ความปลอดภัยในการทำงาน

งานเคร่ืองยนต์แก๊สโซลนี (Gasoline Engine Job) รหัสวชิ า 20101-2001 ความปลอดภัยในการทางาน

อุบตั เิ หตุ (Accident) เป็นเหตุการณ์ที่เกิดข้ึนโดยไมค่ าดคิด และสามารถเกิดข้ึนไดต้ ลอดเวลา ผูเ้ ก่ียวขอ้ งตอ้ งใหค้ วามสาคญั ต่อ ความปลอดภัยในการทางานท่ีอาจจะเกิดข้ึนและนามาซ่ึงความ สูญเสียท้งั ทางตรงและทางออ้ ม การนาหลกั การ Safety First มาใชใ้ นกระบวนการผลิต จะสามารถป้องกนั และลดอุบตั ิเหตุท่ีเกิดข้ึนได้ ท้งั น้ียงั มีการนาเอา เครื่องหมายเพ่ือความปลอดภยั มาใช้ เพ่ือป้องกนั การเกิดอุบตั ิเหตุ และอนั ตรายต่อสุขภาพอีกดว้ ย

สาระการเรียนรู้ 1. ความสาคญั ของความปลอดภัยในการทางาน 2. สาเหตุของการเกดิ อบุ ัตเิ หตุ 3. ความสูญเสียจากอบุ ตั ิเหตุ 4. หลกั การป้องกนั อุบัติเหตุ 5. วธิ ีการป้องกนั อุบัตเิ หตุ 6. เคร่ืองหมายเพื่อความปลอดภยั

สมรรถนะประจาหน่วย ปฏิบตั ิการความปลอดภยั ไดต้ ามเกณฑ์ ที่มาตรฐานกาหนด

จุดประสงค์ 1. อธิบายความสาคญั ของความปลอดภยั ในการทางานได้ การเรียนรู้ 2. อธิบายสาเหตุของการเกดิ อบุ ตั เิ หตุได้ 3. บอกความสูญเสียจากอบุ ตั ิเหตุได้ 4. อธิบายหลกั การป้องกนั อุบตั ิเหตุได้ 5. บอกวธิ ีการป้องกนั อบุ ตั ิเหตุได้ 6. บอกเครื่องหมายเพื่อความปลอดภยั ได้

1 ความสาคญั ของความปลอดภยั ในการทางาน ปัจจุบนั อุตสาหกรรมในประเทศไทยต่างต่ืนตวั และมีการเตรียมความพร้อมในการพฒั นา อุตสาหกรรมของตนให้มีคุณภาพและประสิทธิภาพ ภาคอุตสาหกรรมโรงงานต่างพยายามผลกั ดนั องคก์ รของตนเขา้ สู่ระบบมาตรฐานต่าง ๆ ที่เป็นสากล โดยเฉพาะเรื่องความปลอดภยั ในการผลิต ซ่ึง มีความเสี่ยงสูงท่ีจะไดร้ ับอนั ตรายในการทางาน ก่อให้เกิดความเสียหายท้งั พนักงาน กระบวนการ ผลิต อุบตั ิเหตุส่วนใหญ่เกิดข้ึนไดจ้ ากหลายสาเหตุ เช่น การวางผงั โรงงาน อากาศ แสงสวา่ ง เสียง การ เสริมสร้างความปลอดภยั ในการทางาน จะเกิดข้ึนไดโ้ ดยการแกไ้ ขป้องกนั ท่ี \"สาเหตุของอุบตั ิเหตุ\" ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง เหมาะสม

งานความปลอดภยั เก่ียวขอ้ งกบั คาจากดั ความต่าง ๆ ดงั น้ี ภยั (Hazard) ปลอดภยั ไวก้ ่อน (Safety First) อนั ตราย (Danger) หลกั การ คือ เพมิ่ ความรอบคอบ ไม่ประมาท และเตรียมป้องกนั อนั ตรายทางด้านต่าง ๆ ดงั น้ี อบุ ตั ิเหตุ (Accident) ป้องกนั จากตวั บุคคล ป้องกนั จากเคร่ืองมือ เครื่องใช้ ความปลอดภยั (Safety) ป้องกนั จากสภาพแวดลอ้ ม

2 สาเหตุของการเกดิ อบุ ตั เิ หตุ บริเวณปฏิบตั ิงานไม่ปลอดภยั ความประมาท สภาพร่างกาย ความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ การแต่งกายไม่เหมาะสมกบั อุปกรณ์เคร่ืองมือ เครื่องจกั ร การทางาน มีขอ้ บกพร่อง สภาพจิตใจ การกระทาที่ไม่ถูกข้นั ตอน

3 ความสูญเสียจากอบุ ัตเิ หตุ แบ่งได้ 3 ประเภท ดงั น้ี อนั ตรายจาก ความสูญเสีย สิ่งแวดล้อมใน ทางตรง การทางาน ความสูญเสีย ทางอ้อม

