คู่มือ ม.ปลาย -ลงระบบ

ค่มู ือพฒั นาระบบการเรยี นรู้ช่วงสถานการณ์โควิด-19 101 ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ท่ีจะเรมิ่ แพรเ่ ขา้ ไปในหมู่เด็กหญงิ และ สําหรบั กิจการลกู เสอื ในไทยก็เช่นกนั เมื่อถึง ระยะเวลาอันควร พระบาทสมเดจ็ พระมงกุฎ- เกลา้ เจ้าอยู่หวั ก็ทรงมพี ระราชดาํ ริท่ีจะให้ สตรีและเดก็ หญงิ ได้มีส่วนร่วมในกจิ การ ลกู เสือ โดยทรงเห็นว่าสามารถท่จี ะเป็นกาํ ลัง ให้กับชาติบ้านเมอื งได้ แมจ้ ะไม่ใช่กองกําลงั หลักก็ตามที ดงั นน้ั จงึ ทรงตั้งกลมุ่ สตรขี ึน้ มากลุ่มหนึ่ง ซงึ่ พระองคเ์ รยี กวา่ สมาชกิ แมเ่ สือ สว่ นใหญเ่ ป็นบุตรและภรรยาเสอื ปาุ โดยแมเ่ สอื มีหน้าทีห่ ลกั ในการจัดหาเสบยี งและเวชภัณฑ์ใหก้ ับกองเสอื ปุา ในขณะเดียวกนั ก็ทรงจัดต้ังกองลูกเสือสาํ หรบั เด็กหญิง และพระราชทานช่ือวา่ เนตรนารี ซึ่งเนตรนารี กองแรก คอื กองเนตรนารีโรงเรยี นกลุ สตรี วังหลงั ต่อมาไดเ้ ปน็ ชอ่ื โรงเรยี นวฒั นาวทิ ยาลยั นางสาว หนุ่ย โชตกิ เสถยี ร หนึง่ ในเนตรนารีกองแรก ไดเ้ ขยี นถึง กจิ กรรมสําหรบั เนตรนารใี นสมยั นน้ั ไวว้ า่ “ในปี พ.ศ. 2457 โรงเรยี นกลุ สตรีวังหลงั จดั ตัง้ กองเนตรนารขี นึ้ และใหเ้ ราเป็น กลุ่มแรกทรี่ ับการฝกึ หัด ข้าพเจ้ายงั จําและร้สู ึกถึงความสนุกสนานของเวลานัน้ ได้จนบดั นี้ เราชว่ ยกันจัดขา้ วของ และหอ้ งหลับ ห้องนอน ตลอดจนชว่ ยครวั หา้ โมงเย็นกล็ งมือรับประทานอาหาร สองทมุ่ กเ็ ข้านอนกันหมด เขา้ เรยี นเวลา สามโมงเชา้ และเรียนกนั ตามใต้รม่ ไม้ วิชาที่เรยี นคอื 1. วชิ าพฤกษศาสตร์ เป็นวิชาที่พวกเราชอบมาก เพราะไดล้ งมือเพาะเมลด็ พชื ผัก ดอกไมม้ ันฝรั่งและหวั หอม 2. วชิ าปฐมพยาบาล หดั ช่วยคนเปน็ ลม วธิ พี นั ผา้ พนั แผลและเข้าเฝือก เราจับเด็กชาวนามาชําระลา้ งและ พนั แผลให้ 3. วธิ ที ํากบั ขา้ ว หุงข้าว วิชานี้เปน็ งานไปในตัว เพราะเราตอ้ งผลัดเวรกันไปตลาดและทํากบั ข้าว เวลาบ่าย ๆ เราตอ้ งเรยี นและฝกึ ซ้อมกฎของเนตรนารี คือ พยายามหาความงามในทกุ ส่ิงทกุ อยา่ งที่ตนประพฤติ โดยมคี วามสภุ าพอ่อนโยน อารอี ารอบ ต้องพยายามหาความรเู้ พ่ือเปน็ ประโยชนแ์ กส่ ่วนรวม และส่วนตวั อดทนใน ส่ิงที่เป็นประโยชนแ์ กส่ ่วนรวม เวลาเรยี กเขา้ ประชุมอาจารยม์ ักจะกู่วา่ โว วลิ โล่ (คําทใี่ ช้เปน็ เสยี งรอ้ งเรยี ก แทน การใชส้ ัญญาณนกหวีด) หลาย ๆ ครง้ั พวกเราก็รีบว่งิ มาทันที” 2) รชั สมัยพระบาทสมเดจ็ พระปกเกลา้ เจา้ อยู่หวั รัชกาลที่ 7 (พ.ศ. 2468 –2477) พทุ ธศกั ราช 2468 พระบาทสมเดจ็ พระปกเกลา้ เจ้าอยหู่ ัว ทรงรับราชภาระต่อจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยทรงรับตาํ แหน่งเป็น นายกสภากรรมการกลางลกู เสอื ซง่ึ มีหน้าท่ีกาํ หนดนโยบาย และอนุมัติงบประมาณทรง โปรดเกลา้ ให้คัดเลือกนกั เรียน 2 คนเขา้ ร่วม ประชมุ ในเรื่องเกย่ี วกับลกู เสือรุ่นใหญ่ ท่ีประเทศอังกฤษ คอื นายปนุ มไี ผแ่ กว้ และ นายประเวศ จันทนยง่ิ ยง พุทธศักราช 2469 ทรงพระกรณุ าโปรดเกลา้ ฯ คัดเลอื ก นักเรียนไทย ที่ศึกษาอยูท่ ่ีประเทศองั กฤษซ่งึ เคยเปน็ รองผูก้ าํ กบั หรอื นายหมูล่ ูกเสือเอก ไปเข้าร่วมงานชมุ นมุ ลูกเสือนานาชาติประเทศสวิสเซอร์แลนด์ ระหวา่ งวันที่ 22 - 28 สงิ หาคม

ค่มู อื พฒั นาระบบการเรยี นรู้ช่วงสถานการณโ์ ควดิ -19 102 ระดบั มธั ยมศกึ ษาตอนปลาย พทุ ธศกั ราช 2470 ทรงพระกรณุ าโปรดเกล้าใหม้ กี ารจดั งานชมุ นุมลูกเสอื แหง่ ชาติขึน้ ในราชพธิ ฉี ตั รมงคล ซง่ึ ถอื เป็นการจัด งานชุมนุมเปน็ คร้งั แรกของประเทศ ซึง่ มลี ูกเสือ 14 มณฑลเข้ารว่ มในวันที่ 26 กุมภาพันธ์ - 3 มนี าคม เนอ่ื งจาก งานชมุ นุมนไี้ ดผ้ ลดอี ยา่ งย่งิ จงึ ทรงใหม้ ีการจดั งานชุมนุมลกู เสอื แหง่ ชาติขนึ้ ทกุ ๆ 3 ปี พทุ ธศกั ราช 2470 จดั ให้มกี ารอบรมวชิ าผกู้ ํากบั ขึ้น ณ สมัคยาจารย์สมาคม พุทธศักราช 2473 จดั ชมุ นุมลูกเสอื แหง่ ชาติคร้ังท่ี 2 ณ พระราชอุทยานสราญรมย์ และพระราชทานบริเวณพระรามราช นเิ วศน์ จ.เพชรบรุ ี (พระราชวงั บา้ นปืน) เป็นสถานท่ีอบรมวชิ าผกู้ ํากับลกู เสือ พทุ ธศกั ราช 2475 เกดิ การเปล่ียนแปลงการปกครองทําให้พระบาทสมเด็จพระปกเกลา้ เจ้าอยหู่ วั ทรงพระราชทานอาํ นาจการ ปกครองให้ประชาชน อันทาํ ใหต้ าํ แหนง่ นายกสภากรรมการกลางจัดการลกู เสือแหง่ ชาติ ตอ้ งยุตไิ ปด้วย แตต่ ่อมาได้ ทรงโปรดเกล้าให้อธบิ ดีกรมพลศกึ ษา ดํารงตาํ แหน่งอุปนายกสภากรรมการกลางจดั การลูกเสือแหง่ ชาติและตอ่ มา กองลูกเสือจงึ ตกอยใู่ นการบริหารจัดการของกรมพลศกึ ษา นับแต่บัดนัน้ (กรมพลศึกษาเป็นหนว่ ยงานในสงั กัด กระทรวงศึกษาธกิ าร และเมือ่ กิจการลกู เสือเติบโตขน้ึ จึงไดโ้ อนยา้ ยออกมาจดั ตง้ั หน่วยงาน ข้ึนใหม่ เพ่ือรบั ผดิ ชอบกิจการลกู เสือโดยตรง ได้แก่ คณะกรรมการบริหารลูกเสอื แห่งชาติ ซ่งึ อยู่ภายใตก้ ารกํากบั ดแู ลของกระทรวงศกึ ษาธกิ ารเชน่ กัน) พทุ ธศักราช 2477 ทรงโปรดเกล้าฯ ใหม่ การจัดตง้ั กองลูกเสือเหล่าสมุทรเสนาในจงั หวัดชายทะเลหลังจากนั้น เพยี ง 7 วัน พระองคก์ ไ็ ดท้ รงสละราชสมบัติ 3) รชั สมยั พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานนั ทมหิดล รัชกาลที่ 8 (พ.ศ. 2477 – 2489) อาจกล่าวไดว้ ่ากจิ การลกู เสือในยุคน้เี ปน็ ยคุ ทม่ี ีความเคลอ่ื นไหว ตลอดจนพัฒนาการแห่งคณะลูกเสือนอ้ ย ทีส่ ดุ ดว้ ยเหตุว่า

คู่มอื พฒั นาระบบการเรียนรู้ช่วงสถานการณโ์ ควิด-19 103 ระดับมธั ยมศึกษาตอนปลาย (1) เกิดสงครามขอ้ พิพาทดนิ แดนในอนิ โดจนี ระหว่างไทยกบั ฝรง่ั เศส ในปี พ.ศ. 2482 (2) เกดิ สงครามโลกคร้ังที่ 2 ในปี พ.ศ. 2484 (3) ยุคเริม่ ตน้ ในระบอบประชาธปิ ไตยอนั มี พระมหากษตั ริย์ทรงเป็นพระประมุข ก่อใหเ้ กดิ ระบอบการเมือง ที่มคี วามผนั ผวนอย่ตู ลอดเวลา ความขดั แย้งระหว่างฝุายบริหาร และนิตบิ ญั ญตั ิ ทาํ ให้ต้องยบุ สภาและเปลย่ี นรัฐบาลบอ่ ย ๆ เมอื่ การเมืองไมน่ ง่ิ สงบทาํ ให้ไมม่ ใี ครเข้ามาดูแลกิจการลกู เสืออยา่ งจริงจัง เพราะอาํ นาจในการบรหิ ารเปลีย่ นมอื ตลอดเวลา (4) รัฐบาลในยคุ น้นั ก่อตงั้ กิจการยุวชนทหาร เพอื่ รบั มอื กับสถานการณท์ ีร่ นุ แรงของโลก ซ่ึงได้ทับซอ้ นกับกิจการ ลูกเสือ จนถงึ ที่สดุ กไ็ ดย้ บุ กจิ การลกู เสือใหเ้ ปน็ เพยี งหน่วยหนง่ึ ในกจิ การยุวชนทหาร (5) รชั สมัยของพระองคน์ นั้ สัน้ มากโดยสิน้ สุดลงในวันที่ 9 มถิ ุนายน พ.ศ. 2489 รวมเวลาในการครองสริ ริ าช สมบตั เิ พียง 9 ปี แต่อย่างไรกด็ ียังมปี รากฏการณ์สาคญั ของกจิ การลกู เสือ ท่ตี ้องจารกึ ไว้ คอื 1) การมีตราสญั ลกั ษณ์ประจาํ คณะลกู เสอื เป็นครง้ั แรก เพ่อื ใหเ้ ข้ากบั หลักสากลที่ลกู เสือท่วั โลกต่างกม็ ีตรา สญั ลกั ษณ์ของตนเองทงั้ สิ้น โดยใช้สญั ลกั ษณ์ลกู เสือโลก คือ รูป เฟอร์ เดอ ลีร์ ประกอบกบั รูปหน้าเสือ มีอักษรจารกึ ด้านลา่ งว่า เสยี ชีพอย่าเสยี สัตย์ 2) มกี ารออกพระราชบัญญัตลิ ูกเสือขึ้นครั้งแรก ใน ปี พ.ศ. 2482 มสี าระคือ การกาํ หนดให้คณะลกู เสอื แห่งชาติ มสี ภาพเป็นนติ ิบุคคล และโอนทรพั ย์สนิ ทงั้ หลายในกจิ การ เสอื ปาุ ใหต้ กเปน็ ของคณะลูกเสอื แห่งชาติ เนื่องจากกจิ การ เสือปาุ หยุดลงไป และไม่มีใครใสใ่ จดูแล 3) ปี พ.ศ. 2479 เม่อื ถึงวันท่ี 1 กรกฎาคม ซง่ึ เป็นวนั กําเนดิ ลกู เสอื แตท่ างคณะลกู เสือไมส่ ามารถจัดงานใหญไ่ ด้ เพราะสถานการณ์การเมืองและสถานการณ์ทตี่ งึ เครยี ดทว่ั โลก จงึ ไดเ้ ปลยี่ นใหมก่ ารจดั สรา้ งพระบรมรูปพระบาทสมเด็จ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยูห่ ัว องค์ใหญ่ โดยประกาศของสาํ นัก นายกรฐั มนตรี เพ่ือเทดิ พระเกยี รตแิ ละประดษิ ฐานไวท้ ่ีหน้า สวนลุมพนิ ี จนปัจจบุ นั 4) รัชสมยั พระบาทสมเดจ็ พระปรมนิ ทรมหาภูมิพลอลุยเดช รัชกาลที่ 9 (พ.ศ. 2489 – 2559) ครั้นมาถึงในรัชสมยั ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

คู่มอื พัฒนาระบบการเรียนรู้ช่วงสถานการณโ์ ควดิ -19 104 ระดับมธั ยมศึกษาตอนปลาย รัชกาลที่ 9 ท่ีทรงเสดจ็ ข้นึ เสวยสริ ิราชสมบัติ ต่อจากพระเจ้าอยหู่ ัวรัชกาลท่ี 8 ในวนั ที่ 9 มถิ นุ ายนพ.ศ. 2489 พระองค์ทรงปฏิบัติราชภารกิจในฐานะกษัตรยิ ์ ในหลาย ๆ ดา้ น กจิ การลกู เสอื เป็นกจิ การท่พี ระองคท์ รงให้ ความสําคัญเป็นอยา่ งย่งิ อันสง่ ผลในการกระตนุ้ ให้ข้าราชการที่เกย่ี วข้องมีความกระตอื รอื รน้ ซ่ึงนน่ั เป็นการส่ง สญั ญาณว่ากิจการลกู เสอื จะไดร้ บั การฟื้นฟใู ห้กลับมามชี วี ติ ชวี าอีกครั้ง เพยี ง 1 ปี หลังจากการข้ึนครองราชย์ รัฐบาลท่ีมนี ายปรดี ี พนมยงค์ เป็นผ้นู ํา ไดอ้ อกพระราชบัญญตั ปิ ี พ.ศ. 2490 ซง่ึ มลี กั ษณะท่ีคล้ายกับ พระราชบญั ญัติปี พ.ศ. 2482 แต่มีสาระทีเ่ พม่ิ ข้ึน คอื “กาหนดใหพ้ ระมหากษตั ริยท์ รงดารงตาแหน่ง บรมราชปู ถัมภค์ ณะลูกเสือแหง่ ชาติ” กจิ การยุวชนทหารจงึ ได้ถูก ยุบลงไปโดยปริยาย ทําให้ลกู เสือกลับมามบี ทบาทในสงั คมอกี ครง้ั รวมทั้งไดท้ รพั ย์สนิ ทีเ่ คยถกู ถา่ ยโอนให้ไปอยู่รวมกบั ยุวชนทหารกลับคืนมาด้วยหลัง จากกิจการลูกเสือถูกป ลุก ให้ ฟื้นคนื มากไ็ ด้ก้าวหน้าไปอยา่ งรวดเร็ว จนได้มีการจัดตั้งกองลูกเสือในโรงเรียนต่าง ๆ ท่ัวประเทศแม้องคพระบาท สมเดจ็ พระปรมนิ ทรมหาภูมพิ ลอดลุ ยเดชเองก็ยังทรงจัดตัง้ กองลูกเสือข้ึนในโรงเรียนจติ รลดา และโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระเจา้ ลกู ยาเธอเจ้าฟาู วชิราลงกรณฯ (สมเดจ็ พระบรมโอรสาธริ าช สยามมกุฎราชกุมารฯ) ทรงสมคั ร เขา้ เป็นลูกเสือดว้ ย ในปี พ.ศ. 2507 รัฐบาลไดอ้ อกพระราชบัญญัติอกี 1 ฉบบั เพือ่ ปรบั ปรุงกฎหมายว่าด้วย กิจการลกู เสอื ใหท้ ันสมยั และทนั เหตกุ ารณย์ ิง่ ขน้ึ โดยมาตรา 5 กําหนดให้คณะลกู เสือแหง่ ชาติ ประกอบดว้ ยลูกเสอื ทัง้ ปวง ผบู้ งั คับบัญชาลกู เสือ ผู้ตรวจการลกู เสือ กรรมการลูกเสอื และเจา้ หน้าที่ลูกเสือ และมาตรา 8 กาํ หนดให้ พระมหากษัตรยิ ท์ รงเปน็ พระประมขุ ของคณะลกู เสอื แห่งชาติในรัชสมยั ของพระบาทสมเด็จพระปรมนิ ทรมหาภูมิ พลอดุลยเดช รชั กาลท่ี 9นนั้ มสี ิ่งทบ่ี ่งบอกถงึ พัฒนาการอันสําคัญของกจิ การลกู เสอื ในประเทศ และนับเป็น ประเทศเดียวในโลกที่มีกิจการลกู เสือประเภทน้ี คือการกอ่ ต้ังกจิ การลูกเสอื ชาวบ้าน ซ่ึงกอ่ ตง้ั ในวันท่ี 9 สงิ หาคม พ.ศ. 2514 ทีห่ มู่บ้านเหลา่ กอหก ตาํ บลแสงพา กิ่งอําเภอนาแห้ว อําเภอดา่ นซ้าย จงั หวัดเลย ด้วยการจัดทาํ หลักสตู รและฝกึ อบรม ลกู เสือชาวบ้านนนั้ จะแตง่ กายอย่างไรกไ็ ด้ท่ีสภุ าพเรยี บร้อย ขอ้ สําคญั ต้องมีผ้าผูกคอ ว๊อค เกล้ิ รูปหนา้ เสือ ท่ไี ด้รบั พระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมพิ ลอดุลยเดช ลูกเสอื รุ่นแรกท่ี หมบู่ ้านเหล่ากอหกน้ัน มมี มุ ผ้าผูกคอเปน็ รูปพระแก้วมรกต เปน็ สัญลกั ษณ์ ซงึ่ หมายถึง ประชาชนในผนื แผน่ ดิน ไม่ ว่าจะเป็นใครกส็ ามารถเข้ารับการฝกึ อบรมและเป็นลกู เสือชาวบ้านไดน้ อกจากน้ีกิจการลูกเสอื ของไทยยังก้าวหน้า ทงั้ ในระดับชาตแิ ละระดับสากลเจ้าหน้าท่ีลกู เสอื ของไทยมโี อกาสเขา้ ร่วมงานลูกเสอื ระดบั โลก และขณะที่งาน ลกู เสือระดบั โลก หลายงานก็มาจัดขึน้ ท่ีเมืองไทยเช่นกนั และพระราชกรณยี กิจทเี่ ก่ยี วข้องกบั ลูกเสอื นั้น กไ็ มใ่ ช่จะเพียงแคร่ ู้กนั ในหมู่ คนไทย หากแต่ลกู เสือทว่ั โลกกไ็ ด้ยนิ ได้ฟังและไดร้ ู้ ในสิง่ ทพี่ ระองคท์ รงปฏิบตั เิ ชน่ กนั และเหตกุ ารณ์ท่ีโลกตอ้ ง จารกึ ไวส้ ํา หรับพระมหากษัตรยิ ผ์ ู้ที่ทรงงานอนั ส่งเสรมิ กจิ การลกู เสือใหก้ ้าวหน้าพฒั นา คือการทูลเกล้าถวาย เครื่องหมายวูด๊ แบดจ์ช้ันพิเศษ 4 บีด ในวันท่ี1 กรกฎาคม พ.ศ. 2511 จากศูนยฝ์ กึ อบรมผู้บงั คบั บัญชาลกู เสอื นานาชาติ กิลเวลล์ประเทศอังกฤษ ซง่ึ ไม่เคยมีใครท่จี ะไดร้ บั ถา้ ไม่ไดผ้ ่านการฝึกอบรม และไมเ่ คยถวายแด่พระ ประมขุ ของประเทศใดเลย พระบาทสมเดจ็ พระปรมินทรมหาภมู ิพลอดุลยเดช ทรงเป็นบุคคลแรกของโลกที่ได้รบั เกยี รตยิ ศอนั สูงสง่ นี้และอกี ครั้งหน่งึ ในปี มหามงคลการครองสริ ริ าชสมบัติครบ 60 ปี ทีท่ รงเป็น พระมหากษัตรยิ ์พระองค์แรกและพระองค์เดยี วในโลก (ปี พ.ศ. 2549) ท่ีทรงครองราชสมบัตยิ าวนานทส่ี ุด ประเทศไทยจึงได้มีการจัดงานท่ยี ่ิงใหญแ่ ละมีการเฉลิมฉลองกันทั้งปี ในวันที่ 20 มถิ ุนายน พระราชาธบิ ดี คารล์ ท่ี 16 กุสตาฟ (กษตั ริย)์

