บท 1

บทที่ 1 Bolt Screw Nut ร า ย วิ ช า ชิ้ น ส่ ว น เ ค รื่ อ ง ก ล ห ลั ก สู ต ร ป ร ะ ก า ศ นี ย บั ต ร วิ ช า ชี พ ความหมายของโบลท์ สกรู นัต หลักการใช้งาน กรรมวิธีการผลิต 20111-2003

1 แผนการเรยี นรู้ท่ี 1 แผนการจดั การเรียนรทู้ ่ี 1 เร่ือง สลกั เกลยี วและสกรู

2 แผนการเรยี นรู้ท่ี 1 ชอื่ วิชา ช้ินส่วนเครื่องกล ช่วั โมงรวม 36 ชม. ชื่อหน่วย สลักเกลียวและสกรู สอนครั้งท่ี 1 ชื่อเร่ือง สลกั เกลียวและสกรู จำนวน 2 ชว่ั โมง 1. หัวข้อเรอ่ื ง 1.1 ประเภทสลักเกลยี วและตัวล็อคกันคลาย 1.2 มาตรฐานเกลยี วเมตริก - ISO และวติ เวอต 1.3 การผลติ เกลยี วและคุณภาพเกลยี ว 2. สาระสำคัญ เข้าใจถงึ ประเภทสลักเกลียว สกรู แปน้ เกลียว น็อต สลักเกลยี วสองปลาย และเครื่องมือถอนสลักขาด และ อธบิ ายลกั ษณะการใช้งานได้อย่างถกู ตอ้ ง 3. สมรรถนะหลกั (สมรรถนะประจำหนว่ ย) แสดงความรูเ้ กย่ี วกับหลักการใช้เคร่ืองมือและอปุ กรณ์ 4. สมรรถนะย่อย (สมรรถนะการเรียนรู้) สมรรถนะทว่ั ไป (ทฤษฎี) 1) แสดงความร้เู ก่ียวกบั การตดิ ตง้ั อุปกรณ์และประกอบงาน 2) แสดงความรู้เกย่ี วความปลอดภัยและการบำรงุ รักษาเครอ่ื งมือกล สมรรถนะทพ่ี งึ ประสงค์ (ทฤษฎี) เมื่อผู้เรยี นไดศ้ กึ ษาเน้อื หาในบทนี้แล้ว ผเู้ รยี นสามารถ 1) บอกหลกั การใช้เครื่องมือและอุปกรณ์ได้ถูกตอ้ ง 2) บอกหลักความปลอดภยั และการบำรงุ รักษาเครือ่ งมอื กลได้ถูกต้อง 5. กิจกรรมการเรียนการสอน ในการจัดการเรียนการสอนรายวิชาทฤษฎีเครื่องกล หน่วยที่ 1 เรื่องสลักเกลียวและสกรู ได้กำหนด กิจกรรมการเรียนการสอนให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้โดยใช้วิธีการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะเชิงรุก (Active Learning Competency Based) ด้านเทคนิคการจัดการเรยี นการสอนแบบ MAIP โดยมขี น้ั ตอนในการดำเนิน กจิ กรรมการเรยี นการสอน ดังน้ี

