รวม..ปกหน่วย2 วิชาเทคนิคผลิตชิ้นส่วนเครื่องมือตัด

17 แผนการจัดการเรียนร้ทู ี่ 2 ชอื่ วชิ า เทคนิคการผลิตเครื่องมอื ตดั รหสั 30102-2006 เวลาเรยี นรวม 24 ชวั่ โมง ชอื่ หน่วย ผลติ เครื่องมืออุปกรณ์ตัดแบบคมตัดเดียว สอนคร้ังท่ี 2-5 ชือ่ เรื่อง ผลติ เครอื่ งมอื อปุ กรณ์ตัดแบบคมตัดเดยี ว จำนวน 24 ชวั่ โมง 5. กจิ กรรมการเรียนการสอน ในการจัดการเรยี นการสอนรายวิชาเทคนคิ การผลิตเครอ่ื งมือตดั รหสั 30102-2006 น้นั ไดก้ ำหนดกจิ กรรม การเรยี นการสอนให้ผู้เรียนเกิดการเรยี นรโู้ ดยใช้วิธกี ารจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะเชงิ รกุ (Active Learning Competency Based) ดา้ นเทคนิคการจัดการเรียนการสอนแบบ MAIP โดยมีขนั้ ตอนในการดำเนินกจิ กรรมการ เรยี นการสอน ดงั นี้ กจิ กรรมการเรยี นการสอน (สอนครงั้ ท่ี 2-5 ) เวลา 24 ชั่วโมง/สัปดาห์ 1. ผสู้ อนชแ้ี จงรายละเอยี ดประสงคป์ ระจำหนว่ ย คุณลกั ษณะของผู้เรยี นอนั พงึ ประสงคข์ องหน่วย การเรียนน้ี และขอ้ ตกลงการจดั การเรียนในรายวิชานี้ . . 2. ผสู้ อนแจง้ จดุ ประสงค์การเรยี นประจำสปั ดาห์ และนำเข้าสูบ่ ทเรียน . 3. ผสู้ อนถ่ายทอดความรู้ในหนว่ ยที่ 2 เรอ่ื ง ผลิตเครอ่ื งมอื อปุ กรณ์ตดั แบบคมตัดเดียว 4. ผสู้ อนอธิบายสาระสำคัญในหน่วยการสอน 5. ผู้สอนให้ผเู้ รียนเขียนสรุปสาระสำคัญของเร่ืองที่เรยี นประจำสปั ดาห์ 5.1 ขัน้ นำเข้าสูบ่ ทเรียน กิจกรรมครูผสู้ อน 1) ครเู รยี กชือ่ สำรวจการแตง่ กายของนักศกึ ษาวา่ มคี วามเรียบรอ้ ยถกู ตอ้ งตามระเบียบหรอื ไม่ 2) ครูแจง้ จุดประสงคป์ ระจำหน่วยการเรียนร้แู ละความสำคญั ของเน้อื หา . . .3) ผู้เรยี นทำใบทดสอบกอ่ นเรยี น โดยใช้แบบทดสอบก่อนเรยี น กิจกรรมผู้เรยี น 1) ผู้เรยี นฟงั ครอู ธบิ าย และทำความเข้าใจบทเรยี น 2) ผเู้ รียนทำแบบทดสอบทา้ ยบท พดู คุยสอบถามครูผู้สอน 3) ผเู้ รยี นศกึ ษาจากบทเรยี น 4) ผเู้ รียนชว่ ยกันสรปุ หัวข้อต่าง ๆ และตอบคำถามจากแบบฝึกหัด

18 แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 2 ช่อื วชิ า เทคนิคการผลิตเครื่องมอื ตดั รหัส 30102-2006 เวลาเรียนรวม 24 ชั่วโมง ช่ือหน่วย ผลิตเครอ่ื งมืออปุ กรณ์ตดั แบบคมตดั เดียว สอนครัง้ ที่ 2-5 ชื่อเรือ่ ง ผลิตเคร่อื งมืออุปกรณ์ตดั แบบคมตัดเดียว จำนวน 24 ชว่ั โมง 5.2 ขัน้ สรปุ กิจกรรมการเรียนรู้ กิจกรรมครผู ้สู อน 1) ครูผู้สอน สรุปทบทวน กระตุ้นผเู้ รยี น ให้ใช้ความคิดจากการความเรยี นรู้ 2) ครผู ู้สอน เปดิ โอกาสให้นกั ศึกษาสอบถาม 3) ครผู ู้สอน สรุปเน้ือหาทั้งหมดรว่ มกับนักเรียน มอบหมายแบบฝกึ หดั ให้ผเู้ รียน กิจกรรมผเู้ รียน 1) ผเู้ รียนประเมนิ ตนเอง 2) ผูเ้ รยี นศึกษาเพิ่มเตมิ จากแบบฝกึ หดั ที่ครผู ู้สอนมอบหมาย 6. ส่อื การสอน 6.1 เอกสารประกอบการสอน 6.2 เอกสารประกอบการเรยี น 6.3 สือ่ นำเสนอ PowerPoint 6.4 ช้ินงานตัวอย่าง 7. งานท่ีมอบหมาย/กจิ กรรม 7.1 นักเรียนทำแบบฝึกหัด 7.2 นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน 8. การวัดและประเมินผล วดั ผล/ประเมนิ ผล วธิ กี าร เคร่อื งมือ เกณฑ์ 1.สมรรถนะท่ีพงึ - ทำแบบฝกึ หัด - ครตู รวจและเก็บ - ผา่ นเกณฑร์ อ้ ยละ 70 ประสงค์ คะแนนแบบทดสอบหลัง เรียนหนว่ ยที่ 2 2.คุณลกั ษณะอนั พึง - ประเมินคุณลกั ษณะ - แบบประเมนิ - ผ่านเกณฑร์ ้อยละ 80 ประสงค์ (Attitude) อันพงึ ประสงค์ คณุ ลกั ษณะอันพงึ ประสงค์