คมู่ ือพฒั นาระบบการเรยี นรู้ชว่ งสถานการณโ์ ควดิ -19 105 ระดบั มธั ยมศึกษาตอนปลาย แหง่ สวีเดน เสด็จมาเพ่ือเข้าเฝูาในฐานะประธานกติ ตมิ ศกั ด์ิของมูลนิธิ ลกู เสือโลก (World Scout Foundation) เพ่อื ทลู เกล้าถวาย อิสริยาภรณส์ ดุดลี กู เสอื โลก หรอื บอรน์ วูฟ (The Bronze Wolf) ที่มสี ัญลกั ษณเ์ ป็นรูปสนุ ัขจิง้ จอก สีบอร์น ประดบั อยู่บนสายรบิ บ้ิน พื้นคล้องคอสีเขียว ทีม่ ีปลายสเี หลือง เป็นอสิ รยิ าภรณท์ ี่คณะ กรรมการลูกเสือโลกพิจารณามอบให้เป็นเกียรติแก่บุคคลที่มีผลงานโดดเด่นทางด้านการสนับสนุนกิจการลูกเสือ โดย BPประมขุ ตลอดกาลของลกู เสือโลกเปน็ ผ้รู เิ รม่ิ ในการมอบมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2478 และมีคนไทยเพียงไม่กี่คนที่ เคยได้รับเคร่ืองหมายอันทรงเกียรติน้ี โดยคนแรกที่ได้รับคื อ นายอภัย จันทวิมลอดีตรัฐมนตรีว่าการ กระทรวงศกึ ษาธิการ ในปี พ.ศ. 2514 5) รัชสมยั สมเดจ็ พระเจ้าอยหู่ ัวมหาวชริ าลงกรณ บดนิ ทรเทพยวรางกรู รัชกาลท่ี 10 (พ.ศ. 2559 - พ.ศ. 2561 ถึงปจั จุบนั ) สมเดจ็ พระเจ้าอยหู่ ัวมหาวชริ าลงกรณ บดินทรเทพยวรางกรู เมื่อครั้งดํารงพระอสิ ริยยศ สมเด็จพระบรม โอรสาธริ าช สยามมกฎุ ราชกุมาร ไดพ้ ระราชทานพระราโชวาทในพธิ ีปฏญิ าณตนและสวนสนาม เนือ่ งในวันคล้าย วนั สถาปนาคณะลกู เสือแหง่ ชาติ เมอื่ วนั ที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2541 “...กจิ การลกู เสือและเนตรนารีนม้ี คี วามสาคัญอย่างย่งิ ในการพฒั นาเยาวชนของ ชาติ เพราะการฝึกอบรมอยา่ งถกู ตอ้ งครบถ้วนตามแบบแผนและวธิ ีการของลกู เสอื นน้ั ยอ่ มจะ ทาใหเ้ ยาวชนมีคณุ สมบตั ใิ นตวั เองสงู ข้ึนหลายอยา่ ง เชน่ ทาให้มรี ะเบียบวนิ ัยที่ดี มีความ เข้มแข็งอดทนขยันหมั่นเพยี ร เออื้ เฟอ้ื เสียสละ ซ่อื สัตย์ สจุ รติ และรู้จักใช้ความคดิ อยา่ งฉลาด คณุ สมบัติเหลา่ น้ี ล้วนเป็นปจั จยั หลกั ทจ่ี ะเก้อื หนนุ ส่งเสริมใหแ้ ต่ละคนสามารถพ่ึงตนเอง และ สรา้ งสรรคป์ ระโยชนอ์ ันย่งั ยนื เพือ่ สว่ นรวมและประเทศชาตไิ ด้” เมือ่ พระองคท์ ่านขึ้นครองราชย์ ทรงมพี ระบรมราโชบายดา้ นการศกึ ษาและความม่ันคงมีพระราชประสงค์ เห็นคนไทยมีวินัย รู้หน้าที่ มีความรับผิดชอบ สร้างวินัยโดยกิจกรรมลูกเสือเนตรนารี“ลูกเสือ” วิชาท่ีทรงโปรด พระราชบัญญตั ลิ กู เสือ พ.ศ. 2551 หมวด 1 บทท่ัวไป มาตรา 6 ให้มีคณะลูกเสือแห่งชาติ ประกอบด้วยลูกเสือ ท้ังปวงและบุคลากรทางการลูกเสือ มาตรา 7 พระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขของคณะลูกเสือแห่งชาติ สมเด็จ พระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทร-เทพยวรางกูร รัชกาลที่ 10 ทรงเป็นลูกเสือสํารองต้ังแต่วันท่ี 15 พฤศจกิ ายน พ.ศ. 2504 ซ่ึง เปน็ วันทโี่ รงเรียนจติ รลดาทําพธิ ีเปดิ หนว่ ย “ลูกเสือสาํ รอง” โดย นายกอง วสิ ทุ ธารมณ์ อธิบดกี รมพลศกึ ษา ขณะนน้ั ในฐานะเลขาธิการสภาคณะกรรมการจัดการลูกเสือแห่งชาติ เป็นประธานในพิธี หนงั สอื พิมพ์เดลินิวส์ ฉบับประจําวันพฤหัสบดีที่ 1 ธนั วาคม พ.ศ. 2559 อัญเชญิ พระบรมฉายาลกั ษณส์ มเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกมุ าร เม่อื ครั้งทรงพระเยาวท์ รงฉลองพระองคด์ ้วยชดุ ลกู เสอื สามญั ซง่ึ เป็นวชิ าท่ีพระองค์ทรงโปรด มากทส่ี ดุ ขึน้ เปน็ ภาพปกพร้อมพาดหวั ข่าววา่ (ขออนุญาตนาํ ความบางประการมาตพี มิ พ์ซ้าํ ณ ท่ีน)ี้

คู่มอื พัฒนาระบบการเรยี นรู้ช่วงสถานการณโ์ ควิด-19 106 ระดับมธั ยมศกึ ษาตอนปลาย “ทรงโปรดวชิ าลูกเสอื ” พรอ้ มโปรยข่าวตอนหนง่ึ ว่า “ตงั้ แต่ทรงพระเยาว์ วชิ าท่ี ทรงโปรดคอื “ลูกเสอื ” เพราะได้ออกกําลงั กลางแจ้ง จดุ ประกายความฝันให้ศกึ ษาต่อวชิ าทหาร จากสถาบันชนั้ นาํ จนไดร้ ับการยกยอ่ งในระดบั สากล” ความอกี ตอนหนงึ่ บรรยายวา่ “การได้เป็นลกู เสอื สารองเปน็ ความภาคภมู ใิ จและ เปน็ ที่ใฝ่ฝันสาหรบั เด็กชายท่เี ข้าส่วู ยั เรียนทุกคนเช่นไร สมเด็จพระเจ้าลกู ยาเธอ เจ้าฟา้ วชิรา- ลงกรณฯ ในขณะนนั้ กร็ ู้สกึ เชน่ นัน้ โดยพระองค์ทรงเฝ้ารอเวลานี้มานานแล้ว พรอ้ มกับพระสหาย ในวยั เดียวกนั ” หน่วยลกู เสอื ของโรงเรยี นจติ รลดาแบ่งออกเป็น 2 หมู่ หรอื 2 ซิกซ์ เพราะขณะนั้นมีนักเรียนอยู่ในเกณฑ์ เปน็ ลกู เสือสาํ รองไดเ้ พียง 12 คน โดยหมูห่ น่งึ แบง่ ออกเปน็ 6 คน หมูแ่ รกชอื่ หมู่สีฟูา ทรงเปน็ หัวหน้าหมู่ หมู่ท่ีสอง ชอ่ื หมสู่ ีนาํ้ เงนิ หัวหนา้ หมู่คือ สัณห์ ศรีวรรฑธนะการเปน็ หัวหน้าหมู่ลกู เสอื สาํ รองนี้ โดยท่ัวไปผู้บังคับบัญชาลูกเสือ เป็นผูเ้ ลือก แตใ่ นโรงเรียนจติ รลดาเปดิ โอกาสให้นักเรียนเลือกกันเองหัวหน้าหมู่มีหน้าท่ีดูแลและเก็บสิ่งของซ่ึงเป็น ของหมใู่ ห้เรียบร้อย เม่ือถึงเวลาฝึกก็นําออกมาแจกให้ลูกหมู่ เสร็จแล้วก็เก็บรวบรวมไปไว้ยังท่ีให้เป็นระเบียบ ซึ่ง ทรงปฏิบัตหิ น้าท่นี ีไ้ ด้โดยไม่ขาดตกบกพรอ่ ง แมท้ รงอิดเอ้ือนบา้ งในตอนแรก เพราะยงั ไม่เขา้ พระทยั ในหนา้ ท่ีน้ดี ี แต่เมอื่ พระอาจารยอ์ ธบิ ายถวายก็ทรงปฏิบตั ติ าม พระองค์ทรงโปรดวชิ าลูกเสือสํารองมาก เพราะนอกจากจะได้ทรงกระโดดโลดเต้นออกกําลังกายกลางแจ้งแล้ว ยังได้ทรงฟังนิทานสนุก ๆ และได้ทรงร้อง เพลงทส่ี นุกสนานอกี ดว้ ย ทรงเป็นนักเรยี นทช่ี า่ งซกั มากท่ีสุดในชนั้ วนั ใดที่มีการฝึกลูกเสือสํารองจะทรงต่ืนบรรทม เชา้ กวา่ ปกติ เตรยี มฉลองพระองค์ลูกเสอื ด้วยพระองคเ์ อง สิง่ แรกท่ีทรงทาหลงั จากตน่ื บรรทมก็คือ ขัดหวั เขม็ ขดั และรองพระบาทสาหรับเครอื่ งแบบ ลูกเสอื ทาความสะอาดพระนขา (เล็บ) เตรยี มพร้อมสาหรับการตรวจอยตู่ ลอดเวลา ในวนั คลา้ ยวันสถาปนาคณะลูกเสือไทย เม่ือวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2506 ในพิธีสวนสนามของลูกเสือ ณ กรีฑาสถานแห่งชาติ ซ่ึงพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหา-ภูมิพลอดุลยเดช และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินนี าถ ได้เสดจ็ พระราชดาํ เนินทรงเปน็ ประธานครัง้ แรก สมเด็จพระเจ้าลกู ยาเธอ เจา้ ฟูาวชิราลงกรณฯ ในขณะน้ัน เสด็จฯ ไปทรงร่วมกิจกรรมกับลูกเสือโรงเรียนอ่ืนเป็นคร้ังแรกท่ีทรงร่วมพิธีสวนสนามของลูกเสือ ซึ่ง ประชาชนคนไทยท่ที ราบขา่ วก่อนหนา้ พากันเป็นห่วงเป็นใยพระองค์ท่านไปต่าง ๆ นานา ด้วยเกรงว่าพระองค์จะ ประชวรลง บางคนถงึ กบั กลา่ วว่า “โถ ทูลกระหม่อมจะทรงทนแดดไหวหรอื ท่านจะทรงเปน็ ลมไหมนะ” โดยความ ห่วงใยในพระองคข์ องพสกนกิ รเรอ่ื งนี้ เมื่อทรงทราบกไ็ ดร้ ับส่งั วา่ “ต้องได้ซิ ทาํ ไมจงึ ดูถกู กันอย่างน้นี ะ” ครน้ั ถึงวันสวนสนามก็ทรงปฏบิ ตั หิ นา้ ทีข่ องลกู เสอื สารองของโรงเรยี นจติ รลดา ได้เปน็ อย่างดี เช่นเดียวกบั ลกู เสือคนอ่ืน ๆ ในวนั น้นั ทรงถอื ป้ายชอ่ื โรงเรียนผ่านพระทน่ี ง่ั ดว้ ย พระอาการสงา่ และทรงร่วมแสดงในนามหมลู่ ูกเสือโรงเรยี นจติ รลดาดว้ ย สําหรับการที่ทรงมีความอดทนและรู้จักหน้าที่ของลูกเสือเป็นท่ีประจักษ์ชัดอีกคร้ังหน่ึงในการซ้อมใหญ่ สวนสนามวันฉลองครบรอบวันกําเนิดลูกเสือไทย วันท่ี 1 กรกฎาคมพ.ศ. 2508 ขณะนั้นทรงเป็นลูกเสือโทแล้ว วันนั้นทีก่ รีฑาสถานแหง่ ชาติฝนตกหนกั อยา่ งลืมหลู ืมตาไม่ข้ึน บรรดาผคู้ ุมการฝึกซอ้ มลงความเห็นวา่ ควรเชิญเสด็จ เข้าประทับในชายคา เพราะอาจจะทําให้ประชวรหวัดได้ เจ้าหน้าที่ผู้ใหญ่คนหนึ่งวิ่งออกไปที่สนาม ทูลเชิญเสด็จ เข้าที่ประทับในชายคา ทรงมองหน้าผทู้ ูลเชิญพร้อมกับส่ันพระเศียร แลว้ รับสัง่ ว่า “ทาํ ไมจะตอ้ งใหฉ้ นั

คมู่ ือพัฒนาระบบการเรยี นรู้ชว่ งสถานการณ์โควิด-19 107 ระดบั มัธยมศกึ ษาตอนปลาย หลบเขา้ ไปดว้ ยล่ะ ใคร ๆ เขาตากฝนไดฉ้ นั ก็ตากได้เหมือนกัน ฉันแข็งแรงพอ” ก่อนหน้านั้นเม่ือโรงเรียนจิตรลดา เข้าพิธีประจํากองลูกเสือสามัญ โดยสมทบกับหน่วยโรงเรียนวชิราวุธ เป็นกองลูกเสือ สังกัด อ.3 เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2506 ทรงสอบได้เป็นลูกเสือโท เม่ือวันที่9 มีนาคม พ.ศ. 2508 ในวันน้ันได้เสด็จฯ ไปทรง สอบเดนิ ทางไกล และประกอบอาหารท่ีค่ายลกู เสอื วชิราวธุ ต.บางรัก อ.ศรีราชา จ.ชลบุรี ต้องเสด็จฯ ตั้งแต่เช้ามืด พระบาทสมเด็จพระปรมนิ ทรมหา-ภมู ิพลอดลุ ยเดช ทรงมีพระราชดาํ รสั หา้ มใครตามเสดจ็ นอกจากราชองครักษ์ ซึ่ง ใหต้ ามเสดจ็ ได้เพยี งหา่ ง ๆ การเสด็จเขา้ คา่ ยลกู เสือท่ีคา่ ยวชริ าวุธคร้ังนั้น ทรงทําอาหารเอง ซึ่งท่ีทรงโปรดทําที่สุดคือ “ข้าวสวยคลุก ไขป่ ั้นเป็นก้อนทอด” โดยทรงโปรดการทําครัวเท่ากับความชา่ งเสวยบางคราวทรงทาํ อาหารเองดว้ ยหมอ้ และเตาดิน เผาเลก็ ๆ แล้วประทับเสวยอยา่ งเอรด็ อรอ่ ยรว่ มกับผูต้ ามเสด็จทรงศึกษาที่โรงเรียนจติ รลดาถงึ มัธยมศึกษาปีท่ี 1 จึง เสด็จฯ ไปทรงศึกษาต่อท่อี ังกฤษ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงกระกรุณาโปรดเกล้าฯให้จัดการศึกษาระดับ อนุบาลขนึ้ ณ พระที่นั่งอดุ ร ในพระที่น่ังอมั พรสถาน พระราชวังดสุ ิตเมื่อวันที่ 10 มกราคม พ.ศ.2498 ต่อมาเม่ือ พ.ศ. 2500 เสด็จฯ มาประทับ ณ พระที่น่ังจิตรลดารโหฐาน จึงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ สรา้ งอาคารเรียนถาวรในบริเวณพระตําหนักจิตรลดา-รโหฐาน พระราชวังดุสิต และพระราชทานนามโรงเรียนว่า “โรงเรียนจิตรลดา”บันทึกเร่ืองน้ีหนังสือพิมพ์เดลินิวส์นํามาจากหนังสือเฉลิมพระเกียรติท่ีกองทัพบกจัดทําข้ึน โดยเฉพาะเรื่องของ “วิชาลกู เสือ” ที่ทรงโปรดหากสานักงานลูกเสือแห่งชาติจะนาไปให้ “ลูกเสือ” ได้เรียนรู้จะ เป็นการดียิ่ง พระราชปณิธานและพระราโชบายในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ร.6 และสมเด็จพระ เจ้าอย่หู วั มหวชิราลงกรณ ฯ (ร.10) รชั กาลที่ 6 ทรงได้พระราชทานกําเนดิ ลกู เสอื ไทยขนึ้ เม่ือวันที่ 1 กรกฎาคม 2454 และทรงให้ความหมายของ \"ลกู เสอื \" ว่า \"ลกู เสือ บ่ใช่เสอื สัตวไ์ พเรายมื ช่ือมาใช้ ดว้ ยใจกลา้ หาญ ปานกันใจกลา้ มใิ ชก่ ล้าอาธรรม์ เชน่ เสืออรญั สัญชาตชิ นคนพาลใจกล้า ต้องกลา้ อยา่ งทหาร กลา้ กอปรกจิ การ แห่งชาติประเทศเขตตน\" ทรงมีพระราชปณิธานในการฝึกลูกเสือวา่ \"ขา้ ไม่ตอ้ งการตาราเรยี นทเ่ี ดินได้ท่ขี า้ อยากไดน้ ้ัน คอื เยาวชน ที่เปน็ สุภาพบรุ ษุ ซ่ือสตั ย์ สจุ รติ มอี ุปนิสยั ใจคอดี\" ราม วชริ าวธุ \"I do not want a walking school books. What I want are just manly young men, honest truthful, clean in habits and thoughts\" Vajiravudh

