ເຄມີຊີວິດປະຈໍາວັນ 3

ບດົ ທີ 7 ປລາສຕກິ ແລະ ຢາງ ເວລາ 8 ຊູ່ ວົ ໂມງ ຈດຸ ປະສງົ : ໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາສາມາດ: - ຮູໄ້ ດຄ້ ວາມໝາຍ ແລະ ຄຸນລກັ ສະນະປລາສຕກິ - ຈາໍ ແນກໄດປ້ ະເພດຂອງປລາສຕກິ - ຈາໍ ແນກໄດວ້ ທິ ກີ ານການສງັ ເຄາະປລາສຕກິ - ຮູຜ້ ະລດິ ຕະພນັ ຂອງປລາສຕກິ ແລະ ຂໍຄ້ ວນລະວງັ ໃນການນໍາໃຊຜ້ ະລດິ ຕະພນັ ປລາສຕກິ - ຮູຄ້ ຸນລກັ ສະນະ ແລະ ການສງັ ເຄາະຢາງທໍາມະຊາດໄດ້ - ຮູຄ້ ຸນລກັ ສະນະ ແລະ ການສງັ ເຄາະຢາງສງັ ເຄາະໄດ້ 1. ປລາສຕກິ (Plastics) 1.1. ປາສຕກິ ແລະ ຄຸນລກັ ສະນະຂອງປລາສຕກິ ປລາສຕກິ ໝາຍເຖິງທາດສງັ ເຄາະປະເພດໂປລແີ ມຣ໌ ທູ່ ນີ ກັ ວທິ ະຍາສາດສັງເຄາະຂນຶ້ , ມລີ ກັ ສະນະອູ່ ອນ ຕວົ ໃນຂະນະທູ່ ຜີ ະລດິ , ເມູ່ ອກະທບົ ກບັ ຄວາມຮອ້ ນສາມາດອູ່ ອນຕວົ ໄດ,້ ສາມາດນາໍ ໄປຫູ່ ໍຼ, ຫຼອມ ຫຼ ປູ່ ຽນເປັນຮູບ ປະພນັ ຕູ່ າງໆໄດ.້ ປລາສຕກິ ເປັນໂປລແີ ມຣ໌ ຂອງທາດປະສມົ ອງົ ຄະທາດ, ມລີ ກັ ສະນະເປັນສາຍໃສຍາວໆ ແຕູ່ ບູ່ ໍສາມາດເບູ່ ງິ ເຫນັ ດວ້ ຍຕາເປູ່ ົາໄດ,້ ສາຍໃສດູ່ ງັ ກູ່ າວປະກອບດວ້ ຍຫວົ ໜູ່ ວຍນອ້ ຍໆທູ່ ເີ ອນີ້ ວູ່ າ: ໂມໂນແມຣ.໌ ແຫູ່ ຼງວດັ ຖຸດບິ ທູ່ ນີ ໍາ ມາຜະລດິ ໄດແ້ ກູ່ ນໍາ້ ມນັ ປີໂຕລຽມເປັນຫກຼັ , ນອກນນັ້ ຍງັ ມຖີ ູ່ ານຫນີ ແລະ ທາດປະສມົ ອງົ ຄະທາດອູ່ ນໆ. ປັດຈບຸ ນັ ປລາສຕກິ ເປັນວດັ ສະດຸອະເນກປະສົງ ໃຊແ້ ທນວດັ ສະດຸອູ່ ນໄດເ້ ຊູ່ ນັ : ໃຊແ້ ທນແກວ້ , ໄມ,້ ໜັງ, ຢາງ, ເຫຼກັ ... ຈູ່ ງກູ່ າວໄດວ້ ູ່ າ ປລາສຕກິ ເປັນວດັ ສະດຸທູ່ ສີ ໍາຄນັ ແລະ ຈາໍ ເປັນສໍາລບັ ມະນຸດ ບູ່ ໍວູ່ າຈະເປັນທູ່ ຢີ ູ່ ູອາໄສ, ເສອ້ ຜາ້ ຢາປົວພະຍາດ, ເຄູ່ ອງໃຊໃ້ ນເຮອນຄົວ, ເຄູ່ ອງໃຊໄ້ ຟຟ້າ, ເຄູ່ ອງເອເລັກໂທຼນກິ ແລະ ເຄູ່ ອງສໍານກັ ງານ ຕະຫອຼ ດຮອດອະໄວຍະວະທຽມ ແລະ ຍານພາຫະນະຕູ່ າງໆ. ປລາສຕກິ ບູ່ ໍລະລາຍໃນນໍາ້ ແຕູ່ ລະລາຍຕວົ ພາລະລາຍ ອງົ ຄະທາດຕູ່ າງໆເຊູ່ ນັ : ເຮກັ ຊານ, ແບງັ ແຊນ, ໂຕລູແອນ, ຊແີ ລນ ດູ່ ງັ ນນັ້ ຈູ່ ງຶ ບູ່ ຄໍ ວນໃຊພ້ າຊະນະປລາສຕກິ ບນັ ຈຕຸ ວົ ພາລະລາຍອງົ ຄະທາດເຫູ່ ຼາົ ນນັ້ . ຄຸນລັກສະນະອີກປະການໜູ່ ຶງຂອງປລາສຕິກຄການອູ່ ອນຕົວ ຫຼ ບູ່ ໍອູ່ ອນຕວົ ເມູ່ ອໄດຮ້ ັບຄວາມຮອ້ ນ. ປລາສຕກິ ບາງຊະນດິ ເມູ່ ອໄດຮ້ ບັ ຄວາມຮອ້ ນຈະອູ່ ອນຕວົ ຫຼ ຫຼອມແຫຼວ, ແຕູ່ ປລາສຕກິ ບາງຊະນດິ ເມູ່ ອໄດຮ້ ບັ ຄວາມຮອ້ ນຈະບູ່ ໍອູ່ ອນຕວົ ຫຼ ບູ່ ໍຫຼອມແຫຼວ, ຖາ້ ໃຊຄ້ ຸນລກັ ສະນະການອູ່ ອນຕວົ ແລະ ບູ່ ໍອູ່ ອນຕວົ ເມູ່ ອໄດຮ້ ບັ ຄວາມ ຮອ້ ນເປັນເກນ ຈະສາມາດແບູ່ ງປລາສຕກິ ອອກເປັນ 2 ປະເພດດູ່ ງັ ນ:ີ້ 1). ເທໂີ ມປລາສຕກິ (Thermo Plastic) ຫຼ ເຣຊນິ (Resin) ເປັນປລາສຕກິ ທູ່ ີໃຊແ້ ຜູ່ ຫຼາຍຢູ່ າງທູ່ ີສຸດໃນໂລກ, ເມູ່ ອໄດຮ້ ບັ ຄວາມຮອ້ ນຈະອູ່ ອນຕວົ ແລະ ເມູ່ ອເຢັນ ຈະແຂງຕວົ , ສາມາດປູ່ ຽນຮູບຮູ່ າງ ແລະ ຫອຼ ມແຫວຼ ໄດຫ້ ຼາຍຄງັ້ ໂດຍທູ່ ຄີ ຸນລກັ ສະນະບູ່ ໍປູ່ ຽນແປງ. ປາສຕກິ ປະເພດນີ້ ມໂີ ຄງສາ້ ງໂມເລກຸນເປັນໂສສ້ າຍຊູ່ ຫຼ ເປັນກູ່ ງິ , ມກີ ານເຊູ່ ອມຕູ່ ໍລະຫວູ່ າງໂສໂ້ ປລແີ ມຣນ໌ ອ້ ຍຫຼາຍ ຈູ່ ງຶ ຫຼອມແຫຼວໄດ້ 97