19 แบบทดสอบก่อนเรยี น ชอื่ วิชา เทคนิคการผลิตเครื่องมอื ตัด รหสั 30102-2006 เวลาเรยี นรวม 24 ช่วั โมง ช่ือหนว่ ย ผลิตเคร่อื งมอื อุปกรณ์ตดั แบบคมตดั เดียว สอนครงั้ ท่ี 2-5 ช่ือเรื่อง ผลติ เครอ่ื งมืออปุ กรณ์ตดั แบบคมตัดเดยี ว จำนวน 24 ชัว่ โมง แบบทดสอบก่อนเรยี นหน่วยที่1 คมตัดงานตัด จงทำเคร่ืองหมาย กากบาท (X) ข้อท่ีถกู ต้องทส่ี ุดเพียงคำตอบเดยี ว (10 คะแนน) 1. การจำแนกชนดิ ของการลบั คมตดั แบบตงั้ พื้นและแบบตัง้ โตะ๊ เราจะพิจารณาจากสว่ นใด ก. ลอ้ หินลับคมตดั ค. การวางฐานตง้ั เคร่ือง ข. ขนาดกำลังมอเตอร์ ง. ฐานเคร่อื ง 2. สว่ นประกอบใดของเครื่องเจยี ระไนลบั คมตดั ที่หน้าท่ีเปน็ ต้นกำลัง ก. ลอ้ หินเจยี ระไน ข. มอเตอร์ ค. สวิตช์เปิด-ปดิ ง. ระบบไฟฟ้า 3. สว่ นประกอบทใ่ี ชร้ องรับชิ้นงานของเครือ่ งเจยี ระไนลบั คมตดั คอื ก. ขาต้ัง ข. ฐานเครื่อง ค. ลอ้ หินเจยี ระไน ง. กระจกนิรภัย 4. ใบวดั มมุ (Angle Protractor) แสดงมุมทใ่ี บคร่ึงวงกลมก่ีองศา ก. 30 องศา ข. 90 องศา ค. 180 องศา ง. 270 องศา 5. ลอ้ แตง่ หน้าหินเจยี ระไนมีชอื่ เรียกว่าอยา่ งไร ก. Wheel Dresser ข. Drill Point Gage ค. Center Gage ง. Safety Glasses 6. ขอ้ ใด ไมใ่ ช่ วตั ถปุ ระสงค์ในการแต่งหน้าล้อหนิ เจียระไน ก. แต่งหน้าล้อหินเจียระไนทีน่ ำมาตดิ ตง้ั ใหม่ เพ่ือไม่ให้ลอ้ หินแกว่ง ข. ลดขนาดความโตของลอ้ หิน เพื่อให้ใส่ในกรอบไดไ้ ม่ขูดกับฝาครอบหินเจียระไน ค. ปรับผิวหน้าของลอ้ หนิ เจียระไนท่ี ขรุขระหรอื เป็นรอ่ ง ใหเ้ รยี บเสมอกนั ง. แตง่ คมตัดผิวหน้าหินเจียระไนเม่ือผวิ หน้าหินทื่อหรือมีเศษไปอดุ ตนั ในเมด็ หนิ 7. การปรับแทน่ รองรับชน้ิ งาน ควรมรี ะยะห่างจำกลอ้ หนิ เจยี ระไนเท่ำใด ก. ไมเ่ กิน 1 มิลลิเมตร ข. 2-3 มลิ ลิเมตร ค. 4-5 มิลลิเมตร ง. 6-7 มิลลิเมตร

20 8. การปรับแท่นรองรับช้นิ งาน ควรทำในข้ันตอนใด ก. หลงั จากการเปิดสวติ ชเ์ ครือ่ งครัง้ แรก ข. หลงั จากขัน้ ตอนการตรวจสอบความเรียบรอ้ ยของเครื่องเจียระไนเรยี บร้อยแล้ว ค. หลงั จากขั้นตอนการเตรยี มเคร่ืองมอื และอปุ กรณ์ทจ่ี ะใช้ในการเจยี ระไน ง. หลงั จำกการแตง่ หน้าหินเจียระไนเรยี บร้อยแล้ว 9. ข้อใด ไม่ใช่ วิธีการบำรุงรกั ษาเครอ่ื งเจียระไนลบั คมตัดท่ีถกู ต้อง ก. ตรวสอบความพรอ้ มของเคร่ืองเจยี ระไนลับคมตดั ก่อนการใช้งาน ข. ตรวจสอบการทำงานของมอเตอร์ขณะหมนุ มีอาการผิดปกตหิ รือไม่ ค. ตรวจดูสภาพล้อหินเจยี ระไนกอ่ นใช้งานทกุ ครงั้ ว่ามีรอยร้าวหรือรอยบิน่ หรอื ไม่ ง. ทำความสะอาดเครือ่ งเจียระไนหลงั การใช้งาน 10. ข้อใดแสดงลักษณะของการใช้เครื่องเจยี ระไนลับคมตัดท่ถี ูกตอ้ งและปลอดภยั ก. ผูกเนค็ ไท ใส่เครื่องประดับ ขณะใช้เคร่อื งเจยี ระไนลับคมตัด ข. ใช้เครอ่ื งเจียระไนลับคมตดั ในสภาพรำ่ งกายไม่พร้อมปฏบิ ตั งิ ำน ค. สวมแว่นนริ ภยั ขณะใชเ้ ครอ่ื งเจยี ระไนลับคมตัด ง. สวมถุงมือขณะใชเ้ ครอื่ งเจียระไนลับคมตัด

