ระบบสืบพันธ์

วิทยาศาสตร์ ระดบั ชนั้ มัธยมศกึ ษาปที่ 2 นายสาธิต ศรวี รรณะ L/O/G/O

ระบบสืบพันธ์ุ (Reproductive System) www.kruseksan.com จุดประสงค์การเรยี นรู้ 1.อธิบายโครงสร้างและการทางานของระบบสบื พนั ธุไ์ ด้ 2.อธิบายความสมั พนั ธร์ ะบบสืบพันธุก์ ับระบบตา่ ง ๆ ได้ 3.สามารถสบื คน้ และอภปิ รายเรือ่ งระบบสืบพนั ธุ์ และนาไปใช้ ประโยชน์ได้

ระบบสืบพันธุ์ (Reproductive System) www.kruseksan.com สิ่งมชี ีวิตทัง้ หลายมคี ณุ สมบตั ิอย่างหน่ึงคอื มีการสบื พันธ์ุ เพ่อื การดารง เผา่ พนั ธุข์ องสง่ิ มีชีวติ นั้นๆ การสบื พันธ์ุ การเจรญิ เตบิ โต และพฒั นาการ และ การสง่ ตอ่ ลักษณะต่างๆ ทางพนั ธุกรรมไปใหล้ กู หลาน จะดาเนนิ ไปไม่ได้เลยถา้ ปราศจากการสบื พนั ธ์ขุ องเซลล์ หรือการแบ่งเซลล์ เซลลส์ ืบพนั ธุ์ในเพศชาย คือ อสุจิ และเซลล์สบื พันธใ์ุ นเพศหญงิ คอื ไข่

ระบบสืบพันธ์ุ (Reproductive System) www.kruseksan.com ระยะทีม่ นษุ ย์มีความพร้อมในการสืบพนั ธุ์ คอื ระยะต้งั แต่วยั รนุ่ ขึ้นไป ร่างกายทงั้ ชาย และหญงิ จะมกี ารเปล่ียนแปลงลักษณะทางเพศ (Secondary sex development) ผชู้ ายสว่ นใหญ่กล่องเสียงจะยน่ื โต ออกมา ทาให้มองเหน็ เป็นลกู กระเดือก (Adam’s apple) เสียงเร่มิ เปล่ยี นหา้ วขึน้ มีหนวดเครา และขนท่ีบริเวณอวยั วะสบื พนั ธ์ุ รกั แร้ มีการขับนา้ กาม และอสุจิออกมา สว่ นใหญ่ในหญงิ รูปร่างคอ่ ย เปลีย่ นแปลงทีละน้อย สะโพกและทรวงอกขยายใหญ่ มีขนทีบ่ รเิ วณ อวัยวะสบื พนั ธ์ุ และรักแร้ เริ่มมปี ระจาเดือน (Menstruation) เสียงแหลม การเปลีย่ นแปลงดังกล่าว เนอื่ งจากระบบสืบพนั ธ์ุ เตรยี มพรอ้ มเพื่อการสืบพันธุ์

ระบบสืบพนั ธุ์ (Reproductive System) www.kruseksan.com

1.ประเภทของการสบื พันธุ์ www.kruseksan.com 1.1 การสืบพนั ธุแ์ บบไม่อาศัยเพศ (Asexual reproduction) เชน่ 1. การแบง่ ตัวออกเป็น 2 (Binary Fission) : พบในพารามเี ซียม 2. การแตกหนอ่ (Budding) : พบในไฮดราและฟองนา้ 3. การสร้างสปอร์ (Sporulation) : พบในฟังไจ และพชื 4. การงอกใหม่ (Regeneration) : พบในปลาดาว 2 14

1.ประเภทของการสืบพนั ธ์ุ www.kruseksan.com 1.2 การสบื พันธแุ์ บบอาศัยเพศ (sexual reproduction) เชน่ 1. การถ่ายโอน DNA (Conjugation) : เซลลส์ ืบพนั ธ์ุจะจับคกู่ ัน แลกเปล่ียนสารพนั ธุกรรมกนั พบใน พารามเี ซียม 2. การปฏสิ นธิ (Fertilization) : มกี ารรวมกันของเซลลส์ ืบพันธ์ุ

