အော်ဂဲနစ်စိုက်ပျိုးရေး၊ အော်ဂဲနစ် အစားအစာများနှင့် ကျန်းမာရေး (ဒေါက်တာ ခင်မောင်လွင်)

ထ႔ေုိ ၾကာင့္ ေအာ္ဂနဲ စ္စိုက္ပ်ိဳးေရး ထူေထာင္သအူ ေနႏငွ ့္ ပထမအဆင့္ လပု ေ္ ဆာင္ရမည့အ္ ခ်က္မာွ ၿခံကုိ အတတ္ႏုငိ ္ဆုံး သနရ႔္ ွငး္ ေအာင္ ထားရန္ျဖစသ္ ည။္ ယငး္ သု႔ိ ထားရိရွ နအ္ တကြ ္ စကုိ ပ္ ်ိဳးရမညေ့္ နရာ (Plantation area) ႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပစ္ ီမံမည့္ေနရာ (Administrative area) ဟ၍ူ သးီ ျခားစီထားဖို႔ အလနြ ္ အေရးႀကီးပါသည။္ အုပ္ခ်ဳပ္စီမံမညေ့္ နရာတြင္ ႐းုံ ခနး္ မ်ား၊ လူေနအိမ္မ်ား၊ အလုပသ္ မားမ်ားအတကြ ္ အေဆာင္မ်ား၊ ေျမၾသဇာႏငွ ့္ ပစၥညး္ မ်ား၊ ကနု ၾ္ ကမ္း ကုန္ေခ်ာမ်ား သိုေလွာငရ္ မည့္ ဂိုေဒါငမ္ ်ား၊ ထမင္းစားေဆာင၊္ ကားဂိုေဒါင၊္ စကျ္ ပင္ေနရာ စသညျ္ ဖင့္ ထားရိွရနလ္ ုိပါသည။္ ထုအိ ေဆာက္အဦမ်ားကို သေ႔ူ နရာႏွငသ့္ ူ သးီ ျခားစီ စနစတ္ က်ထားျခင္းျဖင့္ စကို ပ္ ်ိဳးၿခအံ တြငး္ သို႔ မဆိုင္သမူ ်ား မဝင္ေရာကေ္ စရန္ တားဆီးၿပးီ ျဖစပ္ ါသည။္ အထးူ သျဖင့္ အစားအေသာက္မ်ားေၾကာင့္ ယင္ေကာင္ႏငွ ့္ အျခားအငး္ ဆကမ္ ်ား လာေရာကေ္ စရန္ ျမဴဆယြ ္ႏုငိ ္ေသာေၾကာင့္ စိကု ပ္ ်ိဳးၿခႏံ ွင့္ သီးျခားစီကနသ္႔ တ္ထားရျခင္း ျဖစ္ပါသည။္ စကုိ ္ပ်ဳိ းမည့္ေနရာတြင္လည္း အပငမ္ ်ားကို စနစ္တက် စုိကပ္ ်ိဳးရန္ လိုအပ္ပါသည္။ အပင္ေျခရင္းတြင္ ေရမဝပေ္ စရန္ႏွင့္ အနံအ႔ သက္ေကာငး္ ေစရန္ အေရးႀကီးပါသည။္ ေရေျမာငး္ မ်ားကို စနစတ္ က် ေဖာက္လပု ထ္ ားဖလ႔ုိ ည္း အေရးႀကးီ ပါသည္။ ေျမေဆးြ ကနမ္ ်ား၊ တီေကးြ ကနမ္ ်ား၊ ႏာြ းေခ်း၊ လင္းႏုေိ႔ ခ်း အစရွိသည့္ တိရစာၦန္ အညစ္အေၾကးမ်ားကိလု ညး္ စနစတ္ က် ထားဖို႔လပုိ ါသည္။ ယင္းသိ႔ု စနစ္တက်စမီ ေံ ဆာငရ္ ကြ ထ္ ားပါက သးီ ႏဖံွ ်ကပ္ ုးိ မ်ား ဝင္ေရာက္ တုကိ ခ္ ိကု ္ျခင္းကုိ အထိုကအ္ ေလ်ာက္ ကာကယြ ္ႏုငိ ္သညအ့္ ျပင္ သီးႏံွအထကြ ္ႏႈနး္ ႏငွ ့္ အရညအ္ ေသးြ ကုိပါ တိုးတကေ္ ကာငး္ မနြ ေ္ စႏုငိ ပ္ ါသည္။ ၿခကံ ို ေန႔စဥ္သနရ႔္ ငွ ္းေရးျပဳလပု ေ္ ပးရနႏ္ ွင့္ ေနစ႔ ဥစ္ စ္ေဆးေပးရန္ အထူး အေရးႀကးီ ပါသည။္ ပိးု ေကာငမ္ ်ားက်ပါက ပုိးက်သည့အ္ ပင၏္ အစိတ္အပိငု း္ သုမိ႔ ဟုတ္ တစ္ပင္လံးု ကို ပိးု ေကာငႏ္ ငွ ္တ့ ကြ အျမနဆ္ းုံ ဖယ္ရာွ းပစ္ရန္ လပုိ ါသည္။ ယငး္ သို႔ ဖယ္ရာွ းရာတြင္ တျခားေကာငး္ ေနသည့္ အပင္မ်ားဆီသ႔ို ပ်႕ံ ႏ႔မွံ ႈမျဖစ္ေစရန္ အထးူ ဂ႐ျု ပဳ ေဆာငရ္ ကြ ္ရပါသည။္ ယငး္ သို႔ ေန႔စဥျ္ ပဳလုပေ္ နေသာ စကို ္ပ်ိဳးၿခသံ ည္ ပိုးမႊားမ်ားရနမ္ ွ အတုိငး္ အတာတစခ္ ုအထိ ကာကယြ ္ႏငုိ ပ္ ါသည။္ (၈-၂) ဇီဝနည္းပညာျဖင့္ ပိုးမႊားမ်ား ထနိ း္ ခ်ဳပျ္ ခငး္ (Biological pest control) မမိ ၏ိ စုကိ ခ္ င္းအတြငး္ သိ႔ု သးီ ႏံွဖ်ကပ္ းုိ မာႊ း က်ေရာကလ္ ာပါက ယင္းပိးု မာႊ းမ်ားကုိ ခုခကံ ာကယြ ္ေပးေသာ မိတ္ေဆြအင္းဆက္ပုးိ မာႊ းမ်ားကုိ ေမးြ ျမဴပာြ းမ်ားကာ ျပနလ္ ညတ္ နြ း္ လွနေ္ ပးသညစ့္ နစ္ ျဖစပ္ ါသည္။ ယငး္ နညး္ ပညာကုိ စတင္ေတရ႔ြ သွိ မူ ွာ အစၥေရးလမူ ်ဳိ း မာရယီ ုလိ ီဗီ (Mario Levy) ျဖစၿ္ ပီး လနြ ္ခေ့ဲ သာႏွစ္ (၃၀) ခနက္႔ ေဂ်ာဒ္ န္ျမစ္ဝွမး္ ေဒသတြင္ စတင္အသံုးျပဳခပ့ဲ ါသည္။ မာရီယုိသည္ အစေၥ ရးႏငုိ င္ ံတြင္ ေအာဂ္ နဲ စ္စကို ပ္ ်ဳိ းေရးစနစ္ကုိ စတငလ္ ုပ္ေဆာငခ္ ဲသ့ ူျဖစ္ၿပီး ေနာကပ္ ငုိ ္းတြင္ အစေၥ ရးအစိးု ရ၏ တာဝနေ္ ပးခ်ကအ္ ရ အစေၥ ရးတစႏ္ ုငိ ္ငံလုးံ သ႔ို ေအာဂ္ နဲ စ္ စုိကပ္ ်ိဳးေရးစနစ္ ထနြ ္းကားေစရန္ ေဆာငရ္ ကြ ေ္ ပးခ့သဲ ူ ျဖစ္ပါသည။္ ေနာကပ္ ငုိ း္ တြင္ သူႏွင့္ လပု ္ေဖာက္ ိုငဖ္ က္မ်ားက “သဘာဝပ်ား” ဟု အဓိပာၸ ယယ္ သူ ည့္ “Bio Bee” ကမု ဏၸ ီကုိတည္ေထာင္၍ ေအာဂ္ နဲ စစ္ ုိက္ပ်ိဳးေရးသမားမ်ား အဓိကႀကဳံ ေတ႔ြ ေနၾကရသည့္ အင္းဆက္ပိုးမႊားမ်ားရနမ္ ွ ကင္းေဝးေစရန္ ဇဝီ နညး္ ပညာျဖင့္ ပးို မာႊ းမ်ား ထိနး္ ခ်ဳပ္ျခင္းကို ထထိ ေိ ရာက္ေရာက္ လုပေ္ ဆာငလ္ ်ွ က္ရသိွ ည္။ ယငး္ သုလိ႔ ုပေ္ ဆာငရ္ ာတြင္ သီးႏွဖံ ်က္ပးုိ မ်ားကုိ တန္ျပနတ္ ုိကခ္ ိကု ္ ႏွိမ္နင္းႏုငိ ္သည့္ ပးို မႊားမ်ားကို သပိ ၸံနညး္ က် စနစတ္ က် ေမးြ ျမဴ၍ အစေၥ ရးႏငုိ င္ ံအတြငး္ သာမက အျခားေသာ ႏုိငင္ ံမ်ားသိုလ႔ ည္း တငပ္ ႔ိုေရာင္းခ်လွ်က္ ရပိွ ါသည္။ ယင္းတိကု႔ ို မတိ ္ေဆြ အငး္ ဆကပ္ းို မ်ား (Friendly insect) ဟုေခၚပါသည။္ ထငရ္ ာွ းေသာမိတ္ေဆြအငး္ ဆက္မ်ားမွာ ပ်ားမ်ား၊ ေလဒီဘတ္ (Lady bug)၊ နဂ်ယေ္ ကာင္ (Warp)၊ ေခ်းထိးု ပးို (Beetle)၊ ပငက့္ ူ (Spiders) စသည္တ႔ိျု ဖစပ္ ါသည။္ typing - ေငြဇင္ေယာ္ 50

ထေို႔ ၾကာင့္ မမိ စိ ိကု ခ္ ငး္ အတြငး္ ယခငက္ တည္းကရွေိ နသည့္ မတိ ေ္ ဆြအငး္ ဆက္ပုိးမ်ား ဆကလ္ ကရ္ ွငသ္ နေ္ နေစရန္ ထနိ း္ သိမး္ ေစာငေ့္ ရွာကေ္ ပးျခငး္ (Conservation) ျပဳလပု ေ္ ပးရန္ လိပု ါသည။္ ယင္းမတွ ဆင့္ အဆုိပါမတိ ေ္ ဆပြ ုိးမ်ား ပာြ းမ်ားလာေစရန္ ေဆာင္ရကြ ေ္ ပးျခငး္ (Augmentation) ျဖင့္ မိမိၿခံကုိ သီးႏွဖံ ်က္ပိုးမ်ားႏငွ ့္ ေရာဂါပိးု မ်ားရန္မွ တျဖညး္ ျဖည္းတးို တက္ ကာကယြ ္ေပးႏငို မ္ ညျ္ ဖစ္သည။္ ယင္းႏွင့္မလုေံ လာကပ္ ါက တျခားေနရာမွ မတိ ေ္ ဆပြ ိုးမ်ားကို မမိ ိၿခအံ တြငး္ သို႔ ဝယ္ယတူ ငသ္ ြငး္ ေမးြ ျမဴျခင္း (Import ation) ကုိ လုပ္ေဆာင္ေပးရန္ ျဖစပ္ ါသည္။ ယငး္ နညး္ (၃) နည္းကုိ အေျခခၿံ ပီး မိမိစိကု ္ပ်ိဳးၿခကံ ုိ ကာကယြ ေ္ ပးႏိုင္ပါသည္။ မိမိ၏ကယုိ ္ပုငိ အ္ ေတအ႔ြ ႀကံဳအရ ပ်ားေမးြ ျမဴေရးလပု င္ န္းကုိ မိမိစိကု ္ခငး္ အတြငး္ လပု ္ကငုိ ္ေဆာင္ရကြ ျ္ ခင္းျဖင့္ သီးႏွံဖ်ကပ္ ိးု မ်ား က်ေရာက္မႈကုိ သသိ ိသာသာ တားဆီးႏုငိ ပ္ ါသည္။ စိုက္ပ်ိဳးေျမတစဧ္ ကလွ်င္ ပ်ားေကာင္ေရ ၅၀၀၀ ခနပ္႔ ါဝငေ္ သာ ပ်ားအုံတစ္အံခု ်ထားျခငး္ ျဖင့္ ယင္းပ်ားမ်ားသည္ အပင္မ်ားဆသီ ႔ို လူးလာပ်ံသန္း ဝတရ္ ည္စပု ္ၾကရင္း ၿခံတြင္းသ႔ို က်ဴးေက်ာ္ဝင္ေရာကလ္ ာေသာ သီးႏဖံွ ်က္ပးုိ မ်ား ၿခံႏငွ ေ့္ ဝးရာသို႔ ေရွာငခ္ ာြ သာြ းၾကပါသည္။ ထုိသ႔ို ပ်ားေမးြ ျမဴေရးပါ ပူးေပါင္းေဆာငရ္ ကြ ္ေပးျခငး္ ျဖင့္ သးီ ႏွံဖ်က္ပးုိ မ်ားရန္မွ ကင္းေဝးေစ႐သုံ ာမက သးီ ႏမွံ ်ားအၾကား ဝတမ္ ႈန္ကူးရာ၌ မ်းစာြ အေထာကအ္ ကျူ ပဳသည့အ္ တကြ ္ သီးႏမံွ ်ား ပမို ုိေအာင္ျမင္ျဖစ္ထနြ း္ ကာ အထကြ ္ႏႈနး္ သသိ သိ ာသာ တးုိ ေစပါသည္။ ထိအု႔ ျပင္ ပ်ားအမုံ ွ ထကြ ရ္ ွိသည့္ ပ်ားထကြ ္ပစၥည္းအမ်ိဳးမ်ဳိ း (ပ်ားရည္၊ ပ်ားႏု႔ိ၊ ပ်ားဝတ္မနႈ ္၊ ပ်ားေကာ္ စသညမ္ ်ား) မာွ လ ည္း ေစ်းကကြ တ္ ြင္ ေစ်းေကာငး္ ရေသာ ပစညၥ ္းမ်ားျဖစ၍္ ဝငေ္ ငတြ းုိ ေစပါသည္။ သီးႏွဖံ ်က္ပးုိ အခ်ဳိ ႕ႏငွ ့္ ယင္းတ႔ုကိ ုိ တကုိ ္ခကို ္ႏုိငသ္ ည့္ မိတေ္ ဆပြ းို မ်ား စဥ္ သးီ ႏံွဖ်ကပ္ းို မိတ္ေဆပြ ိးု ၁။ အဖစပ္ ိးု (Aphids) ေလဒဘီ တ၊္ နဂ်ယ္ ၂။ ပးို တးုံ လံးု (Caterpillar) နဂ်ယ္၊ ငကွ ္မ်ား၊ ပငက့္ ူ ၃။ ယငေ္ ကာင္ႀကီး (Giant whitefly) ေလဒဘီ တ၊္ နဂ်ယ္ ၄။ ပက္က်ိ(Slug) ေခ်းထိုးပးို ၅။ ခ႐ု(Snail) ေခ်းထးုိ ပုိး (၈-၃) မိတ္ဖက္အပင္မ်ား ေရးြ ခ်ယ္စုကိ ္ပ်ဳိ းျခငး္ မိမစိ ကုိ ပ္ ်ိဳးမညအ့္ ပင္ကို လာေရာကဖ္ ်ကဆ္ းီ မည့္ သီးႏွံဖ်က္ပးုိ မႊားမ်ားရန္မွ ကာကယြ ္ရနအ္ တကြ ္ တတယိ နည္းလမး္ အေနႏငွ ့္ မတိ ္ဖကအ္ ပင္မ်ားကို ေရးြ ခ်ယစ္ ုကိ ္ပ်ဳိ းဖုိ႔ လုိအပ္ပါသည္။ ေရးွ ဦးစာြ မိမတိ ုိ႔ အဓိက စကို ္ပ်ဳိ းသည့္သီးႏကွံ ုိ ႀကဳိ က္ႏွစသ္ ကၿ္ ပီး လာေရာက္ဖ်ကဆ္ ီးေလ့ရွိသည့္ ပုိးမႊားအမ်ိဳးအစားမ်ားကို သိရိွေအာင္ သုေတသနျပဳ ေလလ့ ာမွတ္တမး္ တင္ရပါမည္။ ထ႔ေို နာက္ ယငး္ ပိးု မာႊ းမ်ား မက်ေရာကေ္ စရန္ ယင္းတ႔ုိ မႀကိဳကႏ္ ွစသ္ က္သည့္အပင္ သု႔ိမဟုတ္ ေဝးေဝးမွ ေရာွ ငေ္ စသည့အ္ ပငမ္ ်ားကို ေလ့လာသရိ ွိၿပီး ေရးြ ခ်ယ္၍ ရာသီအလုိက္ မတိ ္ဖကအ္ ပင္မ်ား မျဖစ္မေန စုကိ ပ္ ်ဳိ းထားရပါမည္။ ယင္းသု႔ိ မိတ္ဖက္အပငမ္ ်ား တဖဲြ က္စကုိ ပ္ ်ဳိ းထားျခငး္ ျဖင့္ အဓကိ စကို ပ္ ်ိဳးထားေသာ သးီ ႏွမံ ်ားကို လာေရာကဖ္ ်က္ဆီးစားေသာက္မည့္ ပိးု မာႊ းမ်ားသည္ ေဝးေဝးမွ ေရွာငဖ္ ယသ္ ာြ းၾကသျဖင့္ အဖ်က္ပိုးမႊားမ်ား အႏရၲ ာယ္မွ ကင္းေဝးေစမည္ ျဖစ္ပါသည။္ (အခန္း ၇ တြင္ အေသးစတိ ္ ဖတ္႐ႈ႕ပါရန)္ (၈-၄) ေအာ္ဂနဲ စပ္ ုိးသတ္ေဆးမ်ားအသံုးျပဳျခငး္ (Organic insecticides) ေအာ္ဂနဲ စ္ စိုက္ပ်ိဳးေရးစနစတ္ ြင္ ျပငပ္ မကွ ်ေရာက္လာသည့္ အင္းဆက္ပးုိ ေကာင္မ်ားကို ႏိွမန္ ငး္ ရာတြင္ လညး္ ေကာငး္ ၊ အပငသ္ ိက႔ု ်ေရာကလ္ ာသည့္ ဘကတ္ ီးရီးယား၊ မႈႏိ ငွ ့္ အျခားအဏုဇဝီ ပုိးမ်ားကို ႏမွိ န္ င္းရာ၌လညး္ ေကာင္း typing - ေငြဇငေ္ ယာ္ 51

အထကေ္ ဖာျ္ ပပါနည္းလမ္း (၃) ခုကို က်င့သ္ းုံ ၿပးီ အတတ္ႏငုိ ္ဆုံးကာကယြ ္သည့္ အလုပက္ ုသိ ာ ဦးစားေပး ေဆာငရ္ ကြ ္ရပါသည။္ သရု႔ိ ာတြင္ ေရ႕ွ တြငေ္ ဖာျ္ ပခေ့ဲ သာ နည္းလမ္း (၃) မ်ိဳးကုေိ က်ာ္လာႊ းၿပးီ ေရာကရ္ ိလွ ာေသာ သီးႏံဖွ ်ကပ္ ိုးမ်ားႏွင့္ ေရာဂါပးုိ မႊားမ်ားကုိ ႏမွိ န္ င္းႏိငု ရ္ န္ သဘာဝမွရရွေိ သာ ေအာဂ္ နဲ စ္ပးုိ သတ္ေဆးမ်ားကုိ လုိအပအ္ သည့အ္ ခါတြင္ အသးုံ ျပဳရေလ့ရပွိ ါသည္။ အဆုိပါ ေအာဂ္ နဲ စပ္ ိုးသတ္ေဆးမ်ားမွာ အဓကိ အားျဖင့္ အပငမ္ ရွ ေသာ ပးုိ သတ္ေဆးအပု ္စု၊ သတဝၱ ါမရွ ေသာ (အဓိကအားျဖင့္ အဏုဇီဝပးို ေလးမ်ားမွရေသာ) ပိးု သတေ္ ဆးအုပစ္ ုႏငွ ့္ သဘာဝတြငး္ ထကြ အ္ ုပ္စဟု ၍ူ ၃ မ်ိဳးရိပွ ါသည။္ (က) အပင္မွရေသာ ေအာ္ဂနဲ စ္ပးို သတေ္ ဆးမ်ား (Phyto-insecticides) အခ်ိဳ႕ေသာအပင္မ်ားတြင္ ေရာဂါပးုိ မ်ားႏငွ ့္ သီးႏဖွံ ်ကပ္ ုးိ မ်ားကုိ ႏိွမန္ ငး္ ႏုိငေ္ သာ ဓာတ္ပစၥည္းမ်ား ပါဝင္လွ်ကရ္ ပွိ ါသည။္ ယင္းတုိအ႔ ထမဲ ွ လူကို ေဘးဥပါဒ္ မျဖစ္ေစႏုိင္ေသာ အပငထ္ ကြ ပ္ းို သတ္ေဆးမ်ားကုိ ထတု ္ယူခါ ေအာ္ဂနဲ စပ္ းုိ သတေ္ ဆးအျဖစ္ အသးုံ ျပဳႏငုိ ပ္ ါသည္။ ယငး္ တ႔ကို ို အစိမ္းေရာငပ္ ိုးသတေ္ ဆး (Green insecticide) ဟလု ည္း တင္စားေခၚေဝၚေလရ့ ွိပါသည္။ ထင္ရာွ းေသာ ေအာဂ္ နဲ စပ္ ုးိ သတေ္ ဆးမ်ားမွာ ျမန္မာႏုိငင္ တံ ြင္ တြင္က်ယစ္ ာြ အသုးံ ျပဳလ်ွ ကရ္ သွိ ည့္ တမာပးုိ သတ္ေဆးပငျ္ ဖစ္သည။္ တမာကသ့ဲ ုိ႔ အစမြ း္ ထကသ္ ည့္ အျခားအပင္မ်ားမွာ ၾကကသ္ နြ ္ျဖဴ၊ င႐တု သ္ ီးႏွင့္ ေဆးဂႏၶမာပငတ္ ို႔ ျဖစပ္ ါသည္။ အထးူ သျဖင့္ ေဆးဂႏမၶ ာမွ ထုတယ္ ူရရိေွ သာ ပုိင္ရသီ ရမ္ (Pyrethrum) မာွ အေမရကိ နႏ္ ိုငင္ ံတြင္ အေျမာက္အမ်ား ထုတလ္ ပု သ္ းံု စလဲြ ်ွ က္ရပွိ ါသည္။ ၾကကသ္ နြ ္ျဖဴပုးိ သတ္ေဆးရည္ (Garlic insecticides) ၾကကသ္ နြ ျ္ ဖဴသည္ အဆိပ္အေတာက္ကငး္ ၿပးီ ထိေရာကမ္ ရႈ ိွေသာ သဘာဝ ေအာ္ဂနဲ စပ္ ိုးသတ္ေဆးပင္ တစမ္ ်ဳိ းျဖစပ္ ါသည။္ အထးူ သျဖင့္ မိစႈ နဲြ ာပုးိ မ်ားကုိ သတႏ္ ငို ္စမြ ္း (Fungicidal action) ရွိ႐ုံမက သီးႏံွဖ်က္ပုိးမ်ားကုိပါ ေသေစႏငုိ ္ေသာ အာနိသငမ္ ်ား (Pesticidal properties) ပါရေိွ ၾကာငး္ သရိ ပါသည။္ ၾကက္သနြ ္ျဖဴသည္ အဖစ္ပးို မ်ား၊ ပုရကြ ္ဆတိ ္၊ ျခ (Termite)၊ ယငေ္ ကာင္အျဖဴမ်ား (Whiteflies)၊ ပးုိ တးုံ လံုး၊ ပက္က်ိႏွင့္ အျခားေသာအဖ်ကပ္ ိးု အေတာမ္ ်ားမ်ားကုိ ေသေစႏိုင္ပါသည္။ ၾကက္သနြ ္ျဖဴပးုိ သတ္ေဆးရည္ ေဖာစ္ ပရ္ နအ္ တကြ ္ ေရ တစလ္ ီတာ အရငယ္ ူပါ။ ၿပီးလွ်င္ အေနေတာ္ ၾကက္သနြ ျ္ ဖဴဥ (၁၀) ဥကို အခခံြ ာြ ၿပီး အတးံု ေလးမ်ားျဖစေ္ အာင္ ဓားျဖင့္ စင္းပါ။ ၿပီးေနာက္ ေရ တစလ္ တီ ာရွိ ခကြ ္အတြင္းသု႔ိ ထည္က့ ာ ေမေႊ ပးပါ။ ၆ နာရခီ နထ္႔ ားၿပီး ၾကက္သနြ ္ျဖဴအတြင္းရွိ ဓာတပ္ စညၥ ္းမ်ား ေရ၌ ေပ်ာဝ္ င္သာြ းေသာအခါ ပိတ္စိမ္းပါးျဖင့္ အဖတမ္ ်ားကုိ ဖယ၍္ ညစႇ ္ခ်ပါ။ ထိသု ုျ႔ိ ပဳလပု ္ျခငး္ ျဖင့္ ၾကကသ္ နြ ္ျဖဴပိးု သတ္ေဆးရညအ္ ျဖစ္ ရရွိပါသည။္ သးံု ခါနးီ တြင္ ေရ ၄ ဆ ထပေ္ ရာၿပးီ ပိးု က်ေနေသာအပင္မ်ားကို ပကဖ္ ်န္းေပးျခင္းျဖင့္ သီးႏံဖွ ်က္ပးို မ်ား၊ မစိႈ နဲြ ာမ်ားကို ေပ်ာက္ကငး္ ေစႏိငု ပ္ ါသည္။ အထးူ သတိျပဳရန္မာွ ၾကက္သနြ ္ျဖဴပိုးသတ္ေဆးအရည္ကုိ အသးုံ ျပဳခါနီးမွ လတလ္ တဆ္ တ္ဆတ္ ေဖ်ာ္သးုံ ရန္ျဖစ္ၿပီး သေုိ လာွ င္ထားပါက အာနသိ င္ တျဖည္းျဖည္း ေလ်ာ့နညး္ သာြ းတတပ္ ါသည။္ ၾကကသ္ နြ ္ျဖဴသည္ မူလသီးႏ၏ံွ အန႔အံ ရသာကုိ ထခိ ိုက္ႏငုိ ္သျဖင့္ သီးႏံဆွ တြ ္ခးူ ခါနီးဆုိလွ်င္ မသုးံ သင့္ပါ။ တစ္လခန႔္ ႀကိဳသုးံ လွ်င္ ပိေု ကာင္းပါသည။္ တစ္ပတလ္ ွ်င္ ၂ ႀကိမ္ခန္႔ ဖ်န္းေပးသင့္ပါသည။္ typing - ေငြဇင္ေယာ္ 52

င႐တု ္ပးို သတေ္ ဆးရည္ (Chilli insecticides) င႐တု ္သးီ အစုိ သမု႔ိ ဟတု ္ အေျခာကက္ ုိ ေရႏွင့္သငေ့္ တာသ္ လို ေရာစပခ္ ါ မိနစ္ ၂၀ ခန္႔ ပကြ ပ္ ကြ ဆ္ ေူ အာင္ ျပဳလပု ္ရပါမည။္ ၿပးီ ေနာက္ အေအးခကံ ာ င႐ုတ္သီးအဖတမ္ ်ားကုိ ဇကာျဖင့္ စစ္ယၿူ ပးီ က်နအ္ ရည္မ်ားကို ပးို သတေ္ ဆးအေနႏွင့္ အပင္မ်ားကုိ ပကဖ္ ်နး္ ေပးႏိုငပ္ ါသည။္ ျပင္းအား အေပ်ာ့၊ အျပငး္ ကိုမူ ပုးိ ေကာင္အမ်ိဳးအစားႏွင့္ ပမာဏေပၚ မူတည္ၿပီး လအို ပသ္ လို ညိႏႇ ႈငိ း္ လုပေ္ ဆာငႏ္ ုငိ ပ္ ါသည္။ ျပင္းအားနညး္ ေစရန္ ေရျဖင့္ ထပ္ေရာႏုိငၿ္ ပီး ပမုိ ိုျပငး္ ျပငး္ လပုိ ါက င႐ုတသ္ ီးပုထိ ည့္ေပးႏိငု ပ္ ါသည။္ င႐တု သ္ ီး ပိုးသတ္ေဆးရညျ္ ဖင့္ ႏွမိ ္နငး္ ႏငုိ ေ္ သာ သီးႏွံဖ်က္ပးုိ မ်ားမာွ ယငေ္ ကာင္၊ ျခ၊ ပုရကြ ္ဆတိ ္၊ ပကက္ ်ိ၊ ေဘာကဖ္ တ္၊ ပုးိ တုံးလးံု ၊ အဖစပ္ ိုးတို႔ ျဖစ္ပါသည္။ ယငး္ ကုိ တစပ္ တ္လွ်င္ တစႀ္ ကိမဖ္ ်န္းေပးဖ႔ုိ လပုိ ါသည။္ မုိးရာြ ၿပီးလွ်င္ ထပ္မဖံ ်န္းေပးရပါသည္။ င႐တု သ္ ီးမွာလည္း ၾကကသ္ နြ ္ျဖဴနည္းတူ လူ၏ပါးစပ္ထဲသုိ႔ ဝင္ေသာလ္ ညး္ အႏရၲ ာယ္ မရွိေသာေၾကာင့္ စိတ္ခ်လက္ခ် အသံုးျပဳႏုိင္ေသာ ေအာ္ဂနဲ စပ္ းုိ သတေ္ ဆး တစ္ချု ဖစပ္ ါသည။္ သီးႏ၏ွံ အရသာကုိမူ ထခိ ကုိ ္ႏုငိ ္သျဖင့္ သီးႏံမွ ်ား မဆတြ ခ္ းူ မည့္ တစ္လအထိသာ အသံုးျပဳသငပ့္ ါသည္။ တမာပးုိ သတေ္ ဆးရည္ (Nee m insecticides) တမာ၏ သဘာဝပုးိ သတ္ေဆးအာနသိ ငက္ ုိ ၁၉၅၆ ခုႏွစတ္ ြင္ ဂ်ာမနလ္ မူ ်ိဳး စိုကပ္ ်ဳိ းေရးပညာရငွ ္ ဆဒူ န္က စတငေ္ တရ႔ြ ွိေဖာထ္ တု ခ္ သ့ဲ ည။္ တမာပင္၏ အစမြ ္းသတၱိမာွ ပျူ ပင္းေသာရာသီဥတုႏွင့္ ေႏြရာသီ၌ပင္ အၿမတဲ မ္း စိမ္းစေုိ နၿပီး ေရာဂါပုးိ မႊားႏွင့္ အင္းဆက္ပးို မ်ား၏ရန္ကို ခခု တံ နြ ္းလနွ ္ႏုငိ စ္ မြ း္ ပင္ျဖစသ္ ည္။ တမာ၏အရကြ ္၊ အသီးႏငွ ့္ အကိုငး္ မ်ားပါမက်န္ ပိးု ေကာငမ္ ာႊ းေကာင္မ်ားကို ေသေစႏိငု ္စမြ ္းရွိပါသည္။ ယေနအ႔ ထိ တမာပိးု သတ္ေဆးျဖင့္ ႏိွမန္ ငး္ ႏုငိ ေ္ သာ အငး္ ဆကႏ္ ငွ ့္ ေရာဂါပးို အမ်ိဳးေပါငး္ ၂၀၀ ေက်ာ္ သုေတသနျပဳလပု ၿ္ ပးီ ျဖစ္သည။္ အဓိကအားျဖင့္ ပိးု ေသေစေသာဓာတပ္ စညၥ း္ မာွ ေအဇာဒါ႐ုကိ ္တင္ (Azadirachtin) ျဖစၿ္ ပီး ယင္းသည္ လႏူ ွင့္ တိရစာၦနတ္ ႔အို တကြ ္ မည္သုမိ႔ ွ အဆိပအ္ ေတာကမ္ ျဖစေ္ စေသာ္လည္း စကုိ ပ္ ်ဳိ းေရးသမားမ်ား၏ ရနသ္ ျူ ဖစ္သည့္ ျခ၊ အဖစပ္ ိုး၊ ယငေ္ ကာင္ျဖဴ၊ အပငက္ ုိ တကုိ ခ္ ကို ္ဖ်ကဆ္ ီးေလ့ရွိသည့္ မိႈမ်ားႏွင့္ အပင္ေရာဂါပးုိ မာႊ းမ်ား (Plant pathogens) ကို ေသေစႏိငု ္ေသာအာနသိ င္ရပိွ ါသည္။ ျမန္မာႏုိငင္ ံအလယပ္ ငုိ း္ ပူျပင္းေသာအညာေဒသတြင္ တမာပငမ္ ်ား တစ္ႏွစ္ပတလ္ ုးံ ေပါကေ္ ရာကလ္ ်ွ ကရ္ ွိရာ ယငး္ တမာပင္မ်ားမွ သဘာဝတမာပိးု သတေ္ ဆးမ်ား အေျမာကအ္ ျမားထတု ္ယူ၍ ျပည္တြင္းရွိ ေအာဂ္ နဲ စ္စုိကခ္ င္းမ်ားတြင္ အသံးု ျပဳ႐ုံသာမက ျပညပ္ သပုိ႔ ါ တင္ပ႔ုိျခငး္ ျဖင့္ ႏငို ္ငျံ ခားဝငေ္ ငမြ ်ား အေျမာက္အမ်ား ရရႏိွ ုိင္မည္ျဖစေ္ ပသည။္ ေဆးဂႏမၶ ာပုးိ သတေ္ ဆး (Pyrethrum insecticides) ေဆးဂႏၶမာ (Chrysanthemum) ၏ အပြငသ့္ ည္ သီးႏွဖံ ်က္ အငး္ ဆက္ပိုးမႊားမ်ားကို ေသေစႏငုိ ္ေၾကာငး္ ေတ႔ရြ ိွသည္မွာ ၾကာခၿ့ဲ ပျီ ဖစသ္ ည္။ လနြ ခ္ ့ေဲ သာႏစွ ္ေပါငး္ (၂၀၀) ေက်ာ္ကာလကတညး္ က အာရွတုိက္အလယပ္ ငုိ ္းေဒသ ႏိငု င္ မံ ်ားတြင္ အသံုးျပဳခ့ၾဲ ကသည္။ ေဆးဂႏမၶ ာအပြငက့္ ုိ အေျခာက္ျပဳလုပ္ၿပီး ယငး္ အမႈန္႔ျဖင့္ ပက္ဖ်န္းပါက ထေိ ရာက္ေသာ သဘာဝပုးိ သတ္ေဆးအျဖစ္ အသးံု ျပဳခ့ၾဲ ကသည္။ ျပငသ္ စဘ္ ုရင္ နပုိလီယလံ ကထ္ ကျ္ ဖစပ္ ာြ းေသာ စစ္ပမဲြ ်ားအတြင္း ျပငသ္ စစ္ စ္သားမ်ား၏ ကယုိ ေ္ ပၚတြင္ တယြ က္ ပေ္ နေသာ ပိးု ေကာငမ္ ႊားေကာင္မ်ားကုိ ႏိမွ န္ င္းရာ၌ အသံုးျပဳခေ့ဲ ၾကာငး္ သမုိင္းအေထာက္အထားမ်ားအရ သရိ သည။္ typing - ေငြဇင္ေယာ္ 53

ပငုိ ရ္ သီ ရမ္ (Pyrethrum) ဟု ေခၚေသာဓာတပ္ စၥည္းေၾကာင့္ ပိးု ေကာင္မ်ား၊ အင္းဆက္ပိးု မာႊ းမ်ား ေသေစႏုငိ ္ေၾကာငး္ သရိ ပါသည။္ ယင္းပငို ရ္ သီ ရမသ္ ည္ ျဒပေ္ ပါငး္ တစ္ခတု ည္း မဟုတ္ဘဲ ပုငိ ရ္ သီ ရင္ (Pyrethins) ဟုေခၚေသာ ဓာတပ္ စညၥ း္ မ်ား စေု ပါငး္ ဖစ႔ဲြ ညး္ ထားသည့္ ေမာ္လကီ ်ဴးအစအု ဖ႔တဲြ စ္ချု ဖစပ္ ါသည။္ ယင္းပငို ္ရသီ ရမ္ သဘာဝေအာ္ဂနဲ စ္ပိးု သတေ္ ဆးျဖင့္ အင္းဆကပ္ းို အေျမာက္အျမားကို ႏွိမ္နင္းႏိုငသ္ ညအ့္ ျပင္ ျခင္ႏွင့္ ယငေ္ ကာငမ္ ်ားပါမက်န္ ထိေရာကစ္ ာြ တားဆးီ ႏိုငေ္ ၾကာငး္ ေတရ႔ြ ပါသည္။ ယငး္ ျဒပ္ေပါငး္ သည္ အင္းဆကပ္ းုိ မာႊ းမ်ား\\ အာ႐ေုံ ၾကာစနစက္ ို တုိက႐္ ကို ္ပ်ကစ္ ီးေစႏငို ေ္ ၾကာင္း ေတရ႔ြ ပါသည္။ ထးူ ျခားခ်ကအ္ ေနႏွင့္ ယငး္ ကုအိ သးုံ ျပဳရာတြင္ က်န္သဘာဝအပငထ္ ကြ ္ ပစညၥ ္းမ်ားျဖစ္သည့္ ၾကက္သနြ ္ျဖဴႏငွ ့္ င႐တု က္ သ့ဲ ုိ႔ သးီ ႏွံမ်ား မခူးဆတြ ္မီ တစ္လ ႀကဳိ တင္ လုပ္ေဆာငရ္ န္ မလုအိ ပဘ္ ဲ ခးူ ဆတြ သ္ ည္ေ့ နအ႔ ထိ စိတခ္ ်လကခ္ ် အႏၲရာယက္ င္းစာြ အသုးံ ျပဳႏုငိ ္ျခင္းျဖစသ္ ည္။ (ခ) သတဝၱ ါမရွ ရိွေသာ ေအာ္ဂနဲ စ္ပးို သတေ္ ဆးမ်ား (Bio-insecticidies) သက္ရိွသတဝၱ ါမ်ား အထူးသျဖင့္ ဘက္တးီ ရးီ ယားမွ ထကြ ရ္ ွိေသာ ပိးု သတေ္ ဆးမ်ားသည္ လူကုိ အႏရၲ ာယ္မေပးပါက ေအာဂ္ နဲ စ္စိကု ပ္ ်ဳိ းေရးတြင္ အသံုးျပဳခြင့္ ေပးထားပါသည။္ ယငး္ တို႔အနက္ ထင္ရွားေသာ ဥပမာမွာ ဘီတီ (Bt) ဟု အတိုေကာက္ေခၚသည့္ Bacillus thuringiensis ဘကတ္ ီးရီးယားတစမ္ ်ဳိ းမွ ထတု ္လုပေ္ သာ ပးုိ သတ္ေဆးတစ္မ်ဳိ း ျဖစပ္ ါသည။္ အဆိုပါဘီတီ ဘကတ္ ီးရးီ ယားမ်ားသည္ ကမာတၻ စဝ္ ွမး္ ရိွ ေျမဆီလာႊ ထတဲ ြင္ သဘာဝအေလ်ာက္ တည္ရိွေနၿပီး သးီ ႏံွဖ်က္ပးုိ မႊားမ်ားကို ေသေစေသာအာနသိ င္ ရွပိ ါသည္။ ယငး္ ကုိ ၁၉၁၁ ခုႏွစ္ကတညး္ က ရာွ ေဖြေတ႔ရြ ွခိ ့ေဲ သာ္လညး္ ၁၉၅၀ ခႏု ွစ္ေနာကပ္ ိငု ္းက်မသွ ာ စကုိ ္ပ်ဳိ းေရးလပု ္ငန္းတြင္ သဘာဝပးုိ သတ္ေဆးအျဖစ္ စတင္အသံးု ျပဳခပ့ဲ ါသည္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစာြ လူသိပမ္ သိဘဲ ေနခရ့ဲ ာက မၾကာေသးမီ ကာလကမွ တစ္ဟနု ထ္ ုိး တုးိ တက္ သံးု စဲြခၾ့ဲ ကပါသည။္ အဆုပိ ါဘကတ္ ီးရးီ ယားမ်ားသည္ ဒယလ္ တ္ ာ အငဒ္ ုိေတာကဆ္ င္ (De ltaendotoxin) ေခၚ အဆပိ တ္ စ္မ်ဳိ းကို သီးႏွံမ်ားေပၚတြင္ စနြ ္ထ႔ ုတ္ေလရ့ ိွပါသည။္ ယင္းအဆိပ္ စနြ ႔ထ္ တု ထ္ ားေသာသးီ ႏမံွ ်ားကုိ သီးႏဖံွ ်က္ပုိးက စားမိေသာအခါ ယငး္ တို႔၏ အူလမး္ ေၾကာငး္ အတြငး္ သ႔ုိ ေရာက္သာြ းၿပးီ အလူ မ္းေၾကာငး္ တစ္ေလွ်ာက္ ႂကကြ သ္ ားမ်ားကို ရပဆ္ ုငိ ္းေစကာ အစာေျခစနစ္ကုိ လးုံ ဝဖ်က္ဆီးပစပ္ ါသည။္ ထုိအခါ သးီ ႏဖွံ ်က္ပးို မ်ားမာွ အစာ လးုံ ဝမစားႏငို ေ္ တာဘ့ ဲ အစာေရဆာ ျပတ္လပ္ခါ ေသဆုးံ ရပါသည။္ အဆုိပါအဆိပ္ပါဝငေ္ သာ သးီ ႏံမွ ်ားကုိ လတူ ုစိ႔ ားသုံးမိေသာ္လည္း လ၏ူ အနူ ံရတံ စ္ေလ်ွ ာက္တြင္ ဒယ္လ္တာ အင္ဒေို တာက္ဆငက္ ို လကခ္ ံေပးသည့္ Receptor မရွေိ သာေၾကာင့္ မည္သိ႔ုမွ မထိခုကိ ေ္ စႏုိင္ပါ။ ထ႔ေုိ ၾကာင့္ လူတု႔ိအတကြ ္ ေဘးအႏရၲ ာယ္ တစ္စတုံ စရ္ ာ မရိွေစသညအ့္ ဆိပတ္ စမ္ ်ိဳးဟု ဆႏို ုိင္ပါသည။္ ဘတီ သီ ည္ သးီ ႏံဖွ ်ကပ္ ိးု ေကာင္မ်ားသာမက ပးုိ တးံု လံုး၊ ေဘာက္ဖတ၊္ ျခင္၊ ယင္အစရိွသည့္ သတၱဝါမ်ားမ်ဳိ းစေုံ အာင္ ႏိွမန္ င္းႏိုငသ္ ျဖင့္ အစမြ ္းထကေ္ သာ ေအာ္ဂနဲ စပ္ းို သတေ္ ဆးအျဖစ္ တစက္ မာၻလုးံ ၌ အသးုံ ျပဳလွ်က္ရပိွ ါသည္။ သီးႏွံပငမ္ ်ား၌ စကဲြ ပ္ေနေသာမႈိမ်ားစကုိ ႏမိွ န္ ငး္ ရနအ္ တကြ ္ အသးုံ ျပဳေလ့ရွိေသာ ဘက္တီးရီးယားမွ ထတု ္လပု ္သည့္ ေအာဂ္ နဲ စ္မႈသိ တေ္ ဆးမ်ားလညး္ အသးံု ျပဳႏုငိ ပ္ ါသည။္ အသးံု မ်ားေသာ ဘက္တးီ ရးီ ယားမ်ားမာွ Bacillus subtilis, Bacillus pymilus, Trichoderma harzia mum တိျ႔ု ဖစပ္ ါသည။္ typing - ေငြဇငေ္ ယာ္ 54

(ဂ) သဘာဝတြငး္ ထကြ ပ္ စၥည္းမ်ားမွ ထတု ္လုပေ္ သာ ပိးု သတေ္ ဆး (Mineral insecticides) သဘာဝမရွ ေသာ တြငး္ ထကြ ပ္ စၥည္းအခ်ိဳ႕သည္လည္း အပင္ေရာဂါပးို မ်ား ႏိမွ န္ င္းရာ၌ မ်ားစာြ အေထာက္အကူ ျပဳပါသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ ဆာလ္ဖာ (Sulfur) ေခၚ ကန႔ဓ္ ာတသ္ ည္ အပင္မ်ားရိွ မစိႈ နဲြ ာမ်ားကို သက္သာေစသည့အ္ ျပင္ အင္းဆက္ပုိးအခ်ဳိ ႕ကို ႏိမွ ္နင္းရာ၌လညး္ အေထာက္အကျူ ပဳပါသည္။ ပတို ကဆ္ ီယမႏ္ ွင့္ ဆုဒိ ယီ မပ္ ါဝငေ္ သာ ဓာတ္ပစညၥ း္ မ်ားသည္လည္း အပင္မစိႈ နဲြ ာမ်ားကုိ ေပ်ာက္ကငး္ ေစပါသည္။ ေၾကးနပီ ါဝင္ေသာ ေအာ္ဂနဲ စ္ပးုိ သတ္ေဆးမ်ား (ဥပမာ Bordeaux) သည္လညး္ မစိႈ နဲြ ာမ်ားကုိ ႏိွမန္ င္းရာ၌ မ်ားစာြ အေထာက္အကူျပဳပါသည။္ သုိ႔ရာတြင္ သဘာဝတြငး္ ထကြ ပ္ စၥညး္ မ်ားကို လိုသည္ထက္ပိသု းံု မပိ ါက အပင္ကထုိ ိခုိက္ ပ်ကစ္ ီးေစႏိငု သ္ ျဖင့္ သတိထားသုးံ စဲြရနလ္ ပုိ ါသည္။ *** *** *** အခန္း(၉) ေအာ္ဂနဲ စ္အသိအမွတ္ျပဳလက္မွတရ္ ရိွေအာငျ္ ပဳလပု ္ျခင္း (Organic certification) ေအာဂ္ နဲ စ္သီးႏမွံ ်ား စုိကပ္ ်ိဳးထတု ္လပု ္သူအေနႏွင့္ မိမတိ ႔ိထု ကြ ္ကုနပ္ စၥညး္ ကို ေအာ္ဂဲနစ္ပါဟု ေျပာဆုိေရာငး္ ခ်သည့အ္ ခါ စားသုံးသူတ႔ုိ ယုၾံ ကည္လကခ္ ံလာေအာင္ ျပဳလပု ရ္ န္ မလယြ ္ကူလပွ ါ။ ထု႔ေိ ၾကာင့္ မမိ တိ ႔ပို စညၥ ္းသည္ ေအာ္ဂနဲ စ္ထကြ က္ နု ္ စစ္မွနက္ န္ေၾကာငး္ ကို အသအိ မွတ္ျပဳ ေထာက္ခံေပးမည့္ တတယိ အဖအ႔ဲြ စညး္ တစခ္ ု (Third Party Certification) မလမြဲ ေသြ လိုအပပ္ ါသည။္ ယင္းအဖ႔ကဲြ လာေရာက္စစ္ေဆးခါ ေအာဂ္ နဲ စ္စိုက္ပ်ိဳးေရးစနစ္၏ သတမ္ တွ ္ထားေသာ စခံ ်ိနစ္ ၫံ ႊနး္ မ်ား (Organic standards) အတိုငး္ လပု ္ေဆာင္သညဟ္ ု စစ္ေဆးေတရ႔ြ ွိပါက အသိအမတွ ္ျပဳလကမ္ တွ က္ ုိ ထတု ္ေပးပါသည္။ ယင္းသ႔ို အသိအမတွ ျ္ ပဳလက္မွ ထတု ေ္ ပးရာတြင္ ႏငုိ င္ ံတစႏ္ ိငု ္ငခံ ်င္းအလိုကေ္ သာ္လညး္ ေကာငး္ ၊ ေဒသတစခ္ ုခ်င္းစီအလုိကေ္ သာလ္ ည္းေကာင္း ကျဲြ ပားျခားနားေလရ့ ွပိ ါသည။္ အသအိ မွတ္ျပဳလက္မွတ္ ထတု ေ္ ပးေသာ အဖ႔မဲြ ်ားအနက္ အခ်ဳိ ႕မာွ ေအာကပ္ ါအတုိင္း ျဖစ္ပါသည။္ (၉-၁) အျပညျ္ ပညဆ္ ငုိ ရ္ ာ ေအာ္ဂနဲ စ္အဖ႔ခဲြ ်ဳပ္ (IFOAM) ဆာလလဲ ္ဘတ္ဟးုိ ဝပ္ စတင္ခေ့ဲ သာ ေအာ္ဂနဲ စ္စုကိ ္ပ်ိဳးေရးစနစသ္ ည္ အစပငုိ ္းတြင္ အလနြ ေ္ ႏးွ ေကးြ စာြ ဖၿံ႔ြ ဖဳိ းလ်ွ ကရ္ ရိွ ာမွ ၁၉၇၂ ခႏု ွစအ္ ေရာကတ္ ြင္ ျပင္သစႏ္ ငုိ င္ ံ လယသ္ မားအဖခ႔ဲြ ်ဳပက္ ဥးီ ေဆာင္၍ ႏိုငင္ ံတကာ၌ ေအာ္ဂနဲ စစ္ ကို ္ပ်ိဳးေရးႏငွ ့္ပတ္သက္၍ ပးူ ေပါငး္ ေဆာင္ရကြ ္ႏိုငေ္ စရနႏ္ ွင့္ ေအာဂ္ နဲ စစ္ ကို ္ပ်ဳိ းေရးစနစ္ ပိမု ုိ ရငွ သ္ န္ဖံ႔ၿြ ဖိဳးေစရန္ ရည္ရယြ ္ၿပီး အျပည္ျပည္ဆငို ္ရာေအာ္ဂနဲ စအ္ ဖ႔ခဲြ ်ဳပ္ (IFOAM = International Federation of Organic Agruculture Muovements) ကို စတင္တည္ေထာငခ္ ပ့ဲ ါသည။္ ယခဆု ိုလွ်င္ ႏွစေ္ ပါငး္ ၄၀ ေက်ာ္ခၿ့ဲ ပီျဖစသ္ ည္။ ယင္းသုတ႔ိ ည္ေထာင္ရာ၌ အစပိငု း္ တြင္ ႏိုင္ငံတကာမွ ေအာ္ဂနဲ စ္စကို ္ပ်ိဳးေရးစနစ္ကို ယၾုံ ကည္စတိ ဝ္ င္စားေသာ အဖ႔ဝဲြ ငႏ္ ိငု ္ငမံ ်ားအျဖစ္ ဂ်ာမနီ၊ အဂလၤ န္၊ ကေနဒါ၊ အႏိ ိယၵ စသည့္ႏုိငင္ မံ ်ားႏွင့္ စတငဖ္ ႔စဲြ ည္းခေ့ဲ သာ္လည္း အဖ႔ဝဲြ င္ႏုငိ ္ငမံ ်ား တစ္ႏွစထ္ က္တစ္ႏစွ ္ တိုးတက္မ်ားျပားလာခပ့ဲ ါသည။္ ၁၉၈၀ ခုႏစွ ္လနြ ႏ္ ွစ္မ်ားတြင္ အာဖရကိ ႏုငိ င္ ံ အမ်ားအျပားအဖဝ႔ဲြ င္ ျဖစခ္ ၿ့ဲ ပီး ယင္းကာလမာွ ပင္ ကမာ႔ကၻ လု သမဂအၢ ဖႀ႔ဲြ ကီး၏ စုကိ ္ပ်ိဳးေရးႏွင့္ စားနပရ္ ကိ ၡာအဖ႔ဲြ (FAO = Food and Agricilture Organization) ၏ အသိအမွတ္ျပဳျခင္းကိုခံရခါ အဆုိပါ အကေ္ အအိအု ဖႏ႔ဲြ ငွ ့္ ပးူ ေပါင္းေဆာငရ္ ကြ ္ခြင့္မ်ား ရရွခိ ပ့ဲ ါသည္။ typing - ေငြဇင္ေယာ္ 55

၁၉၉၀ ေနာကပ္ ုငိ း္ တြင္ IFOAM အေနႏွင့္ ဗဟုဥိ းီ စီးစနစ္ျဖင့္ လပု က္ ငို ္ေနရာမွ ေဒသအလိကု ႏ္ ငို င္ မံ ်ားကုိ လပု ္ကိုင္ခြင့္မ်ား ပိုမေို ပးအပ္ခ့ပဲ ါသည္။ အသအိ မတွ ျ္ ပဳလက္မွတမ္ ်ား ထတု ္ေပးရာတြင္လည္း သကဆ္ ငုိ ရ္ ာႏိုင္ငံ သိမု႔ ဟုတ္ ေဒသတြငး္ ရႏိွ ုိင္ငံ တစ္ခကု ို အသိအမွတ္ျပဳလက္မွတ္မ်ား ထုတေ္ ပးခြင္ျ့ ပဳခ့ပဲ ါသည။္ အဆိုပါလုပ္ငနး္ မ်ားကုိ လုပေ္ ဆာငရ္ ာတြင္ ပိုမလုိ ်င္ျမနသ္ ကြ ္လကၿ္ ပီး ပမို ိသု ေဘာေပါကေ္ စရန္ IFOAM ၏ ျပ႒ာနး္ ခ်က္မ်ား (Standards) ကို ဘာသာ ၁၈ မ်ဳိ းျဖင့္ ျပနဆ္ ုေိ ရးသား ထုတေ္ ဝခ့ပဲ ါသည္။ အဆပို ါစစေ္ ဆးေရးအဖ႔မဲြ ်ားသည္ IFOAM မွ သတမ္ တွ ထ္ ားေသာ အရည္အေသးြ ျပည့္မီသည့္ စစ္ေဆးေရးအဖမ႔ဲြ ်ားျဖစရ္ န္ လအုိ ပ္ပါသည္။ ျမနမ္ ာႏိုငင္ တံ ြင္ ယခုစာေရးေနခ်ိနအ္ ထိ IFOAM အသအိ မွတျ္ ပဳ စစေ္ ဆးေရးအဖမ႔ဲြ ်ား မရွိေသးေသာ္လညး္ အမိ န္ းီ ခ်ငး္ ထငုိ ္းႏငို ္ငံတြင္ ACT က့သဲ ုိ႔ IFOAM အသအိ မွတျ္ ပဳ လက္မတွ ထ္ တု ေ္ ပးႏုငိ ္ေသာ အဖအ႔ဲြ စည္းမ်ား ရွိေနၿပီျဖစသ္ ည္။ ေအာ္ဂနဲ စစ္ ိုကပ္ ်ဳိ းသူ တစ္ဥးီ အေနႏငွ ့္ မမိ ၏ိ စုကိ ္ပ်ဳိ းခင္းကုိ IFOAM အသအိ မွတ္ျပဳလကမ္ ွတ္ ရယူလိပု ါက အဆုပိ ါ ACT ကသ့ဲ ႔ို အဖအ႔ဲြ စည္းမ်ားႏွင့္ ဆကသ္ ယြ ္ၿပီး လာေရာက္စစေ္ ဆးခါ အသိအမတွ ျ္ ပဳလက္မွတ္ကို ရယူႏငုိ ပ္ ါသည။္ ယခုအခါတြင္ IFOAM ၏ဌာနခ်ဳပ္သည္ ဂ်ာမနႏီ ုငိ ္ငံ၊ ဘနြ ္းၿမိဳ႕ (Bonn) တြင္ ရွိပါသည္။ IFOAM ႏငွ ့ပ္ တသ္ က္၍ အေသးစတိ သ္ ရိ လွိ ိုပါက www.ifoam.org သုိ႔ ဝင္ေရာကၾ္ ကည့္႐ႏႈ ငုိ ပ္ ါသည္။ (၉-၂) အေမရိကန္ေအာ္ဂနဲ စ္အသအိ မတွ ျ္ ပဳလက္မွတ္ (USDA-Organic) အေမရိကနႏ္ ငုိ င္ ံတြင္ ေအာဂ္ နဲ စစ္ ကို ပ္ ်ိဳးေရးစနစ္ ထနြ း္ ကားလာေစရနအ္ တကြ ္ အေမရကိ န္စကုိ ္ပ်ိဳးေရးဝနႀ္ ကီးဌာန (USDA=United States Department of Agriculture) က ႀကးီ ၾကပ္ အားေပးေဆာင္ရကြ ္လ်ွ ကရ္ ပိွ ါသည။္ ယငး္ သို႔ ေဆာငရ္ ကြ ္ရာ၌ ေအာဂ္ နဲ စ္စိုကခ္ င္းမ်ားအတကြ ္ အသိအမွတ္ျပဳလက္မတွ မ္ ်ားကုိ USDA မွ ကိုယစ္ ားျပဳ အသအိ မတွ ျ္ ပဳထားေသာ စစ္ေဆးေရးအဖ႔ဲြ (Auditing farm) မ်ားမွ စစ္ေဆးခါ အသအိ မတွ ျ္ ပဳလကမ္ ွတ္မ်ားကုိ ထတု ္ေပးလွ်က္ရပိွ ါသည။္ ယငး္ သ႔ုိ ေအာ္ဂနဲ စအ္ သအိ မတွ ္ျပဳလကမ္ တွ ္မ်ား ထတု ေ္ ပးရာတြင္ ေအာ္ဂနဲ စ္ အဆင့္ (၃) ဆင့္ ချဲြ ခားသတမ္ တွ ၍္ တဆံ ပိ ္ (Label) မ်ား အသုံးျပဳခြင့ျ္ ပဳပါသည္။ (က) 100% Organic (ေအာ္ဂနဲ စ္ရာႏနႈ ္းျပည့္) • ပါဝင္ေသာပစညၥ ္းမ်ား အားလုးံ ေအာဂ္ နဲ စ္ျဖစ္ျခငး္ • ထတု ္လပု သ္ ည့္နည္းစဥအ္ ားလံုး ေအာ္ဂနဲ စ္ျဖစ္ျခင္း • တဆံ ပိ ္တြင္ လာေရာက္စစေ္ ဆးေပးေသာ အဖ႔အဲြ စညး္ အမည္ ေဖာ္ျပထားျခငး္ စသည့္ (၃) ခ်က္ ျပည့္စံမု ွ ေအာ္ဂနဲ စ္ရာႏႈန္းျပည္တ့ ံဆိပ္ ကပ္ခြင္ရ့ ွိပါသည္။ (ခ) Organic (ေအာ္ဂနဲ စ္) • လယယ္ ာထကြ က္ ုန္ပစညၥ ္းအားလုံး ေအာဂ္ နဲ စျ္ ဖစ္ျခင္း • ကုနေ္ ခ်ာထတု လ္ ုပရ္ ာတြင္ တျခားေအာ္ဂနဲ စမ္ ဟတု ေ္ သာ ဓာတ္ပစညၥ ္းမ်ား ၅% ထက္ ေလ်ာ့နည္းပါဝငျ္ ခငး္ • တဆံ ပိ ္တြင္ လာေရာက္စစ္ေဆးေပးေသာ အဖအ႔ဲြ စညး္ အမည္ ေဖာျ္ ပထားျခင္း စသည့္ အခ်က္ (၃) ခ်ကျ္ ပည့္စမုံ ွ ေအာဂ္ နဲ စ္တံဆပိ က္ ပခ္ ြင့္ ရပွိ ါသည။္ (ဂ) Made with Organic (ေအာ္ဂနဲ စပ္ စညၥ ္းမ်ားျဖင့္ ထုတလ္ ပု ္ထားျခငး္ ) 56 • ေအာဂ္ နဲ စလ္ ယယ္ ာထကြ ္ကနု ္ အနညး္ ဆုးံ ၇၀% ပါဝငျ္ ခငး္ typing - ေငြဇင္ေယာ္