คู่มือพัฒนาระบบการเรียนรู้ช่วงสถานการณ์โควดิ -19 108 ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย พระราชอัจฉริยภาพของ รัชการท่ี 6 ในการสร้างเดก็ และเยาวชนที่พึงประสงค์ กิจกรรมลูกเสือจึงเป็น เปน็ กจิ กรรมเพื่อฝกึ ฝน เดก็ และเยาวชนให้มีความสามัคคีมานะอดทน เสียสละเพื่อส่วนรวม โดยปลูกฝังให้เด็กและ เยาวชนเป็นผ้มู ีระเบียบวนิ ัย เคารพกฎข้อบงั คับ และปฏบิ ัตติ น เปน็ คนดขี องสังคมและประเทศชาติปัจจุบันสมเด็จ พระเจา้ อย่หู วั มหาวชิราลงกรณ บดนิ ทรเทพยวรางกรู ทรงเปน็ ประมขุ คณะลูกเสือแห่งชาตสิ มเดจ็ พระเจ้าอยู่หัว (ร. 10) ทรงใหค้ วามสํา คญั กับการพฒั นาเยาวชนโดยพระราชทานทุนการศึกษาระดับ ม.ปลาย ต่อเนื่องจนจบ ป.ตรี (หรือเทียบเท่า) ผา่ นมูลนิธิทุนการศึกษาพระราชทาน สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร จํานวน 154 ทุน/ปมี าต้ังแตป่ ี พ.ศ. 2552 พระราชประสงค์ในการพัฒนาเยาวชน 1. มคี วามรู้ 2. มีระเบยี บวนิ ยั 3. ไดร้ บั การพฒั นาศกั ยภาพอยา่ งตอ่ เนื่อง 4. มีทัศนคตพิ น้ื ฐานทด่ี ี 5. ไดร้ ับการฝึกอาชีพ 6. เมื่อจบการศกึ ษาแล้วจะตอ้ งเข้าสู่การมอี าชีพทมี่ ่ันคง คุณลกั ษณะเดก็ ท่พี งึ ประสงค์

คู่มือพัฒนาระบบการเรยี นรู้ช่วงสถานการณ์โควดิ -19 109 ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ค่านิยม 12 ประการ ของ คสช. ใหน้ กั เรียนทอ่ งจาและนาไปปฏบิ ัติ 1. ความรกั ชาติ ศาสนา พระมหากษตั ริย์ 2. ซอ่ื สตั ย์ เสียสละ อดทน 3. กตัญญูต่อพอ่ แม่ ผปู้ กครอง ครบู าอาจารย์ 4. ใฝุหาความรู้ หมน่ั ศึกษาเล่าเรยี น 5. รกั ษาวฒั นธรรมประเพณไี ทย 6. มศี ีลธรรม มีนาํ้ ใจ และแบง่ ปัน 7. เข้าใจ เรียนรกู้ ารเป็นประชาธปิ ไตย อันมีพระมหากษตั รยิ ์ทรงเป็นประมุข 8. มีระเบยี บวินยั เคารพกฎหมาย เคารพผใู้ หญ่ 9. มสี ตริ ตู้ ัว รคู้ ิด รูท้ าํ 10. ร้จู กั ใชห้ ลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง 11. มีความเข้มแข็งทง้ั และใจ ไม่ยอมแพ้ตอ่ อํานาจฝาุ ยต่ํา 12. คิดถึงประโยชนข์ องส่วนรวมมากกวา่ ผลประโยชน์สว่ นตน เรอื่ งที่ 2 ความรทู้ ัว่ ไปเกย่ี วกบั คณะลูกเสอื แห่งชาติ 2.1 คณะลกู เสือแห่งชาติ คณะลูกเสือแห่งชาติ ประกอบด้วย บรรดาลูกเสือท้ังปวงและบุคลากรทางการลูกเสือ โดยมีพระมหากษัตริย์ทรง เป็นประมขุ ของคณะลูกเสอื แหง่ ชาติ ลูกเสือ หมายความว่า เด็กและเยาวชนท้ังชายและหญิง ท่ีสมัครเข้าเป็นลูกเสือท้ังในสถานศึกษาและนอก สถานศกึ ษา ส่วนลกู เสอื ท่ีเป็นหญิง ใหเ้ รยี กวา่ “เนตรนารี” บรรดาลูกเสือทัง้ ปวง หมายถงึ ลกู เสอื ในโรงเรียน ลูกเสอื นอกโรงเรยี นลูกเสือหลักสูตรพิเศษ ลกู เสือชาวบ้าน ลูกเสือในโรงเรียน หมายถงึ เยาวชนท่ีสมัครเข้าเปน็ ลูกเสือในกองลูกเสอื โรงเรียนได้แก่ ลกู เสือสํารอง ลูกเสือสามัญ ลกู เสือสามัญรุ่นใหญ่ และลกู เสือวิสามญั ลกู เสือนอกโรงเรียน หมายถึง เยาวชนท่ีไม่ไดส้ มคั รเข้าเป็นลูกเสอื ในกองลกู เสอื โรงเรียน แต่สมคั รใจเขา้ รว่ ม กจิ กรรมกับลูกเสอื ในโรงเรียน และลูกเสือหลกั สูตรพิเศษ ลกู เสือหลักสตู รพเิ ศษ หมายถงึ ลกู เสือทสี่ มัครเขา้ รบั การอบรมในหลักสูตรพเิ ศษต่าง ๆ เชน่ ลกู เสือช่อสะอาด ลกู เสือปุาไม้ ลูกเสือจราจร ลูกเสอื ปูองกนั และบรรเทาสาธารณภัย ลกู เสืออาสา กกต. ลกู เสอื ไซเบอร์ ลกู เสอื อนรุ กั ษ์ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดลอ้ ม ฯลฯ ลกู เสอื ชาวบา้ น หมายถงึ กล่มุ ชาวบ้านท่มี ารวมกนั เพ่อื ทําประโยชนใ์ ห้แกส่ ังคมผ่านกระบวนการลูกเสอื โดยที่มี การทาํ งานหรอื การเข้าค่ายต่าง ๆ คล้ายกับลูกเสอื ในโรงเรียนลูกเสือชาวบา้ นเร่มิ ตน้ มาตง้ั แตป่ ี พ.ศ. 2514 โดย ตํารวจตระเวนชายแดน ไดฝ้ ึกอบรมให้ชาวบ้านรูจ้ ักดูแลความปลอดภัยในหมบู่ ้าน การปูองกันตนเอง ตลอดจนการ สอดแนมรักษาความปลอดภัยตามแนวชายแดน บุคลากรทางการลกู เสือ หมายความว่า ผู้บงั คบั บัญชาลกู เสือ ผู้ตรวจการลูกเสอื กรรมการลูกเสือ อาสาสมัครลูกเสือ และเจ้าหน้าท่ลี ูกเสือ

คู่มอื พฒั นาระบบการเรยี นรู้ช่วงสถานการณ์โควดิ -19 110 ระดับมธั ยมศกึ ษาตอนปลาย 2.2 การบริหารงานของคณะลูกเสือแห่งชาติ ประกอบด้วย 2.2.1 สภาลกู เสือไทย ประกอบดว้ ยคณะบคุ คล ดังตอ่ ไปนี้ 1) นายกรัฐมนตรี เปน็ สภานายก 2) รองนายกรัฐมนตรี เปน็ อุปนายก 3) กรรมการโดยตําแหนง่ ได้แก่ รัฐมนตรีวา่ การกระทรวงศกึ ษาธกิ าร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ปลัดสํานัก นายกรัฐมนตรี ปลดั กระทรวงศกึ ษาธิการ ปลดั กระทรวงกลาโหม ปลัดกระทรวงมหาดไทย ปลัดกระทรวงพัฒนาสังคมและความ มั่นคงของมนษุ ย์ ผบู้ ญั ชาการทหารสงู สดุ ผ้บู ญั ชาการทหารบก ผู้บัญชาการทหารเรือ ผู้บัญชาการทหารอากาศ ผู้ บัญชาการตํารวจแห่งชาติ เลขาธิการสภาการศึกษาเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐาน เลขาธิการ คณะกรรมการการอดุ มศกึ ษาเลขาธิการคณะกรรมการการอาชีวศึกษา เลขาธิการสภากาชาดไทย อธิบดีกรมการ ปกครอง อธบิ ดกี รมสง่ เสรมิ การปกครองทอ้ งถิ่น ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ผ้วู า่ ราชการจงั หวดั และผอู้ าํ นวยการศนู ย์ ปฏิบัติการลูกเสอื ชาวบ้าน 4) กรรมการผทู้ รงคณุ วุฒิจาํ นวนไม่เกินแปดสิบคน ซึ่งพระมหากษตั ริย์ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งตามพระ ราชอัธยาศัยให้เลขาธิการสํานักงานลูกเสือแห่งชาติ เป็นกรรมการและเลขานุการรองเลขาธิการและผู้ช่วย เลขาธิการสํานักงานลูกเสือแห่งชาติ เป็นผู้ช่วยเลขานุการสภาลูกเสือไทย อาจมีสภานายกกิตติมศักด์ิ อุปนายก กติ ติมศักดิ์ และกรรมการกติ ติมศักด์ิ ซึ่งจะได้ทรงพระกรณุ าโปรดเกลา้ ฯ อกี คร้งั 2.2.2 คณะกรรมการบรหิ ารลูกเสือแห่งชาติ เป็นองค์กรบรหิ ารของคณะลกู เสือแหง่ ชาติ ประกอบดว้ ย คณะบคุ คล ดงั ต่อไปนี้ 1) รฐั มนตรวี า่ การกระทรวงศกึ ษาธิการ เปน็ ประธานกรรมการ 2) กรรมการโดยตําแหนง่ ได้แก่ ปลดั กระทรวงศึกษาธกิ าร และปลดั กระทรวงมหาดไทย เป็นรอง ประธาน เลขาธิการสภาการศึกษา เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐาน เลขาธิการคณะกรรมการการ อุดมศึกษา เลขาธิการคณะกรรมการการอาชีวศึกษา เลขาธิการสภากาชาดไทย เลขาธิการสํานักงานส่งเสริม การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย ผู้อํานวยการสํานักบริหารงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษา เอกชน และผ้อู ํานวยการศนู ย์ปฏบิ ัตกิ ารลูกเสือชาวบา้ น 3) กรรมการผทู้ รงคุณวุฒิจํานวนไม่เกินสิบห้าคน ซึ่งสภานายกสภาลูกเสือไทยแต่งต้ังโดยคําแนะนําของ กรรมการบริหารลูกเสอื แห่งชาติ ตาม 1 และ 2 ซงึ่ ในจํานวนนตี้ อ้ งมาจากภาคเอกชนไม่น้อยกวา่ กึ่งหนง่ึ ให้เลขาธิการสํานักงานลกู เสอื แห่งชาติ เป็นกรรมการและเลขานุการรองเลขาธกิ ารและผ้ชู ว่ ยเลขาธิการสํานกั งาน ลูกเสือแหง่ ชาติ เป็นผู้ชว่ ยเลขานกุ ารเลขาธิการสํานักงานลูกเสือแหง่ ชาติเปน็ ผู้รบั ผิดชอบการบรหิ ารงานของ สาํ นกั งานลูกเสอื แหง่ ชาติ และเป็นผู้บงั คบั บัญชาพนกั งานและลูกจา้ งในสาํ นกั งานโดยรฐั มนตรีวา่ การ กระทรวงศึกษาธิการ แต่งตง้ั รองปลดั กระทรวงศกึ ษาธิการคนหน่งึ ทาํ หน้าที่เลขาธกิ ารสาํ นักงานลกู เสือแห่งชาติ และแต่งตงั้ ผบู้ ริหารระดบั สูงอืน่ ในกระทรวงศกึ ษาธิการทาํ หน้าทร่ี องเลขาธิการและผู้ชว่ ยเลขาธิการตามจาํ นวนท่ี เหมาะสม 2.2.3 คณะกรรมการลูกเสือจงั หวัด ประกอบด้วยคณะบุคคล ดงั ต่อไปนี้ 1) ผ้วู ่าราชการจงั หวัด เปน็ ประธานกรรมการ

คมู่ ือพัฒนาระบบการเรียนรู้ชว่ งสถานการณโ์ ควดิ -19 111 ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย 2) กรรมการโดยตําแหน่ง ได้แก่ รองผู้ว่าราชการจังหวัด เป็นรองประธานกรรมการ ปลัดจังหวัด นายก เหลา่ กาชาดจงั หวดั ผู้บังคับการตํารวจภูธรจังหวัด นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด นายอําเภอ นายกเทศมนตรี นายกสมาคมการศึกษาเอกชนจงั หวัดและผอู้ าํ นวยการสํานกั งานเขตพ้นื ท่ีการศกึ ษา 3) กรรมการประเภทผแู้ ทนจํานวนห้าคน ได้แก่ ผู้แทนสถาบนั อุดมศึกษาผู้แทนสถานศกึ ษาอาชีวศึกษา ผู้แทนค่ายลูกเสือจังหวดั ผแู้ ทนสมาคมหรือสโมสรลูกเสือ และผแู้ ทนจากลกู เสอื ชาวบ้าน ซ่งึ เลือกกันเองกลุ่มละ หน่งึ คน 4) กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิจํานวนไม่เกินสิบคน ซึ่งประธานกรรมการแต่งต้ังโดยคําแนะนําของกรรมการ ลูกเสือจังหวัดตามข้อ 2) และ 3) ในจํานวนน้ีจะต้องแต่งต้ังจากภาคเอกชนไม่น้อยกว่าก่ึงหน่ึงให้ผู้อํานวยการ สํานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาเขต 1 เป็นกรรมการและเลขานุการให้ผู้อํานวยการศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน จังหวดั เปน็ กรรมการและผูช้ ่วยเลขานุการ 2.2.4 คณะกรรมการลูกเสือเขตพน้ื ทกี่ ารศกึ ษา คณะกรรมการลกู เสอื เขตพน้ื ทก่ี ารศึกษา ประกอบดว้ ยคณะบุคคลดังตอ่ ไปน้ี 1) ผอู้ าํ นวยการสํานกั งานเขตพ้ืนที่การศกึ ษา เป็นประธานกรรมการ 2) กรรมการโดยตําแหนง่ ได้แก่ ผกู้ าํ กับการสถานีตํารวจภธู รของทุกอาํ เภอในเขตพื้นท่กี ารศกึ ษา หรือผู้ กาํ กับการสถานีตาํ รวจนครบาลของทุกสถานีในเขตพืน้ ท่กี ารศึกษาของกรุงเทพมหานคร 3) กรรมการประเภทผู้แทน ไดแ้ ก่ ผู้แทนองคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิน่ ผแู้ ทนสถานศึกษาในสงั กดั เขตพ้นื ที่ การศึกษา ผู้แทนสถานศึกษาเอกชน ผแู้ ทนสถานศกึ ษาอาชวี ศกึ ษา ผู้แทนสถาบันอุดมศึกษา ผู้แทนศูนย์บริการ การศกึ ษานอกโรงเรียนอําเภอ ผ้แู ทนคา่ ยลูกเสือ และผู้แทนสมาคมหรือสโมสรลกู เสอื ซ่ึงเลอื กกนั เองกลมุ่ ละหนง่ึ คน 4) กรรมการผทู้ รงคณุ วฒุ ิจาํ นวนไม่เกนิ เจด็ คน ซ่งึ ประธานกรรมการแตง่ ตง้ั โดยคําแนะนาํ ของกรรมการ ลูกเสอื เขตพื้นที่ ตามข้อ 2) และ 3) ในจํานวนนจี้ ะตอ้ งแตง่ ตง้ั จากภาคเอกชนไมน่ ้อยกวา่ ก่งึ หนง่ึ ใหร้ องผู้อํานวยการสาํ นกั งานเขตพ้ืนทก่ี ารศึกษาท่ีไดร้ บั มอบหมายเป็นกรรมการและเลขานกุ ารและให้ผู้อํานวยการ สํานกั งานเขตพน้ื ท่กี ารศึกษาแตง่ ตงั้ ขา้ ราชการในสาํ นักงานเขตพืน้ ที่การศึกษาอีกไมเ่ กนิ สองคน เป็น ผู้ชว่ ยเลขานกุ าร

คู่มอื พฒั นาระบบการเรยี นรู้ช่วงสถานการณ์โควดิ -19 112 ระดบั มธั ยมศึกษาตอนปลาย 2.3 การลูกเสอื ในสถานศึกษา การลูกเสือในสถานศกึ ษามกี ารจัดหนว่ ยลกู เสือ ดังน้ี 1) กล่มุ ลูกเสอื 2) กองลูกเสอื 3) หมู่ลูกเสือ 1) กลุม่ ลกู เสอื ประกอบดว้ ยลูกเสือ 4 ประเภท คอื กองลกู เสือสํารอง กองลกู เสอื สามัญ กองลูกเสือ สามญั ร่นุ ใหญ่ และกองลกู เสือวิสามญั ประเภทละ 1 กองเปน็ อยา่ งนอ้ ย แตถ่ ้าสถานศึกษาแหง่ ใดมีลูกเสอื เพยี ง ประเภทเดียว การจัดกลมุ่ ลกู เสือตอ้ งมกี องลกู เสอื ประเภทน้ันอย่างน้อย 4 กองขนึ้ ไป หรือถา้ มีกองลกู เสอื อย่าง นอ้ ย 2– 3 ประเภท การจัดกล่มุ ลกู เสอื ตอ้ งมปี ระเภทละ 2 กอง ขน้ึ ไป ผู้รบั ผิดชอบกลุ่มลกู เสอื คือ ผูก้ ํากบั กลุ่ม ลกู เสือ และรองผกู้ าํ กบั กลมุ่ ลูกเสอื 2) กองลูกเสอื ผรู้ ับผดิ ชอบกองลูกเสอื คอื ผ้กู ํากับกองลูกเสอื และรองผูก้ าํ กับกองลูกเสือ 3) หมลู่ กู เสือ ประกอบดว้ ยลูกเสือ จํานวน 4 – 6 คน หรอื 6 – 8 คน (รวมทั้งนายหมูแ่ ละรองนายหมู่ ลกู เสือ) ผรู้ บั ผิดชอบหมู่ลูกเสอื คอื นายหมู่ลูกเสือ และรองนายหมู่ลกู เสอื การเรยี กชอื่ หมู่ลกู เสือ กศน. ใหเ้ รยี ก เป็นหมู่เลข เชน่ หมู่ 1 กอง 1....หมู่ 2 กอง 1....หมู่ 3 กอง 1....หมู่ 4 กอง 1.... หมู่ 1 กอง 2....หมู่ 2 กอง 2....หมู่ 3 กอง 2....หมู่ 4 กอง 2.... หมู่ 1 กอง 3....หมู่ 2 กอง 3....หมู่ 3 กอง 3....หมู่ 4 กอง 3.... หมู่ 1 กอง 4....หมู่ 2 กอง 4....หมู่ 3 กอง 4....หมู่ 4 กอง 4.... แบบทดสอบหลงั เรยี น วชิ าลกู เสือ กศน. รหัสรายวิชา สค32035 ระดบั ม.ปลาย เร่อื ง การลูกเสอื ไทย