3 แผนการเรยี นรู้ที่ 1 ช่ือวิชา ชิ้นสว่ นเครอื่ งกล ชั่วโมงรวม 36 ชม. ชื่อหน่วย สลักเกลียวและสกรู สอนคร้ังท่ี 1 ช่ือเรอ่ื ง สลักเกลียวและสกรู จำนวน 2 ชวั่ โมง สอนคร้ังที่ 1 1. ข้ันนำเขา้ ส่บู ทเรียน 1.1 กจิ กรรมผสู้ อน 1) ผู้สอนนำเข้าสู่บทเรียนโดยกล่าวถึงความสำคัญของเรือ่ งที่จะเรียน และโดยเชื่อมโยงความรู้ เดมิ กับความรู้ใหม่ท่ผี เู้ รียนจะไดเ้ รียนรู้ โดยการใชค้ ำถาม 2) ผสู้ อนช้ีแจงจดุ ประสงคข์ องการเรยี นร้หู นว่ ยท่ี 1 ก่อนทำการเรยี นการสอน 1.2 กจิ กรรมผเู้ รยี น 1) ผเู้ รียนตอบคำถามท่ผี ้สู อนกำหนดให้ 2) ผู้เรียนรบั ฟังพร้อมทำความเขา้ ในกับคำอธิบายของผ้สู อน 2. ขน้ั ปฏิบตั ิกิจกรรมการเรยี นรู้ 2.1 กิจกรรมผสู้ อน 1) ผสู้ อน สอนทฤษฎหี น่วยที่ 1 สลักเกลียวและสกรู 2) ผูส้ อนแจกแบบฝกึ หดั หนว่ ยท่ี 1 3) ผสู้ อนแจกใบกิจกรรมการเรียนรู้กบั ผู้เรยี นพร้อมท้ังอธบิ ายวธิ ีการดำเนนิ กิจกรรม โดยผู้สอน จะคอยเปน็ ผแู้ นะนำ 4) ให้ผ้สู อนแจ้งให้ผู้เรยี นสรปุ ความรูห้ รือประสบการณ์ใหม่ด้วยตนเอง โดยการทำแบบทดสอบ 2.2 กิจกรรมผูเ้ รยี น 1) ผ้เู รยี นทำแบบฝกึ หัด หน่วยท่ี 1 2) ผู้เรียนปฏบิ ัติกิจกรรมตามที่ไดร้ ับมอบหมาย 3) ผู้เรียนทำแบบทดสอบ 4) ผเู้ รยี นสรปุ ความรู้หรอื ประสบการณ์ใหมด่ ้วยตนเอง 3. ข้ันสรุปกจิ กรรมการเรยี นรู้ 3.1 กิจกรรมผสู้ อน 1) ผสู้ อนตรวจสอบการสรปุ ความรหู้ รือประสบการณ์ใหม่ของผู้เรียน (ตรวจใบงาน/ใบกจิ กรรม) 2) ผสู้ อนสะทอ้ นข้อมูลเกี่ยวกับการสรุปความรขู้ องผเู้ รียน เพอ่ื ใหผ้ เู้ รยี นนำไปปรับปรุงตนเอง 3) ถ้าผู้เรียนมีผลการสรุปความรู้ไม่เป็นไปตามเกณฑ์ ให้ผู้สอนกระตุ้นให้เกิดความมั่นใจและ หากผเู้ รียนมผี ลการเรยี นร้เู ป็นไปตามเกณฑ์ ผสู้ อนกระตุ้นใหผ้ เู้ รียนร้สู กึ เกิดแรงบันดาลใจ

4 แผนการเรยี นรทู้ ่ี 1 ชอ่ื วิชา ชนิ้ ส่วนเคร่ืองกล ชว่ั โมงรวม 36 ชม. ชอ่ื หน่วย สลักเกลยี วและสกรู สอนครงั้ ที่ 1 ช่อื เรื่อง สลักเกลียวและสกรู จำนวน 2 ชวั่ โมง 3.2 กิจกรรมผูเ้ รียน 1) ผเู้ รยี นรบั ทราบขอ้ มลู สะท้อนกลับ เพอื่ ปรบั ปรงุ การเรียนรู้ของตนเอง 4. ขัน้ สะท้อนความคิด 4.1 กิจกรรมผสู้ อน 1) ผสู้ อนมอบหมายให้ผู้เรียนสะท้อนความรู้ นำเสนอความสำเร็จ หรอื ความผิดพลาดของ ตนเอง (อาจมอบหมายให้คนท่สี ำเร็จ 1 คน และคนท่ีไม่สำเรจ็ 1 คน เพือ่ นำเสนอ) 4.2 กิจกรรมผเู้ รียน 1) ผเู้ รียนสะทอ้ นความรู้ นำเสนอความสำเร็จ หรอื ความผดิ พลาดของตนเอง 5. ขน้ั สรุปผลการจดั การเรียนรู้ 5.1 กิจกรรมผูส้ อน 1) ผู้สอนแจง้ ใหผ้ ู้เรียนประเมินตนเอง 2) ผู้สอนมอบหมายงานใหผ้ เู้ รยี นศึกษาค้นคว้า หรือเรยี นรเู้ พม่ิ เติม 5.2 กจิ กรรมผ้เู รียน 1) ผู้เรียนประเมนิ ตนเอง 2) ผเู้ รยี นศึกษาคน้ ควา้ หรือเรียนรู้เพม่ิ เตมิ จากประเด็นที่ผู้สอนไดม้ อบหมาย 6. สือ่ การสอน 6.1 เอกสารประกอบการสอน 6.2 เอกสารประกอบการเรยี น 6.3 สอื่ นำเสนอ PowerPoint 7. งานท่ีมอบหมาย/กิจกรรม 7.1 แบบฝกึ หดั 7.2 แบบทดสอบ 7.3 ใบงานท่ี 1.1

