แผนการจัดการเรียนรู้บูรณาการ หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ระดับมัธยมตอนปลาย รายวิชาช่องทางการการขยายอาชีพ อช31001

แผนการจดั การเรียนรบู้ ูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง หนว่ ยการเรยี นรูค้ ณุ ธรรม จริยธรรมในช่องทางการประกอบอาชีพดว้ ย หลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียง สาระการประกอบอาชพี ช่องทางการขยายอาชพี อช ๓1๐0๑ สาระทักษะการดำเนินชวี ติ รายวชิ า เศรษฐกิจพอเพยี ง ทช ๓1๐0๑ ระดับมธั ยมศกึ ษาตอนปลาย

1.หน่วยการเรียนรู้ เร่ือง คณุ ธรรม จริยธรรม ในชอ่ งทางการขยายอาชพี ดว้ ยหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง สาระการการประกอบอาชีพ รายวชิ า ช่องทางการขยายอาชพี อช ๓1๐0๑ ระดบั มธั ยมศึกษาตอนปลาย สาระทักษะการดำเนนิ ชีวติ รายวชิ า เศรษฐกจิ พอเพียง ทช ๓1๐0๑ ระดบั มัธยมศกึ ษาตอนปลาย แผนการเรียนรเู้ ร่อื ง การเขยี น 1.เรอื งที คณุ ธรรม จริยธรรม ในช่องทางการขยายอาชพี ๒.หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับการจัดการความรู้ จำนวนเวลา ๓ ช่ัวโมง ผู้สอน .................................................. ๒.มาตรฐานการเรยี นร/ู้ ตัวชว้ี ัด มาตรฐานการเรียนรู้ระดับ รายวชิ าช่องทางการขยายอาชพี คณุ ธรรม จรยิ ธรรม ในชอ่ งทางการขยายอาชพี 1. รู้และเขา้ ใจ เรื่องของจรรยาบรรณ การเปน็ ผู้ประกอบอาชีพทีมบี ทบาทสําคัญในการพฒั นาสงั คม และ เศรษฐกจิ มาตรฐานการเรียนรู้ระดบั รายวชิ าเศรษฐกจิ พอเพยี ง รู้ เข้าใจ ตระหนกั และเหน็ คุณค่าปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง ยอมรับ ประยกุ ตใ์ ช้ใน ชมุ ชน และ มีคุ้มกนั ใน การดำเนินชวี ติ และการอยูร่ ่วมกันในครอบครวั ชุมชน และสงั คม อยา่ งสันติสุข สร้างความรว่ มมอื ในการพฒั นาชมุ ชน ทอ้ งถิ่น ตวั ชีว้ ัด รายวิชาชอ่ งทางการขยายอาชพี 1. รู้ เขา้ ใจ อธิบายหรือบรรยาย เรื่องของจรรยาบรรณ คุณธรรม จรยิ ธรรม ในช่องทางการขยายอาชีพ ได้ รายวชิ าเศรษฐกิจพอเพยี ง 2. รเู้ ข้าใจและวิเคราะหแ์ นวคิด หลกั การปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง ๓.สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด ในช่องทางการขยายอาชพี ตอ้ งมคี วามรู้ เร่อื ง จรรยาบรรณ คุณธรรม จรยิ ธรรม ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง และสามารถประยกุ ตห์ ลกั แนวคิดของ เศรษฐกจิ พอเพียงไปใช้ในการดำเนนิ ชีวิตของตนเองได้ ๔.สาระการเรียนรู้ สาระการประกอบอาชีพ รายวชิ าช่องทางการขยายอาชพี สาระทักษะการดำเนนิ ชวี ติ รายวชิ าเศรษฐกจิ พอเพยี ง ๕.จดุ ประสงค์ 1. รู้ เข้าใจ อธิบายหรือบรรยาย เรื่องของจรรยาบรรณ คุณธรรม จรยิ ธรรม ในชอ่ งทางการขยายอาชีพ 2. รูเ้ ข้าใจและวิเคราะห์แนวคดิ หลกั การปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง ๖.สมรรถนะสำคัญของผูเ้ รยี น ๑.ความสามารถในการเรียนรู้ : อธิบายหรอื บรรยาย เรือ่ งของจรรยาบรรณ คณุ ธรรม จรยิ ธรรม ในช่องทางการขยายอาชีพ นำเสนอหน้าช้นั ๒.ความสามารถในการคดิ : คิดวเิ คราะห์ แปลงความหมาย อภิปราย สรปุ ผล ๓.ความสามารถในการใชท้ ักษะชวี ติ : ใชก้ ระบวนการกลมุ่ และหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งในการปฏบิ ัติ กิจกรรมกลมุ่ และกจิ กรรมการเรียนรู้

๗.คณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงค์ ๑.คณุ ธรรม : สรา้ งคุณงามความดี ต้องช่องทางการขยายอาชีพท่ีคนส่วนใหญย่ อมรบั วา่ เป็นความดี รับผดิ ชอบต่อสงั คมและสง่ิ แวดล้อม ๒.จรยิ ธรรม : หมายถงึ ธรรมที่เป็นขอ้ ประพฤติปฏิบตั ศิ ีลธรรม ประพฤติปฏบิ ัติดี ปฏิบัติชอบ ทงั้ กาย วาจา ใจ การ ประพฤตปิ ฏบิ ตั เิ ป็นไปดว้ ยความจรงิ ใจ ไม่แสแสร้ง เป็นไปโดยธรรมชาติ ๓.ซอ่ื สัตย์ : มคี วามซอ่ื สัตยส์ ุจริต ต่อตนเอง และ ผอู้ น่ื การวางแผน การปฏิบตั กิ ิจกรรมอยา่ งเปน็ ระบบรอบคอบ สมเหตุสมผล และร่วมสามคั คีทำกิจกรรมอย่างระมัดระวงั โดยไม่กระทบตอ่ บุคล สงั คม สิ่งแวดล้อม ๘.กิจกรรมการเรยี นรู้ ผ้เู รยี นทำแบบทดสอบก่อนเรยี น กจิ กรรมที่ 1 วิเคราะหห์ ลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง เวลา ๑.๕ ชัว่ โมง (วิธสี อนแบบ ONIE) ขัน้ ท่ี 1 กำหนดสภาพปญั หาความตอ้ งการ ครใู หผ้ ู้เรียนสนทนาแลกเปลีย่ นเรยี นรู้ เกี่ยวกับความรู้ เรื่องคุณธรรม จริยธรรม ในชอ่ งทางการขยายอาชพี ดว้ ยหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง อาชพี เกษตรกรในชุมชน ของผู้เรยี น วา่ ควรมีการบริหารจัดการอยา่ งไร ข้นั ท่ี 2 แสวงหาข้อมลู และการจัดการเรยี นรู้ ครใู หผ้ ู้เรียนชว่ ยกนั ค้นคว้าองคค์ วามรู้ เรอื่ ง คุณธรรม จริยธรรม ในช่องทางการขยายอาชีพในชุมชน ด้วย หลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง และวเิ คราะห์ สรปุ สาระ แนวคดิ สำคญั และประโยชน์ของหลกั ปรัชญาเศรษฐกิจ พอเพียง ผเู้ รยี นสนทนาถึงพระราชดำรัสท่เี กีย่ วกับเศรษฐกิจ พอเพยี งของพระบาทสมเด็จพระเจา้ อย่หู ัว (ผ้เู รยี นรหู้ ลกั ความพอประมาณ) คุณธรรม จริยธรรม ในชอ่ งทางการขยายอาชีพควรทำอย่างไร(ความร)ู้ การมคี ุณธรรม จริยธรรม ใน ช่องทางการขยายอาชีพ ส่งผลให้มีความสขุ อยา่ งไร(เหตุผล) ชอ่ งทางการขยายอาชีพใช้คุณธรรมขอ้ ใดจึงมีความสุขในชีวิต (คณุ ธรรม) ผูเ้ รยี นศกึ ษาเพ่ิมเดมิ จาก พระราชดำรสั เก่ยี วกับเศรษฐกจิ พอเพยี ง 3 องค์ 1. ใหผ้ ูเ้ รียนอ่านใบความรู้ พระราชดำรชั เกยี่ วกับเศรษฐกจิ พอเพียง 3 พระองค์(ความรู)้ 2. ผ้เู รียนรว่ มกันอภิปรายสรปุ เปน็ ความคดิ รวบยอดเก่ยี วกบั หลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง ๓. ใหผ้ ูเ้ รยี นศึกษาใบความรู้ เรอื่ งปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง แลว้ ช่วยกนั อภปิ ราย ถึง หลกั แนวคิด 3 ห่วง 2 เง่ือนไข วา่ สามารถนำไปใช้ในชีวติ ประจำวันไดอ้ ยา่ งไรบา้ ง(ความร้)ู ประกอบดว้ ย ๑.ความพอประมาณ ๒.ความมเี หตุผล ๓.การมภี มู คิ ้มุ กนั ในตัวทด่ี ี ๑.เง่อื นไขคณุ ธรรม ๒.เงอื่ นไขความรู้ ๔. ครูอธบิ ายเชอ่ื มโยงให้ผเู้ รยี นเข้าใจวา่ ผลทไ่ี ดร้ ับจากการนำหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพยี งมา ประยกุ ตใ์ ช้ คอื การพัฒนาทส่ี มดุลและยงั่ ยืน พร้อมรบั ต่อการเปลยี่ นแปลงในทุกด้าน ท้ังด้าน เศรษฐกจิ สงั คม สิ่งแวดล้อม ความรูด้ า้ นเทคโนโลยี(ความร้)ู ข้ันท่ี 3 การปฏิบัติและนำไปประยุกต์ใช้ ๑.ครูแบง่ กลมุ่ ผ้เู รียนคละกันตามความสามารถเพอื่ ให้ผูเ้ รยี นชว่ ยเหลือกันในการเรียนรู้ เพอ่ื ให้ผู้เรียนมคี วาม พอประมาณในการเสอื กล่มุ เพอื่ นมาเปน็ สมาชกิ โดยใชเ้ หตุผลประกอบการเสอื ก เพือ่ นพร้อมท้ังให้ความ ช่วยเหลอื เพอ่ื นทเี่ รยี นอ่อนมาเขา้ กลุ่ม ๒.ใหผ้ เู้ รียนทำกจิ กรรม ท่ี ๑ ใบงาน เรอื่ งวิเคราะหห์ ลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง -ครูสมุ่ เรียกสมาชกิ บางคนในแต่ละกลุ่มออกไปนำเสนอความรู้จากใบงาน -ครูและผู้เรยี นร่วมกันสรุปการประยุกต์ใชห้ ลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการ

ดำรงชวี ิตในชุมชนเหน็ ความสำคญั คณุ ค่าและประโยชน์ของหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งต่อ สงั คมไทย -ครูมอบหมายให้ผเู้ รียนนำแนวคิดหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง ไปวเิ คราะห์ ตนเองวา่ ไดใ้ ชห้ ลกั คิดของเศรษฐกิจพอเพยี ง 3ห่วง2เงอื่ นไขอย่างไรบ้างจนสามารถ สร้างสรรคง์ านของตนได้สำเร็จลุล่วงอย่างสมบรู ณ์ ขั้นที่ 4 การประเมินผลการเรียนรู้ -ผเู้ รยี นรว่ มกันวิเคราะหผ์ ลงานและปรับปรุงแก้ไข หรอื พฒั นาให้มีคุณภาพตามเป้าหมาย -ผู้เรียน ร่วมกนั สรุปจากการวิเคราะห์ของแตล่ ะคน และเขยี นบนกระดานเปน็ ขอ้ ๆให้เห็นชัดเจน และสรุปถงึ แนวทางที่ผู้เรยี นในฐานะทเ่ี ป็นเยาวชนของชาติ จะร่วมกัน นอ้ มนำแนวคดิ ของเศรษฐกจิ พอเพยี ง ไปพฒั นา ตนเอง สังคม ประเทศชาติเพอื่ ความสมดุลอย่างย่ังยืนมั่นคงของเศรษฐกจิ สงั คม วฒั นธรรมและส่งิ แวดล้อม ได้อย่างไรบ้าง ศึกษาความรเู้ พ่ิม เดมิ เกย่ี วกับปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียงจาก เวบไซตพพพ.รนfficiencyeconomy.org (ความมเี หตุผล) กจิ กรรมที่ 2 การวเิ คราะห์ จรรยาบรรณ คุณธรรม จริยธรรม ในช่องทางการขยายอาชีพ (1.๕ ชว่ั โมง) ๑.ผเู้ รียนสนทนา เรือ่ งจรรยาบรรณ คุณธรรม จรยิ ธรรม ในช่องทางการขยายอาชีพ เศรษฐกจิ พอเพยี ง” มาเป็นตัวอยา่ งประกอบการเขียนเรียงความ แล้วช่วยกันอภิปรายสรุป ๒.ผู้เรยี นศกึ ษา และจดบนั ทกึ ลงใบงานเป็นรายบุคคล เรื่องจรรยาบรรณ คุณธรรม จริยธรรม ในชอ่ งทางการขยายอาชพี เชน่ องคป์ ระกอบ ลักษณะชอ่ งทางการขยายอาชพี ทดี่ ี จะต้องทำอยา่ งไรบ้าง ๓.ครกู ล่าวชมเชยและให้ผู้เรยี น ร่วมเสนอแนะองคป์ ระกอบ ลกั ษณะชอ่ งทางการขยายอาชีพ ท่ีดี แล้วจด บันทึก บนกระดานหนา้ ช้นั เรยี นเปน็ ขอ้ ๆ หลังจากน้นั ครูบรรยายสรปุ คุณธรรม จรยิ ธรรม ในช่องทางการขยายอาชพี สมั พันธ์ ตรงกับหลกั ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียงอยา่ งไร อีกครงั้ ๔.ผเู้ รยี นทำแบบทดสอบหลงั เรยี น 9. ภาระงาน /ช้นิ งาน - สนทนา จดบันทกึ ร่วมนำเสนอความคิดวิเคราะห์ เรื่องคุณธรรม จริยธรรม ในช่องทางการขยายอาชีพ สัมพันธ์ ตรงกบั หลกั ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงอย่างไร ๑๐.การวดั และประเมินผล ๑.แบบทดสอบหลงั เรยี น ๒.การประเมนิ ระหวา่ งการจัดกจิ กรรมการเรยี นรู้ - กจิ กรรมการเรยี นรู้ท่ี 1 เร่ือง วิเคราะห์หลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง - กิจกรรมการเรียนรู้ที่ ๒ เรอ่ื ง การวิเคราะห์ จรรยาบรรณ คณุ ธรรม จรยิ ธรรม ในชอ่ งทางการขยายอาชีพ สัมพันธ์ตรงกบั หลกั ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงอย่างไร -สังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล ๑๑.ส่ือ/แหล่งการเรียนรู้ ๑.สอ่ื การเรียนรู้ ๑.ชุดหนงั สือเรยี นวชิ าช่องทางการขยายอาชพี ระดบั มัธยมศกึ ษาตอนปลาย ๒.ชดุ หนังสอื เรียนวิชาหลกั ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ๓.แบบทดสอบหลงั เรียน ๔.ภาพประกอบการเรียนรู้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง ๓ แหลง่ การเรยี นรู้ 1) หอ้ งสมุด 2) แหล่งขอ้ มูลสารสนเทศ www.sufficiencyeconomy.or



๑๒.ชุดคำถามเพ่ือกระตุ้นคณุ ลักษณะอยอู่ ยา่ งพอเพยี ง -ผูเ้ รียนรู้ความหมายและหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง (Q1) -ความพอเพียงมลี ักษณะอยา่ งไร (Q๒) -ความพอเพยี งมีอะไรบา้ ง (Q๓) -ความพอเพยี งมีประโยชนอ์ ย่างไร (Q๔) -ยกตวั อย่างความพอเพยี งในชวี ิตประจำวนั มีอะไรบ้าง (Q๕)

การประเมินช้นิ งาน ภาระงาน (รวบยอด) แบบประเมนิ เรอื่ งของจรรยาบรรณ คณุ ธรรม จรยิ ธรรม ในช่องทางการขยาย อาชพี รายการประเมนิ ดมี าก (4) ระดบั คุณภาพ/ระดบั คะแนน ปรับปรงุ (1) ด(ี 3) พอใช(้ 2) 1. เรื่อง ความ นำเสนอไดถ้ ูกตอ้ ง ชัดเจน นำเสนอได้ถูกต้อง ชดั เจน นำเสนอได้ถูกตอ้ ง ชดั เจนนำเสนอได้ถกู ต้อง ชดั เจน รบั ผดิ ชอบต่อ ครอบคลุม ตรงประเดน็ ครอบคลุม ตรงประเด็น ครอบคลุม ตรงประเดน็ ครอบคลมุ ตรงประเด็น องคก์ รใน ตามหวั ข้อการประเมนิ ตามหัวขอ้ การประเมนิ ตามหัวข้อการประเมิน ตามหัวข้อการประเมิน ช่องทางการ ได้ ๔ ข้อขึ้นไป ได้ ๓ ขอ้ ได้ ๒ ข้อ ได้ ๑ ข้อ ขยายอาชีพ 2. เรอื่ ง นำเสนอได้ถูกตอ้ ง ชดั เจน นำเสนอไดถ้ ูกต้อง ชัดเจน นำเสนอได้ถูกต้อง ชดั เจนนำเสนอไดถ้ ูกต้อง ชัดเจน จรรยาบรรณ ครอบคลุม ตรงประเด็น ครอบคลุม ตรงประเดน็ ครอบคลุม ตรงประเดน็ ครอบคลมุ ตรงประเด็น คุณธรรม ตามหัวข้อการประเมิน ตามหัวขอ้ การประเมิน ตามหวั ขอ้ การประเมิน ตามหวั ข้อการประเมิน จริยธรรม ตอ่ ได้ ๔ ข้อขนึ้ ไป ได้ ๓ ข้อ ได้ ๒ ขอ้ ได้ ๑ ขอ้ ลูกค้า 3. เรอ่ื ง นำเสนอได้ถูกต้อง ชัดเจน นำเสนอไดถ้ ูกตอ้ ง ชดั เจน นำเสนอได้ถูกต้อง ชดั เจนนำเสนอไดถ้ ูกต้อง ชดั เจน จรรยาบรรณ ครอบคลมุ ตรงประเด็น ครอบคลุม ตรงประเดน็ ครอบคลมุ ตรงประเด็น ครอบคลมุ ตรงประเด็น คุณธรรม ตามหัวขอ้ การประเมนิ ตามหวั ขอ้ การประเมิน ตามหวั ขอ้ การประเมิน ตามหัวขอ้ การประเมนิ จรยิ ธรรม ต่อ ได้ ๔ ข้อขน้ึ ไป ได้ ๓ ข้อ ได้ ๒ ขอ้ ได้ ๑ ข้อ คแู่ ขง่ ในอาชพี ของตน 4. เรอ่ื ง นำเสนอไดถ้ กู ต้อง ชดั เจน นำเสนอได้ถูกตอ้ ง ชดั เจน นำเสนอได้ถูกตอ้ ง ชัดเจนนำเสนอไดถ้ ูกต้อง ชดั เจน จรรยาบรรณ ครอบคลมุ ตรงประเดน็ ครอบคลุม ตรงประเด็น ครอบคลุม ตรงประเด็น ครอบคลมุ ตรงประเดน็ คุณธรรม จรยิ ธรรม ตามหวั ขอ้ การประเมนิ ตามหัวขอ้ การประเมนิ ตามหัวขอ้ การประเมนิ ตามหวั ข้อการประเมนิ ตอ่ หน่วยงาน ได้ ๔ ขอ้ ขึ้นไป ได้ ๓ ขอ้ ได้ ๒ ข้อ ได้ ๑ ข้อ ราชการ ๔. เร่ือง นำเสนอไดถ้ ูกต้อง ชดั เจน นำเสนอไดถ้ กู ตอ้ ง ชัดเจน นำเสนอได้ถกู ต้อง ชัดเจนนำเสนอไดถ้ กู ต้อง ชดั เจน จรรยาบรรณ ครอบคลมุ ตรงประเดน็ ครอบคลุม ตรงประเดน็ ครอบคลมุ ตรงประเดน็ ครอบคลมุ ตรงประเดน็ คณุ ธรรม ตามหัวข้อการประเมนิ ตามหัวขอ้ การประเมนิ ตามหัวข้อการประเมิน ตามหวั ข้อการประเมิน จริยธรรม ตอ่ ได้ ๔ ข้อขึ้นไป ได้ ๓ ขอ้ ได้ ๒ ขอ้ ได้ ๑ ข้อ ต่อลูกจ้าง พนกั งาน ๕. เรือ่ ง นำเสนอไดถ้ กู ตอ้ ง ชดั เจน นำเสนอได้ถูกตอ้ ง ชัดเจน นำเสนอไดถ้ ูกตอ้ ง ชัดเจนนำเสนอได้ถูกต้อง ชดั เจน จรรยาบรรณ ครอบคลมุ ตรงประเด็น ครอบคลมุ ตรงประเดน็ ครอบคลุม ตรงประเดน็ ครอบคลมุ ตรงประเดน็ คณุ ธรรม ตามหัวข้อการประเมิน ตามหัวข้อการประเมิน ตามหวั ขอ้ การประเมนิ ตามหวั ข้อการประเมนิ จริยธรรม ต่อ ได้ ๔ ข้อขึ้นไป ได้ ๓ ขอ้ ได้ ๒ ขอ้ ได้ ๑ ขอ้ สิง่ แวดล้อม และ สงั คม