4 หลกั การป้องกนั อบุ ตั เิ หตุ 1 การวางระเบียบขอ้ บงั คบั 2 การฝึกฝนใหเ้ กิดเป็นนิสยั 3 การรักษาความเป็นระเบียบเรียบร้อยและการดูแลรักษา 4 การใหก้ ารศึกษาเร่ืองอนั ตรายจากอบุ ตั ิเหตุ การป้องกนั และวธิ ีแกไ้ ข 5 การจดั เตรียมอปุ กรณ์ที่จาเป็น 6 การวเิ คราะห์สาเหตุของอบุ ตั ิเหตุ 7 การส่งเสริมใหท้ ุกคนเห็นความสาคญั ของการป้องกนั อนั ตราย

5 วธิ ีการป้องกนั อบุ ตั เิ หตุ แบ่งเป็น 3 สถานการณ์ ดงั น้ี 1. การป้องกนั ก่อนการเกดิ อุบตั เิ หตุ มีหลกั การดงั น้ี 1.1 หลกั 3E เป็นการสร้างเสริมความปลอดภยั ในโรงงานอุตสาหกรรมอยา่ งมีประสิทธิภาพ ไดแ้ ก่ 1) Engineering วศิ วกรรมศาสตร์ ใชใ้ นการคานวณต่าง ๆ 2) Education การศึกษา เป็นการฝึกอบรมใหค้ วามรู้ในการทางานใหก้ บั พนกั งานผปู้ ฏิบตั ิงาน 3) Enforcement การออกกฎขอ้ บงั คบั เป็นการออกกฎระเบียบในการทางานอยา่ งปลอดภยั หลกั 3E เพ่อื ป้องกนั อุบตั ิเหตุ ถือเป็นการเสริมสร้างความปลอดภยั ท่ีมีประสิทธิภาพ หากนาไป ประยกุ ตใ์ ชง้ านอยา่ งถูกตอ้ งและไดร้ ับการสนบั สนุนจากทางโรงงานอุตสาหกรรม

1.2 กจิ กรรม 5 ส เป็นกระบวนการหน่ึงที่สามารถนามาใชเ้ พื่อปรับปรุงแกไ้ ขการปฏิบตั ิงานและรักษา ส่ิงแวดลอ้ มในสถานที่ทางานใหด้ ีข้ึน สะสาง : Seiri (เซริ) = ทาใหเ้ ป็นระเบียบ สะดวก : Seiton (เซตง) = ทาใหเ้ ป็นระเบียบ สะอาด : Seiso (เซโซ) = ทาความสะอาด สุขลกั ษณะ : Seiketsu (เซเคทซึ) = รักษาความ สะอาด สร้างนิสัย : Shitsuke (ซึทซึเคะ) = ฝึกใหเ้ ป็นนิสยั

1.3 กฎ 5 รู้ เป็นกฎความสมั พนั ธก์ บั การปฏิบตั ิงานเพื่อความปลอดภยั ลดการเกิดอุบตั ิเหตุ 1) รู้งานที่ปฏิบตั ิวา่ มีอนั ตรายอยา่ งไร มีข้นั ตอนการทางานอยา่ งไร 2) รู้การเลือกใชเ้ ครื่องมือ เครื่องจกั ร อุปกรณ์ 3) รู้วธิ ีการใชเ้ ครื่องมือ เคร่ืองจกั ร อุปกรณ์ 4) รู้ขอ้ จากดั การใชเ้ คร่ืองมือ เครื่องจกั ร อุปกรณ์ 5) รู้วธิ ีการบารุงรักษาเคร่ืองมือ เคร่ืองจกั ร อุปกรณ์ 1.4 ปฏิบตั ติ ามกฎระเบยี บข้อบังคบั หมายถึง การเตรียมตวั และทาตามกรอบขอ้ บงั คบั เพอื่ ลดอนั ตราย ใหน้ อ้ ยลง ไมใ่ หเ้ กิดความเสียหายต่อชีวติ และทรัพยส์ ิน โดยใชอ้ ุปกรณ์ป้องกนั อนั ตรายส่วนบุคคล

2. การป้องกนั ขณะเกดิ อบุ ตั เิ หตุ คือ การเตรียมตวั ล่วงหนา้ เป็นการลดอนั ตรายใหน้ อ้ ยลง หรือไมใ่ หเ้ กิดอนั ตราย มีหลกั การดงั น้ี 2.1 การใช้อปุ กรณ์ในการป้องกนั อนั ตรายส่วนบุคคลเพื่อป้องกนั อนั ตรายของร่างกาย มีรายละเอียดดงั น้ี 5) อุปกรณ์ป้องกนั ร่างกาย แขน ขา 1) หมวกนิรภยั ป้องกนั ศีรษะ 2) อุปกรณ์ป้องกนั ใบหนา้ ดวงตา 6) อุปกรณ์ป้องกนั มือ 7) อุปกรณ์ป้องกนั เทา้ 3) อุปกรณ์ลดเสียง ป้องกนั หู 4) อุปกรณ์ป้องกนั ระบบหายใจ 2.2 การปฏบิ ตั งิ านโดยใช้อุปกรณ์ป้องกนั เครื่องจักร 1) อุปกรณ์ป้องกนั เครื่องกลึง 2) อุปกรณ์ป้องกนั เคร่ืองเจียระไน 3) อุปกรณ์ป้องกนั ปิ ดส่วนท่ีหมนุ ของเคร่ืองจกั ร เช่น ฟันเฟื อง

