บทที่ 9

ร า ย วิ ช า ชิ้ น ส่ ว น เ ค รื่ อ ง ก ล ห ลั ก สู ต ร ป ร ะ ก า ศ นี ย บั ต ร วิ ช า ชี พ 20111-2003

122 แผนการเรยี นรู้ท่ี 9 แผนการจดั การเรียนรทู้ ี่ 9 เร่ือง ลกู เบยี้ วควบคมุ งานกล

แผนการจัดการเรยี นรู้ท่ี 9 123 ชื่อวิชา ช้นิ สว่ นเครอ่ื งกล ชั่วโมงรวม 36 ชม. ช่อื หน่วย ลกู เบี้ยวควบคมุ งานกล สอนครงั้ ที่ 9 ชอ่ื เร่ือง ลกู เบย้ี วควบคุมงานกล จำนวน 2 ชวั่ โมง 1. หวั ข้อเร่ือง 1.1 คณุ ลกั ษณะลูกเบ้ยี วและตวั ตาม 1.2 เทคนิคการจบั ยดึ ช้นิ งานดว้ ยเลือกเบย้ี ว 1.3 กลไกลกู เบี้ยวควบคุมอัตโนมัติ 1.4 การปรบั แตง่ ลกู เบ้ยี วเพอ่ื เพ่มิ สมรรถนะเครื่องยนต์ 2. สาระสำคญั เข้าใจถึงคุณลักษณะลูกเบี้ยวและตัวตาม เทคนิคการจับยึดชิ้นงานด้วยเลือกเบี้ยว กลไกลูกเบี้ยวควบคุม อตั โนมัติและการปรบั แต่งลกู เบย้ี วเพื่อเพ่มิ สมรรถนะเครื่องยนต์ ได้อย่างถกู ตอ้ ง 3. สมรรถนะหลกั (สมรรถนะประจำหน่วย) แสดงความร้เู กี่ยวกบั หลักการใช้เคร่ืองมือและอปุ กรณ์ 4. สมรรถนะย่อย (สมรรถนะการเรยี นร)ู้ สมรรถนะทัว่ ไป (ทฤษฎ)ี 1) แสดงความรูเ้ ก่ยี วกับการติดตัง้ อุปกรณ์ 2) แสดงความรู้เกยี่ วความปลอดภยั และการบำรุงรักษาเครือ่ งมือกล สมรรถนะที่พงึ ประสงค์ (ทฤษฎ)ี เมื่อผูเ้ รยี นไดศ้ ึกษาเนอื้ หาในบทนี้แล้ว ผ้เู รียนสามารถ 1) บอกหลักการใช้เครื่องมือและอปุ กรณ์ไดถ้ ูกต้อง 2) บอกหลกั ความปลอดภัยและการบำรงุ รักษาเครอื่ งมือกลได้ถูกต้อง 5. กิจกรรมการเรียนการสอน ในการจัดการเรียนการสอนรายวิชาทฤษฎีเครื่องกล หน่วยที่ 9 ลูกเบี้ยวควบคุมงานกล ได้กำหนดกิจกรรมการเรียนการสอนให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้โดยใช้วิธีการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะเชิงรุก (Active Learning Competency Based) ด้านเทคนิคการจัดการเรียนการสอนแบบ MAIP โดยมีขั้นตอนใน การดำเนินกิจกรรมการเรียนการสอน ดงั นี้ สอนครง้ั ที่ 1 1. ขั้นนำเข้าสูบ่ ทเรยี น 1.1 กจิ กรรมผสู้ อน 1) ผู้สอนนำเข้าสู่บทเรียนโดยกล่าวถึงความสำคัญของเรื่องที่จะเรียน และโดยเชื่อมโยงความรู้ เดมิ กบั ความรใู้ หมท่ ผี่ เู้ รยี นจะไดเ้ รยี นรู้ โดยการใช้คำถาม