เกณฑก์ ารตดั สนิ คุณภาพ ระดับคุณภาพ ช่วงคะแนน ดมี าก 4 ดี 3 พอใช้ 2 ปรับปรุง 1

แบบทดสอบกอ่ นเรียน-หลงั เรียน เรื่อง เศรษฐกิจพอเพียง และ จรรยาบรรณ คณุ ธรรม จรยิ ธรรม ในชอ่ งทางการขยายอาชีพ ตอนท่ี 1 คำชีแ้ จง : ผเู้ รยี นวเิ คราะห์แนวทางการดำเนนิ ชีวติ ในชอ่ งทางการขยายอาชพี ให้สอดคล้องกบั แนวคิดปรชั ญา ของเศรษฐกิจพอเพยี ง ๑. ความพอประมาณ .......................................................................................................................... ๒. ความมีเหตุผล................................................................................................................................. ๓. มภี มู ิคมุ้ กนั ท่ดี ีในตวั ท่ดี ี ................................................................................................................... ๔. เง่อื นไขความร.ู้ ................................................................................................................................ ๕. เงอื่ นไขคณุ ธรรม ............................................................................................................................. ตอนท่ี 2 คำชแ้ี จง ให้ผูเ้ รียนเลอื กคำตอบท่ีลูกต้องทสี่ ดุ เพยี งคำตอบเดียว ๑. กระบวนการคิดทดี่ มี ีลกั ษณะอย่างไร ก. คิดตอ่ ยอด ข. คดิ นอกกรอบ ค. คดิ อย่างเปน็ ระบบ ง. คิดแบบยํ้าคดิ ยํ้าทำ ๒. การเขียนเรยี งความท่เี กดิ จากกระบวนการคิดทีด่ ี จะมลี ักษณะอยา่ งไร ก. เขียนเรยี งความได้อย่างเปน็ ระบบ ข. เขยี นเรียงความใหเ้ กิดจินตนาการได้ง่าย ค. เขียนเรียงความให้เรอื่ งมคี วามสลับซับซ้อน นา่ ตดิ ตาม ง. เขียนเรียงความไดอ้ ย่างเปน็ ระบบและรอ้ ยเรยี งความคิดได้อยา่ งเหมาะสมกลมกลนื ๓. ชอ่ งทางการขยายอาชีพ หรอื ธุรกจิ ท่ดี ีจะต้องคำนึงถงึ ส่ิงใดเปน็ อันดับแรก ก. กำไร ข. ความจำเป็นในการผลิต ค. ตน้ ทนุ ง. จรรยาบรรณ คุณธรรม จรยิ ธรรม ในช่องทางการขยายอาชพี ๔. ข้อใดเปน็ ทกั ษะที่สำคญั ในการเปน็ ปฏิบัติงานที่ดี ทำให้เกิดความรคู้ วามชำนาญในการทำงา ก. ทำงานไปพร้อมกับวางแผนควบคกู่ นั ไป ข. ศกึ ษาหาความรจู้ ากงานน้นั ๆ ก่อนลงมือปฏบิ ตั ิ ค. ลงมอื ปฏบิ ัตแิ ละศกึ ษาหาความรไู้ ปพร้อมๆ กนั ง. ทำงานตามขัน้ ตอน พร้อมตรวจสอบความเรยี บร้อย ๕. การทำเกษตรแบบพอเพียง เปน็ หัวขอ้ เร่ืองเกีย่ วกบั อะไร ก. เร่อื งเกี่ยวกบั อาชพี ข. เรอ่ื งเกย่ี วกบั สุขภาพ ค. เร่ืองเก่ียวกบั วัฒนธรรม ง. เรอ่ื งเก่ียวกบั ธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดล้อม ๖. ปัญหาหมอกควันในการเผาป่า เปน็ หวั ขอ้ เรอื่ งเกย่ี วกับอะไร ก. เรือ่ งเกี่ยวกบั อาชีพ ข. เร่อื งเกย่ี วกับสขุ ภาพ ค. เร่อื งเกี่ยวกบั วฒั นธรรม ง. เร่ืองเก่ียวกบั ธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดลอ้ ม ๗. ขอ้ ใด ไม่ใช่ ประโยชน์ของการมอี าชพี ก. ทำใหม้ ีรายได้เล้ยี งตนเองและครอบครัว ข. ทำใหเ้ สรมิ สรา้ งลกั ษณะนสิ ยั ทด่ี ีมีความรับผิดชอบ ค. ช่วยสรา้ งสรรค์ความเจริญใหแ้ ก่สงั คมและประเทศชาติ ง. ช่วยเวียนการใชท้ รพั ยากรเพ่ือสนองความตอ้ งการไดม้ าก

๘. คุณธรรม หมายถงึ ข้อใด ก. สภาพคุณงามความดี ข. ธรรมทีเป็นข้อประพฤติปฏิบัตศิ ีลธรรม ค. การประพฤติปฏิบัตทิ ่ีดี ทช่ี อบ ทง้ั กาย วาจา และใจ ง. ถกู ทุกขอ้ ๙. จรยิ ธรรม หมายถึงขอ้ ใด ก. สภาพคณุ งามความดี ข. ธรรมทเี ป็นข้อประพฤติปฏิบตั ิศีลธรรม ค. การประพฤตปิ ฏบิ ตั ทิ ี่ดี ทชี่ อบ ทงั้ กาย วาจา และใจ ง. ถกู ทกุ ข้อ ๑๐. คุณธรรมหมาถงึ ขอ้ ใด ก. สภาพคณุ งามความดี ข. ธรรมทเี ปน็ ขอ้ ประพฤตปิ ฏบิ ัตศิ ีลธรรม ค. การประพฤตปิ ฏบิ ัติที่ดี ทช่ี อบ ทงั้ กาย วาจา และใจ ง. ถูกทกุ ขอ้

เฉลย แบบทดสอบก่อนเรียน-หลังเรียน เร่ือง เศรษฐกจิ พอเพยี ง แนวคำตอบ ตอนท่ี 1 ๑. ความพอประมาณ เชน่ ด้านการเรยี น อ่านหนงั สือพอประมาณแกว่ ยั และเวลา ด้านสุขภาพ อย่าอ่านหนังสอื ดกึ ใหพ้ กั ผอ่ นมาก ๆ ด้านกีฬา เลน่ กีฬาท่ีตนเองชอบและถนัด ๒. ความมีเหตุผล เชน่ การใชจ้ ่ายอย่างประหยัด รูจ้ ักลำดับความสำคัญของการใช้เงนิ การทำบญั ชีรายรบ- รายจา่ ย กา รอดอออม ๓. มืภมู ิคุ้มกนั ท่ดี ใี นควั ทด่ี ี เชน่ การวางแผนการอา่ นหนังสอื เพอ่ื เตรยี มตวั สอบ การปลูกต้นไม้เพ่อื อนรุ ักษ์ ทรัพยากรธรรมชาติ ๔. เง่ือนไขความรู้ มีความร้เู กยี่ วกบั วชิ าการตา่ ง ๆ เพ่ือนำไปประยกุ ตใ์ ช้ในชวี ิตประจำวนั สามารถอยู่ร่วมกบั ผู้อนื่ ได้ อยา่ งมคี วามสขุ ๕. เงือ่ นไขคุณธรรม การเปน็ คนดี ประพฤติตนตามหลกั ธรรม เชน่ มคี วามรบั ผิดชอบ มีความซื่อสัตย์สุจริต ขยัน มี ความรอบคอบ ตอนท่ี ๒ เฉลย 1. ค 2. ง 3. ง 4. ข 5. ก 6. ง 7. ง 8. ก 9. ข 10. ค

ภาคผนวก ก. ชดุ คำถามกระตุน้ คิดเพอ่ื ปลูกฝงั หลักคิดพอเพยี งในกจิ กรรมการเรยี นรู้ ข. แนวทางการนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ออกแบบกิจกรรมการเรยี นรู้ ค. ผลทีเ่ กิดข้นึ กับผู้เรียนสอดคลอ้ งกับหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งจากการจัด กิจกรรมการเรยี นรู้ ๑. ผเู้ รียนได้เรียนร้หู ลักคิดและฝกึ ปฏิบัติตามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียง ๒. ผ้เู รียนได้เรียนรกู้ ารใชช้ ีวติ ที่สมดุลและพรอ้ มรับการเปลีย่ นแปลง ๔ มติ ติ ามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง ง. ใบความรู้ จ.ใบงาน ฯลฯ

ก.ชดุ คำถามกระต้นุ คิดเพ่อื ปลูกฝังหลักคดิ พอเพยี งในกิจกรรมการเรียนรู้ คำถามกระตุ้นคิดเพ่อื ปลกู ฝังหลักคิด พอเพยี งก่อนเรียน Q ๑ ผู้เรียนสามารถเรียนรู้หลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งไดอ้ ยา่ งไร Q ๒ ผู้เรียนคดิ วา่ หลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงมีประโยชน์อย่างไร Q ๓ ผู้เรียนคิดวา่ เศรษฐกจิ พอเพยี งคืออะไร มอี งคป์ ระกอบอะไรบา้ ง Q ๔ ผู้เรยี นวางแผนแบ่งหนา้ ท่กี ารทำงานกล่มุ อย่างไรใหเ้ หมาะสมกบั ความสามารถของสมาชิก และใหง้ านสำเรจ็ ตาม เปา้ หมายทนั เวลาทกี่ ำหนด (ภูมิค้มุ กัน,พอประมาณ) Q ๕ การปฏบิ ตั กิ จิ กรรมให้สำเร็จตามท่ไี ดร้ ับมอบหมายงานจากกลมุ่ ผู้เรียนจำเป็นจะต้องปฏิบตั ิ ตนอยา่ งไรบ้าง (คุณธรรม) Q ๖ การเลอื กวิธีนำเสนอผลการศึกษาท่ไี ด้รบั มอบหมาย ผู้เรียนในกลมุ่ มีเหตุผลอะไรในการเลอื ก วิธนี ำเสนอ (มีเหตุผล) Q ๗ การช่วยกนั ทำงานในกลมุ่ จะส่งผลดีต่อผู้ปฏิบตั ิอย่างไร และเปน็ คณุ ธรรมดา้ นใด (คณุ ธรรม) Q ๘ การปฏบิ ตั กิ จิ กรรมการเรียนรู้ไดส้ ำเรจ็ จำเป็นตอ้ งมคี วามรู้อะไร (ความรู้) Q ๙ การปฏิบตั ิกจิ กรรมการทำงานกล่มุ และการนำเสนอให้สำเรจ็ จำเป็นตอ้ งมีคุณธรรมขอ้ ใด อธิบายเหตุผล ประกอบ (คุณธรรม) Q ๑๐ เพราะเหตใุ ดผูเ้ รยี นจึงตอ้ งปฏิบัติกจิ กรรมการเรียนรู้ (เหตุผล) Q ๑๑ แหลง่ เรยี นรใู้ นท้องถ่ินมปี ระโยชน์กับผเู้ รียนอยา่ งไร (เหตุผล) Q ๑๒ ทำใบงานให้สำเร็จทันเวลาตามทรี่ บั มอบหมาย กลมุ่ ของผู้เรียนพจิ ารณาถงึ ความเหมาะสม กับปัจจยั ใด พร้อมอธบิ าย เชอ่ื มโยงความเหมาะสมประกอบ (พอประมาณ) ๑๓ การนำเสนอให้สำเร็จทันเวลาตามทร่ี ับมอบหมายกลมุ่ ของผเู้ รยี นมีการวางแผนด้วยความ รอบคอบอย่างไร (ภูมิค้มุ กนั ใน ตัวทด่ี )ี Q๑๓ หลังจากผเู้ รียนได้เรยี นร้จู ากหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งแลว้ ผ้เู รยี นจะปฏิบตั ิตนในชีวิตประจำวนั กบั ความร้ทู ี่ ได้รบั อยา่ งไร และขยายผลความรนู้ ้ันได้อยา่ งไร (๒ - ๓ - ๔)

แนวทางการนำปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งมาใช้ในการจัดกิจกรรมการเรยี นรู้ ๑. ครผู สู้ อนนำหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งมาใช้ในการจดั กิจกรรมการเรียนรู้ ความร้ทู ีค่ รตู อ้ งมกี ่อนการจดั กจิ กรรมการเรียนรู้ คุณธรรมของครู ๑. มีความรรู้ ายวชิ าชอ่ งทางการขยายอาชีพ และ ๑. ความรักเมตตาศิษย์ รายวิชาเศษรฐกิจพอเพียง ๒. ความรบั ผิดชอบ ๒. มคี วามรู้การเขียนเรยี งความ ๓. ความยตุ ธิ รรม ๓. มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกบั หลกั ปรชั ญาของ ๔. ความตรงต่อเวลา เศรษฐกจิ พอเพยี ง และการเขียนเรยี งความ ๔. รพู้ ้นื ฐานผู้เรียน/จิตวทิ ยาในการสอน/เทคนคิ การ สอน/การวัดผล หลัก พอประมาณ มเี หตผุ ล มภี มู คิ ุ้มกนั ในตวั ที่ดี พอเพียง ประเดน็ เนื้อหา - เนอ้ื หารายวิชาชอ่ ง - ต้องการใหผ้ ู้เรียน รู้ - สรุปเนอื้ หาใหอ้ ่าน ทางการขยายอาชพี และ ความสำคญั ของ เขา้ ใจงา่ ย มี รายวิชาเศรษฐกิจพอเพียง รายวิชา ทกั ษะการ ภาพประกอบเนอื้ หา - สอดคล้องกับ มาตรฐาน ขยายอาชีพ เรียงเนื้อหาตามลำดับ ตวั ชวี้ ดั เหมาะสมกับเวลาท่ี - อธิบายถึงข้อควร การ เรยี นรู้ กำหนดและวยั ของผูเ้ รยี น ปฏิบัตใิ น การใช้ บรกิ ารหอ้ งสมุด เวลา - กำหนดเวลาในแต่ละ - จัดการเรียนรไู้ ด้ - กำหนดเวลาในแตล่ ะ กจิ กรรมเหมาะสมกับ ครบถว้ น ตามที่ กจิ กรรม ไว้เกินจรงิ กิจกรรมและวัยของผู้เรียน ออกแบบไว้ เล็กนอ้ ยเพ่อื รองรู้การ เปลย่ี นแปลงที่อาจเกดิ ระหว่างจัดกจิ กรรม วิธีการจดั กิจกรรม - แบ่งกลมุ่ ผู้เรยี นได้พอดี - ตอ้ งการให้ผู้เรยี น - แบง่ กลุ่มคละ กบั จำนวนผูเ้ รียน ปฏบิ ตั ิ กจิ กรรมอยา่ ง ความสามารถ ของ - กำหนดกิจกรรมการ ทว่ั ถงึ ตาม ผเู้ รยี น เรยี นรู้เหมาะสมกบั เวลาที่ ความสามารถ - เตรยี มชุดคำถามให้ กำหนด - เพอื่ ต้องการให้ พร้อม ตามลำดับ - มอบหมายภาระงานและ ผูเ้ รียนเกิด การเรยี นรู้ กจิ กรรมการเรยี น ชน้ิ งานเหมาะสมกับความ ตามเปา้ หมายที่ - สังเกตพฤติกรรมและ สามารถผูเ้ รียนและ กำหนด ให้ความช่วยเหลอื เม่ือ สอดคล้องกบั เปา้ หมาย การ - ผ้เู รียนนำความรไู้ ป ผู้เรยี นมปี ัญหา เรียนรู้ ประยกุ ต์ใชก้ บั ภาระ งานได้ สื่อ / อุปกรณ์ - จำนวนใบสรปุ ความรู้ ใบ - ตอ้ งการใหผ้ เู้ รยี นได้ - เตรยี มส่อื อปุ กรณใ์ ห้ งาน เหมาะสมกับกจิ กรรม ปฏบิ ัติ กิจกรรมได้ พร้อม กอ่ นการจดั และปริมาณเพียงพอกบั จรงิ ตาม จดุ ประสงค์ กิจกรรม – มีลำดบั จำนวนผู้เรียน

แหล่งเรยี นรู้/ ฐานการ - ห้องสมุดเหมาะสมกับ การเรียนรู้ท่ี กำหนด ขัน้ ตอนการใช้สอ่ื และ เรยี นรู้ กจิ กรรมทีก่ ำหนด ไว้ จดั เก็บอยา่ งเปน็ ระบบ การประเมนิ ผล - - เตรียมหอ้ งสมุด/ อินเตอรเ์ นต็ ใหพ้ ร้อม - จัดทำแบบประเมนิ ผล - ตอ้ งการประเมินผล ก่อนใหใ้ ช้บริการ งานและประเมนิ พฤตกิ รรม การเรียนรูต้ าม - วางแผนการ ได้เหมาะสมกับ เป้าหมาย เป้าหมายทก่ี ำหนด ประเมินผลตาม ขัน้ ตอน การเรียนรู้ ของกิจกรรม ๒. ผลทเ่ี กดิ ข้นึ กับผ้เู รียนสอดคลอ้ งกบั หลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงจากการจดั กจิ กรรมการเรยี นรู้ ๒.๑.ผู้เรยี นไดเ้ รยี นรูห้ ลกั คดิ และฝกึ ปฎิบัตติ าม ๒ เงื่อนไข ๓ ดังนี้ ความรู้ คุณธรรม -รูเ้ ข้าใจความหมายหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง -มคี วามอดทน -รปู้ ระโยชนแ์ ละคณุ คา่ หลักปรัชญาของเศรษฐกจิ -มีความซ่ือสัตย์ พอเพยี ง -มีความขยนั -รู้จรรยาบรรณ คุณธรรม จรยิ ธรรม ในชอ่ งทางการ -มคี วามรบั ผิดชอบ ขยายอาชีพ พอประมาณ มีเหตผุ ล มีภูมิคมุ้ กันในตวั ทีด่ ี -ผ้เู รยี นนำเสนอจรรยาบรรณ -ผ้เู รียนไดร้ บั ความรูต้ รงตาม ๑. วางแผนการทำงานกลุ่มอย่าง คณุ ธรรม จริยธรรม ในช่องทาง ตัวชีว้ ัดของหลกั สูตร ละเอียดเปน็ ขั้นตอน การขยายอาชีพได้เหมาะสมกบั - ผูเ้ รียนมคี วามรูเ้ รื่องหลกั ปรัชญา ๒. เตรยี มขอ้ มลู ในการนำเสนอ เนื้อหาทก่ี ำหนด ของเศรษฐกจิ พอเพยี ง วิเคราะห์ ความรู้จรรยาบรรณ คุณธรรม -ใชว้ ัสดอุ ปุ กรณ์ในการปฏบิ ัติ ตอบคำถามในชดุ คำถามได้อย่าง จรยิ ธรรม ในช่องทางการขยาย กิจกรรมทม่ี อบหมายอยา่ ง เป็นเหตุเปน็ ผล อาชีพ โดยใช้ขอ้ มูลตนเอง ประหยัดและค้มุ คา่ -มีความรู้จรรยาบรรณ คณุ ธรรม วชิ าการ และสิ่งแวดลอ้ ม ได้ -นำความรไู้ ปประยกุ ตใ์ ช้ให้ จริยธรรม ในชอ่ งทางการขยาย ครบถ้วนและตรงตามกิจกรรม เหมาะสมกับตนเอง อาชพี อย่างรอบคอบกอ่ นนำเสนอ การเรียนรู้

๒.๒. ผเู้ รยี นได้เรยี นรู้การใชช้ วี ิตทส่ี มดุลและพร้อมรับการเปล่ียนแปลง ๔ มิติตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียง ดงั น้ี มิติดา้ น สมดุลและพร้อมรบั การเปล่ียนแปลงในดา้ นต่าง ๆ องคป์ ระกอบ มิตดิ ้านวตั ถ/ุ มติ ดิ า้ นสงั คม มิติด้านสิง่ แวดล้อม มิติดา้ นวฒั นธรรม เศรษฐกิจ ความรู้ ( K ) - ความรู้ในการ - มคี วามรใู้ นการจดั - มีความรู้หลกั - มคี วามรู้เกี่ยวกับ จรรยาบรรณ แบง่ หนา้ ทีภ่ ายใน ปรัชญาของ บรบิ ทของชุมชน คณุ ธรรม จริยธรรม กลมุ่ ได้ อย่าง เศรษฐกจิ พอเพียง ในชอ่ งทางการขยาย เหมาะสม ในการดแู ล รกั ษา อาชีพใช้ ชอ่ ง - มคี วามรู้ในการ ความสะอาด ทางการขยายอาชพี ปฏบิ ัติ ตนท่ีจะ ห้องเรียน การจดั การ ถูกต้องและเหมะสม ทำงานรว่ มกับ ผ้อู นื่ ขยะ มลภาวะ อยา่ ง ถกู ต้องของห้องเรยี น กศน. ทักษะ ( P ) - มที ักษะในการใช้ -ทำงานตามบทบาท - - แหลง่ เรยี นรู้ได้อย่าง และ แบ่งหนา้ ท่ีใน ถกู ต้องและเหมะสม การทำงานกล่มุ - ทำงานรว่ มกนั ภายใน กลุ่มตามที่ ไดร้ บั มอบหมายจน สำเรจ็ คา่ นิยม ( A ) - เหน็ ความสำคญั - มจี ติ สำนกึ ท่ดี ตี ่อ - มจี ิตสำนกึ ในการ - ตระหนกั ถงึ บรบิ ท ของการใช้ บทบาทและหน้าที่ใน รกั ษาสภาพแวดล้อม ในชมุ ชนเพื่อนำมา จรรยาบรรณ การทำงาน วิเคราะหส์ ภาพ คุณธรรม จริยธรรม - เหน็ คุณค่าของ ปญั หาในชุมชน ในการทางการขยาย ความสามัคคีในการ อาชพี ที่คุม้ คา่ ทำงานกลุ่ม

บนั ทกึ ผลหลงั การจดั กระบวนการเรียนรู้ ๑. ผลท่ีเกดิ กับผู้เรียน (K P A) ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ๒. ปัญหา / อุปสรรค ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ๓. ขอ้ เสนอแนะ / วิธีแก้ไข ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ลงชอ่ื ครูผู้สอน () กิจกรรมเสนอแนะ ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... บันทกึ ขอ้ เสนอแนะของผบู้ ริหารหรือผ้ทู ีไ่ ด้รบั มอบหมาย ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ลงช่ือ () ผ้อู ำนวยการศนู ย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย อำเภอ……………………..