คมู่ ือพัฒนาระบบการเรยี นรู้ชว่ งสถานการณโ์ ควิด-19 113 ระดบั มธั ยมศกึ ษาตอนปลาย คาช้ีแจง ให้นักศกึ ษาทําเครื่องหมายวงกลม ( X ) หนา้ คําตอบท่ีถูกตอ้ งที่สดุ เพยี งข้อเดียว 1.วนั ฉลองครบรอบวนั กาํ เนิดลกู เสอื ไทย คือวนั ใด ก. 1 กรกฏาคม 2502 ข. 1 กรกฏาคม 2504 ค. 1 กรกฏาคม 2508 ง. 1 กรกฏาคม 2510 2. กองลกู เสือกรงุ เทพฯ ท่ี 1 ลูกเสอื คนแรกของประเทศไทย คือ ใคร ก. นายปรดี ี พนมยงค ข. นายชัพน บนุ นาค ค. นายราม วชริ าวุธ ง. นายอภยั จันทวมิ ล 3.กําหนดใหพระมหากษตั ริยทรงดาํ รงตาํ แหนง ใด ก. ประธานสภาคณะกรรมการจัดการลกู เสอื แหงชาต ข. ผูบังคบั บญั ชาลกู เสือ ค. บรมราชปู ถัมภคณะลกู เสอื แหงชาติ ง. ประธาน กองลูกเสือรักษาพระองคพระเจาแผนดนิ สยาม 4.รูป เฟอร เดอ ลีร ประกอบกบั รปู หนาเสอื มอี กั ษรจารกึ ดานลางวา ก. เสยี ชีพอยาเสยี สัตย ข. เสียชีพอยาวาจา ค. จงอย่าเสียชีพ ง. เสียสตั ยอย่าเสยี ชีพ 5. “King of Siam ’s own boy scout group” แปลว่า ก. กองลกู เสือชาวบาน ข. กองเนตรนารี โรงเรียนกุลสตรีวงั หลงั ค. กองลูกเสือในพระเจากรุงสยาม ง. กองลูกเสอื 6.ข้อใดคอื การนาํ กฎของลูกเสือมาใช้ในชวี ติ ประจําวนั ก.สู้ตรงนี้ สูท้ ีน่ ่ี สู้จนตาย ข.เลกิ ชวี ิต วุน่ วาย ในทุกที่ ค.เราสู้รบ จนสุดใจ ขาดด้นิ ง.ตอ้ งใจม่ัน ยิ้มได้เมอ่ื ภยั มา 7.ข้อใดไมใ่ ช่คําปฏญิ าณของลูกเสือ ก. ข้าจะช่วยเหลือผอู้ ่ืนทกุ เมื่อ ข. ข้าจะปฏิบตั ิตามกฎของลกู เสือ

คู่มือพฒั นาระบบการเรียนรู้ช่วงสถานการณ์โควดิ -19 114 ระดบั มธั ยมศกึ ษาตอนปลาย ค. ข้าจะประพฤตชิ อบดว้ ยกาย วาจาใจ ง. ขา้ จะจงรักภกั ดีตอ่ ชาติ ศาสนา และพระมหากษตั ริย์ 8.พระบาทสมเดจ็ พระปรเมนทรมหาวชริ าวุธ พระมงกฎุ เกลา้ เจา้ อยหู่ ัว รชั กาลที่ 6 เสด็จขึ้นครองราชย์เม่อื ใด ก. 22 ตลุ าคม พ.ศ. 2453 ข. 23 ตลุ าคม พ.ศ. 2453 ค. 24 ตุลาคม พ.ศ. 2453 ง. 25 ตลุ าคม พ.ศ. 2453 9.กองลูกเสอื กองแรกของโลกต้งั ขึ้นท่ีประเทศใด ก. ประเทศองั กฤษ ข. ประเทศรสั เซีย ค. ประเทศฝรั่งเศส ง. ประเทศฮอลันดา 10.ในการชมุ นมุ ลกู เสือโลก ครั้งที่ 1 บ.ี พี. ไดร้ ับการยกยอ่ งและแต่งต้ังใหร้ บั ตาํ แหน่งใด ก. ประมุขของคณะลูกเสือโลก ข. ผูแ้ ทนคณะลกู เสอื โลก ค. ผ้ใู หก้ ําเนิดลูกเสือโลก ง. ผนู้ ําคณะลกู เสอื โลก เฉลย 1.ค 2.ข 3.ค 4.ก 5.ค 6.ง 7.ค 8.ข 9.ก 10.ก

คู่มือพัฒนาระบบการเรยี นรู้ชว่ งสถานการณโ์ ควิด-19 115 ระดับมธั ยมศึกษาตอนปลาย รายวชิ า วชิ าลูกเสอื กศน. รหสั รายวิชา สค32035 ระดบั ม.ปลาย เร่อื ง คุณธรรม จรยิ ธรรมของลกู เสอื สาระสาคัญ คําปฏิญาณและกฎของลูกเสือ เป็นรากฐานท่ีสําคัญสําหรับขบวนการลูกเสืออาจเปรียบเสมือนศีลของ ลูกเสอื และเป็นหลกั สาํ คญั ทท่ี าํ ให้ลกู เสอื ประพฤตปิ ฏบิ ัตติ นให้มีคุณธรรม จริยธรรม หากลูกเสือได้เข้าใจอย่างแจ่ม แจ้ง และปฏิบัติตามคาํ ปฏิญาณและกฎอยู่เสมอ อย่างชนิดให้เป็นหลักปฏิบัติในชีวิตประจําวันให้ได้ โดยเฉพาะใน เรือ่ งความจงรักภักดตี อ่ ชาติ ศาสนา พระมหากษตั รยิ ์ ความเป็นพี่น้องของลูกเสือทั่วโลก การกระทําความดีต่าง ๆ โดยเนน้ ให้เห็นวา่ ผูเ้ ป็นพลเมืองดีนน้ั จะต้องเปน็ ผกู้ ระทําความดี และใช้ความดนี ้ันให้เป็น ประโยชนต์ ่อสังคม ตวั ชวี้ ัด 1. อธบิ ายคาํ ปฏญิ าณ และกฎของลกู เสือ 2. อธบิ ายคุณธรรม จริยธรรมจากคําปฏิญาณและกฎของลูกเสือ 3. ยกตวั อย่างการนาํ คําปฏิญาณและกฎของลูกเสือที่ใช้ในชีวิตประจาํ วนั 4. อธิบายความสมั พันธ์ระหวา่ งคุณธรรมจรยิ ธรรมในคาํ ปฏิญาณและกฎของลูกเสือกับหลกั ปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพยี ง ขอบขา่ ยเนอื้ หา เร่อื งที่ 1 คําปฏิญาณ และกฎของลูกเสือ

คมู่ อื พฒั นาระบบการเรยี นรู้ชว่ งสถานการณ์โควิด-19 116 ระดับมัธยมศกึ ษาตอนปลาย เร่อื งที่ 2 คณุ ธรรม จริยธรรมจากคําปฏิญาณและกฎของลกู เสือ เร่อื งที่ 3 การนาํ คําปฏญิ าณ และกฎของลกู เสอื ที่ใชใ้ นชวี ิตประจาํ วนั เรือ่ งท่ี 4 ความสมั พันธร์ ะหวา่ งคณุ ธรรมจริยธรรมในคําปฏิญาณและกฎของลูกเสือกบั หลักปรชั ญาของ เศรษฐกจิ พอเพียง เวลาทีใ่ ช้ในการศึกษา 6 ช่ัวโมง สื่อการเรียนรู้ 1. ชุดวชิ าลูกเสือ กศน. รหสั รายวชิ า สค32035 2. สมดุ บันทกึ กจิ กรรมการเรยี นร้ปู ระกอบชดุ วิชา 3. สอ่ื เสริมการเรียนรู้อ่ืน ๆ แบบทดสอบก่อนเรยี น วิชาลกู เสอื กศน. รหสั รายวิชา สค32035 ระดบั ม.ปลาย เร่อื ง คุณธรรม จรยิ ธรรมของลูกเสือ คาชี้แจง ให้นกั ศกึ ษาทาํ เครอ่ื งหมายวงกลม ( X ) หนา้ คําตอบท่ีถกู ต้องที่สดุ เพียงขอ้ เดียว 1. กฎของลกู เสอื ขอ้ ใดท่ีสามารถนาํ มาใชใ้ นชีวติ ประจําวันได้ ก. ลูกเสอื เปน็ ผมู้ ัธยสั ถ์ ข. ลูกเสอื เปน็ ผู้สุภาพเรยี บร้อย ค. ลกู เสอื มคี วามเมตตา กรุณาตอ่ สตั ว์ ง. ถูกทกุ ขอ้ 2. ความเป็นพลเมืองดีในทศั นะของลกู เสือ คือข้อใด ก. การพัฒนาความรอบรทู้ างวชิ าการ ข. การพัฒนาความรบั ผิดชอบต่อครอบครัว ค. การพฒั นาความคดิ คิดดี ทําดี มีจติ สาธารณะ ง. การพัฒนาความรักชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ 3.ข้อใดเป็นวินยั ภายใน ก. การปฏิบัติตามกฎและขอ้ บังคับ ข. การแตง่ กายให้เป็นระเบียบเรียบรอ้ ย ค. รูจ้ ักควบคมุ อารมณ์และจติ ใจของตนเอง ง. การรกั ษาความสะอาดของสถานที่ทาํ งาน 4.บคุ คลใดแสดงให้เห็นถึงการขาดวนิ ยั

ค่มู อื พัฒนาระบบการเรียนรู้ชว่ งสถานการณ์โควิด-19 117 ระดับมธั ยมศกึ ษาตอนปลาย ก. จอม เขา้ แถวซื้อตัว๋ ดูหนงั ข. แก้ว ขา้ มถนนในทางข้าม ค. หน่อย ขายของบนทางเท้า ง. อร ขน้ึ ลงรถโดยสารตามกอ่ นหลงั 5. ทาํ ไมลกู เสอื จึงควรเชอ่ื ฟังคําสง่ั ของผู้บังคบั บญั ชา ก. เพ่อื ให้คนทว่ั ไปยกย่องลูกเสือ ข. เพื่อสร้างวนิ ยั และความเปน็ ระเบียบ ค. เพือ่ ทําใหไ้ ดค้ ะแนนความประพฤตมิ ากข้นึ ง. เพื่อความเป็นคนอ่อนนอ้ ม เนื่องจากมอี ายมุ ากกวา่ 6.กฎของลูกเสอื ทวี่ า่ \"ทาํ ดี คิดดี พดู ดี” ตรงกับกฎลูกเสอื ขอ้ ใด ก.ลูกเสอื มีใจราเรงิ และไมยอทอตอความยากลาํ บาก ข.ลูกเสอื เปนผูสุภาพเรยี บรอย ค.ลกู เสอื ประพฤติชอบดวยกาย วาจา ใจ ง. ลกู เสือเปนมิตรของคนทุกคน และเปนพ่ีนองกบั ลูกเสืออื่นทวั่ โลก 7.ข้อใดคือคตพิ จนของลูกเสอื อสามญั ก. จงเตรียมพรอม ข. มองไกล ค. ทําดีท่ีสดุ ง. บริการ 8.คณุ ธรรม จรยิ ธรรมจากคาํ ปฏิญาณและกฎของลูกเสอื มีกี่ข้อ ก. 10 ข้อ ข. 12 ขอ้ ค. 9 ขอ้ ง. 8 ข้อ 9.ลูกเสือมคี วามจงรกั ภกั ดตี อชาติ ศาสนา พระมหากษัตรยิ และซ่อื ตรงตอผูมีพระคุณ ตรงกับการปฏบิ ัตติ นหลัก ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง ด้านใด ก. ความซือ่ สตั ย์ ข. ความสามคั คี ค. ความมนี ํ้าใจและจิตอาสา ง. ความกตัญญกู ตเวที 10.ลูกเสือประพฤติชอบดวยกาย วาจา ใจ ก. ความซอ่ื สตั ย์ ข. ความมีวนิ ัยความสะอาด ค. ความมนี าํ้ ใจและจิตอาสา ง. ความกตญั ูกตเวที

คมู่ ือพฒั นาระบบการเรยี นรู้ช่วงสถานการณ์โควิด-19 118 ระดับมัธยมศกึ ษาตอนปลาย เรือ่ งที่ 1 คาปฏญิ าณ และกฎของลกู เสือ การอย่รู ่วมกันในสงั คม จาํ เปน็ ตอ้ งอาศยั กฎ ระเบียบ เพอ่ื เป็นรากฐานในการดาํ เนินชวี ติ ให้เปน็ ปกติสขุ ของครอบครัว ชมุ ชน สังคม และประเทศ ที่จะอยู่ร่วมกันด้วยความผาสุกและย่ังยืน 1.1 ความหมายคาปฏญิ าณของลูกเสือ คาํ ปฏญิ าณของลกู เสอื คอื คํามั่นสัญญาทลี่ ูกเสือทุกคนต้องให้ไวแ้ ก่ผบู้ ังคับบัญชา เปน็ ถอ้ ยคําทก่ี ล่าว ออกมาด้วยความจริงใจและสมัครใจ คํากลา่ วน้ีสําคัญอยา่ งยง่ิ ในชวี ิตการเปน็ ลูกเสอื เมอื่ กล่าวแลว้ ต้องปฏิบัติตาม ให้ไดเ้ ปน็ การส่งเสริมให้ลูกเสอื รกั เกยี รติของตน เพอ่ื ความเปน็ พลเมืองดขี องชาติ โดยอาศัยคาํ ปฏญิ าณเป็น อุดมการณน์ ําไปปฏิบัตใิ นชวี ิตได้ คําปฏญิ าณของลูกเสือ ดว้ ยเกียรตขิ องข้า ข้าสญั ญาว่า ข้อ 1 ข้าจะจงรักภักดีตอ่ ชาติ ศาสนา พระมหากษตั รยิ ์ ขอ้ 2 ข้าจะช่วยเหลอื ผู้อน่ื ทกุ เม่ือ ข้อ 3 ขา้ จะปฏบิ ตั ติ ามกฎของลกู เสอื เพ่อื ความชัดเจนในคําปฏญิ าณของลกู เสอื ท้งั 3 ข้อ จึงมีคําอธบิ ายเพมิ่ เติม ดงั น้ี ขอ้ 1 ข้าจะจงรักภักดีตอ่ ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ชาติ ชาติ ประกอบดว้ ย แผ่นดิน น่านนํ้า และประชาชนพลเมอื งท่ีอยู่รวมกันโดยมกี ฎหมาย ขนบธรรมเนียมประเพณีและวฒั นธรรมเปน็ หลักปฏิบตั ิ ลกู เสอื ทกุ คนตอ้ งประพฤติปฏบิ ตั ติ นใหเ้ ปน็ พลเมืองดีของ ชาติ ศาสนา ทกุ ศาสนามคี วามมงุ่ หมายเดยี วกัน คือ สอนให้ทุกคนเป็นคนดีละเวน้ ความชวั่ ให้ กระทําแต่ความดี ลกู เสอื ทุกคนต้องมีศาสนา ลูกเสอื จะนับถือศาสนาใด ๆ กไ็ ด้ พระมหากษตั ริย์ ทรงเป็นประมขุ ของคณะลูกเสือแห่งชาติ ลกู เสือทุกคน ตอ้ งปฏิบตั ิตนตามรอยพระยุคลบาท ขอ้ 2 ขา้ จะชว่ ยเหลอื ผ้อู น่ื ทกุ เม่ือ ลกู เสือทกุ คนเป็นผูม้ ีจิตอาสา ไม่น่งิ ดูดาย เอาใจใส่ผู้อ่ืน มคี วามพร้อมที่จะเสยี สละเพ่อื สว่ นรวมทุกโอกาสท่พี ึงกระทาํ ได้ ซึง่ เป็นสิง่ หนงึ่ ทท่ี ําให้ลกู เสือเป็นผมู้ เี กียรติ และได้รับการยกย่องชนื่ ชมจาก ประชาชนทวั่ ไป ข้อ 3 ขา้ จะปฏิบัติตามกฎของลูกเสือกฎของลกู เสือเปรียบเสมือนศีลของลูกเสอื ทเี่ ป็นหลักยดึ เหนีย่ วใหป้ ระพฤติปฏบิ ตั ิในสง่ิ ดงี าม 1.2 ความหมายกฎของลกู เสือ

ค่มู ือพฒั นาระบบการเรยี นรู้ชว่ งสถานการณโ์ ควดิ -19 119 ระดับมธั ยมศกึ ษาตอนปลาย กฎของลูกเสือ หมายถึง ขอ้ ปฏบิ ัติที่ลูกเสอื ต้องยดึ เปน็ แนวทางการประพฤตปิ ฏบิ ัตติ นในชีวติ ประจาํ วัน กฎของลูกเสอื มี 10 ขอ้ ดงั นี้ กฎของลกู เสือ ขอ้ 1 ลกู เสือมเี กยี รติเช่อื ถือได้ ข้อ 2 ลกู เสอื มีความจงรักภักดตี อ่ ชาติ ศาสนา พระมหากษตั รยิ ์ และซือ่ ตรงตอ่ ผูม้ ีพระคุณ ข้อ 3 ลกู เสอื มีหนา้ ท่กี ระทําตนให้เปน็ ประโยชน์และชว่ ยเหลอื ผอู้ นื่ ขอ้ 4 ลูกเสือเป็นมติ รของคนทุกคน และเปน็ พน่ี อ้ งกบั ลกู เสืออ่ืนทัว่ โลก ขอ้ 5 ลกู เสอื เปน็ ผู้สภุ าพเรยี บร้อย ข้อ 6 ลูกเสือมีความเมตตากรณุ าต่อสัตว์ ขอ้ 7 ลกู เสือเช่ือฟังคาํ สงั่ ของบิดามารดา และผู้บังคบั บญั ชาดว้ ยความเคารพ ขอ้ 8 ลกู เสอื มใี จรา่ เริง และไม่ยอ่ ทอ้ ต่อความยากลาํ บาก ข้อ 9 ลูกเสอื เป็นผู้มธั ยัสถ์ ขอ้ 10 ลกู เสือประพฤติชอบด้วยกาย วาจา ใจ เพอ่ื ความชดั เจนในกฎของลกู เสือทัง้ 10 ขอ้ จึงมีคําอธบิ ายเพิม่ เติม ดงั นี้ ขอ้ 1 ลูกเสือมเี กยี รตเิ ช่ือถอื ได้ ลกู เสอื ต้องประพฤตติ นเปน็ คนดี เป็นผมู้ ีระเบียบวินยั ผอู้ ่ืนย่อมจะชืน่ ชมเชอื่ ถอื จะเปน็ ท่ไี วว้ างใจแก่คน ทง้ั หลาย โดยเฉพาะในขณะท่ีลูกเสอื สวมเครอื่ งแบบอันทรงเกยี รติย่อมจะไมท่ าํ สงิ่ ใด ๆ ทก่ี ่อใหเ้ กิด ความเส่ือมเสีย เกยี รติของลกู เสือ ข้อ 2 ลูกเสอื มีความจงรกั ภักดตี ่อชาติ ศาสนา พระมหากษตั ริย์ และซ่อื ตรงต่อผู้มพี ระคุณ ลูกเสือต้องเทิดทูน สถาบนั ท้ัง 3 ได้แก่ ชาติ ศาสนา พระมหากษตั รยิ บ์ รรพบรุ ษุ ของเรายอมพลชี ีพเพ่ือ ชาติมาแล้ว เพือ่ รกั ษาสถาบันน้ไี ว้ เพื่อให้ประเทศชาตขิ องเราม่นั คงอยตู่ อ่ ไป จงทําหนา้ ทีข่ องเราให้ดที ่สี ดุ ในฐานะท่ี เราเป็นลกู เสอื ขอ้ 3 ลูกเสอื มหี น้าท่ีกระทาตนใหเ้ ป็นประโยชน์ และชว่ ยเหลอื ผอู้ ืน่ ลกู เสือต้องเป็นผู้รู้จักการเสยี สละ ไม่เหน็ แกต่ ัว พรอ้ มทีจ่ ะบาํ เพ็ญประโยชนใ์ ห้กับบา้ น สถานศึกษา สังคม ชมุ ชน ตลอดจนประเทศชาติ ดว้ ยการเข้าไปมสี ว่ นรว่ มในการทาํ กิจกรรมตา่ ง ๆ ตามความสามารถและโอกาส และ พฒั นาตนเองให้มคี วามรู้ความสามารถให้พงึ่ ตนเองได้ และสามารถชว่ ยเหลือผู้อน่ื ได้ ขอ้ 4 ลูกเสอื เป็นมิตรของคนทุกคน และเป็นพนี่ อ้ งกบั ลูกเสอื อนื่ ท่วั โลก ลูกเสือจะต้องเป็นผ้มู ี จิตใจโอบอ้อมอารี รจู้ กั เออ้ื เฟอ้ื เผอื่ แผแ่ กท่ กุ ๆ คนโดยไมเ่ ลอื กว่าเป็นเช้อื ชาติ ศาสนาใด ๆ รวมท้งั มคี วามรู้สึกเสมือนหนงึ่ วา่ เปน็ พน่ี ้องกบั ลกู เสอื อื่นท่ัวโลก ต้องมีการทํางานร่วมกัน ตอ้ งอยู่ ร่วมกนั ตอ้ งประพฤตปิ ฏิบัติดี ทง้ั กาย วาจา ใจ คือตอ้ งรู้จักแสดงน้ําใจกบั ผอู้ ื่น ช่วยเหลอื ผูอ้ ืน่ อยา่ งเตม็ ใจ เอ้อื เฟือ้ เผอ่ื แผ่ เสียสละ มีอัธยาศยั ไมตรกี ับคนทว่ั ไป ยมิ้ แย้มแจ่มใส ข้อ 5 ลกู เสอื เปน็ ผสู้ ุภาพเรียบร้อย

คมู่ ือพฒั นาระบบการเรียนรู้ช่วงสถานการณ์โควิด-19 120 ระดบั มธั ยมศึกษาตอนปลาย ลกู เสือตอ้ งเป็นผู้ท่ีมกี ริ ิยาและวาจาสุภาพ ออ่ นโยน อ่อนนอ้ ม มสี มั มาคารวะท้งั ทางกาย วาจา และใจ ไม่ ยกตนข่มทา่ น แตง่ กายสะอาดเรียบรอ้ ย แสดงทางวาจา เช่น พดู จาไพเราะ นุม่ นวล ไม่กลา่ วรา้ ยล่วงเกิน เตือนตน ใหป้ ระพฤตดิ ีประพฤติชอบ มีความออ่ นน้อมถ่อมตน ข้อ 6 ลูกเสอื มีความเมตตา กรุณาตอ่ สตั ว์ ลูกเสือต้องเปน็ คนทมี่ ีใจเมตตา กรุณาตอ่ สัตว์ ไม่รังแกสัตว์ หรือทรมานทารุณสตั ว์ใหร้ ับความเจ็บปวด หรอื กักขงั สตั ว์ มใี จปรารถนาให้ผู้อ่นื พน้ ทุกข์ ข้อ 7 ลูกเสือเช่ือฟังคาส่ังของบิดา มารดา และผู้บังคับบัญชาดว้ ยความเคารพ ลูกเสือตอ้ งเคารพและเชอ่ื ฟังคาํ สง่ั บิดามารดาซ่ึงเป็นผู้ให้กาํ เนิด เปน็ ผู้เลยี้ งดูเราจนเตบิ ใหญ่มีพระคณุ อยา่ งใหญ่หลวง และตอ้ งเชอ่ื ฟังคําสั่งของครู อาจารย์ และผู้บังคบั บัญชาท่ีลว้ นมปี ระสบการณ์ในชวี ิตที่สามารถ ช้ีแนะแนวทาง ใหส้ ิ่งท่ดี ีแกเ่ รา ลูกเสอื จงึ ต้องเคารพและเชื่อฟัง ขอ้ 8 ลูกเสอื มใี จร่าเริง และไม่ยอ่ ท้อตอ่ ความยากลาบาก ลูกเสอื ตอ้ งเปน็ ผู้ทีย่ ม้ิ แย้มแจ่มใส ร่าเรงิ อย่เู สมอ ไมย่ อ่ ทอ้ ต่อความยากลาํ บากแสดงถงึ มิตรภาพ มีไมตรจี ติ ทด่ี ตี อ่ กนั ดว้ ยความเต็มใจ ข้อ 9 ลูกเสอื เปน็ ผู้มัธยสั ถ์ ลูกเสือต้องเป็นผู้รจู้ กั เก็บหอมรอมริบ ประหยัด ใช้จ่ายเฉพาะท่จี ําเป็นตามฐานะของตน ตอ้ งประหยดั ทรพั ย์สนิ ท้ังของตนเองและผอู้ ืน่ ด้วยรวมทัง้ ต้องไมร่ บกวนเบียดเบยี นผู้อ่ืน ข้อ 10 ลูกเสอื ประพฤติชอบด้วยกาย วาจา ใจ ลูกเสือตอ้ งรจู้ ักสํารวมกาย วาจา และใจ คือ \"ทําดี คดิ ดี พูดดี” ไม่ทาํ ให้ตนเองและผอู้ ื่นเดอื ดร้อน ต้อง รู้จกั เหน่ียวร้ัง ควบคุมสติ บงั คบั ข่มใจตนเอง ละอายตนเอง คํานึงถึงมรรยาทของตนเองตลอด จนไม่คิดเบยี ดเบียน ทาํ ร้ายผ้อู นื่ เปน็ ผทู้ ่ีสุภาพออ่ นโยนปฏบิ ตั ิตนใหเ้ หมาะกับกาลเทศะและสังคม 1.3 ความหมายคติพจนข์ องลูกเสอื 1.3.1 คติพจน์ท่ัวไปของลูกเสอื เสยี ชีพอยา่ เสียสตั ย์ หมายความว่า ให้ลกู เสือรกั ษาความซ่อื สตั ยม์ ีสจั จะยิ่งชีวติ จะไมล่ ะความสัตย์ถึงแมจ้ ะ ถูกบีบบังคับจนเป็นอันตรายถึงกบั ชีวิตก็ตามกไ็ มย่ อมเสยี สัจจะเพ่อื เกยี รตภิ มู ิแห่งตน 1.3.2 คติพจนข์ องลูกเสือแต่ละประเภท ลกู เสือสํารอง“ทาดที ่สี ุด” ลกู เสอื สามัญ“จงเตรยี มพรอ้ ม” ลูกเสอื สามญั รนุ่ ใหญ่“มองไกล” ลูกเสือวิสามญั “บริการ” ทาดีทีส่ ุด หมายความวา่ ปฏิบัติหนา้ ท่ีของตนอยใู่ หด้ ีทส่ี ุด จงเตรยี มพร้อม หมายความวา่ เตรยี มความพรอ้ มท้งั ทางด้านร่างกายและจติ ใจในการปฏิบตั ิ

คู่มือพฒั นาระบบการเรียนรู้ช่วงสถานการณโ์ ควดิ -19 121 ระดับมัธยมศกึ ษาตอนปลาย หนา้ ท่ีท่ีรับผิดชอบ มองไกล หมายความว่า การมองใหก้ วา้ งและไกล ฉลาดที่จะมองเหน็ ความจรงิ ของสิง่ ต่าง ๆ ว่าผลจากการกระทาํ ภารกจิ ของตน อาจส่งผลกระทบถึงภารกจิ อ่นื บคุ คลอื่น บรกิ าร หมายความว่า การกระทาํ ด้วยความต้ังใจทีจ่ ะใหผ้ ้อู ืน่ มคี วามสะดวกหรือลดปัญหา หรือความทุกขห์ วังเพยี งใหผ้ รู้ บั บริการได้รับสง่ิ ทเ่ี หมาะสมท่ีสุดเสมอโดยไมห่ วังรางวลั หรือส่งิ ตอบแทนใด ๆ เร่อื งท่ี 2 คุณธรรม จรยิ ธรรมจากคาปฏิญาณและกฎของลกู เสอื คณุ ธรรมจรยิ ธรรมจากคาํ ปฏิญาณและกฎของลูกเสือเน้นการประพฤตปิ ฏบิ ตั ิตนให้เป็นพลเมอื งดี พร้อมที่ จะนาํ ความสขุ ความเจรญิ ความมัน่ คงมาสู่บุคคลสงั คม และประเทศชาติดงั น้ี 1. ความจงรักภักดตี ่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตรยิ ์บุคคลสามารถปฏิบตั ติ นใหม้ ีความซอ่ื สัตย์ต่อชาติ รกั และหวงแหน ยอมเสยี สละเลอื ดเนือ้ และชวี ิตเพอ่ื ให้ชาติเปน็ เอกราชสืบไป อกี ทงั้ ทํานบุ าํ รุงศาสนาใหม้ ่ันคง สถาพรสบื ไปและปฏบิ ัตติ นตามรอยพระยคุ ลบาทแหง่ องคพ์ ระมหากษตั ริย์ ผู้ทรงบาํ บดั ทกุ ขบ์ ํารุงสขุ ใหแ้ ก่ราษฎร ด้วยความเสียสละ 2. ความรับผิดชอบต่อหนา้ ท่ี บคุ คลสามารถปฏิบัติกจิ การงานของตนเองและทไี่ ดร้ ับมอบหมายดว้ ย ความมานะพยายาม อทุ ศิ กําลงั กาย กําลงั ใจอย่างเตม็ ความสามารถไม่เห็นแก่ความเหน็ดเหนื่อย 3. ความมีระเบียบวินยั บคุ คลสามารถเป็นทั้งผรู้ ู้และปฏิบตั ิตามแบบแผนท่ตี นเอง ครอบครัว และสงั คม กําหนดไว้ โดยจะปฏเิ สธกฎเกณฑ์หรือกตกิ าต่างๆ ของสังคมไม่ได้ คุณธรรมนีต้ อ้ งใชเ้ วลาปลกู ฝงั เป็นเวลานาน และ ตอ้ งปฏิบตั ิสมาํ่ เสมอจนกวา่ จะปฏิบัติเองได้และเกิดความเคยชิน 4. ความซอื่ สตั ย์ บคุ คลสามารถปฏิบตั ติ นทางกาย วาจา จิตใจ ที่ตรงไปตรงมาไม่แสดงความคดโกง ไม่ หลอกลวง ไม่เอาเปรียบผู้อืน่ ล่ันวาจาว่าจะทํางานสิ่งใดกต็ อ้ งทาํ ให้สาํ เรจ็ ไม่กลับกลอก มีความจริงใจตอ่ ทกุ คน จน เป็นทีไ่ วว้ างใจของคนทุกคน 5. ความเสียสละ บุคคลสามารถปฏิบัตติ นโดยการอทุ ศิ กําลงั กาย กาํ ลังทรพั ยก์ ําลังปญั ญา เพอ่ื ช่วยเหลอื ผู้อื่นและสงั คมดว้ ยความต้งั ใจจริง มีเจตนาทบ่ี รสิ ุทธิ์ เป็นท่ีรักใครไ่ ว้วางใจ เปน็ ท่ียกยอ่ งของสังคม ผคู้ นเคารพนับ ถือ นาํ พาซ่ึงความสขุ สมบรู ณใ์ นชวี ติ 6. ความอดทน บคุ คลสามารถปฏิบตั ิตนเปน็ ผทู้ ี่มีจิตใจเขม้ แข็ง ไมท่ อ้ ถอยตอ่ อุปสรรคใด ๆ ม่งุ มั่นท่ีจะ ทาํ งานใหบ้ งั เกดิ ผลดโี ดยไมใ่ ห้ผ้อู นื่ เดอื ดร้อน มคี วามอดทนต่อความยากลําบาก อดทนต่อการตรากตรําทาํ งาน อดทนตอ่ ความเจ็บใจ อดทนต่อกิเลส 7. การไม่ทาบาป บุคคลสามารถละเว้นพฤติกรรมที่ช่วั ร้าย และไมส่ รา้ งความเดือดรอ้ นใหท้ ัง้ ทางกาย วาจา ใจ 8. ความสามัคคีบุคคลสร้างความสามคั คี รกั ใคร่ กลมเกลียวซงึ่ นาํ ไปสู่ความสงบร่มเย็นของครอบครวั สังคม ชมุ ชน และประเทศชาติ เรอ่ื งที่ 3 การนาคาปฏญิ าณและกฎของลกู เสอื ทใี่ ชใ้ นชีวิตประจาวนั ปจั จัยสําคัญอยา่ งหนง่ึ ท่ีทาํ ให้ขบวนการลกู เสอื วัฒนาถาวรก้าวหน้ากวา่ ขบวนการอ่ืน ๆ กค็ อื คาํ ปฏิญาณ และกฎ ซ่งึ ผู้เป็นลกู เสือตอ้ งยอมรบั และนาํ ไปปฏบิ ัติในชีวติ ประจาํ วนั ด้วยความเคยชนิ เช่น เมื่อผู้เรยี นได้เรยี นเก่ียวกบั คาํ ปฏิญาณและกฎของลกู เสือแล้วผู้เรียนจะตอ้ งทบทวนทาํ ความเข้าใจให้ถ่องแทแ้ ละ นาํ ไปสู่การปฏิบตั ิในชวี ติ ประจําวนั ได้

คมู่ ือพฒั นาระบบการเรียนรู้ชว่ งสถานการณ์โควดิ -19 122 ระดบั มัธยมศกึ ษาตอนปลาย เรอ่ื งที่ 4 ความสัมพนั ธ์ระหว่างคุณธรรม จรยิ ธรรมในคาปฏญิ าณและกฎของลกู เสอื กบั หลักปรชั ญาของ เศรษฐกจิ พอเพยี ง พระบาทสมเดจ็ พระปรมนิ ทรมหาภูมพิ ลอดุลยเดช รัชกาลท่ี 9 ทรงมีความหว่ งใยพสกนิกรของพระองคใ์ น การดํารงชีวิต ทรงเนน้ ยํ้าแนวทางการดําเนินชีวิตตามหลักธรรมคําสอนเพ่อื ใหป้ วงชนชาวไทยไดร้ อดพน้ จาก วิกฤตกิ ารณท์ างเศรษฐกิจ และสามารถดาํ รงอย่ไู ดอ้ ย่างมั่นคงและยงั่ ยืนภายใต้กระแสโลกาภิวตั น์ และความ เปลี่ยนแปลงต่าง ๆ ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งมีเปูาหมายเพือ่ ใหเ้ กิดความสมดุลและพร้อมตอ่ การรองรบั การเปลี่ยนแปลง อยา่ งรวดเรว็ และกวา้ งขวางทั้งดา้ นวัตถุสงั คมสง่ิ แวดล้อมและวฒั นธรรมจากโลกภายนอกได้เป็นอยา่ งดี ความพอเพียง ประกอบดว้ ย ความพอประมาณ หมายถงึ ความพอดีท่ไี มน่ ้อยเกินไป และไมม่ ากเกินไปโดยไม่เบียดเบยี นตนเอง และ ผอู้ ่นื เช่นการผลิต และการบริโภคทอี่ ยู่ในระดบั พอประมาณ ความมเี หตุผล หมายถงึ การตัดสนิ ใจเกีย่ วกบั ระดับของความพอเพียงน้นั จะตอ้ งเป็นไปอยา่ งมีเหตุผลโดย พิจารณาจากเหตปุ ัจจยั ท่ีเกีย่ วขอ้ งตลอดจนคํานึงถึงผลท่ีคาดว่าจะเกดิ ขึน้ จากการกระทํานน้ั ๆ อยา่ งรอบคอบ การมภี มู คิ ุ้มกนั ท่ีดีในตน หมายถึง การเตรียมตวั ใหพ้ รอ้ มรบั ผลกระทบและการเปล่ียนแปลงด้านตา่ ง ๆ ท่ี จะเกดิ ขนึ้ โดยคํานงึ ถงึ ความเปน็ ไปได้ของสถานการณ์ต่าง ๆ ท่ีคาดวา่ จะเกิดข้นึ ในอนาคตทง้ั ใกล้ และไกล เง่ือนไข การตัดสนิ ใจและการดาํ เนินกิจกรรมตา่ ง ๆ ใหอ้ ยู่ในระดับพอเพียงนั้นตอ้ งอาศยั ท้งั ความรู้ และ คุณธรรมเปน็ พื้นฐาน กลา่ วคอื เงื่อนไขความรู้ ประกอบด้วย ความรอบร้เู ก่ียวกบั วิชาการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องอยา่ งรอบด้านความรอบคอบ ท่จี ะนาํ ความรูเ้ หล่าน้นั มาพิจารณาใหเ้ ชือ่ มโยงกนั เพ่ือประกอบการวางแผน และความระมดั ระวงั ในขน้ั ปฏิบตั ิ เงอ่ื นไขคณุ ธรรมท่ีประกอบดว้ ย มคี วามตระหนกั ในคณุ ธรรมความซ่อื สตั ย์สุจริต และมคี วามอดทน มี ความเพยี รใช้สตปิ ัญญาในการดําเนินชวี ิตปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียงไดร้ บั การเชดิ ชเู ปน็ อย่างสูงจากองคก์ าร สหประชาชาตโิ ดยนายโคฟี อนั นัน ในฐานะเลขาธกิ ารองคก์ ารสหประชาชาติไดท้ ลู เกลา้ ฯถวายรางวลั

คู่มือพฒั นาระบบการเรียนรู้ชว่ งสถานการณ์โควดิ -19 123 ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ความสําเร็จสูงสดุ ด้านการพฒั นามนษุ ยแ์ ดพ่ ระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมพิ ลอดลุ ยเดชเมอ่ื วันที่ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2549 และได้มีปาฐกถาถึงปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียงว่าเปน็ ปรชั ญาที่มปี ระโยชนต์ อ่ ประเทศไทย และนานาประเทศและสามารถเร่ิมได้จากการสร้างภูมคิ มุ้ กนั ในตนเองสู่หมบู่ ้านและสู่เศรษฐกิจในวงกว้างข้นึ ใน ทสี่ ดุ จากตาราง จะเหน็ วา่ ลูกเสอื สามารถนําหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาปฏิบัติให้ สอดคล้องกับคุณธรรม จริยธรรมในคาํ ปฏิญาณและกฎของลูกเสอื อยา่ งไรถงึ จะเรยี กวา่ พอเพียง มพี ระราชดาํ รสั องค์หนงึ่ กล่าวไว้วา่ “พดู จาก็พอเพยี งปฏิบตั ิตนกพ็ อเพียง” คาํ นยิ ามบอกหลักการไว้ว่า ความพอเพียง หมายถึง ความพอประมาณ ความมเี หตผุ ล และการสรา้ งภมู คิ ุ้มกนั ท่ีดใี นตวั จากผลกระทบทจ่ี ะเกิดข้นึ จากทั้งภายนอกและภายใน ภายนอกกระทบเข้ามาภายในก็เปล่ยี นแปลงด้วยจะพอเพยี งได้ต้องคาํ นงึ ถึง 3 หลักการ คือ คิดและทําอะไรอย่าง พอประมาณ มีเหตมุ ีผล และมีภูมคิ ุ้มกนั ในตวั ทด่ี ี ถ้าครบ 3 หลักการนี้ ถึงจะ