2.ระบบสบื พนั ธุข์ องมนุษย์ www.kruseksan.com : เปน็ การรวมตวั กนั ของเซลล์สบื พนั ธเ์ุ พศผู้ (อสจุ ิ) กับเซลลส์ บื พันธุ์เพศ เมีย (ไข่) 2.1 ระบบสืบพนั ธุเ์ พศชาย 2.2 ระบบสบื พนั ธเ์ุ พศหญงิ

2.ระบบสบื พันธ์ุของมนุษย์ www.kruseksan.com : อวัยวะทีเ่ กี่ยวกบั การสบื พันธ์ุ เรียกว่า โกแนด (Gonads) ในเพศชาย คือ อณั ฑะ(Testis) ส่วนในเพศหญงิ คือ รังไข่ (Ovary) โกแนด ทาหน้าที่ 2 ประการ คือ 1. ผลติ อสจุ ิ (Spermatozoa) ในชาย และผลิตไข่ (Ova)ในหญงิ 2. ผลิตฮอรโ์ มน และ ถ่ายทอดลักษณะการเปลยี่ นแปลงทางเพศ

2.ระบบสบื พันธ์ขุ องมนุษย์ www.kruseksan.com

2.1 ระบบสืบพันธเ์ุ พศชาย www.kruseksan.com ระบบสบื พนั ธ์เุ พศชาย ประกอบด้วย 2.1.1 อัณฑะ (Testis) 2.1.2 ตวั อสุจิ (Spermatozoa)

2.1.1 อณั ฑะ (Testis) www.kruseksan.com อัณฑะ (Testis) : มี 2 ขา้ ง ทาหน้าทส่ี รา้ งตัวอสุจิ (Sperm) ซงึ่ เปน็ เซลล์สืบพันธุเ์ พศชาย และฮอรโ์ มนเพศชายท่ีสาคญั ได้แก่ เทสโทสเทอโรน (Testosterone) ภายในประกอบดว้ ยหลอดสร้างอสุจิ (seminiferous tubule) เป็นทอ่ ขด เรยี งกัน มีขา้ งละ 800 หลอด อัณฑะบรรจภุ ายในถุงอณั ฑะ (scrotum) ทาหนา้ ที่ ปรับอุณหภมู ใิ หต้ า่ กว่าร่างกาย 2-5 องศาเซลเซยี ส

2.1.1 อัณฑะ (Testis) www.kruseksan.com 1.1 ถงุ อณั ฑะ (Scrotum) : ปรบั อุณหภูมิของอณั ฑะใหต้ ่ากว่า อุณหภูมิรา่ งกายประมาณ 2-5 ๐C 1.2 หลอดสร้างอสจุ ิ (seminiferous tubules) : เป็นทอ่ สร้างอสุจิและฮอร์โมนเพศชาย 1.3 หลอดเกบ็ อสจุ ิ (Epididymis) : เป็นแหล่งพักตัวอสจุ ิให้เจรญิ เตบิ โต 1.4 ทอ่ นาอสจุ ิ (Vas deferens) : เป็นท่อทางผ่านของอสจุ ิ

2.1.1 อณั ฑะ (Testis) www.kruseksan.com 1.5 ถุงอณั ฑะ (seminal vesicle) : สรา้ งอาหารใหก้ บั อสจุ ิ ไดแ้ ก่ น้าตาลฟรกุ โทสและ Globulin 1.6 ตอ่ ลกู หมาก (prostate gland) : สร้างสารเบสอ่อน เพอื่ สะเทิน กรดทอี่ อกมาจากปัสสาวะ 1.7 ตอ่ มคาวเปอร์ (Cowper’s gland) : สร้างเมือกสารล่อเล่อื นออก ในขณะทีม่ คี วามรสู้ ึกทางเพศ

