["[182] *\t H\u00e9rodote:\t Nh\u00e0\t s\u1eed\t h\u1ecdc\t Hy\t L\u1ea1p\t (480-425)\t nghi\u00ean\t c\u1ee9u\t nhi\u1ec1u\t v\u1ec1\t chi\u1ebfn tranh\tHy\tL\u1ea1p-Ba\tT\u01b0.\t\u00d4ng\tch\u00e2n\tth\u1ef1c,\tth\u01b0\u1eddng\tl\u00e0\tkh\u00e1ch\tquan,\tlu\u00f4n\td\u1ef1a\tv\u00e0o\tc\u1ee9 li\u1ec7u,\t t\u00e1c\t ph\u1ea9m\t c\u1ee7a\t \u00f4ng\t nhi\u1ec1u\t h\u1ed9i\t tho\u1ea1i,\t c\u00f3\t gi\u00e1\t tr\u1ecb\t v\u0103n\t ch\u01b0\u01a1ng\t nhi\u1ec1u\t h\u01a1n\t l\u00e0 gi\u00e1\ttr\u1ecb\tl\u1ecbch\ts\u1eed. [183] *\t Tite-live:\t Nh\u00e0\t s\u1eed\t h\u1ecdc\t La\t M\u00e3\t (59\t tr\u01b0\u1edbc\t CN-17\t sau\t CN),\t vi\u1ebft\t s\u1eed\t \u0111\u00f4i khi\t thi\u1ebfu\t s\u00f3t\t v\u1ec1\t c\u1ee9\t li\u1ec7u,\t m\u00f9\t qu\u00e1ng\t v\u1ec1\t l\u00f2ng\t \u00e1i\t qu\u1ed1c,\t t\u00e1c\t ph\u1ea9m\t c\u1ee7a\t \u00f4ng\t c\u00f3 nhi\u1ec1u\t h\u1ed9i\t tho\u1ea1i\t c\u00f3\t gi\u00e1\t tr\u1ecb\t l\u1edbn\t lao\t v\u1ebf\t t\u00e0i\t h\u00f9ng\t bi\u1ebfm\t \u00edt\t m\u00f4\t t\u1ea3\t ch\u00e2n\t dung\t k\u1ec3 chuy\u1ec7n\tr\u1ea5t\tl\u01b0u\tlo\u00e1t. [184] *\tNh\u1ea5t\tl\u00e0\tMontesquieu\tv\u00e0\tVoltaire. [185] \tCh\u1ec9\tm\u1ed9t\ts\u1eed\tgia\tduy\tnh\u1ea5t\tc\u1ee7a\tch\u00fang\tta\tb\u1eaft\tch\u01b0\u1edbc\tTacite\ttrong\tnh\u1eefng\tn\u00e9t l\u1edbn,\td\u00e1m\tb\u1eaft\tch\u01b0\u1edbc\tSu\u00e9tone\tv\u00e0\t\u0111\u00f4i\tkhi\tsao\tl\u1ea1i\tComines\ttrong\tnh\u1eefng\tn\u00e9t\tnh\u1ecf, v\u00e0\tch\u00ednh\t\u0111i\u1ec1u\t\u0111\u00f3\tl\u00e0m\tt\u0103ng\tgi\u00e1\ttr\u1ecb\tcho\ts\u00e1ch\tc\u1ee7a\t\u00f4ng,\t\u0111\u00e3\tkhi\u1ebfn\t\u00f4ng\tb\u1ecb\tph\u00ea\tb\u00ecnh nhi\u1ec1u. [186] *\t Ag\u00e9silas:\t Vua\t s\u1ee9\t Sparte,\t chi\u1ebfn\t th\u1eafng\t Pharrabaze,\t \u0111i\t ng\u1ef1a\t b\u1eb1ng\t g\u1eady \u0111\u1ec3\t\u0111\u00f9a\tv\u1edbi\tc\u00e1c\tcon. [187] *\t C\u00e9sar\t n\u00f3i\t r\u1eb1ng\t \u00f4ng\t th\u00edch\t l\u00e0m\t ng\u01b0\u1eddi\t \u0111\u1ee9ng\t \u0111\u1ea7u\t m\u1ed9t\t l\u00e0ng\t l\u1edbn\t h\u01a1n\t l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi\tth\u1ee9\tnh\u00ec\t\u1edf\tLa\tM\u00e3. [188] *\tPomp\u00e9e:\t\u0110\u1ea1i\tt\u01b0\u1edfng\tc\u1ee7a\tHo\u00e0ng\t\u0111\u1ec3\tSulla\t(106-48\ttr\u01b0\u1edbc\tCN),\tn\u1ed5i\tti\u1ebfng V\u00ec\t chinh\t ph\u1ee5c\t ch\u00e2u\t Phi,\t \u0111\u1ebfn\t n\u0103m\t 60\t tr\u01b0\u1edbc\t CN\t li\u00ean\t minh\t v\u1edbi\t C\u00e9sar\t v\u00e0 Grassus,\t t\u1eeb\t n\u0103m\t 54\t tr\u1edf\t \u0111i\t \u0111\u1ed1i\t \u0111\u1ea7u\t v\u1edbi\t C\u00e9sar\t v\u00e0\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t Vi\u1ec7n\t Nguy\u00ean\t l\u00e3o\t b\u1ea7u l\u00e0m\tT\u1ed1ng\tt\u00e0i\tduy\tnh\u1ea5t\t\u0111\u1ee9ng\t\u0111au\t\u0111\u1ebf\tqu\u1ed1c\tLa\tM\u00e3\tt\u1eeb\tn\u0103m\t52. [189] *\t Aristide:\t \u0110\u1ea1i\t t\u01b0\u1edbng\t v\u00e0\t ch\u00ednh\t kh\u00e1ch\t \u1edf\t Ath\u00e8ne\t (540-460\t tr\u01b0\u1edbc\t CN). \u00d4ng\tli\u00eam\tkhi\u1ebft\tn\u00ean\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tt\u1eb7ng\tbi\u1ec7t\tdanh\tl\u00e0\t\u00f4ng\tCh\u00ednh\ttr\u1ef1c.\t\u00d4ng\tvi\u1ebft\ttheo\ty\u00eau c\u1ea7u\tc\u1ee7a\tm\u1ed9t\tn\u00f4ng\td\u00e2n\td\u1ed1t\tn\u00e1t\t\u0111\u00e3\tb\u1ecf\tphi\u1ebfu\tl\u01b0u\t\u0111\u00e0y\t\u00f4ng. [190] *\tPhilopoemen:\tNg\u01b0\u1eddi\tl\u00e3nh\t\u0111\u1ea1o\t12\t\u0111\u00f4\tth\u1ecb\tx\u1ee9\tP\u00e9loponn\u00e8se,\tm\u1ed9t\tb\u00e1n\t\u0111\u1ea3o ph\u00eda\tnam\tHy\tL\u1ea1p.","[191] *\tRamsai:\tNh\u00e0\ts\u1eed\th\u1ecdc\tPh\u00e1p,\tg\u1ed1c\t\u00c9cosse.\tT\u00e1c\tgi\u1ea3\ttruy\u1ec7n\tTurenne. [192] *\tAnh\tc\u1ea3\tc\u1ee7a\tTurenne\tl\u00e0\tFr\u00e9d\u00e9rie\tMaurice\tde\tla\tTourd\u2019Anvergne,\tQu\u1eadn c\u00f4ng\t De\t Bouillon\t ch\u1ebft\t n\u0103m\t 1652\t n\u00ean\t con\t \u00f4ng\t anh\t c\u1ea3\t n\u00e0y\t l\u00e0\t ch\u00e1u\t c\u1ee7a Turenne\tgi\u1eef\tquy\u1ec1n\ttr\u01b0\u1edfng\tt\u1ed9c\tc\u1ee7a\td\u00f2ng\th\u1ecd\tDe\tBouil1on. [193] *\tB\u1ed9\ttr\u01b0\u1edfng\tv\u00e0\tc\u1ed1\tv\u1ea5n\tc\u1ee7a\tPyrrhus.\tTheo\tPlutarque,\t\u00f4ng\tcan\tng\u0103n\t\u00f4ng ho\u00e0ng\tn\u00e0y\t\u0111i\tchinh\tph\u1ee5c\tn\u01b0\u1edbc\t\u00dd. [194] \tV\u00ed\td\u1ee5\tnh\u01b0\tth\u00e0nh\tki\u1ebfn\tv\u1ec1\tchi\u1ebfn\tc\u00f4ng.. [195] \tY\tb\u1ecb\tgi\u1ebft\tt\u1ea1i\tArgos\tdo\tm\u1ed9t\tb\u00e0\tc\u1ee5\tgi\u00e0\t\u0111\u1ee9ng\ttr\u00ean\tm\u00e1i\tnh\u00e0\tn\u00e9m\tvi\u00ean\tng\u00f3i tr\u00fang\t\u0111\u1ea7u. [196] *\t T\u1ea1i\t khu\t r\u1eebng\t Teutberg\t \u1edf\t \u0110\u1ee9c\t n\u0103m\t th\u1ee9\t 9\t CN,\t hai\t v\u1ea1n\t qu\u00e2n\t b\u1ecb Arminius\tt\u00e0n\ts\u00e1t\tVarus\tch\u1ebft\t\u1edf\ttr\u1eadn\tn\u00e0y. [197] \t\u0110\u00f3\tl\u00e0\tMarcellus\tch\u1ebft\tn\u0103m\t23. [198] \t\u0110\u00f3\tl\u00e0\tCaius\tch\u1ebft\tn\u0103m\t4. [199] *\t\u0110\u00f3\tl\u00e0\tAgrippa\tch\u1ebft\tn\u0103m\t12 [200] *\t\u0110\u00f3\tl\u00e0\tTib\u00e8re,\tcon\ttrai\tri\u00eang\tc\u1ee7a\tLivie,\tv\u1ee3\tba\tc\u1ee7a\tAuguste,\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tnh\u1eadn l\u00e0m\tcon\tnu\u00f4i,\tk\u1ebf\tv\u1ecb\tl\u00fac\t45\ttu\u1ed5i\tv\u00e0o\tn\u0103m\t14,\tm\u1ed9t\tk\u1ebb\tkh\u00f4n\tkh\u00e9o,\t\u0111\u1ed9c\t\u00e1c\tv\u00e0\t\u0111a nghi. [201] : [202] \t T\u00f4i\t tin\t r\u1eb1ng,\t c\u00f3\t th\u1ec3\t c\u0103n\t c\u1ee9\t ch\u1eafc\t ch\u1eafn\t \u1edf\t s\u1ee9c\t kho\u1ebb\t v\u00e0\t th\u1ec3\t tr\u1ea1ng\t t\u1ed1t\t \u0111\u1ec3 \u01b0\u1edbc\t l\u01b0\u1ee3ng\t c\u00e1c\t th\u00e0nh\t qu\u1ea3\t thu\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t t\u1eeb\t s\u1ef1\t gi\u00e1o\t d\u1ee5c\t c\u1ee7a\t c\u1eadu\t hay\t \u0111\u00fang\t h\u01a1n\t l\u00e0 nh\u1eefng\tg\u00ec\tt\u1ef1\tnhi\u00ean\t\u0111\u00e3\td\u00e0nh\tcho\tc\u1eadu\ttrong\ts\u1ef1\tgi\u00e1o\td\u1ee5c. [203] \tV\u1ea3\tch\u0103ng,\th\u1ecdc\ttr\u00f2\tc\u1ee7a\tch\u00fang\tta\ts\u1ebd\t\u00edt\tb\u1ecb\tm\u1eafc\tb\u1eaby,\tv\u00ec\tc\u00f3\tbi\u1ebft\tbao\ttr\u00f2\tgi\u1ea3i","tr\u00ed\tv\u00e2y\tquanh\tn\u00f3,\tv\u00ec\tn\u00f3\tl\u00e0\tcon\tng\u01b0\u1eddi\tch\u1eb3ng\tch\u00e1n\t\u0111\u1eddi,\tv\u00e0\tn\u00f3\tch\u1ec9\th\u01a1i\tbi\u1ebft\tti\u1ec1n d\u00f9ng\t \u0111\u1ec3\t l\u00e0m\t g\u00ec.\t Ng\u01b0\u1eddi\t ta\t l\u00f4i\t k\u00e9o\t con\t tr\u1ebb\t b\u1eb1ng\t hai\t \u0111\u1ed9ng\t c\u01a1\t l\u00e0\t c\u00e1i\t l\u1ee3i\t v\u00e0\t s\u1ef1 ki\u00eau\tc\u0103ng,\tch\u00ednh\thai\t\u0111\u1ed9ng\tc\u01a1\tn\u00e0y\tl\u1ea1i\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tb\u1ecdn\t\u0111\u00e0n\tb\u00e0\t\u0111\u0129\tth\u00f5a\tv\u00e0\tb\u1ecdn\tl\u1eeba\t\u0111\u1ea3o s\u1eed\td\u1ee5ng\t\u0111e\tkhuynh\tlo\u00e1t\tb\u1ecdn\th\u1ecd\tsau\tn\u00e0y.\tKhi\tc\u00e1c\tv\u1ecb\tth\u1ea5y\tng\u01b0\u1eddi\tta\tk\u00edch\tth\u00edch l\u00f2ng\t kh\u00e1t\t khao\t c\u1ee7a\t ch\u00fang\t b\u1eb1ng\t c\u00e1c\t gi\u1ea3i\t th\u01b0\u1edfng,\t b\u1eb1ng\t c\u00e1c\t ph\u1ea7n\t th\u01b0\u1edfng,\t khi c\u00e1c\t v\u1ecb\t th\u1ea5y\t tr\u1ebb\t m\u01b0\u1eddi\t tu\u1ed5i\t v\u1ed7\t tay\t trong\t m\u1ed9t\t m\u00e0n\t c\u00f4ng\t di\u1ec5n\t \u1edf\t nh\u00e0\t tr\u01b0\u1eddng\t th\u00ec c\u00e1c\tv\u1ecb\tth\u1ea5y\tb\u1eb1ng\tc\u00e1ch\tn\u00e0o\tm\u00e0\t\u0111\u00e3\tl\u00e0m\tcho\tch\u00fang\t\u0111\u1ebfn\tn\u0103m\t20\ttu\u1ed5i\tb\u1ecf\th\u1ebft\tt\u00fai ti\u1ec1n\t c\u1ee7a\t m\u00ecnh\t v\u00e0o\t s\u00f2ng\t b\u1ea1c,\t v\u00e0\t s\u1ee9c\t kh\u1ecfe\t c\u1ee7a\t m\u00ecnh\t v\u00e0o\t m\u1ed9t\t ch\u1ed1n\t x\u1ea5u\t xa. Lu\u00f4n\tlu\u00f4n\tc\u00f3\ts\u1ef1\t\u0111o\u00e1n\tch\u1eafc\tr\u1eb1ng,\t\u0111\u1ee9a\th\u1ecdc\tgi\u1ecfi\tnh\u1ea5t\tl\u1edbp\ts\u1ebd\ttr\u1edf\tth\u00e0nh\ttay\tham ch\u01a1i\t nh\u1ea5t\t v\u00e0\t th\u00e0nh\t \u0111\u1ee9a\t h\u01b0\t h\u1ecfng\t nh\u1ea5t.\t Th\u1ebd\t m\u00e0\t c\u00e1c\t ph\u01b0\u01a1ng\t s\u00e1ch\t ch\u1eb3ng\t h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c\td\u00f9ng\ttrong\ttu\u1ed5i\tth\u01a1\tkh\u00f4ng\tg\u1eb7p\tc\u00e1i\tt\u00ea\tnh\u01b0\tth\u1ebf\t\u1edf\ttu\u1ed5i\tthanh\tni\u00ean.\tNh\u01b0ng \u1edf\t\u0111\u00e2y\tta\tph\u1ea3i\tnh\u1edb\tr\u1eb1ng,\tch\u00e2m\tng\u00f4n\tkh\u00f4ng\tthay\t\u0111\u1ed5i\tc\u1ee7a\tt\u00f4i\tl\u00e0\t\u0111\u1eb7t\tm\u1ecdi\tchuy\u1ec7n \u1edf\tkh\u1eafp\tn\u01a1i\tv\u00e0o\ttr\u1ea1ng\tth\u00e1i\tt\u1ec7\tnh\u1ea5t.\tTr\u01b0\u1edbc\th\u1ebft\tt\u00f4i\tt\u00ecm\tc\u00e1ch\tph\u00f2ng\tng\u1eeba\tt\u1eadt\tx\u1ea5u. Sau\t\u0111\u00f3,\tt\u00f4i\tgi\u1ea3\t\u0111\u1ecbnh\tn\u00f3\tnh\u1eb1m\ts\u1eeda\tch\u1eefa\tn\u00f3. [204] \t T\u00f4i\t \u0111\u00e3\t l\u00e3m,\t t\u00f4i\t \u0111\u00e3\t ph\u00e1t\t hi\u1ec7n\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t m\u1ed9t\t ng\u01b0\u1eddi\t nh\u01b0\t th\u1ebf.\t \u0110\u00f3\t l\u00e0\t \u00f4ng Formey. [205] *\tB\u00e0i\tQu\u1ea1\tv\u00e0\tc\u00e1o\t\u1edf\tQuy\u1ec3n\thai. [206]*\t T\u00e1c\t gi\u1ea3\t nh\u1eafc\t t\u1edbi\t b\u00e0i\t ng\u1ee5\t ng\u00f4n\t La\t Grenouille\t qui\t veut\t se\t faire\t aussi grosse\tque\tle Boeufe\tc\u1ee7a\tLa\tFontaine.\tD\u1ecbch\tgi\u1ea3\tNguy\u1ec5n\tV\u0103n\tV\u0129nh\td\u1ecbch\tnh\u01b0\tsau: \u0110ua\t\u0111\u00f2i: M\u1ed9t\tcon\t\u1ebfch\tnh\u00ecn\tcon\tB\u00f2\t\u0111\u1ef1c, T\u01b0\u1edbng\tv\u1ea1m\tv\u1ee1,\tvai\tng\u1ef1c\tn\u1edf\tnang, \u0110i\t\u0111\u1ee9ng\toai\tv\u1ec7\tg\u1ecdn\tg\u00e0ng. Th\u00edch\tch\u00ed,\t\u1ebfch\tmu\u1ed1n\ts\u1eb5n\ts\u00e0ng\ttranh\t\u0111ua. Th\u00e2n\th\u00ecnh\tn\u00f3\tto\tb\u1eb1ng\tqu\u1ea3\ttr\u1ee9ng, C\u00f4\tph\u00ecnh\tl\u00ean\tt\u01b0\u01a1ng\tx\u1ee9ng\tv\u1edbi\tB\u00f2. Nh\u1edd\tm\u1ed9t\tng\u01b0\u1eddi\tb\u1ea1n\tph\u1ee5\tlo","Vai\ttr\u00f2\tgi\u00e1m\tkh\u1ea3o,\tph\u00ea\tcho\tc\u00f4ng\tb\u00ecnh. N\u00f3\tla\tl\u1edbn:\t\\\"\u1edb,\tn\u00e0y\th\u1ee1i\tb\u1ea1n, B\u1ee5ng\tt\u00f4i\tph\u00ecnh,\th\u1ebft\th\u1ea1n\tto\tr\u1ed3i, B\u1eb1ng\tch\u01b0a?\u201d\t\u2013\t\u201cC\u00f2n\tnh\u1ecf,\tb\u1ea1n\t\u01a1i!\u201d L\u1edbn\tth\u00eam\tch\u00fat\tn\u1eefa?-\u201cChao\t\u00f4i,\tch\u01b0a\tb\u1eb1ng!\u201d \u1ebfch\tc\u1ed1\tg\u1eafng\tph\u00ecnh\tth\u00eam,\tth\u00eam\tn\u1eefa, B\u1ea1n\tc\u1ee9\t\u0111\u00e1p:\t\\\"V\u1eabn\tch\u1eeda\tth\u1ea5y\tg\u00ec!\u201d \u201cH\u01a1n\tch\u01b0a\tn\u00f3i\tl\u1eb9\tl\u00ean\t\u0111i?\u201d B\u1ed7ng\t\\\"\u0111\u00f9ng\u201d,\tti\u1ebfng\tn\u1ed5\tb\u1ee5ng\tx\u00ec,\tv\u1ee1\ttung! \u1ebfch\tb\u1ecf\tm\u1ea1ng\tth\u1eadt\tl\u00e0\tkh\u1edd\td\u1ea1i: R\u00e1ng\t\u0111\u1ebfn\t\u0111\u00e2u\tc\u0169ng\tph\u1ea3i\tthua\tB\u00f2. \u00cdch\tg\u00ec\tchi\tti\u1ebft\tnh\u1ecf,\tto, M\u00e0\tc\u1ed1\ttranh\t\u0111\u1ea5u,\tr\u00f5\ttr\u00f2\tu\tm\u00ea! Th\u1ebf\tgian\t\u0111\u1ea7y\tk\u1ebb\tkh\u1edd\tnh\u01b0\t\u1ebfch, M\u1ea3i\t\u0111ua\t\u0111\u00f2i\tn\u00ean\tch\u1ebft\tth\u1ea3m\tth\u01b0\u01a1ng. An\tph\u1eadn:\tH\u1ea1nh\tph\u00fac\ttr\u0103m\t\u0111\u01b0\u1eddng, Thong\tdong\tt\u1ef1\tt\u1ea1i,\tl\u00e0\tph\u01b0\u01a1ng\tthu\u1ed1c\tth\u1ea7n. [207] \tPh\u1ea3i\tgh\u00e9p\tv\u00e0o\t\u0111\u00e2y\ts\u1ef1\t\u0111\u00ednh\tch\u00ednh\tc\u1ee7a\t\u00f4ng\tForney.\t\u0110\u00f3\tl\u00e0\tcon\tve\ts\u1ea7u\tr\u1ed1i \u0111\u1ebfn\tcon\tqu\u1ea1\tv..v.. [208] \tNh\u01b0ng\tn\u1ebfu\tng\u01b0\u1eddi\tta\tt\u00ecm\tc\u00e1ch\tc\u00e3i\tnhau\tv\u1edbi\tch\u00ednh\tn\u00f3\tth\u00ec\tn\u00f3\ts\u1ebd\tx\u1eed\ts\u1ef1\tnh\u01b0 th\u1ebf\t n\u00e0o?\t T\u00f4i\t tr\u1ea3\t l\u1eddi\t r\u1eb1ng\t n\u00f3\t s\u1ebd\t kh\u00f4ng\t c\u00e3i\t nhau\t bao\t gi\u1edd\t v\u00e0\t c\u0169ng\t kh\u00f4ng\t bao gi\u1edd\t\u0111\u1ee7\ts\u1eb5n\ts\u00e0ng\t\u0111\u1ec3\tl\u00e0m\tchuy\u1ec7n\t\u1ea5y.