แผนการจดั การเรียนรทู้ ี่ 9 124 ช่ือวิชา ชิน้ สว่ นเคร่ืองกล ช่วั โมงรวม 36 ชม. ชอื่ หน่วย ลูกเบี้ยวควบคุมงานกล สอนครัง้ ท่ี 9 ชอื่ เร่อื ง ลูกเบ้ียวควบคมุ งานกล จำนวน 2 ชว่ั โมง 2) ผู้สอนชีแ้ จงจดุ ประสงคข์ องการเรียนรูห้ นว่ ยท่ี 9 ก่อนทำการเรียนการสอน 1.2 กิจกรรมผู้เรยี น 1) ผ้เู รียนตอบคำถามทผี่ ู้สอนกำหนดให้ 2) ผู้เรยี นรับฟังพร้อมทำความเขา้ ในกับคำอธิบายของผูส้ อน 2. ขนั้ ปฏบิ ตั ิกิจกรรมการเรียนรู้ 2.1 กิจกรรมผู้สอน 1) ผูส้ อน สอนทฤษฎีหนว่ ยที่ 9 ลกู เบ้ียวควบคุมงานกล 2) ผูส้ อนแจกแบบฝกึ หดั หนว่ ยที่ 9 ลกู เบ้ียวควบคมุ งานกล 3) ผ้สู อนแจกใบกิจกรรมการเรียนรู้กับผู้เรียนพร้อมท้ังอธิบายวธิ ีการดำเนินกิจกรรม โดยผู้สอน จะคอยเป็นผูแ้ นะนำ 4) ใหผ้ สู้ อนแจ้งใหผ้ เู้ รียนสรุปความรหู้ รอื ประสบการณใ์ หม่ด้วยตนเอง โดยการทำแบบทดสอบ 2.2 กิจกรรมผู้เรยี น 1) ผ้เู รียนทำแบบฝึกหดั หนว่ ยท่ี 9 2) ผู้เรียนปฏบิ ัติกิจกรรมตามที่ได้รับมอบหมาย 3) ผ้เู รยี นทำแบบทดสอบ 4) ผู้เรียนสรปุ ความรู้หรือประสบการณ์ใหมด่ ว้ ยตนเอง 3. ขนั้ สรปุ กิจกรรมการเรยี นรู้ 3.1 กิจกรรมผู้สอน 1) ผสู้ อนตรวจสอบการสรปุ ความรู้หรือประสบการณ์ใหมข่ องผู้เรียน (ตรวจใบงาน/ใบกจิ กรรม) 2) ผู้สอนสะทอ้ นข้อมลู เกยี่ วกับการสรปุ ความรูข้ องผู้เรียน เพือ่ ใหผ้ ู้เรยี นนำไปปรับปรุงตนเอง 3) ถ้าผู้เรยี นมีผลการสรปุ ความรไู้ มเ่ ป็นไปตามเกณฑ์ ให้ผู้สอนกระตุ้นให้เกิดความมนั่ ใจและหากผูเ้ รียนมผี ลการ เรียนรเู้ ปน็ ไปตามเกณฑ์ ผสู้ อนกระตุ้นใหผ้ ู้เรยี นรู้สึกเกดิ แรงบนั ดาลใจ 3.2 กิจกรรมผู้เรียน 1) ผู้เรียนรบั ทราบขอ้ มูลสะท้อนกลับ เพื่อปรบั ปรุงการเรยี นรู้ของตนเอง 4. ขน้ั สะท้อนความคดิ 4.1 กิจกรรมผสู้ อน 1) ผูส้ อนมอบหมายใหผ้ เู้ รียนสะท้อนความรู้ นำเสนอความสำเร็จ หรือความผิดพลาดของ ตนเอง (อาจมอบหมายใหค้ นทสี่ ำเร็จ 1 คน และคนที่ไม่สำเร็จ 1 คน เพอ่ื นำเสนอ)

