ครีมขัดรองเท้าจากเปลือกผลไม้

วชิ าการศกึ ษาคน ควา ดว ยและสรางองคความรู (Research & Knowledge Formation) เรอ่ื ง ครีมขัดรองเทาจากเปลือกผลไม จดั ทำโดย นายณฏั ฐเศรษฐ โหมดทอง เลขที่ 7 ชั้นม.4/7 นายวราเทพ กจิ แกว เลขท่ี 17 ชนั้ ม.4/7 นางสาวชญั ญานุช ทวงที เลขที่ 23 ชัน้ ม.4/7 นางสาวปทติ ตา แกวเรืองฤทธ์ิ เลขท่ี 32 ชนั้ ม.4/7 นางสาวอรอนิ ทุ คลอ งนาวี เลขที่ 44 ชั้นม.4/7 คณุ ครูที่ปรึกษา คุณครูวธัญู ทองเหลือ คณุ ครูวรางคณา สุทธริ กั ษ ภาคเรยี นท่ี 2 ปก ารศึกษา 2564 โรงเรียนเตรียมอดุ มศึกษาภาคใต สำนกั งานเขตพ้นื ท่ีการศึกษามธั ยมศึกษา เขต 12

ท่ีมาและความสำคัญ จากที่คณะผูจ ดั ทำไดสังเกตการแตงกายของนกั เรียน ครู และบคุ คลในวัยทำงาน พบวาคน สวนใหญสวมใสรองเทาที่ทำจากหนังสีดำ ดังนั้นคงปฏิเสธไมไดวาน้ำยาหรือครีมขัดรองเทาตองมี สวนจำเปนในการทำใหรองเทามันวาว ซึ่งในน้ำยาหรือครีมขัดรองเทาตามทองตลาดมีสารชื่อวา สารซูดาน เรด (Sudan Red) ผสมอยู เปนสีที่ใชยอมในตระกูล Sudan มีคุณสมบัติสี สดใส ติด ทนทาน จากการวิจัยของหนวยงานนานาชาติดานการวิจัยพบวาสารซูดาน เรด เปนสารพิษ มีผล ตอ การทำลาย DNA ซ่ึงจะสง ผลใหเกิดเนือ้ งอกได สารพิษชนิดนี้สามารถเขา สรู า งกายของคนเราได ดวยการรับประทานการสูดดม หรือการสัมผัส คณะผูจัดทำจึงสนใจที่จะนำวัสดุจากธรรมชาติมา ทำเปนครีมขัดรองเทาโดยใชเปลือกผลไม เนื่องจากเปนสวนที่รับประทานไมได จึงนำมาทิ้งเปน ขยะทำใหเนา สง กลนิ่ เหมน็ เกดิ มลพษิ ทางกลน่ิ มแี มลงวันตอม เปนแหลง เพาะเชือ้ โรค จากทกี่ ลาว มาขางตนคณะผูจัดทำมีความคิดวาสามารถผลิตครีมขัดรองเทาจากเปลือกผลไมเพื่อลดปริมาณ สารพิษจากน้ำยาขัดรองเทาที่เขาสูรางกาย ลดปริมาณขยะประเภทมูลฝอย และเพิ่มมูลคาใหกับ ขยะเหลาน้ี