ภาพเกษตรกร 5 ภาพ

ใบความรทู้ ี่ 1 เรยี งความเรอ่ื ง เกษตรกรเป็นสุขดว้ ยเศรษฐกิจพอเพียง การเกษตรกรรมถือว่าเปน็ อาชพี หลกั ของคนไทยมาเปน็ เวลาช้านานนับจากรุ่นปยู่ ่าตายาย และจะยงั ครอง ความสำคญั อยู่เช่นน้ีตอ่ ไปอีกเปน็ เวลานบั ร้อยๆ ปี ทัง้ น้เี พราะเมืองไทยเป็นเมืองท่อี ุดมสมบูรณ์ มดี นิ ฟ้าอากาศที่เหมาะสม ดนิ ดำนำ้ ชมุ่ พลเมืองสว่ นใหญ่จงึ ยดึ อาชพี เกษตรกรเป็นหลกั การเกษตรจงึ มคี วามสำคัญต่อวถิ ีชวี ติ ความเปน็ อย่ขู องคนไทย วฒั นธรรม เศรษฐกิจและความมั่นคงของประเทศไทยเสมอ จากความสำคัญย่งิ ของอาชพี เกษตรกรคร้ังอดตี จวบจนถึงปัจจุบนั น้เี ราคงปฏเิ สธไม่ได้วา่ ภาพวิถีเกษตรกรรมทส่ี ืบทอดจากบรรพบุรุษเริ่มเรม่ิ ตกต่ำลงทกุ ที เกษตรกรที่เคยอยูอ่ ย่างสขุ สบายตาม อตั ภาพกลายเปน็ ตอ้ งปากกดั ตีนถบี แขง่ ขัน รีบร้อน เครียด มหี นีส้ นิ และต้องพึง่ พาเทคโนโลยเี พ่มิ ขึ้น สถานการณ์ทว่ั ไปของเกษตรกรไทยจากข้อมลู ปัจจบุ ันพบวา่ ประเทศไทยมีผู้ประกอบอาชีพเกษตรกรและกลมุ่ ผ้มู ี อาชพี เป็นแรงงานภาคการเกษตรรวมกนั ประมาณ 24 ล้านคน อีกทงั้ มแี นวโน้มวา่ จะลดลงแตจ่ ะยงั คงเปน็ ประชากรกลุ่ม ใหญ่ของประเทศไปอกี กวา่ 50 ปี เกษตรกรรายย่อยทเี่ หลอื อย่จู ะเป็นเพียงผู้รกั อาชีพท่แี ท้จริงเท่านนั้ บทบาทของสตรีใน ภาคเกษตรจะเพม่ิ ขนึ้ เนือ่ งด้วยผชู้ ายเขา้ เมอื งเพ่ือขายแรงงาน ชาวชนบทส่วนใหญ่มกี ารถือครองที่ดินทำกินขนาดเล็กเท่านัน้ และทส่ี ำคญั เกษตรกรจะยากจนเพมิ่ ขน้ึ เรื่อยๆ จากปัญหาท่ยี กมานี้ จึงสมควรอยา่ งยง่ิ ทีห่ ลายฝ่ายจะตอ้ งร่วมมือกนั ดำเนนิ ทกุ วิถีทางทจ่ี ะเรง่ รัดและพัฒนาการเกษตรใหก้ ลับมารุ่งเรืองและเกษตรกรสามารถยืนหยัดอยไู่ ด้ เพอ่ื เปน็ ฐานสำคญั ในการ พฒั นาประเทศชาติต่อไป แนวทางหนึ่งท่สี ำคญั อนั ปรากฏเป็นนโยบายดา้ นการเกษตรในแผนพฒั นาเศรษฐกิจและสงั คม แหง่ ชาตฉิ บบั ท่ี 9 (พ.ศ.2545-2549) นัน่ คอื การเสรมิ สรา้ งความเขม้ แข็งของเกษตรกรดว้ ยการยึดหลกั ปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียง องคพ์ ระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยูห่ วั ทรงมพี ระมหากรณุ าธิคุณพระราชทาน “หลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง” เพื่อใหค้ นไทยยดึ ปฏิบัติเพือ่ ประโยชน์สขุ แห่งตนมากกว่า 30 ปีแลว้ ดงั พระราชดำรัสวา่ “เศรษฐกิจพอเพยี งเปน็ เสมือน รากฐานของชวี ติ รากฐานความม่นั คงของแผ่นดนิ เปรียบเสมือนเสาเขม็ ทีถ่ ูกตอกรองรบั บ้านเรอื นตัวอาคารไว้นน่ั เอง ส่งิ กอ่ สร้างจะมนั่ คงไดก้ ็อยู่ท่ีเสาเข็ม แต่คนส่วนมากมองไม่เหน็ เสาเข็ม และลมื เสาเข็มเสียด้วยซำ้ ” และ จากพระราชดำรัสอีก ตอนหนง่ึ ว่า “ประเทศไทยสมัยกอ่ นน้ี พอมพี อกนิ มาสมัยนี้อสิ ระ ไมม่ ีพอมพี อกิน จึงจะตอ้ งเปน็ นโยบายที่จะตอ้ งเปน็ นโยบาย ทจ่ี ะทำเศรษฐกจิ พอเพยี งเพือ่ ที่จะให้ทุกคนพอเพยี งได้ พอเพียงน้กี ม็ ีความหมายวา่ มกี นิ มอี ยู่ ไม่ฟ่มุ เฟอื ย ไม่หรูหรากไ็ ด้...” และหลงั จากทรงมพี ระราชดำรสั เรอ่ื งเศรษฐกจิ พอเพียง เมือ่ วันท่ี 4 ธนั วาคม 2540 หลายหน่วยงานก็ได้มีการให้ ความสำคญั กบั เรอื่ งนี้อย่างจริงจงั เพราะเศรษฐกจิ พอเพยี งเหมาะสมกบั ทุกสัมมาชีพ “เศรษฐกิจพอเพียง” คอื เปา้ หมายหรือปรชั ญาการดำเนินชีวิตหรือวถิ ชี ีวติ ของคนไทย ให้อยอู่ ย่างพอประมาณตน เดนิ ทางสายกลาง มคี วามพอเพยี งและพอดี โดยไมท่ ำให้ผู้อื่นเดอื ดรอ้ น สง่ิ สำคัญตอ้ งรจู้ กั พึ่งพาตนเองและทรพั ยากรทีม่ อี ย่มู า ใช้ให้เกิดประโยชน์ ก่อนจะไปพง่ึ พาคนอืน่ หรอื ปจั จยั ภายนอก หรือหมายถึงการท่อี ุ้มชูตนเองได้ ให้มีความพอเพียงกบั ตัวเอง ครอบครัว และชมุ ชน และสำหรับเกษตรกรแลว้ แนวทางการทำงานเกษตรในลักษณะเศรษฐกิจพอเพยี งให้พออยพู่ อกิน ตอ้ ง มุ่งเน้นการหาข้าวหาปลาก่อนมงุ่ เนน้ หาเงนิ ทอง ดงั คำวา่ “เงินทองเป็นของมายา ข้าวปลาเปน็ ของจรงิ ” หรือกลา่ วอีกได้ว่า “ทำมาหากนิ กอ่ นทำมาค้าขาย” อนั เป็นแนวทางที่เกษตรกรไทยทกุ คนสามารถนำไปใชห้ รอื เสริมสรา้ งความเขม้ แข็งทาง เศรษฐกิจแก่ตนเองและชุมชนได้ ดงั ตอ่ ไปนี้ 1. การนำหลกั “เกษตรทฤษฎีใหม”่ มาใช้ เพือ่ ให้ในส่วนของเกษตรกรมีแนวทางยึดปฏบิ ัตติ ามหลกั ปรัชญาของ เศรษฐกจิ พอเพียง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หวั ได้พระราชทานแนวคดิ “เกษตรทฤษฎใี หม”่ ตง้ั แต่ปี 2535 โดยมีตน้ แบบ อยู่ท่ีโครงการพัฒนาพ้ืนทีบ่ รเิ วณวดั มงคลชยั พฒั นารามอนั เนือ่ งมาจากพระราชดำริ จงั หวัดสระบุรี เพือ่ เป็นตัวอยา่ งสำหรับ การทำการเกษตรให้แกร่ าษฎรในการจัดการดา้ นท่ีดินและแหล่งน้ำในลกั ษณะ 30:30:30:10 คือ ทดี่ นิ ทำกินทีม่ อี ยคู่ วรจะ ขุดสระเล้ยี งปลา 30 ปลกู ข้าว 30 ปลกู พืชไรพ่ ืชสวน 30 และอกี 10 เป็นทอี่ ย่อู าศัย ปลูกพืชสวนครัวและเลีย้ งสตั ว์ จงึ เชือ่

ไดว้ ่าการเกษตรทฤษฎใี หมต่ ามแนวพระราชดำริ ซึง่ สอดคล้องกบั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงท่มี ่งุ ใหท้ ุกคนสามารถ พ่ึงตนเองได้ จะทำให้เกษตรกรมรี ายไดส้ ูงข้นึ 2. การส่งเสรมิ การทำไร่นาสวนผสมและเกษตรแบบผสมผสาน เพื่อใหเ้ กษตรกรได้พฒั นาตนเองแบบเศรษฐกิจ พอเพียง ควรมกี ารส่งเสริมการปลกู พชื ผักสวนครัวเพอื่ ลดคา่ ใช้จ่าย ส่งเสรมิ การทำปุ๋ยหมกั ปุ๋ยคอก และใชว้ สั ดเุ หลือใชเ้ ป็น ปัจจัยการผลิต เพอ่ื ลดคา่ ใชจ้ ่ายและบำรุงดิน ส่งเสริมการเพาะเห็ดฟางจากวสั ดุเหลอื ใชใ้ นไรน่ า ส่งเสรมิ การปลกู ไมผ้ ลและไม้ ใชส้ อยในครัวเรือนในสวนหลงั บ้าน ส่งเสรมิ การปลูกพืชสมุนไพรอนั จะชว่ ยสง่ เสริมสุขภาพอนามยั ในครอบครัว มีการเลีย้ ง ปลาในรอ่ งสวน ในนาขา้ วและแหล่งน้ำ เพ่อื เป็นอาหารโปรตนี และรายไดเ้ สรมิ มีการเล้ียงไก่พนื้ เมอื งและไกไ่ ข่ ประมาณ 10- 15 ตวั ต่อครวั เรือน เพื่อเปน็ อาหารในครัวเรอื น โดยใช้เศษอาหาร รำ และปลายขา้ วจากผลผลิตการทำนา ใช้ข้าวโพดเลีย้ ง สัตวจ์ ากการปลกู พืชไร่ และการทำก๊าชชีวภาพจากมูลสัตว์เพอ่ื เปน็ เช้ือเพลงิ ในการหุงต้ม เปน็ ต้น ซึ่งทงั้ หมดในประเดน็ น้กี ็คือ การประยุกตจ์ ากทฤษฎีใหมน่ ัน่ เอง 3. การรวมกลุ่มกันเพ่ือช่วยตนเอง สาเหตปุ ระการหนึง่ ที่เกษตรกรยากจน เพราะขาดอำนาจการตอ่ รองและขาดการ รวมกลมุ่ กันเพอื่ ช่วยตนเอง รูปแบบการรวมกลุ่มเพื่อชว่ ยตนเองท่ีดีที่สุดแบบหน่ึง คือ “สหกรณ”์ หลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียงตามแนวพระราชดำริ สนบั สนุนให้มีการรวมกลุ่มกันเพ่อื ช่วยตนเองและสนบั สนุนการออม เพอ่ื ให้มีการสะสมทนุ เพื่อ ช่วยตนเอง ไมต่ ้องไปกยู้ ืมจากแหล่งอืน่ ซ่งึ ต้องเสยี ดอกเบี้ยในอัตราที่สูง หากเกษตรกรจะเดินตามรอยพระยคุ ลบาทเศรษฐกจิ พอเพยี งโดยรวมกลุ่มกนั เพ่ือชว่ ยตนเองในรูปแบบท่เี หมาะสม เช่น สหกรณ์ กลุ่มสจั จะ กลมุ่ ส่งเสริมอาชพี กลุ่มแมบ่ ้าน หรอื อืน่ ๆ กเ็ ชอื่ ว่าจะสามารถแก้ปญั หาความยากจนได้ 4. การมีชีวติ ที่เรยี บงา่ ย ไม่ฟุ้งเฟอ้ ฟุ่มเฟอื ย สาเหตุประการหนึง่ ของความยากจนคอื การมชี ีวิตท่ีสุรยุ่ สุรา่ ยฟมุ่ เฟอื ย โดยไม่คำนงึ ถึงรายไดแ้ ละฐานะของตน ตามกระแสของวัตถนุ ยิ มและบริโภคนิยม ซึ่งเปรียบเสมอื นกระแสนำ้ ทีไ่ หลท่วมสังคม ของเรา เกษตรกรสามารถป้องกันความฟุ้งเฟอ้ คือให้รจู้ กั พอ พอใจและพอดี ความพอคือความไม่โลภ “รู้จกั พอ กอ่ สขุ ทกุ สถาน” ความพอใจคอื ความสันโดษ “ความสนั โดษเป็นทรัพย์อยา่ งย่ิง” 5. ยดึ มน่ั ความขยันหมนั่ เพียร สาเหตุหนึง่ ทที่ ำให้คนเรายากจนก็คือขาดความขยันหมน่ั เพยี ร ฉะนั้น เกษตรกรผเู้ ดิน ตามรอยพระยคุ ลบาทเศรษฐกิจพอเพียงจะตอ้ ไม่เปน็ ผู้เกยี จคร้าน แต่ควรขยัน หม่นั เพียรอยเู่ สมอ เหมือนหมผู่ ้ึงทข่ี ยันหา น้ำหวานจากเกสรดอกไม้ ไมค่ วรเกียจครา้ นเหมอื นแมลงวันทต่ี อมแต่ของสกปรกโสโครก จงึ กล่าวได้วา่ การร่วมกันเดินตามรอยเบือ้ งพระยคุ ลบาท “เศรษฐกิจพอเพียง” อย่างจริงจงั ของเกษตรกร จะสามารถ เสรมิ สรา้ งความเข้มแขง็ ด้านเศรษฐกิจในระดบั รากหญา้ ไดอ้ ยา่ งมีเหตุผล เกษตรกรไทยจะกลบั ไปมวี ถิ ชี ีวติ ทอี่ ยเู่ ยน็ เป็นสุขเช่น ดังเดิม และสงั คมเกษตรกรรมจะยังอยู่ค่กู ับผนื แผน่ ดินไปไทยไปอกี นาน ไทยมีธรรมนำทางสรา้ งชวี ติ สรา้ งเศรษฐกิจพออย่พู อกนิ ทกุ ถ่นิ ท่ี เดนิ ตามแนวพระราชดำรแิ นะวธิ ี ไทยจะอยูอ่ ย่างพอดีและดีพอ เรยี งความรางวัลชนะเลศิ เน่ืองในวนั คลา้ ยวันสถาปนากระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ครบรอบ 114 ปี พ.ศ.2549 นายวรนิ ทร ล้มิ ประเสรฐิ ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 5 โรงเรยี นจุฬาภรณราชวทิ ยาลัย เพชรบรุ ี