คูม่ อื พัฒนาระบบการเรียนรู้ชว่ งสถานการณ์โควิด-19 124 ระดบั มัธยมศึกษาตอนปลาย บอกไดว้ า่ พอเพยี ง ถ้าไม่ครบก็ไมพ่ อเพียงและการสรา้ งความพอเพยี งให้เกดิ ขนึ้ ไดต้ ้องใชค้ วามรู้ควบคไู่ ปกบั คณุ ธรรมจากคาํ กล่าวขา้ งต้นความสมั พันธร์ ะหวา่ งคณุ ธรรม จริยธรรมในคําปฏิญาณและกฎของลกู เสือกบั หลัก ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพยี ง สามารถนาํ มาสรปุ เป็นผลกระทบจากภายนอกและภายใน ไดด้ ังน้ี ผลกระทบจากภายใน “การสร้างภมู คิ ุม้ กนั ท่ดี ีในตัว” ลกู เสือจะต้องจงรกั ภักดีต่อชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ เชอ่ื ฟงั คําสง่ั สอนของบิดามารดา และผ้บู งั คับบญั ชาด้วยความเคารพตอ้ งปฏิบตั ติ นให้เปน็ ผเู้ กียรติเชอื่ ถอื ได้ ตอ้ งแสดงความเปน็ มิตรตอ่ ทกุ คนและเป็นพ่นี อ้ งกับลกู เสืออื่นท่วั โลกต้องผสู้ ภุ าพเรยี บรอ้ ย มีใจร่าเริง และไม่ยอ่ ทอ้ ต่อความยากลําบาก และประพฤตชิ อบด้วยกายวาจาใจ กล่าวได้ว่าต้องต้านทานตอ่ แรงยวั่ ยุทงั้ หลาย ผลกระทบจากภายนอก “ความพอประมาณ” ลกู เสือต้องเป็นผ้มู ธั ยัสถ์ ประหยัด อดออม อย่อู ย่างพอเพยี ง“ความมเี หตุผล” ลกู เสอื จะตอ้ งช่วยเหลือผู้อื่นทกุ เมือ่ ไม่นงิ่ ดูดายเม่อื เห็นผู้อน่ื เดอื ดรอ้ นตอ้ งกระทาํ ตนให้เปน็ ประโยชน์และ ชว่ ยเหลอื ผอู้ น่ื รวมถึงการมคี วามเมตตากรุณาตอ่ สัตว์ การใชช้ วี ติ อย่างไม่พอเพียง แลว้ จะเปน็ อย่างไร เช่น ใชจ้ ่ายไมพ่ อเพยี งดูแลสุขภาพอยา่ งไรไม่พอเพยี ง บริโภคอย่างไม่พอเพยี ง ทาํ งานอย่างไมพ่ อเพยี งมากไปน้อยไปหรอื ผูเ้ รียนดูหนงั สืออย่างไรไมพ่ อเพยี ง การใช้ชีวิต การปฏิบตั ิตนอยา่ งไม่พอเพียงน้อยเกนิ ไปมากเกนิ ไปไมพ่ อดพี อเหมาะพอควรกับความสามารถของเรากบั สถานการณส์ ่งิ แวดลอ้ มมันสง่ ผลกระทบอะไรบ้างให้กับตวั เราเอง สง่ ผลกระทบอะไรบา้ งใหก้ บั คนรอบขา้ งกระทบ กบั สังคมกระทบกับส่ิงแวดลอ้ ม ส่งผลถึงอนาคตของตนเองและสงั คม การประยุกต์ใชป้ รชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง โดยพน้ื ฐานกค็ อื การพ่งึ ตนเองเป็นหลักการทาํ อะไรอย่าง เปน็ ขนั้ เปน็ ตอนรอบคอบระมดั ระวงั พิจารณาถึงความพอดีพอเหมาะพอควร ความสมเหตสุ มผลและการพรอ้ มรับ ความเปลี่ยนแปลง การสรา้ งความสามคั คใี ห้เกิดข้ึนบนพ้ืนฐานของความสมดลุ ครอบคลุมทง้ั ทางดา้ นจติ ใจ สังคม เทคโนโลยีทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสิง่ แวดลอ้ มรวมถึงเศรษฐกิจ การประยุกต์ใชส้ าหรบั ประชาชนชาวไทย ไม่ฟงูุ เฟูอประหยดั ในทางท่ีถูกตอ้ งประพฤติชอบและประกอบ อาชพี ดว้ ยความถูกตอ้ งสุจรติ ละเลกิ การแกง่ แยง่ เบียดบงั ผูอ้ ืน่ ไมห่ ยดุ น่ิงทจ่ี ะหาทางยืนหยัดไดด้ ้วยตนเองเพิม่ พนู ความดลี ดละความชั่ว

คู่มือพฒั นาระบบการเรียนรู้ช่วงสถานการณโ์ ควดิ -19 125 ระดบั มัธยมศึกษาตอนปลาย แบบทดสอบหลังเรยี น วิชาลูกเสือ กศน. รหัสรายวชิ า สค32035 ระดับ ม.ปลาย เรือ่ ง คุณธรรม จริยธรรมของลกู เสือ คาชแี้ จง ใหน้ กั ศกึ ษาทาํ เครื่องหมาย ( X ) หนา้ คําตอบท่ถี กู ต้องที่สุดเพียงขอ้ เดยี ว 1. กฎของลูกเสือขอ้ ใดท่ีสามารถนํามาใช้ในชวี ิตประจาํ วนั ได้ ก. ลูกเสอื เป็นผูม้ ัธยสั ถ์ ข. ลูกเสือเป็นผู้สภุ าพเรยี บร้อย ค. ลูกเสอื มคี วามเมตตา กรณุ าตอ่ สตั ว์ ง. ถูกทุกขอ้ 2. ความเป็นพลเมอื งดใี นทศั นะของลกู เสือ คอื ข้อใด ก. การพัฒนาความรอบรทู้ างวชิ าการ ข. การพฒั นาความรบั ผดิ ชอบต่อครอบครัว ค. การพฒั นาความคิด คิดดี ทําดี มจี ิตสาธารณะ ง. การพัฒนาความรักชาติ ศาสนา พระมหากษตั ริย์ 3.ข้อใดเป็นวนิ ัยภายใน ก. การปฏิบัตติ ามกฎและข้อบังคับ ข. การแตง่ กายใหเ้ ป็นระเบียบเรยี บรอ้ ย ค. รจู้ ักควบคุมอารมณแ์ ละจิตใจของตนเอง ง. การรักษาความสะอาดของสถานที่ทาํ งาน 4.บคุ คลใดแสดงใหเ้ หน็ ถงึ การขาดวินัย ก. จอม เข้าแถวซอ้ื ตั๋วดหู นัง ข. แก้ว ข้ามถนนในทางข้าม ค. หนอ่ ย ขายของบนทางเท้า ง. อร ขึ้นลงรถโดยสารตามก่อนหลัง 5. ทาํ ไมลูกเสอื จงึ ควรเช่อื ฟังคําส่งั ของผบู้ งั คบั บญั ชา ก. เพ่อื ให้คนท่ัวไปยกย่องลูกเสอื ข. เพื่อสรา้ งวนิ ัยและความเป็นระเบียบ ค. เพอื่ ทาํ ให้ไดค้ ะแนนความประพฤตมิ ากข้ึน ง. เพือ่ ความเปน็ คนออ่ นน้อม เนอ่ื งจากมอี ายุมากกวา่ 6.กฎของลูกเสือทว่ี า่ \"ทําดี คิดดี พูดดี” ตรงกบั กฎลกู เสอื ขอ้ ใด ก.ลูกเสอื มใี จราเรงิ และไมยอทอตอความยากลําบาก ข.ลูกเสอื เปนผูสุภาพเรียบรอย

คู่มอื พัฒนาระบบการเรียนรู้ช่วงสถานการณ์โควดิ -19 126 ระดับมธั ยมศกึ ษาตอนปลาย ค.ลกู เสอื ประพฤตชิ อบดวยกาย วาจา ใจ ง. ลกู เสอื เปนมติ รของคนทกุ คน และเปนพี่นองกบั ลูกเสืออน่ื ท่ัวโลก 7.ข้อใดคอื คตพิ จนของลกู เสืออสามญั ก. จงเตรียมพรอม ข. มองไกล ค. ทาํ ดีที่สุด ง. บริการ 8.คณุ ธรรม จรยิ ธรรมจากคําปฏิญาณและกฎของลกู เสอื มีก่ีข้อ ก. 10 ขอ้ ข. 12 ข้อ ค. 9 ขอ้ ง. 8 ขอ้ 9.ลกู เสอื มคี วามจงรักภักดตี อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย และซอื่ ตรงตอผูมีพระคุณ ตรงกบั การปฏบิ ัติตนหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ด้านใด ก. ความซื่อสตั ย์ ข. ความสามัคคี ค. ความมีน้าํ ใจและจิตอาสา ง. ความกตัญ กู ตเวที 10.ลกู เสอื ประพฤตชิ อบดวยกาย วาจา ใจ ก. ความซอื่ สัตย์ ข. ความมีวินัยความสะอาด ค. ความมีนาํ้ ใจและจติ อาสา ง. ความกตัญ ูกตเวที เฉลย 1.ข 2.ค 3.ค 4.ค 5.ข 6.ค 7.ก 8.ง 9.ง 10.ข

คู่มอื พฒั นาระบบการเรียนรู้ช่วงสถานการณโ์ ควดิ -19 127 ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย รายวชิ า วิชาลูกเสอื กศน. รหสั รายวชิ า สค32035 ระดับ ม.ปลาย เรื่อง ลูกเสือ กศน. กับจติ อาสา และการบรกิ าร สาระสาคญั จากคําปฏิญาณของลกู เสือทีว่ า่ “ขา้ จะชว่ ยเหลือผู้อน่ื ทุกเมอ่ื ”และลูกเสือ กศน.ทีเ่ ปน็ ลูกเสอื วสิ ามัญซ่งึ ถอื คตพิ จน์วา่ “บรกิ าร”จึงเป็นผ้ทู มี่ ีจติ อาสาคอื ผู้ท่ีไมน่ ง่ิ ดูดายเป็นผู้เอาใจใสแ่ ละเป็นผูม้ ีจติ สํานกึ มีความพรอ้ มท่ีจะเสยี สละเพอ่ื ส่วนรวมโดย การประพฤติ ปฏิบัตติ นมีความรับผิดชอบมีวนิ ัยในตนเองรู้จักควบคุมอารมณ์และพฤตกิ รรมยอมรับฟังความคดิ เหน็ ของผูอ้ ่ืน เคารพสิทธิของผอู้ ืน่ ตลอดจนเตม็ ใจท่ชี ่วยเหลือและบริการผอู้ ่ืนโดยไม่หวงั ผลตอบแทน ตวั ชีว้ ัด 1. อธบิ ายความหมาย และความสาํ คญั ของจิตอาสา และการบริการ 2. อธิบายหลกั การของจติ อาสาและการบริการ 3. ยกตัวอย่างกจิ กรรมจติ อาสาและการบรกิ ารของลกู เสอื กศน. 4. นาํ เสนอผลการปฏิบตั ิตนในฐานะลูกเสือ กศน. เพอ่ื เป็นจิตอาสาและการบรกิ าร

คูม่ อื พฒั นาระบบการเรยี นรู้ชว่ งสถานการณ์โควิด-19 128 ระดบั มัธยมศึกษาตอนปลาย ขอบข่ายเนอื้ หา เรือ่ งที่ 1 จติ อาสา และการบริการ 1.1 ความหมายของจิตอาสา 1.2 ความสาํ คัญของจติ อาสา 1.3 ความหมายของการบรกิ าร 1.4 ความสาํ คัญของการบรกิ าร เรื่องท่ี 2 หลกั การของจติ อาสา และการบริการ 2.1 หลักการของจิตอาสา 2.2 ประเภทของจติ อาสา 2.3 หลกั การของการบรกิ าร 2.4 ประเภทของการบรกิ าร เร่อื งท่ี 3 กจิ กรรมจิตอาสา และการใหบ้ ริการของลูกเสือ กศน. เรือ่ งที่ 4 การปฏบิ ตั ติ นในฐานะลกู เสือ กศน. เพอ่ื เปน็ จติ อาสา และการบรกิ าร เวลาท่ใี ช้ในการศึกษา 12 ชวั่ โมง สื่อการเรยี นรู้ 1. ชดุ วิชาลูกเสอื กศน. รหสั รายวิชา สค32035 2. สมดุ บันทึกกจิ กรรมการเรยี นรปู้ ระกอบชดุ วชิ า 3. สื่อเสรมิ การเรยี นรอู้ ืน่ ๆ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น วชิ าลูกเสือ กศน. รหัสรายวิชา สค32035 ระดับ ม.ปลาย เรอ่ื ง ลกู เสือ กศน. กับจิตอาสา และการบรกิ าร คาชี้แจง ใหน้ กั ศึกษาทําเครอ่ื งหมายวงกลม ( X ) หน้าคําตอบที่ถูกตอ้ งท่สี ุดเพียงข้อเดียว 1. จิตอาสา หมายถึง ก. การใหความชวยเหลอื ข. ไวใจได้ ค. จิตสํานึกเพอื่ สวนรวมของคนทร่ี ูจักความเสียสละ ง. จุดมุงหมายใหสงั คมสามารถดํารงอยูไดโดยปกติ 2. คติพจน “บริการ” เปนเสมือน ข้อใด ก. หลักการ ข. หัวใจ ค. ความชํานาญ ง.สขุ ในสังคม 3.ข้อใดมใิ ช่หลกั การของจิตอาสา ก. พฒั นาตนเองใหมจี ติ สํานึกที่ด

คมู่ อื พัฒนาระบบการเรยี นรู้ชว่ งสถานการณ์โควดิ -19 129 ระดบั มัธยมศึกษาตอนปลาย ข. มีนํา้ ใจ ค. สงั คมยอมตองการพ่ึงพากัน ง.ความองอาจ 4.ลูกเสอื กศน. สามารถทจ่ี ะคดิ กิจกรรมจติ อาสาและการใหบริการได้ ในด้านใด ก. จิตอาสารักสะอาด ข. จติ อาสารักษโลก ค. จิตอาสากอสราง ง. ถกู ทุกข้อ 5. ความสําคญั ของจติ อาสา คือ ก. การตระหนักรู การแสดงออก ทําประโยชน เพอ่ื สงั คม ข. เพอ่ื ชวยกันพฒั นาคุณภาพชีวติ ค. มีความเล่อื มใสศรัทธาในคําวา “บรกิ าร” ง.ใหรูจกั การเสยี สละความสขุ สวนตวั 6.การปฏบิ ัติของบคุ คลในข้อใด คือจติ อาสารกั ษโลก ก. นายเขียดสรางศูนยการเรยี นรูภายในชมุ ชน ข. นางสาวดาวชวยเหลือสนุ ัขจรจัด ค. นางกมิ ลั้งเลานิทานใหเด็กกําพรา ง. นายเมทนอี าสาพาคนขามถนน 7. Scouting spirit หมายถึง ก. ลูกเสือวิสามัญไดมีโอกาสฝกปฏิบตั กิ ารตามทตี่ นถนัด ข. ลูกเสอื วิสามัญในกองปกครองกนั เอง ค. ผโู้ อบอุมํคา้ ชขู องผูอื่น ง. ผูมีจติ ใจเปนลูกเสอื อยางแทจรงิ 8. เปนกจิ กรรมทจี่ าํ เปนเหน็ ความจําเปนทตี่ องใหบรกิ าร คอื ตองดูวาจะเปนแคไหน สําหรับเรอื่ งนน้ั ทีจ่ ะตองไดรับ การบริหาร คือ ก. ประเภทหรือขัน้ ตอนในการบรกิ าร ข. หลักของการใหบรกิ าร ค. ความมุงหมาย ง. งานบริการ 9.รูจักการออกกําลงั กาย เพอ่ื ใหมสี ุขภาพรางกายท่แี ขง็ แรง เป็นการปฏบิ ตั ติ นในฐานะลูกเสือ ด้านใด ก. ความรบั ผิดชอบตอสังคม ข. ความรับผิดชอบตอครอบครัว ค. มีความรบั ผดิ ชอบตอสถานศกึ ษา ง.ความรบั ผิดชอบตอตนเอง 10.บ.ี พี เหน็ วา การศกึ ษาท่ีเด็กไดรับจากทางบาน ทางโรงเรียน ทางวดั และอ่นื ๆ ยงั มชี องโหวอยู่ กีป่ ระการ ก. 2 ประการ

คู่มือพัฒนาระบบการเรียนรู้ชว่ งสถานการณโ์ ควดิ -19 130 ระดบั มัธยมศกึ ษาตอนปลาย ข. 3 ประการ ค. 4 ประการ ง. 5 ประการ เรอื่ งที่ 1 จติ อาสา และการบรกิ าร 1.1 ความหมายและความสาคัญของจิตอาสา จิตอาสา หมายถึง จติ สํานกึ เพ่ือส่วนรวมของคนท่รี จู้ ักความเสียสละ เอาใจใส่เปน็ ธุระใหค้ วามรว่ มมอื รว่ ม ใจในการทําประโยชนเ์ พอื่ ส่วนรวม เพ่อื ช่วยกันพฒั นาคณุ ภาพชีวติ และปรารถนาเข้าไปชว่ ยลดปัญหาทเ่ี กิดข้นึ ใน สงั คม ด้วยการสละเวลา การลงแรง และสร้างสรรค์ให้เกดิ ประโยชนส์ ขุ แกส่ ังคม และประเทศชาติ ความสาํ คัญของจติ อาสา เปน็ การตระหนักรู้ การแสดงออก ทาํ ประโยชนเ์ พือ่ สังคม ตลอดจนช่วยกันดูแลรกั ษา สงิ่ แวดลอ้ ม สาธารณะสมบัติใหเ้ กิดประโยชนอ์ ย่างคมุ้ ค่าให้ความช่วยเหลือผู้ตกทุกขไ์ ด้ยาก หรอื ผู้ท่ีรอ้ งขอความ ชว่ ยเหลือ โดยใช้คณุ ธรรมเป็นหลกั 1.2 ความหมายและความสาคัญของการบริการ บรกิ าร หมายถึง การให้ความช่วยเหลือหรือการบําเพญ็ ประโยชน์ต่อตนเองต่อผูอ้ ื่นและตอ่ ชุมชน ลูกเสอื วสิ ามัญจะต้องมีความเล่ือมใสศรัทธาในคําวา่ “บริการ” และลงมือปฏิบัตเิ รอ่ื งนี้อย่างจริงจัง ด้วยความจรงิ ใจและ โดยมที ักษะหรือความสามารถในการให้บรกิ ารนนั้ ด้วยความชาํ นาญ ว่องไว คอื ไวใ้ จได้ หรอื เช่ือถือได้ ความสําคัญของการบริการ เป็นหัวใจสําคญั ของลูกเสือ กศน. ซึ่งต้องพฒั นาจิตใจใหอ้ ยู่ในศีลธรรม ไม่เอา รดั เอาเปรยี บผู้ทย่ี ากจนหรือดอ้ ยกว่า ใหร้ ู้จักการเสยี สละความสขุ ส่วนตัวเพ่อื บาํ เพ็ญประโยชน์แก่ผู้อน่ื เพอ่ื จดุ มุง่ หมายให้สงั คมสามารถดาํ รงอยู่ไดโ้ ดยปกติ ถือวา่ เป็นเกียรติประวัติสูงสดุ ของชีวติ ลูกเสอื วิสามัญมคี ตพิ จน์ว่า “บริการ” (Service) คือ การกาํ หนดแนวทางสาํ หรับยึดเหน่ียวในการเปน็ ลกู เสือวิสามญั วา่ จะทําหน้าที่ในการบรกิ ารชว่ ยเหลือผ้อู นื่ บําเพญ็ ประโยชน์แกผ่ ู้อน่ื และสังคมที่เราอาศัยอยู่ หมายถึง การสร้างนสิ ยั ให้ลกู เสอื วสิ ามญั ไมเ่ ปน็ คนเห็นแกต่ วั พรอ้ มทจ่ี ะเสยี สละประโยชนส์ ่วนตัวให้บริการแก่ บคุ คลอื่นหรอื สงั คมที่เราอาศยั อยทู่ ้ังนี้ เมื่อลูกเสอื วิสามัญเจรญิ เติบโตเป็นผู้ใหญ่ จะสามารถประกอบอาชพี อย่าง สขุ สบาย ในสังคมเพราะเขารู้จักเสยี สละไมเ่ อารดั เอาเปรยี บคนอน่ื คตพิ จน์ “บรกิ าร” เปน็ เสมือน “หวั ใจ” ของการเปน็ ลกู เสอื วิสามัญว่าจะต้องยดึ ม่นั การเสยี สละดว้ ยการ บรกิ าร แตก่ ารบรกิ ารนีม้ ไิ ด้หมายถงึ เป็นผรู้ ับใช้หรือคนงานอย่างทีบ่ างคนเขา้ ใจ การบริการในความหมายของการ ลูกเสือวิสามญั นั้นมุ่งท่ีจะอบรมบม่ นิสัยและจิตใจให้ลกู เสอื วสิ ามัญได้รจู้ กั เสยี สละ ได้รู้จกั วิธหี าความรู้ และ ประสบการณ์อนั จะเปน็ ประโยชน์ตอ่ ไปในอนาคตและในท่ีสดุ จะทาํ ให้เขาสามารถประกอบอาชพี โดยปกติสุขใน สังคม ทั้งน้ี มหี ลักในการดาํ เนินการตามคติพจน์บริการ