ງູ່ າຍ ຫຼ ຜູ່ ານຂະບວນກ ານອັດແຮງຈະເຮັດໃຫ້ໂຄງສ້າງເດີມ ມີກ ານປູ່ ຽນແປງ. ເທີໂມ ປລາສຕິກ ໄດ້ແກູ່ : Polyethylene (PE), Polypropylene (PP), Polystyrene (PS), Styrene-acrylo nitrile (SAN), Acrylo nitrile – butadiene - styrene (ABS), Poly vinyl choride (PVC), Nylon, Poly ethylene terephthalate (PET), Polycarbonate (PC)… 2). ເທໂີ ມເຊດັ ຕງິ ປລາສຕກິ (Thermosetting Plastic) ເປັນປລາສຕກິ ທູ່ ມີ ລີ ກັ ສະນະທນົ ທານຕູ່ ໍການປູ່ ຽນແປງອຸນຫະພູມ, ເມູ່ ອໄດຮ້ ບັ ຄວາມຮອ້ ນຈະບູ່ ໍອູ່ ອນ ຕວົ , ຖາ້ ຄວາມຮອ້ ນສູງເກນີ ຈະແຕກ ຫຼ ໄໝເ້ ປັນຂເີ້ ຖູ່ າົ ແລະ ທນົ ຕູ່ ໍການປະຕກິ ລິ ຍິ າເຄມໄີ ດດ້ ,ີ ເກດີ ຄາບເປອ້ ນໄດ້ ຍາກ, ທນົ ຕູ່ ໍຄວາມຮອ້ ນ ແລະ ຄວາມດນັ ສູງ, ປລາສຕກິ ປະເພດນໂີ້ ມເລກຸນຈະເຊູ່ ອມໂຍງກນັ ເປັນຕາໜູ່ າງແໜນ້ ໜ າ, ແຮງດງຶ ດູດລະຫວູ່ າງໂມເລກຸນແຂງແຮງຫຼາຍຈູ່ ງຶ ບູ່ ໍສາມາດນໍາຫຼອມເເຫຼວໄດອ້ ກີ . ເທໂີ ມເຊດັ ຕງິ ປລາສຕກິ ໄດແ້ ກູ່ : Melamine formaldehyde, Phenol formaldehyde, Epoxy, Poly ester, Urethane, Poly urethane. ທງັ ເທີໂມປລາສຕກິ ແລະ ເທໂີ ມເຊດັ ຕງິ້ ປລາສຕກິ ຈະຜະລິດອອກມາໃນລກັ ສະນະປລາສຕກິ ເມດັ , ປລາສຕກິ ແຜູ່ ນ ຫຼ ປລາສຕກິ ແຫວຼ . ປລາສຕກິ ບາງປະເພດອາດຈະຕູ່ ມທາດທູ່ ຊີ ູ່ ວຍເພູ່ ມີ ຄວາມແຂງແຮງເຊູ່ ນັ : ໄຟ ເບີຣກ໌ ລາສ (Fiberglass) ຫຼ ບາງຊະນດິ ອາດຕູ່ ມໃຫຕ້ ູ່ ມທາດທູ່ ີຊູ່ ວຍໃຫຊ້ ັກນໍາໄຟຟາ້ ໄດເ້ ປັນຕນົ້ . ປລາສຕກິ ທູ່ ີ ຜະລດິ ໄດຈ້ ະໃຊເ້ ປັນວດັ ຖຸດບິ ໃນອຸດສາຫະກໍາທູ່ ຕີ ູ່ ໍເນູ່ ອງຕູ່ ໍໄປເຊູ່ ນັ : ອຸດສາຫະກໍາທູ່ ໍນໍາ້ , ວດັ ສະດຸປູພນ້ , ຖງົ ປລາສ ຕກິ , ກະປຸ໋ ອງ, ຟີມ, ສະນວນຫຸມ້ ສາຍໄຟ, ໂຟມ, ກາວ, ພາຊະນະຕູ່ າງໆ ເປັນຕນົ້ . 1.2. ການສງັ ເຄາະປລາສຕກິ ສມົ ຜນົ ການກາຍເປັນໂປລແີ ມຣ໌ ຂອງປລາສຕກິ ບາງຊະນດິ 1. n CH2 = CH2 (- CH2 – CH2 -)n Ethylene poly ethylene Propylene poly propylene 3. n CH2 = CH – CH = CH2 (- CH2 – CH = CH – CH2 -)n 1,3-Butadiene poly butadiene Styrene poly styrene Vinyl chloride poly vinyl chloride (PVC) 98

ແຜນວາດການສງັ ເຄາະປລາສຕກິ ບາງຊະນດິ ຂະບວນການກູ່ ນັ ໂປລແີ ມຣຣ໌ ເີ ຊເຊນິ ໂປລແີ ມຣຣ໌ ເີ ຊເຊນິ ໂປລແີ ມຣຣ໌ ເີ ຊເຊນິ 1.3. ຜະລດິ ຕະພນັ ປລາສຕກິ ແລະ ຂໍຄ້ ວນລະວງັ ໃນການນາໍ ໃຊຜ້ ະລດິ ຕະພນັ ປລາສຕກິ ກ. ຜະລດິ ຕະພນັ ປລາສຕກິ ປັດຈບຸ ນັ ໄດມ້ ກີ ານນໍາປລາສຕກິ ມາໃຊປ້ ະໂຫຍດຫຼາຍດາ້ ນເຊູ່ ນັ : ທາງດາ້ ນການແພດໃຊໂ້ ປລເີ ອຕແີ ລນ ເຮດັ ແຂວ້ ປອມ, ລນີ້ ຫວົ ໃຈ, ພກົ ຍູ່ ຽວ, ທູ່ ໍນໍາ້ ບ,ີ ໃຊໂ້ ປລວີ ນີ ລີ ກລໍຼ ວົ ເຮດັ ຖົງໃສູ່ ເລອດ, ເສນັ້ ເລອດທຽມ ຯລຯ ໃຊ້ ໂປລສີ ະຕແີ ລນເຮດັ ເຂມັ ສກັ ຢາ, ໃຊໂ້ ປລໂີ ປຣປີແລນເຮດັ ກະດູກທຽມ, ເອນັ ຫຍບິ ແຜ, ໂປລເີ ມຕລີ ເມຕາຄຣີເລດ ໃຊເ້ ຮດັ ເລນສໍາຜດັ . ນອກຈາກນນັ້ ເຄູ່ ອງມ ແລະ ອຸປະກອນທາງການແພດຫຼາຍຊະນດິ ກໍເຮດັ ຈາກປລາສຕກິ , ທາງ ດາ້ ນການກະເສດ ໄດນ້ ໍາໃຊທ້ ູ່ ໍ PVC ມາຄຸມດິນ ເພູ່ ອຊູ່ ວຍຮັກສາຄວາມຊູ່ ຸມຊູ່ ນຂອງດນິ , ໃຊເ້ ຮດັ ຕາໜູ່ າງກັນ ແມງໄມ ້ ແລະ ສດັ ຕູພດ ນອກຈາກນນັ້ ຍງັ ໃຊເ້ ມດັ ປລາສຕກິ ປະສມົ ດນິ ໜຽວເພູ່ ອໃຫດ້ ນິ ຜຸຜູ່ ຸ ຍຂນຶ້ , ໃຊປ້ ລາສຕກິ ຜະລດິ ຢາງຫຸມ້ ສາຍໄຟຟ້າ, ຜະລດິ ຢາງລົດຍນົ ຕະຫຼອດຮອດຍານອະວະກາດກໍມີຫຼາຍສູ່ ວນທູ່ ເີ ປັນປລາສຕິກ, ເຄູ່ ອງໃຊສ້ ອຍພາຍໃນເຮອນມຜີ ະລດິ ຕະພນັ ທູ່ ມີ ປີ ລາສຕກິ ຢູ່ າງຫຼວງຫາຼ ຍເຊູ່ ນັ : ຖງົ ຢາງ, ຖວ້ ຍຢາງ, ຊາມຢາງ, ໂຟມ , ກະຕກິ ນໍາ້ , ຖງັ ນາໍ້ , ຕູ່ ງັ ອ,ີ້ ກະຕຸກນໍາ້ ອດັ ລມົ , ກະຕຸກນໍາ້ ດູ່ ມ... ປັດຈບຸ ນັ ມກີ ານຜະລດິ ໂປລແີ ມຣ໌ ຫຼ ປລາສຕກິ ທູ່ ສີ າມາດຊກັ ນໍາໄຟຟາ້ ໄດເ້ ຊູ່ ນັ : ໂປລອີ າເຊຕແີ ລນ, ໂປ ລປີ າຣາຟີນລີ ນິ , ໂປລໄີ ພຣອດ ແລະ ໂປລໄີ ທໂອຟິນ. ໂປລແີ ມຣ໌ ຫຼ ປລາສຕກິ ກູ່ ຸມນີ້ ມໂີ ຄງສາ້ ງຂອງອາຕອມກາກ 99

ບອນເກດີ ພນັ ຄູ່ ູສະລບັ ກບັ ພນັ ທະດູ່ ຽວ ຫຼ ມວີ ງົ ແຫວນອາໂຣມາຕກິ ແລະ ອາດຈະມນີ ໂີ ຕຣແຊນ, ມາດ ຢູ່ ູໃນວງົ ແແຫວນ ຈູ່ ງຶ ເຮດັ ໃຫມ້ ກີ ານກະຈາຍເອເລກັ ຕຣົ ງເສລຄີ ກບັ ໂລຫະ. ນອກຈາກນີຍ້ ງັ ມກີ ານນໍາໂປລີແມຣ໌ບາງຊະນດິ ມາໃຊໃ້ ນງານກໍສາ້ ງເຊູ່ ັນ ໃຊໂ້ ປລສີ ະຕີແລນ-ບູຕາດີ ແອນ- ສະຕີແລນ (SBS) ປະສົມກບັ ຢາງມະຕອຍເປັນວັດສະດຸເຊູ່ ອມຮອຍຕູ່ ໍຂອງຄອນກຣີດ ຊູ່ ວຍໃຫຢ້ າງ ມະຕອຍເຊູ່ ອມຄອນກຣີດໄດທ້ ົນທານຂຶນ້ ເພາະຢາງມະຕອຍຈະບູ່ ໍແຫຼວເມູ່ ອອາກາດຮອ້ ນ ແລະ ຈະບູ່ ໍແຫງ້ ຈນົ ແຕ ກ ເມູ່ ອອາກ າດໜ າວ. ປ ະໂຫ ຍດຂ ອງປລາສຕິກ ຍັງມີຢູ່ າງຫຼ ວງຫຼ າຍຈົນບູ່ ໍ ອາດຈ ະກູ່ າວ ເຖິ ງໄດ້ ຍູ່ ິງ ຊບັ ພະຍາກອນທໍາມະຊາດມປີ ະລມິ ານໜອ້ ຍລງົ ເທູ່ າົ ໃດ ບດົ ບາດຂອງປລາສຕກິ ກຍໍ ູ່ ງິ ເພູ່ ມີ ຂນຶ້ ເທູ່ າົ ນນັ້ . ຂ. ຂຄໍ້ ວນລະວງັ ໃນການນາໍ ໃຊຜ້ ະລດິ ຕະພນັ ປລາສຕກິ ປລາສຕິກມີຂະບວນການທູ່ ີສັບຊອ້ ນ ແລະ ຕອ້ ງໃຊທ້ າດເຄມຫີ ຼາຍຊະນດິ , ຫຼາຍປະເພດ ເປັນຕົນ້ ແມູ່ ນ: ທາດຫູ່ ໍຼລູ່ ນແມູ່ ພມິ , ທາດຢັບຢັ້ງບູ່ ໍໃຫປ້ ລາສຕກິ ລວມຕວົ ກບັ ອກົ ຊີແຊນໃນຂນັ້ ຕອນການຜະລດິ , ທາດກນັ ໄຟຟາ້ ສະຖດິ , ທາດກນັ ການຕດິ ໄຟ, ທາດຄວບຄຸມການຄງົ ຕວົ , ທາດກນັ ປລາສຕກິ ອູ່ ອນຕວົ , ທາດຄວບຄຸມລງັ ສີ UV, ໃຍແກວ້ ແລະ ຝູ່ ຸ ນລະອອງໂລຫະເພູ່ ອຄວາມແຂງແກູ່ ນ, ທາດຟູໃນການຜະລດິ ໂຟມ. ອນັ ຕະລາຍກໍຄທາດເຄ ມເີ ຫູ່ າຼົ ນຈີ້ ະກບັ ຄນສູ່ ູສະພາບແວດລອ້ ມ ຈະເຮດັ ໃຫເ້ ກດີ ມນົ ລະພດິ ໃນດນິ , ນໍາ້ ແລະ ບນັ ຍາກາດຕູ່ າງໆ. ສູ່ ງິ ທູ່ ເີ ປັນຜນົ ກະທບົ ໂດຍກງົ ຕູ່ ໍສຸຂະພາບຂອງຄນົ ເຮາົ ກໍຄການໃຊປ້ ລາສຕກິ ທູ່ ເີ ປັນພາຊະນະບນັ ຈເຸ ຊູ່ ນັ : ຖົງຢາງ, ກະປຸກຢາງ, ກບັ ໂຟມ, ຖວ້ ຍຢາງ, ຈອກຢາງ, ຊາມຢາງ... ເມູ່ ອບັນຈອຸ າຫານທູ່ ີຮອ້ ນ (ອາຫານທູ່ ີສຸ ກ ໃໝູ່ ໆ) ຈາກອຸນຫະພູມທູ່ ຮີ ອ້ ນ ຫຼ ເຢັນລົງຈະເຮັດໃຫທ້ າດສະຕີແລນຊມເຂາົ້ ສູ່ ູອາຫານໄດງ້ ູ່າຍ ແລະ ຖາ້ ແມູ່ ນ ອາຫານທູ່ ມີ ນີ ໍາ້ ມນັ ນໍາ້ ສມົ້ ສາຍຊູ, ແອນກໍຮໍ ຈະເຮດັ ໃຫທ້ າດອາຫານດູດຊມທາດສະຕແີ ລນໄດຫ້ າຼ ຍ ກູ່ ວາປົກກະຕິ ເມູ່ ອອາຫານເຂາົ້ ສູ່ ູຮູ່ າງກາຍຂອງຄນົ ເຮາົ ທາດສະຕແີ ລນເປັນຕົວກໍໃຫເ້ ກດີ ໂຣກມະເຮງັ ໂດຍສະເພາະແມູ່ ຍງິ ຖພາ ເມູ່ ອໄດຮ້ ັບທາດ ສະຕແີ ລນເຂາົ້ ໄປ ລູກໃນທອ້ ງຈະມໂີ ອກາດສະໝອງເຊູ່ ອມ, ອະໄວຍະວະບາງສູ່ ວນພິການໄດ,້ ສູ່ ວນຄົນທູ່ ວົ ໄປເມູ່ ອຮບັ ປະທານອາຫານທູ່ ບີ ນັ ຈດຸ ວ້ ຍປລາສຕກິ ທຸກໆວນັ ຕດິ ຕູ່ ໍກນັ ເປັນເວລາຫຼາຍປີຈະມໂີ ອກາດ ເປັນໂຣກມະເຮງັ ຫາຼ ຍ ກູ່ ວາຄນົ ປົກກະຕິ 6 ເທູ່ າົ . ຮູບພາບ: ຜະລດິ ຕະພນັ ປລາສຕກິ 100