ใบความร้ทู ่ี 2 พระราชดำรัสเกีย่ วกับเศรษฐกิจพอเพียง พระราชดำรสั องค์ที่ 1 “เศรษฐกิจพอเพยี ง แปลว่า Sufficiency Economy …คำวา่ Sufficiency Economy นี้ ไม่มีในตำรา เศรษฐกิจ จะมีได้อย่างไร เพราะว่าเป็นทฤษฎีใหม่ ... Sufficiency Economy นั้น ไม่มีในตำรา เพราะหมายความว่าเรามี ความคิดใหม่...และโดยที่ทา่ นผู้เช่ยี วชาญสนใจ กห็ มายความว่า เราก็สามารถที่จะไปปรบั ปรุง หรอื ไปใช้หลกั การ เพ่ือท่ีจะให้ เศรษฐกจิ ของประเทศและของโลกพัฒนาดีขน้ึ ” (พระราชดำรสั เนอ่ื งในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา 3 ธนั วาคม 2542) พระราชดำรัสองคท์ ี่ 2 “อนั นีเ้ คยบอกว่า ความพอเพียงนไี้ ม่ไดห้ มายความว่าทุกครอบครวั จะต้องผลติ อาหารของตัว จะต้องทอผา้ ใส่เอง อยา่ งนน้ั มนั เกินไป แต่ว่าในแต่ละหมู่บ้านหรอื ในอำเภอ จะตอ้ งมคี วามพอเพียง พอสมควร บางสิ่งบางอยา่ งท่ีผลิตได้มากกว่าความตอ้ งการ กข็ ายได้ แตข่ ายในท่ไี ม่หา่ งไกลเท่าไหร่ ไมต่ ้องเสียค่าขนสง่ มากนัก” (พระราชดำรสั เนอ่ื งในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา 4 ธนั วาคม 2540) พระราชดำรัสองค์ท่ี 2 “ถา้ ไมม่ ีเศรษฐกจิ พอเพียง เวลาไฟดับ...จะพังหมด จะทำอย่างไร ท่ีทต่ี อ้ งใช้ไฟฟา้ ก็ต้องแย่ไป ...หากมีเศรษฐกจิ พอเพยี งแบบไมเ่ ต็มที่ ถา้ เรามเี ครอื่ งปัน่ ไฟ กใ็ ช้ป่ันไฟ หรอื ถ้าข้ันโบราณกวา่ มืดก็ จุดเทียน คือมที างท่ีจะแก้ปัญหาเสมอ ...ฉะน้ันเศรษฐกิจพอเพียงน้ี กม็ ีเป็นขน้ั ๆ แตจ่ ะบอกว่าเศรษฐกิจพอเพียงนี้ ให้ พอเพยี งเฉพาะตัวเองรอ้ ยเปอร์เซ็นต์ นเ้ี ป็นสิง่ ทที่ ำไมไ่ ด้ จะตอ้ งมีการแลกเปลย่ี น ตอ้ งมกี าร ช่วยกนั ...พอเพยี งในทฤษฎนี ้ี คือใหส้ ามารถที่จะดำเนนิ งานได้” (พระราชดำรัสเนือ่ งในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา 3 ธนั วาคม 2542) (จากหนงั สือ เศรษฐกิจพอเพยี งคืออะไร จัดทำโดย คณะอนุกรรมการขบั เคลื่อนเศรษฐกจิ พอเพียง สำนักงานคณะกรรมการพฒั นาการเศรษฐกจิ และสงั คมแหง่ ชาต)ิ

ใบความรทู้ ่ี 3 ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง เศรษฐกิจพอเพยี ง เป็นปรัชญาชถ้ี งึ แนวการดำรงอยูแ่ ละปฏิบัตติ นของประชาชนในทกุ ระดับตง้ั แต่ระดบั ครอบครวั ระดับชมุ ชนจนถงึ ระดับรัฐ ทัง้ ในการพัฒนาและบริหารประเทศให้ดำเนนิ ไปใน ทางสายกลาง โดยเฉพาะการพฒั นาเศรษฐกจิ เพื่อใหก้ ้าวทนั ต่อโลกยคุ โลกาภิวตั น์ ความพอเพียง หมายถึง ความพอประมาณ ความมีเหตุผล รวมถึงความจำเปน็ ท่ีจะตอ้ งมี ระบบภมู ิคมุ้ กันในตัวท่ดี พี อสมควรตอ่ การมผี ลกระทบใดๆ อันเกดิ จากการเปลี่ยนแปลงท้งั ภายนอกและภายใน ทง้ั น้จี ะต้อง อาศัยความรอบรู้ ความรอบคอบ และความระมดั ระวงั อยา่ งย่งิ ในการนำวิชาการตา่ งๆ มาใช้ในการวางแผนการดำเนินการทุก ขนั้ ตอน และขณะเดยี วกนั จะต้องเสริมสรา้ งพ้นื ฐานจิตใจของคนในชาติ โดยเฉพาะเจ้าหนา้ ที่ของรฐั นกั ทฤษฎแี ละนักธรุ กิจใน ทุกระดับให้มีจติ สำนึกในคุณธรรม ความซือ่ สตั ย์สจุ ริต และให้มีความรอบรู้ที่เหมาะสม ดำเนนิ ชวี ิตดว้ ยความอดทน ความ เพียร มสี ติ ปัญญา และความรอบคอบ เพ่ือให้สมดลุ และพรอ้ มต่อการรองรบั การเปลี่ยนแปลงอยา่ งรวดเร็วและกวา้ งขวางทั้ง ด้านวัตถุ สงั คม สงิ่ แวดล้อม และวฒั นธรรมจากโลกภายนอกได้เปน็ อยา่ งดี (ประมวลและกลัน่ กรองจากพระราชดำรสั ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยหู่ วั เรอื่ งเศรษฐกิจพอเพียง ซ่ึงพระราชทาน ในวโรกาสตา่ งๆ รวมทัง้ พระราชดำรสั อน่ื ๆ ที่เกีย่ วขอ้ ง โดยได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้นำไปเผยแพร่ เมอื่ วันที่ 29 พฤศจกิ ายน 2542 เพ่ือเปน็ แนวทางปฏบิ ตั ิของทกุ ฝ่ายและประชาชนโดยท่วั ไป) นยิ ามของความพอเพยี ง ความพอเพยี งจะตอ้ งประกอบด้วย 3 คณุ ลักษณะ พร้อมๆ กัน ดงั น้ี • ความพอประมาณ หมายถึง ความพอดีที่ไม่น้อยเกินไปและไม่มากเกินไป โดยไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่น เช่น การผลติ และการบรโิ ภคทอี่ ยู่ในระดับพอประมาณ • ความมเี หตผุ ล หมายถงึ การตัดสนิ ใจเกีย่ วกบั ระดบั ของความพอเพยี งน้นั จะตอ้ งเปน็ ไปอย่างมเี หตผุ ล โดยพจิ ารณา จากเหตปุ จั จัยทีเ่ ก่ียวข้อง ตลอดจนคำนึงถึงผลที่คาดวา่ จะเกดิ ขึ้นจากการกระทำน้ันๆอย่างรอบคอบ • การมภี มู คิ ุม้ กันในตัวที่ดี หมายถงึ การเตรยี มตัวใหพ้ รอ้ มรบั ผลกระทบและการเปลีย่ นแปลงดา้ นต่างๆ ท่ีจะเกิดข้ึน โดยคำนงึ ถงึ ความเปน็ ไปได้ของสถานการณต์ า่ งๆ ท่คี าดวา่ จะเกิดข้ึนในอนาคตทั้งใกลแ้ ละไกล เงื่อนไข การตัดสนิ ใจและการดำเนินกจิ กรรมตา่ งๆ ให้อยูใ่ นระดบั พอเพียงนั้น ตอ้ งอาศยั ท้ังความรูแ้ ละคณุ ธรรมเป็นพ้ืนฐาน กลา่ วคอื • เง่ือนไขความรู้ ประกอบดว้ ย ความรอบรเู้ ก่ยี วกับวชิ าการต่างๆทีเ่ กีย่ วข้องอยา่ งรอบด้าน ความรอบคอบทจี่ ะนำ ความรเู้ หล่านน้ั มาพิจารณาให้เช่อื มโยงกัน เพ่ือประกอบการวางแผนและความระมดั ระวงั ในข้ันปฏบิ ตั ิ • เงอ่ื นไขคณุ ธรรม ท่ีจะต้องเสรมิ สร้าง ประกอบดว้ ยมีความตระหนกั ในคณุ ธรรม เช่น มีความซือ่ สัตย์สจุ รติ ความ อดทน ความเพยี ร ใชส้ ติปัญญาในการดำเนนิ ชวี ติ ไมโ่ ลภ และไม่ตระหนี่ แนวทางปฏบิ ัต/ิ ผลทค่ี าดว่าจะได้รับ จากการนำปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งมาประยกุ ตใ์ ช้ คอื การพฒั นาทสี่ มดุลและยัง่ ยนื พร้อมรับตอ่ การ เปลีย่ นแปลงในทกุ ด้าน ทง้ั ด้านเศรษฐกิจ สงั คม ส่ิงแวดล้อม ความรู้และเทคโนโลยี

ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง ทางสายกลาง พอประมาณ มเี หตผุ ล มภี มู ิคมุ้ กนั ในตวั ท่ีดี ความรู้ คุณธรรม รอบรู้ รอบคอบ ระมดั ระวงั ซ่อื สตั ยส์ จุ ริต ขยนั อดทน สตปิ ัญญา แบ่งปัน นาไปสู่ เศรษฐกจิ /สงั คม/ส่งิ แวดลอ้ ม/วฒั นธรรม สมดลุ /พรอ้ มรบั ต่อการเปลีย่ นแปลง (จากหนงั สือ เศรษฐกจิ พอเพียงคืออะไร จัดทำโดย คณะอนกุ รรมการขบั เคล่ือนเศรษฐกิจพอเพยี ง สำนักงานคณะกรรมการพฒั นาการเศรษฐกจิ และสังคมแหง่ ชาติ)

ใบความรู้ที่ 4 เร่อื งคุณธรรม จริยธรรมในการประกอบอาชีพ เรื่อง คุณธรรม จรยิ ธรรม คุณธรรม จริยธรรมในการประกอบอาชพี คณุ ธรรม จริยธรรมในการประกอบอาชพี นับวา่ มีผลต่อความมัน คงของอาชีพ ผู้ขายกบั ผู้ซื้อจะตอ้ งมีคุณธรรม จริยธรรมต่อ กนั จึงจะค้าขายรว่ มกันไดเ้ ปน็ เวลานาน คุณธรรม หมายถึง สภาพคณุ งามความดจี ริยธรรม หมายถงึ ธรรมที่เป็นขอ้ ประพฤตปิ ฏบิ ัติศีลธรรม จรยิ ธรรม หมายถึง การประพฤตปิ ฏิบัติท่ีดี ทชี่ อบ ทงั้ กาย วาจา และใจการประพฤติปฏบิ ัตเิ ปน็ ไปดว้ ยควาจริงใจ ไมแ่ สแสร้ง เป็นไปโดยธรรมชาตขิ องแต่ละบคุ คล คณุ ธรรม จรยิ ธรรม ที่ตอ้ งการในการประกอบอาชีพท่ีคนส่วนใหญ่ยอมรับวา่ เปน็ ความดไี ด้แก่ พฤติกรรม ดังน้ี ความรับผดิ ชอบ ความรบั ผดิ ชอบ หมายถึง ความสำนกึ ในหนา้ ท่ี ไม่ท้อกับงาน สามารถปฏิบัตงิ านไดส้ ำเรจ็ ยอมรับผลแหง่ การกระทำ จะตอ้ ง เป็นคนท่ีเอาใจใส่รอบคอบในการทำงาน มีความต้ังใจจรงิ มพี นั ธะผกู พนั ในการจะปฏบิ ตั ิหน้าที่การงานของผู้รว่ มงานให้ เปน็ ไปตามเปา้ หมายขององค์กรเนื่องจากบคุ คลต้องอยู่ร่วมกนั ทำงานในองคก์ ร เปน็ ต้องปรบั ลกั ษณะนสิ ัย เจตคติของบคุ คล เพอ่ื เป็นเครื่องผลักดันให้ปฏิบัตงิ านตามระเบียบ รู้จกั เคารพสิทธขิ องผูอ้ ื่น ปฏบิ ตั ิงานในหน้าท่ีท่ีตอ้ งรับผดิ ชอบและมีความ ซื่อสตั ยส์ จุ รติ คนทมี คี วามรบั ผดิ ชอบ จะทำใหก้ ารปฏบิ ัตงิ านไปสูเ่ ป้าหมายที่วางไว้ และช่วยใหก้ ารทำงานร่วมกันเป็นไปดว้ ย ความราบรื่น ความรับผิดชอบจงึ เป็น ภาระผูกพันทผี ้นู ำตอ้ งสร้างขึ้นเพ่ือให้องคก์ รสามารถบรรลุเปา้ หมายไดอ้ ย่างดี ถ้าในองคก์ รใดมีบุคคลที่มีความรบั ผดิ ชอบ จะ ทำใหเ้ กิดผลดีตอ่ องคก์ รดังน้ีคือ 1. องค์กรจะไดร้ ับความเชื่อถือและไว้วางใจจากผู้ร่วมงานและผู้อื่น 2. การปฏบิ ัตงิ านจะพบความสำเรจ็ ทนั เวลาและทันต่อเหตุการณ์ ภายใต้สถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา 3. ทำให้เกดิ ความเช่ือถือในตนเอง เพราะปฏบิ ตั หิ น้าท่ีไดอ้ ยา่ งเรยี บรอ้ ย 4. องคก์ รเกดิ ความมั่นคงเป็นที่ยอมรบั นับถือจากผอู้ ่ืน 5. องคก์ รประสบความสำเร็จสามารถพฒั นาไปสคู่ วามเปน็ ปกึ แผ่นและมั่นคง 6. สามารถปฏิบตั งิ านไดอ้ ยา่ งราบร่ืนทุกคนใหค้ วามรว่ มมอื เปน็ อย่างดี จรรยาบรรณและคุณสมบัติของผปู้ ระกอบธุรกิจ แนวคิดสำคัญ ธุรกิจเป็นกิจกรรมท่ีมีความสมั พันธ์กบั หลายองค์กรโดยเฉพาะผูบ้ ริโภค เพราะธุรกิจต้องอาศยั ผู้บริโภคซื้อสินค้าและบรกิ าร ในขณะเดียวกนั ผู้บริโภคต้องอาศยั หนว่ ยธรุ กิจตา่ ง ๆ ผลิตสินค้าและบริการเพื่อสนองความตอ้ งการของตน ผู้ประกอบธรุ กิจ จำเปน็ ต้องมจี รรยาบรรณ ซ่ึงรวมถึงความซื่อสตั ย์สุจรติ มีจติ สำนกึ และมีความรับผดิ ชอบตอ่ ผู้เกย่ี วข้อง หากนักธรุ กจิ มี จรรยาบรรณและคณุ สมบัติอื่นๆ ทเี่ หมาะกบั ลกั ษณะงานอาชพี ของตนในการดำเนินธรุ กิจแลว้ เช่อื ไดว้ ่าธุรกจิ นั้นๆ จะประสบ ผลสำเรจ็ อย่างแน่นอน

ความสำคัญของจรรยาบรรณ ผู้ประกอบธรุ กจิ หรือนักธรุ กจิ เป็นผ้ปู ระกอบอาชีพที่มีบทบาทสำคัญในการพฒั นาสงั คมและเศรษฐกิจ ดงั น้ัน นกั ธรุ กิจจึง จำเป็นต้องปฏบิ ัติตนใหเ้ ปน็ แบบอย่างท่ีดี เพื่อใหเ้ กิดความศรัทธาและเกิดการยอมรับของสังคม ตอ่ วิชาชพี ที่ดี จรรยาบรรณของผปู้ ระกอบการ มดี งั นี้ จรรยาบรรณต่อลกู คา้ ลกู ค้าหรอื ผู้บริโภค เป็นกลุ่มบุคคลที่สำคัญท่ีสุดท่ีจะทำให้ธรุ กิจสามารถดำรงอย่ไู ดเ้ พราะลกู ค้าเป็นผ้ซู ้ือสนิ ค้าหรอื ใช้บรกิ าร ทำธุรกจิ ผลิตออกมา ทำใหธ้ ุรกจิ มีรายได้ กอ่ ใหเ้ กิดกำไรและทำใหธ้ รุ กจิ สามารถเจรญิ เตบิ โตได้ ดงั นั้น ผปู้ ระกอบธรุ กจิ จึง จะตอ้ งปฏบิ ัตติ อ่ ลกู ค้าอยา่ งซ่ือสตั ยแ์ ละเป็นธรรมผปู้ ระกอบธุรกจิ พงึ ปฏบิ ตั ติ ่อลูกคา้ ดังนี้ ๑ ขายสนิ ค้าและบรกิ ารด้วยความยุตธิ รรม คอื ขายดว้ ยราคาตามความเหมาะสมกับคุณภาพ ของสนิ ค้าและบรกิ ารให้แก่ลกู คา้ และมีความรบั ผิดชอบตามภาระผูกพนั ท่ีไดต้ กลงกนั ไว้ ๒ ละเว้นการกระทำใด ๆ ที่จะทำให้สินค้ามีราคาสงู ขึ้นโดยไม่มเี หตผุ ล เช่น การกกั ตนุ สินคา้ เพื่อทำให้สินคา้ ขาด แคลน และมรี าคาสงู ขึ้น ๓ ให้บริการแก่ลกู ค้าทกุ คนอย่างเท่าเทยี มกัน ไม่มีการเลอื กปฏิบตั ิ โดยใหโ้ อกาสแกล่ ูกคา้ ท่ี จะซื้อสินค้าหรอื บรกิ ารไม่วา่ จะในสภาวะใดกต็ าม เชน่ ในภาวะที่สนิ ค้าขาดตลาด จรรยาบรรณต่อคู่แขง่ ขันในเชิงธุรกิจ การประกอบธรุ กิจทุกประเภท จะมผี ู้ประกอบการมากกว่าหน่ึงราย ดังน้ัน การประกอบธุรกจิ จึงตอ้ งมกี ารแขง่ ขันกนั เพื่อ พยายามทำให้ธุรกิจของตนเองเจริญกา้ วหนา้ การแขง่ ขันจึงเปน็ การช่วยพฒั นาธุรกจิ เปน็ สิ่งที่พิสจู น์ความสามารถของผู้ ประกอบธรุ กจิ ผปู้ ระกอบธุรกิจพึงปฏิบัตติ อ่ คู่แขง่ ขนั ในเชงิ ธุรกิจ ดงั นี้ ๑ ไม่กล่ันแกลง้ ค่แู ขง่ ขนั เชน่ ใหร้ ้ายคู่แขง่ ขัน เพื่อใหค้ ู่แข่งขนั เสยี โอกาสในการดำเนนิ การ และตดั ราคาเพ่ือแย่งสินคา้ ๒. ชว่ ยกนั สรา้ งสรรคส์ ิ่งท่ีดงี ามให้เกิดแก่สงั คม เช่น ร่วมกนั ป้องกนั ทรัพยากรธรรมชาติ และส่ิงแวดล้อม ๓. ไมค่ น้ หาความลบั ของคู่แข่งขันในเชิงธรุ กจิ โดยใช้วิธีการท่ีมิชอบ ๔. พึงหลกี เล่ียงการกระทำใดๆ ทจ่ี ะบนั่ ทอนชื่อเสียงต่อสินค้า หรอื บริการของคูแ่ ข่งขัน จรรยาบรรณต่อหน่วยราชการ ผู้ประกอบธรุ กจิ มีความจำเปน็ ต้องตดิ ต่อกบั หน่วยงานของราชการ ซ่ึงเป็นหน่วยหนึ่งของ สงั คม เช่น การเสียภาษี การจดทะเบยี นธรุ กิจต่าง ๆ ดงั นั้น ควรเข้าใจในแนวทางปฏบิ ัตทิ ี่ถกู ต้องต่อหนว่ ยราชการ ผปู้ ระกอบธรุ กิจพึงปฏบิ ตั ติ ่อหนว่ ยราชการ ดังน้ี ๑ . ปฏิบตั ติ ามกฎขอ้ บังคับของหน่วยราชการ ๒. ให้ความรว่ มมือกบั หน่วยราชการ ตามหนา้ ท่ีพลเมอื งดี ๓. ละเว้นจากการตดิ สนิ บนเจ้าหนา้ ท่ี ๔. มที ศั นคติท่ีดีและถูกต้องตอ่ หน่วยงาน จรรยาบรรณตอ่ พนักงาน พนกั งานเป็นทรัพยากรท่ีมคี า่ ของผ้ปู ระกอบธุรกจิ การท่ีผู้ประกอบธรุ กิจมีพนกั งานที่ขยนั ขันแขง็ มีความซ่ือสัตย์ จะทำใหธ้ ุรกิจดำเนนิ ไปได้อยา่ งมีประสทิ ธภิ าพ ผู้ประกอบธุรกิจพงึ ปฏิบตั ติ อ่ พนักงาน ดงั นี้ ๑. ให้ค่าจ้างและผลตอบแทนท่ีเหมาะสมกับความรู้ ความสามารถของพนักงานไมเ่ อารดั เอา เปรียบพนักงาน