\tNh\u01b0ng\tng\u01b0\u1eddi\tta\ts\u1ebd\tn\u00f3i\tti\u1ebfp\tr\u1eb1ng,\tr\u1ed1t\tcu\u1ed9c ai\t l\u00e0\t ng\u01b0\u1eddi\t tr\u00e1nh\t kh\u1ecfi\t c\u00e1i\t t\u00e1t\t hay\t s\u1ef1\t nh\u1ee5c\t nh\u00e3\t g\u00e2y\t ra\t cho\t m\u00ecnh\t b\u1edfi\t m\u1ed9t\t t\u00ean","cu\u1ed3ng\t b\u1ea1o,\t m\u1ed9t\t t\u00ean\t say\t r\u01b0\u1ee3u\t ho\u1eb7c\t m\u1ed9t\t t\u00ean\t \u0111\u00e2m\t thu\u00ea\t ch\u00e9m\t m\u01b0\u1edbn\t V\u00ec\t mu\u1ed1n gi\u1ebft\t m\u00ecnh\t m\u00e0\t g\u00e2y\t s\u1ef1\t b\u1eb1ng\t c\u00e1ch\t l\u00e0m\t nh\u1ee5c\t m\u00ecnh?\t \u0110\u00e2y\t l\u1ea1i\t l\u00e0\t chuy\u1ec7n\t kh\u00e1c, kh\u00f4ng\t th\u1ec3\t n\u00e0o\t ph\u00f3\t m\u1eb7c\t danh\t d\u1ef1\t v\u00e0\t c\u1ea3\t \u0111\u1ebfn\t sinh\t m\u1ea1ng\t c\u1ee7a\t m\u00ecnh\t cho\t b\u1ecdn cu\u1ed3ng\t b\u1ea1o,\t b\u1ecdn\t say\t r\u01b0\u1ee3u\t hay\t b\u1ecdn\t \u0111\u00e2m\t thu\u00ea\t ch\u00e9m\t m\u01b0\u1edbn\t \u0111\u01b0\u1ee3c;\t m\u00e0\t ng\u01b0\u1eddi\t ta kh\u00f4ng\t t\u00e0i\t n\u00e0o\t ph\u00f2ng\t ng\u1eeba\t tr\u01b0\u1edbc\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t m\u1ed9t\t tai\t n\u1ea1n\t nh\u01b0\t th\u1ebf\t c\u0169ng\t nh\u01b0\t kh\u00f4ng ph\u00f2ng\t ng\u1eeba\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t m\u1ed9t\t vi\u00ean\t ng\u00f3i\t r\u01a1i.\t M\u1ed9t\t c\u00e1i\t t\u00e1t\t hay\t m\u1ed9t\t s\u1ef1\t h\u1ea1\t nh\u1ee5c\t ph\u1ea3i nh\u1eadn\thay\tph\u1ea3i\tch\u1ecbu\t\u0111\u1ef1ng\tc\u00f3\tnh\u1eefng\t\u1ea3nh\th\u01b0\u1edfng\td\u00e2n\ts\u1ef1\tm\u00e0\tkh\u00f4ng\tm\u1ed9t\ts\u1ef1\tkh\u00f4n kh\u00e9o\tn\u00e0o\tc\u00f3\tth\u1ec3\tph\u00f2ng\tng\u1eeba\tc\u0169ng\tnh\u01b0\tch\u1eb3ng\tt\u00f2a\t\u00e1n\tn\u00e0o\tc\u00f3\tth\u1ec3\tb\u00eanh\tv\u1ef1c\tk\u1ebb b\u1ecb\t\u00e1p\tb\u1ee9c.\tS\u1ef1\tb\u1ea5t\tl\u1ef1c\tc\u1ee7a\tlu\u1eadt\tph\u00e1p\ttrong\tchuy\u1ec7n\tn\u00e0y\tV\u00ec\tv\u1eady\ttrao\tcho\tng\u01b0\u1eddi b\u1ecb\t\u00e1p\tb\u1ee9c\tquy\u1ec1n\t\u0111\u1ed9c\tl\u1eadp\tx\u1eed\tl\u00fd;\tl\u00fac\t\u1ea5y\tanh\tta\tl\u00e0\tng\u01b0\u1eddi\tth\u1ea9m\tph\u00e1n\t\u0111\u1ed9c\tnh\u1ea5t,\tv\u1ecb quan\tt\u00f2a\t\u0111\u1ed9c\tnh\u1ea5t\tgi\u1eefa\tk\u1ebb\t\u00e1p\tb\u1ee9c\tv\u00e0\tb\u1ea3n\tth\u00e2n\tanh\tta;\tanh\tl\u00e0\tng\u01b0\u1eddi\tph\u00e1t\tng\u00f4n \u0111\u1ed9c\tnh\u1ea5t\tv\u00e0\tl\u00e0\tc\u00f4ng\ts\u1ee9\tc\u1ee7a\tlu\u1eadt\tt\u1ef1\tnhi\u00ean;\tanh\tta\tph\u1ea3i\tth\u1ef1c\tthi\tc\u00f4ng\tl\u00fd\tv\u00e0\tch\u1ec9 ri\u00eang\tm\u00ecnh\tanh\tta\tc\u00f3\tth\u1ec3\t\u0111\u00f2i\tc\u00f4ng\tl\u00fd\tcho\tm\u00ecnh,\tv\u00e0\ttr\u00ean\tTr\u00e1i\t\u0111\u1ea5t\tn\u00e0y\tch\u1eb3ng\tc\u00f3 ch\u00ednh\tph\u1ee7\tn\u00e0o\tl\u1ea1i\tr\u1ed3\td\u1ea1i\t\u0111\u1ebfn\tm\u1ee9c\ttr\u1eebng\tph\u1ea1t\tanh\tta\tV\u00ec\t\u0111\u00e3\tth\u1ef1c\thi\u1ec7n\tc\u00f4ng\tl\u00fd trong\ttr\u01b0\u1eddng\th\u1ee3p\tnh\u01b0\tv\u1eady.\tT\u00f4i\tkh\u00f4ng\tn\u00f3i\tr\u1eb1ng\tanh\tta\tph\u1ea3i\t\u0111i\t\u0111\u00e1nh\tnhau,\t\u0111\u00f3 l\u00e0\t m\u1ed9t\t s\u1ef1\t ng\u00f4ng\t cu\u1ed3ng,\t t\u00f4i\t n\u00f3i\t l\u00e0\t anh\t ta\t ph\u1ea3i\t thi\t h\u00e0nh\t c\u00f4ng\t l\u00fd\t cho\t m\u00ecnh\t v\u00e0 anh\t ta\t l\u00e0\t ng\u01b0\u1eddi\t \u0111\u1ed9c\t nh\u1ea5t\t ban\t ph\u00e1t\t c\u00f4ng\t l\u00fd\t \u1edf\t \u0111\u00e2y.\t Kh\u00f4ng\t c\u1ea7n\t \u0111\u1ebfn\t b\u1ea5y\t nhi\u00eau ch\u1ec9\t d\u1ee5\t v\u00f4\t \u00edch\t ch\u1ed1ng\t l\u1ea1i\t c\u00e1c\t cu\u1ed9c\t \u0111\u1ea5u\t ki\u1ec3m\t tay\t \u0111\u00f4i\t n\u1ebfu\t t\u00f4i\t m\u00e0\t l\u00e0\t ch\u00faa\t t\u1ec3\t th\u00ec t\u00f4i\t\u0111\u1ea3m\tb\u1ea3o\ts\u1ebd\tkh\u00f4ng\tbao\tgi\u1edd\tx\u1ea3y\tra\tnh\u1eefng\tc\u00e1i\tt\u00e1t,\tnh\u1eefng\ts\u1ef1\tnh\u1ee5c\tm\u1ea1\ttrong c\u00e1c\t qu\u1ed1c\t gia\t c\u1ee7a\t t\u00f4i\t v\u00e0\t \u0111\u00f3\t l\u00e0\t nh\u1edd\t m\u1ed9t\t c\u00e1ch\t th\u1eadt\t \u0111\u01a1n\t gi\u1ea3n\t m\u00e0\t c\u00e1c\t t\u00f2a\t \u00e1n\t s\u1ebd ch\u1eb3ng\th\u1ec1\td\u00ednh\tl\u00edu\tv\u00e0o.\tD\u00f9\tth\u1ebf\tn\u00e0o\tth\u00ec\t\u00c9mile\tbi\u1ebft\tr\u1eb1ng\ttrong\ttr\u01b0\u1eddng\th\u1ee3p\tnh\u01b0 v\u1eady,\tn\u00f3\tph\u1ea3i\tt\u1ef1\tm\u00ecnh\tth\u1ef1c\thi\u1ec7n\tc\u00f4ng\tl\u00fd,\tv\u00e0\tn\u00f3\tph\u1ea3i\ttheo\tg\u01b0\u01a1ng\tV\u00ec\ts\u1ef1\tan\tto\u00e0n c\u1ee7a\tnh\u1eefng\tng\u01b0\u1eddi\ttr\u1ecdng\tdanh\td\u1ef1.\tVi\u1ec7c\tcon\tng\u01b0\u1eddi\tv\u1eefng\tv\u00e0ng\tnh\u1ea5t\tng\u0103n\tkh\u00f4ng cho\tng\u01b0\u1eddi\tkh\u00e1c\tl\u0103ng\tm\u1ea1\tm\u00ecnh\tkh\u00f4ng\tph\u1ee5\tthu\u1ed9c\tv\u00e0o\tanh\tta,\tnh\u01b0ng\tvi\u1ec7c\tng\u0103n ch\u1eb7n\t ng\u01b0\u1eddi\t ta\t c\u1ee9\t huy\u00eanh\t hoang\t c\u00e1i\t vi\u1ec7c\t \u0111\u00e3\t l\u00e0m\t nh\u1ee5c\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t m\u00ecnh\t th\u00ec\t ph\u1ee5 thu\u1ed9c\tv\u00e0o\tanh\tta. [209] *\tNh\u00e2n\tv\u1eadt\ttrong\tKinh\tTh\u00e1nh\t(S\u00e1ng\tth\u1ebf). [210]*\tTh\u00e1nh\tPierre\tv\u00e0\tth\u00e1nh\tJacques:\tNh\u1eefng\tng\u01b0\u1eddi\tc\u00f3\tc\u00f4ng\ttruy\u1ec1n\tb\u00e1\tKinh Th\u00e1nh. [211]\t Plutarque,\t lu\u1eadn\t v\u1ec1\t t\u00ecnh\t y\u00eau,\t b\u1ea3n\t d\u1ecbch\t c\u1ee7a\t Amygot:\t Tho\u1ea1t\t ti\u00ean\t v\u1edf\t b\u1ecb k\u1ecbch\tM\u00e9nalippe\tm\u1edf\t\u0111\u1ea7u\tnh\u01b0\tv\u1eady,\tnh\u01b0ng\tnh\u1eefng\tla\t\u00f3\tb\u1ea5t\tb\u00ecnh\tc\u1ee7a\td\u00e2n\tch\u00fang th\u00e0nh\tAth\u00e8nes\tbu\u1ed9c\tEuripide\tph\u1ea3i\tthay\t\u0111\u1ed5i\t\u0111o\u1ea1n\tm\u1edf\t\u0111\u1ea7u\tn\u00e0y. [212] \tV\u1ec1\ttr\u1ea1ng\tth\u00e1i\tt\u1ef1\tnhi\u00ean\tc\u1ee7a\t\u0111\u1ea7u\t\u00f3c\tcon\tng\u01b0\u1eddi\tv\u00e0\tv\u1ec1\ts\u1ef1\tch\u1eadm\tti\u1ebfn\tb\u1ed9,\txin \u0111\u1ecdc\tph\u1ea7n\t\u0111\u1ea7u\tc\u1ee7a\tcu\u1ed1n\ts\u00e1ch\tLu\u1eadn\tv\u1ec1\ts\u1ef1\tb\u1ea5t\tb\u00ecnh\t\u0111\u1eb3ng.","[213] *\tT\u00f4i\t\u0111i\tl\u00ean\t\u0111\u1ed1ng\tl\u1eeda \u1ea8n\tn\u00e1u\td\u01b0\u1edbi\tl\u1edbp\ttro\t\u00e1m\tmu\u1ed9i. (Tr\u00edch\tth\u01a1\tHorace) [214] \tV\u0169\ttr\u1ee5. [215] \tNh\u1eefng\tb\u00e0i\tk\u00fd\tc\u1ee7a\t\u00f4ng\tde\tLa\tCondamine\tn\u00f3i\tv\u1edbi\tch\u00fang\tta\tr\u1eb1ng\tc\u00f3\tm\u1ed9t d\u00e2n\tt\u1ed9c\tch\u1ec9\tbi\u1ebft\t\u0111\u1ebfm\t\u0111\u1ebfn\tba.\tTuy\tnhi\u00ean\tnh\u1eefng\tng\u01b0\u1eddi\ttrong\td\u00e2n\tt\u1ed9c\tn\u00e0y,\tb\u1edfi \u0111\u1ec1u\t c\u00f3\t tay,\t n\u00ean\t th\u01b0\u1eddng\t v\u1eabn\t nh\u1eadn\t ra\t c\u00e1c\t ng\u00f3n\t tay\t m\u00ecnh\t m\u00e0\t kh\u00f4ng\t bi\u1ebft\t \u0111\u1ebfm \u0111\u1ebfn\tn\u0103m. [216] \tTr\u1ea1ng\tth\u00e1i\t\u0111\u1ee9ng\ty\u00ean\tn\u00e0y,\tn\u1ebfu\tng\u01b0\u1eddi\tta\tmu\u1ed1n,\tch\u1ec9\tl\u00e0\tt\u01b0\u01a1ng\t\u0111\u1ed1i;\tnh\u01b0ng ch\u00ednh\t v\u00ec\t quan\t s\u00e1t\t c\u00e1i\t kh\u00e1c\t h\u01a1n\t v\u00e0\t c\u00e1i\t m\u1ea1nh\t h\u01a1n\t trong\t v\u1eadn\t \u0111\u1ed9ng,\t ch\u00fang\t ta hi\u1ec3u\tr\u1ea5t\tr\u00f5\tm\u1ed9t\ttrong\thai\tth\u00e1i\tc\u1ef1c,\t\u0111\u00f3\tl\u00e0\ttr\u1ea1ng\tth\u00e1i\t\u0111\u1ee9ng\ty\u00ean,\tv\u00e0\tch\u00fang\tta\thi\u1ec3u r\u00f5\t n\u00f3\t \u0111\u1ebfn\t n\u1ed7i\t ch\u00fang\t ta\t th\u1eadm\t ch\u00ed\t mu\u1ed1n\t coi\t tr\u1ea1ng\t th\u00e1i\t \u0111\u1ee9ng\t y\u00ean\t n\u00e0y\t l\u00e0\t tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i,\t trong\t khi\t n\u00f3\t ch\u1ec9\t l\u00e0\t t\u01b0\u01a1ng\t \u0111\u1ed1i.\t M\u00e0\t v\u1eadn\t \u0111\u1ed9ng\t kh\u00f4ng\t ph\u1ea3i\t thu\u1ed9c\t b\u1ea3n\t ch\u1ea5t c\u1ee7a\tv\u1eadt\tch\u1ea5t,\tn\u1ebfu\tn\u00f3\tc\u00f3\tth\u1ec3\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tquan\tni\u1ec7m\ttrong\ttr\u1ea1ng\tth\u00e1i\t\u0111\u1ee9ng\ty\u00ean. [217] \tC\u00e1c\tnh\u00e0\th\u00f3a\th\u1ecdc\tcoi\tnhi\u00ean\tt\u1ed1\thay\tnguy\u00ean\tt\u1ed1\tc\u1ee7a\tl\u1eeda\tnh\u01b0\tl\u00e0\tt\u1ea3n\tm\u00e1t,\tb\u1ea5t \u0111\u1ed9ng\tv\u00e0\tb\u1ecb\tt\u00f9\th\u00e3m\ttrong\tc\u00e1c\th\u1ed7n\th\u1ee3p\tm\u00e0\tn\u00f3\tl\u00e0\tm\u1ed9t\tth\u00e0nh\tph\u1ea7n\tcho\t\u0111\u1ebfn\tkhi c\u00e1c\tnguy\u00ean\tnh\u00e2n\tngo\u1ea1i\tlai\tl\u00e0m\tn\u00f3\tt\u1ecfa\tra,\tt\u1eadp\th\u1ee3p\tl\u1ea1i,\t\u0111\u01b0a\tn\u00f3\tv\u00e0o\tv\u1eadn\t\u0111\u1ed9ng\tv\u00e0 bi\u1ebfn\tn\u00f3\tth\u00e0nh\tl\u1eeda. [218] \tT\u00f4i\t\u0111\u00e3\tc\u1ed1\th\u1ebft\ts\u1ee9c\t\u0111\u1ec3\tt\u00ecm\thi\u1ec3u\tm\u1ed9t\tph\u00e2n\tt\u1eed\ts\u1ed1ng\tm\u00e0\tkh\u00f4ng\tsao\tc\u00f3\tth\u1ec3\t\u0111i \u0111\u1ebfn\t\u0111\u00edch.\t\u00dd\tt\u01b0\u1edfng\tv\u1ec1\tv\u1eadt\tch\u1ea5t\t\u0111ang\tc\u1ea3m\tnh\u1eadn\tm\u00e0\tkh\u00f4ng\tc\u00f3\tc\u00e1c\tgi\u00e1c\tquan\t\u0111\u1ed1i v\u1edbi\tta\tl\u00e0\tkh\u00f3\thi\u1ec3u\tv\u00e0\tm\u00e2u\tthu\u1eabn.\t\u0110\u1ec3\tch\u1ea5p\tnh\u1eadn\thay\tv\u1ee9t\tb\u1ecf\t\u00fd\tt\u01b0\u1edfng\tn\u00e0y\tph\u1ea3i b\u1eaft\t\u0111\u1ea5u\tb\u1eb1ng\tvi\u1ec7c\thi\u1ec3u\tn\u00f3,\tv\u00e0\tta\tth\u00fa\tnh\u1eadn\tr\u1eb1ng\tta\tkh\u00f4ng\tc\u00f3\tc\u00e1i\th\u1ea1nh\tph\u00fac\t\u1ea5y. [219] \t Li\u1ec7u\t ng\u01b0\u1eddi\t ta\t c\u00f3\t tin\t r\u1eb1ng\t s\u1ef1\t l\u1ed1\t l\u0103ng\t c\u1ee7a\t con\t ng\u01b0\u1eddi\t l\u00ean\t \u0111\u1ebfn\t m\u1ee9c\t n\u00e0y kh\u00f4ng\t n\u1ebfu\t nh\u01b0\t ng\u01b0\u1eddi\t ta\t kh\u00f4ng\t c\u00f3\t ch\u1ee9ng\t c\u1ee9\t v\u1ec1\t \u0111i\u1ec1u\t \u0111\u00f3?\t Amatus\t Lusinatus \u0111o\u00e1n\tch\u1eafc\tr\u1eb1ng\t\u0111\u00e3\tth\u1ea5y\tm\u1ed9t\tng\u01b0\u1eddi\tt\u00ed\thon\tb\u1eb1ng\tng\u00f3n\ttay\tc\u00e1i\tb\u1ecb\tnh\u1ed1t\ttrong\tc\u00e1i c\u1ed1c\tm\u00e0\tJulias\tCamillus,\tnh\u01b0\tm\u1ed9t\tProm\u00e9th\u00e9e\tth\u1ee9\thai,\t\u0111\u00e3\tl\u00e0m\tra\tb\u1eb1ng\tthu\u1eadt\tgi\u1ea3 kim.\t Paracelse\t (m\u1ed9t\t th\u1ea7y\t thu\u1ed1c\t v\u00e0\t nh\u00e0\t gi\u1ea3\t kim\t Th\u1ee5y\t S\u0129)\t trong\t cu\u1ed1n\t Natura return\t d\u1ea1y\t c\u00e1ch\t s\u1ea3n\t xu\u1ea5t\t ra\t nh\u1eefng\t ng\u01b0\u1eddi\t t\u00ed\t hon\t n\u00e0y\t v\u00e0\t \u1ee7ng\t h\u1ed9\t \u00fd\t ki\u1ebfn\t cho r\u1eb1ng\t nh\u1eefng\t ng\u01b0\u1eddi\t l\u00f9n\t pygm\u00e9e,\t c\u00e1c\t d\u00e3\t th\u1ea7n,\t s\u01a1n\t th\u1ea7n\t v\u00e0\t n\u1eef\t th\u1ee7y\t th\u1ea7n\t \u0111\u1ec1u","\u0111\u01b0\u1ee3c\t sinh\t ra\t t\u1eeb\t h\u00f3a\t h\u1ecdc\t c\u1ea3.\t Th\u1ef1c\t v\u1eady,\t t\u00f4i\t th\u1ea5y\t r\u1eb1ng\t t\u1eeb\t nay\t th\u1eadt\t kh\u00f4ng\t c\u00f2n m\u1ea5y\tvi\u1ec7c\t\u0111\u1ec3\tl\u00e0m\tr\u00f5\tkh\u1ea3\tn\u0103ng\thi\u1ec7n\tth\u1ef1c\tc\u1ee7a\tc\u00e1c\ts\u1ef1\tki\u1ec7n\tn\u00e0y,\tn\u1ebfu\tkh\u00f4ng\tph\u1ea3i l\u00e0\t\u0111\u1ec1\txu\u1ea5t\tr\u1eb1ng\tch\u1ea5t\th\u1eefu\tC\u01a1\tch\u1ecbu\t\u0111\u01b0\u1ee3c\ts\u1ee9c\tn\u00f3ng\tc\u1ee7a\tl\u1eeda\tv\u00e0\tc\u00e1c\tph\u00e2n\tt\u1eed\tc\u1ee7a n\u00f3\tc\u00f3\tth\u1ec3\tduy\ttr\u00ec\ts\u1ef1\ts\u1ed1ng\ttrong\tl\u00f2\tl\u1eeda\tph\u1ea3n\tx\u1ea1. [220] \tT\u00f4i\tngh\u0129\tr\u1eb1ng,\tkhoa\ttri\u1ebft\th\u1ecdc\t\u0111\u01b0\u01a1ng\tth\u1eddi\tkh\u00f4ng\th\u1ec1\tn\u00f3i\tr\u1eb1ng\tc\u00e1c\th\u00f2n\t\u0111\u00e1 suy\t ngh\u0129\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t m\u00e0\t ng\u01b0\u1ee3c\t l\u1ea1i\t \u0111\u00e3\t ph\u00e1t\t hi\u1ec7n\t ra\t r\u1eb1ng\t con\t ng\u01b0\u1eddi\t kh\u00f4ng\t h\u1ec1\t suy ngh\u0129.\tTri\u1ebft\th\u1ecdc\tn\u00e0y\tch\u1ec9\tth\u1eeba\tnh\u1eadn\tc\u00f3\tc\u00e1c\tb\u1ea3n\tth\u1ec3\tc\u00f3\tc\u1ea3m\tgi\u00e1c\ttrong\tt\u1ef1\tnhi\u00ean m\u00e0\tth\u00f4i,\tv\u00e0\tt\u1ea5t\tc\u1ea3\ts\u1ef1\tkh\u00e1c\tbi\u1ec7t\tgi\u1eefa\tcon\tng\u01b0\u1eddi\tv\u00e0\tt\u1ea3ng\t\u0111\u00e1\ttheo\ttri\u1ebft\th\u1ecdc\t\u1ea5y\tl\u00e0 \u1edf\t ch\u1ed7\t con\t ng\u01b0\u1eddi\t l\u00e0\t m\u1ed9t\t b\u1ea3n\t th\u1ec3\t c\u00f3\t c\u1ea3m\t gi\u00e1c,\t c\u00f3\t tri\t gi\u00e1c\t c\u00f2n\t t\u1ea3ng\t \u0111\u00e1\t l\u00e0\t m\u1ed9t b\u1ea3n\t th\u1ec3\t c\u00f3\t c\u1ea3m\t gi\u00e1c\t nh\u01b0ng\t kh\u00f4ng\t c\u00f3\t tri\t gi\u00e1c.