5 แผนการเรยี นรูท้ ี่ 1 ชอื่ วิชา ช้นิ ส่วนเครื่องกล ชั่วโมงรวม 36 ชม. ชอ่ื หน่วย สลกั เกลยี วและสกรู สอนครง้ั ท่ี 1 ชื่อเรื่อง สลกั เกลียวและสกรู จำนวน 2 ชว่ั โมง 8. การวดั และประเมินผล สมรรถนะทพ่ี ึง วธิ ีการวัด เคร่อื งมือ เกณฑ์การประเมิน ประสงค์ 1. ดา้ นความจำ - ปฏบิ ัตกิ ิจกรรม - ใบกจิ กรรมการเรยี น - ผา่ นเกณฑ์ร้อยละ 70 (Knowledge) การเรียนรู้ 2. ดา้ นความเขา้ ใจ - การอธิบาย - แบบประเมนิ ผลการ - ผ่านเกณฑ์รอ้ ยละ 70 ปฏบิ ตั งิ าน (Skill) - แบบประเมนิ คุณลักษณะ - ผา่ นเกณฑ์รอ้ ยละ 80 3. คณุ ลกั ษณะอนั พงึ - ประเมินคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ ประสงค์ (Attitude) อนั พึงประสงค์

6 ใบความรหู้ นว่ ยที่ 1 ช่อื วิชา ชน้ิ ส่วนเครื่องกล ชัว่ โมงรวม 36 ชม. ชอ่ื หน่วย สลกั เกลยี วและสกรู สอนครัง้ ที่ 1 หน่วยที่ 1 สลกั เกลียวและสกรู จำนวน 2 ชวั่ โมง หน่วยท่ี ๑ สลกั เกลียวและสกรู 1 สาระสำคัญสลกั เกลียวและสกรู สลักเกลยี ว (Bolt) : ตวั ยดึ ชนดิ ท่ดี า้ นหนง่ึ สกรู (Screw) : สลกั เกลยี วขนาดเลก็ มเี กลียวตลอด เชน่ 6 เหล่ียม 4 เหลยี่ ม กลมมน ส่วนใหญป่ ลายเรียวและ หัวทำเปน็ รอ่ งหรือคลายเกลยี ว แป้นเกลียว, น็อต (Nut) : ชิ้นส่วนท่ีมีลกั ษณะคล้ายวงแหวน ซึ่งอาจเป็น 4 เลี่ยม 6 เหลี่ยม หรือลักษณะอื่น 1 โดยมเี กลยี วภายในใชค้ ่กู บั สลกั เกลยี วสำหรบั ยึดอปุ กรณแ์ ละสามารถหมุนเข้าหรอื ถอดออกได้ สลักเกลียวสองปลาย (Stud, Stud Bolt) : สลักเกลียวซึ่งไม่มีหัวแต่มีเกลียว 2 ปลาย ตรงกลางไม่มีเกลียว ใช้ ขนั เขา้ ไปในรูเกลยี วเพ่ือยคึ ติดกบั ช้นิ สว่ น อีกปลายหนงึ่ ใชส้ ำหรับ แป้นเกลียว มีทใี่ ชห้ ลายแห่ง เชน่ ระหว่างฝาสบู กบั ท่อร่วมไอดีและทอ่ ร่วมไอเสีย หรอื ระหวา่ งเสอ้ื สูบกับฝาสบู เครื่องมอื ถอนสลักขาด (Stud Extractor) : เครอ่ื งมือพเิ ศษท่ใี ชถ้ อดสลักเกลยี วทข่ี าดออกจากรเู กลยี ว การประกอบเคร่ืองใช้ในครวั เรือน เชน่ บานพบั และกลอนประตู หน้าตา่ งบ้าน โต๊ะ เก้าอี้ เตารดี เตาหุงข้าว จัก เย็บผ้า ทุกคนได้เห็นมาตลอด เมื่อได้รู้จักรถจักรยาน รถจักรยานยนต์ รถยนต์รถโดยสาร รถไฟ เรือในแม่น้ำลำ คลอง เครื่องเจาะเครื่องกลึง ต่างประกอบขึ้นจากชิ้นสว่ นหลายชิน้ ดว้ ยวิธีต่าง ๆ ใหต้ ิดกันแน่นและสามารถถอด แยกชิ้นส่วนได้ด้วยวิธีการจับยึดด้วยสลักเกลียวหรือสกรู ซึ่งเรียกอีกอย่างว่าเป็นงานประกอบชั่วคราว เพราะ การถอดไมต่ ้องทำลายบางส่วนใหเ้ สยี หาย เหมือนงานเชอื่ มหรืองานหมดุ ย้ำ รูปท่ี 1.1 สกรู