2. ຢາງ (rubber) 2.1. ຢາງທໍາມະຊາດ (natural rubber) ຢາງທໍາມະຊາດແມູ່ ນນໍາ້ ຢາງທູ່ ໄີ ດຈ້ າກຕນົ້ ຢາງພາລາເປັນສູ່ ວນໃຫຍູ່ . ນໍາ້ ຢາງສດົ ເມູ່ ອນາໍ ມາຕູ່ ມອາຊດິ ອາເຊ ຕກິ ຫຼ ອາຊດິ ຟອກມກິ ລງົ ໄປຈະເຮດັ ໃຫເ້ ນອ້ ຢາງຕກົ ພກຶ ແຍກອອກມາເປັນໂປລແີ ມຣທ໌ ູ່ ມີ ໂີ ມລໂລກຸນສູງ. ໂມໂນ ແມຣ໌ຢາງທໍາມະຊາດມຊີ ູ່ ວູ່ າ: ອີໂຊແປຣນ (Isoprene). ດູ່ ັງນນັ້ , ຢາງທໍາມະຊາດກໍຕອ້ ງແມູ່ ນໂປລີ ອີໂຊແປຣນ (poly Isoprene) ໄອໂຊແພຣນ ໂປລໄີ ອໂຊແພຣນ (ຢາງທາໍ ມະຊາດ) ຢາງທໍາມະຊາດສູ່ ວນໃຫຍູ່ ມໂີ ຄງສາ້ ງແບບຊດີ (Cis) ຄພວກ - CH2 - ຢູ່ ູທາງດາ້ ນດຽວກນັ ຂອງພນັ ທະຄູ່ ູ ແຕູ່ ຢູ່ າງໃດກໍຕາມ ຢາງທໍາມະຊາດທູ່ ມີ ໂີ ຄງສາ້ ງແບບຕຣັງ (Trane) ກໍມຄີ ກນັ ຄຢາງທູ່ ໄີ ດຈ້ າກຕນົ້ ກດັ ຕາ, ຕນົ້ ຢາງ ບາຣາທາ ແລະ ຕນົ້ ຢາງຊດິ ເຄນີ , ຢາງທູ່ ມີ ໂີ ຄງສາ້ ງແບບຕຣງັ ຄພວກ - CH2 - ຢູ່ ູທາງດາ້ ນກງົ ກນັ ຂາ້ ມຂອງພນັ ທະຄູ່ ູ ເຊູ່ ງິ ເອນີ້ ວູ່ າ ຢາງກດັ ຕາ ຢາງທາໍ ມະຊາດທູ່ ມີ ໂີ ຄງສາ້ ງແບບຊດີ Cis-Poly Isoprene ຢາງທໍາມະຊາດທູ່ ມີ ໂີ ຄງສາ້ ງແບບຕຣງັ Trane-Poly Isoprene ຢາງທໍາມະຊາດທງັ 2 ແບບນີມ້ ຄີ ຸນລກັ ສະນະທາງກາຍະພາບຕູ່ າງກນັ ເຊູ່ ັນ ຢາງທໍາມະຊາດທູ່ ີມີໂຄງສາ້ ງ ແບບຊສີ ຈະຫດົ ຢດໄດດ້ ກີ ູ່ ວາຢາງທາໍ ມະຊາດທູ່ ມີ ໂີ ຄງສາ້ ງແບບຕຣງັ . ລກັ ສະນະທູ່ ີສໍາຄນັ ຂອງຢາງກໍຄມຄີ ວາມຫົດຢດເຊູ່ ິງເກດີ ຈາກລັກສະນະໂຄງສາ້ ງໂມເລກູນມລີ ກັ ສະນະ ມວ້ ນຂດົ ໄປຂດົ ມາ ແລະ ບດິ ເປັນກຽວ, ມແີ ຮງວນັ ເດວີ ານຊະນດິ ລອນດອນດງຶ ດູດລະຫວູ່ າງໂມເລກນູ ນອກຈາກນີ້ ຍງັ ມຄີ ວາມຕາ້ ນທານແຮງດນັ ສູງ, ທນົ ຕູ່ ໍການຮຸ ກຖູໄດດ້ ,ີ ທນົ ນໍາ້ ມນັ ຈາກພດ ແລະ ສດັ ແຕູ່ ບູ່ ໍທນົ ຕູ່ ໍທາດພາລະລາຍ ອງົ ຄະທາດເຊູ່ ນັ ນໍາ້ ມນັ ເບນຊນິ ຈະເຮດັ ໃຫຢ້ າງໜຽວ ແລະ ອູ່ ອນຕວົ ເມູ່ ອໄດຮ້ ບັ ຄວາມຮອ້ ນ, ເມູ່ ອຖກກບັ ຄວາມ ເຢັນຈະກບັ ແຂງຕວົ ແລະ ມສີ ະພາບຜູ່ ອຍ ເຊູ່ ງິ ບູ່ ໍສາມາດນໍາໃຊປ້ ະໂຫຍດໄດອ້ ກີ . ຈາກບນັ ຫາດູ່ ງັ ກູ່ າວ ທູ່ ານ ຊາລ ກດູ ເຢຍ (Charles Goodyear ພສ 2382) ຊາວອາເມລກິ າ ໄດພ້ ະຍາຍາມທໍາການທດົ ລອງເພູ່ ອເຮດັ ໃຫຢ້ າງທໍາ ມະຊາດມລີ ກັ ສະນະດຂີ ນຶ້ ຈາກການທດົ ລອງພບົ ວູ່ າເມູ່ ອໃຫຢ້ າງທໍາມະຊາດຜູ່ ານຂະບວນການ ວນັ ຄາໄນ ເຊເຊນີ (Vulcanization) ຈະເຮດັ ໃຫຢ້ າງທໍາມະຊາດມຄີ ວາມແຂງແຮງຫຼາຍຂນຶ້ , ມຄີ ວາມຫດົ ຢດດ,ີ ສາມາດທນົ ຄວາມ ຮອ້ ນທູ່ ີອຸນຫະພູມສູງໄດພ້ ໍສມົ ຄວນ. ຂະບວນການວນັ ຄາໄນເຊເຊນັ ຄການນໍາຢາງທໍາມະຊາດມາເກດີ ປະຕກິ ລິ ຍິ າ 101

