นิราศภูเขาทอง

กระนี้หรือช่อื เสียงเกยี รติยศ จะมิหมดลว่ งหน้าทันตาเหน็ เป็นผ้ดู ีมมี ากแล้วยากเยน็ คดิ กเ็ ป็นอนิจจังเสียทงั้ นน้ั ......แลว้ จะเทยี บอะไรกบั ชอื่ เสยี งเกยี รตยิ ศของมนษุ ย์ กค็ งหมดไปในไม่นาน เหมือนกับเปน็ ผดู้ ี แล้วลาบาก เป็นคนมั่งมแี ลว้ ยากจน คิดแล้วทกุ อยา่ งไมเ่ ที่ยงแท้ ขอเดชะพระเจดีย์ครี มี าศ บรรจุธาตุท่ตี ้ังนรังสรรค์ ขา้ อตุ ส่าหม์ าเคารพอภวิ นั ท์ เป็นอนนั ตอ์ านสิ งส์ดารงกาย ......ขอเดชะแห่งเจดีย์ภูเขาทองซ่ึงบรรจุพระบรมสาริกธาตุ สุนทรภู่ขอให้ที่ได้มากราบในคร้ังนี้ ให้เป็นบญุ เพอ่ื เปน็ อานสิ งสใ์ หพ้ น้ ภยั ต่างๆ

จะเกดิ ชาตใิ ดใดในมนษุ ย์ ให้บริสทุ ธ์สมจติ ที่คิดหมาย ทัง้ ทกุ ข์โศกโรคภยั อยา่ ใกล้กราย แสนสบายบริบูรณ์ประยรู วงศ์ ......ถ้าจะเกิดชาติไหนๆก็ขอให้ตนบริสุทธิ์ทั้งกายและใจ ทั้งความทุกข์ความโศกอย่าได้มาใกล้ สบายไปตลอดกาล ทงั้ โลโภโทโสและโมหะ ใหช้ นะใจไดอ้ ยา่ ใหลหลง ขอฟงุ้ เฟือ่ งเรอื งวชิ าปัญญายง ทัง้ ให้ทรงศีลขันธ์ในสนั ดาน ......ทงั้ ความโลภ โกรธ หลง ขอให้ตนชนะได้ ขอให้มีสติปัญญาหลักแหลม ให้มีศลี ธรรมอยู่ ในใจ

อกี สองหญิงส่ิงรา้ ยและชายชวั่ อย่าเมามวั หมายรกั สมัครสมาน ขอสมหวงั ตัง้ ประโยชน์โพธิญาณ ตราบนพิ พานชาตหิ น้าใหถ้ าวร ....ทั้งผ้หู ญงิ รา้ ยและผชู้ ายชัว่ กข็ อใหอ้ ย่าไดร้ ้จู ักคบหากนั ขอใหส้ มดงั หวังแม้แต่ชาติหน้าก็ขอให้ เปน็ ดงั หวัง พอกราบพระปะดอกปทมุ ชาติ พบพระธาตุสถิตในเกสร สมถวิลยินดีชลุ กี ร ประคองชอ้ นเชญิ องคล์ งนาวา ......พอกม้ ลงกราบพระพุทธรูปเงยขึน้ มากเ็ หน็ ดอกบัวและก็เห็นพระบรมสารีริกธาตุอยู่ในเกสร ก็ดีใจมากและชอ้ นประคองลงเรือ

กับหนพู ดั มัสการสาเรจ็ แลว้ ใสข่ วดแกว้ วางไว้ใกล้เกศา มานอนกรงุ รุ่งข้ึนจะบชู า ไม่ปะตาตนั อกยิ่งตกใจ ......พอหนูพัดกราบไว้เสร็จแล้วก็ใส่พระบรมสารีริกธาตุไว้ในขวดแก้วแล้วก็วางไว้ใกล้ศีรษะเมื่อ นอน ไปนอนท่ีกรุงศรีอยุธยาและรุ่งเช้าจะบูชาพระบรมสารีริกธาตุแต่พอตื่นมามองไม่เห็นพระ บรมสารรี ิกธาตุก็ตกใจอย่างมากทัง้ ท่ีวางไวใ้ กลศ้ ีรษะ แสนเสยี ดายหมายจะชมบรมธาตุ ใจจะขาดคดิ มานา้ ตาไหล โอบ้ ุญน้อยลอยลับครรไลไกล เสยี นา้ ใจเจยี นจะดิน้ ส้ินชีวัน ......สนุ ทรภวู่ ่าเปน็ เพราะบญุ ตนนอ้ ยทาให้พระธาตุลอยไปไกล