7 ใบความรู้หนว่ ยท่ี 1 ชอื่ วิชา ชน้ิ ส่วนเครือ่ งกล ช่ัวโมงรวม 36 ชม. ชอ่ื หน่วย สลักเกลยี วและสกรู สอนครงั้ ท่ี 1 หน่วยท่ี 1 สลกั เกลียวและสกรู จำนวน 2 ชว่ั โมง 1.2 ประเภทสลักเกลียวและตวั ล็อกกนั คลาย 1.2.1 ประเภทสลกั เกลียว สลักเกลียวแบ่งตามลักษณะของหัว เช่น หัว 6 เหลี่ยม หัว 4 เหลี่ยม หัวผ่า หัวฝัง หรือแบ่งตามลำตัว เช่น เกลียวตลอด เกลียว 2 ด้าน หรือเกลียวนิ้ว เกลียวเมตริก ส่วนการซื้อขายในตลาดมีหลายคุณภาพให้เลือกใช้ ตามความเหมาะสมของราคา สลกั เกลียวรอ้ ยช้ินงาน สลกั เกลยี วและน็อต 6 เหล่ียม มกั เรียกกันวา่ โบลตแ์ ละนัต (Bolt and Nut) สำหรบั ร้อยชิน้ งานท่ีเจาะทะลุขัน แน่นให้ติดกัน สลกั เกลียวฝงั สลักเกลียวฝัง คือ สลักเกลียว 6 เหลี่ยมนั่นเอง แต่ไม่ใช้น็อต โดยเกลียวในอยู่ที่ชิ้นงานเช่น ยืดชิ้นส่วนเข้ากับ เครื่องจกั ร หรอื เส้ือสบู เครือ่ งยนตเ์ หลก็ หล่อหนา สลกั เกลียว 2 ปลาย หรือเรยี กว่า สตดั (Stud) จำเป็นต้องใช้สำหรบั ยึดเกลียวในที่เป็นชิ้นงานเหล็กหลอ่ เช่น แท่นเครื่องจักรหรือเสื้อสูบเครื่องยนต์ เมื่อถอด ชิ้นงานจะไม่ถอดสกรูออกเพราะถอดเข้าออกจะเป็นอันตรายเกลียวในฝังเกลียวลึก a = 1.25 x d เป็นอย่าง น้อยสกรู สกรูที่มีใช้กันทั่วไป ขนาดไม่เกิน M5หรือ M6 รูปทรงหัวมีให้เลือกหลายรูปแบบ ขันแน่นด้วยไขควงปากแบน หรือปากแฉก ใช้เปน็ แบบเกลียวปลอ่ ย (ฝัง) หรอื ขนั นอ็ ตกไ็ ด้ 1.2.2 ประเภทน็อต น็อตมีมาตรฐานคู่กับสลักเกลยี ว มีหลายรูปแบบใหเ้ ลือกใช้ไดต้ ามความเหมาะสมกับงานก่อสร้างอาจใช้คุณภาพ ธรรมดา แตง่ นเครอ่ื งกล ใหเ้ ลือกใชแ้ ตค่ ณุ ภาพสงู จงึ จะมคี วามปลอดภัยเพยี งพอ - น็อตหกเหลีย่ ม หรือเรยี กกนั วา่ แปน้ เกลียวหกเหล่ยี ม มีใชง้ านแพร่หลายมากท่สี ดุ เพราะใชส้ ะดวกและแข็งแรง - น็อตผา่ รอ้ ยปิ้น ส่วนบนผ่าตามแนวกว้างของนอ็ ตท้ัง 6 ด้าน เพื่อใหส้ อดร้อยปนิ้ ได้ทกุ 60 - น็อตหัวหมวก เป็นน็อตขันครอบปลายสกรู ให้แลดูสวยงาม ภายนอกชุบมัน การขันแน่นควรใช้ประแจ กระบอก ป้องกนั ผิวชำ้ - นอ็ ตส่เี หลี่ยม เป็นน็อตเกลยี วหยาบใช้ในงานกอ่ สร้างเปน็ หลัก ไม่ต้องการความแข็งแรงมากนัก - น็อตหางปลาและน็อตหัวลาย เป็นน็อตขนาดเล็กที่ขันหรือคลายได้ด้วยมือ สำหรับงานที่อยู่ในที่แคบและไม่ ต้องการความแน่นมาก

