คู่มือการควบคุมการประกอบกิจการประเภทใบชาแห้ง ชาผง หรือเครื่องดื่มชนิดผงอื่นๆ

(3) มเี ถา ทล่ี ะลายนำ้ ได (water soluble ash) ไมน อ ยกวา รอ ยละ 45 ของเถา ทง้ั หมด (4) มสี ารทส่ี กดั ไดด ว ยนำ้ รอ น (hot water extract) ไมน อ ยกวา รอ ยละ 32 ของนำ้ หนกั ชาแหง (5) มกี าเฟอนี (caffeine) ไมน อ ยกวา รอ ยละ 1.5 ของนำ้ หนกั (6) ไมใ สส ี ในกรณที ช่ี ามวี ตั ถอุ น่ื ผสมอยเู พอ่ื แตง กลน่ิ วตั ถทุ น่ี ำมาผสมตอ งไมเ ปน อนั ตรายตอ รา งกาย และตอ งไดร บั ความเหน็ ชอบจากสำนกั งานคณะกรรมการ อาหารและยา ขอ 5 ชาตามขอ 3(2) ตอ งมคี ณุ ภาพหรอื มาตรฐาน ดงั ตอ ไปน้ี (1) มคี วามชน้ื ไมเ กนิ รอ ยละ 6 ของนำ้ หนกั (2) มเี ถา ทง้ั หมดไมเ กนิ รอ ยละ 20 ของนำ้ หนกั ชาผงสำเรจ็ รปู แหง (3) มกี าเฟอนี (caffeine) ไมน อ ยกวา รอ ยละ 4.0 ของนำ้ หนกั เวน แต ชาผงสำเรจ็ รปู ทส่ี กดั เอากาเฟอนี ออกแลว ใหม กี าเฟอนี ไดใ นปรมิ าณทไ่ี ดร บั ความเหน็ ชอบจากสำนกั งานคณะกรรมการอาหารและยา (4) ไมใ สส ี ในกรณชี าผงสำเรจ็ รปู มวี ตั ถอุ น่ื ผสมอยเู พอ่ื แตง กลน่ิ หรอื รส วตั ถทุ น่ี ำมา ผสมตอ งไมเ ปน อนั ตรายตอ รา งกาย และตอ งไดร บั ความเหน็ ชอบจากสำนกั งาน คณะกรรมการอาหารและยา ขอ 6 ชาตามขอ 3(3) ชนดิ เหลว ตอ งมคี ณุ ภาพหรอื มาตรฐาน ดงั ตอ ไปน้ี (1) มกี ลน่ิ และรสตามลกั ษณะเฉพาะของชา (2) ไมม ตี ะกอน เวน แตตะกอนอนั มีตามธรรมชาติของสวนประกอบ (3) น้ำที่ใชผลิตตองเปนน้ำที่มีคุณภาพหรือมาตรฐานตามประกาศ กระทรวงสาธารณสขุ วา ดว ยเรอ่ื งนำ้ บรโิ ภคในภาชนะบรรจทุ ป่ี ด สนทิ 42

(4) ตรวจพบแบคทเี รยี ชนดิ โคลฟิ อรม นอ ยกวา 2.2 ตอ ชาปรงุ สำเรจ็ 100 มลิ ลลิ ติ ร โดยวธิ เี อม็ พเี อน็ (Most Probable Number) (5) ตรวจไมพ บแบคทเี รยี ชนดิ อ.ี โคไล (Escherichia coli) (6) ไมม จี ลุ นิ ทรยี ท ท่ี ำใหเ กดิ โรค (7) ไมม สี ารเปน พษิ จากจลุ นิ ทรยี ห รอื สารเปน พษิ อน่ื ในปรมิ าณทอ่ี าจ เปน อนั ตรายตอ สขุ ภาพ (8) ไมม ยี สี ตแ ละเชอ้ื รา (9) ตรวจพบสารปนเปอ นไดไ มเ กนิ ทก่ี ำหนด ดงั ตอ ไปน้ี (9.1) สารหนู ไมเกิน 0.2 มิลลิกรัม ตอชาปรุงสำเร็จชนิดเหลว 1 กโิ ลกรมั (9.2) ตะกั่ว ไมเกิน 0.5 มิลลิกรัม ตอชาปรุงสำเร็จชนิดเหลว 1 กโิ ลกรมั (9.3) ทองแดง ไมเกิน 5 มิลลิกรัม ตอชาปรุงสำเร็จชนิดเหลว 1 กโิ ลกรมั (9.4) สังกะสี ไมเกิน 5 มิลลิกรัม ตอชาปรุงสำเร็จชนิดเหลว 1 กโิ ลกรมั (9.5) เหล็ก ไมเกิน 15 มิลลิกรัม ตอชาปรุงสำเร็จชนิดเหลว 1 กโิ ลกรมั (9.6) ดบี กุ ไมเ กนิ 250 มลิ ลกิ รมั ตอ ชาปรงุ สำเรจ็ ชนดิ เหลว 1 กโิ ลกรมั (9.7) ซลั เฟอรไ ดออกไซด ไมเ กนิ 10 มลิ ลกิ รมั ตอ ชาปรงุ สำเรจ็ ชนดิ เหลว 1 กโิ ลกรมั (10) ใชว ตั ถทุ ใ่ี หค วามหวานแทนนำ้ ตาลหรอื ใชร ว มกบั นำ้ ตาลนอกจาก การใชน ำ้ ตาลได โดยใชว ตั ถทุ ใ่ี หค วามหวานแทนนำ้ ตาลไดต ามมาตรฐาน อาหาร เอฟ เอ โอ/ดบั บลวิ เอชโอ, โคเดก็ ซ (Joint FAO/WHO, Codex) ที่วาดวยเรื่อง วัตถุเจือปนอาหาร และฉบับที่ไดแกไขเพิ่มเติมในกรณี 43

ทไ่ี มม มี าตรฐานกำหนดไวต ามวรรคหนง่ึ ใหส ำนกั งานคณะกรรมการ อาหารและยาประกาศกำหนดโดยความเหน็ ชอบของคณะกรรมการ อาหาร (11) ใหใ ชว ตั ถกุ นั เสยี ได ดงั ตอ ไปน้ี (11.1) ซลั เฟอรไ ดออกไซด ไมเ กนิ 70 มลิ ลกิ รมั ตอ ชาปรงุ สำเรจ็ ชนดิ เหลว 1 กโิ ลกรมั (11.2) กรดเบนโซอกิ หรอื กรดซอรบ กิ หรอื เกลอื ของกรดทง้ั สองน้ี โดยคำนวณเปน ตวั กรดไดไ มเ กนิ 200 มลิ ลกิ รมั ตอ ชาปรงุ สำเรจ็ ชนดิ เหลว 1กโิ ลกรมั การใชวัตถุกันเสียใหใชไดเพียงชนิดหนึ่งชนิดใดตามปริมาณที่ กำหนดใน (11.1) หรอื (11.2) ถา ใชเ กนิ หนง่ึ ชนดิ ตอ งมปี รมิ าณของ ชนดิ ทใ่ี ชร วมกนั ไมเ กนิ ปรมิ าณของวตั ถกุ นั เสยี ชนดิ ทก่ี ำหนดใหใ ชน อ ยทส่ี ดุ เมอ่ื จำเปน ตอ งใชว ตั ถกุ นั เสยี แตกตา งไปจากทก่ี ำหนดไวด งั กลา ว ขา งตน ตอ งไดร บั ความเหน็ ชอบจากสำนกั งานคณะกรรมการอาหารและยา (12) ในกรณชี าปรงุ สำเรจ็ มวี ตั ถอุ น่ื ผสมอยเู พอ่ื แตง กลน่ิ หรอื รส วตั ถุ ทน่ี ำมาผสมตอ งไมเ ปน อนั ตรายตอ รา งกาย และตอ งไดร บั ความเหน็ ชอบจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ขอ 7 ชาปรุงสำเร็จชนิดแหง ตองมีคุณภาพหรือมาตรฐาน ดังตอไปนี้ (1) มีความชื้นไมเกินรอยละ 6 ของน้ำหนัก (2) เมื่อละลายหรือผสมน้ำตามที่กำหนดไวในฉลาก ตองมีคุณภาพ หรือมาตรฐานตามขอ 6 ขอ 8 ผูผลิตหรือผูนำเขาเพื่อจำหนาย ตองปฏิบัติตามประกาศกระทรวง- สาธารณสขุ วา ดว ยเรอ่ื ง วธิ กี ารผลติ เครอ่ื งมอื เครอ่ื งใชใ นการผลติ และการเกบ็ รกั ษา อาหาร ขอ 9 การใชภาชนะบรรจุชา ใหปฏิบัติตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข วา ดว ย เรื่อง ภาชนะบรรจุ 44

ขอ 10 การแสดงฉลากของชา ใหป ฏบิ ตั ติ ามประกาศกระทรวงสาธารณสขุ วา ดว ย เรื่อง ฉลาก ขอ 11 ใหใบสำคัญการขึ้นทะเบียนตำรับอาหารหรือใบสำคัญการใชฉลาก อาหารตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 58 (พ.ศ.2524) เรื่อง ชา ลงวันที่ 29 พฤษภาคม พ.ศ.2524 ซึ่งออกใหกอนวันที่ประกาศนี้ใช บังคับยังคงใชตอไปไดอีกสองป นับแตวันที่ประกาศนี้ใชบังคับ ขอ 12 ใหผูผลิต ผูนำเขาชาที่ไดรับอนุญาตอยูกอนวันที่ประกาศนี้ใชบังคับ ยื่นคำขอรับเลขสารบบอาหารภายในหนึ่งป นับแตวันที่ประกาศนี้ใชบังคับ เมื่อยื่นคำขอดังกลาวแลวใหไดรับการผอนผันการปฏิบัติตามขอ 8 ภายใน สองป นับแตวันที่ประกาศนี้ใชบังคับ และใหคงใชฉลากเดิมที่เหลืออยูตอไป จนกวาจะหมดแตตองไมเกินสองป นับแตวันที่ประกาศนี้ใชบังคับ ขอ 13 ประกาศนี้ ใหใชบงั คับเมอื่ พนกำหนดหน่ึงรอยแปดสบิ วันนบั แตว นั ถดั จากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเปนตนไป ประกาศ ณ วันที่ 19 กันยายน พ.ศ.2543 กร ทัพพะรังสี รัฐมนตรีวาการกระทรวงสาธารณสุข (ราชกิจจานุเบกษาฉบับประกาศทั่วไป เลม 118 ตอนพิเศษ 6 ง. ลงวันที่ 24 มกราคม พ.ศ.2544) 45

ปร(ะฉกบาับศทกรี่ 2ะ7ท7ร)วงพส.ศาธ.2า5ร4ณ6สุข เรื่อง ชา (ฉบับที่ 2) โดยที่เปนการสมควรแกไขเพิ่มเติมประกาศกระทรวงสาธารณสุขวาดวย เรื่อง ชา อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 5 และมาตรา 6(10) แหงพระราช- บัญญัติอาหาร พ.ศ.2522 อันเปนพระราชบัญญัติที่มีบทบัญญัติบางประการ เกย่ี วกบั การจำกดั สทิ ธแิ ละเสรภี าพของบคุ คล ซง่ึ มาตรา 29 ประกอบกบั มาตรา 35 มาตรา 39 มาตรา 48 และมาตรา 50 ของรฐั ธรรมนญู แหง ราชอาณาจกั รไทย บญั ญตั ใิ หก ระทำไดโ ดยอาศยั อำนาจตามบทบญั ญตั แิ หง กฎหมาย รฐั มนตรวี า การ กระทรวงสาธารณสขุ ออกประกาศไวดังตอไปนี้ ขอ 1 ใหย กเลิกความในขอ 10 ของประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบบั ที่ 196) พ.ศ.2543 เรื่อง ชา ลงวันที่ 19 กันยายน พ.ศ.2543 และใหใชความ ตอไปนี้แทน \"ขอ 10 การแสดงฉลากของชา ใหปฏิบัติตามประกาศกระทรวง- สาธารณสุขวาดวยเรื่อง ฉลากและฉลากของชาปรุงสำเร็จพรอมบริโภคชนิด เหลวตามขอ 3(3) ตอ งแสดงขอ ความ \"มกี าเฟอนี ..….. มลิ ลกิ รมั ตอ 100 มลิ ลลิ ติ ร\" (ความทเ่ี วน ไวใ หแ สดงปรมิ าณกาเฟอนี ) ดว ยตวั อกั ษรสเี ขม เสน ทบึ ขนาดความสงู ไมนอยกวา 2 มิลลิเมตร ที่อานไดชัดเจนอยูในกรอบพื้นสีขาว บริเวณเดียวกับ ชื่ออาหารหรือเครื่องหมายการคา\" ขอ 2 ใหชาปรุงสำเร็จพรอมบริโภคชนิดเหลวที่ไดรับเลขสารบบอาหาร อยูกอนวันที่ประกาศนี้ใชบังคับซึ่งผลิตหรือนำเขาภายในเกาสิบวัน นับแตวัน ที่ประกาศนี้ใชบังคับใหยังคงใชฉลากเดิมตอไปได สำหรบั ชาปรงุ สำเรจ็ พรอ มบรโิ ภคชนดิ เหลวทภ่ี าชนะบรรจเุ ปน กลอ งกระดาษ ยเู อชทที ไ่ี ดร บั เลขสารบบอาหารอยกู อ นวนั ทป่ี ระกาศนใ้ี ชบ งั คบั ซง่ึ ผลติ หรอื นำเขา ภายในหนง่ึ รอ ยแปดสบิ วนั นบั แตว นั ทป่ี ระกาศนใ้ี ชบ งั คบั ใหย งั คงใชฉ ลากเดมิ ตอ ไปได 46