บทที่ 1 บทนำ ทมี่ าและความสำคญั ในปจ จุบนั มรี องเทา หลากหลายประเภทและรองเทา ก็ถือเปนเคร่ืองแตงกายท่ีสำคญั ในชวี ิตประจำวันซึ่งมี ความหลากหลายตามสมัยนิยม ตามวัสดุและประโยชนของการใชงาน เชน รองเทาหนังท่ีใชสวมใสในโอกาส สำคัญตาง ๆ รองเทาผาใบที่ใชสวมใสไดในหลากหลายสถานการณ หรือแมแตรองเทาแตะที่ใชสวมใสใน ชวี ติ ประจำวนั การแตงกายของบุคคลในสังคม สวนใหญสวมใสรองเทาทีท่ ำจากหนังสีดำ ดังนั้นคงปฏิเสธไมไดวาน้ำยา หรือครีมขดั รองเทาจึงมสี ว นจำเปนในการทำใหรองเทามันวาว ซง่ึ จากการวิจยั ของหนวยงานนานาชาตดิ า นการ วิจัยกลา ววา นำ้ ยาหรอื ครีมขดั รองเทาตามทองตลาดมีสารอันตรายผสมอยู ซ่งึ สามารถเขา สรู า งกายของคนเรา ไดด ว ยการรบั ประทาน การสดู ดม หรือการสมั ผัส คณะผูจัดทำจึงสนใจที่จะทำครีมขดั รองเทาโดยใชเ ปลอื กผลไม ไดแก เปลือกกลวย เปลอื กสม และเปลือก แกวมังกร ซึ่งเปลือกผลไมทั้งสามชนิดนี้มีสรรพคุณที่ทำใหรองเทาเกิดความมันวาว และเนื่องจากเปนสวนท่ี รบั ประทานไมไ ด จากท่กี ลาวมาขา งตน คณะผูจ ัดทำมคี วามคดิ วา การผลิตครีมขัดรองเทา จากเปลือกผลไมจะทำ ใหผ ใู ชมคี วามปลอดภัยจากการใชครีมขัดรองเทาที่มสี ารอันตราย และเพม่ิ มลู คาใหก บั ขยะเหลา น้ี คณะผูจัดทำ จงึ ทำโครงงานครมี ขัดรองเทา จากเปลอื กผลไม วัตถุประสงค 1. เพ่อื ศึกษาการทำครีมขัดรองเทา จากเปลือกกลวย เปลอื กแกวมงั กร และเปลือกสม 2. เพอ่ื ผลิตครมี ขดั รองเทา จากเปลือกกลว ย เปลอื กแกว มังกร และเปลือกสม สมมติฐาน เปลอื กกลว ย เปลือกแกว มงั กร และเปลอื กสม ทำเปนครมี ขดั รองเทา ได ประโยชนทค่ี าดวาจะไดรบั 1. ผลิตภัณฑครีมขัดรองเทาจากเปลือกกลวย เปลือกแกวมังกร และเปลือกสมที่ไดนำมาใชไดจริงใน ชวี ติ ประจำวนั 2. ไดทราบถึงวธิ ีการทำครีมขัดรองเทา จากเปลอื กกลว ย เปลอื กแกวมงั กร และเปลอื กสม

บทท่ี 2 เอกสารที่เกี่ยวของ ในการศกึ ษาเรอื่ งครีมขัดรองเทา จากเปลือกผลไมคณะผูจ ดั ทำไดศกึ ษาคาควา หาขอมูลจากเอกสารตาง ๆ ท่เี ก่ยี วขอ ง ซึง่ จะนำเสนอ ดังนี้ 1.เอกสารทีเ่ กยี่ วของ 1.1. กลว ย กลวย เปนพรรณไมลมลุกในสกุล Musa มีหลายชนดิ ในสกุล บางชนิดก็ออกหนอแตวาบางชนิดกไ็ มออก หนอ ใบแบนยาวใหญ กานใบตอนลางเปนกาบยาวหุมหอซอนกันเปนลำตน ออกดอกที่ปลายลำตนเปนปลี และมกั ยาวเปน งวง มีลกู เปนหวี ๆ รวมเรียกวา เครือ พืชบางชนดิ มลี ำตน คลายปาลม ออกใบเรยี งกันเปนแถว ทำนองพัดคลี่คลายใบกลวย เชน กลวยพัด (Ravenala madagascariensis) ทวา ความจรงิ แลว เปนพืชในสกุล อน่ื ที่มใิ ชท ั้งปาลมและกลว ย เปลือกกลวยสามารถนำมาทำความสะอาดรองเทาหนังไดเพราะในเปลือกกลวยมีสรรพคุณในการทำ ความสะอาดเครอ่ื งหนังหรือรองเทาที่ทำจากหนงั เพราะในเปลือกกลว ยนั้นมสี ารทที่ ำหนาที่คลายเปนสารขัดเงา และสามารถใชเ ปนสารใชเ คลอื บได 1.2. มังคดุ มังคุดเปนไมยืนตนเปนพืชในสกุลเดียวกับมะดัน และสมแขก ซึ่งลำตนจะตั้งตรง ไมคอยแตกกิ่งกาน ผิวลำตนเรยี บ เปลอื กผลหนา ผิวผลนิ่มและกลมแบน ภายในมเี น้ือสีขาว รสชาตหิ วานหรอื หวานอมเปร้ยี ว นอกจากกินเปนผลไมสดแลว ยังมีการทำเนื้อมังคุดแชแข็งเพื่อสงออก เมื่อถึงผูบริโภคปลายทางก็นำมา ละลายน้ำแข็งกินไดเชนกัน เปลอื กมังคุดใหส มี วง ใชทำน้ำยาขัดรองเทา ใชย อ มสีหนัง ใชเปน ยาฝาดสมาน และ ผสมในเครื่องสำอาง สารสกัดมังคุดมีฤทธิ์ยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรีย อันเปนสาเหตุอาการ ทองเสยี