๒. ใหก้ ารพัฒนาพนักงาน โดยการจัดฝึกอบรมเพื่อใหพ้ นักงานไดร้ ับความรู้เทคโนโลยใี หม่ ๆ เปน็ การเพ่ิม ประสิทธิภาพของการทำงาน ๓. จดั สภาพการทำงาน สถานท่ีทำงานให้ถูกสุขลักษณะ มีความปลอดภยั ต่อสุขภาพและชวี ติ ของพนกั งาน พรอ้ มทั้ง จัดหาเครื่องปอ้ งกนั ภัยอันจะเกิดขึ้น ไดจ้ ากการปฏบิ ตั ิหน้าท่ีเพราะสภาพการทำงานที่ดีจะเพิ่ม ประสิทธิภาพในการทำงาน และทำใหพ้ นักงานมีขวญั กำลงั ใจในการทำงาน ๔. ให้ความเปน็ ธรรมและเท่าเทยี มกนั แกพ่ นักงานทกุ คนในการปกครองและการพจิ ารณาความดีความชอบ ๕. ให้โอกาสในการแสดงความสามารถของพนักงานแต่ละคน ๖. ใหค้ ำแนะนำ ใหค้ วามชว่ ยเหลอื ทั้งในเร่ืองการทำงานและเรื่องส่วนตวั ตามความเหมาะสม ๗. พงึ ปลกู ฝังแนวความคดิ ว่าการประพฤตติ นให้อยู่ในระเบยี บวินัยเปน็ สิ่งท่ีดงี าม ๘. จรรยาบรรณตอ่ สงั คมและสภาวะแวดล้อมเนื่องดว้ ยสงั คมประกอบดว้ ยบคุ คลตา่ ง ๆ เปน็ จำนวนมากแตล่ ะคนก็มคี วาม แตกตา่ งทงั้ อปุ นสิ ัย การศกึ ษา ศาสนา ดังน้ัน สังคมจะสงบสุขไดต้ ้องอาศยั ความรว่ มมอื รว่ มใจ ทกุ คนต้อง ช่วยกนั สรา้ งสรรคส์ งั คม ผู้ประกอบธุรกิจกเ็ ปน็ ส่วนหน่ึงของสงั คม ดงั นนั้ จึงมคี วามจำเป็นที่จะต้องรับผิดชอบต่อสังคม เพอื่ มีส่วนรว่ มทำใหส้ งั คมกา้ วหนา้ ต่อไป ผปู้ ระกอบธุรกจิ พึงปฏิบตั ติ อ่ สงั คมและสภาวะแวดล้อม ดงั น้ี ๑. ละเว้นการประกอบธุรกจิ ที่กอ่ ให้เกดิ ความเสื่อมเสียตอ่ สังคมและสภาวะแวดล้อมทัhงด้านศีลธรรม ความเป็นอยู่ และจติ ใจ เชน่ การเปดิ บอ่ นการพนนั สถานเริงรมย์ที่มีการจำหนา่ ยยาเสพติดสถานเริงรมย์ท่ีมีการค้าประเวณี การรับซ้ือของ ผิดกฎหมาย ๒. ละเว้นการประกอบธรุ กิจที่ทำลายทรพั ยากรธรรมชาติและสภาวะแวดลอ้ ม เชน่ การประกอบธรุ กิจแลว้ ปลอ่ ยน้ำเสยี จากการผลติ ลงในแมน่ ้ำลำคลอง การประกอบธรุ กิจที่มกี ารปล่อยควันหรอื ฝุ่น ละอองฟุ้งกระจายอยู่ ในบรรยากาศ การตัดไมท้ ำลายปา่ การรกุ ลำ้ ท่ีสาธารณะ ๓. ใหค้ วามรว่ มมอื ทกุ ฝ่ายชว่ ยสรา้ งสรรค์สังคม เพ่ือพฒั นาคณุ ภาพชีวติ ให้แก่สงั คม เช่นการสง่ เสริมการศกึ ษา ให้ ทนุ การศกึ ษา สง่ เสริมการวิจัย ใหบ้ ริการแก่สังคม ๔. ใชท้ รัพยากรธรรมชาติอยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพท่ีสุด ไม่ทำลายทรพั ยากรธรรมชาติ เช่น ไม่ประกอบการประมงในฤดู และเขตหา้ มทำการประมง ๕. พยายามหาวิธีสรา้ งส่ิงทดแทนทรพั ยากรธรรมชาติ นำสิ่งท่ีใชแ้ ลว้ มาปรับปรงุ ใช้อีก เชน่ การนำหนังสอื พิมพ์หรือ กระดาษที่ใชแ้ ลว้ มาทำเป็นกระดาษใหม่ ๖. พึงรักษาและปรับปรงุ มาตรฐานในการประกอบการเพื่อขจดั อนั ตราย อันอาจส่งผลกระทบต่อสภาวะแวดลอ้ ม ๗. พึงประกอบธุรกจิ ผลติ สินค้าหรือบรกิ ารที่เหมาะสมกบั สภาวะแวดล้อมและเปน็ สิ่งท่ีมปี ระโยชน์ตอ่ สังคมและ มนุษยชาติกิจกรรมใหผ้ ู้เรียนกำหนดคุณธรรม และจริยธรรมในการประกอบอาชีพดา้ นเกษตรกรรม อธบิ าย พอเข้าใจ

ใบงานท่ี 1 เรื่องคณุ ธรรม จรยิ ธรรมในการประกอบอาชพี ตอนที่ 1 จงตอบคำถามต่อไปน้ี 1. คณุ ธรรม หมายถึง ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... 2. จริยธรรม หมายถึง ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... 3. ความรบั ผิดชอบ หมายถงึ ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... 4. จรรยาบรรณ หมายถึง ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... 5. จรรยาบรรณของผู้ประกอบการมีตอ่ ลกู ค้า มีดังนี้ ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ตอนที่ 2 จงเลือกคำตอบทถี่ กู ต้องท่สี ุด ๕. ผู้ประกอบธุรกิจพึงปฏบิ ตั ิตอ่ สงั คมและสภาวะแวดลอ้ ม ดังนี้ ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................

ตอนท่ี 1 (รายขอ้ ) เกณฑก์ ารประเมนิ การทำใบงานที่ 1 ระดบั คะแนน 4 เกณฑ์การประเมิน 3 เขียนตอบถกู ไดต้ อ้ งครบถว้ นสมบรู ณ์ 2 เขยี นตอบถกู ไดต้ อ้ งครบถว้ น 1 เขยี นตอบถูกได้ต้อง เขียนตอบไม่ถกู ตอ้ ง ครูตอ้ งอธิบายเพ่ิมเตมิ จึงสามารถเขียนตอบได้ ตอนที่ 2 ทำถกู ตอ้ ง 3 ขอ้ จึงผ่านเกณฑ์

ใบงานท่ี 3 วิเคราะหก์ ารตอบคำถาม เร่อื งตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง คำชี้แจง ใหน้ กั เรยี นตอบคำถาม เรอ่ื งตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง หลักความพอประมาณ .................................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................. หลกั ความมีเหตุผล .................................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................ การมภี ูมคิ ุ้มกนั ในตวั ในตัวท่ีดี .................................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................ เงือ่ นไขคุณธรรม .................................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................ เงื่อนไขนำความรู้ .................................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................................... ...................................................................................... 

เกณฑป์ ระเมินวเิ คราะหก์ ารตอบคำถาม เร่อื งตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง ระดับคะแนน เกณฑก์ ารประเมนิ 16-20 ตอบไดด้ มี าก กำหนดประเด็นชัดเจน เรยี บเรียงความคิดเป็นสำคัญและตอ่ เนอ่ื ง ไมม่ ี 11-15 ข้อบกพรอ่ งในการใชภ้ าษา 6-10 ตอบไดด้ ีมาก กำหนดประเดน็ ชัดเจน แตม่ ีข้อบกพรอ่ งในการเรยี บเรียงภาษา ความคดิ ตอบได้ แตย่ งั กำหนดประเดน็ ไม่ชัดเจนและมขี อ้ บกพร่องในการ เรียบเรยี งความคดิ 5 และการใช้ภาษา ตอบไมไ่ ด้ ครตู อ้ งกำหนดประเดน็ ใหแ้ ละอธิบายเพ่มิ เติม จึงสามารถเขยี นวเิ คราะห์ได้

แนวการตอบ ใบงานท่ี 3 วิเคราะห์การตอบคำถาม เรอ่ื งตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง ความพอประมาณ - มีความรูแ้ ละเขา้ ใจปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงอย่างลกึ ซ้ึงเพ่ือใชเ้ ป็นข้อมลู ในการเขียน เรยี งความ - จัดสรรเวลาในการเขยี นเรียงความอยา่ งเหมาะสม - มีความรคู้ วามสามารถในการใช้ภาษา และเขียนบรรยายอยา่ งเตม็ ความสามารถของตน ความมเี หตุผล - เหน็ คุณค่าของปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงในการนำไปพัฒนาชวี ิต - เห็นความสำคัญของจรรยาบรรณ คุณธรรม จริยธรรม ในอาชีพ ตามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพยี งมาประยกุ ต์ใช้ ในชีวิตประจำวนั การมีภมู คิ ุ้มกันในตวั ท่ดี ี - มคี วามตระหนักและรจู้ กั ประยกุ ตใ์ ช้ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งในการดำเนินชวี ิตที่มีจรรยาบรรณ คุณธรรม จริยธรรม ในอาชพี ตามหลกั ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง ไดอ้ ย่างถกู ตอ้ ง เงื่อนไขความรู้ - มีความรู้ในหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง - มีความรู้ในการประยุกต์ใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงได้ในการดำเนนิ ชีวติ ได้อย่างยัง่ ยนื - มีความรใู้ นเรื่องของจรรยาบรรณ คุณธรรม จริยธรรม ในอาชีพ - ศึกษาหาความรเู้ พือ่ พฒั นาตนเองอยเู่ สมอ เงอ่ื นไขคุณธรรม - ประกอบอาชพี อย่างมีจรรยาบรรณ คณุ ธรรม จรยิ ธรรม ในอาชีพทตี่ นทำ - ประกอบอาชีพทไ่ี มท่ ำลายขนมธรรมเนยี มประเพรอี นั ดงี ามของสงั คมชมุ ชมุ สิ่งแวดล้อม - มีความขยนั หมน่ั เพยี รในการศึกษาหาความรู้ เพ่อื พฒั นาตนเอง - มีความอดทน ตั้งใจทำงานทีไ่ ดร้ บั มอบหมาย และสามารถสรา้ งงานได้อยา่ งสมบูรณ์ 