21 ใบความรูห้ น่วยท่ี 2 ช่ือวิชา เทคนคิ การผลิตเครอื่ งมือตัด รหัส 30102-2006 เวลาเรยี นรวม 24 ชัว่ โมง ชือ่ หน่วย ผลิตเครื่องมืออุปกรณต์ ดั แบบคมตัดเดียว สอนครง้ั ท่ี 2-5 ช่ือเร่ือง ผลิตเครื่องมอื อุปกรณต์ ัดแบบคมตัดเดยี ว จำนวน 24 ช่ัวโมง การตดั คืออะไร 1. ความรูเ้ บอ้ื งตน้ ของเครอ่ื งมอื กล การข้นึ รปู คือการใช้เครอื่ งกลเพื่อแปรรปู วัสดุตามข้อมูลจำเพาะทีอ่ ้างอิงจากภาพร่างที่ออกแบบไว้ เครอื่ งมือกลเป็นช้นิ สว่ นอุปกรณท์ มี่ ีความสำคัญในการดำเนนิ การนี้ เคร่ืองมือกลนนั้ ไมไ่ ดม้ ปี ระโยชนแ์ คใ่ นฐานะ เคร่ืองจกั รท่ีผลิตเคร่ืองมือเทา่ นัน้ แตย่ ังเป็นเคร่ืองมือที่ใชผ้ ลิตเครอื่ งมอื กลเองอกี ด้วยดว้ ยการพฒั นาของเครื่องมอื กลท่ี ทำงานดว้ ยระบบดจิ ิตอล ทำใหด้ ูเหมือนวา่ การผลิตท่มี ีประสิทธภิ าพสงู น้นั สามารถเข้าถึงผผู้ ลิตไดเ้ พียงการนำเครือ่ งมือ กลมาใช้ แต่กไ็ ม่ไดเ้ ป็นเช่นนนั้ เสมอไป นอกเหนอื ไปจากการนำเครือ่ งมอื กลมาใช้แลว้ ผ้ผู ลิตก็ยังต้องใช้เคร่ืองมือกลอยา่ ง สรา้ งสรรค์ โดยการทำเครื่องมอื และตัวยึดโดยเฉพาะขนึ้ มา รวมไปถึงชิ้นสว่ นเครื่องมือ (เครอ่ื งมือตดั ) และพฒั นาเทคนิค ตน้ แบบอกี ดว้ ย ความพยายามเหลา่ นยี้ งั คงมคี วามสำคญั อย่างยิง่ ในปัจจุบนั แม้ว่าจะมีการเพิ่มขึ้นอยา่ งมากและการ พฒั นาของ NC (การควบคมุ ตวั เลข) และ CNC (การควบคุมตัวเลขด้วยคอมพวิ เตอร์) ก็ตามซ่งึ มักจะกลา่ วกนั ในพนื้ ท่ี ทำงานว่า แม้แต่เครอ่ื งมอื กลข้ันสูงทส่ี ุดก็ยงั “มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวในแต่ละรนุ่ ” ผปู้ ฏบิ ตั ิงานตอ้ งปรบั พารามเิ ตอร์อย่าง ละเอยี ดตามคุณลักษณะเฉพาะตวั ของเครือ่ งมือกลเพอื่ ใหไ้ ดก้ ารตัดที่แมน่ ยำอยเู่ สมอ โดยสรปุ แลว้ การนำคุณลักษณะ เฉพาะตัวของเครอ่ื งมือกลไปใช้อย่างเต็มทีน่ นั้ เปน็ สง่ิ สำคญั และตอ้ งนำศกั ยภาพของเครือ่ งมือออกมาใชอ้ ย่างสรา้ งสรรค์ เพื่อใหเ้ กดิ ประโยชน์อยา่ งเต็มท่ตี ามความเข้าใจในคณุ ภาพของแต่ละเครอื่ งนอกจากน้ี ความรู้เกยี่ วกบั ตัวเครือ่ งมอื กลเอง กไ็ ม่สามารถทำใหผ้ ู้ใชง้ านเป็นวศิ วกรท่ยี อดเยยี่ มได้ ความรเู้ ก่ยี วกบั การใช้งานเครอ่ื งมือกลแบบด้งั เดมิ ซงึ่ ได้แก่ วธิ กี าร มาร์ก การตดั การดัดและการตะไบด้วยมอื กย็ ังทำให้การทำงานไดผ้ ลดเี ยีย่ มอกี ดว้ ยการเรยี นรู้และทำความเข้าใจ ลักษณะพเิ ศษของเคร่ืองมอื กลแต่ละชิ้นนั้น นอก เหนือไปจากทำให้ทราบถึงฟงั กช์ ันและประสทิ ธภิ าพของเคร่อื งมอื แล้ว กย็ ังทำให้การขน้ึ รูปไดผ้ ลดอี ีกด้วยการเรยี นรู้และทำความเขา้ ใจลกั ษณะพิเศษของเครื่องมอื กลแต่ละชน้ิ น้นั นอกเหนือไปจากทำให้ทราบถึงฟงั ก์ชนั และประสทิ ธภิ าพของเครอ่ื งมือแลว้ กย็ งั ทำใหก้ ารขึน้ รูปได้ผลดอี ีกด้วย 2. ปัจจยั ของความแมน่ ยำในการตัด 2.1. ความแข็งแกร่ง เม่ือวัตถไุ ดร้ ับแรงกระทบจะทำใหร้ ูปรา่ งของวตั ถุเปล่ียน แต่ขณะเดยี วกันวัตถุนั้นก็ จะมแี รงตา้ นตอ่ การเปลยี่ นแปลงนีด้ ว้ ย คุณสมบัตนิ เ้ี รียกวา่ ความแข็งแกร่ง ความแข็งแกรง่ ถอื เป็นกญุ แจสำคญั ของ เคร่ืองมอื กลทท่ี ำให้การข้ึนรูปมคี วามแม่นยำตามทตี่ อ้ งการขณะทเี่ ครือ่ งมือกลในปัจจบุ ันน้ันสามารถบรรลขุ อ้ กำหนด ดา้ นความแข็งแกร่ง ไดม้ ากขึน้ เร่อื ยๆ แตผ่ ปู้ ฏิบัตงิ านก็ตอ้ งเข้าใจถึงความแขง็ แกรง่ อยา่ งลกึ ซ้งึ ในกรณที ่ตี ้องการความ แมน่ ยำในระดับไมครอนความแข็งแกร่งสามารถแบง่ ออกเปน็ สองประเภท ไดแ้ ก่ ความแขง็ แกร่งคงที่ และความ แขง็ แกรง่ แบบไดนามกิ หากจะอธบิ ายใหเ้ ข้าใจได้งา่ ยทีส่ ุด ความแขง็ แกรง่ คงทก่ี ็คือ ความแข็งแกรง่ ทที่ ศิ ทางและระดบั ของแรงกระทำน้นั อยู่ในอัตราคงท่ี เม่ือใช้เครือ่ งมอื กล ชิน้ สว่ นทเ่ี คล่ือนท่จี ะไมเ่ คลอื่ นที่บนโต๊ะ กลา่ วตามตรงคอื โตะ๊ จะ

22 ผิดรปู เนอื่ งจากนำ้ หนกั ของช้นิ สว่ นทีเ่ คล่อื นท่ี แม้ว่าผลกระทบทแี่ ทจ้ ริงจะมขี นาดเล็กมาก แตค่ วามแม่นยำในการขึน้ รปู ก็อาจลดลงไดใ้ นบางกรณใี นทากลบั กัน ความแขง็ แกรง่ แบบไดนามิกกค็ อื ความแข็งแกร่งทีท่ ศิ ทางและระดับของแรง กระทำนนั้ มีการเปลี่ยนแปลง ตวั อยา่ งเชน่ การสน่ั สะเทือนจะเกิดขน้ึ เมอ่ื เปิดเครื่องมือกล ซ่งึ อาจส่งผลให้เครือ่ งมอื กล บางชนดิ เกดิ เสียงดงั หรือส่ันซึง่ จะสง่ ผลกระทบต่อความแมน่ ยำในการขึน้ รูป เมอื่ ตัดหรือขน้ึ รูปช้ินงานดว้ ยวธิ อี ื่น สง่ิ สำคญั ทต่ี ้องพจิ ารณากค็ ือความแขง็ แกร่งคงทแ่ี ละความแข็งแกรง่ แบบไดนามิก 2.2 การผดิ รปู จากความร้อน วัตถจุ ะขยายตวั ตามอุณหภมู ิทเ่ี พ่มิ ขน้ึ โลหะทุกชนดิ เปน็ ไปตามกฎขอ้ น้ี และเพ่อื ใหก้ ารวัดความยาวมีความแม่นยำ ห้องที่ทำการตรวจวดั ก็จะตอ้ งมกี ารควบคมุ อุณหภูมิอย่างเข้มงวดในการข้ึน รูปน้นั ผู้ปฏิบตั ิงานจะต้องระมดั ระวงั เปน็ พเิ ศษเพื่อป้องกนั ไมใ่ ห้ช้ินงานเกดิ การผดิ รปู จากความร้อน เนอ่ื งจาก สว่ นประกอบของเครอ่ื งมือกลจะสรา้ งความรอ้ นในขณะกำลงั ทำงาน อุณหภูมขิ องชิน้ งานท่ถี ูกตัดจงึ เพมิ่ ขน้ึ การผดิ รปู จากความรอ้ นจงึ เป็นส่งิ สำคญั ทต่ี ้องพิจารณามากข้นึ เนื่องจากเครือ่ งมอื กลยงั คงทำงานตอ่ ไป ดงั นน้ั การทราบถงึ อณุ หภูมิ ณ จุดตา่ งๆ ของการทำงานจึงเปน็ ส่ิงสำคัญเพอื่ ให้แน่ใจว่าการข้นึ รูปจะยังคงมคี วามแมน่ ยำอยู่เคร่ืองมือกล จะตอ้ งไดร้ บั การออกแบบท่ปี ้องกันการสั่นสะเทือนและความรอ้ นที่อาจส่งผลกระทบต่อความแมน่ ยำในการขึน้ รูป เครื่องมอื กลจะตอ้ งไดร้ บั การออกแบบเพอ่ื ปอ้ งกนั การสนั่ สะเทอื นและความร้อนทอี่ าจสง่ ผลกระทบตอ่ ความแมน่ ยำใน การขน้ึ รปู A ความรอ้ น B การสั่นสะเทือน 3 พืน้ ฐานในการตดั 3.1 การเคลือ่ นทขี่ องการตัด การตดั หมายถึงการตัดชน้ิ สว่ นออกจากช้นิ งานโดยใช้เครอื่ งมอื การข้นึ รปู ตอ้ งใช้การเคลอื่ นไหว 2 จงั หวะ ไดแ้ ก่ การตัดและการป้อนการตดั เป็นการเคล่ือนท่ซี ง่ึ จะตัดช้นิ สว่ นออกจากช้นิ งาน และ โดยท่วั ไปแล้วจะใชเ้ ครอื่ งมอื ตดั ทเี่ คลอื่ นทเี่ ปน็ เสน้ ตรงในทางกลบั กนั การป้อนคอื การเคลือ่ นท่ซี ง่ึ ทำให้สามารถตัด ชิ้นส่วนอ่นื ๆ ไดโ้ ดยการเลื่อนเคร่ืองมือตัด ตวั อยา่ งเช่น หลังจากทำการตดั ดา้ นหน่งึ แล้ว คุณจะสามารถตดั ผวิ ใหมไ่ ด้โดย การป้อนเครือ่ งมือตดั ในแนวต้งั ฉากกับทศิ ทางการตดั เดิม การทำซ้ำในขน้ั ตอนนจี้ ะสามารถสร้างระนาบได้ 3.2 การข้ึนรปู กับความโกง่ งอ เมอื่ ทำการข้นึ รูป เครือ่ งมือและช้นิ งานจะสัมผัสกันและจะเกิดกระทำท่ี ขัดขวางซ่ึงกันและกัน อนั จะสง่ ผลใหเ้ กดิ ความโกง่ งอ โปรดทราบวา่ ความโก่งงอที่เกดิ ขึน้ จะแตกตา่ งกนั ไปตามเครอ่ื งมือที่ ใช้งานตวั อย่างเช่น เม่อื ใช้เครอื่ งมอื ตัด ความโก่งงอจะข้นึ อยู่กับปจั จัยต่างๆ เชน่ วสั ดุของชิ้นงาน พนื้ ทข่ี องส่วนปลายของ การตดั และประเภทของเคร่ืองมอื ตัดท่ีใช้ โดยเฉพาะอยา่ งยง่ิ ในพน้ื ทส่ี ว่ นปลายของการตดั จะมีผลต่อความโก่งงออย่าง มาก ซึง่ ควรระวงั ไว้เมอื่ ทำการขึน้ รปู เมอ่ื พดู ถึงการเจาะ ผู้ปฏิบัตงิ านจะต้องพจิ ารณาถึงความโก่งงอสำหรับแรงบดิ และ การปอ้ นด้วย แรงบิดคือความแรงของการบดิ และเรียกอกี อยา่ งหนงึ่ วา่ คา่ ของแรงบิด ในทางกลบั กัน การป้อนคือการ ขยับเครอื่ งเจาะไปข้างหนา้ ในการเจาะนัน้ ค่าความโก่งงอจะแตกตา่ งกันไปข้ึนโดยอยกู่ ับวสั ดขุ องช้ินงาน ประเภทการ เจาะ (รปู รา่ งของใบมีด) ความเร็วในการหมนุ ของสวา่ น และความเร็วในการปอ้ นคณุ สามารถเพิ่มคุณภาพ ประสิทธภิ าพ และความทนทานของเครอ่ื งมือได้โดยการวางแผนการขึน้ รปู ในพื้นท่ีทำงานโดยคำนงึ ถึงผลกระทบจากการโก่งงอด้วย 3.3 การขน้ึ รูปกบั ความเร็วพนื้ ท่กี ารทำงานข้ึนรูปนนั้ ประสิทธภิ าพในการทำงานเปน็ อีกหนึ่งองค์ ประกอบ ท่สี ำคญั ควบคู่ไปกบั การควบคมุ คุณภาพ การเพม่ิ ความเร็วในการขึ้นรูปจะชว่ ยเพิม่ ประสทิ ธภิ าพอยา่ งไรก็ตาม การเพม่ิ ความเรว็ ของเครือ่ งมือนั้นจำเป็นจะตอ้ งมีการวางแผนเพิม่ เติมด้วย เน่อื งจากความเรว็ ท่ีเพิ่มขึ้นจะทำใหค้ วามเสี่ยงทจ่ี ะ

23 เกดิ การโกง่ งอและผดิ รปู เพ่มิ สูงข้นึ ดว้ ย ท้ังน้ีการเพม่ิ ความเร็วในการข้นึ รปู ก็ทำใหอ้ ายุการใชง้ านของดอกกัดส้ันลงได้ เชน่ กนั ซึง่ จะทำใหต้ อ้ งเปล่ยี นดอกกัดบอ่ ยข้นึ และทำให้ต้นทุนตอ่ หน่วยของการขนึ้ รปู เพิม่ ขึน้ ด้วย ดว้ ยเหตนุ ี้ การ พิจารณาถึงความเร็ว ความแม่นยำ และอายกุ ารใชง้ านของเครอ่ื งมอื ที่ทำการขึ้นรปู จงึ เปน็ เรือ่ งสำคัญ 3.4 การขน้ึ รปู กับอณุ หภมู ิ ดงั ทก่ี ล่าวไปแล้วในเรือ่ งของความโก่งงอและความเร็ว การสัมผัสกนั ระหวา่ ง เคร่อื งมือและชนิ้ งานในระหว่างการตัดและการขน้ึ รูปประเภทอืน่ ๆ จะกอ่ ใหเ้ กดิ ความรอ้ น อนั เปน็ สาเหตใุ ห้อุณหภูมขิ อง ชิ้นงานสงู ขน้ึ และสง่ ผลให้ความแม่นยำในการข้ึนรปู และ / หรือความทนทานของเคร่อื งมือลดลงปจั จัยทส่ี ่งผลให้เกิด กรณเี ช่นนี้มากที่สุดคอื ความเร็วในการขน้ึ รูปและพ้ืนท่ีในการข้ึนรูป ยงิ่ ความเรว็ ในการขน้ึ รูปสูง ความรอ้ นก็จะสูงตามไป ดว้ ย ในทำนองเดยี วกนั ย่งิ พน้ื ท่กี ารข้ึนรปู