125 แผนการจดั การเรียนร้ทู ี่ 9 ชอื่ วิชา ช้นิ ส่วนเครือ่ งกล ชวั่ โมงรวม 36 ชม. ชือ่ หน่วย ลูกเบย้ี วควบคมุ งานกล สอนคร้งั ท่ี 9 ช่ือเร่ือง ลูกเบ้ียวควบคุมงานกล จำนวน 2 ชวั่ โมง 4.2 กจิ กรรมผูเ้ รียน 1) ผเู้ รียนสะท้อนความรู้ นำเสนอความสำเร็จ หรอื ความผิดพลาดของตนเอง 5. ขนั้ สรุปผลการจัดการเรยี นรู้ 5.1 กจิ กรรมผสู้ อน 1) ผู้สอนแจง้ ให้ผเู้ รียนประเมนิ ตนเอง 2) ผ้สู อนมอบหมายงานให้ผเู้ รยี นศึกษาค้นคว้า หรือเรยี นรู้เพมิ่ เตมิ 5.2 กิจกรรมผเู้ รียน 1) ผู้เรียนประเมนิ ตนเอง 2) ผ้เู รียนศกึ ษาคน้ ควา้ หรอื เรยี นรู้เพ่ิมเติมจากประเดน็ ทผี่ สู้ อนไดม้ อบหมาย 6. สอ่ื การสอน 6.1 เอกสารประกอบการสอน 6.2 เอกสารประกอบการเรยี น 6.3 สื่อนำเสนอ PowerPoint 7. งานท่ีมอบหมาย/กิจกรรม 7.1 แบบฝึกหดั 7.2 แบบทดสอบ 7.3 ใบงานท่ี 9.1 8. การวัดและประเมนิ ผล สมรรถนะทพ่ี ึง วิธีการวดั เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน ประสงค์ 1. ดา้ นความจำ - ปฏบิ ตั ิกิจกรรม - ใบกิจกรรมการเรียน - ผา่ นเกณฑ์รอ้ ยละ 70 (Knowledge) การเรียนรู้ 2. ดา้ นความเขา้ ใจ - การอธบิ าย - แบบประเมนิ ผลการ - ผา่ นเกณฑร์ อ้ ยละ 70 (Skill) ปฏิบัตงิ าน 3. คุณลกั ษณะอนั พงึ - ประเมินคุณลักษณะ - แบบประเมนิ คุณลกั ษณะ - ผ่านเกณฑ์รอ้ ยละ 80 ประสงค์ (Attitude) อันพงึ ประสงค์ อนั พงึ ประสงค์

ช่ือเรอื่ ง ใบความรู้หนว่ ยที่ 9 126 ช่ือวิชา ชิ้นสว่ นเครื่องกล ชั่วโมงรวม 36 ชม. ชื่อหน่วย ลกู เบยี้ วควบคุมงานกล สอนคร้ังที่ 9 ลูกเบ้ียวควบคุมงานกล จำนวน 2 ชวั่ โมง หนว่ ยท่ี 9 ลกู เบีย้ วควบคุมงานกล การจับยึดและถอดชิ้นงานที่สะดวกและรวดเร็ว หรืองานทำตามกำหนดคาบเวลาและงานเปลี่ยนแปลงการ เคลื่อนที่แบบหมุนให้เป็นการเคลือ่ นทีข่ ึ้นลงตามแนวเส้นตรง หมุนส่งไปทิศทางเดียวอยา่ งคงท่ี หมุนส่งเปน็ ช่วง ๆ หมุนสง่ เชงิ มุม อปุ กรณ์ควบคุมทเ่ี หมาะสม คือ ลูกเบ้ยี วและตัวตามส่วนประกอบลูกเบีย้ วลกู เบย้ี วเป็นตวั ขับ ท่ี เป็นส่วนประกอบของเพลา เรียกว่า เพลาลูกเบี้ยว ทำงานด้วยการหมุนรอบตัว สันลูกเบี้ยวแหลม เป็นแบบยก เร็วลงเร็ว คือส่งกำลังสุดแล้วให้เลื่อนถอยทันที ด้านหน้าและด้านหลังลูกเบี้ยวเหมือนกันแบบนี้ เรียกว่าแบบ สมมาตร รูปท่ี 9.1 ลกู เบย้ี ว 9.1 คณุ ลกั ษณะลกู เบีย้ วและตัวตามลูกเบย้ี ววงกลม เจาะรูหรือมีแกนเยื้องศูนย์หมุนรอบตัวส่งถ่ายลูกเบี้ยวเป็นแผ่นเหล็กหรือจานเหล็กกลมกำลังได้ทุกทิศทาง เปน็ แบบง่าย ๆ ราคาถกู ถา้ สง่ ถา่ ยกำลังแนวด่ิงฐานตัวตามจะสัมผสั ลูกเบ้ียวตลอด โดยไม่ตอ้ งมีสปริงยันฐานตัว ตามลูกเบี้ยวเถื่อนไปกลับลูกเบี้ยวแบบนี้ไม่ได้หมุนรอบตัว แต่จะเป็นสะพานเลื่อนเคลื่อนที่ไปกลับตามทิศทาง ลูกศรเพื่อส่งกำลังขับตัวตามให้ขึ้นลงได้ หรือเป็นตัวบังคับสวิตช์ควบคุมการทำงานเครื่องจักรกลอัตโนมัติถูก เบีย้ ว 3 ยอดสมมาตรลกู เบย้ี ว 3 ยอดสมมาตรเปน็ ลกู เบีย้ วตวั เดียวมี 3 ยอดเท่ากัน ลกู เบี้ยวหมนุ 1 รอบได้งาน 3 ครงั้ ส่งานไดท้ ้งั แนวดงิ่ และแนวนอนอย่างสมดุลถูกเบย้ี ว 3 ยอดตกปา่ ลูกเบี้ยว 3 ยอดตกบ่า เป็นลูกเบ้ียวตัว เดียว มี 3 ยอด ทางขึ้นลาดเอียง แต่ทางลงตกลงแนวดิ่งตรงศูนย์เพลา ตัวตามจึงเคลื่อนไหวแบบกระโดดลง (Jump Motion) อย่างรวดเร็วถูกเบี้ยวเซาะร่องลูกเบี้ยวเซาะร่อง ตัวลูกเบี้ยวเป็นแผ่นเหล็กกลม เซาะร่อง ด้านข้างเปน็ วงรีลูกเบ้ียวมคี วามโตกว่าลูกกลง้ิ ตัวตามเล็กน้อย เส้นทางเดินตัวตามคอื เส้นแบ่งก่งึ กลางร่องท่เี ซาะ