\t Nh\u01b0ng\t n\u1ebfu\t nh\u01b0\t m\u1ecdi\t v\u1eadt\t ch\u1ea5t \u0111\u1ec1u\tc\u1ea3m\tnh\u1eadn\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tth\u00ec\tt\u00f4i\tc\u00f2n\tbi\u1ebft\t\u0111\u00e2u\tl\u00e0\tb\u1ea3n\tv\u1ecb\tc\u00f3\tc\u1ea3m\tgi\u00e1c\thay\tc\u00e1i\tt\u00f4i\tc\u1ee7a c\u00e1\tth\u1ec3?\tC\u00e1i\t\u0111\u00f3\ts\u1ebd\tn\u1eb1m\ttrong\tm\u1ed7i\tph\u00e2n\tt\u1eed\tv\u1eadt\tch\u1ea5t\thay\ttrong\tc\u00e1c\tv\u1eadt\tth\u1ec3\t\u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0ng\t h\u1ee3p\t l\u1ea1i\t t\u1eeb\t nhi\u1ec1u\t ch\u1ea5t?\t T\u00f4i\t c\u0169ng\t s\u1ebd\t ph\u1ea3i\t x\u1ebfp\t l\u1ea1i\t b\u1ea3n\t th\u1ec3\t n\u00e0y\t v\u00e0o\t lo\u1ea1i ch\u1ea5t\tl\u1ecfng,\tch\u1ea5t\tr\u1eafn,\tv\u00e0o\tlo\u1ea1i\tc\u00e1c\th\u1ee3p\tch\u1ea5t\thay\tv\u00e0o\tlo\u1ea1i\tc\u00e1c\tnguy\u00ean\tt\u1ed1.\tNg\u01b0\u1eddi ta\tb\u1ea3o\tr\u1eb1ng\ttrong\tt\u1ef1\tnhi\u00ean\tch\u1ec9\tc\u00f3\tc\u00e1c\tc\u00e1\tth\u1ec3.\tNh\u01b0ng\tc\u00e1c\tc\u00e1\tth\u1ec3\t\u1ea5y\tl\u00e0\tg\u00ec?\tH\u00f2n \u0111\u00e1\t \u1ea5y\t ph\u1ea3i\t ch\u0103ng\t l\u00e0\t m\u1ed9t\t c\u00e1\t th\u1ec3\t hay\t m\u1ed9t\t ng\u01b0ng\t k\u1ebft\t c\u00e1c\t c\u00e1\t th\u1ec3?\t Li\u1ec7u\t n\u00f3\t c\u00f3 ph\u1ea3i\t l\u00e0\t m\u1ed9t\t b\u1ea3n\t th\u1ec3\t duy\t nh\u1ea5t\t c\u00f3\t c\u1ea3m\t gi\u00e1c\t hay\t n\u00f3\t ch\u1ee9a\t bao\t nhi\u00eau\t h\u1ea1t\t c\u00e1t\t l\u00e0 ch\u1ee9a\t ch\u1eebng\t \u1ea5y\t b\u1ea3n\t th\u1ec3\t c\u00f3\t c\u1ea3m\t gi\u00e1c?\t N\u1ebfu\t m\u1ed7i\t nguy\u00ean\t t\u1eed\t c\u1ee7a\t nguy\u00ean\t t\u1ed1\t l\u00e0 m\u1ed9t\tb\u1ea3n\tth\u1ec3\tc\u00f3\tc\u1ea3m\tgi\u00e1c\tth\u00ec\tl\u00e0m\tsao\tt\u00f4i\thi\u1ec3u\tn\u1ed5i\tm\u1ed1i\tgiao\tl\u01b0u\tth\u1ea7m\tk\u00edn\tb\u00ean trong\tl\u00e0m\tcho\tc\u00e1i\tn\u00e0y\tc\u1ea3m\tth\u1ea5y\t\u1edf\ttrong\tc\u00e1i\tkia\tsao\tcho\thai\tc\u00e1i\tb\u1ea3n\tng\u00e3\tc\u1ee7a ch\u00fang\tnh\u1eadp\tv\u00e0o\tl\u00e0m\tm\u1ed9t?\tS\u1ef1\th\u1ea5p\td\u1eabn\tc\u00f3\tth\u1ec3\tl\u00e0\tm\u1ed9t\tquy\tlu\u1eadt\tc\u1ee7a\tt\u1ef1\tnhi\u00ean\tm\u00e0 ch\u00fang\tta\tch\u01b0a\tbi\u1ebft\tr\u00f5\t\u0111\u01b0\u1ee3c\ts\u1ef1\thuy\u1ec1n\tb\u00ed;\tnh\u01b0ng\t\u00edt\tra\tch\u00fang\tta\thi\u1ec3u\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tr\u1eb1ng s\u1ef1\th\u1ea5p\td\u1eabn\tl\u00e0\tt\u00f9y\tthu\u1ed9c\tv\u00e0o\tkh\u1ed1i\tl\u01b0\u1ee3ng\tm\u00e0\tt\u00e1c\t\u0111\u1ed9ng\tkh\u00f4ng\tc\u00f3\tg\u00ec\txung\tkh\u1eafc v\u1edbi\tqu\u1ea3ng\tt\u00ednh\tv\u00e0\tt\u00ednh\tc\u00f3\tth\u1ec3\tph\u00e2n\tchia\tra\tc\u00e1c\tb\u1ed9\tph\u1eadn\tnh\u1ecf.\tB\u1ea1n\tc\u00f3\tth\u1ea5y\tr\u1eb1ng c\u1ea3m\tt\u01b0\u1edfng\tc\u0169ng\tgi\u1ed1ng\th\u1ec7t\tnh\u01b0\tth\u1ebf\tkh\u00f4ng?\tC\u00e1c\tb\u1ed9\tph\u1eadn\tc\u00f3\tc\u1ea3m\tgi\u00e1c\tl\u00e0\tqu\u1ea3ng t\u00ednh\tnh\u01b0ng\tb\u1ea3n\tth\u1ec3\tc\u00f3\tc\u1ea3m\tgi\u00e1c\tl\u00e0\tv\u00f4\th\u00ecnh\tv\u00e0\t\u0111\u01a1n\tnh\u1ea5t;\tn\u00f3\tkh\u00f4ng\tph\u00e2n\tchia ra\t\u0111\u01b0\u1ee3c,\tn\u00f3\tl\u00e0\tto\u00e0n\tv\u1eb9n\tho\u1eb7c\tkh\u00f4ng\tl\u00e0\tg\u00ec,\tv\u1eady\tb\u1ea3n\tth\u1ec3\tc\u00f3\tc\u1ea3m\tgi\u00e1c\tkh\u00f4ng\tph\u1ea3i l\u00e0\tm\u1ed9t\tv\u1eadt\tth\u1ec3.\tT\u00f4i\tch\u1eb3ng\tbi\u1ebft\tc\u00e1c\tnh\u00e0\tduy\tv\u1eadt\tc\u1ee7a\tch\u00fang\tta\thi\u1ec3u\tn\u00f3\tnh\u01b0\tth\u1ebf n\u00e0o\t nh\u01b0ng\t t\u00f4i\t ngh\u0129\t r\u1eb1ng\t c\u0169ng\t ch\u00ednh\t nh\u1eefng\t tr\u1edf\t ng\u1ea1i\t bu\u1ed9c\t h\u1ecd\t ph\u1ea3i\t v\u1ee9t\t b\u1ecf\t s\u1ef1 suy\tngh\u0129\tn\u00e0y\ts\u1ebd\tbu\u1ed9c\th\u1ecd\tv\u1ee9t\tb\u00f3\tn\u1ed1t\tc\u1ea3m\tt\u00ednh,\tv\u00e0\tt\u00f4i\tkh\u00f4ng\tr\u00f5\tV\u00ec\tsao\t\u0111\u00e3\tb\u01b0\u1edbc c\u00e1i\tb\u01b0\u1edbc\t\u0111\u1ea7u\tti\u00ean\tm\u00e0\tl\u1ea1i\tkh\u00f4ng\tb\u01b0\u1edbc\tth\u00eam\tb\u01b0\u1edbc\tn\u1eefa\tm\u00e0\tn\u00e0o\th\u1ecd\tc\u00f3\tm\u1ea5t\tth\u00eam g\u00ec\t \u0111\u00e2u?\t V\u00e0\t ch\u00ednh\t v\u00ec\t h\u1ecd\t tin\t ch\u1eafc\t r\u1eb1ng\t h\u1ecd\t kh\u00f4ng\t suy\t ngh\u0129\t th\u1ebf\t sao\t h\u1ecd\t l\u1ea1i\t d\u00e1m nh\u1eadn\tr\u1eb1ng\th\u1ecd\tc\u1ea3m\tnh\u1eadn\t\u0111\u01b0\u1ee3c? [221]\tKhi\tnh\u1eefng\tng\u01b0\u1eddi\tc\u1ed5\t\u0111\u1ea1i\tg\u1ecdi\tTh\u01b0\u1ee3ng\t\u0111\u1ebf\tl\u00e0\t\u0111\u1ea5ng\tt\u1ed1t\tnh\u1ea5t\tc\u00f3\tnhi\u1ec1u\tnh\u1ea5t, h\u1ecd\t\u0111\u00e3\tn\u00f3i\tr\u1ea5t\t\u0111\u00fang;\tnh\u01b0ng\tn\u1ebfu\th\u1ecd\tn\u00f3i\tr\u1eb1ng\t\u0111\u1ea5ng\tc\u00f3\tnhi\u1ec1u\tnh\u1ea5t\tth\u00ec\tt\u1ed1t\tnh\u1ea5t\th\u1ecd s\u1ebd\tn\u00f3i\tch\u00ednh\tx\u00e1c\th\u01a1n,\tch\u00ednh\tl\u00e0\tv\u00ec\tl\u00f2ng\tt\u1ed1t\tc\u1ee7a\tNg\u01b0\u1eddi\txu\u1ea5t\tph\u00e1t\tt\u1eeb\ts\u1ee9c\tm\u1ea1nh c\u1ee7a\t Ng\u01b0\u1eddi;\t Ng\u01b0\u1eddi\t t\u1ed1t\t V\u00ec\t ng\u01b0\u1eddi\t l\u1edbn\t m\u1ea1nh\t (Optimus\t maximus\t v\u00e0\t Maximus optimus).","[222] \tKh\u00f4ng\tph\u1ea3i\tv\u00ec\tch\u00fang\tcon,\tkh\u00f4ng\tph\u1ea3i\tv\u00ec\tch\u00fang\tcon,\th\u1ee1i\tNg\u01b0\u1eddi,\tnh\u01b0ng \u0111\u1ec3\tsang\tdanh\tNg\u01b0\u1eddi,\tnh\u01b0ng\t\u0111\u1ec3\tt\u00f4n\tvinh\tNg\u01b0\u1eddi,\tc\u1ea7u\tCh\u00faa\th\u00e3y\tcho\tch\u00fang\tcon t\u00e1i\tsinh!\t(Psaumes,\tl15). [223] \t C\u00e1c\t gi\u00e1c\t quan\t h\u1eefu\t th\u1ec3\t th\u1ee5\t \u0111\u1ed9ng\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t n\u00f3i\t t\u1edbi\t \u1edf\t \u0111\u00e2y\t c\u00f3\t ngh\u0129a\t l\u00e0\t \\\"th\u00e2n x\u00e1c\\\",\tc\u00f2n\ttr\u00e1i\ttim\thay\tt\u1ea5m\tl\u00f2ng,\th\u1eefu\tth\u1ec3\tt\u00e1c\t\u0111\u1ed9ng\tl\u00e0\t\\\"t\u00e2m\th\u1ed3n\u201d. [224] \tTri\u1ebft\th\u1ecdc\t\u0111\u01b0\u01a1ng\tth\u1eddi\tch\u1ec9\tch\u1ea5p\tnh\u1eadn\tc\u00e1i\tm\u00e0\tn\u00f3\tgi\u1ea3i\tth\u00edch\ttrong\tkhi\th\u1ebft s\u1ee9c\t tr\u00e1nh\t vi\u1ec7c\t ch\u1ea5p\t nh\u1eadn\t c\u00e1i\t n\u0103ng\t l\u1ef1c\t t\u1ed1i\t t\u0103m\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t g\u1ecdi\t l\u00e0\t b\u1ea3n\t n\u0103ng\t d\u01b0\u1eddng nh\u01b0\tch\u1ec9\t\u0111\u1ea1o\tc\u00e1c\t\u0111\u1ed9ng\tv\u1eadt\th\u01b0\u1edbng\t\u0111\u1ebfn\tm\u1ed9t\tm\u1ee5c\t\u0111\u00edch\tn\u00e0o\t\u0111\u00f3\tm\u00e0\tkh\u00f4ng\tc\u1ea7n\tm\u1ed9t hi\u1ec3u\tbi\u1ebft\tn\u00e0o\t\u0111\u00e3\tthu\tnh\u1eadn\t\u0111\u01b0\u1ee3c.\tB\u1ea3n\tn\u0103ng\ttheo\tm\u1ed9t\tnh\u00e0\ttri\u1ebft\th\u1ecdc\tth\u00f4ng\tth\u00e1i nh\u1ea5t\tc\u1ee7a\tch\u00fang\tta\tl\u00e0\tCondillac\tch\u1ec9\tl\u00e0\tm\u1ed9t\tt\u1eadp\tqu\u00e1n\tkh\u00f4ng\tc\u00f3\tsuy\tngh\u0129\tnh\u01b0ng l\u1ea1i\t c\u00f3\t th\u1ec3\t thu\t nh\u1eadn\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t nh\u1edd\t suy\t ngh\u0129,\t v\u00e0\t theo\t c\u00e1ch\t m\u00e0\t \u00f4ng\t gi\u1ea3i\t th\u00edch\t ti\u1ebfn tr\u00ecnh\t n\u00e0y,\t th\u00ec\t l\u00e0\t ph\u1ea3i\t \u0111i\t \u0111\u1ebfn\t k\u1ebft\t lu\u1eadn\t r\u1eb1ng\t tr\u1ebb\t con\t suy\t ngh\u0129\t nhi\u1ec1u\t h\u01a1n\t ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn;\tm\u1ed9t\tngh\u1ecbch\tl\u00fd\tkh\u00e1\tk\u1ef3\tl\u1ea1\t\u0111\u00e1ng\t\u0111\u1ec3\tb\u1ecf\tc\u00f4ng\tra\tm\u00e0\tki\u1ec3m\tnghi\u1ec7m.\t\u1ece\t\u0111\u00e2y\tta kh\u00f4ng\t\u0111i\tv\u00e0o\tcu\u1ed9c\ttranh\tlu\u1eadn\tn\u00e0y,\tt\u00f4i\th\u1ecfi\tr\u1eb1ng\tt\u00f4i\tph\u1ea3i\t\u0111\u1eb7t\tc\u00e1i\tt\u00ean\tg\u00ec\tcho\ts\u1ef1 h\u0103ng\t h\u00e1i\t \u1edf\t con\t ch\u00f3\t c\u1ee7a\t t\u00f4i\t khi\t n\u00f3\t \u0111u\u1ed5i\t c\u1eafn\t nh\u1eefng\t con\t chu\u1ed9t\t ch\u0169i\t m\u00e0\t n\u00f3 kh\u00f4ng\tth\u00e8m\t\u0103n\tth\u1ecbt,\t\u0111\u1eb7t\tt\u00ean\tg\u00ec\tcho\ts\u1ef1\tki\u00ean\ttr\u00ec\tc\u00f3\tkhi\tkhi\u1ebfn\tn\u00f3\tr\u00ecnh\tchu\u1ed9t\t\u0111\u1ebfn h\u00e0ng\tm\u1ea5y\tgi\u1edd,\t v\u00e0\tcho\t t\u00e0i\tkh\u00e9o\tl\u00e9o\t \u0111\u1ec3\tt\u00f3m\t g\u1ecdn\tl\u0169\tchu\u1ed9t,\t qu\u0103ng\tch\u00fang\t kh\u1ecfi m\u1eb7t\t\u0111\u1ea5t\tkhi\tch\u00fang\tth\u00f2\tl\u00ean\tr\u1ed3i\tcu\u1ed1i\tc\u00f9ng\tm\u1edbi\tbi\u1ebft\tch\u00fang,\tr\u1ed3i\tb\u1ecf\tm\u1eb7c\t\u1edf\t\u0111\u00f3,\tm\u00e0 ch\u1eb3ng\tbao\tgi\u1edd\tc\u00f3\tai\tl\u1ea1i\t\u0111i\td\u1ea1y\tcho\tn\u00f3\ttr\u00f2\ts\u0103n\tb\u1eaft\t\u1ea5y,\tv\u00e0\td\u1ea1y\tn\u00f3\th\u1ecdc\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tr\u1eb1ng \u1edf\tch\u1ed7\t\u1ea5y\tc\u00f3\tchu\u1ed9t\tch\u0169i.\tT\u00f4i\tc\u00f2n\th\u1ecfi,\tv\u00e0\t\u0111i\u1ec1u\tn\u00e0y\tquan\ttr\u1ecdng\th\u01a1n,\tr\u1eb1ng\tt\u1ea1i\tsao l\u1ea7n\t \u0111\u1ea7u\t t\u00f4i\t d\u1ecda\t c\u0169ng\t con\t ch\u00f3\t \u1ea5y,\t th\u00ec\t n\u00f3\t n\u1eb1m\t l\u0103n\t l\u01b0ng\t xu\u1ed1ng\t \u0111\u1ea5t,\t b\u1ed1n\t ch\u00e2n g\u1eadp\tl\u1ea1i,\tv\u1edbi\tm\u1ed9t\tth\u00e1i\t\u0111\u1ed9\tvan\txin\tv\u00e0\tth\u00edch\th\u1ee3p\tnh\u1ea5t\t\u0111\u1ec3\tl\u00e0m\tt\u00f4i\tm\u1ee7i\tl\u00f2ng;\tc\u00e1i\tt\u01b0 th\u1ebf\t m\u00e0\t n\u00f3\t ch\u1eb3ng\t \u0111\u1eddi\t n\u00e0o\t duy\t tr\u00ec\t n\u1ebfu\t t\u00f4i\t kh\u00f4ng\t xi\u00eau\t l\u00f2ng\t m\u00e0\t l\u1ea1i\t \u0111\u00e1nh\t n\u00f3 trong\ttr\u1ea1ng\tth\u00e1i\t\u1ea5y.\tSao!\tCon\tch\u00f3\tc\u1ee7a\tt\u00f4i\tc\u00f2n\tb\u00e9\tt\u00ed\tt\u1eb9o\tm\u00e0\tg\u1ea7n\tnh\u01b0\tl\u00e0\tv\u1eeba\tm\u1edbi \u0111\u1ebb\tra,\tm\u00e0\tn\u00f3\tl\u1ea1i\tti\u1ebfp\tthu\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tnh\u1eefng\t\u00fd\tt\u01b0\u1edfng\tlu\u00e2n\tl\u00fd\t\u01b0?\tN\u00f3\tc\u00f3\tbi\u1ebft\tc\u00e1i\tg\u00ec\tl\u00e0 s\u1ef1\t khoan\t h\u1ed3ng\t v\u00e0\t l\u00f2ng\t cao\t th\u01b0\u1ee3ng?\t D\u1ef1a\t v\u00e0o\t nh\u1eefng\t hi\u1ec3u\t bi\u1ebft\t \u0111\u00e3\t thu\t nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c\tnh\u01b0\tth\u1ebfn\u00e0o\tm\u00e0\tn\u00f3\tl\u1ea1i\thy\tv\u1ecdng\tl\u00e0m\tt\u00f4i\tngu\u00f4i\tgi\u1eadn\tb\u1eb1ng\tc\u00e1ch\tm\u1eb7c\tcho\tt\u00f4i mu\u1ed1n\t l\u00e0m\t g\u00ec\t n\u00f3\t c\u0169ng\t \u0111\u01b0\u1ee3c?\t T\u1ea5t\t c\u1ea3\t c\u00e1c\t con\t ch\u00f3\t tr\u00ean\t \u0111\u1eddi\t n\u00e0y\t \u0111\u1ec1u\t g\u1ea7n\t nh\u01b0 c\u00f9ng\t l\u00e0m\t th\u1ebf\t trong\t tr\u01b0\u1eddng\t h\u1ee3p\t n\u00e0y\t v\u00e0\t \u1edf\t \u0111\u00e2y\t t\u00f4i\t kh\u00f4ng\t n\u00f3i\t r\u1eb1ng\t m\u1ecdi\t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng\tth\u1ec3\tki\u1ec3m\tch\u1ee9ng\tl\u1ea1i.\tXin\tc\u00e1c\tnh\u00e0\ttri\u1ebft\th\u1ecdc\tv\u1eabn\tph\u1ee7\tnh\u1eadn\tb\u1ea3n\tn\u0103ng\tm\u1ed9t c\u00e1ch\th\u1ebft\ts\u1ee9c\tkhinh\tth\u01b0\u1eddng,\th\u00e3y\tgi\u1ea3i\tth\u00edch\ts\u1ef1\tki\u1ec7n\tn\u00e0y\tch\u1ec9\tb\u1eb1ng\tho\u1ea1t\t\u0111\u1ed9ng\tc\u1ee7a c\u00e1c\tc\u1ea3m\tgi\u00e1c\tv\u00e0\tc\u00e1c\thi\u1ec3u\tbi\u1ebft\tm\u00e0\tch\u00fang\t\u0111\u00e3\tl\u00e0m\tcho\tch\u00fang\tta\tti\u1ebfp\tnh\u1eadn\t\u0111\u01b0\u1ee3c; xin\tc\u00e1c\tnh\u00e0\ttri\u1ebft\th\u1ecdc\tn\u1ecd\th\u00e3y\tgi\u1ea3i\tth\u00edch\tm\u1ed9t\tc\u00e1ch\tth\u1ecfa\t\u0111\u00e1ng\tcho\tm\u1ecdi\tcon\tng\u01b0\u1eddi c\u00f3\t\u00fd\tth\u1ee9c\tv\u1ec1\t\u0111i\u1ec1u\t\u0111\u00f3;\tth\u1ebf\tth\u00ec\tt\u00f4i\ts\u1ebd\tch\u1eb3ng\tc\u00f2n\tg\u00ec\t\u0111\u1ec3\tn\u00f3i,\tv\u00e0\tt\u00f4i\ts\u1ebd\tkh\u00f4ng\tn\u00f3i v\u1ec1\tb\u1ea3n\tn\u0103ng\tn\u1eefa.","[225] *\t Caton\t b\u00eanh\t v\u1ef1c\t t\u1ef1\t do\t v\u00e0\t ngh\u1ecb\t vi\u1ec7n,\t ch\u1ed1ng\t l\u1ea1i\t C\u00e9sar,\t b\u1ecb\t b\u1ea1i\t tr\u1eadn\t \u1edf Thapsus,\t\u00f4ng\tm\u1ed5\tb\u1ee5ng\tt\u1ef1\ts\u00e1t\t\u1edf\tUltice. [226] \tN\u0103m\tRousseau\tvi\u1ebft\tquy\u00ean\tn\u00e0y\tc\u00f3\tv\u1ee5\t\u00e1n\tCalas\tb\u1ecb\t\u00e1n\toan\tgi\u1ebft\tcon\tV\u00ec\ts\u1ee3 con\tc\u1ea3i\t\u0111\u1ea1o\tCalas\tb\u1ecb\tt\u1eed\th\u00ecnh\tn\u0103m\t1762\tv\u00e0\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tph\u1ee5c\th\u1ed3i\t\u00e1n\toan\tn\u0103m\t1765\tdo s\u1ef1\tbi\u1ec7n\th\u1ed9\tc\u1ee7a\tVoltaire. [227] *\t Catilina,\t Nh\u00e0\t qu\u00fd\t t\u1ed9c\t c\u1ed5\t La\t M\u00e3\t (109-62\t tr\u01b0\u1edbc\t CN)\t \u00e2m\t m\u01b0u\t ch\u1ed1ng ngh\u1ecb\tvi\u1ec7n\tLa\tM\u00e3\tb\u1ecb\tCic\u00e9ron\tph\u00e1t\tgi\u00e1c,\tch\u1ebft\t\u1edf\tPistola. [228] *\tJupiter:\tTheo\tth\u1ea7n\ttho\u1ea1i\tLatin\tl\u00e0\tch\u00faa\tt\u1ec3\tc\u00e1c\tth\u1ea7n\tlinh.