คู่มือพฒั นาระบบการเรียนรู้ชว่ งสถานการณโ์ ควดิ -19 131 ระดบั มธั ยมศกึ ษาตอนปลาย เร่อื งท่ี 2 หลกั การของจิตอาสา และการบรกิ าร 2.1 หลักการของจิตอาสา หลกั การของจิตอาสา มที ีม่ าจากการพัฒนาตนเองให้มีจิตสํานกึ ที่ดี มนี ํ้าใจการท่ีคนมาอยูร่ ่วมกนั เป็นสังคมย่อม ต้องการพ่งึ พากนั โดย 1) การกระทําของตนเอง ใหม้ ีความรับผิดชอบต่อตนเอง เพือ่ ปูองกนั ไม่ใหเ้ กดิ ผลกระทบและความ เสียหายตอ่ สว่ นรวม เชน่ การมวี ินัยในตนเองการควบคมุ อารมณ์และพฤติกรรมการเชื่อฟังคําสัง่ เป็นตน้ 2) บทบาทของตนท่ีมตี ่อสงั คมในการรักษาประโยชน์ของส่วนรวม เพอื่ แก้ปัญหาสรา้ งสรรคส์ ังคม ซึ่งถือว่า เปน็ ความรับผิดชอบต่อตนเองและสังคม เช่น การเคารพสิทธิผู้อ่ืนการรับฟังความคดิ เหน็ ของผู้อนื่ การชว่ ยเหลอื ผูอ้ ่ืน เป็นตน้ 2.2 หลักการของการบริการ หลกั การของการบรกิ าร มีดังน้ี 1) ให้บรกิ ารด้วยความสมัครใจ เตม็ ใจท่ีจะให้บรกิ าร 2) ใหบ้ ริการอยา่ งมีประสิทธิภาพ คือ มที ักษะในการบริการ เช่น การปฐมพยาบาลเทคนิคในการชว่ ยชีวิต เป็นต้น 3) ให้บริการแกผ่ ู้ที่ตอ้ งการรบั บริการ เช่น คนท่ีกาํ ลงั จะจมน้ําผ้ทู ี่ถกู ทอดท้ิงคนชรา คนปุวยและผไู้ ม่ สามารถช่วยตนเองได้ เปน็ ตน้ 4) ให้บริการด้วยความองอาจ ตั้งใจทํางานให้เสรจ็ ดว้ ยความม่ันใจ ดว้ ยความรับผดิ ชอบโดยใช้ความรู้ที่มี อย่ใู ห้เกิดประโยชน์อยา่ งแทจ้ รงิ อทุ ศิ ใหแ้ ก่งานอยา่ งจรงิ จงั ในขณะนน้ั รู้จกั แบง่ เวลา แบ่งลกั ษณะงาน มีความมุ มานะในการทํางาน ใหเ้ ป็นผลสําเรจ็ ตามเปูาหมายท่ีกาํ หนดไว้ เรอื่ งที่ 3 กิจกรรมจิตอาสา และการให้บรกิ ารของลูกเสอื กศน.

คู่มอื พัฒนาระบบการเรียนรู้ชว่ งสถานการณ์โควดิ -19 132 ระดับมัธยมศกึ ษาตอนปลาย จากอดตี จนถึงปัจจบุ นั ประชาชนคนไทยมีการทํางานจติ อาสาอยา่ งหลากหลายรปู แบบ โดยไม่หวงั ผลตอบแทน เน้นแรงบนั ดาลใจใหค้ นทกุ เพศทุกวัยคิดท่จี ะทําความดีเพ่ือสังคม ดงั นน้ั ลกู เสอื กศน. ก็สามารถท่จี ะ คดิ กจิ กรรมจติ อาสาและการให้บริการได้เชน่ กนั ดงั ตัวอยา่ งต่อไปนี้ 1) จิตอาสารักสะอาด เช่น ทําความสะอาดวัด/สถานศึกษา โดยการกวาดใบไมแ้ หง้ แยกขยะ ฯลฯ 2) จติ อาสารักษโ์ ลก เช่น ชว่ ยเหลอื สนุ ขั จรจัด เรี่ยไรเงนิ ช่วยสตั ว์เรร่ อ่ น ปลกู ปาุ สร้างฝาย ฯลฯ 3) จติ อาสาก่อสรา้ ง เชน่ ซ่อม/สร้าง/ทาสี ห้องเรียน สรา้ งศูนย์การเรยี นรภู้ ายในชมุ ชน ฯลฯ 4) จิตอาสาเป็นพ่เี ลี้ยง เช่น เล้ียงอาหารผู้ปุวย เล่านทิ านใหเ้ ดก็ กาํ พรา้ อ่านหนงั สอื ใหค้ นตาบอด ฯลฯ 5) จิตอาสาบรกิ าร เช่น ลกู เสือจราจร อาสาพาคนขา้ มถนน อาสาบรกิ ารนา้ํ ดื่มและอาหาร ฯลฯ ลูกเสือกบั การ “บริการ” คาํ วา่ “บริการ” หมายถึง การชว่ ยเหลอื หรอื การบาํ เพญ็ ประโยชน์ต่อตนเองตอ่ ผู้อื่น และตอ่ ชมุ ชน ลกู เสอื วสิ ามัญจะต้องมีความเล่อื มใสศรัทธาในคําว่า “บรกิ าร” และลงมือปฏบิ ัตเิ รอื่ งน้ีอยา่ งจริงจงั ดว้ ยความจรงิ ใจและ โดยมที ักษะหรือความสามารถในการให้บริการน้ันด้วยความชํา่ ชอง ว่องไว คือ ไว้ใจไดห้ รอื เชือ่ ได้ ความเห็นของ บ.ี พี. เก่ยี วกับ “บรกิ าร” บี.พี เหน็ วา่ การศกึ ษาทีเ่ ดก็ ได้รับจากทางบา้ น ทางโรงเรียน ทางวัด และอืน่ ๆยงั มชี ่องโหวอ่ ยู่ 4 ประการ ซงึ่ การลกู เสือมุง่ หมายท่จี ะอดุ ชอ่ งโหวเ่ หล่าน้ันโดยเนน้ การฝกึ อบรมลกู เสือในเรื่องต่อไปน้ี คอื (1) ลกั ษณะนสิ ยั และสติปัญญา (2) สขุ ภาพและแขง็ แรง (3) การฝีมือและทกั ษะ (4) หน้าที่พลเมอื งและการบําเพ็ญประโยชนต์ ่อผ้อู น่ื การลกู เสือมงุ่ หมายท่ีจะฝึกอบรมลูกเสือทั้งในทางร่างกาย สตปิ ัญญา ศีลธรรมจติ ใจ และสงั คม เพอ่ื ให้เปน็ พลเมืองดี รจู้ ักหนา้ ทร่ี บั ผิดชอบและบาํ เพ็ญตนให้เปน็ ประโยชน์แก่ชมุ ชน ตลอดจนประเทศชาติตามคตขิ องลกู เสอื พลเมืองดี คือ บุคคลทีม่ ีเกยี รติเชอ่ื ถอื ได้ มีระเบียบวนิ ัยสามารถบงั คบั ใจตนเอง สามารถพง่ึ ตนเอง ท้ังเตม็ ใจและ สามารถที่จะชว่ ยเหลอื ชุมชนและบําเพ็ญประโยชนต์ ่อผอู้ ่ืน ความมุ่งหมายโดยเฉพาะของกิจการลูกเสือวิสามัญ (1) เพอ่ื ให้ลกู เสอื ไดเ้ ข้าร่วมในขบวนการลกู เสือวิสามัญ ซ่ึงมผี ู้ใหญเ่ ป็นผ้ชู ี้แจงแนะนําและทําหน้าท่ีเปน็ ที่ ปรึกษา จะโดยให้ลกู เสอื วสิ ามญั ในกองปกครองกนั เอง ประกอบกิจกรรมตา่ ง ๆ และเรยี นร้โู ดยการกระทาํ (2) เพอ่ื ให้ลูกเสือวสิ ามญั ไดม้ โี อกาสฝกึ ปฏิบัติการตามทต่ี นถนัด (3) เพื่อให้ลูกเสือวิสามญั ไดฝ้ ึกหดั รบั ผิดชอบต่อตนเองและผู้อ่นื เป็นขั้น ๆและเพิม่ การฝกึ ให้กวา้ งขวาง ยง่ิ ขึ้น โดยอาศยั ระบบหมู่ (4) เพื่อให้ลูกเสือวิสามัญมโี อกาสแสดงสมรรถภาพของตนเองดว้ ยความพึงพอใจและความภาคภูมใิ จ โดย การใชร้ ะบบเครอื่ งหมายพเิ ศษ (5) เพื่อให้ลูกเสือวิสามัญร้จู ักอดทน นยิ มชวี ิตกลางแจง้ และการบรกิ ารอย่างมชี ีวติ จติ ใจ โดยเฉพาะการ บริการชุมชน (6) เพื่อสง่ เสรมิ การแสวงหาอาชีพทเี่ หมาะสมการบรกิ ารหรือการบําเพญ็ ประโยชน์ของลกู เสือวิสามัญใน เรอ่ื งการบริการนี้มีจุดมุง่ หมาย เพือ่ ให้ลูกเสอื วิสามัญทกุ คนได้เขา้ ใจความหมาย รูว้ ิธีการในการให้บรกิ าร

คู่มอื พัฒนาระบบการเรยี นรู้ชว่ งสถานการณ์โควิด-19 133 ระดับมธั ยมศึกษาตอนปลาย รู้หลักในการจดั กจิ กรรมด้านบริการ และมีความเขา้ ใจสามารถปฏบิ ตั ิด้วยตนเองได้ การลกู เสือวิสามัญต้องการผู้ เสยี สละ ผ้มู ีจิตใจเป็นลูกเสืออย่างแท้จรงิ (Scouting spirit) ไมเ่ ป็นคนเห็นแก่ตวั ไมท่ ําอะไรโดยหวังผลสว่ นตนเป็น ท่ีตั้งอยตู่ ลอดเวลา ในเวลาเดียวกันการเสียสละประโยชนแ์ ละความสขุ ส่วนตัว เพ่ือบริการตามความหมายของการ ลกู เสือวสิ ามญั น้ีก็ต้องให้คํานึงถงึ สภาวะแวดลอ้ มและสถานภาพของตนเองอยู่เสมอ ๆ เพ่อื จะได้ตระหนักถงึ ขดี ความสามารถของตนเอง จะได้ไมก่ อ่ ใหเ้ กิดความเดอื ดรอ้ นแกต่ นเองและครอบครัว ประเภทหรือขัน้ ตอนในการบรกิ าร (1) บริการแก่ตนเองก่อน เป็นการเตรียมตวั เองให้พรอ้ มเสียกอ่ นเพราะถา้ หากเรายงั ไม่พร้อม เรากไ็ ม่ อาจจะไปให้บรกิ ารแกผ่ ู้อ่นื ได้ หรอื ได้กไ็ ม่ดีเทา่ ทค่ี วร การบริการแกต่ นเองก่อนน้ันเปน็ การฝึกในเร่อื งการใหบ้ ริการ ไปดว้ ย เพราะคําว่าการบริการแกต่ นเองนน้ั หมายถงึ ตัวเรา ครอบครวั ของเรา ผบู้ งั คับบญั ชาของเรา ผู้ใตบ้ งั คับบญั ชาของเรา เพ่ือนรว่ มงาน ญาตสิ นทิ มิตรสหาย กล่าวโดยสรปุ ได้วา่ ก่อนท่ีเราจะออกไปให้บริการแก่ ผู้อื่นนนั้ จาํ เปน็ ต้องสร้างความพรอ้ มใหแ้ กต่ ัวเองเสียกอ่ น เพราะตราบใดทเ่ี รายังต้องขอความอปุ การะ ต้องอยู่ ภายใตก้ ารโอบอมุ้ ค้ําชูของผู้อน่ื ตอ้ งขอใหผ้ ูอ้ ่ืนช่วยเหลอื เราแล้ว แสดงว่า เรายงั ไม่พรอ้ ม ฉะน้นั ลูกเสอื วสิ ามัญ ต้องเตรียมตวั ให้พรอ้ มในทกุ ๆ ด้าน ไม่ว่าการเงนิ สขุ ภาพ เวลาวา่ ง สตปิ ญั ญา ฯลฯ (2) บริการแก่หมู่คณะและขบวนการลกู เสอื เม่อื เราฝึกบริการตนเองแลว้ ต่อไปก็ขยายการให้บริการแก่ หม่คู ณะของเรากอ่ น เปน็ การหาประสบการณ์หรือความชาํ นาญ ดว้ ยการบรกิ ารเปน็ รายบุคคล บริการแกก่ อง ลูกเสอื ของเราในการงานต่าง ๆ อนั เป็นสว่ นรวมและรวมไปถงึ การใหบ้ ริการแก่กองลกู เสืออ่ืน ซงึ่ ถือเปน็ ขบวนการ ของเรา ลกู เสือวิสามญั ทกุ คนควรไดร้ ับการส่งเสริมใหช้ ่วยเหลอื การดาํ เนนิ กจิ การของกองลูกเสอื วสิ ามญั หรือกอง ลกู เสอื สาํ รองในทุกวิถีทาง ทั้งนี้ เพอื่ จะได้มีประสบการณภ์ าคปฏบิ ตั ิในการฝึกอบรมลกู เสอื ซง่ึ จะชว่ ยใหเ้ ขา เหมาะสมทจี่ ะเปน็ ผกู้ ํากับลกู เสือและเป็นหัวหน้าครอบครวั ในอนาคต ลูกเสอื วิสามญั ควรได้รับ มอบหมายความรบั ผดิ ชอบในงานทีม่ ีกํา หนดแน่นอนในการช่วยเหลือผู้กํา กับลกู เสือประเทศชาติต้องการ อาสาสมัครเป็นจาํ นวนมาก เพ่ือช่วยเหลอื ในเรอ่ื งการศึกษา มีเรื่องอ่นื ๆอีกมากมายนอกเหนอื ไปจากการอา่ น การ เขียน และการคิดเลข ซึง่ เปน็ สง่ิ จําเป็นทเ่ี ดก็ สมยั นี้จะตอ้ งเรียนรู้เพื่อจะได้ประสบความสําเรจ็ ในชีวิต การทเี่ วลา เรียนระยะสั้น และครกู ็มีจํานวนจาํ กัดยอ่ มทาํ ใหเ้ ด็กไม่มโี อกาสไดเ้ รียนรสู้ งิ่ ตา่ ง ๆ เหลา่ นี้ ดงั นน้ั ความชว่ ยเหลือ ของชายหน่มุ รุน่ พท่ี ่ีเป็นอาสาสมัครจึงเปน็ ส่งิ ทีป่ ระเทศชาตติ ้องการอย่างยง่ิ ลกู เสือสามัญผู้ซึ่งให้ความช่วยเหลือใน การฝกึ อบรมหรอื ในการดําเนนิ งานของกองลกู เสอื สามัญ หรือกองลกู เสือสํารอง และโดยเฉพาะในการอยู่คา่ ยพัก แรม นบั ได้ว่าเป็นผ้ใู ห้บริการทม่ี ีคณุ คา่ อยา่ งย่ิง ในเวลาเดียวกนั งานนย้ี ่อมนาํ ความพอใจมาให้ลูกเสอื วสิ ามญั เอง เพราะการฝกึ อบรมเดก็ นัน้ จะไดเ้ ห็นเขาสนกุ สนาน มลี กั ษณะนิสัยทีด่ ีข้นึ ย่อมทาํ ให้ลกู เสอื วิสามัญ รสู้ ึกว่าได้ทาํ อะไรบางอย่างทค่ี ุ้มค่าการฝกึ อบรมแก่รุ่นน้องนน้ั ลกู เสอื วสิ ามัญจะต้องทําตนใหเ้ ปน็ ตวั อยา่ งที่ ดี เพอ่ื ให้รนุ่ น้องทาํ ตามด้วยการปฏิบัติตนใหเ้ ป็นสนกุ สนาน ร่าเริง เป็นมติ รกบั คนทุกคน ซ่อื สตั ย์สุจริต มกี รยิ า สุภาพ และใช้วาจาสุภาพไปหยาบโลน (3) บริการแก่ชุมชน เพ่ือฝึกบรกิ ารแก่ตนเอง แก่ขบวนการลกู เสอื แลว้ ก็สมควรที่จะไปบรกิ ารแกช่ มุ ชน ตามสติปญั ญา ประสบการณ์ และความสามารถ แนวคิดในการบรกิ ารแกช่ มุ ชน คอื การชําระหนีแ้ กช่ ุมชนดว้ ยการ รว่ มมอื กันเสยี สละ ร่วมกันเพ่อื ดาํ เนินการจดั กจิ กรรมอนั เปน็ สาธารณะประโยชน์ เชน่ การพัฒนาอาคารสถานที่ บา้ นเมืองในชมุ ชนนน้ั การสรา้ งสาธารณสถาน การจดั งานรื่นเรงิ งานสังคมเพ่ือประโยชน์ของสังคมน้ัน ๆ ซงึ่ จะทํา ให้ลูกเสือวิสามัญได้ประสบการณ์ จากชีวติ จริงหลังจากที่เขาพ้นวัยจากการเป็นลกู เสอื วสิ ามญั ตอ่ ไป