• အျခားလယယ္ ာထကြ ္ပစၥည္းမ်ား အသံးု ျပဳရာတြင္ ေအာဂ္ နဲ စမ္ ဟတု ္ေသာ္လည္း ေအာဂ္ နဲ စန္ ညး္ စဥ္မ်ားႏငွ ့္ ဆန႔က္ ်ငေ္ သာပစၥည္းမ်ား မျဖစေ္ စရျခင္း၊ ေအာဂ္ နဲ စအ္ ဖ႔ကဲြ အသံးု ျပဳထားသည့္ပစၥညး္ မ်ားသာ ျဖစ္ျခင္း • တဆံ ိပ္တြင္ လာေရာကစ္ စ္ေဆးေသာ အဖအ႔ဲြ စညး္ ၏အမညက္ ုိ ေဖာျ္ ပထားျခင္း စသည့္ အခ်က္ (၃) ခ်က္ ျပည့္စမံု ွ အဆုပိ ါတဆံ ပိ ္ကို ကပ္ခြငျ့္ ပဳသည။္ အကယ္၍ ျမန္မာႏုငိ င္ ံရွိ စကုိ ္ပ်ဳိ းေရးၿခတံ စ္ခုကို USDA အသအိ မတွ ္ျပဳ လက္မတွ ္ရယလူ ုိပါက ယင္းသိ႔ု လကမ္ တွ ္ထတု ္ေပးခြင့္ရသွိ ည့္ အဖ႔အဲြ စညး္ ႏငွ ့္ တုိက္႐ုိက္ ဆက္သယြ ႏ္ ုိငပ္ ါသည္။ ယခအု ခ်ိနအ္ ထိ ျမနမ္ ာႏိငု ္ငံတြငး္ ၌ အဆုိပါအဖ႔မဲြ ်ား မရိေွ သး၍ အိမ္နီးခ်ငး္ ႏုိင္ငံမ်ားသ႔ုိ ဆက္သယြ ္ေဆာင္ရကြ ႏ္ ိုငပ္ ါသည။္ (၉-၃) ျမန္မာ့ေအာဂ္ နဲ စ္အစအု ဖ႔ဲြ (MOAG) ျမန္မာႏငို င္ ံရိလွ ယ္ယာစုကိ ပ္ ်ိဳးသူမ်ားသည္ မမိ တိ ု႔ိ စိုကပ္ ်ဳိ းထတု လ္ ုပလ္ ကို ေ္ သာ သီးႏွမံ ်ား၊ စားသုံးကနု ္ပစၥည္းမ်ားကုိ ေအာဂ္ နဲ စသ္ းီ ႏံွမ်ား၊ ေအာ္ဂနဲ စထ္ ုတက္ နု မ္ ်ားအျဖစ္ စုိကပ္ ်ိဳးထုတလ္ ုပ္လပုိ ါက အခေၾကးေငြ မယဘူ ဲ ေဆာငရ္ ကြ ေ္ ပးေနေသာ အဖအ႔ဲြ စည္း (Non-Profit Organization) တစခ္ ျု ဖစသ္ ည့္ ျမနမ္ ာေအာဂ္ နဲ စ္အစုအဖ႔ဲြ (MOAG = Myanmar Orga nic Agriculture Group) မွ အသအိ မတွ ျ္ ပဳလကမ္ ွတ္ ရယူႏုငိ ္ပါသည။္ ျမန္မာေအာဂ္ နဲ စ္အစုအဖသ႔ဲြ ည္ ျမနမ္ ာႏငုိ င္ ံမွ ေအာ္ဂနဲ စ္သးီ ႏမွံ ်ား၊ ထတု ္ကုန္မ်ားကုိ စစေ္ ဆးအတည္ျပဳ၍ ေအာ္ဂနဲ စစ္ စ္မွနေ္ ၾကာင္း အသိအမွတ္ျပဳေပးေနေသာ ႏိုငင္ ေံ တာ္အဆင့္ အဖအ႔ဲြ စညး္ (National certified body) တစခ္ ုျဖစပ္ ါသည္။ ႏိငု ္ငေံ တာ္အဆင့္ အဖ႔အဲြ စည္းတစခ္ ျု ဖစ္သည့္ ျမနမ္ ာေအာ္ဂနဲ စ္အစအု ဖ႔မဲြ ွာ ေအာ္ဂနဲ စစ္ စမ္ ွန္ေၾကာင္း စစ္ေဆးျခငး္ ၊ အသအိ မွတ္ျပဳျခင္းမ်ားကုိ တျခား Third party certification bodies မ်ားကသ့ဲ ိ႔ု အခေၾကးေငြေပးရန္ မလအို ပေ္ သာေၾကာင့္ စုကိ ပ္ ်ိဳးသူ ေတာငသ္ မူ ်ားသည္ Certification process အတကြ ္ ေငကြ ုန္က်ခံရန္ မလိုအပ္သည့္အျပင္ ေအာဂ္ နဲ စစ္ ုိကပ္ ်ဳိ းနညး္ ပညာမ်ားကုိလည္း ရရႏွိ ုိင္မည္ျဖစသ္ ျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ေအာ္ဂနဲ စန္ ညး္ ပညာ ဖ႔ၿဲြ ဖိဳးတးုိ တက္ေရးအတကြ ္ အားတက္ဖယြ ျ္ ဖစ္သည။္ ျမနမ္ ာေအာဂ္ နဲ စအ္ စုအဖက႔ဲြ ုိ ၂၀၀၆ ခုႏစွ ္တြင္ စတငတ္ ည္ေထာင္ ဖ႔စဲြ ည္းခၿ့ဲ ပးီ ဥကၠ႒အျဖစ္ ဦးႏငွ ္းဥးီ မွ ေဆာငရ္ ကြ ေ္ နပါသည္။ ယခု ၂၀၁၄-၂၀၁၅ ခုႏစွ ္တြင္ အဖဝ႔ဲြ င္ ၅၁ ဥးီ ရွလိ ာၿပဟီ ု သရိ ရွိ သည္။ ျမနမ္ ာေအာဂ္ နဲ စ္ အစအု ဖသ႔ဲြ ည္ ေအာဂ္ နဲ စဆ္ ငို ္ရာ ေဟာေျပာေဆးြ ေႏးြ ပမဲြ ်ားႏငွ ့္ ေအာ္ဂဲနစ္ေထာက္ခခံ ်က္ လကမ္ ွတေ္ ပးအပ္ပဲြ အခမ္းအနားမ်ားကုိ ႏစွ ္စဥလ္ ပု ေ္ ဆာင္လွ်က္ရရွိ ာ ယခႏု ွစ္ ၂၀၁၄ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလတြင္ က်ငး္ ပခေ့ဲ သာ ျမန္မာေအာဂ္ နဲ စ္အစအု ဖ႔မဲြ ွ ေပးအပသ္ ည့္ ေအာဂ္ နဲ စေ္ ထာကခ္ ံခ်ကလ္ ကမ္ တွ ္ ရရေွိ သာအဖအ႔ဲြ စည္း၊ ၿခံႏငွ ့္ လူပုဂၢဳိ လတ္ ုိက႔ ို အနညး္ ငယ္ ေဖာျ္ ပလုပိ ါသည္။ ေအာဂ္ နဲ စ္ေထာက္ခခံ ်ကလ္ ကမ္ တွ ္ ရရိေွ သာ အဖ႔အဲြ စည္းတခ်ဳိ ႕ (၁) FAME Pharmaceuticals (၂) Supre me Group of Companies (၃) ရွမး္ ေမာေျမကုမၸဏီ (၄) National International Commercial Enterprise Ltd. ေအာ္ဂနဲ စ္ေထာကခ္ ံခ်ကလ္ က္မတွ ္ ရရိွေသာ ၿခံအမညတ္ ခ်ိဳ႕ 57 (၁) ရန္ကနု ္တုငိ း္ ၊ ထန္းတပငၿ္ မဳိ ႕နယ္မွ အုနး္ ညေီ နာင္ ေအာဂ္ နဲ စ္ၿခံ (၂) ရနက္ ုနတ္ ငို း္ ၊ ေရႊျပည္သာၿမိဳ႕နယ္မွ Grace Organic Farm (၃) ရနက္ နု တ္ ုိငး္ ၊ လညွ ္းကူးၿမဳိ ႕နယ္မွ ကမာၻသစ္ ေအာ္ဂနဲ စ္ၿခံ typing - ေငြဇငေ္ ယာ္

(၄) ေညာငေ္ ရၿႊ မဳိ ႕နယ၊္ ေတာင္ပႀို႔ ကီးေက်းရာြ မွ Agricultrue Training School for National Races ၏ ေအာဂ္ နဲ စၿ္ ခံ (၅) ေနျပညေ္ တာ္ ဒိကၡဏိ သရီ ိၿမဳိ ႕နယရ္ ိွ ဒဂနု အ္ င္တာေနရွင္နယ္ ေအာ္ဂနဲ စ္ၿခံ (၆) ေနျပညေ္ တာ၊္ ပ်ဥး္ မနားၿမိဳ႕နယမ္ ွ ၿမဳိ ငရ္ တနာ ေအာ္ဂနဲ စ္ၿခံ (၇) သာေပါငး္ ၿမိဳ႕နယရ္ ိွ ရေဝၿမိဳင္ ေအာ္ဂနဲ စၿ္ ခံ (၈) စစက္ ိငု း္ ၿမဳိ ႕နယ၊္ ခုေိ တာင္ေက်းရာြ မွ ဖူးပြင့္ေစေအာဂ္ နဲ စၿ္ ခံ (၉) ျပင္ဦးလြငၿ္ မဳိ ႕နယ္၊ သမိ ္အငး္ ေက်းရာြ မွ White Dragon ေအာ္ဂနဲ စၿ္ ခံ (၁၀) မနြ ္ျပညန္ ယ၊္ က်ိဳက္ထၿုိ မိဳ႕နယမ္ ွ စိမ္းလတ့ဲ င္ ေအာ္ဂနဲ စၿ္ ခံ (၁၁) ေက်ာက္တစလ္ ံးု ႀကးီ ၿမဳိ ႕နယ၊္ ေနာငစ္ ငး္ ေက်းရာြ မွ ေနာငစ္ င္းနည္းၫနႊ ္စံျပ ေအာ္ဂနဲ စ္ၿခံ (၁၂) မတိ ၳိလာၿမိဳ႕နယ္၊ ရွမ္းတဲေက်းရာြ မွ ျမသီတာေအာ္ဂနဲ စ္ၿခံ (၁၃) ဘကုိ ေလးၿမိဳ႕၊ ပိႏၷဲေခ်ာငး္ ေက်းရာြ မွ အဏၰဝါေက်ာေ္ အာ္ဂနဲ စ္ၿခံ ေအာဂ္ နဲ စ္ေထာကခ္ ခံ ်ကလ္ က္မွတ္ ရရိွေသာ လပူ ုဂၢဳိ လ္တခ်ဳိ ႕၏ၿခမံ ်ား (၁) လပတြ ာၱ ၿမိဳ႕နယ၊္ အမတ္ေက်းရာြ မွ ဥးီ ခင္စိုး၏ေအာဂ္ နဲ စ္ၿခံ (၂) လပတြ ာၱ ၿမိဳ႕နယ၊္ အမတ္ေက်းရာြ မွ ဥးီ ၾကညျ္ မင့၏္ ေအာဂ္ နဲ စ္ၿခံ (၃) လပတြ ာၱ ၿမိဳ႕နယ္၊ အမတ္ေက်းရာြ မွ ဥးီ ေဆဝြ င္း၏ေအာဂ္ နဲ စ္ၿခံ (၄) လပတြ ၱာၿမဳိ ႕နယ္၊ အမတေ္ က်းရာြ မွ ဦးေက်ာေ္ က်ာ၏္ ေအာဂ္ နဲ စၿ္ ခံ (၅) လပတြ ၱာၿမိဳ႕နယ၊္ အမတ္ေက်းရာြ မွ ဥးီ သစလ္ ြင္၏ေအာ္ဂနဲ စၿ္ ခံ (၆) မင္းလွၿမိဳ႕နယ္၊ အုႏဲၷေခ်ာငး္ ေက်းရာြ မွ ဥးီ ေက်ာေ္ က်ာေ္ ထးြ ၏ေအာဂ္ နဲ စ္ၿခံ (၇) မင္းလွၿမဳိ ႕နယ၊္ သေရာေက်းရာြ မွ ဥးီ သကလ္ ြင္၏ေအာ္ဂနဲ စ္ၿခံ (၈) လကပ္ တံ နး္ ၿမိဳ႕နယ၊္ ေအာင္သေျပေက်းရာြ မွ ဥးီ ေက်ာ္ျမင၏့္ ေအာ္ဂနဲ စ္ၿခံ (၉) ပသု ိမႀ္ ကီးၿမဳိ ႕နယ္၊ ေအာင္ခ်မး္ သာကြင္းမွ ေဒၚျမသန္းထိကု ၏္ ေအာ္ဂနဲ စၿ္ ခံ (၁၀) ပဲခးူ ၿမဳိ ႕နယ္၊ သာယာကုနး္ ေက်းရာြ မွ ဦးဥာဏလ္ ငး္ ၏ေအာ္ဂနဲ စၿ္ ခံ (၁၁) ေညာငေ္ ရၿႊ မိဳ႕နယ၊္ မင္းေခ်ာင္းအေရွ႕ေက်းရာြ မွ ကျုိ ပည့္ၿဖိဳးေအာင၏္ ေအာ္ဂနဲ စၿ္ ခံ (၁၂) ေညာငေ္ ရႊၿမိဳ႕နယ၊္ မင္းေခ်ာငး္ အေရ႕ွ ေက်းရာြ မွ ေဒၚခငေ္ ဆြသက၏္ ေအာ္ဂနဲ စ္ၿခံ (၁၃) ေညာင္ေရႊၿမိဳ႕နယ၊္ ကနု ္းႀကီးေက်းရာြ မွ ဥးီ ေအာင္ျမင့္၏ေအာဂ္ နဲ စၿ္ ခံ (၁၄) ေဒၚတငတ္ ငဝ္ ငး္ ၏ေအာ္ဂနဲ စၿ္ ခံ (၁၅) ေဒၚေကသစီ ုးိ ၏ေအာဂ္ နဲ စၿ္ ခံ (၁၆) ေဒၚေအးသမိ ့္သမိ ့္၏ေအာဂ္ နဲ စ္ၿခံ စိုကပ္ ်ဳိ းေတာငသ္ မူ ်ားသည္ မမိ ိစုကိ ္ခငး္ မွ အသီးအႏံမွ ်ားႏွင့္ ထပု ္ကနု မ္ ်ားအတကြ ္ ေအာဂ္ နဲ စ္အသိအမွတ္ျပဳ လကမ္ ွတ္ (Organic certified) ရယလူ ိပု ါက ျမနမ္ ာေအာဂ္ နဲ စ္အစအု ဖ႔မဲြ ွ ခ်မွတထ္ ားေသာ ေအာ္ဂဲနစ္ စံခ်ိန္စံၫႊနး္ မ်ားႏငွ ္အ့ ညီ ေဆာင္ရကြ ရ္ န္ လိုအပပ္ ါသည။္ စစ္ေဆးသူမ်ား (Inspectors) က ေအာဂ္ နဲ စအ္ ဖ႔ဝဲြ ငမ္ ်ားကို တစႏ္ စွ တ္ စႀ္ ကမိ ္ စစေ္ ဆးၿပီး ျမနမ္ ာေအာဂ္ နဲ စအ္ စုအဖ႔၏ဲြ ေအာ္ဂနဲ စစ္ ံခ်နိ ္စၫံ နႊ ္းမ်ားႏွင့္ ကကို ည္ မီ ႈရွိေၾကာငး္ ေသခ်ာမွ ေအာဂ္ နဲ စစ္ စမ္ ွနေ္ ၾကာင္း လက္မတွ ္မ်ား ထုတေ္ ပးပါသည။္ ျမန္မာေအာ္ဂနဲ စ္အစုအဖ႔မဲြ ွ ေပးအပ္ေသာ ေအာဂ္ နဲ စ္အသအိ မတွ ္ျပဳလက္မွတ္ကို ရရိွၿပီးပါက ယငး္ လကမ္ တွ ္ကုိ တစ္ႏွစတ္ စ္ႀကမိ ္ သက္တမး္ တုိးရန္ လအို ပပ္ ါသည္။ MOAG အသင္း၏ အဓိကရညရ္ ယြ ခ္ ်ကမ္ ်ားမွာ ေအာက္ပါအတုငိ ္းျဖစ္ပါသည။္ typing - ေငြဇင္ေယာ္ 58

(၁)-လယ္ယာထတု က္ နု မ္ ်ားကို အာဟာရအျပည့္အဝပါဝင္ၿပးီ လုံေလာက္မႈရိစွ ာြ ႏွင့္ စားသးုံ သူမ်ား ေဘးအႏရၲ ာယ္ ကင္းရွင္းစာြ ထုတလ္ ပု ္ႏငုိ ္ရန္ (၂)-ေျမဆလီ ႊာအဆအီ ႏစွ မ္ ်ား မခနး္ ေျခာကေ္ အာင္ ထနိ ္းသိမး္ ထားရနႏ္ ွင့္ ေျမဆီလႊာအေနအထား ပိုမုတိ ုးိ တက္ ေကာငး္ မနြ ္လာေစရန္ (၃)-ေအာ္ဂနဲ စစ္ ိုက္ပ်ိဳးေရးနညး္ ပညာမ်ားကုိ က်ငသ့္ ုးံ ျခင္းျဖင့္ လယ္ယာစိကု ္ပ်ိဳးေရး ျပဳလုပျ္ ခင္းေၾကာင့္ ျဖစလ္ ာေစေသာ ညစ္ညမး္ မမႈ ်ိဳးစံု (ဥပမာ ေျမ၊ ေရ၊ ေလထု) ကို ေလ်ာခ့ ်ရန္ (၄)-လယ္ယာစကုိ ပ္ ်ိဳးေရးစနစ၏္ ေျပာင္းလမဲ ႈအမ်ဳိ းအစားမ်ားကုိ ထနိ း္ သိမး္ ထားရန္ႏွင့္ ေဒသထကြ သ္ ယဇံ ာတမ်ားအား အသးုံ ျပဳမကႈ ုိ အားေပးရန္ (၅)-ေအာ္ဂနဲ စ္လယ္ယာစကုိ ္ပ်ိဳးေရးအဖ႔အဲြ ား ပိမု ိစု ုေပါင္းေဆာင္ရကြ ႏ္ ငုိ ္ရနအ္ တကြ ္ အေထာကအ္ ကူေပးရန္ အထကေ္ ဖာျ္ ပပါ ရည္မနွ း္ ခ်က္ (၅) ခ်က္ကုိ ခ်မတွ ္ အေကာင္အထညေ္ ဖာ၍္ ေဆာငရ္ ကြ ေ္ နေၾကာင္း သရိ ပါသည္။ ျမန္မာေအာဂ္ နဲ စအ္ ဖႏ႔ဲြ ွင့္ ဆကသ္ ယြ ္ေဆာငရ္ ကြ ျ္ ခင္းျဖင့္ ေအာ္ဂနဲ စ္စကုိ ပ္ ်ိဳးေရး နည္းပညာမ်ားကုိ သရိ ွႏိ ငုိ ႐္ သံု ာမက မမိ စိ ုိက္ပ်ိဳးထတု ္လပု လ္ ုကိ ္ေသာ သီးႏံွမ်ား၏အရညအ္ ေသးြ တုးိ တကမ္ ႈကုိလည္း အေထာက္အကျူ ပဳႏိငု မ္ ည္ ျဖစပ္ ါသည္။ စားသုံးသမူ ်ားအတကြ လ္ ည္း ေအာဂ္ နဲ စ္နညး္ ပညာျဖင့္ ေဘးအႏၲရာယ္ ကငး္ ရွင္းမကႈ ုိ ေပးစမြ း္ ႏုိငမ္ ည္ျဖစ္ပါသည္။ *** *** *** အခန္း(၁၀) ေအာဂ္ နဲ စ္စုိကပ္ ်ိဳးေရးစနစ၏္ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားႏငွ ့္ အားနညး္ ခ်က္မ်ား ေအာ္ဂနဲ စ္စိုကပ္ ်ိဳးေရးစနစ္၏ အဓကိ ရည္ရယြ ္ခ်ကမ္ ာွ လူ၊ တရိ စာၦန္၊ အပင္ႏငွ ့္ ကမာၻေျမႀကးီ အျပန္အလွန္ အက်ိဳးရွိၿပးီ ေရရွည္တည္တ့ေံ အာင္ ထနိ း္ သမိ ္းေဆာငရ္ ကြ ျ္ ခင္း ျဖစပ္ ါသည္။ စကုိ ္ပ်ဳိ းထတု လ္ ုပ္သမူ ်ားသည္ မိမတိ ႔အုိ က်ဳိ းရိေွ အာင္ သမား႐းို က် စိုကပ္ ်ိဳးနညး္ စနစတ္ ြင္ ဓာတေ္ ျမၾသဇာ၊ ဓာတပု ိးု သတ္ေဆး၊ ေပါငး္ သတ္ေဆးမ်ား အသံးု ျပဳခ့ပဲ ါက ယင္းတ႔ကုိ ို ၾကာရွည္သံုးထားသည္ေ့ ျမသည္ ေျမဆီလာႊ မ်ား ပ်ကစ္ းီ ကုနသ္ ည့္အတကြ ္ ကမာေၻ ျမႀကီးကုိ ထိခုကိ ေ္ စသည့္အျပင္ ကမာၻေျမႀကးီ ေပၚတြင္ မတွီ ငး္ ေနထိုငၾ္ ကေသာ အက်ဳိ းျပဳဘကတ္ ီးရးီ ယားမ်ားကိုလည္း ေသေၾကပ်ကစ္ းီ ေစပါသည္။ ထမုိ ွ်မက ပတ္ဝနး္ က်င၏္ ေဂဟစနစ္ (Ecosystem) ကို ပမုိ ထုိ ခိ ကို ္ေစပါသည။္ ေအာဂ္ နဲ စ္စကုိ ္ပ်ိဳးေရးစနစ္ကို အသုးံ ျပဳသည့အ္ တကြ ္ အက်ိဳးမ်ားေစသည့္ အခ်ကမ္ ်ားမာွ - (၁) သဘာဝပတ္ဝနး္ က်င္ (၂) စုိကပ္ ်ိဳးထုတလ္ ုပ္သူ ေတာင္သူလယ္သမားမ်ားႏငွ ့္ ၎၏ မိသားစုဝင္မ်ား (၃) စားသးံု သည့္ စားသးံု သူမ်ား (၄) ႏုငိ င္ ံေတာ္ (၅) အနာဂတ္မ်ိဳးဆကသ္ စ္လူငယမ္ ်ား စသညျ္ ဖင့္ ဘက္စုေံ ထာင့္စုံ အက်ိဳးရိွသညက္ ို ေတရ႔ြ ရိွ ပါသည္။ ယငး္ သိ႔ု အက်ဳိ းေက်းဇူးမ်ားလညး္ ရွသိ လို အားနညး္ ခ်ကမ္ ်ားလည္းရွရိ ာ ယင္းကို ဆက္လကေ္ ဖာ္ျပသာြ းပါမည။္ (၁၀-၁) သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ကို အက်ိဳးျပဳပုံ အဓကိ အခ်က္အေနႏငွ ့္ သဘာဝပတ္ဝနး္ က်င္ညစည္ မး္ မႈ (Environmental pollution) ကို သက္သာေစပါသည။္ ဓာတေ္ ျမၾသဇာႏငွ ့္ ဓာတုပိုးသတ္ေဆးမ်ားေၾကာင့္ သဘာဝပတဝ္ နး္ က်င္ညစည္ မး္ မကႈ ို ျဖစ္ေပၚေစႏငို ေ္ ၾကာင္း typing - ေငြဇငေ္ ယာ္ 59

အားလံုးအသပိ င္ ျဖစပ္ ါသည။္ ေအာဂ္ နဲ စ္စိုက္ပ်ဳိ းေရးစနစတ္ ြင္ ယင္းတ႔ုကိ ို အသုးံ ျပဳမထားသညအ့္ တကြ ္ သဘာဝေျမႏငွ ့္ ေရမ်ား ညစည္ မး္ မမႈ ွ ကာကယြ ေ္ ပးႏိငု ျ္ ခင္းျဖစပ္ ါသည။္ ကမာေၻ ျမႀကးီ ေပၚတြင္ မွီတငး္ ေနထငုိ ္ၾကသည့္ လူကအို က်ဳိ းျပဳေသာ အငး္ ဆက္ပုးိ မ်ား၊ တရိ စာၦနမ္ ်ားကို ကာကယြ ္ေပးရာလည္း ေရာက္ပါသည္။ ဓာတုပုိးသတ္ေဆးမ်ားသည္ ေရထဲသ႔ိေု ရာကလ္ ွ်င္ ေရေနသတဝၱ ါမ်ား ေသေၾကပ်က္စးီ ႏိငု ပ္ ါသည။္ ဓာတ္ေျမၾသဇာထတု ္လပု ္ရာ၌ ေရနံဓာတကု ုိ အေျခခရံ သည့္အတကြ ္ စမြ ္းအငသ္ းံု စမဲြ မႈ ်ားရသိွ လို စက႐္ ုမံ ွထကြ ရ္ သွိ ည့္ ကာဗနြ ဓ္ ာတေ္ င႔ြ (Carbon emission) မ်ားေၾကာင့လ္ ည္း သဘာဝေလထကု ို ပ်ကစ္ းီ ေစပါသည္။ သဘာဝေျမေဆးြ ႏွင့္ သဘာဝေျမၾသဇာျပဳလပု ရ္ ာတြင္ ဓာတုေဗဒေျမၾသဇာေလာက္ စမြ ္းအင္မသံးု ရသည္အ့ ျပင္ ေလထညု စ္ညမ္းမကႈ ိလု ညး္ မျဖစ္ေပၚေစပါ။ ဓာတ္ေျမၾသဇာကို ထတု ္လုပ္သညစ့္ က္႐ုံမွ သံးု စဲြသညေ့္ နရာအထိ ေရာက္ဖို႔ ထုပပ္ ိုးပစညၥ း္ မ်ား အသုံးျပဳရာတြင္ ယငး္ ထပု ပ္ းုိ ပစၥညး္ (Packaging material) မ်ားသည္လညး္ ပတ္ဝန္းက်င္ ညစည္ မး္ မႈကုိ ျဖစေ္ စႏိုင္ပါသည။္ မမိ ၿိ ခတံ ြင္ သဘာဝေျမၾသဇာမ်ားျပဳလပု ္ပါက ၎ညစည္ မး္ မမႈ ်ားမွ ကာကယြ ၿ္ ပီး ျဖစပ္ ါသည္။ ဓာတ္ေျမၾသဇာႏွင့္ ဓာတပု းုိ သတေ္ ဆးမ်ားသည္ တစေ္ နရာမွ တစေ္ နရာသု႔ိ ပ႔ိရု ာတြင္ စမြ ္းအငမ္ ်ား အသးုံ ျပဳရသည္။ သု႔ိေသာ္ သဘာဝေျမၾသဇာမ်ားသည္ မိမိၿခံတြငသ္ ာျပဳလုပႏ္ ိငု သ္ ည့္အတကြ ္ စမြ ္းအင္ ေခၽတြ ာရာက်ၿပီး သဘာဝပတ္ဝနး္ က်ငက္ ုိ ထနိ ္းသိမ္းရာ ေရာကပ္ ါသည။္ (၁၀-၂) စိုကပ္ ်ဳိ းသေူ တာငသ္ မူ ်ားကို အက်ိဳးျပဳပံု လယသ္ မားတစ္ေယာကတ္ ညး္ သာမက သူမ႔ ိသားစု ေအာ္ဂနဲ စ္စိုကပ္ ်ိဳးေရးစနစက္ ုိ ေျပာငး္ လဲအသံုးျပဳလ်ွ င္ တစ္ခလု ုံးအတကြ ္ပါ အက်ိဳးရပွိ ါသည။္ (က)-ဓာတုေဗဒပးို သတေ္ ဆးမ်ားႏငွ ့္ ထိေတ႔မြ ႈ မရသိွ ညအ့္ တကြ ္ ၎ပးုိ သတ္ေဆးမ်ားအႏၲရာယမ္ ွ ကင္းေဝးေစပါသည္။ အထးူ သျဖင့္ အိမတ္ ြင္ ဓာတပု းုိ သတေ္ ဆးမ်ား ထားသုိခ့လဲ ်ွ င္ ကေလးမ်ားအတကြ ္ အႏၲရာယ္ အလနြ ္မ်ားပါသည္။ အမွတတ္ မ့ဲ ကေလးမ်ား၏ ခႏာၶ ကုယိ ္ထဝဲ ငသ္ ာြ းခ့လဲ ွ်င္ ေသဆးုံ သညအ္ ထိ ျဖစတ္ တပ္ ါသည္။ ေအာ္ဂနဲ စ္ စုိကပ္ ်ိဳးေရးစနစ္တြင္ သဘာဝဓာတ္ေျမၾသဇာမ်ားကသုိ ာ အသးုံ ျပဳသည္အ့ တကြ ္ ဓာတုပိုးသတ္ေဆးမ်ား၏ အႏၲရာယ္ကုိ ေၾကာကရ္ နမ္ လုိေတာ့ပါ။ ဓာတုပိုးသတ္ေဆးသည္ ၫနႊ ၾ္ ကားခ်က္အတုငိ ္း တတိ ိက်က် လိုက္နာေဆာငရ္ ကြ ၿ္ ပးီ အသံုးျပဳတာေတာငမ္ ွ အႏရၲ ာယရ္ ေွိ နပါေသးသည။္ (ခ)-ဒုတိယအေနႏွင့္ ကတု က္ ်စရတိ ္ သက္သာျခငး္ ျဖစပ္ ါသည။္ ေစ်းႀကးီ သည့္ ဓာတုဓာတ္ေျမၾသဇာႏွင့္ ဓာတုပိးု သတေ္ ဆးမ်ားကို ဝယ္စရာ မလုိေတာ့သညအ့္ တကြ ္ ကုန္က်စရိတမ္ ်ား ေလ်ာ့နညး္ သာြ းကာ လယသ္ မားမ်ား ေငပြ ုိေငလြ ်ွ ရံ လာႏငို ပ္ ါသည္။ ေအာ္ဂနဲ စ္စိုကပ္ ်ဳိ းေရး၌ သဘာဝေျမၾသဇာႏငွ ့္ သဘာဝပုိးသတေ္ ဆးမ်ားကုိ မမိ ၿိ ခတံ ြင္ စရိတ္နည္းနည္းႏငွ ့္ ထုတ္လပု ္ႏုငိ ပ္ ါသည္။ (ဂ)-ေအာဂ္ နဲ စ္စုိက္ပ်ဳိ းေရစနစ္၌ စိုကပ္ ်ဳိ းထားေသာ စိုကခ္ င္းမ်ားသည္ သဘာဝနည္းႏွင့္ စကို ပ္ ်ိဳးထတု ္လပု ္ျခငး္ ျဖစေ္ သာေၾကာင့္ သဘာဝေဘးအႏရၲ ာယႏ္ ွင့္ ရာသီဥတု အေျပာင္းအလဲဒဏက္ ုိ ခႏံ ငုိ ရ္ ည္ရပွိ ါသည္။ ဥပမာ - မုိးေခါငေ္ ရရွားျဖစလ္ ွ်င္ ခႏံ ိုငရ္ ည္ပုရိ ိပွ ါသည။္ (ဃ)-သးီ ႏထွံ ကြ ္ႏနႈ ္းကုၾိ ကည္လ့ ွ်င္ ဓာတဓု ာတ္ေျမၾသဇာမ်ား သးုံ ပါက ေရတုိတြင္ အထကြ ႏ္ နႈ ္းေကာငး္ သညဟ္ ု ထငရ္ ေသာ္လည္း ဓာတေ္ ျမၾသဇာမရခ့လဲ ု႔ိ မထည့ဘ္ ဲ စုိက္ခလ့ဲ ွ်င္ အထကြ ႏ္ နႈ း္ သည္ ဆိုးဆုးိ ဝါးဝါး က်ဆငး္ သာြ းသညက္ ို ေတရ႔ြ ပါသည္။ ထိေု႔ ၾကာင့္ လယ္သမားမ်ားသည္ ဓာတေ္ ျမၾသဇာကုိ ႏွစစ္ ဥ္ ေပးသြင္းေနၾကျခင္း ျဖစသ္ ည္။ ေအာဂ္ နဲ စ္စကုိ ပ္ ်ိဳးေရးမွာ ေျမဆီလာႊ ကုိ တစႏ္ စွ ္ထက္ တစ္ႏစွ ္ ပိုမိေု ကာင္းမနြ ေ္ အာင္ လပု ေ္ ဆငေ္ ပးေသာေၾကာင့္ typing - ေငြဇင္ေယာ္ 60

ႏွစ္စဥ္အထကြ ႏ္ ႈနး္ လညး္ တျဖည္းျဖညး္ တိုးတကလ္ ာပါသည။္ ေရရွည္တြင္ မ်ားစာြ အက်ဳိ းျဖစ္ထနြ း္ ပါသည။္ အထူးသျဖင့္ ရာသီဥတု ဆးို ဝါးေသာႏစွ ္မ်ားတြင္လည္း အထကြ ႏ္ နႈ း္ က်မသာြ းေအာင္ ထိနး္ ထားႏငို တ္ ာ ေတရ႔ြ ပါသည။္ (င)-ဆစြ ္ဇာလန္ႏိငု င္ ံ၌ ၂၁ ႏွစ္ၾကာ ေလလ့ ာသုေတသနျပဳလပု ္ခ်ကအ္ ရ ေအာ္ဂနဲ စ္စိုကပ္ ်ိဳးေရးစနစ္ႏငွ ့္ စကုိ ္ပ်ဳိ းသည့္အခါ အထကြ ္ႏႈန္းသည္ ၂၀% ေလ်ာန့ ည္းေသာ္လညး္ ေျမၾသဇာအသးုံ စရိတသ္ ည္ ၅၀% ေလ်ာက့ ်ၿပီး ပိးု သတေ္ ဆးအတကြ ္ ကနု ္က်စရတိ ္သည္ ၉၇% ေလ်ာ့နည္းေသာေၾကာင့္ ၿခဳံ ၿပီးၾကည့္လ်ွ င္ လယသ္ မားမ်ားအတကြ ္ အက်ိဳးရွိေၾကာငး္ ေတ႔ရြ ပါသည။္ ေရာငး္ သညအ့္ ခါတြငလ္ ည္း ေအာ္ဂနဲ စ္အစားအစာသည္ သာမန္ထက္ ေစ်း ၂ ဆ၊ ၃ ဆ ပုရိ ျခငး္ ေၾကာင့္ အက်ဳိ းပိုမ်ားပါသည္။ (၁၀-၃) စားသံးု သူမ်ားကို အက်ဳိ းျပဳပံု ေအာဂ္ နဲ စအ္ စားအစာမ်ားကို စားသုးံ ပါက အဓိကအခ်က္ (၃) ခ်က္ အက်ိဳးရွိပါသည္။ (က)-ပထမအခ်က္မာွ Food safety ဟုေခၚသည့္ အစားအစာပငုိ း္ မာွ စိတ္ခ်ရမႈ ေဘးကငး္ မႏႈ ငွ ့္ ပတ္သက္ပါသည္။ ဓာတုပိုးသတ္ေဆးပါဝင္သည့္ အစားအစာမ်ားႏွင့္ ဓာတုပးို သတေ္ ဆး ကငး္ စငသ္ ည္အ့ စားအစာ (၂) ခသု ည္ မညသ္ ုိ႔မွ ယွဥ၍္ မရပါ။ ေလလ့ ာခ်က္မ်ားအရ အေမရိကနျ္ ပညေ္ ထာင္စုလို ဖၿံ႔ြ ဖိဳးၿပီးႏငို င္ မံ ်ားတြင္ ေရာငး္ ခ်ေနေသာ သမား႐းို က်အစားအစာ၏ ၇၇% မွာ ဓာတု ပးုိ သတေ္ ဆးအႂကြင္းအက်န္မ်ား ပါဝငေ္ နသညဟ္ ု ဆုိပါသည။္ ယငး္ ဓာတပု းုိ သတေ္ ဆး အႂကြင္းအက်နမ္ ်ားေၾကာင့္ က်နး္ မာေရးျပႆနာမ်ား တစေ္ န႔တျခား ႀကးီ ထာြ းလာေနသညမ္ ာွ အားလံုးအသပိ ငျ္ ဖစ္ပါသည။္ (ခ)-ဒုတိယအခ်ကအ္ ေနႏငွ ့္ ေအာဂ္ နဲ စန္ ညး္ စနစျ္ ဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးထုတ္လပု ထ္ ားေသာ အသီးအႏမံွ ်ားသည္ အာဟာရဓာတ္ ပါဝငမ္ ႈ ပုိမျို ခငး္ ျဖစ္ပါသည္။ ဓာတပု စၥညး္ မ်ားသည္ အပင္ကို ထိခကို ပ္ ်ကစ္ ီးေစသည့္အတကြ ္ အပငတ္ ိုင္းမွာ ျပဳလပု ္ရေသာ သဘာဝနည္းစဥ္မ်ားကို ထိခိုကၿ္ ပီး အခ်ဳိ ႕ေသာ ဗီတာမင္ႏွင့္ အငတ္ ီေအာကစ္ ဒီ င့္မ်ား မျပဳလပု ႏ္ ုငိ ္ေတာ့ပါ။ ေအာဂ္ နဲ စ္နညး္ ႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳးထားေသာ အစားအစာမ်ားသည္ အာဟာရဓာတ္ ပမုိ ုပိ ါဝငေ္ ၾကာငး္ ေလလ့ ာမမႈ ်ားအရ သရိ ပါသည။္ ၂၀၀၇ ခုႏစွ က္ ထုတျ္ ပန္ခ့ေဲ သာ အီးယႏူ ုိငင္ မံ ်ားတြင္ ေလးႏစွ ္ၾကာသေု တသန ျပဳလုပခ္ ်ကအ္ ရ ေအာ္ဂနဲ စ္အသီးအႏံမွ ်ားသည္ သမား႐ုိးက်သးီ ႏထံွ က္ အင္တီေအာက္စီဒင့္ ပါဝင္မႈ ၄၀% ပိုမ်ားေၾကာငး္ ေတ႔ရြ ပါသည္။ အလားတူ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ကာလမ်ားက အေမရကိ နႏ္ ငုိ ္ငတံ ြင္ရွိေသာ ေအာဂ္ နဲ စ္ဗဟိုဌာန (Organic centre) ၏ေလလ့ ာခ်က္အရ ေအာဂ္ နဲ စ္သီးႏံမွ ်ားသည္ သမား႐ုိးက်သီးႏမွံ ်ားထက္ အာဟာရဓာတ္ ၁၁ မ်ဳိ း ပါဝငမ္ ႈမာွ ၂ ၅% ပိမု ်ားသညဟ္ ု ဆိပု ါသည။္ ၂၀၀၉ ခႏု စွ ္တြင္ ဥေရာပေကာမ္ ရငွ ္ (European commission) ၏ ၅ ႏွစ္ၾကာ ေလ့လာသုေတသနစာတမး္ ကို ထုတျ္ ပန္ရာ၌လညး္ လူအမ်ားအတကြ ္ လုအိ ပေ္ သာ အာဟာရဓာတမ္ ်ားျဖစ္သည့္ အငတ္ ေီ အာက္စီဒင့မ္ ်ား၊ ဗတီ ာမငႏ္ ွင့္ မျပည့္ဝဆပီ ါဝငမ္ ႈသည္ ေအာ္ဂနဲ စသ္ းီ ႏမံွ ်ားတြင္ ပုမိ မုိ ်ားျပားေၾကာငး္ သိရျပနပ္ ါသည။္ ထု႔အိ ျပင္ လူအမ်ား၏ က်နး္ မာေရးကို ထခိ ကုိ ေ္ စေသာ ဓာတ္ပစၥညး္ ပါဝငမ္ ႈကလညး္ အမ်ားႀကီး ေလ်ာန့ ည္းသည္ဟု ဆပုိ ါသည။္ (ဂ)-ေနာက္ဆးံု အခ်က္မာွ အရသာပိုငး္ ျဖစပ္ ါသည။္ သဘာဝနညး္ ႏွင့္ စကုိ ပ္ ်ဳိ းထုတ္လုပၿ္ ပးီ ရရွိလာသည့္ သီးႏမံွ ်ား၏ အနံ႔အရသာသည္ ဓာတုေျမၾသဇာႏွင့္ ဓာတုပိုးသတေ္ ဆးမ်ား သံုးၿပီး စိကု ္ပ်ိဳးထုတလ္ ုပထ္ ားေသာ သးီ ႏမွံ ်ားထက္ အဆေပါင္းမ်ားစာြ ပုမိ ုိသာလနြ ပ္ ါသည္။ ကုိယ့္အိမ္ေနာကေ္ ဖးတြင္ စိုကသ္ ည့္အပင္ႏငွ ့္ ေစ်းမာွ ဝယ္လာေသာအပင္မွာ ကာြ ျခားမနွ ္း လတူ ုိငး္ သၿိ ပီး ျဖစ္ပါသည္။ သီးႏမွံ ်ား၏အန၊ံ႔ အရသာသည္ စကို ္ပ်ဳိ းေျမေပၚမူတညေ္ နပါသည။္ ယင္းအခ်ကမ္ ်ားေၾကာင့္ ေအာ္ဂနဲ စ္သးီ ႏံကွ ုိ စားလ်ွ င္ စားသးုံ သူမ်ားအေနႏငွ ့္ မ်ားစာြ အက်ဳိ းရွိပါသည။္ ထိုေ႔ ၾကာင့္ ဖံ႔ၿြ ဖိဳးၿပးီ ႏငုိ ္ငံမ်ားတြငရ္ ိေွ သာ ေငြေၾကးတတႏ္ ုိငသ္ မူ ်ားသည္ ေအာဂ္ နဲ စ္အစားအစာမ်ားကသို ာ ေရးြ ခ်ယ္ စားေသာကေ္ နၾကျခင္းျဖစပ္ ါသည္။ typing - ေငြဇင္ေယာ္ 61