\t\u00d4ng\tl\u1eadt\t\u0111\u1ed5\tcha m\u00ecnh\t l\u00e0\t Saturne,\t th\u1eafng\t Tibaus,\t giao\t cho\t Neptune\t gi\u1eef\t Bi\u1ec3n,\t Ph\u00e9ton\t gi\u1eef\t \u0110\u1ecba ng\u1ee5c\t c\u00f2n\t m\u00ecnh\t gi\u1eef\t Thi\u00ean\t \u0111\u01b0\u1eddng\t v\u00e0\t D\u01b0\u01a1ng\t th\u1ebf,\t ki\u00eam\t lu\u00f4n\t Th\u1eddi\t gian,\t \u00e1nh s\u00e1ng\tv\u00e0\tS\u1ea5m\ts\u00e9t. [229] *\t X\u00e9nocrate:\t Tri\u1ebft\t gia\t Hy\t L\u1ea1p\t \u1edf\t Chalc\u00e9doine\t (406-314\t tr\u01b0\u1edbc\t CN)\t l\u00e0 h\u1ecdc\t tr\u00f2\t c\u1ee7a\t Platon,\t c\u1ed1\t dung\t h\u00f2a\t t\u01b0\t t\u01b0\u1edfng\t c\u1ee7a\t Platon\t v\u00e0\t Pythagore.\t Theo Diog\u00e8ne\tLaorce,\thai\tk\u1ef9\tn\u1eef\tPhryn\u00e9\tv\u00e0\tLa\u0129s\t\u0111\u00e3\tkh\u00f4ng\tquy\u1ebfn\tr\u0169\tn\u1ed5i\tX\u00e9nocrale. [230] \tLucr\u00e8ce\tng\u01b0\u1eddi\tLa\tM\u00e3\tch\u1ebft\tv\u00ec\tph\u1eabn\tn\u1ed9\tdo\tb\u1ecb\tcon\ttrai\tc\u1ee7a\tTarquin\tc\u01b0\u1ee1ng hi\u1ebfp.\tBi\u1ebfn\tc\u1ed1\tn\u00e0y\tl\u00e0\tl\u00fd\tdo\tl\u1eadt\t\u0111\u1ed5\tv\u01b0\u01a1ng\ttri\u1ec1u\tTarquin\tv\u00e0o\tn\u0103m\t510\ttr\u01b0\u1edbc\tCN. V\u00e9nus\tl\u00e0\tth\u1ea7n\t\u00e1i\tt\u00ecnh\ttrong\tth\u1ea7n\ttho\u1ea1i\tLatin. [231] \tC\u00e1c\tx\u00f3a\tb\u1ecf\t\u1edf\tb\u1ea3n\tth\u1ea3o\tch\u1ee9ng\tt\u1ecf\tRousseau\tt\u01b0\u1edfng\tr\u1eb1ng\tth\u1ea7n\tJupiter\t\u0111\u00e3 x\u1ebbo\tth\u1ecbt\t\u1edf\tth\u00e2n\tth\u1ec3\tcha\tm\u00ecnh\tl\u00e0\tSaturne,\tnh\u01b0ng\tth\u1ef1c\tra\tch\u1ec9\t\u0111u\u1ed5i\tcha\t\u0111\u1ec3\tchi\u1ebfm ngai\t v\u00e0ng\t th\u00f4i.\t Theo\t M.\t Monet\t th\u00ec\t c\u00f3\t l\u1ebd\t th\u1ea7n\t Kronos\t (t\u1ee9c\t Saturne)\t \u0111\u00e3\t x\u1ebbo th\u1ecbt\t cha\t m\u00ecnh\t l\u00e0\t Uranus.\t Theo\t lu\u1eadt\t La\t M\u00e3\t c\u1ed5\t \u0111\u1ea1i\t ng\u01b0\u1eddi\t cha\t c\u00f3\t quy\u1ec1n\t gi\u1ebft ch\u1ebft\tcon\t\u0111\u1ebb\tc\u1ee7a\tm\u00ecnh. [232] \tV\u1ec1\tm\u1ed9t\ts\u1ed1\tph\u01b0\u01a1ng\tdi\u1ec7n\tn\u00e0o\t\u0111\u00f3\tc\u00e1c\t\u00fd\tt\u01b0\u1edfng\tl\u00e0\tc\u00e1c\tt\u00ecnh\tc\u1ea3m\tv\u00e0\tc\u00e1c\tt\u00ecnh c\u1ea3m\tl\u00e0\tc\u00e1c\t\u00fd\tt\u01b0\u1edfng.\tHai\tdanh\tt\u1eeb\tn\u00e0y\tph\u00f9\th\u1ee3p\tv\u1edbi\tm\u1ecdi\tnh\u1eadn\tth\u1ee9c\tchi\tph\u1ed1i\tta v\u1ec1\t \u0111\u1ed1i\t t\u01b0\u1ee3ng\t c\u1ee7a\t n\u00f3,\t v\u00e0\t v\u1ec1\t ch\u00ednh\t ch\u00fang\t ta\t l\u00e0\t k\u1ebb\t ch\u1ecbu\t s\u1ef1\t t\u00e1c\t \u0111\u1ed9ng\t c\u1ee7a\t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng\t \u1ea5y:\t Ch\u1ec9\t c\u00f3\t tr\u00ecnh\t t\u1ef1\t c\u1ee7a\t s\u1ef1\t t\u00e1c\t \u0111\u1ed9ng\t n\u00e0y\t \u0111\u1ecbnh\t ra\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t c\u00e1i\t t\u00ean\t g\u1ecdi\t cho h\u1ee3p\t v\u1edbi\t n\u00f3\t m\u00e0\t th\u00f4i.\t Khi\t n\u00e0o\t tho\u1ea1t\t ti\u00ean\t quan\t t\u00e2m\t \u0111\u1ebfn\t \u0111\u1ed1i\t t\u01b0\u1ee3ng,\t ta\t ch\u1ec9\t ngh\u0129 \u0111\u1ebfn\t ta\t do\t ph\u1ea3n\t x\u1ea1,\t \u0111\u00f3\t l\u00e0\t m\u1ed9t\t \u00fd\t t\u01b0\u1edfng;\t tr\u00e1i\t l\u1ea1i,\t khi\t n\u00e0o\t \u1ea5n\t t\u01b0\u1ee3ng\t ti\u1ebfp\t nh\u1eadn kh\u00eau\tg\u1ee3i\ts\u1ef1\tch\u00fa\t\u00fd\t\u0111\u1ea7u\tti\u00ean\tc\u1ee7a\tta\tv\u00e0\tch\u1ec9\tdo\tph\u1ea3n\tx\u1ea1\tm\u00e0\tta\tngh\u0129\t\u0111\u1ebfn\t\u0111\u1ed1i\tt\u01b0\u1ee3ng","g\u00e2y\tra\tth\u00ec\t\u0111\u00f3\tl\u00e0\tm\u1ed9t\tt\u00ecnh\tc\u1ea3m. [233] *\tTheo\tt\u00e1c\tgi\u1ea3\ttr\u00ecnh\tb\u00e0y\t\u1edf\tph\u1ea7n\ttr\u00ean\tth\u00ec\tl\u01b0\u01a1ng\tt\u00e2m\tl\u00e0\tnguy\u00ean\tkh\u1edfi\tc\u1ee7a l\u00fd\ttr\u00ed. [234] *\tProt\u00e9e:\tTh\u1ea7n\tbi\u1ec3n,\tcon\ttrai\tc\u1ee7a\tNeptune,\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tcha\tph\u00fa\tcho\tkh\u1ea3\tn\u0103ng ti\u00ean\t tri,\t nh\u01b0ng\t th\u01b0\u1eddng\t kh\u00f4ng\t ch\u1ecbu\t n\u00f3i\t ra\t v\u00e0\t \u0111\u1ec3\t tho\u00e1t\t kh\u1ecfi\t nh\u1eefng\t ng\u01b0\u1eddi\t v\u00e2y \u00e9p\t\u00f4ng\ttr\u1ea3\tl\u1eddi,\t\u00f4ng\tbi\u1ebfn\t\u0111\u1ed5i\th\u00ecnh\td\u1ea1ng\ttheo\t\u00fd\tmu\u1ed1n.\tProt\u00e9e\ttrong\tchuy\u1ec7n\tng\u1ee5 ng\u00f4n\tl\u00e0\tm\u01b0\u1ee3n\th\u00ecnh\t\u1ea3nh\tnh\u00e2n\tv\u1eadt\tn\u00e0y\ttrong\tth\u1ea7n\ttho\u1ea1i. [235] \t \u0110\u1ea5y,\t t\u00f4i\t tin\t r\u1eb1ng\t \u0111\u00e2y\t l\u00e0\t \u0111i\u1ec1u\t th\u1ea7y\t tr\u1ee3\t t\u1ebf\t t\u1ed1t\t b\u1ee5ng\t mu\u1ed1n\t n\u00f3i\t v\u1edbi\t c\u00f4ng ch\u00fang\tv\u00e0o\tl\u00fac\tn\u00e0y. [236] *\tL\u1eddi\tCh\u00faa\tKit\u00f4\tn\u00f3i\tv\u1edbi\td\u00f2ng\tSamaritaine. [237] *\tM\u1ed9t\ttu\ts\u0129\tc\u00f3\tthi\u1ec7n\tt\u00e2m\tv\u00e0\tth\u00f4ng\tth\u00e1i\tn\u00f3i\tr\u1eb1ng\tm\u1ecdi\tng\u01b0\u1eddi\tai\tc\u0169ng\tb\u1ea3o l\u00e0\th\u1ecd\tkh\u0103ng\tkh\u0103ng\tgi\u1eef\t\u00fd\tt\u01b0\u1edfng\tn\u00e0y\tv\u00e0\ttin\tch\u1eafc\tnh\u01b0\tth\u1ebf,\t(v\u00e0\tm\u1ecdi\tng\u01b0\u1eddi\t\u0111\u1ec1u\ts\u1eed d\u1ee5ng\tl\u1ed1i\tn\u00f3i\tkh\u00f3\thi\u1ec3u\t\u1ea5y)\tr\u1eb1ng\t\u0111\u00f3\tkh\u00f4ng\tdo\tm\u1ed9t\tai\tc\u1ea3,\tkh\u00f4ng\tdo\tm\u1ed9t\tt\u1ea1o\tv\u1eadt n\u00e0o\tm\u00e0\tl\u00e0\tdo\tCh\u00faa. Nh\u01b0ng,\t n\u00f3i\t cho\t \u0111\u00fang,\t kh\u00f4ng\t ph\u1ea3i\t \u0111\u1ec3\t l\u00e0m\t v\u1eeba\t l\u00f2ng\t m\u00e0\t c\u0169ng\t kh\u00f4ng\t gi\u1ea5u gi\u1ebfm,\t d\u00f9\t Ng\u01b0\u1eddi\t t\u1eebng\t n\u00f3i\t th\u1ebf\t n\u00e0o\t th\u00ec\t nh\u1eefng\t chuy\u1ec7n\t \u1ea5y\t c\u0169ng\t \u0111\u1ec1u\t do\t b\u00e0n\t tay v\u00e0\tth\u1ee7\t\u0111o\u1ea1n\tc\u1ee7a\tcon\tng\u01b0\u1eddi\tn\u1eafm\tgi\u1eef;\tch\u1ee9ng\tc\u1edb\t\u0111\u1ea7u\tti\u00ean\tl\u00e0\tc\u00e1i\tc\u00e1ch\tm\u00e0\tc\u00e1c\tt\u00f4n gi\u00e1o\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tti\u1ebfp\tnh\u1eadn\ttr\u00ean\tth\u1ebf\tgi\u1edbi\tv\u00e0\tv\u1eabn\tc\u00f2n\tt\u1eebng\tng\u00e0y\tlu\u00f4n\tlu\u00f4n\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tti\u1ebfp nh\u1eadn\tb\u1edfi\tc\u00e1c\tc\u00e1\tnh\u00e2n:\td\u00e2n\tt\u1ed9c,\t\u0111\u1ea5t\tn\u01b0\u1edbc,\tn\u01a1i\tch\u1ed1n\t\u0111\u01b0a\tra\tt\u00f4n\tgi\u00e1o:\tCon\tng\u01b0\u1eddi ta\t thu\u1ed9c\t v\u1ec1\t t\u00f4n\t gi\u00e1o\t c\u1ee7a\t n\u01a1i\t m\u00e0\t ng\u01b0\u1eddi\t ta\t sinh\t ra\t v\u00e0\t l\u1edbn\t l\u00ean:\t Ch\u00fang\t ta\t l\u00e0 nh\u1eefng\t ng\u01b0\u1eddi\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t c\u1eaft\t bao\t quy\t \u0111\u1ea7u\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t \u0111\u1eb7t\t t\u00ean\t th\u00e1nh,\t l\u00e0\t nh\u1eefng\t ng\u01b0\u1eddi\t Do th\u00e1i,\tl\u00e0\tng\u01b0\u1eddi\t\u0111\u1ea1o\tH\u1ed3i,\tl\u00e0\tng\u01b0\u1eddi\tThi\u00ean\tch\u00faa\tgi\u00e1o,\tngay\tt\u1eeb\ttr\u01b0\u1edbc\tkhi\tm\u00e0\tch\u00fang ta\t bi\u1ebft\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t ch\u00fang\t ta\t l\u00e0\t ng\u01b0\u1eddi:\t T\u00f4n\t gi\u00e1o\t kh\u00f4ng\t ph\u1ea3i\t l\u00e0\t do\t s\u1ef1\t l\u1ef1a\t ch\u1ecdn\t v\u00e0 quy\u1ebft\t \u0111\u1ecbnh\t c\u1ee7a\t ch\u00fang\t ta;\t ch\u1ee9ng\t c\u1edb\t l\u00e0\t sau\t n\u00e0y\t cu\u1ed9c\t s\u1ed1ng\t v\u00e0\t c\u00e1c\t phong\t l\u1ee5c th\u1eadt\t\u00edt\tph\u00f9\th\u1ee3p\tv\u1edbi\tt\u00f4n\tgi\u00e1o;\tch\u1ee9ng\tc\u1edb\tl\u00e0\tnh\u00e2n\tnh\u1eefng\tc\u01a1\th\u1ed9i\tc\u1ee7a\tt\u1eebng\tng\u01b0\u1eddi v\u00e0\tc\u0169ng\tth\u1eadt\tch\u1eb3ng\t\u0111\u00e1ng\tk\u1ec3\tg\u00ec\tm\u00e0\tng\u01b0\u1eddi\tta\t\u0111i\t\u0111\u1ebfn\tch\u1ed7\tch\u1ed1ng\tl\u1ea1i\tn\u1ed9i\tdung\tt\u00f4n gi\u00e1o\t c\u1ee7a\t m\u00ecnh.\\\"\t Charron,\t De\t la\t Sagesse,\t quy\u1ec3n\t II\t ch\u01b0\u01a1ng\t V,\t trang\t 257, Bordeaux,\t1601. Th\u1eadt\t c\u00f3\t v\u1ebb\t r\u1ea5t\t \u0111\u00fang\t l\u00e0\t l\u1eddi\t tuy\u00ean\t t\u00edn\t ch\u00e2n\t th\u00e0nh\t c\u1ee7a\t nh\u00e0\t th\u1ea7n\t h\u1ecdc\t mi\u1ec1n Condom\tkh\u00f4ng\tc\u00f3\tg\u00ec\tkh\u00e1c\tnhi\u1ec1u\tv\u1edbi\tl\u1eddi\ttuy\u00ean\tt\u00edn\tc\u1ee7a\tth\u1ea7y\ttr\u1ee3\tt\u1ebf\tx\u1ee9\tSavoie.","[238] \t\u0110i\u1ec1u\tn\u00e0y\tl\u00e0\tch\u00ednh\tth\u1ee9c\t\u1edf\th\u00e0ng\tng\u00e0n\tch\u1ed7\ttrong\tTh\u00e1nh\tth\u01b0,\tv\u00e0\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tn\u00f3i \u0111\u1ebfn\t \u1edf\t nhi\u1ec1u\t ch\u1ed7\t kh\u00e1c\t trong\t b\u1ed9\t s\u00e1ch\t Deut\u00e9ronome\t (B\u00e0i\t ca\t t\u1ee5ng\t th\u1ee9\t hai) ch\u01b0\u01a1ng\t XIII\t [t\u00e1c\t ph\u1ea9m\t cu\u1ed1i\t c\u00f9ng\t c\u1ee7a\t Pentatenque-ND]\t trong\t \u0111\u00f3\t n\u00f3i\t r\u1eb1ng n\u1ebfu\t m\u1ed9t\t nh\u00e0\t ti\u00ean\t tri\t th\u00f4ng\t b\u00e1o\t c\u00e1c\t v\u1ecb\t th\u1ea7n\t l\u1ea1\t v\u00e0\t x\u00e1c\t minh\t l\u1eddi\t n\u00f3i\t c\u1ee7a\t m\u00ecnh b\u1eb1ng\tnh\u1eefng\t\u0111i\u1ec1u\tk\u1ef3\tdi\u1ec7u\tv\u00e0\t\u0111i\u1ec1u\tm\u00e0\t\u00f4ng\tta\td\u1ef1\tb\u00e1o\tx\u1ea3y\tra,\tth\u00ec\tng\u01b0\u1eddi\tta\tch\u1eb3ng h\u1ec1\t l\u01b0u\t t\u00e2m\t t\u1edbi\t \u0111\u1ebfn\t \u0111i\u1ec1u\t n\u00e0y,\t m\u00e0\t x\u1eed\t t\u1eed\t nh\u00e0\t ti\u00ean\t tri\t \u1ea5y.\t V\u1eady\t khi\t nh\u1eefng\t k\u1ebb\t t\u00e0 \u0111\u1ea1o\tx\u1eed\tt\u1eed\tnh\u1eefng\tng\u01b0\u1eddi\ttruy\u1ec1n\tgi\u00e1o\tv\u00ec\ttuy\u00ean\tb\u1ed1\tv\u1edbi\th\u1ecd\tv\u1ec1\tm\u1ed9t\tv\u1ecb\tth\u1ea7n\tl\u1ea1,\tv\u00e0 ch\u1ee9ng\t th\u1ef1c\t s\u1ee9\t m\u1ec7nh\t c\u1ee7a\t m\u00ecnh\t b\u1eb1ng\t c\u00e1c\t l\u1eddi\t ti\u00ean\t tri\t v\u00e0\t c\u00e1c\t ph\u00e9p\t m\u1ea7u.\t Ta kh\u00f4ng\tth\u1ea5y\tng\u01b0\u1eddi\tta\tc\u00f3\tth\u1ec3\t\u0111\u01b0a\tra\t\u0111i\u1ec1u\tg\u00ec\tv\u1eefng\tch\u1eafc\t\u0111\u1ec3\tph\u1ea3n\tb\u00e1c\tnh\u1eefng\tk\u1ebb\tt\u00e0 \u0111\u1ea1o,\t m\u00e0\t h\u1ecd\t kh\u00f4ng\t l\u1eadp\t t\u1ee9c\t c\u00f3\t th\u1ec3\t \u0111\u00e1p\t tr\u1ea3\t l\u1ea1i\t \u0111\u1ec3\t ch\u1ed1ng\t ch\u00fang\t ta.\t M\u00e0\t l\u00e0m\t th\u1ebf n\u00e0o\t trong\t tr\u01b0\u1eddng\t h\u1ee3p\t nh\u01b0\t th\u1ebf\t n\u00e0y?\t Ch\u1ec9\t c\u00f3\t m\u1ed7i\t m\u1ed9t\t vi\u1ec7c:\t Tr\u1edf\t v\u1ec1\t v\u1edbi\t s\u1ef1\t l\u1eadp lu\u1eadn\tc\u00f2n\tph\u00e9p\tm\u1ea7u\tth\u00ec\th\u00e3y\tc\u1ee9\t\u0111\u1ec3\t\u0111\u00f3\t\u0111\u00e3\tt\u1ed1t\th\u01a1n\tc\u1ea3\tl\u00e0\t\u0111\u1eebng\tc\u00f3\tnh\u1edd\tc\u1eady\t\u1edf\tph\u00e9p m\u1ea7u.\tCh\u00ednh\t\u0111\u00f3\tl\u00e0\tl\u01b0\u01a1ng\ttri\t\u0111\u01a1n\tgi\u1ea3n\tnh\u1ea5t\tm\u00e0\tng\u01b0\u1eddi\tta\tch\u1ec9\tl\u00e0m\tcho\tu\tt\u1ed1i\t\u0111i\tv\u00ec nh\u1eefng\t s\u1ef1\t ph\u00e2n\t bi\u1ec7t\t \u00edt\t ra\t c\u0169ng\t r\u1ea5t\t tinh\t vi\t t\u1ebf\t nh\u1ecb.\t Nh\u1eefng\t \u0111ieu\t t\u1ebf\t nh\u1ecb\t trong Thi\u00ean\tch\u00faa\tgi\u00e1o!\tM\u00e0\tJ\u00e9sus-Chirst\tth\u1ebf\tl\u00e0\t\u0111\u00e3\tl\u1ea7m\tkhi\th\u1ee9a\tt\u1eb7ng\tv\u01b0\u01a1ng\tqu\u1ed1c\ttr\u00ean tr\u1eddi\tcho\tnh\u1eefng\tng\u01b0\u1eddi\tb\u00ecnh\tth\u01b0\u1eddng;\tcho\tn\u00ean\t\u00f4ng\tta\t\u0111\u00e3\tl\u1ea7m\tkhi\tm\u1edf\t\u0111\u1ea7u\tnh\u1eefng l\u1eddi\t n\u00f3i\t \u0111\u1eb9p\t \u0111\u1ebd\t nh\u1ea5t\t c\u1ee7a\t m\u00ecnh\t b\u1eb1ng\t c\u00e1ch\t ca\t ng\u1ee3i\t nh\u1eefng\t ng\u01b0\u1eddi\t tr\u00ed\t tu\u1ec7\t ngh\u00e8o n\u00e0n;\tn\u1ebfu\tnh\u01b0\tph\u1ea3i\tc\u00f3\tr\u1ea5t\tnhi\u1ec1u\ttr\u00ed\ttu\u1ec7\t\u0111\u1ec3\tm\u00e0\tnghe\th\u1ecdc\tthuy\u1ebft\tc\u1ee7a\t\u00f4ng\tv\u00e0\th\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c\t r\u1eb1ng\t n\u00ean\t tin\t \u1edf\t \u00f4ng\t ta.