในโลกปัจจุบันของเรำน้ี ประวัติควำมเป็นไทของประเทศไทย และจิตตำรมย์โอบอ้อมอำรีเอ้ือเฟื้อเก้ือกูลกัน อันเลื่องชื่อของประเทศไทยเป็นเคร่ืองเตือนให้ร�ำลึกถึงควำมมุ่งมั่นปรำรถนำอย่ำงลึกซ้ึง ของครอบครวั มนษุ ยชำตใิ นอนั ทจี่ ะเจรญิ ชวี ติ อยใู่ นสนั ตสิ ขุ ในควำมสำมคั คกี ลมเกลยี ว และ ในควำมเป็นพ่นี ้อง โดยเฉพำะกำรทสี่ มเด็จบรมบพติ รทรงเคำรพสิทธิของมนุษยชนในด้ำน เสรีภำพทำงศำสนำนนั้ นำ� เกียรตอิ ย่ำงไพศำลมำสู่ประเทศของสมเด็จบรมบพิตรอย่ำงย่งิ อีกทำงหนึ่งกำรเย่ียมเยือนของข้ำพเจ้ำยังแสดงออกซึ่งควำมรู้สึกถึงพระมหำ กรุณำธคิ ณุ ของข้ำพเจ้ำเองเป็นส่วนตวั และของพระศำสนจกั รคำทอลกิ ทว่ั โลก อีกท้งั รู้สกึ ขอบคุณรัฐบำล ตลอดจนประชำชนแห่งดินแดนอันทรงเกียรติน้ีท่ีได้มีน้�ำใจเอื้อเฟื้อเผ่ือแผ่ ต่อผู้หนีร้อนมำพึ่งเย็นจำกประเทศใกล้เคียง ควำมเมตตำกรุณำท่ีมีต่อประชำชนผู้ตกอยู่ ในควำมทุกข์ทรมำนนั้น เป็นสิ่งที่โน้มน้ำวข้ำพเจ้ำให้เข้ำมำอยู่ใกล้ชิดท่ำนท้ังหลำย ผู้เป็น พน่ี อ้ งชำยหญงิ ของขำ้ พเจำ้ ในประเทศไทย และมสี ว่ นทำ� ใหข้ ำ้ พเจำ้ รสู้ กึ วำ่ กำรพำ� นกั อยใู่ น ดินแดนอนั ยง่ิ ใหญ่ของท่ำน อบอุ่นเสมอื นหนง่ึ อยู่ในบ้ำนของตนเอง ข้ำพเจ้ำขอพระพรพิเศษของพระเป็นเจ้ำ ถวำยแด่สมเด็จบรมบพิตร และบรรดำ ประชำกรผู้เป็นท่รี กั ของสมเด็จบรมบพติ รทั่วทกุ ท่ำน ขอถวำยพระพร 91

พระบาทสมเดจ็ พระบรมชนกาธเิ บศร มหาภูมพิ ลอดลุ ยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร มพี ระราชปฏสิ ันถารกับสมเด็จพระสันตะปาปาจอหน ปอล ท่ี ๒ (John Paul II) 92

พระบาทสมเดจ็ พระบรมชนกาธเิ บศร มหาภมู พิ ลอดลุ ยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร และสมเดจ็ พระนางเจาสริ ิกติ ์ิ พระบรมราชินนี าถ พระบรมราชชนนพี ันปหลวง ทรงสงเสด็จสมเด็จพระสนั ตะปาปาจอหน ปอล ท่ี ๒ (John Paul II) 93

ระ¦§ั áË‹§ไมตรี ·Çèี ´ั รÒชบ¾ธิ ʶติ มËÒÊมี ÒรÒม Çั นพฤหสั บดี ที ่ ๑๐ พฤษภาคม พทุ ธศักราช ๒๕๒๗ สมเดจ็ พระสนั ตะปาปาจอห์น ปอล ที่ ๒ (John Paul II) ได้เสด็จมายังวัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม เพื่อเฝ้าสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (วาสนมหาเถร) สมเดจ็ พระสงั ฆราช สกลมหาสงั ฆปรณิ ายก (ตอ่ มาพระบาทสมเดจ็ พระวชริ เกลา้ เจา้ อยหู่ วั ทรงสถาปนาพระอัฐิขึ้นเป็นสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงชินวราลงกรณ) นับได้ว่าเป็นเหตุการณ์ สา� คญั ครง้ั ประวตั ศิ าสตรข์ องประเทศทอ่ี งคป์ ระมขุ แห่งพระพทุ ธศาสนาในประเทศไทยจะได้ทรงตอ้ นรบั องค์ประมุขแห่งครสิ ต์ศาสนานิกายโรมนั คาทอลกิ จึงมกี ารเตรียมการต้อนรับอย่างสมพระเกียรตแิ ละ ปลอดภัยสงู สดุ เม่อื สมเด็จพระอรยิ วงศาคตญาณ (วาสนมหาเถร) สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสงั ฆปริณายก ทรงทราบว่า สมเดจ็ พระสนั ตะปาปาจอห์น ปอล ท่ ี ๒ (John Paul II) จะเสดจ็ มายงั วัดราชบพธิ สถิตมหา สีมารามน้ัน ก็ทรงอนุโมทนาสาธุการ และมีพระบัญชาให้จัดเตรียมการต้อนรับอย่างสมพระเกียรต ิ ดังปรากฏเอกสารจดหมายและรายงานการประชุมคณะกรรมการเตรียมถวายการต้อนรับสมเด็จพระ สนั ตะปาปาจอห์น ปอล ที่ ๒ (John Paul II) ในโอกาสจะเสดจ็ เยอื นวัดราชบพิธสถติ มหาสมี าราม ในวันท ่ี ๑๐ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๒๗ นอกจากน ้ี มพี ระดา� รวิ า่ หากสมเดจ็ พระสนั ตะปาปาจะเสดจ็ มาทวี่ ดั นน้ั กพ็ งึ ทจ่ี ะถวายการตอ้ นรบั ในพระอุโบสถวัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม เพราะเสมือนหนึ่งเป็นหัวใจของพระอาราม ท่ีประดิษฐาน พระพุทธอังคีรส พระประธานประจ�าพระอุโบสถ และประดิษฐานพระบรมราชสรีรางคารสมเด็จพระ บรุ พมหากษตั รยิ ์ กบั ทง้ั การประดบั ตกแตง่ ภายในพระอโุ บสถนนั้ กม็ คี วามงดงามไมเ่ หมอื นพระอารามอนื่ กล่าวคอื มกี ารประดบั ตกแต่งด้วยศลิ ปะแบบยุโรปท่ีงดงาม ทง้ั การออกแบบ และสสี ัน จงึ ไม่โปรดทจี่ ะ ให้ถวายการต้อนรบั ในอาคารแห่งอ่นื ในบริเวณวัด ดังปรากฏในจดหมายทรงตอบรบั ท่ี ๒๗๓๐/๒๕๒๗ ลงวันท ่ี ๓๐ เมษายน พทุ ธศกั ราช ๒๕๒๗ หลงั จากนั้น คณะกรรมการอา� นวยการถวายการต้อนรับสมเดจ็ พระสนั ตะปาปาจอห์น ปอล ท ่ี ๒ (John Paul II) ได้จัดท�าก�าหนดการ รายการปฏบิ ัติ และกา� หนดแผนผงั ทนี่ ง่ั ของการเข้าเฝ้า ขณะเดียวกนั ผู้แทนคณะคาทอลิกแห่งประเทศไทยก็เตรียมความพร้อมในเร่ืองเอกสารการประสานงาน และการ ก�าหนดผู้แทนร่วมเข้าเฝ้าสมเดจ็ พระอรยิ วงศาคตญาณ (วาสนมหาเถร) สมเด็จพระสงั ฆราช สกลมหา สงั ฆปริณายก 94 ราชบพธิ มิตรธรรม FRIENDSHIP BEYOND TIME

สมเดจ็ พระสงั ฆราชเจา กรมหลวงชนิ วราลงกรณ 95

ลิขติ พระเทพวราภรณ (ทองคํา กมฺพวุ ณโฺ ณ) เลขานุการสมเด็จพระสงั ฆราช เจริญพรอธบิ ดีกรมการศาสนา เรอ่ื งพระสนั ตะปาปาขอเขา เฝา 96