ກບັ ມາດ ໂດຍການເຜາົ ແລະ ໃຊຕ້ ວົ ເລູ່ ງັ ປະຕກິ ລິ ຍິ າເຮດັ ໃຫມ້ າດເກດີ ພນັ ທະໂກວາລງັ ກບັ ໂມເລກຸນຂອງຢາງທູ່ ເີ ປັນ ສາຍຍາວ ໂມເລກູນຂອງຢາງທູ່ ເີ ປັນສາຍຍາວແຕູ່ ລະໂມເລກນູ ຈູ່ ງຶ ຖກຢີດເຂາົ້ ດວ້ ຍກນັ . ຮູບພາບ: ຢາງທາໍ ມະຊາດ 2.2. ຢາງສງັ ເຄາະ (Synthetic rubber) ໂປລບີ ູຕາດີແອນ (- CH2 – CH = CH – CH2 -)n ເປັນຢາງສງັ ເຄາະ ຫຼ ຢາງທຽມທູ່ ຜີ ະລິດຂນຶ້ ທໍາອດິ ໂດຍໃຊ້ 1,3 butadiene ( CH3 = CH – CH = CH3) ເປັນໂມໂນແມຣ໌ ເມູ່ ອຜູ່ ານຂະບວນການວນັ ຄາໄນເຊ ເຊນັ ແລວ້ ສາມາດໃຊເ້ ຮດັ ຢາງລດົ ຍນົ ໄດ້ 102

ໃນສະໄໝສົງຄາມໂລກຄງັ້ ທີ 2 ນກັ ວທິ ະຍາສາດໄດຜ້ ະລດິ ຢາງສັງເຄາະ ຫຼ ຢາງທຽມອກີ ຊະນດິ ໜູ່ ຶງຄ: ຢາງ SBR ຫຼ ຢາງສະຕແິ ລນ - ບູຕາດແີ ອນ 1,3- butadiene styrene styrene-butadiene rubber ຫຼ SBR ຢາງ SBR ມລີ ກັ ສະນະທນົ ຕູ່ ໍການຜດັ ຖູ ແລະ ເກດີ ປະຕກິ ລິ ຍິ າກບັ ອກົ ຊແີ ຊນໄດຍ້ າກກູ່ ວາຢາງທາໍ ມະຊາດ ແລະ ມຄີ ວາມຫດົ ຢດຕູ່ ໍາກູ່ ວາ. ໃນປັດຈບຸ ນັ ນຢີ້ າງສງັ ເຄາະສູ່ ວນໃຫຍູ່ ກໍຍງັ ເປັນໂປລແີ ມຣສ໌ ະຕແີ ລນ - ບູຕາດແີ ອນ (SBR) ຢາງສງັ ເຄາະຊະນດິ ນເີ້ ມູ່ ອຜູ່ ານຂະບວນການວນັ ຄາໄນເຊເຊນີ ສາມາດໃຊເ້ ຮດັ ຢາງລດົ ຍນົ ຊະນດິ ຕູ່ າງໆໄດ້ ຫຼ ເຮດັ ຢາງຊະນດິ ອູ່ ນໆໄດ.້ ການຜະລດິ ຢາງສງັ ເຄາະອາດຈະໃຊຢ້ າງທໍາມະຊາດເປັນວດັ ຖຸດບິ ກໍໄດຄ້ ໃຊອ້ ໂີ ຊແປຣນເປັນໂມໂນແມຣ໌ ເບອ້ ງຕນົ້ ໂປລີອໂີ ຊແປຣນຂອງຢາງສງັ ເຄາະທູ່ ໄີ ດມ້ ໂີ ຄງສາ້ ງຕູ່ າງຈາກໂພລໄີ ອໂຊພຣິນຂອງຢາງທໍາມະຊາດ, ໂມເລ ກຸນປະກອບດວ້ ຍໂຄງສາ້ ງທູ່ ເີ ປັນຊສີ ແລະ ຕຣງັ ປົນກນັ ຈູ່ ງຶ ເຮດັ ໃຫຢ້ າງສງັ ເຄາະທູ່ ໄີ ດມ້ ຄີ ຸນລກັ ສະນະກາຍະພາບຕູ່ າງ ຈາກຢາງທໍາມະຊາດເຊູ່ ນັ : ຫດົ ຢດໄດໜ້ ອ້ ຍກູ່ ວາ, ແຂງ ແລະ ຜູ່ ອຍກູ່ ວາຢາງທາໍ ມະຊາດ ເປັນຕນົ້ . ໃນປີ ພສ 2498 ນກັ ວທິ ະຍາສາດສາມາດສງັ ເຄາະໂປລີອໂີ ຊແປຣນທູ່ ມີ ໂີ ຄງສາ້ ງແບບຊສີ ຄກບັ ຢາງທໍາມະ ຊາດໄດສ້ ໍາເລດັ ໂດຍໃຊຕ້ ົວເລູ່ ັງປະຕກິ ລິ ຍິ າ ຊເີ ກີ-ເນດຕາ ຄທາດປະສມົ ລະຫວູ່ າງ (CH3 ) CHCH2  Al ກບັ 2 3 TiCl4 ແລະ ຢາງທູ່ ສີ ງັ ເຄາະນມີ້ ຄີ ຸນລກັ ສະນະທາງກາຍະພາບຄກບັ ຢາງທາໍ ມະຊາດທຸກປະການ Isoprene ນອກນນັ້ ຍງັ ມໂີ ປລຄີ ຣໍໂຣແປຣນ (Poly chloroprene) ຫຼ ເນໂອແປຣນ (Neoprene) ເຊູ່ ງິ ຜະລດິ ຈາກ ຂະບວນການໂປລແີ ມຣໄ໌ ຣເຊເຊນີ ໂດຍມຄີ ໍຼໂຣແປຣນ (chloroprene) ເປັນໂມໂນແມຣ໌ chloroprene (2-Chloro-1,3-butadiene) poly chloroprene 103

ຮູບພາບ: ຢາງສງັ ເຄາະ ຢາງສງັ ເຄາະຊະນດິ ນມີ້ ຄີ ຸນລກັ ສະນະບາງຢູ່ າງບູ່ ໍດເີ ທູ່ າົ ກບັ ຢາງທໍາມະຊາດ ແຕູ່ ມຂີ ໍດ້ ຄີ ບູ່ ລໍ ະລາຍນໍາ້ ມນັ ແລະ ຕວົ ພາລະລາຍອງົ ຄະທາດອູ່ ນໆ ຈູ່ ງຶ ເໝາະສມົ ຕູ່ ໍການຜະລດິ ທູ່ ໍ ແລະ ພາຊະນະຕູ່ າງໆທູ່ ໃີ ຊສ້ າໍ ລບັ ໃສູ່ ນໍາ້ ມນັ . ຊລີ ໂີ ຄນ (Silicone) ເປັນທາດທູ່ ເີ ກດີ ປະຕກິ ລິ ິຍາຊາ້ , ສະຫຼາຍຕົວຍາກ ແລະ ທນົ ທານຕູ່ ໍການປູ່ ຽນແປງ ຂອງອຸນຫະພູມໄດດ້ ,ີ ຊລີ ີໂຄນມຫີ ຼາຍຊະນດິ ແລະ ຫຼາຍລັກສະນະຂນຶ້ ຢູ່ ູກບັ ຂະໜາດ ແລະ ໂຄງສາ້ ງຂອງ ໂປລີ ແມຣ,໌ ຖາ້ ເປັນໂປລແີ ມຣຂ໌ ະໜາດນອ້ ຍຈະມລີ ກັ ສະນະເປັນນໍາ້ ມນັ , ຖາ້ ເປັນໂປລແີ ມຣຂ໌ ະໜາດໃຫຍູ່ ແຕູ່ ມໂີ ຄງສາ້ ງ ແບບເສນັ້ ຊູ່ ຫຼ ແບບກູ່ ງິ ຈະມລີ ກັ ສະນະເປັນຂເີ້ ຜງິ້ ແລະ ຖາ້ ເປັນໂປລແີ ມຣຂ໌ ະໜາດໃຫຍູ່ , ມໂີ ຄງສາ້ ງແບບຕາໜູ່ າງ ຈະມລີ ກັ ສະນະເປັນຢາງໜຽວ. ຢາງຊລີ ໂີ ຄນ (Silicone Rubber) ເປັນຢາງສງັ ເຄາະທູ່ ໃີ ຊງ້ ານສະເພາະບາງຢູ່ າງເທູ່ າົ ນນັ້ ເພາະມີລາຄາແພງ, ເປັນໄດທ້ ັງທາດອົງຄະທາດ ແລະ ອະນງົ ຄະທາດ ພອ້ ມໆກັນ ເນູ່ ອງໂມເລກຸນມີໂຄງ ສາ້ ງສາຍໂສຫ້ ຼັກປະກອບດວ້ ຍຊີລຊີ ອີ ອມ (Si) ກບັ ອົກຊີແຊນ (O) ແລະ ມຈີ ຸຂາ້ ງຄຽງເປັນພວກຮໂີ ດຣກາກບົວ ເຊູ່ ງິ ຕູ່ າງຈາກໂປລແີ ມຣຊ໌ ະນດິ ອູ່ ນ. ດູ່ ງັ ນນັ້ , ຈູ່ ງຶ ເຮດັ ໃຫຊ້ ລີ ໂີ ຄນມຄີ ວາມທນົ ທານຕູ່ ໍຄວາມຮອ້ ນສູງເຖງິ 300 .c ຢາງ ຊລີ ໂີ ຄນມຊີ ູ່ ອງຫວູ່ າງລະຫວູ່ າງໂມເລກຸນບູ່ ໍໜາແໜນ້ ຈູ່ ງຶ ເຮດັ ໃຫມ້ ຄີ ວາມທນົ ທານຕູ່ ໍແຮງດງຶ ຕູ່ ໍາເນູ່ ອງຈາກແຮງດຶງ ລະຫວູ່ າງ ໂມເລກຸນຕູ່ ໍາຫາຼ ຍ. Silicone 104

ຮູບພາບ: ຢາງສງັ ເຄາະຊລີ ໂີ ຄນ ວດັ ຖຸ ດິບທູ່ ີໃຊໃ້ ນການຜະລິດຢາງສັງເຄາະລວ້ ນແຕູ່ ໄດຈ້ າກອຸ ດສາຫະກໍາປີໂຕຣເຄມີທັງ້ ນນັ້ , ການທູ່ ີ ສະພາບການນໍາ້ ມນັ ໂລກມຄີ ວາມແປປູ່ ວນຍູ່ ອມເຮດັ ໃຫລ້ າຄາ ແລະ ປະລມິ ານການຜະລດິ ຢາງສງັ ເຄາະບູ່ ແໍ ນູ່ ນອນ, ໂຮງງານອຸດສາຫະກາໍ ຢາງ ຈູ່ ງຶ ຫນັ ມາໃຊຢ້ າງທາໍ ມະຊາດເປັນວດັ ຖຸດບິ ໃນການຜະລດິ ຜະລດິ ຕະພນັ ບາງຊະນດິ ເຊູ່ ນັ : ຢາງລດົ ຍນົ ...ດູ່ ງັ ນນັ້ , ຄວາມຕອ້ ງການຢາງທໍາມະຊາດຈູ່ ງຶ ມແີ ນວໂນມ້ ເພູ່ ມີ ຂນຶ້ . ຄໍາຖາມທາ້ ຍບດົ 1. ປລາສຕກິ ໝາຍເຖງິ ຫຍງັ ? 2. ເທໂີ ມປລາສຕກິ ແລະ ເທໂີ ມເຊດັ ຕງິ ປລາສຕກິ ແຕກຕູ່ າງກນັ ຄແນວໃດ? 3. ຈູ່ ງົ ອະທບິ າຍແຜນວາດການສງັ ເຄາະປລາສຕກິ ? 4. ຜນົ ປະໂຫດຂອງປລາສຕກິ ມຫີ ຍງັ ແດູ່ ? 5. ຜະລດິ ຕະພນັ ຂອງປລາສຕກິ ມຫີ ຍງັ ແດູ່ ? 6. ອນັ ຕະລາຍຂອງປລາສຕກິ ມຫີ ຍງັ ແດູ່ ? 7. ຈູ່ ງົ ອະທບິ າຍຄຸນລກັ ສະນະຂອງຢາງທໍາມະຊາດ? 8. ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງຢາງທາໍ ມະຊາດມຄີ ແນວໃດ? 9. ຈູ່ ງົ ອະທບິ າຍຄຸນລກັ ສະນະຂອງຢາງສງັ ເຄາະ? 10. ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງຢາງສງັ ເຄາະມຄີ ແນວໃດ? 11. ຈູ່ ງົ ອະທບິ າຍຄຸນລກັ ສະນະຂອງຢາງສງັ ເຄາະຊລີ ໂີ ຄນ? 12. ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງຢາງສງັ ເຄາະຊລີ ໂີ ຄນມຄີ ແນວໃດ? 105

ເອກະສານອາ້ ງອງີ 1. ສຫີ ານຸລາດ ທານະຂນັ ຕ,ິ ບຸນທງົ ບວົ ລະພາ, ເຄມສີ າດ 3, ສາຍສາ້ ງຄມູ ດັ ທະຍມົ ຕນົ້ ລະບບົ 11+3 ປີທີ 2, 2009. 2. ຄໍາວອນ ດວງພະຈນັ , ສຸກສນັ ນວນທະວງົ ທລໍ ະນສີ າດ, ສາຍສາ້ ງຄມູ ດັ ທະຍມົ ຕນົ້ ລະບບົ 11+3 ປີທີ 3, 2009. 3. ບຸນຈນັ ຄູນພລິ າພນັ , ສຸດທະວໄິ ລ ບຸດຕະ, ເຄມພີ ນ້ ຖານ 2, ສໍາລບັ ໂຮງຮຽນສາ້ ງຄູ ລະບບົ 11+3 ປີທີ 1, 1998. 4. ໄຊຍາ ແຈູ່ ມແຈງ້ , ແສງທອງ ຟອງວໄິ ລ, ເຄມສີ າດ 4, ສາຍສາ້ ງຄູມດັ ທະຍມົ ຕນົ້ ລະບບົ 11+3 ປີທີ 2, 2009. 5. ສມົ ໄຊ ເທບສມົ ບັດ, ສາຍພອນ ພະອຸດມົ , ເຕກັ ໂນໂລຊີໃນຊວີ ດິ ປະຈໍາວນັ , ສາຍສາ້ ງຄູປະຖມົ ລະບບົ 11+2 ປີທີ 1, 2009. 6. ສໍາລານ ພກິ ສູນທອນ, ຄາໍ ພເີ ຄມີ ມ.4-5-6, ພມິ ທູ່ ີ ເພູ່ ມີ ຊບັ ການພມິ , 2550. 7. ວອນ ສຸລິວງົ , ບຸນຖອງ ໝູ່ ນໂສພາ, ເຕກັ ໂນໂລຊໃີ ນຊວີ ິດປະຈໍາວັນ, ສາຍສາ້ ງຄູມດັ ທະຍມົ ຕນົ້ ລະບົບ 11+3 ປີທີ 3, 2009.