ขอ 3 ประกาศนใ้ี หใ ชบ งั คบั ตง้ั แตว นั ถดั จากวนั ประกาศในราชกจิ จานเุ บกษา เปนตนไป ประกาศ ณ วันที่ 3 ธันวาคม พ.ศ.2546 (ลงชื่อ) สุดารัตน เกยุราพันธุ (นางสุดารัตนเกยุราพันธุ) รัฐมนตรีวาการกระทรวงสาธารณสุข 47

ป(รฉะบกับาทศกี่ ๓ร๕ะท๖ร)วพงส.ศา.ธ๒าร๕ณ๕ส๖ุข เรื่อง เครื่องดื่มในภาชนะบรรจุที่ปดสนิท โดยที่เปนการสมควรปรับปรุงประกาศกระทรวงสาธารณสุขวาดวยเรื่อง เครอ่ื งดม่ื ในภาชนะบรรจุที่ปดสนิท อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๖ (๓) (๔) (๖) (๗) และ (๑๐)แหงพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. ๒๕๒๒ อันเปนกฎหมายที่มี บทบัญญัตบิ างประการเกี่ยวกับการจำกดั สิทธิและเสรีภาพของบุคคล ซ่งึ มาตรา ๒๙ ประกอบกบั มาตรา ๓๓ มาตรา ๔๑ มาตรา ๔๓ และมาตรา ๔๕ ของรฐั ธรรมนญู แหง ราชอาณาจกั รไทย บญั ญตั ใิ หก ระทำไดโ ดยอาศยั อำนาจตามบทบญั ญตั แิ หง กฎหมาย รฐั มนตรวี า การกระทรวงสาธารณสุข ออกประกาศไว ดังตอไปนี้ ขอ ๑ ใหยกเลิก (๑) ประกาศกระทรวงสาธารณสขุ (ฉบบั ท่ี ๒๑๔) พ.ศ. ๒๕๔๓ เรอ่ื ง เครอ่ื งดม่ื ในภาชนะบรรจุที่ปดสนิท ลงวันที่ ๑๙ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๓ (๒) ประกาศกระทรวงสาธารณสขุ (ฉบบั ท่ี ๒๓๐) พ.ศ. ๒๕๔๔ เรอ่ื ง เครอ่ื งดม่ื ในภาชนะบรรจทุ ป่ี ด สนทิ (ฉบบั ท่ี ๒) ลงวนั ท่ี ๒๔ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๔๔ (๓) ประกาศกระทรวงสาธารณสขุ (ฉบบั ท่ี ๒๙๐) พ.ศ. ๒๕๔๘ เรอ่ื ง เครอ่ื งดม่ื ในภาชนะบรรจุที่ปดสนิท (ฉบับที่ ๓) ลงวันที่ ๒๕ กุมภาพันธ พ.ศ. ๒๕๔๘ (๔) ประกาศกระทรวงสาธารณสขุ เรอ่ื ง เครอ่ื งดม่ื ในภาชนะบรรจทุ ป่ี ด สนทิ (ฉบับที่ ๔) ลงวันที่ ๔ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ ขอ ๒ ใหเ ครอ่ื งดม่ื ในภาชนะบรรจทุ ป่ี ด สนทิ เปน อาหารทก่ี ำหนดคณุ ภาพหรอื มาตรฐาน ขอ ๓ เครื่องดื่มในภาชนะบรรจุที่ปดสนิทตามขอ ๒ แบงออกเปน ๕ ชนิด ดังตอไปนี้ (๑) น้ำที่มีกาซคารบอนไดออกไซดหรือออกซิเจนผสมอยูดวย 48

(๒) เครื่องดื่มที่มีหรือทำจากผลไม พืชหรือผัก ไมวาจะมีกาซคารบอนได- ออกไซดหรือออกซิเจนผสมอยูดวยหรือไมก็ตาม (๓) เครื่องดื่มที่มีหรือทำจากสวนผสมที่ไมใชผลไม พืชหรือผัก ไมวา จะมีกาซคารบอนไดออกไซด  หรือออกซิเจน ผสมอยูดวยหรือไมก็ตาม (๔) เครื่องดื่มตาม (๒) หรือ (๓) ชนิดเขมขนซึ่งตองเจือจางกอนบริโภค (๕) เครื่องดื่มตาม (๒) หรือ (๓) ชนิดแหง ขอ ๔ เครื่องดื่มตามขอ ๒ ตองมีคุณภาพหรือมาตรฐาน ดังตอไปนี้ (๑) มีกลิ่นและรสตามลักษณะเฉพาะของเครื่องดื่มนั้น (๒) ไมมีตะกอน เวนแตตะกอนอันมีตามธรรมชาติของสวนประกอบ (๓) นำ้ ทใ่ี ชผ ลติ ตอ งเปน นำ้ ทม่ี คี ณุ ภาพหรอื มาตรฐานตามประกาศกระทรวง- สาธารณสุขวาดวย เรื่อง น้ำบริโภคในภาชนะบรรจุที่ปดสนิท (๔) ตรวจพบแบคทีเรียชนิดโคลิฟอรมนอยกวา ๒.