(၁၀-၄) ႏိုငင္ ေံ တာ္ကုိ အက်ဳိ းျပဳပုံ ႏိုင္ငေံ တာအ္ ေနႏွင့္ ေအာဂ္ နဲ စစ္ ကို ္ပ်ိဳးေရးကို အားေပး လပု ္ေဆာင္မည္ဆလုိ ်ွ င္ တငို ္းျပည္အတကြ ္ အငမ္ တန္ အက်ိဳးရမွိ ညျ္ ဖစပ္ ါသည္။ ဥပမာ သဘာဝပတ္ဝနး္ က်င္ ထိန္းသမိ း္ ႏိငု ျ္ ခငး္ ၊ ေရထုညစည္ မ္းမႈ ေလ်ာ့ခ်ႏုိင္ျခင္း၊ ႏငို ္ငျံ ခားမွ တငသ္ ြင္းေနရသည့္ ဓာတုဓာတေ္ ျမၾသဇာ၊ ပုိးသတေ္ ဆးစသည့္ သြင္းကနု ္အစုမ်ားအတကြ ္ ေငြေၾကးကုနက္ ်စရာ မလသို ည္အ့ ျပင္ ၎ေငြေၾကးမ်ားကုိ ႏိုင္ငေံ တာဖ္ ၿံ႔ြ ဖိဳးတိးု တကေ္ ရး လပု ္ငန္းမ်ားအတကြ ္ ပုိမသို းံု စႏဲြ ိုငျ္ ခငး္ ၊ ပိုးသတ္ေဆးမ်ားေၾကာင့္ ဒကု ေၡ ရာကေ္ နရသည့္ က်နး္ မာေရးအသံုးစရိတ္မ်ားကို ေလ်ာ့ခ်ႏငုိ ျ္ ခငး္ စသည့္ အက်ဳိ းေက်းဇးူ မ်ား ရရွိႏုငိ ္ပါသည္။ (၁၀-၅) အနာဂတမ္ ်ိဳးဆက္သစလ္ ငူ ယ္မ်ားကုိ အက်ဳိ းျပဳပံု ဂ်ာမနီႏငို င္ ံတြင္ (၂) ႏွစ္ေအာက္ကေလးမ်ား စားသုံးေသာ အစားအစာမ်ားသည္ ေအာ္ဂနဲ စျ္ ဖစရ္ မညဆ္ သုိ ည့္ ဥပေဒ ျပ႒ာန္းထားပါသည္။ Baby food ဟုေခၚေသာ ၎အစားအစာမ်ားတြင္ ဓာတုအႂကြင္းအက်နမ္ ်ားႏွင့္ တျခား ဓာတုပစၥည္းမ်ား မပါဝင္ရပါ။ အကယ၍္ ဓာတုအႂကြင္းအက်န္မ်ားႏငွ ့္ တျခားဓာတုပစညၥ ္းမ်ားပါဝင္သည့္ အစားအစာမ်ားကုိ ေရာင္းခ်ခလ့ဲ ်ွ င္ ဥပေဒအရ အေရးယူခံရမွာ ျဖစပ္ ါသည္။ လတူ စေ္ ယာက၏္ ဥးီ ေႏွာကဖ္ ၿ႔ံြ ဖိဳးမသႈ ည္ ကိယု ္ဝနေ္ ဆာငခ္ ်ိန္မွစၿပီး (၂) ႏွစသ္ ားအထိ အဓိကအက်ဆုံး ျဖစပ္ ါသည္။ (၂) ႏွစအ္ ထသိ ာ ဦးေႏွာက္ရွိ ဆလဲ အ္ ေရအတကြ မ္ ်ားႏွင့္ အရည္အေသးြ မ်ား တိုးတက္မ်ားျပား ျဖစေ္ ပၚေနပါသည။္ (၂) ႏစွ ေ္ က်ာလ္ ်ွ င္ အရယြ အ္ စားသာ ႀကီးမားလာတာျဖစ္ၿပီး ဆလဲ ္အေရအတကြ ္ ထပမ္ တိုးေတာ့ပါ။ ထေို႔ ၾကာင့္ (၂) ႏစွ ္အထိ ကေလးမ်ား စားသုံးေသာ အစားအစာမ်ားသည္ အလနြ မ္ ွ အေရးႀကီးလာပါသည။္ ယငး္ ကာလအတြငး္ ပုိးသတေ္ ဆး အႂကြငး္ အက်နပ္ ါဝငေ္ သာ အစားအစာမ်ား ေကၽးြ မိလွ်င္ ယငး္ ကေလးငယ္သည္ တစသ္ ကလ္ းံု ဉာဏ္ရည္ ဉာဏ္ေသးြ ခ်ဳိ ႕တၿ့ဲ ပီး က်နး္ မာေရးျပသနာေပါငး္ စံု ျဖစႏ္ ငုိ ပ္ ါသည။္ ထိ႔ုေၾကာင့္ ကေလးမ်ားကုိ ေအာ္ဂနဲ စအ္ စားအစာသာ ေကၽးြ ဖ႔ုိ အစုိးရက ေဆာ္ၾသေပးေနျခင္း ျဖစပ္ ါသည္။ ယင္းသုျ႔ိ ပဳလပု ျ္ ခင္းေၾကာင့္ ေနာငလ္ ာမည့္ မ်ဳိ းဆက္သစ္မ်ားသည္ ထူးခၽနြ ္ထကျ္ မကေ္ သာသူမ်ားျဖစ္ၿပီး တိုငး္ ျပည္ကို တးုိ တကေ္ အာင္ ဆကလ္ က္ လုပေ္ ဆာင္ႏငုိ ၾ္ ကမွာ ျဖစပ္ ါသည။္ (၁၀-၆) ေအာဂ္ နဲ စ္စကို ပ္ ်ိဳးေရးစနစ္၏ အားနညး္ ခ်ကမ္ ်ား ေအာ္ဂနဲ စစ္ ိကု ္ပ်ိဳးေရးစနစ္တြင္ အက်ဳိ းေက်းဇူးမ်ားရသွိ လုိ အားနည္းခ်ကမ္ ်ားလည္း ရိပွ ါသည္။ အဓိက (၄) ခ်က္ ရွပိ ါသည္။ (က)-ပထမအခ်ကမ္ ွာ အထကြ ္ႏနႈ ္းေလ်ာန့ ည္းျခငး္ ျဖစ္သည္။ ဓာတဓု ာတေ္ ျမၾသဇာမ်ား သံးု လွ်င္ အထကြ ္ႏႈန္း မ်ားပါသည။္ သေ႔ုိ သာ္ ယငး္ ဓာတုဓာတ္ေျမၾသဇာကုိ ႏစွ ္တိုငး္ လုလိ ို အၿမဲသံးု ဖိ႔ု လုိပါလိမ့္မည္။ သဘာဝေျမၾသဇာ၊ သဘာဝေျမေဆးြ ႏငွ ့္ စကို ပ္ ်ဳိ းထုတလ္ ပု ္လ်ွ င္ ၂၀% ေလာက္ အထကြ ႏ္ ႈန္း ေလ်ာန့ ည္းပါသည။္ အခ်ိဳ႕သီးႏံွမ်ားဆုလိ ်ွ င္ ဓာတေ္ ျမၾသဇာသးုံ ၿပးီ ထကြ ရ္ ွိလာျခင္း၏ ၅၀% ေလာက္သာ ရပိွ ါသည္။ ထိ႔ေု ၾကာင့္ တစ္ကမာၻလုးံ အတုိင္းအတာႏွင့္ ေအာ္ဂနဲ စစ္ ုကိ ပ္ ်ိဳးနညး္ ကို ေျပာင္းလဲခ့လဲ ွ်င္ စားနပရ္ ကိ ၡ မလံုေလာကမ္ မႈ ်ား ႀကဳံ ေတ႔ႏြ ိငု ္ေၾကာင္းကုိ အခ်ဳိ ႕က ေျပာဆေို နၾကတာမ်ားလညး္ ရိပွ ါသည္။ ပ်မး္ မ်ွ အေနႏငွ ့္ သမား႐ုးိ က် စုကိ ပ္ ်ိဳးနညး္ စနစ္ႏငွ ့္ ႏိႈငး္ ယဥွ ္လွ်က္ ဖၿံ႔ြ ဖိဳးၿပီးႏုငိ င္ ံမ်ားသည္ ၉၂% ေလာက္ ထကြ ရ္ ွိၿပးီ ဖံၿ႔ြ ဖဳိ းဆႏဲ ငို ္ငံမ်ားတြင္ ၈၀% ေလာကသ္ ာ ထကြ ္ရိွတယဟ္ ု ဆိပု ါသည။္ (ခ)-ဒတု ယိ အခ်ကမ္ ွာ ထတု လ္ ပု ္မစႈ ရိတမ္ ်ားတကျ္ ခင္း ျဖစ္သည။္ ဓာတေ္ ျမၾသဇာႏငွ ့္ ဓာတုပးို သတ္ေဆးမ်ားအတကြ ္ ကုနက္ ်စရိတသ္ ကသ္ ာေသာ္လည္း လ႔ူစမြ း္ အား အမ်ားအျပား သးံု ရျခင္းေၾကာင့္ စကပ္ စညၥ ္းကိရိယာ သိပမ္ သးံု ႏုငိ သ္ ည့္ ဖၿ႔ံြ ဖဳိ းဆႏဲ ိငု င္ မံ ်ားအတကြ ္ သမား႐းို က် စုကိ ္ပ်ဳိ းေရးထက္ ၁၀-၄၀% အထိ ပုမိ ိုကုနက္ ်ႏငို ပ္ ါသည္။ ထအ႔ို ျပင္ တင္းက်ပ္ေသာစညး္ မ်ဥ္းစညး္ ကမ္း ျပဳလပု ရ္ မအႈ တကြ ္လည္း ကနု ္က်စရတိ မ္ ်ား ပိမု ်ားေစပါသည္။ ထေု႔ိ ၾကာင့္ ေအာဂ္ ဲနစ္ အစားအစာမ်ားကို ေစ်းႀကးီ ေပးဝယ္ရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံတြင္ ပ်မး္ မွ် ၆၅% ေစ်းပႀုိ ကးီ ပါသည။္ ဂ်ာမနီႏုိငင္ တံ ြင္ ၂ ဆႏွင့္ ဆစြ ဇ္ ာလနႏ္ ုိင္ငံတြင္ ၂ ဆေက်ာ္ ေစ်းပေို ပးဝယ္ရပါသည။္ ဖၿ႔ံြ ဖိဳးဆႏဲ ုငိ ္ငမံ ်ားတြင္ ေအာ္ဂနဲ စ္အစားအစာမ်ား၏ ေစ်းကကြ ္မွာ မဖၿ႔ံြ ဖဳိ းေသးေသာေၾကာင့္လည္းေကာငး္ ၊ ေစ်းပိေု ပးဝယယ္ ူမည့သ္ ူ typing - ေငြဇငေ္ ယာ္ 62

မရေိွ သာေၾကာင္လ့ ည္းေကာငး္ လယသ္ မားမ်ားအေနႏွင့္ ေအာဂ္ နဲ စ္စုကိ ပ္ ်ိဳးေရးကို ျပဳလပု ္ဖိ႔ု မလယြ က္ ူႏုငိ ္ဘဲ ျဖစေ္ နရပါသည။္ (ဂ)-တတယိ အားနည္းခ်က္မာွ နညး္ ပညာလိုအပခ္ ်က္ ျဖစပ္ ါသည။္ ေျမဆေီ ျမႏစွ ္ေကာငး္ ေအာင္ လုပရ္ ျခင္း၊ သဘာဝေျမၾသဇာ ထုတလ္ ုပ္ရသည့္ နည္းပညာမ်ား၊ ပးို ေကာင္မ်ား မက်ေအာင္ ကာကယြ တ္ ားဆီး ႏမိွ ္နင္းရျခင္း စသည္တုိမ႔ ာွ လယြ ္မေယာင္ႏငွ ့္ ခက္ခဲသည့္ နည္းပညာမ်ား ျဖစ္ပါသည။္ ယင္းနညး္ ပညာမ်ားကုိ လယ္သမားမ်ား သရိ ိေွ အာင္ ပညာေပးမမႈ ်ား က်ယ္က်ယ္ျပနျ္႔ ပန႔္ မလပု ႏ္ ိုင္ေသးျခင္းမာွ လည္း အားနညး္ ခ်က္တစ္ခု ျဖစေ္ နပါေသးသည္။ (ဃ)-ေနာကဆ္ ံုးအခ်က္အေနႏွင့္ ေအာ္ဂနဲ စသ္ ီးႏွမံ ်ားသည္ သမား႐ုိးက်သီးႏွံမ်ားႏွင့္ ႏႈငိ း္ ယဥွ လ္ ွ်င္ အရယြ ္အစား ပုိမေုိ သးေလ့ရပိွ ါသည္။ မ်ကႏ္ ာွ ျပင္ အေနအထားကလည္း လခွ ်င္မွ လွပါလမိ ့မ္ ည္။ ထုေ႔ိ ၾကာင့္ ဝယယ္ စူ ားသံုးသမူ ်ားအတကြ ္ သပိ ဆ္ ဲြေဆာငမ္ ႈ မရွိျခငး္ သညလ္ ညး္ အားနည္းခ်က္တစခ္ လု ႔ုိ ဆိရု ပါမည္။ *** *** *** နိဂးံု အထက္တြင္ ေရးသားေဖာျ္ ပခ်ကမ္ ်ားသည္ ေအာ္ဂနဲ စ္စကုိ ပ္ ်ိဳးေရးစနစက္ ို အနည္းငယသ္ ိရွိ႐ံသု ာ တငျ္ ပထားျခငး္ ျဖစ္ပါသည္။ မမိ ကိ ိုယတ္ ငို ္ စုကိ ပ္ ်ိဳးေရးပညာရွင္ မဟုတေ္ သာလ္ ညး္ စကို ္ပ်ိဳးေရးဝါသနာပါသူ တစဥ္ းီ အေနႏငွ ့္ ေလ့လာဖတ္႐ႈျခငး္ ၊ ကိုယ္တိငု က္ ယုိ ္က် သင္တနး္ မ်ားတကျ္ ခငး္ ၊ ကိုယတ္ ငုိ စ္ ုကိ ္ပ်ဳိ းျခင္းတ႔ိုမွ ရရွေိ သာ အေတအ႔ြ ႀကံဳမ်ားအေပၚ အေျခခံ၍ တတ္သေလာက္ မတွ ္သေလာကသ္ ာ ေရးသားထားျခင္း ျဖစ္ပါသည။္ အဓကိ ရည္ရယြ ခ္ ်ကမ္ ွာ ကၽနြ ္ေတာ္တုႏိ႔ ုိငင္ တံ ြင္ ယေန႔ တြင္တြင္က်ယက္ ်ယ္ အသုံးျပဳေနေသာ ဓာတပု းုိ သတ္ေဆးမ်ား၏ ေနရာတြင္ ေအာဂ္ နဲ စ္စိကု ပ္ ်ဳိ းေရးစနစ္ျဖင့္ တျဖည္းျဖည္း အစားထးုိ ျခင္းျဖင့္ ေနာင္လာမည့္မ်ဳိ းဆကသ္ စမ္ ်ားအတကြ ္ အဆပိ ္အေတာကက္ င္းၿပီး သန႔္ရွင္းေကာင္းမနြ ္ေသာ သဘာဝပတ္ဝနး္ က်င္တစ္ခုကို ဖနတ္ ီးၾကပါစ႔ဟုိ ု တကို တ္ နြ း္ လိကု ္ရပါသည္။ ေအာ္ဂနဲ စစ္ ိကု ပ္ ်ဳိ းေရးစနစ္ ေအာင္ျမငပ္ ါေစ။ ျမန္မာႏငို ္ငံသႏူ ငုိ ္ငသံ ားမ်ား ဓာတုပိးု သတ္ေဆးမ်ား၏ ေဘးဥပါဒ္အႏရၲ ာယမ္ ွ ကင္းေဝးၿပီး က်န္းမာသုခရႏုငိ ၾ္ ကပါေစ။ စာဖတ္သမူ ်ားကုိ အစဥေ္ လးစားလွ်က္ ေဒါကတ္ ာခင္ေမာင္လြင္ (FAME) ၿပးီ ပါၿပ။ီ typing - ေငြဇငေ္ ယာ္ 63