ໂຄງຮູ່ າງຫຼກັ ສູດລາຍວຊິ າ ຊູ່ ວຊິ າ : ເຄມໃີ ນຊວີ ດິ ປະຈາໍ ວນັ ຫຼກັ ສູດສາ້ ງຄູມດັ ທະຍມົ ລະບບົ 12+4 ລະຫດັ ວຊິ າ: 0903608 ລະບບົ - ພາກຮຽນ ລະບບົ 4ປີ ພາກຮຽນທີ 2 ປີ 3 ຊູ່ ວົ ໂມງ 160 ຊວົ ໂມງ ຄູ່ າໜູ່ ວຍກດິ 4(2-2-6) ອະທບິ າຍໜູ່ ວຍກດິ ວຊິ ານມີ້ ີ 4 ໜູ່ ວຍກດິ ໃນນນັ້ 2 ຊູ່ ວົ ໂມງເປັນການບນັ ຍາຍຕູ່ ໍ 1 ອາທດິ ໃນ 16 ອາທດິ ; 2 ຊູ່ ົວໂມງແມູ່ ນພາກປະຕິບດັ ຕົວຈງິ ຕູ່ ໍ 1 ອາທິດ ໃນ 16 ອາທິດ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນໄປສຶກສາ ຄນົ້ ຄວາ້ ດວ້ ຍຕນົ ເອງແລວ້ ຂຽນເປັນບດົ ລາຍງານ 6 ຊູ່ ວົ ໂມງ ຕູ່ ໍ 1 ອາທດິ ໃນ 16 ອາທິດ ເນອ້ ໃນຫຍໍ້ ລວມທງັ ໝດົ 160 ຊວົ ໂມງ ເຄມຊີ ວີ ດິ ປະຈໍາວນັ ເວາົ້ ເຖງິ ຄວາມອຸດມົ ສມົ ບຸນຂອງດນິ , ການຜະລດິ ແລະ ການນາໍ ໃຊ້ ຝູ່ ຸ ນທໍາມະຊາດ; ຝູ່ ຸ ນເຄມ,ີ ຜນົ ກະທບົ ຕູ່ ໍສູ່ ງິ ແວດລອ້ ມຈາກການນໍາໃຊທ້ າດເຄມໃີ ນການ ກະສກິ ໍາ, ສກຶ ສາຄວາມຮູກ້ ູ່ ຽວກບັ ສູ່ ງິ ເສບຕດິ ໂດຍເນນັ້ ໃຫເ້ ຫນັ ໂທດ; ວທິ ປີ ອ້ ງກນັ ແລະ ຈດຸ ປະສງົ ຄຸນລກັ ສະນະຂອງປລາສຕກິ ແລະ ຢາງ ເມູ່ ອຮຽນຈບົ ວຊິ ານແີ້ ລວ້ ນກັ ສກຶ ສາສາມາດ: 1. ຜະລດິ ແລະ ນໍາໃຊຝ້ ູ່ ຸນທາໍ ມະຊາດເຂາົ້ ໃນຊວີ ດິ ປະຈາໍ ວນັ 2. ຈາໍ ແນກໄດຜ້ ນົ ດີ ແລະ ຜນົ ເສຍໃນການນໍາໃຊຝ້ ູ່ ຸນເຄມເີ ຂາົ້ ໃນການກະສກິ າໍ 3. ຈາໍ ແນກສາເຫດທູ່ ພີ າໃຫເ້ ກດີ ພາວະມນົ ລະພດິ ແລະ ວທິ ປີ ອ້ ງກນັ ແກໄ້ ຂ 4. ຈາໍ ແນກໄດຢ້ າ ແລະ ສູ່ ງິ ເສບຕດິ ໂດຍເຫັນໄດໂ້ ທດຂອງສູ່ ງິ ເສບຕດິ ພອ້ ມທັງ ບອກວທິ ກີ ານປອ້ ງກນັ 5. ຈາໍ ແນກໄດຜ້ ນົ ດີ ແລະ ຜນົ ເສຍໃນການນາໍ ໃຊປ້ ລາສຕກິ ແລະ ຢາງເຂາົ້ ໃນຊວີ ດິ ການດາໍ ເນນີ ການ ປະຈາໍ ວນັ ສອນ ລາຍວຊິ ານຮີ້ ຽນຢູ່ ູ 16 ອາທດິ ປະກອບດວ້ ຍຫຼາຍຫວົ ບດົ ແຕູ່ ລະຫວົ ບດົ ໄດແ້ ບູ່ ງອອກ ເປັນຫຼາຍຫົວຂໍຍ້ ູ່ ອຍທູ່ ີຈະສອນໃນແຕູ່ ລະອາທິດ ການຮຽນ-ການສອນຈະມີຫຼາຍຮູບ ແບບເຊູ່ ນັ ການສນົ ທະນາ, ການອະພປິ າຍ, ການຕງັ້ ຄໍາຖາມ, ເຝິກປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈງິ , ຂຽນ ບດົ ລາຍງານ ບດົ ທີ 1 ຄວາມອຸດມົ ສມົ ບູນຂອງດນິ ແລະ ຝູ່ ຸນ ອາທດິ ທີ 1 1. ຄວາມອຸດມົ ສມົ ບູນຂອງດນິ ອາທດິ ທີ 2 2. ຄວາມຮູທ້ ູ່ ວົ ໄປກູ່ ຽວກບັ ຝູ່ ຸນ ການເຮດັ ການທດົ ລອງເລູ່ ອງການວເິ ຄາະດນິ ອາທດິ ທີ 3 ບດົ ທີ 2 ການຜະລດິ ແລະ ການປະສມົ ຝູ່ ຸນ 1. ການຜະລດິ ຝູ່ ຸນທາໍ ມະຊາດ