๒ ตอเครื่องดื่ม ๑๐๐ มลิ ลลิ ติ ร โดยวิธี เอ็ม พี เอ็น (Most Probable Number) (๕) ตรวจไมพบแบคทีเรียชนิด อี.โคไล (Escherichia coli) (๖) จุลินทรียที่ทำใหเกิดโรคใหเปนไปตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข วา ดว ย เรื่อง มาตรฐานอาหารดานจุลินทรียที่ทำใหเกิดโรค (๗) ไมมีสารเปนพิษจากจุลินทรียหรือสารเปนพิษอื่นในปริมาณที่อาจ เปนอันตรายตอสุขภาพ (๘) ตรวจพบยีสตและเชื้อราได ดังนี้ (๘.๑) นอ ยกวา ๑ ในเครอ่ื งดม่ื ๑ มลิ ลลิ ติ ร สำหรบั เครอ่ื งดม่ื ตามขอ ๓ (๑) (๘.๒) นอ ยกวา ๑ ในเครอ่ื งดม่ื ๑ มลิ ลลิ ติ ร สำหรบั เครอ่ื งดม่ื ตามขอ ๓ (๒) และขอ ๓ (๓) ทผ่ี า นกรรมวธิ สี เตอรไิ ลส หรอื ยู เอช ที (๘.๓) นอ ยกวา ๑๐๐ ในเครอ่ื งดม่ื ๑ มลิ ลลิ ติ ร สำหรบั เครอ่ื งดม่ื ตามขอ ๓ (๒) และ ขอ ๓ (๓) ที่ผานกรรมวิธีอื่นนอกเหนือจากวิธี สเตอริไลส หรอื ยู เอช ที 49

(๘.๔) นอยกวา ๑๐ ในเครื่องดื่ม ๑ กรัม สำหรับเครื่องดื่มตามขอ ๓ (๔) ที่ผานกรรมวิธี สเตอริไลส หรือ ยู เอช ที (๘.๕) นอยกวา ๑๐๐ ในเครื่องดื่ม ๑ กรัม สำหรับเครื่องดื่มตามขอ ๓ (๔) ที่ผานกรรมวิธีอื่นนอกเหนือจากวิธีสเตอริไลส หรือ ยู เอช ที (๘.๖) นอ ยกวา ๑๐๐ ในเครอ่ื งดม่ื ๑ กรมั สำหรบั เครอ่ื งดม่ื ตามขอ ๓ (๕) การตรวจวเิ คราะหย สี ตแ ละเชื้อราดงั กลาวใหใ ชวิธี Bacterio- logical Analytical Manual(BAM) Online. U. S. Food and Drug Administration ทเ่ี ปน ปจ จบุ นั (updated version) หรอื วิธีที่มคี วามถูกตอ งเทียบเทา (or equivalent method) (๙) ไมมีสารปนเปอน เวนแต ดังตอไปนี้ (๙.๑) สารหนู ไมเกิน ๐.๒ มิลลิกรัม ตอเครื่องดื่ม ๑ กิโลกรัม (๙.๒) ตะกั่ว ไมเกิน ๐.๕ มิลลิกรัม ตอเครื่องดื่ม ๑ กิโลกรัม (๙.๓) ทองแดง ไมเกนิ ๕ มิลลิกรัม ตอเครื่องดื่ม ๑ กิโลกรัม (๙.๔) สังกะสี ไมเกิน ๕ มิลลิกรัม ตอเครื่องดื่ม ๑ กิโลกรัม (๙.๕) เหล็ก ไมเกิน ๑๕ มิลลิกรัม ตอเครื่องดื่ม ๑ กิโลกรัม (๙.๖) ดีบุก ไมเกิน ๒๕๐ มิลลิกรัม ตอเครื่องดื่ม ๑ กิโลกรัม (๙.๗) ซลั เฟอรไ ดออกไซด ไมเ กนิ ๑๐ มลิ ลกิ รมั ตอ เครอ่ื งดม่ื ๑ กโิ ลกรมั (๑๐) ใชว ตั ถทุ ใ่ี หค วามหวานแทนนำ้ ตาลหรอื ใชร ว มกบั นำ้ ตาล นอกจากการใช น้ำตาลได โดยใหใชวัตถุที่ใหความหวานแทนน้ำตาลไดตามมาตรฐานอาหาร เอฟ เอ โอ/ดบั บลวิ เอช โอ, โคเดก็ ซ( Joint FAO/WHO, Codex) ทว่ี า ดว ยเรอ่ื ง วัตถุเจือปนอาหาร และฉบับที่ไดแกไขเพิ่มเติม ในกรณที ไ่ี มม มี าตรฐานกำหนดไวต ามวรรคหนง่ึ ใหส ำนกั งานคณะกรรมการ อาหารและยาประกาศกำหนดโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการอาหาร ๑๑) มแี อลกอฮอลอ นั เกดิ ขน้ึ จากธรรมชาตขิ องสว นประกอบและแอลกอฮอล ที่ใชในกรรมวิธีการผลิตรวมกันไดไมเกินรอยละ ๐.