2.1.2 ตวั อสจุ ิ (Spermatozoa) www.kruseksan.com โดยท่ัวไปจะเร่มิ สรา้ งตัวอสจุ ิเมอ่ื อายุ 12-13 ปี และจะสร้างไปจน ตลอดชวี ติ การหล่งั น้าอสุจอิ อกมาแต่ละครั้งจะมีของเหลวอยูป่ ระมาณ 3-4 ลูกบาศก์เซนตเิ มตร มีตวั อสจุ ิเฉล่ียประมาณ 350-500 ลา้ นตัว เม่ือออกส่ภู ายนอก อสุจิจะมีชวี ติ ไดเ้ พยี ง 2-3 ชวั่ โมง แต่ถา้ อยใู่ นมดลูก เพศหญิงจะอยไู่ ด้นานถึง 24-48 ช่ัวโมง

2.1.2 ตวั อสจุ ิ (Spermatozoa) www.kruseksan.com 1. สว่ นหัว (Head) : บรรจุสารพันธุกรรม มีนวิ เคลียส โดยด้านหน้าเปน็ ส่วนของอะโครโซม (Acrosome) มลี ักษณะเป็นถงุ บรรจเุ อนไซม์ เพื่อสลายเย่ือหมุ้ เซลล์ไข่ ซง่ึ โครงสร้างนี้เปลยี่ นแปลงมาจาก Golgi Apparatus 2. ส่วนกลาง (Middle) : มลี ักษณะเปน็ แท่ง มีไมโทคอนเดรยี ผลิตพลงั งาน ไวส้ าหรับการเคลือ่ นทีอ่ สจุ ิ 3. สว่ นหาง (Tail) : มีไมโครทูบลู ทาหนา้ ที่ โบกพัดได้เพื่อว่ายไปหาเซลล์ไข่

สรปุ โครงสรา้ งระบบสบื พนั ธ์เุ พศชาย (Male Reproductive system) www.kruseksan.com

2.2 ระบบสืบพันธ์ุเพศหญิง www.kruseksan.com ระบบสบื พันธ์ุเพศหญิง ประกอบด้วย 2.2.1 อวัยวะสบื พันธุ์ภายนอก ประกอบดว้ ย เนินหัวเหนา่ คลทิ อรสิ แคมใหญ่ แคมเล็ก เวสทบิ ุล เย่ือพรหมจารยี ์ รวมทั้งตอ่ มสร้างน้าเมือกบรเิ วณช่องคลอด 2.2.2 อวยั วะสืบพันธุ์ภายใน ได้แก่ ช่องคลอด รังไข่ ทอ่ นาไข่ และมดลกู

2.2.1 อวยั วะสบื พันธเ์ุ พศหญงิ ภายนอก www.kruseksan.com 1.1 เนินหวั เหน่า (mone pubis) : เปน็ ผิวหนงั นนู อยูบ่ รเิ วณเหนอื กระดูกหวั เหนา่ (pubic symphysis) เม่อื เขา้ ส่วู ยั สาวจะมี ขนงอกขึ้นที่บริเวณนี้ 1.2 แคมใหญ่ (Labia Majora) : เป็นปุ่มนนู ขนาดใหญ่ 2 อัน ซ่งึ ประกอบดว้ ย ต่อมน้ามัน ไขมนั มีขน (Pubic hair) ปกคลมุ อยูด่ ้านบนของแคมใหญ่จะรวมกนั เป็น เนินหวั เหนา่ (Mons pubis) 1.3 แคมเล็ก (Labia Minora) : มลี ักษณะเปน็ เนอื้ น่ิมของปุ่มนูนของผวิ หนงั เหมือนกนั แต่ไมม่ ีไขมนั ไมม่ ีขน ด้านหลังจะมารวมกันเป็นฝเี ยบ็ (Fourchette) ซ่ึงจะฉีกขาดในตอนคลอด