ใบความร้หู นว่ ยที่ 9 127 ชือ่ วิชา ช้นิ สว่ นเครื่องกล ช่วั โมงรวม 36 ชม. ชอ่ื หน่วย ลกู เบี้ยวควบคมุ งานกล สอนครั้งที่ 9 ช่ือเรอื่ ง ลูกเบย้ี วควบคมุ งานกล จำนวน 2 ชว่ั โมง เหมาะสำหรับส่งถ่ายกำลังหนักและถาวร ลูกเบี้ยวเชาะร่องอาจมีร่องหลายรูปแบบเพื่อให้เหมาะสมกับงานท่ี ควบคุมลูกเบี้ยวขับส่งตัวตามโดยตรง ผิวตัวตามสัมผัสผิวลูกเบี้ยวตลอดเวลาตัวตามเป็นตวั ถ่ายทอดแรงจากลูก เบี้ยวตวั ตามเคล่ือนที่ข้ึ นลงดว้ ยช่วงความสูงลูกเบ้ียวเท่าน้นั ไมม่ กี ารเปลย่ี นแปลง จงึ เปน็ การส่งถ่ายกำลังอย่าง คงที่ตัวตามฐานมนตรงศูนย์และฐานมนเยื้องศูนย์ตัวตามฐานมนตรงศูนย์ ใช้สำหรับงานที่มีแรงกระทำบน ผิวสัมผัสของลูกเบี้ยวไม่มากเพราะมีแรงกดเป็นจุด มีผลกระทบต่อการสึกหรอตัวตามฐานมนเยื้องศูนย์ ได้ ปรับปรุงจากแบบฐานมนตรงศูนย์ให้ตัวตามหมุนรอบสึกหรอได้ตัวเองพร้อมกับการเคลื่อนที่ขึ้นลง ลดการตัว ตามแบบฐานแบนและฐานกลิ้งตัวตามฐานแบน เป็นตัวตามที่ตอบสนองได้ไวมากและแม่นยำ แต่มีการสึกหรอ ง่ายตัวตามฐานกลงิ้ หรอื ฐานตลับลูกปนื ส่งถา่ ยกำลงั ได้มาก มคี วามคงทน ไมส่ กึ หรองา่ ย 9.2 เทคนคิ การจบั ยึดชิน้ งานด้วยลูกเบย้ี ว การจับยึดและคลายชิ้นงานอุตสาหกรรมการประกอบขนาดย่อมบางอย่าง ออกแบบอุปกรณ์การจับยึดที่บังคับ ด้วยลูกเบี้ยวจะรวดเร็วและปลอดภัย มีประสิทธิภาพและแข็งแรงทนทานลูกเบี้ยวเยื้องศูนย์การออกแบบสร้าง ลูกเบี้ยวเยื้องศูนย์ให้เริ่มด้วยการเขียนวงกลมรัศมี R ตามต้องการจากนั้นให้กำหนดจุดศูนย์กลางใหม่เยื้อง ออกมาจากจุดศูนย์กลางเดิมเท่ากับ E โดยให้มุมที่เยื้องอยู่ระหว่าง 30* -45 ทั้งนี้ก็เพื่อความสะดวกในการใช้ งาน ถา้ ตอ้ งการคลายตวั มีระยะสน้ั ก็สามารถทำไดโ้ ดยการเฉือนปาดบางส่วนของลกู เบ้ียวออกเช่น ปาดลกู เบี้ยว ทำมุมเอียง 10 องศากับแขนกดลูกเบี้ยวสไปราล ลูกเบี้ยวสไปราลให้ประสิทธิภาพการกดงานได้เที่ยงตรงและ นิม่ นวลกวา่ การใชล้ กู เบ้ยี วเยื้องศูนย์ เพราะหน้าสัมผสั ลูกเบี้ยวสไปราลเปน็ เส้นโค้งลาดยาว ทิศทางของแรงกดมี ระยะห่างจากจุดศูนย์กลางการหมุนลูกเบี้ยวเท่ากันตลอด ไม่ว่ามุมของแขนโยกจะอยู่ตำแหน่งใด ถ้าต้องการ ระยะคลายตัวสั้น ให้ปาดบางส่วนออกได้ เช่น ปาดเว้า 15กับแขนกดลูกเบี้ยว ข้อเสียลูกเบี้ยว สไปราล คือ ออกแบบและผลิตยาก ราคาจงึ แพงการเขียนแบบสร้างลูกเบี้ยวสไปราลเขียนวงกลมรัศมี 0-L ตามต้องการแบ่ง รัศมี 0-L ออกเป็น 12 ส่วนแล้วเขียนวงกลมแบ่งเส้นรอบวงกลมออกเป็น 12 ส่วน เท่ากับการแบ่ง O-Lใช้ 0 เป็นจุดศูนย์กลางรัศมี 0-1 เขียนส่วนโค้งไปตัดกับเส้น 0-1 ที่จุด A ในทำนองเดียวกันใช้รัศมี 0-2 ถึง 0-12 เขียนส่วนโค้งตัดกับเส้น 0-2 ถึง 0-12 ที่จุด B....C, L ตามลำดับเขียนส่วนโค้งผ่านจุด A, B, C, L ก็จะได้ส่วน โคง้ ของลกู เบ้ียวแบบสไปราลตามตอ้ งการถูกเบ้ยี วจบั ชิ้นงานโดยตรงงานยึดจับช้ินงานด้วยลกู เบยี้ วโดยตรง ต้อง เปน็ งานอย่างง่าย ๆ ไมม่ กี ารสนั่ สะเทอื นแรง ๆเพราะการส่นั สะเทอื นแรง ๆ ลูกเบ้ยี วส่ันคลอนปล่อยชนิ้ งานหลุด ได้การที่ลูกเบี้ยวสัมผัสผิวงานโดยตรง อาจทำให้ชิ้นงานเคลื่อนจากตำแหน่งกำหนดได้ เพราะ แรงกดอัด หน้าสัมผัสนั้น การออกแบบชุดจับยึดจึงต้องมีดำแหน่งรองรับไม่ให้ขึ้นงานเคลื่อนที่ได้ ลูกเบี้ยวยึดจับชิ้นงาน ทางอ้อมการยึดจับชิ้นงานด้วยลูกเบี้ยวทางอ้อมเป็นแบบที่ใช้กันแพร่หลาย มีความเที่ยงตรงและปลอดภัย แต่ ราคาแพงการจับยึดเช่นนี้ ลกู เบยี้ วไมไ่ ดส้ ัมผัสชิ้นงานโดยตรง มผี ลดีในการจบั ยึดและการถอดป้องกันผิวชิ้นงาน ชำ้ และช้ินงานไม่เลือ่ นหนี

128 ใบความรหู้ นว่ ยที่ 9 ชื่อวิชา ชน้ิ ส่วนเครอื่ งกล ชั่วโมงรวม 36 ชม. ชื่อหน่วย ลูกเบี้ยวควบคมุ งานกล สอนคร้ังที่ 9 ชอื่ เรอื่ ง ลูกเบย้ี วควบคมุ งานกล จำนวน 2 ชว่ั โมง ลูกเบยี้ ว 2 หน้ายึดจับช้นิ งานเคร่ืองมือจับยึดชน้ิ งาน โดยใช้ลูกเบีย้ ว 2 หนา้ คอื หนา้ ตรงและหน้าลาด เม่ือโยก ดา้ มลกู เบี้ยวจะทำให้เกิดแรงกดชิน้ งานในแนวขนานและแนวดง่ิ พร้อมกัน ชว่ ยให้ทำงานได้รวดเร็วยิ่งข้ึนแต่ต้อง ออกแรงเพิ่มลูกเบี้ยวหน้าเกดียวยึดจับชิ้นงานเครื่องมือจบั ยดึ ชิ้นงาน โดยใช้ลูกเบี้ยวหน้าเกลียว เพื่อให้เกิดแรง กดช้นิ งานในแนวขนานและแนวดง่ิ แตจ่ ะมขี ้อเสยี ตรงท่ีว่า ผิวของชิน้ งานจะถกู กดเปน็ รอยเส้นเกลียว 9.3 กลไกลกู เบ้ียวควบคุมอตั โนมัติ การควบคุมอัตโนมัติด้วยลูกเบี้ยวเป็นระบบที่ง่ายที่สุด ไม่มีวงจรยุ่งยาก ผลิตง่าย ราคาไม่แพงมองเห็นทุกส่วน ขัดข้องน้อย หากบำรุงรักษาดีอายุใช้งานนานมาก เพราะกลไกควบคุมเครื่องจักรเป็นลูกเบี้ยว แต่ข้อเสียการ ควบคมุ อตั โนมัติดว้ ยกลไกก็คือ ชิ้นงานส่วนใหญ่หนัก มผี ลกระทบต่อความเรว็ ควบคมุ และพืน้ ท่ีงานควบคุมด้วย ถูกเบี้ยวที่สุด คือ กลไกควบคุมลิ้นเครื่องยนต์ 4 จังหวะการควบคุมด้วยลูกเบี้ยวที่พบเห็นได้ง่ายเพื่อบังคับการ เปิด -ปิดลิ้นให้สัมพันธ์กับการขึ้นลงของลูกสูบ เพื่อดูดไอดีและคายไอเสีย ลูกเบี้ยวแบบสมดุล ช่วงยกและช่วง ปล่อยคงที่สรุปได้ว่าการควบคุมด้วยลูกเบี้ยวนี้เป็นเหมือนกัน ถ้าต้องการช่วงยกและช่วงปล่อยต่างกันต้อง ออกแบบรปู รา่ งลูกเบ้ียวด้านหนา้ และดา้ นหลงั ตา่ งกนั งานควบคมุ ด้วยจานกราฟ จานกราฟเป็นลูกเบี้ยวที่ มีโครงสร้างชิกแชกตามการออกแบบควบคุมการป้อนเครื่องมือและการหมุนป้อม เครื่องมือ (หมุนเปลี่ยนเครื่องกลึงอัตโนมัติ) จังหวะการควบคุมขึ้นอยู่กับสันกราฟของจานกราฟ พอสันกราฟ ป้อนเครื่องมือจนสุดลูกกลิ้งเคลือ่ นที่ลงต่ำ ป้อมเครื่องมือถอยกลับพร้อมกับหมุน 60 เพื่อเปลี่ยนเครื่องมือ สัน จานกราฟจะป้อนเครอื่ งมืออันต่อไปอตั โนมัติ งานควบคุมดว้ ยถกู เบ้ียวทรงกระบอก ลูกเบี้ยวทรงกระบอก เป็นลูกเบี้ยวควบคุมระบบอัตโนมัติท่ีมีประสทิ ธภิ าพดมี าก แต่ต้นทุนการผลิตแพง รูปร่าง เปน็ ทรงกระบอกร่องเกลียวเมื่อลูกเบ้ียวทรงกระบอกหมุนรอบตวั จะได้กราฟการควบคมุ ดงั ภาพคส่ีใต้ภาพแท่น กัดแท่นคัตเตอร์มีมอเต่อร์เกียร์หมุนขับคัตเตอร์ (เครื่องมือ) ให้หมุนด้วยความเร็วรอบตามต้องการ ลูกเบี้ยว ทรงกระบอกมีมอเตอร์เกยี ร์หมุนขับต่างหาก เมื่อลูกเบี้ยวทรงกระบอกหมุนแทน่ คัตเตอร์จะเคลื่อนที่ไปกลับบน แท่นเครื่องกดั ตามร่องลูกเบ้ยี วทรงกระบอกบังคับ ลกู เบีย้ วควบคุมเวลา การควบคุมเวลาตามโปรแกรมนี้ ลูกเบี้ยวควบคุมการทำงานของตัวส่งสัญญาณผ่านนาฬิกาตั้งเวลา ซึ่งมีแผ่น สวิตช์หมุนรอบละ 24 ชั่วโมงแผ่นสวิตร์มีหมุดรอบตามกำหนดโปรแกรม ในตัวส่งสัญญาณมีคอนแทคควบคุม โดยแกนยันสมั ผัสลกู เบ้ียว