๕ ของน้ำหนัก ถาจำเปน ตองมีแอลกอฮอลในปริมาณสูงกวาที่กำหนดไว ตองไดรับความเห็นชอบจาก สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา 50

แอลกอฮอลที่ใชในกรรมวิธีการผลิตตองไมใชเมทิลแอลกอฮอล เครอ่ื งดม่ื ชนดิ เขม ขน ทต่ี อ งเจอื จางหรอื เครอ่ื งดม่ื ชนดิ แหง ทต่ี อ งละลายกอ น บริโภคตามที่กำหนดไวในฉลาก เมื่อเจือจางหรือละลายแลวตรวจพบแบคทีเรีย ชนดิ โคลิฟอรมไดตาม (๔) และมีสารปนเปอนไดตามที่กำหนดไวใน (๙) ขอ ๕ เครอ่ื งดม่ื ตามขอ ๓ นอกจากตอ งมคี ณุ ภาพหรอื มาตรฐานตามขอ ๔ แลว ตองมีคุณภาพหรือมาตรฐานเฉพาะ ดังตอไปนี้ดวย (๑) เครอ่ื งดม่ื ตามขอ ๓ (๒) ตอ งมคี ณุ ภาพหรอื มาตรฐานตามประเภทหรอื ชนดิ ของผลไมพ ชื หรอื ผกั นน้ั ๆ ทไ่ี ดร บั ความเหน็ ชอบจากสำนกั งานคณะกรรมการ- อาหารและยา (๒) เครอ่ื งดม่ื ตามขอ ๓ (๒) ชนดิ เขม ขน หรอื ชนดิ แหง เมอ่ื เจอื จางหรอื ละลาย แลว ตอ งมคี ณุ ภาพหรอื มาตรฐานตามประเภทหรอื ชนดิ ของผลไม พชื หรอื ผกั นน้ั ๆ ที่ไดรับความเห็นชอบจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (๓) เครื่องดื่มชนิดแหงมีความชื้นไมเกินรอยละ ๖ ของน้ำหนัก ถาเปน เครื่องดื่มชนิดแหงที่ผลิตจากพืชหรือผัก ใหมีความชื้นไดตามที่ไดรับความเห็น ชอบจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (๔) เครื่องดื่มตามขอ ๓ (๒) หรือ ๓ (๓) มีวัตถุกันเสียได ดังตอไปนี้ (๔.๑) ซลั เฟอรไ ดออกไซด ไมเ กนิ ๗๐ มลิ ลกิ รมั ตอ เครอ่ื งดม่ื ๑ กโิ ลกรมั (๔.๒) กรดเบนโซอิค หรือกรดซอรบิค หรือเกลือของกรดทั้งสองนี้ โดยคำนวณเปนตัวกรดไดไมเกิน ๒๐๐ มิลลิกรัม ตอเครื่องดื่ม ๑ กิโลกรัม เครื่องดื่มตามขอ ๓ (๒) หรือ ๓ (๓) ชนิดเขมขน เมื่อเจือจางแลวมีวัตถุ กันเสียไดไมเกินที่กำหนดไวใน (๔) เครอ่ื งดม่ื ตามขอ ๓ (๒) หรอื ๓ (๓) ชนดิ แหง เมอ่ื ละลายแลว มวี ตั ถกุ นั เสยี ได ไมเกินที่กำหนดไวใน (๔) การใชว ตั ถกุ นั เสยี ใหใ ชไ ดเ พยี งชนดิ หนง่ึ ชนดิ ใดตามปรมิ าณทก่ี ำหนดใน (๔.๑) หรือ (๔.๒)ถาใชเกินหนึ่งชนิด ตองมีปริมาณของชนิดที่ใชรวมกันไมเกินปริมาณ ของวัตถุกันเสียชนิดที่กำหนดใหใชนอยที่สุด 51