1.3. สม สม คือ ตนไมชนิดไมผลและเปนไมยืนตนมีอายุยาวนานหลายปผลสมเปนผลไมที่ใชรับประทานสดและ นำมาปรุงอาหาร สมบางชนิดมีรสเปร้ียว บางชนิดมีรสหวานอมเปร้ียว และบางชนิดมีรสหวานอรอย ประเทศ ไทยเปนประเทศที่มีสมหลากหลายชนิด เชน สมเขียวหวาน สมเกลี้ยง สมตรา สมโอ บางชนิดไมมีคำวาสม นำหนาชื่อ เชน มะนาว มะกรูด แตก็ถอื วา เปน ผลไมในสกุลสม เชนกนั เปลือกสมมีสรรพคุณที่ทำใหเครื่องหนังหรือรองเทาที่ทำจากหนังเกิดความมันวาวจากกรดที่ไดจาก เปลือกสมซึง่ มีฤทธ์ใิ นการขจดั ฝนุ ละอองที่เกาะตามรองเทา โดยการนำเปลอื กสมมาหัน่ เปน ชน้ิ เล็ก ๆ ตม สักพัก แลวนำเปลือกสม ท่ตี ม แลว มาขัดถกู บั ภาชนะ ทำใหภาชนะมคี วามใส เงางามเหมอื นใหม 1.4. ถาน ถาน คือ ไมที่เผาแลวจนสุกมีสีดำ โดยมากใชเปนเช้ือเพลิงมีคุณสมบัติพิเศษอีกอยางหนึ่ง คือสามารถดูด ซับกลิ่นเหม็นอับไมพึงประสงคตาง ๆไดซึ่งจะเห็นจากการนำถานมาไวในตูเย็น ทำใหตูเย็นไมมีกลิ่นเหม็นคาว ใสไวในตูเ ส้อื ผา และตูโ ชวเพอ่ื ไมใหม กี ลนิ่ เหม็นอบั ผลผลติ ถานไมสามารถนำไปใชป ระโยชนไดม ากมาย 1.5. วาสลีน ลกั ษณะของวาสลีน ปโตรเลียมเจลลี่ ( Petroleum jelly) ถูกคนพบในป ค.ศ. 1859 (พ.ศ. 2402) ในพื้นที่ที่มีการขุดน้ำมัน คนงานบอน้ำมนั ไดน ำสารคลายขผี้ ้ึงซึ่งเปนกากหรือของเสยี จากกระบวนการทำงาน ซึ่งเรียกวา Rod wax พบ ตามทอ ตอของ ปม ที่เปน เคร่ืองจักร โดยนำมาทาแผลทเ่ี กิดจากของมีคมหรือแผลท่ีเกิดจากการถูกความรอนจน เปนรอยไหม จึงมีการนำเอา Rod wax มาสกดั จนไดป โ ตรเลียมเจลลี่ และเริม่ ผลติ ออกมาเปนผลิตภัณฑยาและ ต้งั ช่อื การคาวา Vaseline สำหรับในประเทศไทยอาจคุนเคยกับ Vaseline ในรูปแบบของเครื่องสำอางและหา ซื้อไดท้ังในซุปเปอรมาเก็ตตลอดไปจนถึงรานขายยา ประชาชนสามารถขอคำแนะนำการใชปโตรเลียมเจลลี่ จากผูเชี่ยวชาญ เชน แพทย เภสัชกร เพื่อทำความเขาใจและใชผลิตภัณฑปโตรเลียมเจลล่ีไดอยางถูกตองมาก ย่ิงข้นึ