8 ใบความรูห้ นว่ ยที่ 1 ชือ่ วิชา ช้ินส่วนเครอ่ื งกล ชวั่ โมงรวม 36 ชม. ชื่อหน่วย สลักเกลียวและสกรู สอนคร้งั ที่ 1 หนว่ ยท่ี 1 สลกั เกลยี วและสกรู จำนวน 2 ชวั่ โมง 1.2.3 ประเภทตวั ล็อคกันคลาย - แหวนสปรงิ (Spring Washers) แหวนสปรงิ ทำดว้ ยเหล็กสปริงปากอา้ และเปน็ คมท้งั 2 ดา้ น - แหวนฟันนอกและฟันใน (Toothed Lock Washers)แหวนแบบนี้ฟันชุบแข็งและมีคมเพื่อจิกผิวชั้นงานที่กด อยู่ - เหล็กพับล็อก (Flat Metal Locks)เหล็กพับเป็นแผ่นเหล็กเหนียว ใช้ล็อกหัวสลักเกลียวที่อยู่มุมชิ้นงาน หรือ พบั เป็นคูก่ นั โดยพบั ให้ตรงดา้ นข้างเรยี บ - ปน้ิ ลอ็ ก (Cotter Pins) ขึ้นล็อกเปน็ เหล็กเหนยี วดัดงอได้ ใช้สอดใส่ในร่องน็อตและรสู ลักเกลียวทข่ี น้ แนน่ แล้ว ขอ้ ควรจำอยา่ คลายนอ็ ตถ้ารูไม่ตรง ให้ขันตอ่ จนรตู รงจึงสอดใส่ป้ิน - น็อตล็อกตัวเอง (Plastic Insert Nut) ส่วนบนบรรจุไฟเบอร์หรือพลาสติกโดยไม่ทำเกลียว เพื่อเพิ่มความฝืด ให้แก่เกลียวและป้องกันความชื้นตรงส่วนที่เป็นเกลียวล็อก เมื่อถอดออกแล้ว ไม่เก็บไปใช้อีก เพราะ ประสิทธภิ าพการลอ็ กจะลดลง - ลวดล็อก (Safety Wire)โยงยดึ กันคลาย ปลอดภัยกว่าการใชแ้ หวนลอ็ กลวดลอ็ กเป็นลวดเหล็กเหนียวทั่วไป ใช้ เชน่ ล็อกมเิ ตอร์ไฟฟา้ และมิเตอรป์ ระปาพร้อมลวดล็อกยังใชป้ ้องกนั การเปลย่ี นแปลงตีตราตะกวั่ 1.3 มาตรฐานเกลยี วเมตรกิ ISO และวติ เวอต มาตรฐานเกลียวมีหลายระบบด้วยกัน ประเทศในยุโรปและญี่ปุ่นใช้ระบบเมตริกด้วย ประเทศอังกฤษเป็น เจ้าของระบบเกลยี วนิ้ว อุตสาหกรรมไทยหลังปี 2500 เปลี่ยนใช้ระบบเมตริกกนั ทงั้ นัน้ เนื่องจากระบบเมตริกใช้ง่ายและเกิดมีตลาดร่วมในยุโรป อเมริกา และเอเชีย ได้ปรับปรุงมาตรฐานเกลียวเป็น ระบบ SI-Unit เพอื่ ให้ใช้ร่วมกนั ได้ หลงั จากนนั้ ไดป้ รับปรงุ ใหม่เปน็ ระบบเกลยี ว 1SO เกลียวหลัก ๆ ที่ควรรู้จัก มีดงั ตอ่ ไปน้ี เกลยี วเมตริกระบบ DIN (DIN-NORM) เดิมนั้นเยอรมันใช้เกลียวในระบบเมตริกซึ่งเป็นระบบของเยอรมันเอง เมื่อระบบ ISO เป็นที่ยอมรับและ แพรห่ ลายมากข้ึนในระดบั สากลจึงใชเ้ กลียวระบบ ISO ไปหมด ลักษณะเกลียวระบบเมตริก โคนเกลียวสลักเกลียวเป็นมุมแหลม ยอดเกลียวตัด โคนเกลียว น็อตเป็นมุมแหลม เหมอื นกัน แต่ยอดเกลยี วนอ็ ตมน เกลยี ว ISO เกลียว ISO แตกต่างกับเกลียวเมตริกตรงที่โคนเกลียวสลักเกลียวเป็นเส้นโค้งส่วนที่น็อตจะตัดยอดเกลียวเป็น ยอดตัด