เมอ่ื จำเปน ตอ งใชว ตั ถกุ นั เสยี แตกตา งไปจากทก่ี ำหนดไวด งั กลา วขา งตน ตอ ง ไดร บั ความเห็นชอบจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (๕) เครอ่ื งดม่ื ตามขอ ๓ (๓) ทใ่ี ชว ตั ถแุ ตง กลน่ิ รสทม่ี กี าเฟอนี ตามธรรมชาติ ตองมีปริมาณกาเฟอีนไมเกิน ๑๕ มิลลิกรัมตอเครื่องดื่ม ๑๐๐ มิลลิลิตร ขอ ๖ ผูผลิตหรือผูนำเขาเครื่องดื่มในภาชนะบรรจุที่ปดสนิทเพื่อจำหนาย ตองปฏิบัติแลวแตกรณี ดังนี้ (๑) ปฏิบัติตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขวาดวยเรื่อง วิธีการผลิต เครื่องมือ เครื่องใชในการผลิต และการเก็บรักษาอาหาร สำหรับเครื่องดื่มใน ภาชนะบรรจทุ ป่ี ด สนทิ ทม่ี ใิ ชช นดิ ทม่ี คี วามเปน กรดตำ่ และชนดิ ทป่ี รบั กรด หรอื (๒) ปฏบิ ตั ติ ามประกาศกระทรวงสาธารณสขุ วา ดว ยเรอ่ื ง วธิ กี ารผลติ เครอ่ื งมอื เครอ่ื งใชใ นการผลติ และการเกบ็ รกั ษาอาหารในภาชนะบรรจทุ ป่ี ด สนทิ ชนดิ ทม่ี ี ความเปน กรดตำ่ และชนดิ ทป่ี รบั กรด สำหรบั เครอ่ื งดม่ื ในภาชนะบรรจทุ ป่ี ด สนทิ ชนิดที่มีความเปนกรดต่ำ และชนิดที่ปรับกรด ขอ ๗ ภาชนะบรรจุที่ใชบรรจุเครื่องดื่ม ใหปฏิบัติตามประกาศกระทรวง- สาธารณสุขวาดวย เรื่อง ภาชนะบรรจุ ขอ ๘ การแสดงฉลากของเครื่องดื่ม ใหปฏิบัติตามประกาศกระทรวง- สาธารณสขุ วา ดว ยเรอ่ื ง ฉลาก เวน แตก ารใชช อ่ื เครอ่ื งดม่ื ตามขอ ๓ (๒) ทม่ี หี รอื ทำจากนำ้ ผลไมท ง้ั ชนดิ เหลวหรอื ชนดิ แหง และเครอ่ื งดม่ื ตามขอ ๓ (๓) ซง่ึ มกี ลน่ิ หรือรสผลไมที่ไดจากการสังเคราะหทั้งชนิดเหลวและชนิดแหงใหปฏิบัติ ดังตอไปนี้ (๑) เครื่องดื่มตามขอ ๓ (๒) ใหใชชื่อ ดังนี้ (๑.๑) “น้ำ ....... ๑๐๐%” (ความที่เวนไวใหระบุชื่อผลไม) สำหรับ เครื่องดื่มที่มีหรือทำจากผลไมลวน (๑.๒) “นำ้ ....... ๑๐๐% จากนำ้ ....... เขม ขน ” (ความทเ่ี วน ไวใ หร ะบชุ อ่ื ผลไม) สำหรับเครื่องดื่มที่ทำจากการนำผลไมชนิดเขมขนมา เจอื จางดว ยนำ้ เพอ่ื ใหม คี ณุ ภาพหรอื มาตรฐานเหมอื นกบั เครอ่ื งดม่ื ตาม (๑.๑) 52

(๑.๓) “นำ้ .......%” (ความทเ่ี วน ไวใ หร ะบชุ อ่ื และปรมิ าณเปน รอ ยละ ของผลไม) สำหรับเครื่องดื่มที่มีหรือทำจากผลไมตั้งแตรอยละ ๒๐ ของ น้ำหนักขึ้นไป แตไมใชเครื่องดื่มตาม (๑.๑) (๑.๔) “นำ้ รส .......%” (ความทเ่ี วน ไวใ หร ะบชุ อ่ื และปรมิ าณเปน รอ ยละ ของผลไม) สำหรับเครื่องดื่มที่มีหรือทำจากผลไมไมถึงรอยละ ๒๐ ของน้ำหนัก (๒) เครอ่ื งดม่ื ตามขอ ๓ (๓) ซง่ึ มกี ลน่ิ หรอื รสของผลไมท ไ่ี ดจ ากการสงั เคราะห เปนสวนผสมใหใชชื่อ ดังนี้ “น้ำหวานกลิ่น.....” (ความที่เวนไวใหระบุชื่อกลิ่นของผลไมที่ไดจากการ สังเคราะห) (๓) เครื่องดื่มตามขอ ๓ (๔) นอกจากจะตองใชชื่อเครื่องดื่มตาม (๑) หรือ (๒) โดยไมต อ งแสดงปรมิ าณของผลไมแ ลว จะตอ งมขี อ ความ “เขม ขน ” ตอ ทา ยชอ่ื ดังกลาวและใหแสดงขอความ“เมื่อเจือจางแลวมีน้ำ .......