3. งานป้องกนั หลงั การเกดิ อุบตั เิ หตุ คือ ป้องกนั ไมใ่ หเ้ กิดอุบตั ิเหตุซ้าซอ้ นข้ึน หรือมีการลดอนั ตรายท่ีเกิดข้ึน อยา่ งต่อเน่ือง 3.1 การขนย้ายและการอพยพ หลงั จากเกิดอุบตั ิเหตุข้ึนจะมีอาการตกใจ ตื่นกลวั ดงั น้นั ควรมีการวาง แผนการขนยา้ ยผปู้ ่ วยและการอพยพอยา่ งถูกวธิ ี 3.2 การปฐมพยาบาลเบื้องต้น เพือ่ ลดหรือบรรเทาอาการบาดเจบ็ ที่อนั ตรายใหน้ อ้ ยลง เช่น การหา้ มเลือด การผายปอด 3.3 การสารวจความเสียหายหลงั การเกดิ อบุ ตั เิ หตุ เช่น ผบู้ าดเจบ็ , สถานที่เกิดอุบตั ิเหตุ

6 เครื่องหมายเพ่ือความปลอดภยั เคร่ืองหมายเพ่ือความปลอดภยั (Safety Sign) หมายถึง เครื่องหมายท่ีตอ้ งการใชส้ ่ือความหมาย โดยใชร้ ูป สี หรือขอ้ ความ ที่เฉพาะเจาะจงกบั ผทู้ ่ีอาจไดร้ ับอนั ตรายในสถานที่ทางาน เพื่อป้องกนั ไมใ่ ห้ เกิดอุบตั ิเหตุ (Prevent Accidents) อนั ตรายต่อสุขภาพ (Health Hazards) ระบุสถานที่ต้งั ของอุปกรณ์ ปัจจยั สาคญั 4 ประการ สญั ลกั ษณ์เพอ่ื การสื่อสารดว้ ยป้าย ไดแ้ ก่ 1) การมองเห็นได้ชัดเจน เม่ือจะมีการนาป้ายสัญลกั ษณ์มาติดต้งั ตอ้ งตรวจดูวา่ ตวั อกั ษรของป้าย สัญลกั ษณ์น้ีมีความแตกต่างอยา่ งชดั เจนกบั ส่ิงท่ีอยแู่ วดลอ้ มหรือพ้ืนหลงั ของป้ายน้นั ๆ วิธีการเลือกสี พเิ ศษและส่วนประกอบของภาพจะช่วยใหป้ ้ายสญั ลกั ษณ์มีความโดดเด่นออกมาจากพ้ืนหลงั

2) การอ่านทาความเข้าใจได้ จะช่วยให้แน่ใจได้ว่าพนักงานมองป้ายน้ีแล้วสามารถอ่านป้าย สญั ลกั ษณ์น้ีไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ งแม่นยา และเขา้ ใจในขอ้ ความที่ส่ือออกมาไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง 3) การสังเกตเห็นได้ง่าย หมายถึง การเลือกใชร้ ายละเอียดต่าง ๆ ของป้ายสัญลกั ษณ์ท่ีดึงดูดความ สนใจของพนกั งานไดง้ ่ายโดยการเปลี่ยนขอ้ ความ สีสนั ขนาด หรือรูปร่างเป็นคร้ังคราว เช่น ป้าย สัญลกั ษณ์แบบคู่ขนาน มกั ถูกมองขา้ มไปบ่อยคร้ังมากกวา่ ป้ายสัญลกั ษณ์แบบต้งั ฉากกนั 4) การอ่านได้ชัดเจน ทาไดโ้ ดยการออกแบบป้ายสญั ลกั ษณ์ ใหต้ วั อกั ษรแต่ละตวั มีความแตกต่างกนั มากที่สุด การเลือกใชร้ ูปแบบตวั อกั ษรและการเวน้ ช่องวา่ งท่ีเหมาะสมจะช่วยใหผ้ พู้ บเห็นสามารถอ่านป้าย ไดอ้ ยา่ งรวดเร็ว

เรียนรู้และจดจาเพ่ือความปลอดภยั ในการทางาน

ประกาศสัญลกั ษณ์เตือนอนั ตราย และเครื่องหมาย เกย่ี วกบั ความปลอดภัย อาชีวอนามยั และสภาพแวดล้อมในการทางาน ทม่ี า : สถาบนั ส่งเสริมความปลอดภยั เครื่องหมายเพ่ือความปลอดภัยทแี่ สดงพืน้ ท่ีอนั ตราย เคร่ืองหมายเพ่ือความปลอดภยั ทแ่ี สดงเขตหวงห้ามหรือพืน้ ทเี่ กบ็ อปุ กรณ์ผจญเพลงิ เคร่ืองหมายเพ่ือความปลอดภยั ทบี่ งั คบั ให้ปฏบิ ตั ิ เคร่ืองหมายเพ่ือความปลอดภยั ท่แี สดงภาวะปลอดภยั