2.2.1 อวยั วะสบื พนั ธุเ์ พศหญิงภายนอก www.kruseksan.com 1.4 คลิทอริส (Clitoris) : เทยี บได้กับลงึ ค์ในเพศชาย ประกอบด้วยเนอ้ื เยือ่ ท่ี ทาใหเ้ กดิ การแขง็ ตวั โดยให้เลอื ดมาค่ัง 1.5 เวสทิบุล (Vestibule) : เปน็ บรเิ วณท่ีอยูร่ ะหว่างแคมเลก็ ทั้งสองข้าง ตง้ั แต่ clitoris ลงไปจนถงึ fourchette บรเิ วณน้ีมรี ูเปดิ ของท่อต่างๆ ดงั นี้ - รูเปิดของทอ่ ปัสสาวะ (urethral orifice) จะอยู่ถดั จาก clitoris ราว 1 ซม. - รเู ปิดของชอ่ งคลอด (vaginal orifice) อยถู่ ดั ไปอีก มีเยอ่ื พรหมจารยี ์ปิดอยู่ - รูเปดิ ของ Bartholin's gland และ paraurethral gland อย่างละ 1 คู่ 1.6 ต่อมสร้างนา้ เมือก (Vestibula Gland) : อยทู่ ่บี ริเวณแคมเลก็ ทาหน้าที่ สรา้ งสารเมือก เพ่ือการหล่อลื่น

2.2.1 อวัยวะสบื พันธุเ์ พศหญิงภายนอก www.kruseksan.com 7. เยอ่ื พรหมจารีย์ (hymen) : เปน็ เนื้อเย่ือทยี่ ื่นออกมาปิดรูเปิดของชอ่ งคลอด ตรงกลางจะมรี ูเปิดเลก็ ๆ เยอื่ พรหมจารยี ์นี้สามารถยืดหยุ่นได้ ในเด็กบางคน เย่ือพรหมจารยี ์ไม่มรี ูเปดิ จึงปดิ ชอ่ งคลอดไวห้ มด ทาใหเ้ ลอื ดประจาเดอื นไม่ สามารถไหลออกมาได้ เรยี ก imperferated hymen 8. ฝีเย็บ (perineum) เป็นบรเิ วณรปู สเี่ หล่ยี ม (diamond-shape) จะแบ่งฝี เย็บออกเป็นบริเวณรปู สามเหลย่ี ม 2 รูป คอื ดา้ นหน้าเรียก urogenital triangle เป็นท่ตี ง้ั ของอวัยวะเพศภายนอก ท้ังหมด และ ด้านหลังเรยี กวา่ anal triangle จะพบรเู ปดิ ของทวารหนักอยู่

2.2.1 อวัยวะสืบพันธ์เุ พศหญงิ ภายนอก www.kruseksan.com เนินหัวเหนา่ (mone pubis) แคมใหญ่ (Labia Majora)

2.2.1 อวยั วะสืบพนั ธเุ์ พศหญิงภายนอก www.kruseksan.com เพ่มิ เติม : Bartholin’s gland (greater vestibular gland) ต่อมน้ีเปรยี บได้ กับตอ่ มคาวเปอร์ในเพศชาย เปน็ ต่อมเลก็ ๆ ขนาดเทา่ เมลด็ ถ่ัวเขียว พบอยู่ 2 ขา้ งของรเู ปดิ ของชอ่ งคลอด จะให้ทอ่ ออกมาเปดิ ทบี่ รเิ วณ ระหวา่ งเย่ือพรหมจารยี ์กับแคมเลก็ ทาหน้าท่ี สร้างเมอื กหลอ่ ล่ืน

2.2.2 อวยั วะสืบพนั ธุ์เพศหญิงภายใน www.kruseksan.com อวัยวะสืบพนั ธุเ์ พศหญิงภายใน ไดแ้ ก่ ชอ่ งคลอด รงั ไข่ ท่อนาไข่ และ มดลกู