%” (ความที่เวนไวให ระบุชนิดและปริมาณของผลไม) ไวใตชื่อเครื่องดื่มดวย (๔) เครอ่ื งดม่ื ตามขอ ๓ (๕) นอกจากจะตอ งใชช อ่ื เครอ่ื งดม่ื ตาม (๑) หรอื (๒) โดยไมต อ งแสดงปรมิ าณของผลไมแ ลว จะตอ งแสดงขอ ความ “เมอ่ื ละลายแลว มนี ำ้ ......%” (ความทเ่ี วน ไวใ หร ะบชุ นดิ และปรมิ าณของผลไม) ไวใ ตช อ่ื เครอ่ื งดม่ื เครอ่ื งดม่ื ทใ่ี ชว ตั ถทุ ใ่ี หค วามหวานแทนนำ้ ตาล ตอ งแสดงขอ ความวา “ใช ....... เปน วตั ถทุ ใ่ี ห ความหวานแทนนำ้ ตาล” (ความทเ่ี วน ไวใ หร ะบชุ อ่ื ของวตั ถทุ ใ่ี หค วามหวานแทน นำ้ ตาลทใ่ี ช) ดว ยตวั อกั ษรขนาดไมเ ลก็ กวา ๒ มลิ ลเิ มตร สขี องตวั อกั ษรตดั กบั สพี น้ื ของฉลาก ขอ ความทส่ี ำนกั งานคณะกรรมการอาหารและยาประกาศกำหนด (ถา ม)ี ขอ ๙ การแสดงฉลากของเครือ่ งด่มื ตามขอ ๓ (๓) ท่ีใชว ตั ถุแตงกลนิ่ รสท่มี ี กาเฟอีนตามธรรมชาติ นอกจากตองปฏิบตั ติ ามขอ ๘ แลว ใหแ สดงขอความวา “มกี าเฟอนี ” ดว ยตวั อกั ษรขนาดความสงู ไมน อ ยกวา ๒ มลิ ลเิ มตร ทอ่ี า นไดช ดั เจน อยูในบริเวณเดียวกับชื่ออาหารหรือเครื่องหมายการคา ขอ ๑๐ ประกาศน้ี ไมใ ชบ งั คบั กบั เครอ่ื งดม่ื ในภาชนะบรรจทุ ป่ี ด สนทิ ทผ่ี ลติ เพื่อจำหนายในการสงออก 53

ขอ ๑๑ ใหผ ผู ลติ หรอื นำเขา เครอ่ื งดม่ื ในภาชนะบรรจทุ ป่ี ด สนทิ ทไ่ี ดร บั ใบสำคญั การขน้ึ ทะเบยี นตำรบั อาหาร หรอื ใบสำคญั การใชฉ ลากอาหารตามประกาศกระทรวง- สาธารณสขุ (ฉบบั ท่ี ๒๑๔) พ.ศ. ๒๕๔๓ เรอ่ื ง เครอ่ื งดม่ื ในภาชนะบรรจทุ ป่ี ด สนทิ ลงวนั ท่ี ๑๙ กนั ยายน พ.ศ. ๒๕๔๓ ประกาศกระทรวงสาธารณสขุ (ฉบบั ท่ี ๒๓๐) พ.ศ. ๒๕๔๔ เรื่อง เครื่องดื่มในภาชนะบรรจุที่ปดสนิท (ฉบับที่ ๓) ลงวันที่ ๒๔ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๔๔ ประกาศกระทรวงสาธารณสขุ (ฉบบั ท่ี ๒๙๐) พ.ศ. ๒๕๔๘ เรอ่ื ง เครอ่ื งดม่ื ในภาชนะบรรจทุ ป่ี ด สนทิ (ฉบบั ท่ี ๓) ลงวนั ท่ี ๒๕ กมุ ภาพนั ธ พ.ศ. ๒๕๔๘ และประกาศกระทรวงสาธารณสขุ เรอ่ื ง เครอ่ื งดม่ื ในภาชนะบรรจทุ ป่ี ด สนทิ (ฉบบั ท่ี ๔) ลงวันที่ ๔ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ ซง่ึ ออกใหก อ นวนั ทป่ี ระกาศนใ้ี ชบ งั คบั ใชเ ลขสารบบอาหารดงั กลา วตอ ไปได โดย ถือวาไดจดทะเบียนอาหารตามประกาศฉบับนี้แลว ขอ ๑๒ ประกาศนม้ี ผี ลบงั คบั ใชเ มอ่ื พน กำหนดหนง่ึ รอ ยแปดสบิ วนั นบั แตว นั ถดั จากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา เปนตนไป ประกาศ ณ วันที่ ๒๖ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๖ ประดิษฐ สินธวณรงค รัฐมนตรีวาการกระทรวงสาธารณสุข 54