129 ใบความรหู้ น่วยที่ 9 ช่ือวิชา ช้ินสว่ นเครอื่ งกล ช่ัวโมงรวม 36 ชม. ช่อื หน่วย ลูกเบ้ียวควบคุมงานกล สอนคร้ังท่ี 9 ช่ือเรอื่ ง ลกู เบย้ี วควบคมุ งานกล จำนวน 2 ชวั่ โมง ลูกเบย้ี วควบคมุ ระยะทาง ลูกเบี้ยวควบคุมระยะทาง คือ ลูกเบี้ยวควบคุมเครื่องได้ ตัวลูกเบี้ยวเปน็ จานลูกเบีย้ วทำสลักยืน่ ออกจากตัวจาน ลูกเบี้ยวและสวมอยู่กับร่องที่ตัวโยก ลักษณะของร่องที่ตรงจะทำให้ความเร็วที่ทำกับเพลาของตัวโยก เปลี่ยนแปลงและกลับคืนสภาพเดิมอย่างรวดเร็ว ถ้าหากจะให้เกิดอาการเคลื่อนไหวของเพลาตามแบบไม่เรียบ หรือแบบหยุดๆ - พกั ๆ (Intermitent) ก็สามารถทำไดโ้ ดยการออกแบบรปู รา่ งของร่องตามต้องการ 9.4 การปรบั แต่งลูกเบยี้ วเพื่อเพ่ิมสมรรถนะเครอ่ื งยนต์ นักเลงรถทั้งหลายมักมีการปรับแต่งรถยนต์ หรือเรียกว่าโมดิฟายเครื่องยนต์ (Modifier) แต่ที่นิยมกันมาก มี วัตถุประสงค์เพียงเพื่อความแรงและความเร็วของรถยนต์ที่จะให้สนการนักแช่งรถทั้งหลาย ถ้าไม่คำนึงถึงการ คงทนและการประหยัดแล้ว อาจเลอื กวธิ ีเปลี่เครื่องยนต์ทม่ี ีสมรรถนะสูงกวา่ หรือเปลย่ี นลกู สูบที่โตกว่า เปล่ียน คารบ์ เู รเตอร์ เปลย่ี นชุดไฟจุดระเบิดเปลยี่ นลนิ้ และเพลาลูกเบ้ยี ว ซึ่งถูกลงหน่อย สิ่งท่ีนยิ มทำกนั แพร่หลายอย่าง หนึง่ คอื การปรบั แตง่ ลูกเบี้ยวควบคุมล้ินท่เี รียกว่าเจยี แคม (เจยี ระไนลูกเบย้ี ว) กลไกลิน้ เคร่อื งยนต์ 4 จังหวะ การทำงานของเคร่ืองยนต์ 4 จังหวะอาศัยกลไกล้ินเปน็ ชุดควบคุมการบรรจไุ อดีและคายไอเสยี ใหไ้ อดีเข้าบรรจุ ในกระบอกสบู ดว้ ยปริมาณมากเพียงพอต่อการสร้างกำลังให้กบั เครื่องยนต์อย่างประหยัดและปลอดภัยในการใช้ งานลกู เบย้ี วขับ ลกู กระท้งุ ลิ้น ลูกเบี้ยวที่สีกหรอไม่เท่ากัน หรือลูกเบี้ยว 2 ขนาดขับส่งกำลังกระทุ้งมีมุมส่งกำลัง .ต่างกัน ดังรูปช้ายมือ การ บรรจุไอดีคายไอเสียของเครื่องยนต์ 4 จังหวะ จะแตกต่างกันถา้ ลูกเบย้ี วยกลกู กระทงุ้ เรว็ และปล่อยลูกกระทุ้งลง ช้า ย่อมหมายถึงมีมุมส่งกำลังกว้างเท่ากับยกลูกกระทุ้งไว้นาน การบรรจุไอดีเข้ากระบอกสูบเครื่องยนต์ก็นาน ดว้ ย เปน็ ลักษณะการเพิม่ สมรรถนะเคร่ืองยนตเ์ บ้ืองตน้ การเจียระในท้องถกู เบย้ี ว ด้านท้องลูกเบี้ยวคือ ครึ่งวงกลมช่วงล่างเป็นช่วงที่ไม่ควบคุมใด ๆ คือ ลิ้นปิดครึ่งบนเท่านั้นที่ควบคุมให้ลิ้น ทำงาน ซึ่งเป็นช่วงประมาณ 120-130 หากจะเพิ่มมุมเปิดลิ้นให้มากกว่านั้นใช้วิธีเจียระในท้องลูกเบี้ยวออก สว่ นหน่งึ ใหเ้ ป็นชว่ งลิ้นปดิ ทงั้ ของลิ้นไอดีและของลน้ิ ไอเสีย เมอื่ ตงั้ ลน้ิ ให้ช่วงท่ีเจียระไนออกเป็นช่วงล้ินปีด ช่วง ลิ้นปิดเดิมตรงข้ามหัวท้ายที่เจียระไนออกเป็นช่วงเปิดลิ้นด้วย ลิ้นจึงมีมุมเปิดมากและยกลิ้นเปิดได้มากขึ้น ไอดี เข้าได้มาก เป็นการเพิม่ พลงั งานจากการเผาไหม้ไอดี สมรรถนะเครือ่ งยนต์จึงดีขน้ึ การเสริมฐานลูกเบ้ียวการเสริม ฐานลกู เบยี้ วใหอ้ ว้ น ความสูงลูกเบีย้ วเท่าเดมิ คอื ลนิ้ ยกไดส้ งู สุดเท่าเดิม จะเรมิ่ เปดิ เรว็ แต่ปตี ชา้ กวา่ เดิม ช่วง