2.2.2 อวยั วะสบื พนั ธ์เุ พศหญิงภายใน www.kruseksan.com 1) รังไข่ (Ovary) เปน็ อวัยวะทส่ี าคญั ทส่ี ดุ ในระบบสบื พันธุ์เพศหญงิ มี อยู่ 2 ขา้ งในชอ่ งท้องน้อย ยึดตดิ กบั มดลูกโดยเอ็น สว่ นดา้ นนอกยดึ ตดิ กับลาตัว รังไข่ทา หนา้ ที่ 2 อยา่ ง คอื 1. ผลิตไข่ (Ovum) ภายในรงั ไข่จะผลิตไขป่ ระมาณ ประมาณ 400 ใบ ไขใ่ บทีส่ ุก เต็มท่ีแลว้ จะหลดุ ออกมาจากรังไข่ เรยี กว่า การตกไข่ (Ovulation) โดยปกตไิ ขจ่ ะสกุ เดือนละ 1 ใบ จากรังไขแ่ ตล่ ะข้างสลบั กันทุกเดอื น 2. สร้างฮอรโ์ มนเพศหญงิ ซ่งึ มอี ยหู่ ลายชนิด ท่สี าคญั ไดแ้ ก่ - อสี โทรเจน (Estrogen)ทาหน้าท่ีเกีย่ วกับมดลูก ชอ่ งคลอด ต่อมน้านม และควบคมุ การเกดิ ลักษณะตา่ งๆของเพศหญิง - โพรเจสเทอโรน (Progesterone)เป็นฮอร์โมนท่ีทางานร่วมกับอีสโทรเจนในการ ควบคมุ เกีย่ วกับการเจรญิ ของมดลกู การเปล่ียนแปลงเยอ่ื บุมดลกู เพ่อื เตรียมรบั ไขท่ ่ีผสม แลว้

2.2.2 อวยั วะสืบพนั ธุ์เพศหญงิ ภายใน www.kruseksan.com

2.2.2 อวยั วะสืบพนั ธเ์ุ พศหญงิ ภายใน www.kruseksan.com 2.2 ท่อนาไข่ (Oviduct) หรอื ปีกมดลูก เป็นทางเชอื่ มตอ่ ระหวา่ งรงั ไข่ทง้ั สองขา้ ง กบั มดลูก ทาหน้าท่ีเปน็ ทางผา่ นของไขท่ อ่ี อกจากรงั ไข่เข้าสมู่ ดลูก โดยมีปลาย ข้างหนง่ึ เปิดอย่ใู กล้กบั รงั ไข่ เรยี กวา่ ปากแตร (Funnel)บดุ ว้ ยเซลลข์ นสน้ั ๆ ทาหนา้ ท่ี พัดโบกไข่ท่ตี กมาจากรงั ไขใ่ ห้เข้าไปในทอ่ นาไข่ 2.3 ช่องคลอด (Vagina) อยรู่ ะหวา่ งทวารหนัก กับปากทอ่ ปัสสาวะ ผนังดา้ นใน มเี ยื่อเมือกบอุ ยู่ ยืดหดได้ดี ที่ปากช่องคลอดมกี ลา้ มเน้อื หรู ดู สามารถบงั คบั ได้ 2.4 มดลกู (Uterus) มีขนาดกว้าง 2 นิว้ ยาว 3 นิว้ และหนา 1 นิว้ อย่ใู นชอ่ ง ทอ้ งน้อย ผนงั ยืดหดไดม้ ากเปน็ พเิ ศษ และขยายตวั ได้มากในเวลาตั้งครรภ์

1) รอบเดือน (Menstrual cycle) www.kruseksan.com รอบเดอื น (Menstrual cycle) : เกิดข้ึนภายใตก้ ารควบคุมของระบบ ตอ่ มไรท้ ่อ โดยในแตล่ ะรอบเดือนใชเ้ วลาประมาณ 28 วัน ดงั น้ี 1. รงั ไข่ (Ovary) : ปกติการทไี่ ขส่ ุกและออกจากรงั ไขเ่ ขา้ สทู่ ่อ นาไข่ ในช่วงก่ึงกลางของรอบเดอื น ถา้ นบั วนั แรกทม่ี ปี ระจาเดือนเปน็ วันที่ 1 การตกไข่จะ เกิดข้ึนประมาณ วันท่ี 13-15 ครัง้ ละ 1 ฟองตอ่ รอบเดอื นเท่านัน้

1) รอบเดือน (Menstrual cycle) www.kruseksan.com 2. ผนังมดลกู (Endometrium) : อย่คู กู่ ับ Corpus Iuteum โดยในช่วงต้นของรอบเดือนจะบางแล้วจะค่อยๆ หน้าขน้ึ เรื่อยๆ ตอนที่ มกี ารตกไข่ หากไม่มกี ารฝงั ตวั ของตัวออ่ น จะสลายไป เปน็ ประจาเดอื น