ອາທດິ ທີ 4 2. ການຜະລດິ ຝູ່ ຸນເຄມີ ອາທດິ ທີ 5 3. ການປະສມົ ຝູ່ ຸນເຄມີ ອາທດິ ທີ 6 ບດົ ທີ 3 ການນາໍ ໃຊຝ້ ູ່ ຸນທາໍ ມະຊາດ ອາທດິ ທີ 7 1. ຫກຼັ ການໃຊຝ້ ູ່ ຸນທາໍ ມະຊາດ ອາທດິ ທີ 8 ການນາໍ ໃຊຝ້ ູ່ ຸນທາໍ ມະຊາດ (ຕູ່ ໍ) ອາທດິ ທີ 9 2. ສູ່ ງິ ທູ່ ຕີ ອ້ ງການພຈິ າລະນາໃນການໃຊຝ້ ູ່ ຸນທາໍ ມະຊາດ ອາທດິ ທີ 10 3. ການຮກັ ສາຝູ່ ຸນທາໍ ມະຊາດ ອາທດິ ທີ 11 ອາທດິ ທີ 12 ບດົ ທີ 4 ການນາໍ ໃຊຝ້ ູ່ ຸນເຄມີ 1. ການໃຊຝ້ ູ່ ຸນເຄມີ ອາທດິ ທີ 13 2. ພດັ ທະນາການໃຊຝ້ ູ່ ຸນເຄມີ ອາທດິ ທີ 14 3. ຢາຂາ້ ແມງໄມ ້ ແລະ ຢາປາບສດັ ຕູພດ 4. ຜນົ ກະທບົ ຂອງປຸ໋ ຍເຄມີ ແລະ ຢາປາບສດັ ຕູພດຕູ່ ໍກບັ ສະພາບແວດລອ້ ມ ເຮດັ ການທດົ ລອງກູ່ ຽວກບັ ການທດົ ສອບຝູ່ ຸນ ບດົ ທີ 5 ເຄມກີ ບັ ສູ່ ງິ ແວດລອ້ ມ 1. ມນົ ລະພດິ ຈາກທາໍ ມະຊາດ ແລະ ຈາກມະນດຸ 2. ມນົ ລະພດິ ທາງອາກາດ ບດົ ທີ 5 ເຄມກີ ບັ ສູ່ ງິ ແວດລອ້ ມ(ຕູ່ )ໍ 3. ມນົ ລະພດິ ທາງນາໍ້ 4. ມນົ ລະພດິ ທາງດນິ ບດົ ທີ 5 ເຄມກີ ບັ ສູ່ ງິ ແວດລອ້ ມ(ຕູ່ )ໍ 5. ມນົ ລະພດິ ທາງອາຫານ 6. ການປອ້ ງກນັ ແລະ ການຄວບຄຸມມນົ ລະພດິ ຂຽນບດົ ລາຍງານກູ່ ຽວກບັ ເຄມີ ກບັ ສູ່ ງິ ແວດລອ້ ມ ບດົ ທີ 6 ຢາ ແລະ ສູ່ ງິ ເສບຕດິ 1. ຢາລະງບັ ອາການປວດ ແລະ ແກໄ້ ຂ້ 2. ຢາແກປ້ ວດ ທູ່ ເີ ຮດັ ໃຫເ້ ກດີ ການເສບຕດິ 3. ຊະນດິ ຂອງສູ່ ງິ ເສບຕດິ ບດົ ທີ 6 ຢາ ແລະ ສູ່ ງິ ເສບຕດິ (ຕູ່ )ໍ 4. ທາດເສບຕດິ ໃຫໂ້ ທດ 5. ການປອ້ ງກນັ ແລະ ການຮກັ ສາ ບດົ ທີ 7 ປລາສຕກິ ແລະ ຢາງ 1. ປລາສຕກິ 1.1 ປລາສຕກິ ແລະຄຸນລກັ ສະນະຂອງປລາສຕກິ

ອາທດິ ທີ 15 1.2 ການສງັ ເຄາະປລາສຕກິ ອາທດິ ທີ 16 1.3 ຜະລດິ ຕະພນັ ປລາສຕກິ ແລະ ຂໍຄ້ ວນລະວງັ ໃນການນໍາໃຊຜ້ ະລດິ ຕະພນັ ປລາສ ການຕລີ າຄາ ຕກິ ເອກະສານອາ້ ງອງີ ບດົ ທີ 7 ປລາສຕກິ ແລະ ຢາງ (ຕູ່ ໍ) 2. ຢາງ ຂຽນໂດຍ 2.1 ຢາງທາໍ ມະຊາດ 2.2 ຢາງສງັ ເຄາະ ຄນູ ໍາພານກັ ຮຽນທວນຄນ 1. ການມາຮູ່ ວມຮຽນ 10% 2. ກດິ ຈະກໍາກູ່ ຸມ 10% 3. ລາຍງານບຸກຄນົ 20% 4. ກວດກາກາງພາກ 20% 5. ສອບເສງັ ທາ້ ຍພາກ 40% 1. ແບບຮຽນ ເຄມີໃນຊີວິດປະຈໍາວັນ ສໍາລັບໂຮງຮຽນສາ້ ງຄູລະບົບ 8+3 ປີ ທີ 1 ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ, ສູນພດັ ທະນາຄູ 1998 2. ແບບຮຽນ ເຄມສີ າດ 4 ສາ້ ງຄູມດັ ທະຍມົ ຕນົ້ ລະບົບ 11+3 ປີທີ 2 ກະຊວງສກຶ ສາ ທກິ ານ, ສູນພດັ ທະນາຄູ 2009 3. ແບບຮຽນ ເຄມີພ້ນຖານ 2 ລະບົບ 11+3 ປີ ທີ ກະຊວງສຶກສາທິກ ານ, ສູ ນ ພດັ ທະນາຄູ 1998 4. ແບບຮຽນ ເຄມີ ກູ່ ຽວຫບັ ອາຫານ ແລະ ການກະສກິ າໍ ລະບບົ 11+3 ປີທີ 3 ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ, ສູນພດັ ທະນາຄູ 1988 5. ເຄມີ ມ 6 ເຫຼັມ້ 5 ຄູ່ ູມສາລະການຮຽນຮູ ພ້ ນ້ ຖານ ແລະ ເພູ່ ມເຕີມ ພ.ສ 2554 ສໍາລານ ພຶດສູນທອນ ຈດັ ພມິ ບໍລິສດັ ສໍານກັ ພິມ ພ.ສ ພັດທະນາຈໍາກດັ ກຸງເທບ ມະຫານະຄອນ 10800 6. ມະນຸດກບັ ສູ່ ງິ ແວດລອ້ ມ ໄປຍາ ເມດບຸດ 2537 ພມິ ຄງັ້ ທູ່ ີ 2 ພມິ ທູ່ ໂີ ຮງພມິ ການສາດ ສະໜາ ກມົ ສາດສະໜາ ກຸງເທບ 10100 ອ.ຈ ສມົ ພງົ ຈນັ ທະມາລີ ວທິ ະຍາໄລຄູ ຄງັ ໄຂ, M0bile 020 55760323