๗) มัคคงั คะ (ธรรมอันเปน็ เคร่อื งประกอบของธรรมท่เี ปน็ เหตแุ ห่งการฆ่ากิเลสและเข้าถงึ พระนพิ พาน ชื่อว่า มคั คงั คะ ไดแ้ ก่ องค์มรรค ๘ โดยเฉพาะ ๆ) มัคคงั คะ ๘ …เป็นหนทางให้ถงึ องค์ธรรม ( รวม ๘ ) มรรค ผล นิพพาน ๑) สมั มาทิฏฐิ ความเหน็ ชอบ… ปัญญาเจตสกิ ทีใ่ น มหากุศลญาณสมั ๔ มหากริ ยิ าญาณสมั ๔ อปั ปนาชวนะ ๒๖ ๒) สมั มาสังกัปปะ ความดา้ รชิ อบ… วิตกเจตสิก ทใ่ี น มหากศุ ลจิต ๘ มหากิริยาจติ ๘ ปฐมฌานชวนจติ ๑๐* ๓) สัมมาวาจา การกล่าววาจาชอบ… สมั มาวาจาเจตสกิ ที่ใน มหากุศลจติ ๘ โลกตุ ตรจติ ๘ ๔) สมั มากมั มันตะ การทา้ การงานชอบ… สัมมากัมมันตเจตสกิ ทใ่ี น มหากศุ ลจิต ๘ โลกุตตรจติ ๘ ๕) สัมมาอาชวี ะ การเลี้ยงชีพชอบ… สัมมาอาชวี เจตสิก ทใ่ี น มหากศุ ลจติ ๘ โลกุตตรจติ ๘ ๖) สัมมาวายามะ ความเพยี รชอบ… วิรยิ เจตสิก ที่ใน มหากศุ ลจิต ๘ มหากริ ิยาจติ ๘ อปั ปนาชวนะ ๒๖ ๗) สมั มาสติ ความระลกึ ชอบ สตเิ จตสิก ที่ใน มหากุศลจติ ๘ มหากริ ิยาจิต ๘ อปั ปนาชวนะ ๒๖ ๘) สัมมาสมาธิ การตั้งม่ันชอบ… เอกคั คตาเจตสิก ทใ่ี น มหากศุ ลจติ ๘ มหากิรยิ าจติ ๘ อัปปนาชวนะ ๒๖ * ปฐมฌานชวนจิต ๑๐ ได้แก่ รูปาวจรกศุ ลปฐมฌานจติ ๑ รปู วาจรกิรยิ าปฐมฌานจติ ๑ โลกุตตรปฐมฌานจติ ๘ อธบิ ายในองคม์ รรค ๘ อธิบาย จาแนกโดยศีลขนั ธ์ เป็นต้น มคั คงั คะ ๘ ๑) สมั มาทิฏฐิ การเห็นแจง้ ในอรยิ สัจจท์ ัง้ ๔ โดยกิจทัง้ ๔ คอื เห็นแจง้ ใน ทุกขสจั จะ โดย ปริญญากจิ (กจิ คอื ความกา้ หนด) เหน็ แจง้ ใน สมทุ ยสัจจะ โดย ปหานกิจ (กจิ คอื ความละหรอื ประหาณ) เหน็ แจ้งใน นิโรธสจั จะ โดย สจั ฉิกรณกจิ (กจิ คอื ควรกระท้าให้แจง้ ) สงเคราะห์เขา้ ใน ปัญญาขันธ์ เห็นแจง้ ใน มรรคสัจจะ โดย ภาวนากิจ (กจิ คอื ควรกระท้าให้มีขึน้ ) ๒) สมั มาสังกปั ปะ ความด้าริชอบ… นิกขมสงกปป ความดา้ ริทอี่ อกจากกามคณุ อารมณ์ อพยาปาทสงกป ความดา้ ริทป่ี ระกอบดว้ ยเมตตา ป อวหิ ึสาสงกปป ความดา้ รทิ ี่ประกอบดว้ ยกรุณา ๓) สัมมาวาจา การเวน้ จาก วจีทุจริตทัง้ ๔ ทไ่ี ม่เกยี่ วกับอาชีพ สงเคราะห์เขา้ ใน ศลี ขนั ธ์ ๔) สัมมากมั มันตะ การเวน้ จาก กายทุจริตท้ัง ๓ ท่ไี มเ่ กย่ี วกับอาชีพ ๕) สมั มาอาชวี ะ การเว้นจาก วจีทจุ รติ ๔ และกายทจุ รติ ๓ ทเี่ ก่ียวกบั อาชีพ ๖) สมั มาวายามะ ความเพียร ท่ีด้าเนนิ ไปตามสมั มปั ปธานทง้ั ๔ ๗) สมั มาสติ ความระลกึ ที่ด้าเนินไปตามสตปิ ฏั ฐานทง้ั ๔ สงเคราะหเ์ ข้าใน สมาธขิ ันธ์ ๘) สมั มาสมาธิ ความตัง้ ม่ัน ในอารมณ์วปิ สั สนากรรมฐาน
Search