9 ใบความรู้หนว่ ยที่ 1 ช่ือวิชา ช้นิ สว่ นเครอื่ งกล ชวั่ โมงรวม 36 ชม. ช่ือหน่วย สลักเกลียวและสกรู สอนคร้งั ท่ี 1 หน่วยท่ี 1 สลักเกลียวและสกรู จำนวน 2 ชวั่ โมง ขนาด D ของเกลยี ว มมุ เกลยี ว และระยะพติ ช์ของเกลียว ISO เทา่ และเหมือนกบั เกลียวเมตริกท้งั ส้ิน เกลยี ววิตเวอต เกลยี ววิตเวอตมีมุมเกลียว 55 ระยะพติ ชข์ องเกลยี วเป็นจำนวนเกลียวต่อนว้ิ เชน่ ขนาด 11 เกลียวต่อนิ้ว เป็น ตน้ เกลยี วท่อ เป็นเกลียววิตเวอต และมีรูปแบบเกลียวเฉพาะ สัญลักษณ์ของเกลียวท่อมิได้กำหนดเป็นขนาดโตนอก แต่ กำหนดเป็นขนาดของทอ่ เลยเช่น R 2 นิ้ว หมายถึง เกลยี วท่อขนาด นิ้วเป็นตน้ เกลยี ว 4 เหลีย่ มคางหมู ISO เกลียว 4 เหลี่ยมคางหมูใช้เป็นเกลียว บังคับการเคลื่อนที่มุมเกลียว 30 ขนาดอื่น ๆ ทั้งหมดกำหนดเป็น มม. ตัวอย่างTr 24 X 6 หมายถึง เกลียว 4 เหลี่ยมคางหมูที่มีขนาดวัดผ่านศูนย์กลาง 24 มม. และระยะพิตช์ 6 มม. ปกติเกลียว 4 เหลี่ยมคางหมู มักเป็นเกลียวหลายปาก สัญลักษณ์ของเกลียวชนดิ น้ีจะต้องแสดงขนาดโตนอก d และระยะลีด Pn (Lead) ตามระยะพิตช์ P สำหรับเกลียวปากเดียวระยะลีดกับระยะพิตช์นั้นยาวเท่ากัน คือ เท่ากับP เกลียว n ปาก จะมีระยะลีดเท่ากับ n เท่าระยะพิตช์หรือ Pn = n x P ตัวอย่างเช่น เกลียว 4 เหลี่ยม คางหมู Tr 50 x 24 (P8) หมายความว่าเป็นเกลียวขนาด โตนอก 8 50 มม. มีระยะลีด Pn = 24 มม. ระยะพติ ช์ P = 8 มม. ดังน้ัน จำนวนปากเกลยี ว n = Pn/P = 24 มม = 3 ปาก วิธคี ำนวณใช้หลักการเดยี วกันกับวิธี 8 มม. คำนวณเกลียวปากเดยี ว Tr 50 x 8 แต่ระยะการเคล่อื นทเี่ กลยี ว 3 ปาก จะเร็วเปน็ 3 เท่าของเกลียวปากเดยี ว 1.4 การผลิตเกลียวและคุณภาพเกลยี ว 1.4.1 งานผลติ เกลยี ว การตัดเกลียวดว้ ยมือหรือการกลึงเกลียว เป็นงานฝึกฝีมือเบื้องต้น ส่วนการผเป็นงานผลิตอุตสาหกรรม สำหรับ ใชง้ านจรงิ งานรีดขึ้นรูปเกลียวงานรีดขึ้นรูปเกลียว เป็นงานขึ้นรูปโลหะชนิดหนึ่งที่ไม่ต้องปาดผิวโลหะ เป็นวิธีประหยัด เหมาะกับผลิตเกลียวนอก วิธีรีดขึ้นเกลียว ทำให้เนื้อชิ้นงานแน่นมากขึ้น และชิ้นงานไม่ต้องถูกคมมีดเฉือนให้ ขาดแต่อยา่ งใด ตัวเกลียวทีผ่ ลิตได้มคี วามแข็งแรงสงู