1) รอบเดือน (Menstrual cycle) www.kruseksan.com 3. ระดับฮอร์โมน : มีการเปล่ียนแปลงของฮอร์โมนที่เกี่ยวขอ้ งใน แตล่ ะช่วงเวลา คือ กอ่ นการตกไข่ ขณะตกไข่ และหลงั ตกไข่ โดย ฮอรโ์ มนทีเ่ ก่ยี วข้อง ได้แก่ FSH (Follicle Stimulating Hormone), LH (Lutinizing Hormone), เอสโตรเจน (Estrogen) และ โปรเจสเตอโรน (Progeterone)

1) รอบเดือน (Menstrual cycle) www.kruseksan.com ประจาเดอื น หรอื รอบเดือน หรือ ระดู (Menstruation หรือ Period) คือ เลือดและเนือ้ เยอื่ ต่างๆ ท่หี ลดุ ลอกออกจากเย่ือบโุ พรงมดลกู หรอื เยอื่ บมุ ดลูก โดยเปน็ ผลจากการเปลยี่ นแปลงของระดับฮอรโ์ มนเพศหญงิ โดยสัมพนั ธก์ ับการตกไข่ ซงึ่ การหลดุ ลอกของเย่ือบุโพรงมดลกู จะเกิด ประมาณเดือนละคร้งั ภาวะที่เกดิ ขนึ้ นี้ จึงถูกเรียกว่า ประจาเดือน

รอบเดือน (Menstrual cycle) www.kruseksan.com

1) รอบเดือน (Menstrual cycle) www.kruseksan.com ฮอร์โมนกบั การเปลี่ยนแปลง การหลุดลอกของโพรงมดลูก

2) การปฏสิ นธิ (Fertilization) www.kruseksan.com การทอี่ สุจิของเพศชายเข้าผสมกบั ไขข่ องเพศหญิง เมอื่ ฝ่ายชายและ ฝา่ ยหญงิ มีการร่วมประเวณี หรอื มเี พศสมั พนั ธก์ ันแล้วตัวอสจุ ิ(sperm)ของ ฝา่ ยชายเขา้ ไปผสมพนั ธ์ุกับไข่ (Ovum) ของฝา่ ยหญิง โดยทไ่ี ข่ 1 ใบ ผสม กับอสจุ ิ 1 ตวั การปฏสิ นธมิ ี 2 แบบดว้ ยกนั คือ การปฏสิ นธิภายนอก เช่น การผสมเทียมเด็กหลอดแกว้ การปฏสิ นธิภายใน เช่น การฝังตวั ของตัวอ่อนที่ผนงั มดลกู

2) การปฏิสนธิ (Fertilization) www.kruseksan.com การปฏิสนธภิ ายนอก

2) การปฏิสนธิ (Fertilization) www.kruseksan.com การปฏิสนธิภายใน

2) การปฏิสนธิ (Fertilization) www.kruseksan.com การปฏิสนธิภายใน

3) การตั้งครรภ์ (Pregnancy) www.kruseksan.com หญงิ สามารถมบี ุตร หลงั จากมีประจาเดือนแลว้ 3 ปี โดยเฉล่ยี หญงิ มี บตุ รไดเ้ ม่อื อายปุ ระมาณ 17 ปี พบว่ามารดาทีอ่ ายยุ งั น้อยจะใหบ้ ตุ รผิดปกติ เนอ่ื งจากสภาพทางสรีรวทิ ยาของรา่ งกายยงั ไม่พร้อมที่จะมบี ตุ ร หญิงพรอ้ มท่ี จะมบี ุตรได้อยา่ งสมบูรณ์เมอ่ื อายุ 21-28 ปี หลงั จากมีการรว่ มเพศแลว้ อสจุ จิ ะเคลอื่ นผา่ นมดลกู เข้าไปทางทอ่ นา ไข่ การบีบตวั ของมดลกู และท่อนาไข่ กม็ ผี ลช่วยทาใหอ้ สจุ เิ คลอื่ นที่ไดเ้ ร็วข้นึ อสจุ ิเจาะเข้าไปผสมกบั ไข่โดยอาศัยเอนไซม์จากสว่ นหัวของอสุจิไปย่อยเย่ือ หุ้มไข่ (Corona radiata) อสจุ ิตัวเดยี วเทา่ นนั้ ที่สามารถผสมกบั ไข่ได้ ซึ่ง หลงั จากการผสมแล้วเรยี กวา่ ไซโกต จะเคล่อื นตวั มาฝงั ตัวทผ่ี นังชนั้ ในสดุ ของมดลกู