สดุ จะอยู่ดูอื่นในฝืนโศก กาเรบิ โรครอ้ นฤทัยเฝา้ ใฝ่ฝนั พอตรตู่ รสู่ ุริย์ฉายข้นึ พรายพรรณ ให้ลอ่ งวนั หนงึ่ มาถึงธานี ......สุนทรภคู่ ิดวา่ ไมส่ ามารถอยู่ทเี่ จดีย์ภเู ขาทองตอ่ ได้เพราะจะยิ่งเศรา้ โศกและรอ้ นใจยิ่งข้นึ พอเชา้ ตรู่ พระอาทติ ย์ขึ้นสอ่ งฉาย กล็ อ่ งเรือถงึ กรงุ เทพฯโดยใช้เวลาเดนิ ทาง ๑ วัน ประทบั ท่าหน้าอรณุ อารามหลวง คอ่ ยสร่างทรวงทรงศีลพระชนิ สีห์ นิราศเรอื่ งเมืองเกา่ ของเราน้ี ไวเ้ ปน็ ที่โสมนสั ทัศนา ......ถึงหน้าวัดอรุณก็ค่อยสร่างจากความเศร้าเพราะได้กราบพระพุทธรูป นิราศภูเขาทองของ สุนทรภ่เู ร่อื งนี้ไว้เป็นทอ่ี า่ นเม่ือเศรา้ จะไดม้ ีความสุข

ด้วยได้ไปเคารพพระพทุ ธรูป ทัง้ สถปู บรมธาตุพระศาสนา เป็นนสิ ัยไว้เหมือนเตือนศรัทธา ตามภาษาไมส่ บายพอคลายใจ ......เพราะได้ไปกราบไว้พระพุทธรูป ทั้งกราบไว้พระบรมสารีริกธาตุ เพราะคนที่นับถือศาสนา พุทธเมือ่ ไม่สบายใจกจ็ ะกราบไหวพ้ ระพทุ ธรูปเพ่อื ใหส้ บายใจ ใช่จะมที ร่ี กั สมคั รมาด แรมนริ าศร้างมติ รพสิ มยั ซ่งึ ครวญคร่าทาทพี ิรพี้ ิไร ตามนสิ ัยกาพย์กลอนแตก่ อ่ นมา ......ตอนนี้สุนทรภู่ใช่ว่าจะมีคนรักหรือพึ่งจะจากรักมา แต่ที่กล่าวถึงผู้หญิงก็เพราะเป็นธรรม เนียมการแตง่ นิราศแต่โบราณ

เหมอื นแมค่ รวั คั่วแกงพะแนงผัด สารพัดเพียญชนงั เคร่อื งมงั สา อันพริกไทยใบผกั ชีเหมือนสกี า ตอ้ งโรยหนา้ เสียสกั หน่อยอรอ่ ยใจ .....เหมอื นแมค่ รวั จะปรงุ อาหารประเภทพะแนงนอกจากจะใสเ่ ครอ่ื งปรงุ และเนอื้ สตั วแ์ ลว้ ยงั ตอ้ งใส่ พริกไทยใบผักชีเพ่ือเพิ่มความน่ารับประทานแก่อาหาร และผู้หญิงก็เหมือนพริกไทยใบผักชี เพื่อใหน้ ิราศนนี้ า่ อา่ น จงทราบความตามจริงทุกส่งิ ส้นิ อย่านึกนนิ ทาแถลงแหนงไฉน นกั เลงกลอนนอนเปล่าก็เศรา้ ใจ จงึ รา่ ไรเรือ่ งรา้ งเล่นบา้ งเอย ......ขอให้ทราบความจริงทุกๆอย่างว่าสุนทรภู่ไม่ได้มีผู้หญิงเลยขออย่าได้นินทาให้เสียหาย เพราะคนท่ีมีความสามารถในเชิงกลอนจะน่ังๆนอนๆเฉยๆก็จะน่าเบื่อและเศร้าใจ จึงจะต้องแต่ง กลอนเพื่อคลายเหงาและคลายความเศรา้ ใจ และใหไ้ ดผ้ ลงานเปน็ ทปี่ ระจกั ษ์