คมู่ ือพฒั นาระบบการเรยี นรู้ช่วงสถานการณโ์ ควดิ -19 134 ระดบั มธั ยมศึกษาตอนปลาย เขาจะสามารถปรับตัวเข้ากับสังคมทเ่ี ขาอาศยั อยไู่ ด้ โดยไมไ่ ด้เอารดั เอาเปรียบหรอื เห็นแก่ตวั ไดก้ ารบริการแก่ชมุ ชน นั้นควรเรมิ่ ตง้ั แต่ชุมชนท่กี องลูกเสือตง้ั อย่บู รกิ ารในเรื่องต่าง ๆ เช่นทําความสะอาด การชว่ ยเหลอื ผู้ประสบ อบุ ตั ิเหตุ การควบคมุ การจราจร การดบั เพลิง เป็นต้นท่สี าํ คญั อีกประการหน่ึง คอื การพฒั นาชมุ ชน หลักของการให้บริการ (1) เปน็ กิจกรรมที่จําเป็นเหน็ ความจําเป็นท่ตี อ้ งให้บริการ คือ ต้องดูว่าจะเป็นแค่ไหน สําหรับเรื่องนนั้ ที่ จะตอ้ งไดร้ บั การบรหิ าร (2) ใหบ้ ริการดว้ ยความสมัครใจ เตม็ ใจทจ่ี ะให้บรกิ าร (3) ให้บริการอย่างมปี ระสิทธิภาพ คอื มที กั ษะในการบรกิ าร เชน่ การปฐมพยาบาลเทคนิคในการช่วยชีวิต ฯลฯ (4) ใหบ้ รกิ ารแก่ผทู้ ี่ต้องการรบั บรกิ าร เชน่ คนทีก่ ําลังจมนํา้ จะไดค้ นชว่ ยการพัฒนาชุมชนให้บรกิ ารแก่ผทู้ ี่ ถกู ทอดท้งิ เชน่ คนชรา คนปวุ ย และผ้ไู ม่สามารถช่วยตนเองได้ (5) บรกิ ารดว้ ยความองอาจ ตง้ั ใจทํางานให้เสรจ็ ด้วยความมั่นใจ ดว้ ยความรบั ผดิ ชอบโดยใช้ความรู้ที่มีอยู่ ให้เกดิ ประโยชนอ์ ย่างแทจ้ รงิ อทุ ศิ เวลาให้แกง่ านอย่างจริงจังในขณะนน้ั รู้จักแบ่งเวลา แบ่งลักษณะงาน มีความมุ มานะในการทาํ งานใหเ้ ปน็ ผลสําเร็จตามเปูาหมายท่กี ําหนดไว้ใหจ้ งไดย้ อ่ มจะได้รบั ความสําเรจ็ เรียบรอ้ ยในการ ทาํ งาน จะทําให้เรารสู้ ึกภูมใิ จ งานบรกิ าร ท่ลี ูกเสือวิสามญั แต่ละคนหรอื กองลูกเสอื วสิ ามญั จะทําได้นนั้ มหี ลายประการเช่น 1) โครงการใชผ้ ักตบชวาทําปุ๋ยหมัก โครงการนเ้ี ปน็ โครงการทย่ี ิงนกสองตวั ในเวลาเดียวกัน คอื เปน็ การ จํากดั ผกั ตบชวา และเป็นการทําปุย๋ หมัก เพ่ือใชป้ ระโยชน์ในการปลกู พืชผกั ตา่ ง ๆ ใหไ้ ด้ผลดยี ่ิงข้นึ โครงการน้เี สยี ค่าใช้จา่ ยสอดคล้องกับนโยบายของรฐั และอย่ใู นวิสยั ท่กี องลูกเสอื วิสามญั จะทาํ ไดอ้ ยา่ งมีประสิทธภิ าพ 2) โครงการใหบ้ รกิ ารแก่ชุมชน เชน่ โครงการใหค้ วามปลอดภัยในการจราจร หางานให้คนพกิ ารทาํ จัดทาํ สนามเดก็ เลน่ สําหรบั เดก็ ยากจน พกิ าร โครงการบริการแกผ่ ู้ประสบอบุ ัตเิ หตดุ ้วยการพยายามศึกษาหาความรใู้ น เร่ืองการปฐมพยาบาล เพ่อื จะได้ชว่ ยเหลอื ผู้ประสบอบุ ตั เิ หตอุ ย่างมีสมรรถภาพ การดับเพลงิ ดว้ ยการเข้ารบั การ อบรมวิชาบรรเทาสาธารณภยั ฯลฯ 3) โครงการพัฒนาชุมชน โดยทําการสาํ รวจความต้องการของทอ้ งถนิ่ แล้ววางแผนและลงมอื ปฏิบัติตาม โครงการน้นั 4) โครงการให้บริการแก่กจิ กรรมลูกเสอื เช่น ปฏิบัตติ ามหนา้ ท่ีที่ไดร้ บั มอบหมายทําหน้าทีก่ รรมการของ กอง ทําหนา้ ทพี่ ีเ่ ลีย้ งช่วยดูแลคูหาลูกเสอื วิสามัญ และช่วยเหลอื ในการฝึกอบรมลกู เสอื ประเภทอ่ืน ๆ ในวิชาทต่ี น ถนดั เชน่ การผูกเง่ือนเชือก การปฐมพยาบาลแผนที่ เข็มทิศ ระเบียบแถว เปน็ ต้น การปฏิบตั ติ นตามคติพจนข์ องลกู เสอื วิสามญั คติพจน์ “บรกิ าร” นัน้ เปน็ เสมอื น “หวั ใจ” ของการลูกเสอื วสิ ามัญว่า จะตอ้ งยึดมนั่ เสยี สละดว้ ยการบรกิ าร แต่การ บริการนม้ี ไิ ด้หมายถึงเป็นผู้รับใช้หรือคนงานอยา่ งท่ีบางทา่ นเขา้ ใจ บริการในความหมายของการลกู เสอื วิสามญั น้ี เรามงุ่ ทจี่ ะอบรมนิสยั และจิตใจใหไ้ ดร้ ู้จักเสียสละ ได้รจู้ ักวธิ หี าความรู้ และประสบการณ์อนั จะเป็นประโยชน์ตอ่ ไป ในอนาคต และในที่สุดกจ็ ะทําให้สามารถประกอบอาชีพโดยปกติสขุ ในสงั คม การบรกิ าร หมายถึง ให้ประกอบ คุณประโยชนแ์ ก่มนษุ ยชาติ ด้วยการถือวา่ เปน็ เกียรติประวตั ิสูงสุดแหง่ ชีวติ ของเราในการทีร่ ู้จักเสยี สละความสขุ ส่วนตัวเพอื่ บําเพญ็ ประโยชนแ์ กผ่ ู้อ่ืน ทัง้ นี้ เพอื่ จุดหมายให้สงั คมสามารถดาํ รงอย่ไู ด้โดยปกติ เป็นการสอนใหล้ กู เสอื วิสามญั ตงั้ ตนอยู่ในศีลธรรมไม่เอารดั เอาเปรยี บผู้ที่ยากจนหรือด้อยกว่า อกจากนนั้ การบรกิ ารแกผ่ อู้ ่ืน

คู่มอื พฒั นาระบบการเรยี นรู้ช่วงสถานการณ์โควิด-19 135 ระดับมัธยมศกึ ษาตอนปลาย เปรยี บเสมอื นเป็นการชาํ ระหน้ที ไ่ี ด้เกิดมาแลว้ อาศัยอย่ใู นโลกน้กี ็ดว้ ยความมงุ่ หวงั จะใหท้ ุกคนเขา้ ใจการใช้ชวี ิตอยู่ รว่ มกันในสังคม มองเห็นความจาํ เป็นของสงั คมว่าไม่มใี ครสามารถดํารงชีวติ อย่ไู ด้โดยลาํ พัง ทกุ คนจําเป็นต้องพง่ึ พา อาศัยกันไม่ว่าด้านอาหารการกนิ ดา้ นเครื่องนุง่ หม่ ทอ่ี ยอู่ าศยั ยารกั ษาโรค หรืออืน่ ๆ กต็ าม เราต่างคนตา่ งมีความ ถนัดในการงานอาชีพของแต่ละคน แลว้ จงึ นําผลงานของตนไปแลกเปลย่ี นกัน ทั้งน้ีเพือ่ ความอยรู่ อดของท่านและ ของสงั คม ฉะนนั้ ท่านจงึ เปรียบเทยี บการบรกิ ารหรอื การเสยี สละน้ันเสมือนเปน็ การชําระหนที้ ีเ่ ราได้เกดิ มาและ อาศัยอยูใ่ นสังคมนนั้ เสมอื นเปน็ การชําระหนท้ี ่เี ราได้เกแิ ละอาศยั อยู่ในสงั คมนัน้ ๆ เพราะเราตอ้ งพงึ่ ผู้อน่ื อยู่ ตลอดเวลานับแต่แรกเกิด เร่อื งท่ี 4 การปฏิบตั ิตนในฐานะลูกเสือ กศน. เพอ่ื เปน็ จิตอาสาและการให้บรกิ าร การปฏบิ ัตติ นในฐานะลกู เสอื กศน. เพือ่ เปน็ จิตอาสาและการให้บรกิ าร ตอ้ งมีความรับผิดชอบต่อตนเอง และความรับผดิ ชอบต่อสงั คม ดงั นี้ ความรับผดิ ชอบตอ่ ตนเอง เปน็ ผมู้ ีจติ สํานกึ ในความรบั ผิดชอบตอ่ ตนเอง ซึง่ นับวา่ เป็นพืน้ ฐานของความรบั ผิดชอบ ตอ่ ตนเอง มดี ังนี้ 1. ตงั้ ใจศึกษาเล่าเรียนหาความรู้ 2. ร้จู กั การออกกาํ ลงั กาย เพ่อื ให้มสี ุขภาพรา่ งกายทแ่ี ขง็ แรง 3. มีความประหยัดรู้จักความพอดี 4. ประพฤตติ วั ให้เหมาะสม ละเวน้ การกระทาํ ท่กี ่อใหเ้ กิดความเส่อื มเสยี 5. ทาํ งานทร่ี บั มอบหมายให้สําเรจ็ 6. มีความรับผิดชอบ ตรงเวลา สามารถพึ่งพาตนเองได้ ความรบั ผิดชอบต่อสงั คม เปน็ การช่วยเหลือสงั คม ไมท่ าํ ใหผ้ ู้อนื่ หรือสังคมเดอื ดรอ้ นได้รับความเสียหาย ไดแ้ ก่ 1. มคี วามรบั ผิดชอบต่อครอบครวั เช่น เชอื่ ฟังพอ่ แม่ ชว่ ยเหลืองานบ้าน ไม่ทําใหพ้ อ่ แม่เสียใจ 2. มคี วามรับผดิ ชอบต่อสถานศกึ ษา ครูอาจารย์ เช่น ตัง้ ใจเล่าเรียน เช่อื ฟังคําส่งั สอนของครูอาจารย์ ปฏบิ ัติตามกฎระเบยี บวนิ ัยของสถานศกึ ษา ช่วยรักษาทรพั ย์สมบตั ิสถานศึกษา 3. มีความรับผดิ ชอบต่อบุคคลอน่ื เชน่ ให้ความช่วยเหลือ ให้คาํ แนะนํา ไมเ่ อาเปรยี บผู้อื่น เคารพสิทธิซึ่ง กนั และกนั 4. มีความรับผิดชอบในฐานะพลเมือง เช่น ปฏิบตั ิตามกฎระเบียบของสงั คมปฏบิ ตั ิตามกฎหมาย รักษา สมบตั ขิ องส่วนรวม ใหค้ วามรว่ มมือต่อสงั คมในฐานะพลเมืองดี การปฏิบัตติ นในฐานะลกู เสอื กศน. เพ่ือการใหบ้ รกิ าร ตอ้ งตระหนักในสง่ิ ต่อไปนี้ 1. บริการแก่ตนเองกอ่ น เป็นการเตรยี มตนเองใหพ้ ร้อมท่ีจะให้บริการตนเองก่อนทั้งในดา้ นการเงิน สุขภาพ เวลาวา่ ง สติปัญญา ฯลฯ หากยงั ไมม่ คี วามพร้อม กไ็ มอ่ าจใหบ้ ริการแกผ่ ูอ้ ่ืนได้ หรอื ไดก้ ็ไม่ดเี ท่าที่ควร เพราะตราบใดท่ีเรายังต้องขอความช่วยเหลอื จากผอู้ ่นื หรอื ต้องอยภู่ ายใตก้ ารโอบอุ้มคํ้าชขู องผูอ้ ื่น ต้องขอใหผ้ ้อู ่นื ชว่ ยเหลือเรา แสดงวา่ เรายงั ไมพ่ ร้อมฉะนน้ั ลกู เสือ กศน. ต้องเตรียมตวั ใหพ้ รอ้ มเพือ่ การใหบ้ รกิ าร 2. บริการแก่หม่คู ณะ เม่ือฝกึ บริการตนเองแล้ว ต้องขยายการให้บริการแกห่ มู่คณะในการหาประสบการณ์ หรอื ความชาํ นาญ ด้วยการบรกิ ารเปน็ รายบุคคล บรกิ ารแกค่ รอบครวั บรกิ ารแกบ่ ุคคลใกลช้ ิด อันเป็นส่วนรวม ลูกเสือ กศน. ทุกคนควรมปี ระสบการณภ์ าคปฏิบัตใิ นการเป็นอาสาสมัครช่วยเหลอื หมคู่ ณะด้วยการปฏบิ ัติตนให้เปน็ คน สนุกสนาน ร่าเริง เปน็ มติ รกบั คนทกุ คน ซอ่ื สตั ย์สุจริต มีกริยาสภุ าพ และใชว้ าจาสุภาพไมห่ ยาบโลน

คู่มอื พัฒนาระบบการเรียนรู้ช่วงสถานการณ์โควิด-19 136 ระดบั มัธยมศึกษาตอนปลาย 3. บริการแก่ชมุ ชน เมอ่ื ฝึกบริการแก่ตนเอง และบรกิ ารแกห่ มู่คณะแลว้ สมควรที่จะไปบรกิ ารแก่ชุมชนตาม สตปิ ญั ญา ประสบการณ์ และความสามารถแนวคิดในการใหบ้ ริการแก่ชุมชน คือ การชําระหนีแ้ กช่ ุมชนดว้ ยการ ร่วมมือ เสียสละร่วมกัน เพือ่ ดําเนนิ การจดั กจิ กรรมอันเป็นสาธารณะประโยชน์ เชน่ การพัฒนาอาคาร สถานท่ี บา้ นเมอื งในชุมชนนัน้ การสรา้ งสาธารณสถาน เช่น ทําความสะอาด การชว่ ยเหลอื ผู้ประสบอบุ ัตเิ หตุ การควบคุม การจราจรการดบั เพลงิ การจัดงานรืน่ เรงิ งานสงั คม เพือ่ ประโยชน์ของสงั คมน้นั ๆ ซึง่ จะทําใหล้ ูกเสือ กศน.ได้ ประสบการณจ์ ากชวี ิตจริง สามารถปรับตวั เข้ากับสงั คมที่อาศัยอยู่ได้ สามารถประกอบอาชีพ ไดโ้ ดยปกติสขุ เพราะไดร้ บั การฝึกใหร้ จู้ กั เสียสละ เพอื่ บรกิ ารแก่ชมุ ชนหรอื สังคม โดยไมไ่ ด้เอารดั เอาเปรียบหรือเหน็ แก่ได้ แบบทดสอบหลังเรยี น วชิ าลูกเสอื กศน. รหสั รายวิชา สค32035 ระดับ ม.ปลาย เรอื่ ง ลูกเสอื กศน. กับจติ อาสา และการบริการ คาชีแ้ จง ใหน้ ักศกึ ษาทําเครอื่ งหมายวงกลม ( X ) หน้าคําตอบท่ีถูกตอ้ งทส่ี ุดเพยี งข้อเดยี ว 1. จติ อาสา หมายถึง ก. การใหความชวยเหลือ ข. ไวใจได้ ค. จิตสาํ นกึ เพื่อสวนรวมของคนท่รี ูจักความเสียสละ ง. จดุ มุงหมายใหสังคมสามารถดํารงอยูไดโดยปกติ 2. คตพิ จน “บริการ” เปนเสมอื น ข้อใด ก. หลกั การ ข. หัวใจ ค. ความชํานาญ ง.สุขในสังคม 3.ขอ้ ใดมใิ ช่หลกั การของจิตอาสา ก. พัฒนาตนเองใหมีจติ สํานกึ ท่ีด ข. มนี ้าํ ใจ ค. สงั คมยอมตองการพงึ่ พากัน ง.ความองอาจ 4.ลูกเสือ กศน. สามารถที่จะคดิ กิจกรรมจติ อาสาและการใหบริการได้ ในด้านใด ก. จิตอาสารักสะอาด ข. จติ อาสารกั ษโลก

คมู่ อื พฒั นาระบบการเรยี นรู้ชว่ งสถานการณ์โควิด-19 137 ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ค. จติ อาสากอสราง ง. ถูกทกุ ข้อ 5. ความสาํ คัญของจิตอาสา คือ ก. การตระหนักรู การแสดงออก ทาํ ประโยชน เพื่อสังคม ข. เพื่อชวยกันพัฒนาคณุ ภาพชวี ิต ค. มคี วามเลือ่ มใสศรทั ธาในคําวา “บริการ” ง.ใหรูจักการเสียสละความสขุ สวนตวั 6.การปฏิบตั ขิ องบคุ คลในขอ้ ใด คอื จติ อาสารักษโลก ก. นายเขียดสรางศูนยการเรียนรูภายในชมุ ชน ข. นางสาวดาวชวยเหลือสุนขั จรจัด ค. นางกมิ ลง้ั เลานทิ านใหเดก็ กําพรา ง. นายเมทนีอาสาพาคนขามถนน 7. Scouting spirit หมายถงึ ก. ลกู เสอื วสิ ามัญไดมโี อกาสฝกปฏิบัติการตามทต่ี นถนดั ข. ลูกเสอื วิสามัญในกองปกครองกันเอง ค. ผ้โู อบอุมชขู องผูอื่น ง. ผูมจี ิตใจเปนลกู เสืออยางแทจริง 8. เปนกจิ กรรมท่ีจาํ เปนเห็นความจําเปนที่ตองใหบริการ คอื ตองดูวาจะเปนแคไหน สาํ หรบั เร่อื งน้นั ทีจ่ ะตองไดรับ การบรหิ าร คือ ก. ประเภทหรือขัน้ ตอนในการบรกิ าร ข. หลักของการใหบริการ ค. ความมุงหมาย ง. งานบริการ 9.รูจกั การออกกาํ ลังกาย เพ่ือใหมสี ขุ ภาพรางกายทแี่ ข็งแรง เปน็ การปฏบิ ัตติ นในฐานะลูกเสอื ดา้ นใด ก. ความรับผิดชอบตอสังคม ข. ความรบั ผดิ ชอบตอครอบครัว ค. มีความรับผิดชอบตอสถานศกึ ษา ง.ความรับผดิ ชอบตอตนเอง 10.บ.ี พี เหน็ วา การศกึ ษาที่เด็กไดรบั จากทางบาน ทางโรงเรยี น ทางวดั และอน่ื ๆ ยงั มีชองโหวอยู่ ก่ปี ระการ ก. 2 ประการ ข. 3 ประการ ค. 4 ประการ ง. 5 ประการ

ค่มู อื พฒั นาระบบการเรยี นรู้ชว่ งสถานการณ์โควดิ -19 138 ระดบั มัธยมศกึ ษาตอนปลาย เฉลย 1.ค 2.ข 3.ง 4.ง 5.ก 6.ข 7.ง 8.ข 9.ง 10.ค ที่ปรึกษา คณะผจู้ ดั ทา นางสาวียะ พันธฤุ์ ทธิ์ ผอู้ าํ นวยการ กศน.อาํ เภอกุดชุม

คู่มือพัฒนาระบบการเรยี นรู้ชว่ งสถานการณ์โควดิ -19 139 ระดบั มัธยมศกึ ษาตอนปลาย นางบศุ รา คมจิตร ครูชาํ นาญการ ผจู้ ดั ทา ครผู ู้ชว่ ย นายวเิ ชียร คาํ เบา้ เมอื ง บรรณารักษ์ปฏบิ ตั ิการ นางสาวนัฐนาฏ เบญมาตย์ ครอู าสาสมคั ร ฯ กศน. นายบุญไตร พันเพช็ ร ครู กศน.ตําบล นางสาวใกล้ร่งุ บุญภูงา ครู กศน.ตําบล นางสาวชญั ญ์นิตา บุญอาจ ครู กศน.ตําบล นายนรินทร์ มลุ ะสีวะ ครู กศน.ตาํ บล นางสาวบุษบา กองศรีมา ครู กศน.ตําบล นายเมทนี ผลจันทร์ ครู กศน.ตาํ บล นางสาวสุวลักษณ์ ประทมุ วนั ครู กศน.ตาํ บล นางศริ ิพร ชาบุตรชนิ ครู กศน.ตาํ บล นางสาวปรานอม มาตขาว ครู กศน.ตําบล นางสาวกฤษติกา ศภุ ชาติ ครู กศน.ตําบล นางสาวสริ กิ ร แสงกลา้ ครู กศน.ตาํ บล นายฉนั ทิตย์ ศรจี นั ทร์ ครู กศน.ตาํ บล นางสาววลยั พร ภคะวา ครูผู้สอนคนพิการ นางสาวกติ ติพร แกน่ แกว้