130 ใบความรหู้ น่วยท่ี 9 ชื่อวิชา ช้นิ สว่ นเคร่อื งกล ชวั่ โมงรวม 36 ชม. ชอื่ หน่วย ลูกเบ้ียวควบคุมงานกล สอนครง้ั ที่ 9 ชอื่ เรือ่ ง ลกู เบ้ียวควบคุมงานกล จำนวน 2 ชวั่ โมง ลิ้นเปิดมาก ช่วงลิ้นปิดลดลง เป็นการเพิ่มมุมเปิดลิ้นด้วยการเชื่อมพอกแล้วเจียระไนการเสริมข้างและยอดลูก เบี้ยวการเสริมข้างและยอดลูกเบี้ยว ลิ้นสามารถเปิดกว้างตั้งแต่ช่วงเสริมฐานลูกเบี้ยว แล้วยังเปิดได้มากในช่วง เสรมิ ยอดลกู เบย้ี วอกี การบรรจุไอดแี ละการคายไอเสยี จึงดขี ึ้นปญั หาที่เกิดจากการปรบั แต่งเครื่องยนตเ์ ดนิ เบาไม่ เรียบ เพราะเปลี่ยนความสมดุลการบรรจุไอดีและคายไอเสียสิ้นเปลื้องน้ำมันเชื้อเพลิงมาก เพราะมีเวลาบรรจุ มาก ช่วงเวลาเปลี่ยนพลังงานน้อยยิ่งมีช่วงยกลิ้นมาก ยิ่งมีความรุนแรงในการปิดมาก ลิ้นสึกหรอเร็วกว่าปกติ อาจกระแทกหวั ลูกสูบได้

ชอ่ื เรื่อง แบบฝึกทักษะเรยี นร้ทู ี่ 9 131 ช่อื วิชา ช้ินส่วนเครือ่ งกล ชัว่ โมงรวม 36 ชม. ชื่อหน่วย ลกู เบย้ี วควบคุมงานกล สอนคร้ังที่ 9 ลกู เบี้ยวควบคมุ งานกล จำนวน 2 ชว่ั โมง หนว่ ยท่ี 9 ลกู เบีย้ วควบคุมงานกล แบบฝกึ ทักษะหน่วยท่ี 9 แบบทดสอบหน่วยท่ี 9

132 แผนการเรียนรู้ที่ 9 สือ่ การสอน 9 เรือ่ ง ลกู เบ้ียวควบคมุ งานกล

133

134

135