มีขนาดใหญ่ข้ึน แรงเสียดทานก็จะเพม่ิ ขนึ้ และส่งผลให้อุณหภูมสิ ูงขน้ึ ไปดว้ ย สิ่งสำคัญคอื ตอ้ งตระหนักถึงการเปล่ียนแปลงของอณุ หภมู ิอย่เู สมอในขณะท่ที ำการข้ึนรปู นำ้ มนั หล่อลื่น (สารผสม) มี ส่วนสำคญั ในการควบคุมอุณหภูมริ ะหว่างการขน้ึ รูป น้ำมันจะช่วยลดแรงเสียดทานที่เกิดขนึ้ ระหว่างเคร่อื งมอื กับชิ้นงาน ได้ และยงั เป็นปจั จัยสำคญั ที่ช่วยลดการเกิดความรอ้ นในระหว่างการข้นึ รูปและลา้ งเศษชน้ิ สว่ นได้อีกด้วย นำ้ มันหลอ่ ล่ืน ในการตัดทส่ี ามารถละลายในน้ำมนั ไดน้ นั้ มกี ารใช้กันอยา่ งแพร่หลายในอดีต แตด่ ้วยการตระหนักถึงการอนุรักษ์ ส่งิ แวดล้อมที่เพม่ิ ขน้ึ ในปจั จบุ นั จึงเปลยี่ นมาใชน้ ้ำมนั หล่อล่ืนชนดิ ละลายนำ้ ได้แทน เนอ่ื งจากการขนึ้ รปู ตอ้ งใช้ น้ำมันหลอ่ ล่นื ในปริมาณมาก จงึ ต้องมีการกรองเพอ่ื นำนำ้ มันมาหมุนเวียนใช้ซำ้ ประเภทของการตัด การตัดเป็นเทคนคิ ในการทำใหว้ สั ดุ (ช้นิ งาน) เช่น โลหะและเคร่อื งมือทเ่ี กย่ี วขอ้ งกนั เพ่ือปรบั รปู ร่างชิ้นงานให้ อยใู่ นรปู แบบท่ตี อ้ งการดว้ ยการตัด การเจาะ ฯลฯ การตัดแบง่ ออกไดเ้ ป็นสองประเภทกวา้ งๆ คือ การหมนุ ซ่งึ จะยึด ช้ินงานไวใ้ นขณะทเ่ี ครื่องมือหมุน และการกลึง ซึง่ ช้ินงานจะเป็นฝ่ายหมนุ แทน การตัดสองวิธี

24 ในส่วนน้ีจะแนะนำการเซาะเปน็ ตัวอยา่ งการหมุนทใี่ ชก้ นั ทว่ั ไป และการกลงึ เป็นตวั อยา่ งของงานกลงึ ทีใ่ ช้กนั ทั่วไป รวมถึงเคร่ืองมือทีใ่ ชใ้ นแต่ละกระบวนการ 1. การเซาะ ทำการเซาะโดยหมุนเคร่อื งมอื ตัดที่เรียกวา่ เครื่องเซาะซึง่ ติดตงั้ อยกู่ บั หวั เพลา เน่อื งจากเครอ่ื งมือ จะต้องสัมผัสกบั ชน้ิ งานท่ยี ึดไว้เปน็ ระยะๆ เพื่อทำการตัด จงึ สามารถทำการกลงึ ได้หลายรูปแบบ เช่น การตัดพนื้ ผิวของ ช้ินงานใหเ้ ปน็ แบบเรยี บ แบบโคง้ หรือแมแ้ ตก่ ารควา้ นหรือเซาะร่องช้นิ งานกส็ ามารถทำไดเ้ ครอ่ื งเซาะจะมีหลายประเภท ให้ใชง้ านโดยแบง่ ประเภทตามการวางแนวของแกนหมนุ ไดแ้ ก่ เครอ่ื งเซาะแนวนอน เครื่องเซาะแนวตง้ั และเครอื่ งเซาะ แบบมีรางแขวนซึ่งตัวเครื่องจะมรี ูปร่างเหมือนซมุ้ ประตู เครอื่ งมอื เชน่ เครื่องกัดปาดผวิ เอ็นมลิ ล์ และเคร่ืองตดั ช่อง จะ ใชใ้ นการตดั วัสดใุ ห้ออกมาเปน็ รปู ร่างตามท่ตี ้องการ เครื่องกัดแบบต่างๆ 1.1 การเซาะแบบท่ัวไป การเซาะแบบท่ัวไปนั้น ผูป้ ฏิบัตงิ านจะตอ้ งควบคมุ การเซาะด้วยตนเอง ผู้ปฏิบตั งิ านจะต้องกำหนดและตง้ั เง่ือนไขการตดั เพ่ือให้การเคลือ่ นที่ของเคร่อื งมือและชนิ้ งานมคี วามสมั พนั ธก์ นั รวมไป ถงึ ตำแหน่งของเคร่อื งมอื และตัวป้อน ความเร็ว และปริมาณในการตดั วธิ ีการที่ตอ้ งใช้แรงคนน้จี ะทำให้ได้งานทล่ี ะเอยี ด และมีคณุ ภาพสูง 1.2 การเซาะ NC (การเซาะ CNC) การเซาะ NC จะใช้คอมพวิ เตอรค์ วบคมุ เง่อื นไขการตัด กอ่ นที่จะมี การควบคุมด้วยตัวเลข (NC) งานเซาะประเภทนี้เคยตอ้ งใชบ้ ัตรเจาะรูเพื่อควบคุมโปรแกรม ปัจจุบันน้ี การควบคมุ ตัวเลข ด้วยคอมพวิ เตอร์ (CNC) ไดก้ ลายเป็นวธิ ีทแ่ี พรห่ ลาย และคำวา่ “การเซาะ NC” ในปจั จุบันนี้ก็มักจะรวมถงึ การเซาะ CNC ด้วย การทำงานอัตโนมัตจิ ะชว่ ยลดแรงงานท่ีต้องใชใ้ นกระบวนการและยังทำใหส้ ามารถตดั รูปรา่ งท่ีซับซอ้ นได้มาก ขึน้ ดว้ ยโปรแกรมควบคุมท่ีใช้ซอฟต์แวร์ 3D CAD หรือ CAM 1.3 แมชชนี นง่ิ เซน็ เตอร์ แมชชีนน่งิ เซน็ เตอร์เปน็ เครื่องจักร NC อเนกประสงคท์ ี่มีแกนหมนุ หลายแกน และมเี ครอ่ื งมอื หลายชิน้ ติดตง้ั อยู่ รวมไปทั้งเคร่อื งมอื การเซาะดว้ ย แมชชนี น่ิงเซ็นเตอรส์ ามารถรวมการเคล่ือนท่ีแบบ เสน้ ตรงและแบบหมุนเขา้ ดว้ ยกนั เปน็ ลำดับสำหรับการตัดที่มีความต่อเนอ่ื ง เช่น การคว้านและการทำพ้นื ผิวโค้งเพื่อ สร้างรปู รา่ งท่ีซับซ้อนย่งิ ขึ้น 1.4 เครอื่ งตดั เฟอื ง NC เคร่อื งตดั เฟือง NC ทีใ่ ช้คอมพวิ เตอร์สามารถตดั ฟันเฟอื งไดท้ กุ รูปรา่ ง ทุกขนาด หรือเฟอื งสำหรับของใช้ในชีวติ ประจำวนั ตั้งแตน่ าฬกิ าไปจนถงึ รถยนต์

25 2. งานกลึง กระบวนการกลึงจะทำการตดั โดยการกดเครื่องมอื ตัดทีเ่ รียกว่าดอกกัดเข้ากับชนิ้ งานทรงกระบอกที่หมนุ อยู่ โดยดอกกัดจะติดต้งั อย่กู บั หัวเพลา การใช้เครื่องกลงึ จะสามารถกลงึ รอบนอกของชิ้นงานทรงกระบอกใหเ้ ป็นทรง กลม ทรงกรวย เจาะ ควา้ นเพอ่ื ขยายรู ทำเกลยี ว หรือแบ่งสว่ นด้วยการเซาะรอ่ งได้ กระบวนการกลึงที่หลากหลาย 2.1 การกลึงแบบท่วั ไปเมื่อใชเ้ ครอ่ื งกลงึ แบบทว่ั ไป ผปู้ ฏิบัติงานจะต้องปอ้ นวัสดุและเปล่ียนเครอ่ื งมือ ด้วยตนเอง ยึดชิ้นงานไวด้ ว้ ยตวั ยดึ ท่ีเรียกวา่ หวั จบั เพื่อหมนุ ชิน้ งานด้วยความเรว็ เพอื่ ทำการตัด เมือ่ ใช้เครื่องกลึงแบบยดึ ติดกับโตะ๊ จะสามารถกลงึ ชน้ิ ส่วนขนาดเลก็ บนโตะ๊ ทำงานได้ 2.2 เครอื่ งกลงึ NC (เครอ่ื งกลึง CNC) การใชค้ อมพวิ เตอร์ควบคมุ สภาพการกลงึ จะช่วยให้สร้างผลิตภัณฑ์ ท่ีมคี ุณภาพคงทไี่ ด้แม้ผู้ปฏิบัตงิ านจะยงั ไมม่ คี วามเชย่ี วชาญมากก็ตาม ในบางรุน่ ก็ยงั มรี ะบบทร่ี องรบั การเปลี่ยน เครอ่ื งมือหลายชนดิ โดยอัตโนมัติเพอ่ื เพิ่มประสทิ ธิภาพการทำงานอีกด้วยโดยท่วั ไปแลว้ เครอ่ื งกลงึ อัตโนมตั ทิ ีท่ ำงานด้วย CAM มักจะนำมาใช้ในการขึ้นรปู ผลติ ภัณฑ์ทเ่ี ป็นวัสดทุ ่ีเป็นแทง่ ยาวใหม้ รี ปู รา่ งแบบเดียวกนั เชน่ การหั่นแท่งลูกกวาด แข็ง อยา่ งไรกต็ าม ในหลายปที ี่ผา่ นมา การควบคุมดว้ ยโปรแกรมในเครื่องกลงึ NC อัตโนมัตกิ ็ได้มกี ารนำมาใช้แทน ระบบ CAM แล้ว

26 แบบทดสอบหลงั เรียน ช่ือวิชา เทคนิคการผลิตเครอื่ งมือตัด รหัส 30102-2006 เวลาเรียนรวม 24 ช่วั โมง ชอื่ หนว่ ย ผลิตเครอื่ งมอื อุปกรณต์ ดั แบบคมตดั เดียว สอนคร้ังท่ี 2-5 ชอ่ื เรอื่ ง ผลติ เคร่ืองมอื อุปกรณต์ ดั แบบคมตัดเดยี ว จำนวน 24 ชัว่ โมง แบบทดสอบหลังเรียนหนว่ ยท่ี2 ผลิตเครือ่ งมืออปุ กรณ์ตดั แบบคมตดั เดียว จงทำเคร่ืองหมาย กากบาท (X) ข้อทถ่ี กู ตอ้ งทส่ี ุดเพียงคำตอบเดยี ว (10 คะแนน) 1. ขอ้ ใดแสดงลกั ษณะของการใช้เครอ่ื งเจียระไนลับคมตดั ท่ถี กู ตอ้ งและปลอดภยั ก. ผูกเน็คไท ใส่เครอื่ งประดับ ขณะใช้เคร่อื งเจียระไนลบั คมตัด ข. ใช้เคร่อื งเจียระไนลับคมตัดในสภาพร่ำงกายไมพ่ รอ้ มปฏบิ ัติงำน ค. สวมแวน่ นริ ภัยขณะใชเ้ ครอื่ งเจียระไนลบั คมตัด ง. สวมถุงมือขณะใช้เคร่ืองเจียระไนลับคมตดั 2. ใบวดั มุม (Angle Protractor) แสดงมุมทใี่ บครึ่งวงกลมก่ีองศา ก. 30 องศา ข. 90 องศา ค. 180 องศา ง. 270 องศา 3. การปรับแท่นรองรับชิน้ งาน ควรทำในขัน้ ตอนใด ก. หลงั จากการเปิดสวิตชเ์ ครอื่ งคร้ังแรก ข. หลังจากขั้นตอนการตรวจสอบความเรยี บร้อยของเคร่อื งเจยี ระไนเรยี บร้อยแล้ว ค. หลังจากข้นั ตอนกำรเตรยี มเครื่องมือและอปุ กรณท์ ี่จะใช้ในการเจยี ระไน ง. หลังจากการแตง่ หน้าหนิ เจียระไนเรียบรอ้ ยแลว้ 4. ข้อใด ไม่ใช่ วธิ กี ารบำรุงรกั ษาเคร่ืองเจียระไนลับคมตดั ทีถ่ ูกต้อง ก. ตรวสอบความพร้อมของเครอ่ื งเจยี ระไนลับคมตดั กอ่ นการใช้งาน ข. ตรวจสอบการทำงานของมอเตอร์ขณะหมุนมีอาการผดิ ปกตหิ รอื ไม่ ค. ตรวจดูสภาพล้อหินเจียระไนก่อนใชง้ านทกุ ครง้ั วา่ มรี อยร้าวหรือรอยบนิ่ หรอื ไม่ ง. ทำความสะอาดเครื่องเจยี ระไนหลังการใช้งาน 5. ขอ้ ใด ไม่ใช่ วตั ถุประสงค์ในการแต่งหน้าล้อหินเจยี ระไน ก. แตง่ หน้าลอ้ หินเจยี ระไนทนี่ ำมาตดิ ต้ังใหม่ เพื่อไม่ใหล้ ้อหนิ แกว่ง ข. ลดขนาดความโตของลอ้ หิน เพอื่ ให้ใส่ในกรอบไดไ้ ม่ขูดกับฝาครอบหินเจยี ระไน ค. ปรับผวิ หน้าของล้อหนิ เจียระไนที่ ขรุขระหรอื เปน็ ร่อง ให้เรียบเสมอกัน ง. แตง่ คมตัดผิวหน้าหินเจียระไนเมอ่ื ผิวหน้ำหนิ ทื่อหรือมเี ศษไปอุดตันในเม็ดหิน

27 6. การปรับแท่นรองรับช้ินงาน ควรมีระยะหา่ งจำกลอ้ หนิ เจียระไนเทำ่ ใด ก. ไม่เกิน 1 มลิ ลิเมตร ข. 2-3 มลิ ลิเมตร ค. 4-5 มิลลิเมตร ง. 6-7 มลิ ลิเมตร 7. การจำแนกชนดิ ของการลบั คมตดั แบบต้ังพนื้ และแบบตั้งโตะ๊ เราจะพิจารณาจากส่วนใด ก. ล้อหนิ ลบั คมตดั ค. การวางฐานตง้ั เครื่อง ข. ขนาดกำลงั มอเตอร์ ง. ฐานเครือ่ ง 8. ส่วนประกอบทใ่ี ช้รองรับชน้ิ งานของเครอื่ งเจียระไนลับคมตดั คือ ก. ขาต้งั ข. ฐานเครื่อง ค. ล้อหนิ เจียระไน ง. กระจกนิรภยั 9. สว่ นประกอบใดของเครอื่ งเจียระไนลับคมตัดท่ีทำหน้าที่เปน็ ตน้ กำลงั ก. ล้อหนิ เจยี ระไน ข. มอเตอร์ ค. สวติ ชเ์ ปดิ -ปดิ ง. ระบบไฟฟา้ 10. ลอ้ แตง่ หน้าหินเจียระไนมชี ือ่ เรยี กว่าอยา่ งไร ก. Wheel Dresser ข. Drill Point Gage ค. Center Gage ง. Safety Glasses

28 เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรยี น/หลงั เรยี น ชอ่ื วิชา เทคนคิ การผลิตเครื่องมือตดั รหสั 30102-2006 เวลาเรยี นรวม 24 ช่วั โมง ชอ่ื หนว่ ย ผลติ เคร่อื งมืออปุ กรณ์ตดั แบบคมตดั เดียว สอนครง้ั ท่ี 2 ชื่อเร่ือง ผลติ เครื่องมืออปุ กรณ์ตดั แบบคมตัดเดียว จำนวน 24 ช่วั โมง เฉลย แบบทดสอบก่อนเรียน 1ค 6 ข 2ข 7 ค 3ข 8 ค 4ค 9 ค 5ก 10 ค เฉลย แบบทดสอบหลงั เรียน 6 ค 7 ค 1ค 8 ก 2ค 9 ข 3ง 10 ก 4ง 5ข

ส่อื การสอน / ใบงาน 29 ชือ่ วชิ า เทคนคิ การผลิตเครอ่ื งมือตดั รหัส 30102-2006 ชอื่ หน่วย ผลติ เคร่อื งมอื อุปกรณต์ ดั แบบคมตดั เดียว เวลาเรียนรวม 24 ชั่วโมง สอนคร้ังที่ 2 ชื่อเรื่อง ผลิตเครื่องมืออปุ กรณต์ ัดแบบคมตัดเดียว จำนวน 24 ช่วั โมง https://www.youtube.com/watch?v=fBx5RZstaps