\t Khi\t c\u00e1c\t v\u1ecb\t ch\u1ee9ng\t t\u1ecf\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t cho\t t\u00f4i\t r\u1eb1ng\t t\u00f4i\t ph\u1ea3i ch\u1ecbu\tph\u1ee5c\t\u0111i\tth\u00ec\tm\u1ed9t\ts\u1ef1\ts\u1ebd\tt\u1ed1t\t\u0111\u1eb9p\tc\u1ea3:\tNh\u01b0ng\t\u0111\u1ec3\tch\u1ee9ng\tt\u1ecf\tcho\tt\u00f4i\t\u0111i\u1ec1u\t\u0111\u00f3,\txin c\u00e1c\tv\u1ecb\th\u00e3y\t\u0111\u1eb7t\tm\u00ecnh\tv\u00e0o\tt\u1ea7m\tc\u1ee1\tc\u1ee7a\tt\u00f4i;\th\u00e3y\t\u0111em\tso\t\u0111o\tc\u00e1c\tl\u1eadp\tlu\u1eadn\tc\u1ee7a\tc\u00e1c v\u1ecb\t v\u1edbi\t c\u00e1i\t kh\u1ea3\t n\u0103ng\t c\u1ee7a\t m\u1ed9t\t k\u1ebb\t ngh\u00e8o\t n\u00e0n\t v\u1ec1\t tinh\t th\u1ea7n\t ho\u1eb7c\t t\u00f4i\t kh\u00f4ng\t c\u00f2n nh\u1eadn\tra\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tc\u00e1c\tv\u1ecb\tl\u00e0\t\u0111\u1ec7\tt\u1eed\tth\u1eadt\tc\u1ee7a\tqu\u00fd\ts\u01b0\tph\u1ee5,\tv\u00e0\t\u0111i\u1ec1u\tm\u00e0\tc\u00e1c\tv\u1ecb\tn\u00f3i\tcho t\u00f4i\thay\tch\u1eb3ng\tph\u1ea3i\tl\u00e0\tch\u1ee7\tthuy\u1ebft\tc\u1ee7a\t\u00f4ng\tth\u1ea7y. [239] \tPlutarque\tthu\u1eadt\tl\u1ea1i\tr\u1eb1ng\tnh\u1eefng\tng\u01b0\u1eddi\tkh\u1eafc\tk\u1ef7,\tngo\u00e0i\tc\u00e1c\tngh\u1ecbch\tl\u00fd\tk\u00ec\td\u1ecb kh\u00e1c,\t h\u1ecd\t c\u00f2n\t ch\u1ee7\t tr\u01b0\u01a1ng\t r\u1eb1ng\t trong\t m\u1ed9t\t ph\u00e1n\t x\u00e9t\t \u0111\u1ed1i\t \u0111\u1ecbch\t th\u00ec\t nghe\t hai\t b\u00ean \u0111\u01b0\u01a1ng\ts\u1ef1\th\u1eadt\tl\u00e0\tv\u00f4\t\u00edch.\tV\u00ec,\th\u1ecd\tn\u00f3i\tr\u1eb1ng,\tho\u1eb7c\tng\u01b0\u1eddi\tth\u1ee9\tnh\u1ea5t\t\u0111\u00e3\tch\u1ee9ng\tminh \u0111\u01b0\u1ee3c\tl\u1eddi\tn\u00f3i\tc\u1ee7a\th\u1eafn,\tho\u1eb7c\th\u1eafn\tkh\u00f4ng\tch\u1ee9ng\tminh\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tl\u1eddi\tn\u00f3i\t\u0111\u00f3:\tN\u1ebfu\th\u1eafn \u0111\u00e3\t ch\u1ee9ng\t minh\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t th\u00ec\t m\u1ecdi\t vi\u1ec7c\t \u0111\u1ec1u\t xong,\t v\u00e0\t b\u00ean\t \u0111\u1ed1i\t \u0111\u1ecbch\t ph\u1ea3i\t b\u1ecb\t k\u1ebft\t \u00e1n; n\u1ebfu\t h\u1eafn\t \u0111\u00e3\t kh\u00f4ng\t ch\u1ee9ng\t minh\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t th\u00ec\t h\u1eafn\t \u0111\u00e3\t sai\t v\u00e0\t ph\u1ea3i\t b\u1ecb\t b\u00e1c\t \u0111\u01a1n.\t T\u00f4i nh\u1eadn\tth\u1ea5y\tr\u1eb1ng\tph\u01b0\u01a1ng\tph\u00e1p\tc\u1ee7a\tt\u1ea5t\tc\u1ea3\tnh\u1eefng\tng\u01b0\u1eddi\tch\u1ea5p\tnh\u1eadn\tm\u1ed9t\ts\u1ef1\tm\u1eb7c kh\u1ea3i\t \u0111\u1ed9c\t nh\u1ea5t\t r\u1ea5t\t gi\u1ed1ng\t v\u1edbi\t ph\u01b0\u01a1ng\t ph\u00e1p\t c\u1ee7a\t nh\u1eefng\t ng\u01b0\u1eddi\t theo\t ch\u1ee7\t ngh\u0129a kh\u1eafc\tk\u1ef7\t\u1ea5y.\tNgay\tkhi\tm\u1ed7i\tng\u01b0\u1eddi\tcho\tr\u1eb1ng\tri\u00eang\tm\u00ecnh\tm\u1edbi\tc\u00f3\tl\u00fd,\tth\u00ec\tmu\u1ed1n\tl\u1ef1a ch\u1ecdn\tgi\u1eefa\tb\u1ea5y\tnhi\u00eau\tphe\tph\u00e1i,\tta\tph\u1ea3i\tnghe\tt\u1ea5t\tc\u1ea3\tc\u00e1c\tphe\tph\u00e1i\t\u1ea5y,\tn\u1ebfu\tkh\u00f4ng ta\ts\u1ebd\tb\u1ea5t\tc\u00f4ng. [240] \tCh\u1ec9\tDo\tTh\u00e1i\tgi\u00e1o","[241] \tCh\u1ec9\tH\u1ed3i\tGi\u00e1o [242] \tCh\u1ec9\tC\u01a1\t\u0110\u1ed1c\tGi\u00e1o [243] \t \u1ede\t c\u00e1c\t \u0111o\u1ea1n\t sau\t Rousseau\t ch\u1ec9\t t\u00e1ch\t ri\u00eang\t s\u00e1ch\t Ph\u00fac\t \u00e2m\t ra\t kh\u1ecfi\t c\u00e1c Th\u00e1nh\tth\u01b0\tm\u00e0\t\u00f4ng\tch\u1ec9\ttr\u00edch. [244] \tTrong\th\u00e0ng\tng\u00e0n\ts\u1ef1\tki\u1ec7n\t\u0111\u00e3\tbi\u1ebft\tth\u00ec\t\u0111\u00e2y\tl\u00e0\tm\u1ed9t\ts\u1ef1\tki\u1ec7n\tkh\u00f4ng\tc\u1ea7n\tph\u1ea3i b\u00ecnh\t lu\u1eadn.\t \u1ede\t th\u1ebf\t k\u1ef7\t XVI\t c\u00e1c\t nh\u00e0\t th\u1ea7n\t h\u1ecdc\t Thi\u00ean\t ch\u00faa\t gi\u00e1o\t \u0111\u00e3\t \u0111\u1ed1t\t s\u1ea1ch\t c\u00e1c s\u00e1ch\tv\u1edf\tc\u1ee7a\tng\u01b0\u1eddi\tDo\tth\u00e1i,\tkh\u00f4ng\tc\u00f3\tph\u00e2n\tbi\u1ec7t\tlo\u1ea1i\ts\u00e1ch\tg\u00ec.\tNh\u00e0\tth\u00f4ng\tth\u00e1i v\u00e0\t n\u1ed5i\t danh\t \u0111\u01b0\u01a1ng\t th\u1eddi\t Reuchlin,\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t h\u1ecfi\t \u00fd\t ki\u1ebfn\t v\u00e0\t vi\u1ec7c\t n\u00e0y,\t chu\u1ed1c\t l\u1ea5y nh\u1eefng\t \u0111i\u1ec1u\t kh\u1ee7ng\t khi\u1ebfp\t su\u00fdt\t khi\u1ebfn\t \u00f4ng\t l\u00e2m\t nguy,\t ch\u1ec9\t v\u00ec\t c\u00f3\t m\u1ed7i\t m\u1ed9t\t l\u1eddi khuy\u00ean\tl\u00e0\tc\u00f3\tth\u1ec3\tgi\u1eef\tl\u1ea1i\tnh\u1eefng\tcu\u1ed1n\ts\u00e1ch\tn\u00e0o\tkh\u00f4ng\tn\u00f3i\tg\u00ec\t\u0111\u1ebfn\tch\u1ed1ng\tC\u01a1\t\u0111\u1ed1c gi\u00e1o\tv\u00e0\ttr\u00ecnh\tb\u00e0y\tnh\u1eefng\tv\u1ea5n\t\u0111\u1ec1\tkh\u00f4ng\tli\u00ean\tquan\t\u0111\u1ebfn\tt\u00f4n\tgi\u00e1o. [245] *\tNh\u00e0\t\u0111i\u00eau\tkh\u1eafc,\tcha\tc\u1ee7a\tSocrate. [246] \tXin\txem\ttrong\tB\u00e0i\tthuy\u00ean\tgi\u1ea3ng\ttr\u00ean\tn\u00fai,\tNg\u01b0\u1eddi\tt\u1ef1\tt\u1ea1o\tra\ts\u1ef1\tsong\th\u00e0nh v\u1ec1\t\u0111\u1ea1o\t\u0111\u1ee9c\tc\u1ee7a\tMo\u0129se\tv\u00e0\tc\u1ee7a\tNg\u01b0\u1eddi. [247] \tB\u1ed5n\tph\u1eadn\ttheo\tv\u00e0\ty\u00eau\tt\u00f4n\tgi\u00e1o\tc\u1ee7a\tx\u1ee9\ts\u1edf\tm\u00ecnh\tkh\u00f4ng\ttr\u1ea3i\tr\u1ed9ng\t\u0111\u1ebfn\tt\u1eadn nh\u1eefng\t t\u00edn\t \u0111i\u1ec1u\t tr\u00e1i\t v\u1edbi\t \u0111\u1ea1o\t \u0111\u1ee9c\t t\u1ed1t\t ch\u1eb3ng\t h\u1ea1n\t nh\u01b0\t t\u00edn\t \u0111i\u1ec1u\t v\u1ec1\t s\u1ef1\t c\u1ed1\t ch\u1ea5p kh\u00f4ng\tdung\tth\u1ee9.\tCh\u00ednh\tt\u00edn\t\u0111i\u1ec1u\tkh\u1ee7ng\tkhi\u1ebfp\tn\u00e0y\t\u0111\u00e3\tv\u00f5\ttrang\tcho\tcon\tng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3\t nh\u1eefng\t ng\u01b0\u1eddi\t n\u00e0y\t ch\u1ed1ng\t l\u1ea1i\t nh\u1eefng\t ng\u01b0\u1eddi\t kh\u00e1c\t v\u00e0\t l\u00e0m\t cho\t h\u1ecd\t tr\u1edf\t th\u00e0nh m\u1ecdi\tk\u1ebb\tth\u00f9\tc\u1ee7a\tlo\u00e0i\tng\u01b0\u1eddi.\tPh\u00e2n\tbi\u1ec7t\tgi\u1eefa\ts\u1ef1\tdung\th\u00f2a\ttrong\t\u0111\u1eddi\ts\u1ed1ng\td\u00e2n\ts\u1ef1 v\u00e0\t s\u1ef1\t dung\t h\u00f2a\t v\u1ec1\t th\u1ea7n\t h\u1ecdc\t l\u00e0\t \u1ea5u\t tr\u0129\t v\u00e0\t h\u00e3o\t huy\u1ec1n.\t Hai\t s\u1ef1\t dung\t h\u00f2a\t n\u00e0y kh\u00f4ng\tth\u1ec3\tt\u00e1ch\tr\u1eddi,\tv\u00e0\tta\tkh\u00f4ng\tth\u1ec3\tch\u1ea5p\tnh\u1eadn\tc\u00e1i\tn\u00e0y\tm\u00e0\tb\u1ecf\tc\u00e1i\tkia.\tNgay\tc\u1ea3 c\u00e1c\tthi\u00ean\tth\u1ea7n\tc\u0169ng\tkh\u00f4ng\ts\u1ed1ng\ty\u00ean\tb\u00ecnh\tv\u1edbi\tnh\u1eefng\tk\u1ebb\th\u1ecd\tcoi\tl\u00e0\tk\u1ebb\tth\u00f9\tc\u1ee7a Ch\u00faa. [248] \t Abraham:\t Nh\u00e2n\t v\u1eadt\t trong\t Kinh\t Th\u00e1nh,\t n\u1ed5i\t ti\u1ebfng\t v\u00e2ng\t l\u1eddi\t Ch\u00faa\t tr\u1eddi n\u00ean\t nhi\u1ec1u\t l\u1ea7n\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t Ng\u01b0\u1eddi\t ban\t ph\u00fac,\t m\u00e0\t m\u1ed9t\t trong\t s\u1ed1\t \u0111\u00f3\t l\u00e0\t l\u00e0m\t cho\t v\u1ee3 ch\u1ed3ng\tAbraham\tsinh\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tcon\ttrai\tIsaac\tkhi\ttu\u1ed5i\t\u0111\u00e3\tgi\u00e0. [249] \t Hai\t b\u00ean\t \u0111\u00e3\t b\u00e0i\t x\u00edch\t l\u1eabn\t nhau\t b\u1eb1ng\t bi\u1ebft\t bao\t \u0111i\u1ec1u\t ng\u1ee5y\t bi\u1ec7n\t th\u00e0nh\t th\u1eed n\u1ebfu\t mu\u1ed1n\t n\u00eau\t l\u00ean\t t\u1ea5t\t c\u1ea3\t nh\u1eefng\t \u0111i\u1ec1u\t \u0111\u00f3\t th\u00ec\t s\u1ebd\t l\u00e0\t m\u1ed9t\t c\u00f4ng\t vi\u1ec7c\t m\u00eanh\t m\u00f4ng","v\u00e0\tt\u00e1o\tb\u1ea1o;\tghi\tl\u1ea1i\tv\u00e0i\t\u0111i\u1ec1u\ttheo\tch\u1eebng\tm\u1ef1c\tch\u00fang\txu\u1ea5t\thi\u1ec7n\t\u0111\u00e3\tl\u00e0\tr\u1ea5t\tnhi\u1ec1u r\u1ed3i.\tM\u1ed9t\ttrong\tnh\u1eefng\tc\u00e1i\tquen\tthu\u1ed9c\tnh\u1ea5t\t\u1edf\tph\u00e1i\ttri\u1ebft\tgia\tl\u00e0\t\u0111em\t\u0111\u1ed1i\tl\u1eadp\tm\u1ed9t \u0111\u00e1m\tgi\u1ea3\t\u0111\u1ecbnh\tl\u00e0\tg\u1ed3m\tc\u00e1c\ttri\u1ebft\tgia\tt\u1ed1t\tv\u1edbi\tm\u1ed9t\t\u0111\u00e1m\tt\u00edn\t\u0111\u1ed3\tC\u01a1\t\u0111\u1ed1c\tx\u1ea5u\txa:\tC\u1ee9 l\u00e0m\tnh\u01b0\tl\u00e0\t\u0111\u00e1m\ttri\u1ebft\tgia\tth\u1ef1c\ts\u1ef1\td\u1ec5\td\u00e0ng\tt\u1ea1o\tl\u1eadp\th\u01a1n\tl\u00e0\tm\u1ed9t\t\u0111\u00e1m\tgi\u00e1o\th\u1eefu\tC\u01a1 \u0111\u1ed1c\t ch\u00e2n\t ch\u00ednh!\t T\u00f4i\t kh\u00f4ng\t r\u00f5\t li\u1ec7u\t gi\u1eefa\t c\u00e1c\t c\u00e1\t nh\u00e2n\t l\u1ea1i\t c\u00f3\t ng\u01b0\u1eddi\t n\u00e0y\t th\u00ec\t d\u1ec5 t\u00ecm\tra\th\u01a1n\tng\u01b0\u1eddi\tkia\tkh\u00f4ng;\tnh\u01b0ng\tt\u00f4i\tbi\u1ebft\tch\u1eafc\tr\u1eb1ng\tngay\tt\u1eeb\tkhi\t\u0111\u00e3\tl\u00e0\tv\u1ea5n \u0111\u1ec1\tc\u1ee7a\t\u0111\u00e1m\t\u0111\u00f4ng\tth\u00ec\tph\u1ea3i\tcoi\tnh\u01b0\th\u1ecd\ts\u1ebd\tl\u1ea1m\td\u1ee5ng\ttri\u1ebft\th\u1ecdc\tm\u00e0\tkh\u00f4ng\tk\u1ec3\t\u0111\u1ebfn t\u00f4n\tgi\u00e1o,\tc\u0169ng\tnh\u01b0\td\u00e2n\tch\u00fang\tl\u1ea1m\td\u1ee5ng\tt\u00f4n\tgi\u00e1o\tm\u00e0\tkh\u00f4ng\tk\u1ec3\t\u0111\u1ebfn\ttri\u1ebft\th\u1ecdc. V\u00e0\t\u0111i\u1ec1u\t\u0111\u00f3\tt\u00f4i\txem\tnh\u01b0\tl\u00e0\tl\u00e0m\tthay\t\u0111\u1ed5i\tr\u1ea5t\tnhi\u1ec1u\tth\u1ef1c\ttr\u1ea1ng\tc\u1ee7a\tv\u1ea5n\t\u0111\u1ec1. Bayle\t\u0111\u00e3\tch\u1ee9ng\tminh\tr\u1ea5t\tr\u00f5\tr\u1eb1ng\ts\u1ef1\tcu\u1ed3ng\tt\u00edn\tth\u00ec\t\u00e1c\th\u1ea1i\th\u01a1n\tth\u00f3i\tv\u00f4\tth\u1ea7n,\tv\u00e0 \u0111i\u1ec1u\t \u0111\u00f3\t l\u00e0\t kh\u00f4ng\t th\u1ec3\t ch\u1ed1i\t c\u00e3i\t \u0111\u01b0\u1ee3c;\t nh\u01b0ng\t \u0111i\u1ec1u\t \u00f4ng\t ch\u1eb3ng\t mu\u1ed1n\t n\u00f3i\t ra\t v\u00e0 c\u0169ng\t ch\u1eb3ng\t k\u00e9m\t ph\u1ea7n\t ch\u00e2n\t th\u1eadt,\t ch\u00ednh\t l\u00e0\t th\u00f3i\t cu\u1ed3ng\t t\u00edn\t d\u00f9\t c\u00f3\t kh\u00e1t\t m\u00e1u\t v\u00e0 \u0111\u1ed9c\t\u00e1c,\tv\u1eabn\tc\u1ee9\tl\u00e0\tm\u1ed9t\t\u0111am\tm\u00ea\tl\u1edbn\tlao\tv\u00e0\tm\u1ea1nh\tm\u1ebd,\tn\u00f3\tv\u1ef1c\td\u1eady\tl\u00f2ng\tng\u01b0\u1eddi, l\u00e0m\t cho\t ng\u01b0\u1eddi\t ta\t khinh\t th\u01b0\u1eddng\t c\u00e1i\t ch\u1ebft.\t T\u1ea1o\t ra\t cho\t con\t ng\u01b0\u1eddi\t m\u1ed9t\t s\u1ee9c\t b\u1eadt phi\t th\u01b0\u1eddng\t v\u00e0\t ch\u1ec9\t c\u1ea7n\t ph\u1ea3i\t \u0111i\u1ec1u\t khi\u1ec3n\t kh\u00e9o\t l\u00e9o\t h\u01a1n\t \u0111\u1ec3\t r\u00fat\t t\u1ec9a\t t\u1eeb\t \u0111\u00f3\t nh\u1eefng \u0111\u1ee9c\t h\u1ea1nh\t thanh\t cao\t nh\u1ea5t:\t C\u00f2n\t th\u00ec\t \u1edf\t th\u00f3i\t v\u00f4\t th\u1ea7n,\t v\u00e0\t n\u00f3i\t chung\t l\u00e0\t tinh\t th\u1ea7n hay\t l\u00fd\t s\u1ef1\t v\u00e0\t hay\t tri\u1ebft\t l\u00fd,\t g\u1eafn\t b\u00f3\t v\u1edbi\t cu\u1ed9c\t s\u1ed1ng,\t l\u00e0m\t m\u1ec1m\t y\u1ebfu,\t l\u00e0m\t h\u00e8n\t h\u1ea1 t\u00e2m\th\u01a1n\tm\u1ecdi\tng\u01b0\u1eddi,\tt\u1eadp\th\u1ee3p\tm\u1ecdi\t\u0111am\tm\u00ea\tv\u00e0o\ts\u1ef1\tth\u1ea5p\th\u00e8n\tc\u1ee7a\tl\u1ee3i\t\u00edch\tri\u00eang, v\u00e0o\ts\u1ef1\tti\tti\u1ec7n\tc\u1ee7a\tb\u1ea3n\tng\u00e3\tcon\tng\u01b0\u1eddi,\tv\u00e0\tnh\u01b0\tth\u00eam\tng\u1ea5m\tng\u1ea5m\tl\u00e0m\tx\u00f3i\tm\u00f2n nh\u1eefng\tn\u1ec1n\tt\u1ea3ng\tch\u00e2n\tch\u00ednh\tc\u1ee7a\tto\u00e0n\tx\u00e3\th\u1ed9i;\tb\u1edfi\tv\u00ec\tn\u00e9t\tchung\tc\u1ee7a\tc\u00e1c\tl\u1ee3i\t\u00edch ri\u00eang\tt\u01b0\tth\u00ec\tch\u1eb3ng\tc\u00f3\tg\u00ec\tm\u1ea5y,\tkh\u00f4ng\tsao\tc\u00e2n\tb\u1eb1ng\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tv\u1edbi\tnh\u1eefng\tc\u00e1i\tch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i\tv\u1edbi\tch\u00fang. N\u1ebfu\t th\u00f3i\t v\u00f4\t th\u1ea7n\t kh\u00f4ng\t l\u00e0m\t \u0111\u1ed5\t m\u00e1u\t c\u1ee7a\t m\u1ecdi\t ng\u01b0\u1eddi,\t th\u00ec\t v\u00ec\t y\u00eau\t h\u00f2a\t b\u00ecnh\t \u00edt h\u01a1n\t l\u00e0\t v\u00ec\t th\u1edd\t \u01a1\t v\u1edbi\t c\u00e1i\t thi\u1ec7n:\t C\u1ee9\t nh\u01b0\t l\u00e0\t m\u1ecdi\t vi\u1ec7c\t c\u1ee9\t di\u1ec5n\t ra,\t ch\u1eb3ng\t can\t h\u1ec7 m\u1ea5y\t\u0111\u1ebfn\tv\u1ecb\tt\u1ef1\tnh\u1eadn\tl\u00e0\thi\u1ec1n\ttri\u1ebft,\tmi\u1ec5n\tsao\t\u00f4ng\tta\tc\u1ee9\ty\u00ean\t\u1ed5n\ttrong\tph\u00f2ng\tl\u00e0m vi\u1ec7c\tc\u1ee7a\tm\u00ecnh.