3) การต้ังครรภ์ (Pregnancy) www.kruseksan.com ทารกเจริญเติบโตในครรภ์จนมีอายปุ ระมาณ 38 สปั ดาห์ หรือ 9 เดอื น อายคุ รรภ์ การเจริญเตบิ โตของทารกในครรภ์ (สปั ดาห์) เร่ิมมหี วั ใจ สมอง และไขสันหลงั 3 4 เริ่มมตี า ป่มุ แขนขา หวั ใจมีการเจรญิ มากข้นึ 5 อวัยวะต่าง ๆ มีการเจรญิ เปน็ รูปร่างมากข้ึน 6 เร่ิมมหี ู 7 เรม่ิ มเี พดานในชอ่ งปาก

3) การต้ังครรภ์ (Pregnancy) www.kruseksan.com ทารกเจรญิ เตบิ โตในครรภ์จนมอี ายปุ ระมาณ 38 สัปดาห์ หรือ 9 เดือน อายคุ รรภ์ การเจริญเตบิ โตของทารกในครรภ์ (สปั ดาห์) เอ็มบริโอระยะนเ้ี รยี กวา่ ฟีตสั (Fetus) เรมิ่ เห็นรูปร่างและ 8 อวยั วะชดั เหมอื นคน กระดกู อ่อนเปล่ยี นเป็นกระดูกแข็ง 12 มีอวยั วะเพศภายนอก เร่มิ เห็นรอยน้วิ มือ น้วิ เทา้ สามารถกลนื ของเหลวในถงุ น้าคล้าได้ 16 ฟีตัสเริม่ มีการเคลื่อนไหวของแขน ขา มอี วยั วะทใี่ ชห้ ายใจเกดิ ข้นึ ฟีตสั มีการเคลือ่ นไหวมากข้ึน มกี ารเจริญของกระดูกแข็ง

3) การต้งั ครรภ์ (Pregnancy) www.kruseksan.com ทารกเจริญเตบิ โตในครรภ์จนมีอายุประมาณ 38 สปั ดาห์ หรือ 9 เดือน อายคุ รรภ์ การเจรญิ เติบโตของทารกในครรภ์ (สปั ดาห์) 20-36 ฟตี ัสมีการเจรญิ เติบโตเพิม่ มากข้ึน ระบบประสาทมี การเจริญมาก มกี ารสะสมของไขมันเพ่มิ มากขึ้น 38 มไี ขเคลอื บทว่ั ตัว ฟีตัสเจรญิ เติบโตเตม็ ท่ี

3) การต้งั ครรภ์ (Pregnancy) www.kruseksan.com

4) การคลอด (labor) www.kruseksan.com การตั้งครรภใ์ นคน กินเวลาประมาณ 270 วัน นับตง้ั แตก่ าร ผสมของไข่ หรือ 284 วัน นับตง้ั แต่วันแรกของประจาเดือนครง้ั สดุ ท้าย ในระยะสดุ ทา้ ยของการตั้งครรภ์ มดลกู จะบีบตัวเปน็ คร้ัง คราว และการบบี ตัวนจี้ ะเกิดบ่อยขน้ึ ในระยะน้ี กลา้ มเนอ้ื มดลกู จะมี ความไวในการตอบสนองตอ่ ออกซโิ ทซิน มากขน้ึ เมอ่ื เรม่ิ เจ็บทอ้ ง ศรี ษะของเด็กที่ดันขยายส่วนลา่ งของมดลกู จะมีผลกระต้นุ ให้มกี าร ขับออกซิโทซินออกมามากขน้ึ มผี ลทาใหม้ ดลกู บบี ตวั แรงข้นึ ทาให้ เกดิ การคลอด (labor) ได้