10 ใบความรู้หนว่ ยที่ 1 ชอ่ื วิชา ชน้ิ สว่ นเครอื่ งกล ชัว่ โมงรวม 36 ชม. ชอ่ื หน่วย สลกั เกลียวและสกรู สอนครั้งท่ี 1 หน่วยที่ 1 สลักเกลยี วและสกรู จำนวน 2 ชว่ั โมง วิธีรดี เกลยี ว รดี ช้ินงานระหวา่ งแผ่นรดี 2 แผน่ หรอื รีดดว้ ยลกู กลง้ิ รีดเกลยี ว เปน็ วธิ รี ีดครงั้ เดยี วสำเรจ็ ช้ินงานจะ ถูกอัดรีดมวลโลหะอย่างแรงมาก ดังนั้นชิ้นงานจะโตเท่าขนาดวัดนอกของเกลียวสำเร็จไม่ได้ ต้องใช้ชิ้นงานที่มี ขนาดเท่าวงกลมพิตซ์ของเกลียวนั้นเท่านั้นหากเป็นเกลียวเมตริก ขนาดวงกลมพิตซ์ของเกลียวจะมีค่าเท่ากับ ขนาดวัดนอกสำเร็จของเกลียวลบด้วย 0.65 เท่าของระยะพิตช์ของเกลียวนั้น ๆ เช่น เกลียว M10 ขนาด ช้ินงานประมาณ 9 มม. เป็นตน้ วิธีรีดเกลียวด้วยแผ่นรีดเกลียวประกบ 2 แผ่น ชิ้นงานต้องอยู่ตรงกลางระหว่างแผ่นรีดเกลียวซึ่ งแผ่นหนึ่งติด แน่นอยู่กับที่ และอีกแผ่นหนึ่งเลื่อนเคลื่อนที่ได้ บนผิวแผ่นรีดเกลียวมีร่องเกลียวเป็นรูปแบบของเกลียวตาม ขนาดและรูปร่างเกลียวนั้นสำเร็จ รูปร่างของเกลียวจะต้องถูกต้องและได้ๆ มุมเกลียวต้องเอียงถูกต้อง เมื่อรีด เกลียวขนาดมาตรฐาน วิธีรีดเกลียวด้วยชุดลูกกลิ้งรีดเกลียวชิ้นงานอยู่ตรงกลางให้สามารถหมุนตามลูกกลิ้งขณะกดรีด เส้นเกลียวบน ลกู กล้งิ รีดเกลยี ว จะรดี เกลยี วสำเรจ็ ได้ถกู ตอ้ ง เช่นเดียวกบั แผน่ รีดเกลยี ว รปู ที่ 1.2 การรดี เกลียว

หน่วยที่ 1 แบบฝกึ เสริมทักษะหน่วยท่ี 1 11 ช่ือวิชา ชน้ิ ส่วนเครื่องกล ชื่อหน่วย สลกั เกลียวและสกรู ชว่ั โมงรวม 36 ชม. สลักเกลยี วและสกรู สอนครง้ั ที่ 1 หน่วยที่ ๑ จำนวน 2 ชวั่ โมง สลกั เกลียวและสกรู แบบฝกึ หัดหน่วยที่ 1 แบบทดสอบหน่วยที่ 1

12 แผนการเรียนรู้ที่ 1 สอื่ การสอน 1 เรือ่ ง สลกั เกลยี วและสกรู

13

14

15