\tNh\u1eefng\tnguy\u00ean\tt\u1eafc\tc\u1ee7a\t\u00f4ng\tta\tkh\u00f4ng\tg\u00e2y\tra\tch\u1ebft\tng\u01b0\u1eddi\tnh\u01b0ng ch\u00fang\tc\u1ea3n\ttr\u1edf\tm\u1ecdi\tng\u01b0\u1eddi\tsinh\tra\tb\u1eb1ng\tc\u00e1ch\th\u1ee7y\tdi\u1ec7t\tc\u00e1c\tphong\tt\u1ee5c\tkhi\u1ebfn\tcon ng\u01b0\u1eddi\tsinh\ts\u00f4i,\tb\u1eb1ng\tc\u00e1ch\tt\u00e1ch\th\u1ecd\tra\tkh\u1ecfi\tgi\u1ed1ng\tlo\u00e0i\tc\u1ee7a\tm\u00ecnh,\tquy\tr\u00fat\tt\u1ea5t\tc\u1ea3 m\u1ecdi\t c\u1ea3m\t t\u00ecnh\t c\u1ee7a\t h\u1ecd\t v\u00e0o\t m\u1ed9t\t s\u1ef1\t \u00edch\t k\u1ef7\t th\u1ea7m\t k\u00edn,\t c\u0169ng\t g\u00e2y\t t\u00e1c\t h\u1ea1i\t cho\t d\u00e2n ch\u00fang\tnh\u01b0\tl\u00e0\tcho\t\u0111\u1ee9c\th\u1ea1nh.\tS\u1ef1\tth\u1edd\t\u01a1\tv\u1ec1\ttri\u1ebft\th\u1ecdc\tgi\u1ed1ng\tnh\u01b0\ts\u1ef1\tl\u1eb7ng\tthinh\tc\u1ee7a nh\u00e0\tn\u01b0\u1edbc\t\u0111\u1ed1i\tv\u1edbi\ts\u1ef1\tchuy\u00ean\tch\u1ebf,\t\u0111\u00f3\tl\u00e0\ts\u1ef1\tl\u1eb7ng\tthinh\tc\u1ee7a\tc\u00e1i\tch\u1ebft:\tN\u00f3\tc\u00f2n\tc\u00f3 t\u00e1c\td\u1ee5ng\th\u1ee7y\tdi\u1ec7t\tnhi\u1ec1u\th\u01a1n\tc\u1ea3\tchi\u1ebfn\ttranh. Cho\tn\u00ean\tth\u00f3i\tcu\u1ed3ng\tt\u00edn,\tcho\td\u00f9\tl\u00e0\tt\u00e1c\th\u1ea1i\ttrong\tc\u00e1c\t\u1ea3nh\th\u01b0\u1edfng\tt\u1ee9c\tth\u1eddi\tnhi\u1ec1u h\u01a1n\tc\u00e1i\tm\u00e0\tng\u00e0y\tnay\tng\u01b0\u1eddi\tta\tg\u1ecdi\tl\u00e0\t\u0111\u1ea7u\t\u00f3c\ttri\u1ebft\tl\u00fd,\tl\u1ea1i\tt\u00e1c\th\u1ea1i\t\u00edt\th\u01a1n\ttrong\tr\u1ea5t nhi\u1ec1u\ttrong\tc\u00e1c\th\u1eadu\tqu\u1ea3\tc\u1ee7a\tn\u00f3.\tV\u1ea3\tch\u0103ng\tth\u1eadt\tl\u00e0\td\u1ec5\td\u00e0ng\tgieo\tr\u1eafc\tc\u00e1c\tch\u00e2m ng\u00f4n\t \u0111\u1eb9p\t \u0111\u1ebd\t trong\t c\u00e1c\t s\u00e1ch\t v\u1edf,\t nh\u01b0ng\t v\u1ea5n\t \u0111\u1ec1\t l\u00e0\t \u1edf\t ch\u1ed7\t ph\u1ea3i\t bi\u1ebft\t r\u1eb1ng\t li\u1ec7u nh\u1eefng\tch\u00e2m\tng\u00f4n\t\u1ea5y\tc\u00f3\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tr\u00fat\tra\tm\u1ed9t\tc\u00e1ch\tt\u1ea5t\ty\u1ebfu\tt\u1eeb\t\u0111\u00f3\tkh\u00f4ng;\tv\u00e0\tch\u00ednh l\u00e0\t\u0111i\u1ec1u\tm\u00e0\tcho\t\u0111\u1ebfn\tt\u1eadn\tb\u00e2y\tgi\u1edd\tc\u00f3\tv\u1ebb\tv\u1eabn\tc\u00f2n\tch\u01b0a\ts\u00e1ng\tt\u1ecf.\tV\u1eabn\tc\u00f2n\tph\u1ea3i\tbi\u1ebft","r\u1eb1ng\tli\u1ec7u\ttri\u1ebft\th\u1ecdc,\tv\u1edbi\ts\u1ef1\tthu\u1eadn\tl\u1ee3i\tv\u00e0\t\u1edf\ttr\u00ean\tth\u1ebf\tth\u01b0\u1ee3ng\tphong,\tc\u00f3\tch\u1ebf\tng\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c\tth\u00f3i\tt\u1ef1\t ki\u00eau\tv\u1eb7t,\t s\u1ef1\th\u00e1m\tl\u1ee3i,\t s\u1ef1\ttham\t v\u1ecdng,\tnh\u1eefng\t\u0111am\t m\u00ea\tnh\u1ecf\t nhen c\u1ee7a\tcon\tng\u01b0\u1eddi\tkh\u00f4ng,\tv\u00e0\tli\u1ec7u\ttri\u1ebft\th\u1ecdc\tc\u00f3\tth\u1ef1c\thi\u1ec7n\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tc\u00e1i\tl\u00f2ng\tnh\u00e2n\t\u0111\u1ea1o th\u1eadt\t l\u00e0\t d\u1ecbu\t ng\u1ecdt\t \u1ea5y\t nh\u01b0\t l\u00e0\t n\u00f3\t vung\t tay\t ph\u00f3ng\t b\u00fat\t kho\u00e1c\t l\u00e1c\t v\u1edbi\t ch\u00fang\t ta kh\u00f4ng. Th\u00f4ng\tqua\tc\u00e1c\tnguy\u00ean\tt\u1eafc,\ttri\u1ebft\th\u1ecdc\tkh\u00f4ng\tth\u1ec3\tl\u00e0m\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tm\u1ed9t\t\u0111i\u1ec1u\tthi\u1ec7n\tn\u00e0o m\u00e0\t t\u00f4n\t gi\u00e1o\t th\u00ec\t l\u1ea1i\t c\u00f2n\t l\u00e0m\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t \u0111i\u1ec1u\t \u0111\u00f3\t t\u1ed1t\t h\u01a1n,\t v\u00e0\t t\u00f4n\t gi\u00e1o\t l\u1ea1i\t l\u00e0m\t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u\t\u0111\u00f3\tnhi\u1ec1u\th\u01a1n\tso\tv\u1edbi\ttri\u1ebft\th\u1ecdc\tch\u1eb3ng\tl\u00e0m\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tg\u00ec. Th\u00f4ng\tqua\tth\u1ef1c\tti\u1ec5n,\t\u0111\u1ea5y\tl\u1ea1i\tl\u00e0\tm\u1ed9t\tvi\u1ec7c\tkh\u00e1c;\tnh\u01b0ng\tv\u1eabn\tc\u00f2n\tph\u1ea3i\txem\tx\u00e9t k\u1ef9.\tCh\u1eb3ng\tc\u00f3\tai\ttheo\tho\u00e0n\tto\u00e0n\tt\u1ea5t\tc\u1ea3\tm\u1ecdi\tquan\t\u0111i\u1ec3m\ttrong\tt\u00f4n\tgi\u00e1o\tc\u1ee7a\tm\u00ecnh khi\t ng\u01b0\u1eddi\t ta\t c\u00f3\t m\u1ed9t\t t\u00f4n\t gi\u00e1o:\t \u0110\u00e2y\t l\u00e0\t s\u1ef1\t th\u1ef1c;\t ph\u1ea7n\t l\u1edbn\t \u00edt\t c\u00f3\t t\u00f4n\t gi\u00e1o,\t v\u00e0 ch\u1eb3ng\ttheo\t\u0111u\u1ed5i\tg\u00ec\th\u1ebft\tt\u00f4n\tgi\u00e1o\tm\u00e0\th\u1ecd\tc\u00f3:\t\u0110\u00e2y\tc\u0169ng\tl\u1ea1i\tl\u00e0\ts\u1ef1\tth\u1eadt;\tnh\u01b0ng\tr\u1ed1t cu\u1ed9c\tm\u1ed9t\tv\u00e0i\tng\u01b0\u1eddi\tn\u00e0o\t\u0111\u00f3\tc\u00f3\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tm\u1ed9t\tt\u00f4n\tgi\u00e1o\tth\u00ec\ttheo\tn\u00f3\t\u00edt\tra\tl\u00e0\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tm\u1ed9t ph\u1ea7n\t n\u00e0o;\t v\u00e0\t ch\u1eafc\t ch\u1eafn\t r\u1eb1ng\t c\u00e1c\t l\u00fd\t do\t t\u00f4n\t gi\u00e1o\t th\u01b0\u1eddng\t ng\u0103n\t ch\u1eb7n\t h\u1ecd\t l\u00e0m \u0111i\u1ec1u\t x\u1ea5u,\t v\u00e0\t khi\u1ebfn\t h\u1ecd\t c\u00f3\t \u0111\u1ee9c\t h\u1ea1nh,\t nh\u1eefng\t h\u00e0nh\t \u0111\u1ed9ng\t \u0111\u00e1ng\t bi\u1ec3u\t d\u01b0\u01a1ng\t l\u00e0 nh\u1eefng\tc\u00e1i\tkh\u00f4ng\tth\u1ec3\tc\u00f3\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tn\u1ebfu\tkh\u00f4ng\tc\u00f3\tc\u00e1c\tl\u00fd\tdo\tt\u00f4n\tgi\u00e1o\t\u0111\u00f3. Sao\tm\u00e0\tc\u00f3\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tm\u1ed9t\ttu\ts\u0129\tl\u1ea1i\tch\u1ed1i\tm\u1ed9t\tm\u00f3n\t\u0111\u1ed3\tgi\u1eef\th\u1ed9,\th\u1ecda\tch\u0103ng\ttr\u1eeb\tphi\tc\u00f3 m\u1ed9t\tk\u1ebb\tngu\tng\u1ed1c\t\u0111\u00e3\tph\u00f3\tth\u00e1c\tn\u00f3\tcho\t\u00f4ng\tta?\tN\u1ebfu\tnh\u01b0\tPascal\t\u0111\u00e3\tc\u00f3\tl\u1ea7n\tch\u1ed1i vi\u1ec7c\tn\u00e0y,\tth\u00ec\t\u0111i\u1ec1u\t\u0111\u00f3\tch\u1ee9ng\tt\u1ecf\tr\u1eb1ng\tPascal\tl\u00e0\tm\u1ed9t\tk\u1ebb\t\u0111\u1ea1o\t\u0111\u1ee9c\tgi\u1ea3\tkh\u00f4ng\th\u01a1n kh\u00f4ng\t k\u00e9m.\t Nh\u01b0ng\t \u0111\u00e2y\t l\u1ea1i\t l\u00e0\t m\u1ed9t\t tu\t s\u0129!\t V\u1eady\t nh\u1eefng\t k\u1ebb\t l\u00e0m\t \u0103n\t b\u1ea5t\t ch\u00ednh\t v\u1ec1 t\u00f4n\t gi\u00e1o\t c\u00f3\t ph\u1ea3i\t l\u00e0\t nh\u1eefng\t ng\u01b0\u1eddi\t c\u00f3\t t\u00f4n\t gi\u00e1o\t hay\t kh\u00f4ng?\t M\u1ecdi\t t\u1ed9i\t l\u1ed7i\t x\u1ea3y\t ra trong\tgi\u1edbi\ttu\t s\u0129\tc\u0169ng\t gi\u1ed1ng\t\u1edf\tnh\u1eefng\t n\u01a1i\tkh\u00e1c,\t kh\u00f4ng\th\u1ec1\tch\u1ee9ng\t t\u1ecf\tr\u1eb1ng\t t\u00f4n gi\u00e1o\tl\u00e0\tv\u00f4\t\u00edch,\tm\u00e0\tch\u1ee9ng\tt\u1ecf\tr\u1eb1ng\tqu\u00e1\t\u00edt\tng\u01b0\u1eddi\tc\u00f3\tt\u00edn\tt\u00e2m. Nh\u1eefng\t ch\u00ednh\t quy\u1ec1n\t hi\u1ec7n\t \u0111\u1ea1i\t c\u1ee7a\t ch\u00fang\t ta\t m\u1eafc\t n\u1ee3\t C\u01a1\t \u0111\u1ed1c\t gi\u00e1o\t m\u1ed9t\t c\u00e1ch kh\u00f4ng\tsao\tch\u1ed1i\tc\u00e3i\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tv\u1ec1\tvi\u1ec7c\th\u1ecd\tc\u00f3\tuy\tquy\u1ec1n\tv\u1eefng\tch\u1eafc\th\u01a1n\tv\u00e0\tc\u00e1c\tcu\u1ed9c c\u00e1ch\tm\u1ea1ng\tb\u1edbt\tth\u01b0\u1eddng\txuy\u00ean\th\u01a1n;\tC\u01a1\t\u0111\u1ed1c\tgi\u00e1o\t\u0111\u00e3\tkhi\u1ebfn\tb\u1ea3n\tth\u00e2n\th\u1ecd\ttr\u1edf\tn\u00ean b\u1edbt\tkh\u00e1t\tm\u00e1u\th\u01a1n;\t\u0111i\u1ec1u\t\u0111\u00f3\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tch\u1ee9ng\tminh\tb\u1eb1ng\ts\u1ef1\tth\u1ef1c\tkhi\t\u0111em\tso\ts\u00e1nh v\u1edbi\t c\u00e1c\t ch\u00ednh\t quy\u1ec1n\t th\u1eddi\t c\u1ed5.\t T\u00f4n\t gi\u00e1o\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t bi\u1ebft\t \u0111\u1ebfn\t nhi\u1ec1u\t h\u01a1n,\t v\u00ec\t tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c\t th\u00f3i\t cu\u1ed3ng\t t\u00edn\t n\u00ean\t \u0111\u00e3\t l\u00e0m\t cho\t c\u00e1c\t phong\t t\u1ee5c\t C\u01a1\t \u0111\u1ed1c\t gi\u00e1o\t m\u1ec1m\t m\u1ecfng h\u01a1n.\t S\u1ef1\t thay\t \u0111\u1ed5i\t n\u00e0y\t kh\u00f4ng\t ph\u1ea3i\t l\u00e0\t k\u1ebft\t qu\u1ea3\t c\u1ee7a\t v\u0103n\t ch\u01b0\u01a1ng;\t b\u1edfi\t v\u00ec\t \u1edf\t m\u1ecdi n\u01a1i,\tm\u00e0\tv\u0103n\tch\u01b0\u01a1ng\tt\u1eebng\tch\u00f3i\tl\u1ecdi\tth\u00ec\tlo\u00e0i\tng\u01b0\u1eddi\t\u0111\u00e3\tch\u1eb3ng\tv\u00ec\tth\u1ebf\tm\u00e0\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tt\u00f4n tr\u1ecdng\th\u01a1n;\tnh\u1eefng\tth\u00f3i\t\u0111\u1ed9c\t\u00e1c\tc\u1ee7a\tng\u01b0\u1eddi\tAth\u00e8nes,\tc\u1ee7a\tng\u01b0\u1eddi\tAi\tC\u1eadp,\tc\u1ee7a\tc\u00e1c vua\t ch\u00faa\t th\u00e0nh\t Rome,\t c\u1ee7a\t ng\u01b0\u1eddi\t Trung\t Hoa\t ch\u1ee9ng\t t\u1ecf\t \u0111i\u1ec1u\t \u0111\u00f3.\t C\u00f3\t bi\u1ebft\t bao vi\u1ec7c\tc\u1ee7a\tl\u00f2ng\tkhoan\tdung\tl\u00e0\tc\u00f4ng\ttr\u00ecnh\tc\u1ee7a\tPh\u00fac\t\u00e2m!\tC\u00f3\tbi\u1ebft\tbao\ts\u1ef1\t\u0111\u1ec1n\tb\u00f9, s\u1eeda\tl\u1ed7i,\tm\u00e0\tvi\u1ec7c\tx\u01b0ng\tt\u1ed9i\tl\u1ea1i\tch\u1eb3ng\tkhi\u1ebfn\tcho\tc\u00e1c\tgi\u00e1o\th\u1eefu\tC\u01a1\t\u0111\u1ed1c\tgi\u00e1o\tth\u1ef1c hi\u1ec7n!\t\u1ede\tx\u1ee9\tta,\tg\u1ea7n\t\u0111\u1ebfn\tc\u00e1c\tth\u1eddi\tk\u1ef3\tl\u00e0m\tl\u1ec5\tban\tth\u00e1nh\tth\u1ec3\tdi\u1ec5n\tra\tbi\u1ebft\tbao\tcu\u1ed9c h\u00f2a\t gi\u1ea3i\t v\u00e0\t c\u00e1c\t cu\u1ed9c\t ph\u00e1t\t ch\u1ea9n\t b\u1ed1\t th\u00ed!\t K\u1ef3\t kh\u00e1nh\t h\u1ea1\t 50\t n\u0103m\t m\u1ed9t\t l\u1ea7n\t c\u1ee7a","ng\u01b0\u1eddi\tH\u00e9breu\tDo\tth\u00e1i\tc\u1ed1\tl\u00e0m\tcho\tnh\u1eefng\tk\u1ebb\tchi\u1ebfm\tng\u00f4i\tb\u1edbt\tham\th\u1ed1\tbi\u1ebft\tbao! C\u00f3\t bi\u1ebft\t bao\t s\u1ef1\t c\u00f9ng\t kh\u1ed5\t \u0111\u00e3\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t ng\u0103n\t ch\u1eb7n!\t L\u00f2ng\t b\u00e1c\t \u00e1i\t theo\t lu\u1eadt\t \u0111\u1ecbnh\t \u0111\u00e3 \u0111o\u00e0n\t k\u1ebft\t c\u1ea3\t m\u1ed9t\t qu\u1ed1c\t gia:\t Kh\u00f4ng\t ai\t th\u1ea5y\t c\u00f3\t m\u1ed9t\t ng\u01b0\u1eddi\t \u0103n\t m\u00e0y\t n\u00e0o\t \u1edf\t n\u01b0\u1edbc h\u1ecd.\t Ng\u01b0\u1eddi\t ta\t c\u0169ng\t kh\u00f4ng\t h\u1ec1\t th\u1ea5y\t \u0103n\t m\u00e0y\t \u1edf\t Th\u1ed5\t Nh\u0129\t K\u1ef3,\t l\u00e0\t n\u01a1i\t c\u00e1c\t t\u1ed5\t ch\u1ee9c k\u00ednh\tt\u00edn\tl\u00e0\tnhi\u1ec1u\tv\u00f4\tk\u1ec3,\th\u1ecd\t\u0111\u1ec1u\thi\u1ebfu\tkh\u00e1ch\ttheo\tnguy\u00ean\tl\u00fd\tc\u1ee7a\tt\u00f4n\tgi\u00e1o,\tngay c\u1ea3\t\u0111\u1ed1i\tv\u1edbi\tnh\u1eefng\t\u0111\u1ed1i\tth\u1ee7\tc\u1ee7a\tt\u00edn\tng\u01b0\u1ee1ng\tc\u1ee7a\th\u1ecd. Theo\tChardin\tth\u00ec\t\\\"nh\u1eefng\tng\u01b0\u1eddi\tH\u1ed3i\tgi\u00e1o\tn\u00f3i\tr\u1eb1ng\tsau\tcu\u1ed9c\tki\u1ec3m\ttra\tti\u1ebfp\ttheo cu\u1ed9c\tph\u1ee5c\tsinh\tnh\u00e2n\tlo\u1ea1i\tsau\tng\u00e0y\tm\u1ea1t\tki\u1ebfp,\tm\u1ecdi\tth\u00e2n\tx\u00e1c\ts\u1ebd\tph\u1ea3i\t\u0111i\tqua\tm\u1ed9t chi\u1ebfc\tc\u1ea7u\tg\u1ecdi\tl\u00e0\tPoul-Serrho\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tb\u1eafc\tqua\tng\u1ecdn\tl\u1eeda\tv\u0129nh\tc\u1eedu,\tchi\u1ebfc\tc\u1ea5u\tm\u00e0 ng\u01b0\u1eddi\tta\tc\u00f3\tth\u1ec3\tg\u1ecdi\tl\u00e0\tcu\u1ed9c\tth\u1eed\tth\u00e1ch\tth\u1ee9\tba\tv\u00e0\tcu\u1ed1i\tc\u00f9ng\tv\u00e0\tl\u00e0\tcu\u1ed9c\tph\u00e1n\tx\u00e9t th\u1ef1c\ts\u1ef1\tcu\u1ed1i\tc\u00f9ng,\tb\u1edfi\tv\u00ec\tch\u00ednh\tl\u00e0\t\u1edf\t\u0111\u00f3\tm\u00e0\tng\u01b0\u1eddi\tta\tt\u00e1ch\tri\u00eang\tnh\u1eefng\tng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t\tra\tkh\u1ecfi\tnh\u1eefng\tk\u1ebb\t\u00e1c\tv.v...