4) การคลอด (labor) www.kruseksan.com

5) ระยะพฒั นาการของชีวิตมนุษย์ www.kruseksan.com ระยะพฒั นาการของชีวิตมนุษย์ แบ่งออกได้เปน็ ระยะต่างๆ ดังน้ี 1. ระยะก่อนเกดิ (Prenatal Life) 2. ระยะหลงั เกิด (Postnatal Life)

5) ระยะพัฒนาการของชีวติ มนษุ ย์ www.kruseksan.com 1) ระยะกอ่ นเกดิ (Prenatal Life) 1.1 ระยะไข่สกุ (Period of Ovum) เร่ิมต้งั แต่มีการปฏิสนธิ(Fertilization) ไปจนถึง ปลายสัปดาห์ท่ี 2 1.2 ระยะเอมบริโอ (Period of Embryo) เริ่มจากสัปดาห์ท่ี 3 จนถงึ ปลายเดอื นท่ี 2 1.3 ระยะเป็นตวั (Period of Fetus) เริ่มจากตน้ เดอื นที่ 3 ไปจนถึงปลายเดือนท่ี 9 หรอื คลอด

5) ระยะพัฒนาการของชวี ิตมนุษย์ www.kruseksan.com 2) ระยะหลงั เกดิ (Postnatal Life) 2.1 ระยะแรกเกิด (Period of Newborn) เริ่มตง้ั แตแ่ รกเกดิ จนถึงปลาย สปั ดาหท์ ี่ 2 2.2 ระยะทารก (Period of Infant) เริ่มจากสปั ดาหท์ ี่ 3 จนถงึ สิน้ ปีที่ 1 2.3 ระยะเดก็ เลก็ (Period of Childhood) เร่มิ จากสน้ิ ปที ี่ 1 จนยา่ งเขา้ สู่วยั รุน่ คอื ในเด็กหญิงอายุ ประมาณ 14 ปี และในเด็กชายอายุประมาณ 16 ปี 2.4 ระยะวัยร่นุ (Period of Adolescence) จากระยะเรมิ่ เข้าสวู่ ยั รุ่น จนถึงอายุ 20 ปี 2.5 ระยะผใู้ หญ่ (Period of Maturity) เร่ิมตง้ั แต่อายุ 20 ปี ไปจนถงึ แก่ชรา

6) การเกดิ ลูกแฝด www.kruseksan.com การมีลกู แฝด เกดิ จากการแบ่งเซลล์ ของไขท่ ี่ได้รับการผสมแล้วผดิ ปกติ หรือเกดิ จากการสกุ ของไขผ่ ดิ ปกติ ฝาแฝด แบง่ ออกเป็น 2 ลกั ษณะ คือ 1. ฝาแฝดแท้ (Indentical Twins) : เกิดจากไข่ใบเดยี วผสมกับอสจุ ิ ตวั เดียว แต่เมื่อมีการแบง่ เซลล์แลว้ เกิดแยกออกเปน็ 2 กลุม่ ฝงั ตัวอยใู่ นผนงั มดลูกทเ่ี ดยี วกัน จีนส์เหมือนกนั เดก็ เพศเดยี วกนั หนา้ เหมือนกนั และลา้ ตัวจะ ติดกันด้วย

6) การเกิดลูกแฝด www.kruseksan.com 2. ฝาแฝดเทยี ม (Fraternal Twins) : เกดิ จากไข่ 2 ใบ และอสุจิ 2 ตวั ผสมกัน ฝงั ตวั ในผนงั มดลกู คนละทกี่ นั รกและถงุ หุ้มตัวอ่อนแยกจากกัน แต่ ละสว่ นจะแบง่ เซลลด์ ้วยตวั เอง จีนส์ตา่ งกนั เดก็ จะไมต่ ดิ กัน อาจเป็นเพศ เดียวกนั หรือ ตา่ งเพศ กนั กไ็ ด้

7) การคมุ กาเนดิ www.kruseksan.com การคุมกาเนดิ เป็นการปอ้ งกนั การตัง้ ครรภ์ แบ่งออกเปน็ 2 แบบ คอื 1. การคมุ กาเนิดแบบชวั่ คราว 2. การคุมกาเนดิ แบบถาวร