1.6. หวั เช้ือนำ้ หอม หัวเชื้อน้ำหอม คือ สารละลายหอมระเหยทำจากน้ำมันกับแอลกอฮอล มีกลิ่นที่สกัดมาจากดอกไมใน ธรรมชาติ หรือกลิ่นที่สังเคราะหข้ึนมาผสมอยู ใชทาหรือพนตามเส้ือผาหรือรางกาย น้ำหอมจะระเหยออกมา พรอมกับสงกลิ่นหอมชวนดมออกมาดวย มีหลายกลิ่น บางกลิ่นเกิดจากการนำกลิ่นดอกไมหลายชนิดมาผสม กัน 1.7. นำ้ มนั มะกอก น้ำมันมะกอก (olive oil) เปนไขมันที่ไดมาจากมะกอกออลิฟ ซึ่งเปนพืชตนไมแบบด้ังเดิมของทะเลลุม น้ำเมดิเตอรเรเนียน น้ำมันที่ผลิตโดยการบดมะกอกท้ังหมดและการสกัดน้ำมันโดยใชเครื่องกลหรือสารเคมี เปนที่นิยมใชในการปรุงอาหาร, เครื่องสำอาง, ยา, สบู และเปนเช้ือเพลิงสำหรับน้ำมันโคมไฟแบบด้ังเดิม น้ำมนั มะกอกใชอยูทัว่ โลก โดยเฉพาะอยางย่ิงในประเทศแถบเมดิเตอรเ รเนยี น กฤติยา ไชยนอก. แกวมังกร (ออนไลน) . เขาถงึ ไดจาก : https://bit.ly/3B3WFHv. (วนั ท่คี นขอมลู : 22 มกราคม 2565). นติ พิ ฒั น ทรัพยอุไรรตั น. ถาน (ออนไลน) . เขาถึงไดจ าก: https://bit.ly/3rAc13m. (วนั ทีค่ น ขอ มลู : 22 มกราคม 2565). พรรณพร กะตะจิตต. หัวเชื้อนำ้ หอม (ออนไลน) . เขา ถึงไดจาก: https://bit.ly/35kNPJH. (วนั ท่คี น ขอมลู : 22 มกราคม 2565). เมดไทย. สม (ออนไลน) . เขาถึงไดจ าก: https://bit.ly/362mbS5. (วันทคี่ น ขอมลู 22 มกราคม 2565). วารสารอโศก. กลวย (ออนไลน) . เขา ถึงไดจ าก: https://bit.ly/3rz1R2P. (วนั ทค่ี น ขอ มูล: 22 มกราคม 2565). วกิ พิ เี ดยี . น้ำมันมะกอก (ออนไลน). เขา ถงึ ไดจ าก: https://bit.ly/3FY5DXs. (วันทีค่ น ขอ มูล: 22 มกราคม 2565). วิกิพีเดยี . วาสลีน (ออนไลน). เขา ถึงไดจาก : https://bit.ly/3KBwJqT. (วนั ทีค่ น ขอ มลู : 22 มกราคม 2565).

บทที่ 3 วิธกี ารดำเนินงาน ในการจัดทำโครงงาน IS การศึกษาคนควา และสรางองคความรู เร่อื ง ครีมขดั รองเทาจากเปลือกผลไม คณะผูจดั ทำโครงงานมีวธิ ีดำเนนิ งานโครงงาน ตามข้ันตอนดงั น้ี 1.สวนผสมและอปุ กรณ 1.1. วสั ดุของครมี ขัดรองเทา - เปลือกกลวย เปลือกสม และเปลือกแกวมังกร - ขผ้ี ึ้ง - ผงถาน - หวั นำ้ หอม - นำ้ มนั มะกอก - หมอ - ทพั พี - เตา - เคร่อื งปน - ตะแกรงรอน - ตลบั บรรจุภณั ฑ

2.ข้นั ตอนวิธกี ารดำเนินงาน 2.1. นำเปลอื กผลไม 1 กิโลกรมั มาผึง่ แดดแลว คั่วใหแหง 2.2. นำเปลือกผลไมม าปน ใหล ะเอยี ด แลวรอนดว ยตะแกรง 2.3. ใชผ งเปลอื กผลไม 15 กรัม ขผ้ี ้งึ 10 กรัม ผงถา น 10 กรมั น้ำมันมะกอก 10 มลิ ลิลติ ร หวั น้ำหอม 5 มิลลลิ ติ ร 2.4. นำเทยี นขี้ผ้งึ มาเคยี่ วดวยไฟออนๆ ประมาณ 5 นาที 2.5. เตมิ ผงเปลือกผลไมแ ละผงถานลงไป เคยี่ วใหเ ขากนั 2.6. เติมน้ำมนั มะกอกลงไปเค่ียวใหเขากนั จนเปนเนอ้ื ครีม 2.7. เตมิ หวั นำ้ หอมลงไปเคี่ยวใหเขา กนั 2.8. จะไดครีมขดั รองเทาจากเปลือกผลไม นำของเหลวในหมอใสตลบั ท่เี ตรียมไว 2.9. ตัง้ ทง้ิ ไวใหข องเหลวแขง็ ตัวแลว นำไปทดสอบ