\\\" Chardin\tn\u00f3i\tti\u1ebfp\tr\u1eb1ng\t\\\"nh\u1eefng\tng\u01b0\u1eddi\tBa\tT\u01b0\tr\u1ea5t\tm\u00ea\tt\u00edn\tc\u00e1i\tc\u1ea7u\tn\u00e0y\tv\u00e0\tkhi\tc\u00f3\tai \u0111\u00f3\tph\u1ea3i\tch\u1ecbu\t\u0111\u1ef1ng\ts\u1ef1\t\u0111\u1ed1i\tx\u1eed\tb\u1ea5t\tc\u00f4ng\tm\u00e0\tanh\tta\tkh\u00f4ng\tth\u1ec3\tn\u00e0o\tkh\u1eafc\tph\u1ee5c\tn\u1ed5i b\u1eb1ng\tb\u1ea5t\tk\u1ef3\tcon\t\u0111\u01b0\u1eddng\tn\u00e0o\tv\u00e0\t\u1edf\tb\u1ea5t\tk\u1ef3\tth\u1eddi\tgian\tn\u00e0o,\tni\u1ec1m\tan\t\u1ee7i\tcu\u1ed1i\tc\u00f9ng c\u1ee7a\t anh\t ta\t ch\u1ec9\t l\u00e0\t n\u00f3i\t r\u1eb1ng:\t \\\"N\u00e0y!\t Nh\u1edd\t tr\u1eddi\t cho\t s\u1ed1ng,\t ng\u01b0\u01a1i\t s\u1ebd\t ph\u1ea3i\t \u0111\u1ec1n\t b\u00f9 cho\t ta\t g\u1ea5p\t b\u1ed9i\t v\u1ec1\t vi\u1ec7c\t n\u00e0y\t v\u00e0o\t ng\u00e0y\t cu\u1ed1i\t \u0111\u1eddi,\t ng\u01b0\u01a1i\t s\u1ebd\t kh\u00f4ng\t \u0111i\t qua\t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e2y\tc\u1ea7u\tPoul-Serrho\tn\u1ebfu\tng\u01b0\u01a1i\tkh\u00f4ng\tl\u00e0m\tta\th\u1ea3\tgi\u1eadn\ttr\u01b0\u1edbc\t\u0111\u00f3!\tTa\ts\u1ebd\tt\u00fam\tl\u1ea5y t\u00e0\t\u00e1o\tc\u1ee7a\tmi\tv\u00e0\tl\u0103n\tx\u1ea3\tv\u00e0o\tch\u00e2n\tmi!\tT\u00f4i\t\u0111\u00e3\tth\u1ea5y\tv\u00f4\ts\u1ed1\tng\u01b0\u1eddi\tdanh\tcao\tv\u1ecdng tr\u1ecdng,\t v\u00e0\t thu\u1ed9c\t \u0111\u1ee7\t m\u1ecdi\t ngh\u1ec1,\t v\u00ec\t s\u1ee3\t r\u1eb1ng\t ng\u01b0\u1eddi\t ta\t ph\u1ea3n\t \u0111\u1ed1i\t k\u1ecbch\t li\u1ec7t\t nh\u01b0\t th\u1ebf v\u1edbi\t m\u00ecnh\t khi\t \u0111i\t qua\t c\u00e2y\t c\u1ea7u\t \u0111\u00e1ng\t s\u1ee3\t \u0111\u00f3\t n\u00ean\t \u0111\u00e3\t van\t xin\t nh\u1eefng\t ng\u01b0\u1eddi\t t\u1eebng ph\u00e0n\t n\u00e0n\t v\u1ec1\t h\u1ecd\t tr\u01b0\u1edbc\t \u0111\u00e2y\t \u0111\u1ec3\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t tha\t th\u1ee9:\t \u0110i\u1ec1u\t \u0111\u00f3\t \u0111\u00e3\t x\u1ea3y\t ra\t v\u1edbi\t ch\u00ednh\t t\u00f4i \u0111\u1ebfn\t h\u00e0ng\t tr\u0103m\t l\u1ea7n.\t B\u1ecdn\t th\u00e2n\t s\u0129\t \u0111\u00e3\t t\u1eebng\t qu\u1ea5y\t r\u1ea7y\t khi\u1ebfn\t t\u00f4i\t ph\u1ea3i\t l\u00e0m\t nh\u1eefng vi\u1ec7c\t kh\u00e1c\t v\u1edbi\t \u0111i\u1ec1u\t m\u00e0\t t\u00f4i\t h\u1eb1ng\t mong\t mu\u1ed1n\t sau\t m\u1ed9t\t kho\u1ea3ng\t th\u1eddi\t gian\t cho r\u1eb1ng\t t\u00f4i\t \u0111\u00e3\t ngu\u00f4i\t n\u1ed7i\t phi\u1ec1n\t mu\u1ed9n,\t li\u1ec1n\t l\u00e2n\t la\t \u0111\u1ebfn\t b\u00ean\t t\u00f4i\t m\u00e0\t n\u00f3i\t r\u1eb1ng:\t \\\"T\u00f4i c\u1ea7u\t xin\t anh\t \u0111\u00e2y,\t halal\t be\t con\t antehifra\\\",\t ngh\u0129a\t l\u00e0\t anh\t h\u00e3y\t v\u00ec\t t\u00f4i\t m\u00e0\t coi\t v\u1ee5 vi\u1ec7c\t\u1ea5y\tl\u00e0\th\u1ee3p\tph\u00e1p\thay\tl\u00e0\tc\u00f4ng\tb\u1eb1ng.\tTh\u1eadm\tch\u00ed\tm\u1ed9t\tv\u00e0i\tng\u01b0\u1eddi\tl\u1ea1i\tc\u00f2n\t\u0111em cho\tt\u00f4i\tqu\u00e0\tc\u00e1p\tv\u00e0\tgi\u00fap\t\u0111\u1ee1\tvi\u1ec7c\tn\u00e0y\tvi\u1ec7c\tn\u1ecd,\tnh\u1eb1m\tl\u00e0m\tcho\tt\u00f4i\ttha\tth\u1ee9\tcho\th\u1ecd \u0111\u1ed3ng\t th\u1eddi,\t tuy\u00ean\t b\u1ed1\t r\u1eb1ng\t t\u00f4i\t vui\t l\u00f2ng\t l\u00e0m\t vi\u1ec7c\t \u1ea5y:\t Ch\u1eb3ng\t c\u00f3\t nguy\u00ean\t nh\u00e2n n\u00e0o\t ngo\u00e0i\t l\u00f2ng\t tin\t r\u1eb1ng\t ng\u01b0\u1eddi\t ta\t kh\u00f4ng\t qua\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t c\u00e1i\t c\u1ea7u\t c\u1ee7a\t \u0111\u1ecba\t ng\u1ee5c\t n\u1ebfu ch\u01b0a\td\u00e2ng\tb\u00e0i\tth\u01a1\tt\u1ee9\ttuy\u1ec7t\tcu\u1ed1i\tc\u00f9ng\tcho\tk\u1ebb\t\u0111\u00e3\tb\u1ecb\tng\u01b0\u1eddi\tta\t\u0111\u00e0n\t\u00e1p\tkhi\tx\u01b0a.\\\" (T\u1eadp\tVII,\ttrang\t50). Li\u1ec7u\tt\u00f4i\tc\u00f3\ttin\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tr\u1eb1ng\t\u00fd\tt\u01b0\u1edfng\tv\u1ec1\tc\u00e2y\tc\u1ea7u\ts\u1eeda\tl\u1ea1i\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tbi\u1ebft\tbao\tnhi\u00eau\tb\u1ea5t c\u00f4ng\tm\u00e0\tkh\u00f4ng\tbao\tgi\u1edd\tph\u00f2ng\tng\u1eeba\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tb\u1ea5t\tc\u00f4ng\tch\u0103ng?\tLi\u1ec7u\tr\u1eb1ng\tn\u1ebfu\tx\u00f3a b\u1ecf\t\u0111\u01b0\u1ee3c\t\u00fd\tt\u01b0\u1edfng\tn\u00e0y\tc\u1ee7a\tng\u01b0\u1eddi\tBa\tT\u01b0\tb\u1eb1ng\tc\u00e1ch\tthuy\u1ebft\tph\u1ee5c\th\u1ecd\tr\u1eb1ng\tch\u1eb3ng l\u00e0m\tg\u00ec\tra\tc\u1ea3\tc\u00e1i\tc\u1ea7u\tPoul-Seriho\tl\u1eabn\tm\u1ed9t\tc\u00e1i\tg\u00ec\tt\u01b0\u01a1ng\tt\u1ef1,\tn\u01a1i\tm\u00e0\tnh\u1eefng\tng\u01b0\u1eddi b\u1ecb\t\u00e1p\tb\u1ee9c\t\u0111\u01b0\u1ee3c\ttr\u1ea3\tth\u00f9\tc\u00e1c\tb\u1ea1o\tch\u00faa\tc\u1ee7a\th\u1ecd\tsau\tc\u00e1i\tch\u1ebft\tth\u00ec\tc\u00f3\tph\u1ea3i\tl\u00e0\t\u0111i\u1ec1u\t\u0111\u00f3 l\u00e0m\tcho\tb\u1ecdn\tb\u1ea1o\tch\u00faa\tn\u00e0y\tth\u1eadt\tkho\u00e1i\ttr\u00e1,\tv\u00e0\ttr\u00fat\tnh\u1eb9\tcho\th\u1ecd\tni\u1ec1m\tb\u0103n\tkho\u0103n","ph\u1ea3i\txoa\td\u1ecbu\tnh\u1eefng\tcon\tng\u01b0\u1eddi\t\u0111au\tkh\u1ed5\t\u1ea5y\tkh\u00f4ng?\tV\u1eady\tth\u1eadt\tl\u00e0\tsai\tl\u1ea7m\tn\u1ebfu\tcoi c\u00e1i\tch\u1ee7\tthuy\u1ebft\tn\u00e0y\tkh\u00f4ng\th\u1ec1\tc\u00f3\th\u1ea1i\tg\u00ec,\tv\u1eady\t\u0111\u00f3\ts\u1ebd\tkh\u00f4ng\tph\u1ea3i\tl\u00e0\t\u0111i\u1ec1u\tc\u00f3\tth\u1ef1c. H\u1ee1i\ttri\u1ebft\tgia,\tc\u00e1c\tlu\u1eadt\t\u0111\u1ea1o\t\u0111\u1ee9c\tc\u1ee7a\tng\u01b0\u1eddi\tth\u1eadt\tl\u00e0\tqu\u00e1\t\u0111\u1eb9p\t\u0111\u1ebd,\tnh\u01b0ng\th\u00e3y\tl\u00e0m \u01a1n\tch\u1ec9\tcho\tta\ts\u1ef1\tth\u1eeba\tnh\u1eadn\tc\u00e1c\tlu\u1eadt\tn\u00e0y.\tH\u00e3y\tth\u00f4i\t\u0111\u1eebng\tn\u00f3i\tb\u1eady\tm\u1ed9t\tl\u00e1t\t\u0111i,\tv\u00e0 h\u00e3y\t n\u00f3i\t r\u00f5\t r\u00e0ng\t cho\t ta\t hay\t ng\u01b0\u1eddi\t \u0111em\t c\u00e1i\t g\u00ec\t thay\t ch\u1ed7\t cho\t c\u00e1i\t c\u1ea7u\t Poul Serrho. [250] \t Kh\u00f4ng\t ai\t xem\t th\u01b0\u1eddng\t tu\u1ed5i\t th\u01a1\t \u1ea5u\t b\u1eb1ng\t nh\u1eefng\t ng\u01b0\u1eddi\t v\u1eeba\t ra\t kh\u1ecfi\t \u0111\u00f3, c\u0169ng\t gi\u1ed1ng\t nh\u01b0\t kh\u00f4ng\t c\u00f3\t n\u01b0\u1edbc\t n\u00e0o\t l\u1ea1i\t b\u1ea3o\t v\u1ec7\t c\u00e1c\t \u0111\u1eb3ng\t c\u1ea5p\t c\u1ea9n\t th\u1eadn\t h\u01a1n nh\u1eefng\tn\u01b0\u1edbc\tc\u00f3\ts\u1ef1\tb\u1ea5t\tb\u00ecnh\t\u0111\u1eb3ng\tkh\u00f4ng\tl\u1edbn\tl\u1eafm,\tv\u00e0\t\u1edf\t\u0111\u00f3\tai\tc\u0169ng\tlu\u00f4n\tlu\u00f4n\ts\u1ee3 b\u1ecb\th\u00f2a\t\u0111\u1ed3ng\tv\u1edbi\tng\u01b0\u1eddi\td\u01b0\u1edbi\tc\u1ee7a\th\u1ecd. [251] \tNh\u1eefng\tcu\u1ed9c\tphi\u00eau\tl\u01b0u\tc\u1ee7a\t\u00f4ng\tC.\tLe\tBeau,\tlu\u1eadt\ts\u01b0\tc\u1ee7a\tngh\u1ecb\tvi\u1ec7n.\tT\u1eadp III\ttrang\t70. [252] \tN\u1eef\tth\u1ea7n\ts\u0103n\tb\u1eafn\ttrong\tth\u1ea7n\ttho\u1ea1i\tLa\tM\u00e3. [253]\tGi\u1edbi\tgi\u00e1o\ts\u0129\tLa\tM\u00e3\t\u0111\u00e3\tr\u1ea5t\tkh\u00f4n\tkh\u00e9o\tb\u1ea3o\tt\u1ed3n\tc\u00e1c\td\u1ea5u\thi\u1ec7u\t\u0111\u00f3,\tv\u00e0,\ttheo g\u01b0\u01a1ng\th\u1ecd\tl\u00e0\tm\u1ed9t\ts\u1ed1\tn\u01b0\u1edbc\tc\u1ed9ng\th\u00f2a,\ttrong\ts\u1ed1\t\u0111\u00f3\tc\u00f3\tc\u1ed9ng\th\u00f2a\tVenise.\tCho\tn\u00ean ch\u00ednh\t ph\u1ee7\t Venise,\t m\u1eb7c\t d\u1ea7u\t nh\u00e0\t n\u01b0\u1edbc\t b\u1ecb\t s\u1ee5p\t \u0111\u1ed5,\t d\u01b0\u1edbi\t b\u1ed9\t m\u00e1y\t c\u1ee7a\t uy\t quy\u1ec1n c\u1ed5\t\u0111\u1ea1i,\tv\u1eabn\tc\u00f2n\t\u0111\u01b0\u1ee3c\td\u00e2n\tch\u00fang\tho\u00e0n\tto\u00e0n\tm\u1ebfn\tm\u1ed9,\tho\u00e0n\tto\u00e0n\tt\u00f4n\ttr\u1ecdng;-.v\u00e0, sau\t \u0111\u1ee9c\t Gi\u00e1o\t ho\u00e0ng\t \u0111\u1ed9i\t chi\u1ebfc\t ng\u1ecdc\t mi\u1ec7n\t c\u1ee7a\t m\u00ecnh,\t th\u00ec\t c\u00f3\t th\u1ec3\t l\u00e0\t ch\u1eb3ng\t vua ch\u00faa\tn\u00e0o,\tch\u1eb3ng\tnh\u00e0\tvua\tchuy\u00ean\tch\u1ebf\tn\u00e0o,\tch\u1eb3ng\tc\u00f3\tai\ttr\u00ean\t\u0111\u1eddi\tn\u00e0y\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tt\u00f4n k\u00ednh\tnh\u01b0\t\u0110\u1ea1i\tth\u1ed1ng\tl\u0129nh\tth\u00e0nh\tVenise,\tch\u1eb3ng\tc\u1ea7n\t\u0111\u1ebfn\tquy\u1ec1n\tl\u1ef1c,\tch\u1eb3ng\tc\u1ea7n \u0111\u1ebfn\tuy\tv\u0169,\tm\u00e0\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tb\u1ed9\tqu\u1ea7n\t\u00e1o\ttr\u00e1ng\tl\u1ec7\tl\u00e0m\tcho\ttr\u1edf\tn\u00ean\tthi\u00eang\tli\u00eang;\tv\u00e0\td\u01b0\u1edbi chi\u1ebfc\t t\u00f9\t v\u00e0\t c\u1ee7a\t \u0111\u1ea1i\t th\u1ed1ng\t l\u0129nh\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t trang\t ho\u00e0ng\t b\u1eb1ng\t m\u1ed9t\t c\u00e1i\t kh\u0103n\t b\u1ecbt\t \u0111\u1ea7u c\u1ee7a\tph\u1ee5\tn\u1eef.\tL\u1ec5\tnghi\tn\u00e0y\tc\u1ee7a\tBucentaure\tl\u00e0m\tcho\tnh\u1eefng\tk\u1ebb\tngu\tch\u00ea\tc\u01b0\u1eddi\tbao nhi\u00eau\tth\u00ec\ts\u1ebd\tl\u00e0m\tcho\td\u00e2n\tth\u00e0nh\tVenise\td\u1ed1c\th\u1ebft\tm\u00e1u\tm\u00ecnh\tra\t\u0111\u1ec3\tduy\ttr\u00ec\tch\u00ednh quy\u1ec1n\tchuy\u00ean\tch\u1ebf\tc\u1ee7a\th\u1ecd\tb\u1ea5y\tnhi\u00eau. [254]\tTi\u1ebfng\tLayin:\tS\u1ee9c\tm\u1ea1nh\txo\u00e1\tb\u1ecf\tkh\u00f3\tkh\u0103n. [255] \tC\u1ee9\tnh\u01b0\tth\u1ebf\tc\u00f3\tnh\u1eefng\tc\u00f4ng\td\u00e2n\tkh\u00f4ng\tl\u00e0\tth\u00e0nh\tvi\u00ean\tc\u1ee7a\tTh\u00e0nh\tqu\u1ed1c\tv\u00e0 v\u00ec\t th\u1ebf,\t h\u1ecd\t kh\u00f4ng\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t tham\t d\u1ef1\t v\u00e0o\t quy\u1ec1n\t l\u1ef1c\t t\u1ed1i\t cao!\t Nh\u01b0ng\t nh\u1eefng\t ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p\t v\u00ec\t cho\t l\u00e0\t th\u00edch\t h\u1ee3p\t khi\t t\u01b0\u1edbc\t \u0111o\u1ea1t\t c\u00e1i\t danh\t ngh\u0129a\t c\u00f4ng\t d\u00e2n\t \u0111\u00e1ng\t k\u00ednh n\u00e0y,\t ng\u00e0y\t x\u01b0a\t thu\u1ed9c\t v\u1ebf\t c\u00e1c\t th\u00e0nh\t vi\u00ean\t c\u1ee7a\t c\u00e1c\t th\u00e0nh\t qu\u1ed1c\t Caulois,\t n\u00ean\t \u0111\u00e3","xuy\u00ean\tt\u1ea1c\tquan\tni\u1ec7m\tv\u1ec1\tc\u00f4ng\td\u00e2n,\t\u0111\u1ebfn\tn\u1ed7i\tng\u01b0\u1eddi\tta\tkh\u00f4ng\tc\u00f2n\thi\u1ec3u\tra\tsao\tv\u1ec1 chuy\u1ec7n\t\u0111\u00f3.\tC\u00f3\tng\u01b0\u1eddi\tv\u1eeba\tvi\u1ebft\tcho\tt\u00f4i\tv\u00f4\tkh\u1ed1i\tchuy\u1ec7n\tb\u1eady\tb\u1ea1\tch\u1ed1ng\tl\u1ea1i\tcu\u1ed1n La\t Nouvelle\t H\u00e9lo\u00edc\t (c\u1ee7a\t t\u00e1c\t gi\u1ea3-ND)\t \u0111\u00e3\t trang\t \u0111i\u1ec3m\t cho\t ch\u1eef\t k\u00fd\t c\u1ee7a\t m\u00ecnh b\u1eb1ng\t ch\u1ee9c\t danh\t c\u00f4ng\t d\u00e2n\t th\u00e0nh\t Paimboeuf\t v\u00e0\t t\u01b0\u1edfng\t r\u1eb1ng\t gi\u1ec5u\t c\u1ee3t\t t\u00f4i\t m\u1ed9t c\u00e1ch\ttuy\u1ec7t\tv\u1eddi. [256]\t\u0110i\u1ec1u\tn\u00e0y\t\u0111\u00e3\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tch\u1ee9ng\tminh\ttrong\tTi\u1ec3u\tlu\u1eadn\tv\u1ec1\tngu\u1ed3n\tg\u1ed1c\tc\u00e1c\tng\u00f4n ng\u1eef,\ts\u1ebd\tc\u00f3\tth\u1ec3\tt\u00ecm\t\u0111\u01b0\u1ee3c\t\u1edf\tm\u1ed9t\tt\u1eadp\tc\u00e1c\tb\u00e0i\tvi\u1ebft\tc\u1ee7a\tt\u00f4i. [257]*\tTi\u1ebfng\tLatin:\t\u201cH\u00e3y\td\u1eebng\tb\u01b0\u1edbc,\th\u1ee1i\tkh\u00e1ch\tqua\t\u0111\u01b0\u1eddng,\tng\u01b0\u1eddi\t\u0111ang\tx\u00e9o l\u00ean\tm\u1ed9t\tv\u1ecb\tanh\th\u00f9ng.\u201d [258]*\tSardanapale\thay\tAshurbanipal:\tVua\tc\u1ee7a\tAssyne\t(v\u00f9ng\tL\u01b0\u1ee1ng\tH\u00e0)\tt\u1eeb 669\ttr\u01b0\u1edbc\tCN\t\u0111\u1ebfn\t627\ttr\u01b0\u1edbc\tCN,\tl\u00e0\tv\u1ecb\tvua\tv\u0129\t\u0111\u1ea1i\tcu\u1ed1i\tc\u00f9ng\tc\u1ee7a\tAssyrie\tc\u1ed5. \u00d4ng\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t bi\u1ebft\t \u0111\u1ebfn\t nh\u01b0\t m\u1ed9t\t trong\t nh\u1eefng\t qu\u1ed1c\t v\u01b0\u01a1ng\t hi\u1ebfm\t hoi\t c\u1ee7a\t th\u1eddi\t \u0111\u1ea1i \u00f4ng\tbi\u1ebft\t\u0111\u1ecdc\tv\u00e0\tbi\u1ebft\tvi\u1ebft. [259]*\tT\u00e1c\tph\u1ea9m\tc\u1ee7a\tVirgile. [260] \tTi\u1ebfng\tLatin:\t\\\"N\u01a1i\tn\u00e0o\ts\u1ed1ng\tt\u1ed1t,\tth\u00ec\t\u0111\u00f3\tl\u00e0\tt\u1ed5\tqu\u1ed1c\\\". [261]\tHai\tng\u01b0\u1eddi\tph\u1ee5\tn\u1eef\tth\u01b0\u1ee3ng\tl\u01b0u\tmu\u1ed1n\tt\u1ecf\tra\tvui\tch\u01a1i\tnhi\u1ec1u,\tt\u1ef1\tt\u1ea1o\tra\tm\u1ed9t lu\u1eadt\t l\u1ec7\t l\u00e0\t bao\t gi\u1edd\t c\u0169ng\t ch\u1ec9\t \u0111i\t ng\u1ee7\t l\u00fac\t n\u0103m\t gi\u1edd\t s\u00e1ng.\t Trong\t c\u00e1i\t gay\t g\u1eaft\t c\u1ee7a m\u00f9a\t\u0111\u00f4ng,\tnh\u1eefng\tng\u01b0\u1eddi\th\u1ea7u\tc\u1ee7a\th\u1ecd\tph\u1ea3i\tqua\t\u0111\u00eam\tngo\u00e0i\tph\u1ed1\t\u0111\u1ec3\t\u0111\u1ee3i\th\u1ecd,\tth\u1eadt kh\u00f3\tm\u00e0\ttr\u00e1nh\tkh\u1ecfi\tb\u1ecb\t\u0111\u00f3ng\tth\u00e0nh\tb\u0103ng\t\u1edf\t\u0111\u00f3.\tC\u00f3\tm\u1ed9t\tbu\u1ed5i\tt\u1ed1i,\tn\u00f3i\t\u0111\u00fang\th\u01a1n\tl\u00e0 m\u1ed9t\tbu\u1ed5i\ts\u00e1ng,\tm\u1ecdi\tng\u01b0\u1eddi\tv\u00e0o\tc\u0103n\th\u1ed9\tm\u00e0\t\u1edf\t\u0111\u00f3\thai\tng\u01b0\u1eddi\tqu\u00e1\tm\u00ea\tm\u1ea3i\tvui\tch\u01a1i n\u00e0y\t\u0111\u1ec3\tth\u00ec\tgi\u1edd\ttr\u00f4i\t\u0111i\tm\u00e0\tch\u1eb3ng\t\u0111\u1ebfm:\tNg\u01b0\u1eddi\tta\tth\u1ea5y\th\u1ecd\tho\u00e0n\tto\u00e0n\t\u0111\u01a1n\tl\u1ebb,\tm\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi\t\u0111ang\tng\u1ee7\ttrong\tchi\u1ebfc\tgh\u1ebf\tb\u00e0nh\tc\u1ee7a\tm\u00ecnh. [262] *\tTr\u00edch\ttrong\tOdeo,\tquy\u1ec3n\tII,\tch\u01b0\u01a1ng\t10,\ttr.\t5,\tc\u00f3\t\u00fd\tn\u00f3i\tr\u1eb1ng\tm\u1ed9t\tho\u00e0n c\u1ea3nh\tb\u00ecnh\tth\u01b0\u1eddng,\tto\u00e1t\tra\ts\u1ef1\ty\u00ean\tt\u0129nh\tph\u1ea3i\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tt\u1ea5t\tc\u1ea3\tm\u1ecdi\tng\u01b0\u1eddi\t\u01b0a\tchu\u1ed9ng h\u01a1n. [263]\tTi\u1ebfng\tLatin:\tM\u1ed9t\tng\u01b0\u1eddi\t\u0111\u00e0n\tb\u00e0\t\u0111\u1ee9c\th\u1ea1nh?\tNg\u01b0\u1eddi\t\u0111\u00e0n\tb\u00e0\t\u1ea5y\tth\u1eadt\txa\tv\u1eddi, \u0111\u1ebfn\tt\u1eeb\tt\u1eadn\tc\u00f9ng\tTr\u00e1i\t\u0111\u1ea5t,\tv\u00e0\tc\u00f3\tc\u00e1i\tgi\u00e1\tx\u1ee9ng\t\u0111\u00e1ng\tv\u1edbi\th\u1ecd.","[264] \t C\u00f3\t th\u1ec3\t l\u00e0\t \u1edf\t \u0111\u00e2y\t c\u00f3\t s\u1ef1\t b\u1ea5t\t t\u01b0\u01a1ng\t x\u1ee9ng\t v\u1ec1\t tu\u1ed5i\t t\u00e1c\t v\u00e0\t s\u1ee9c\t m\u1ea1nh\t nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn\tm\u1ee9c\t\u0111\u1ec3\tcho\tm\u1ed9t\tcu\u1ed9c\tc\u01b0\u1ee1ng\tb\u1ee9c\tth\u1ef1c\ts\u1ef1\tx\u1ea3y\tra:\tNh\u01b0ng\t\u1edf\t\u0111\u00e2y\ttr\u00ecnh\tb\u00e0y v\u1ebf\tt\u00ecnh\ttr\u1ea1ng\tt\u01b0\u01a1ng\tquan\tc\u1ee7a\thai\tgi\u1edbi\ttheo\ttr\u1eadt\tt\u1ef1\tc\u1ee7a\tt\u1ef1\tnhi\u00ean\tth\u00ec\tt\u00f4i\t\u0111\u1eb7t\tc\u1ea3 hai\tgi\u1edbi\ttrong\tm\u1ed1i\tt\u01b0\u01a1ng\tquan\tchung\tt\u1ea1o\tn\u00ean\tt\u00ecnh\ttr\u1ea1ng\t\u0111\u00f3. [265] \tOmphale:\tHo\u00e0ng\th\u1eadu\thuy\u1ec1n\ttho\u1ea1i\tx\u1ee9\tLylie,\tg\u1eafn\tli\u1ec1n\tv\u1edbi\ttruy\u1ec1n\tthuy\u1ebft v\u1ec1\t Hercule.\t Theo\t m\u1ed9t\t chi\t ti\u1ebft\t th\u1eddi\t c\u1ed5\t \u0111\u1ea1i,\t Hercule\t v\u1eeba\t l\u00e0\t n\u00f4\t l\u1ec7\t v\u1eeba\t l\u00e0\t t\u00ecnh nh\u00e2n\tc\u1ee7a\tOmphale;\tho\u00e0ng\th\u1eadu\tb\u1eaft\tch\u00e0ng\tm\u1eb7c\t\u0111\u1ed3\tph\u1ee5\tn\u1eef\tv\u00e0\tng\u1ed3i\tk\u00e9o\ts\u1ee3i\td\u01b0\u1edbi ch\u00e2n\tb\u00e0. [266] \tKh\u00f4ng\tth\u1ebf\tth\u00ec\tgi\u1ed1ng\tlo\u00e0i\tnh\u1ea5t\tthi\u1ebft\ts\u1ebd\tt\u00e0n\tl\u1ee5i:\t\u0110\u1ec3\tgi\u1ed1ng\tlo\u00e0i\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tb\u1ea3o to\u00e0n,\t th\u00ec\t b\u00f9\t \u0111i\t b\u00f9\t l\u1ea1i\t r\u1ed3i,\t m\u1ed7i\t ng\u01b0\u1eddi\t \u0111\u00e0n\t b\u00e0\t con\t sinh\t ra\t \u0111\u1ed9\t b\u1ed1n\t con:\t B\u1edfi\t l\u1ebd nh\u1eefng\t\u0111\u1ee9a\ttr\u1ebb\tsinh\tra\tl\u1ea1i\tb\u1ecb\tch\u1ebft\t\u0111i\tg\u1ea7n\tm\u1ed9t\tn\u1eeda\ttr\u01b0\u1edbc\tkhi\tc\u00f3\tnh\u1eefng\t\u0111\u1ee9a\ttr\u1ebb kh\u00e1c,\tv\u00e0\tph\u1ea3i\tc\u00f3\thai\ttr\u1ebb\tc\u00f2n\ts\u1ed1ng\t\u0111\u1ec3\tl\u00e0m\tcha\tl\u00e0m\tm\u1eb9.\tH\u00e3y\txem\tli\u1ec7u\tc\u00e1c\tth\u00e0nh ph\u1ed1\tc\u00f3\tcung\tc\u1ea5p\t\u0111\u01b0\u1ee3c\ts\u1ed1\td\u00e2n\t\u1ea5y\tkh\u00f4ng. [267] \tS\u1ef1\tr\u1ee5t\tr\u00e8\tc\u1ee7a\tph\u1ee5\tn\u1eef\tc\u00f2n\tl\u00e0\tm\u1ed9t\tb\u00e1n\tn\u0103ng\tt\u1ef1\tnhi\u00ean\tch\u1ed1ng\tl\u1ea1i\tnguy\tc\u01a1 k\u00e9p\tm\u00e0\th\u1ecd\tph\u1ea3i\ttr\u1ea3i\tqua\tsu\u1ed1t\tth\u1eddi\tk\u1ef3\tmang\tthai. [268] *\tT\u01b0\u01a1ng\t\u0111\u01b0\u01a1ng\tv\u1edbi\tAth\u00e9na\tc\u1ee7a\tth\u1ea7n\ttho\u1ea1i\tHy\tL\u1ea1p,\tcon\tg\u00e1i\tc\u1ee7a\tJupiter; n\u1eef\tth\u1ea7n\ttr\u00ed\ttu\u1ec7,\tchi\u1ebfn\ttranh\tv\u00e0\tngh\u1ec7\tthu\u1eadt. [269] \tM\u1ed9t\t\u0111\u1ee9a\tb\u00e9\ttr\u1edf\tn\u00ean\thay\tqu\u1ea5y\tr\u1ea7y\tkhi\tn\u00f3\tth\u1ea5y\tl\u00e0m\tth\u1ebf\tl\u00e0\tc\u00f3\tl\u1ee3i;\tnh\u01b0ng n\u00f3\t kh\u00f4ng\t bao\t gi\u1edd\t \u0111\u00f2i\t hai\t l\u1ea7n\t c\u00f9ng\t m\u1ed9t\t th\u1ee9,\t n\u1ebfu\t c\u00e2u\t tr\u1ea3\t l\u1eddi\t \u0111\u1ea7u\t ti\u00ean\t lu\u00f4n kh\u00f4ng\tth\u1ec3\tthay\t\u0111\u1ed5i. [270] *\t Junon:\t Theo\t th\u1ea7n\t tho\u1ea1i\t l\u00e0\t v\u1ee3\t c\u1ee7a\t Jupiter,\t con\t g\u00e1i\t c\u1ee7a\t Saturne.\t C\u00e1c nh\u00e0\t th\u01a1\t th\u01b0\u1eddng\t mi\u00eau\t t\u1ea3\t Junon\t l\u00e0\t m\u1ed9t\t ng\u01b0\u1eddi\t \u0111\u00e0n\t b\u00e0\t k\u00eanh\t ki\u1ec7u,\t hay\t ghen tu\u00f4ng\tv\u00e0\tth\u00f9\tdai. [271] *\tV\u00e9nus:\tN\u1eef\tth\u1ea7n\ts\u1eafc\t\u0111\u1eb9p\tv\u00e0\tt\u00ecnh\ty\u00eau. [272] *\tApelle:\tdanh\tho\u1ea1\tn\u1ed5i\tti\u1ebfng\tnh\u1ea5t\tHy\tL\u1ea1p,\tsinh\t\u1edf\tEph\u00e8se\tv\u00e0\ts\u1ed1ng\ttrong tri\u1ec1u\t vua\t Alexandre\t \u0110\u1ea1i\t \u0111\u1ebf,\t t\u1eebng\t v\u1ebd\t ch\u00e2n\t dung\t nh\u00e0\t vua\t (th\u1ebf\t k\u1ef7\t IV\t tr\u01b0\u1edbc CN).","[273] *\t H\u00e9l\u00e8ne:\t N\u1eef\t ho\u00e0ng\t Hy\t L\u1ea1p,\t ng\u01b0\u1eddi\t c\u00f3\t s\u1eafc\t \u0111\u1eb9p\t n\u1ed5i\t ti\u1ebfng,\t b\u1ecb\t P\u00e2ris\t b\u1eaft, vi\u1ec7c\tn\u00e0y\tquy\u1ebft\t\u0111\u1ecbnh\tcu\u1ed9c\tvi\u1ec5n\tchinh\tc\u1ee7a\tHy\tL\u1ea1p\tch\u1ed1ng\tth\u00e0nh\tTroie. [274] \tNh\u1eefng\tng\u01b0\u1eddi\t\u0111\u00e0n\tb\u00e0\tc\u00f3\tl\u00e0n\tda\t\u0111\u1ee7\ttr\u1eafng\t\u0111\u1ec3\tkh\u00f4ng\tc\u1ea7n\td\u00f9ng\t\u0111\u1ebfn\tnh\u1eefng d\u1ea3i\tth\u00eau\tren\ts\u1ebd\tg\u00e2y\tra\tr\u1ea5t\tnhi\u1ec1u\tb\u1ef1c\tb\u1ed9i\tcho\tc\u00e1c\tb\u00e0\tkh\u00e1c\tn\u1ebfu\th\u1ecd\tkh\u00f4ng\tmang ch\u00fang.\t H\u1ea7u\t nh\u01b0\t bao\t gi\u1edd\t c\u0169ng\t l\u00e0\t nh\u1eefng\t b\u00e0\t x\u1ea5u\t x\u00ed\t qu\u1ea3ng\t b\u00e1\t th\u1eddi\t trang\t m\u00e0 nh\u1eefng\tng\u01b0\u1eddi\t\u0111\u1eb9p\tl\u1ea1i\tc\u1ee9\tngu\tng\u1ed1c\tm\u00e0\ttheo\th\u1ecd. [275] *\tDuchapt:\tm\u1ed9t\tb\u00e0\tb\u00e1n\th\u00e0ng\tth\u1eddi\ttrang\tn\u1ed5i\tti\u1ebfng\tth\u1eddi\tb\u00e2y\tgi\u1edd. [276] \t N\u1ebfu\t c\u00f3\t ch\u1ed7\t n\u00e0o\t \u0111\u00f3\t m\u00e0\t t\u00f4i\t vi\u1ebft\t con\t kh\u00f4ng\t bi\u1ebft\t th\u00ec\t t\u1ee9c\t l\u00e0\t c\u00f4\t b\u00e9\t tr\u1ea3\t l\u1eddi kh\u00e1c\t v\u1edbi\t \u00fd\t m\u00ecnh,\t ph\u1ea3i\t d\u00e8\t ch\u1eebng\t c\u00e2u\t tr\u1ea3\t l\u1eddi\t c\u1ee7a\t c\u00f4\t b\u00e9\t v\u00e0\t ph\u1ea3i\t kh\u00e9o\t l\u00e9o\t l\u00e0m cho\tc\u00f4\tn\u00f3i\tr\u00f5\tra. [277] \tC\u00f4\tb\u00e9\tn\u00f3i\tth\u1ebf\tv\u00ec\tc\u00f4\t\u0111\u00e3\tnghe\tng\u01b0\u1eddi\tta\tn\u00f3i\tth\u1ebf;\tnh\u01b0ng\tc\u1ea7n\tph\u1ea3i\tx\u00e1c\tminh xem\tli\u1ec7u\tc\u00f4\tc\u00f3\t\u0111\u01b0\u1ee3c\t\u00fd\tt\u01b0\u1edfng\tg\u00ec\t\u0111\u00f3\t\u0111\u00fang\t\u0111\u1eafn\tv\u1ebf\tc\u00e1i\tch\u1ebft\tch\u01b0a,\tb\u1edfi\tv\u00ec\t\u00fd\tt\u01b0\u1edfng n\u00e0y\tkh\u00f4ng\tph\u1ea3i\tl\u00e0\t\u0111\u01a1n\tgi\u1ea3n\t\u0111\u1ebfn\tth\u1ebf\tc\u0169ng\tnh\u01b0\tl\u00e0\tngang\tt\u1ea7m\thi\u1ec3u\tbi\u1ebft\tc\u1ee7a\ttr\u1ebb \u0111\u1ebfn\tnh\u01b0\tng\u01b0\u1eddi\tta\tngh\u0129.\tTa\tc\u00f3\tth\u1ec3\tth\u1ea5y\ttrong\tm\u1ed9t\tb\u00e0i\tth\u01a1\tnh\u1ecf\tAbel\tm\u1ed9t\tv\u00ed\td\u1ee5 v\u1ec1\tc\u00e1i\tc\u00e1ch\tm\u00e0\tta\tph\u1ea3i\t\u0111\u01b0a\t\u0111\u1ebfn\tcho\ttr\u1ebb\t\u00fd\tt\u01b0\u1edfng\tn\u00e0y.\tT\u00e1c\tph\u1ea9m\tth\u00fa\tv\u1ecb\tn\u00e0y\tto\u00e1t ra\t m\u1ed9t\t v\u1ebb\t gi\u1ea3n\t d\u1ecb\t tuy\u1ec7t\t v\u1eddi\t m\u00e0\t ta\t h\u1ecdc\t \u0111\u1ebfn\t m\u1ea5y\t c\u0169ng\t kh\u00f4ng\t th\u1eeba\t \u0111\u1ec3\t tr\u00f2 chuy\u1ec7n\tv\u1edbi\ttr\u1ebb\tcon. [278] \t \u00dd\t t\u01b0\u1edfng\t v\u1ec1\t s\u1ef1\t v\u0129nh\t h\u1eb1ng\t s\u1ebd\t \u1ee9ng\t d\u1ee5ng\t v\u00e0o\t c\u00e1c\t th\u1ebf\t h\u1ec7\t c\u1ee7a\t con\t ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng\tv\u1edbi\ts\u1ef1\t\u01b0ng\tthu\u1eadn\tc\u1ee7a\tth\u1ea7n\tlinh.\tM\u1ecdi\ts\u1ef1\tti\u1ebfp\tn\u1ed1i\tv\u1ec1\tm\u1eb7t\ts\u1ed1\tl\u01b0\u1ee3ng\tquy\tv\u1ec1 h\u00e0nh\t\u0111\u1ed9ng\t\u0111\u1ec1u\tkh\u00f4ng\tt\u01b0\u01a1ng\tth\u00edch\tv\u1edbi\t\u00fd\tt\u01b0\u1edfng\tn\u00e0y. [279] *\t Ti\u1ebfng\t Latin:\t Ng\u01b0\u1eddi\t \u0111\u00e0n\t b\u00e0\t d\u00f9ng\t m\u1ecdi\t m\u00e1nh\t kho\u00e9\t \u0111\u1ec3\t t\u00f3m\t th\u00eam\t v\u00e0o l\u01b0\u1edbi\tanh\tnh\u00e2n\tt\u00ecnh\tm\u1edbi\tn\u00e0o\t\u0111\u00f3;\tkh\u00f4ng\tph\u1ea3i\tv\u1edbi\tm\u1ecdi\tng\u01b0\u1eddi\tc\u0169ng\tkh\u00f4ng\tph\u1ea3i lu\u00f4n\tlu\u00f4n\tc\u00f4\tgi\u1eef\tnguy\u00ean\tv\u1eb9n\tv\u1ebb\tm\u1eb7t,\tm\u00e0\tc\u00f4\tthay\t\u0111\u1ed5i,\tth\u00e1i\t\u0111\u1ed9\tv\u00e0\td\u00e1ng\tv\u1ebb\ttu\u1ef3 l\u00fac. [280] \tN\u1eef\tth\u1ea7n\ts\u00f4ng\tn\u00fai\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tkh\u1ed5ng\tl\u1ed3\tm\u1ed9t\tm\u1eaft\tPolyph\u00e8me\ty\u00eau\tnh\u01b0ng\tn\u00e0ng l\u1ea1i\ty\u00eau\tch\u00e0ng\tch\u0103n\tc\u1eebu\tAcis. [281] \tT\u00f4i\tbi\u1ebft\tr\u1eb1ng\tnh\u1eefng\tng\u01b0\u1eddi\t\u0111\u00e0n\tb\u00e0\t\u1edf\tm\u1ed9t\t\u0111i\u1ec3m\tn\u00e0o\t\u0111\u00f3\tc\u00f4ng\tkhai\t\u0111\u1ee9ng v\u1ec1\tm\u1ed9t\tph\u00eda,\tr\u00f5\tr\u00e0ng\tc\u1ed1\t\u00fd\tt\u1ef1\t\u0111\u1ec1\tcao\ts\u1ef1\tth\u1eb3ng\tth\u1eafn\t\u1ea5y,\tv\u00e0\tth\u1ec1\tr\u1eb1ng\tngo\u00e0i\tvi\u1ec7c","n\u00e0y\tra\tth\u00ec\tch\u1eb3ng\tc\u00f2n\tg\u00ec\t\u0111\u00e1ng\tqu\u00fd\tm\u00e0\tng\u01b0\u1eddi\tta\tth\u1ea5y\t\u0111\u01b0\u1ee3c\t\u1edf\tc\u00e1c\tc\u00f4,\tnh\u01b0ng\tt\u00f4i c\u0169ng\t bi\u1ebft\t r\u00f5\t r\u1eb1ng\t h\u1ecd\t ch\u1ec9\t thuy\u1ebft\t ph\u1ee5c\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t \u0111i\u1ec1u\t \u0111\u00f3\t cho\t nh\u1eefng\t th\u1eb1ng\t ng\u1ed1c. C\u00e1i\tphanh\tl\u1edbn\tnh\u1ea5t\tc\u1ee7a\tn\u1eef\tgi\u1edbi\t\u0111\u00e3\tb\u1ecb\tg\u1ee1\tb\u1ecf\tth\u00ec\tc\u00f2n\tg\u00ec\t\u0111\u1ec3\tki\u1ec1m\tch\u1ebf\th\u1ecd\t\u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00e0\tc\u00f3\tdanh\td\u1ef1\tn\u00e0o\tm\u00e0\th\u1ecd\tc\u00f2n\tph\u1ea3i\tcoi\ttr\u1ecdng\tn\u1eefa\tsau\tkhi\t\u0111\u00e3\tt\u1eeb\tb\u1ecf\tc\u00e1i\tdanh d\u1ef1\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t coi\t l\u00e0\t ri\u00eang\t c\u1ee7a\t h\u1ecd?\t M\u1ed9t\t khi\t \u0111\u00e3\t bu\u00f4ng\t th\u1ea3\t cho\t nh\u1eefng\t \u0111am\t m\u00ea\t c\u1ee7a m\u00ecnh,\t h\u1ecd\t ch\u1eb3ng\t c\u00f2n\t thi\u1ebft\t g\u00ec\t \u0111\u1ebfn\t vi\u1ec7c\t k\u00ecm\t h\u00e3m\t ch\u00fang:\t \u201cNec\t femina,\t amissa pudicitia,\talia\tabnuerit:\tKhi\tng\u01b0\u1eddi\t\u0111\u00e0n\tb\u00e0\tch\u1eb3ng\tc\u00f2n\te\tl\u1ec7\tn\u1eefa,\tth\u00ec\tc\u00f4\tta\tch\u1eb3ng t\u1eeb\t ch\u1ed1i\t b\u1ea5t\t c\u1ee9\t c\u00e1i\t g\u00ec.\u201d\t (Tacite).\t Li\u1ec7u\t c\u00f3\t bao\t gi\u1edd\t c\u00f3\t t\u00e1c\t gi\u1ea3\t n\u00e0o\t hi\u1ec3u\t l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi\tthu\u1ed9c\tc\u1ea3\thai\tgi\u1edbi\th\u01a1n\tng\u01b0\u1eddi\t\u0111\u00e3\tn\u00f3i\tra\tc\u00e2u\t\u0111\u00f3? [282]\t\u0110\u01b0\u1eddng\t\u0111i\tc\u1ee7a\tng\u01b0\u1eddi\t\u0111\u00e0n\t\u00f4ng\tth\u1eddi\ttr\u1ebb\ttu\u1ed5i\tl\u00e0\tm\u1ed9t\ttrong\tb\u1ed1n\ts\u1ef1\tvi\u1ec7c\tm\u00e0 nh\u00e0\t hi\u1ec1n\t tri\u1ebft\t kh\u00f4ng\t sao\t hi\u1ec3u\t n\u1ed5i;\t c\u00f2n\t s\u1ef1\t vi\u1ec7c\t th\u1ee9\t n\u0103m\t l\u00e0\t c\u00e1i\t tr\u01a1\t tr\u1ebdn\t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi\t \u0111\u00e0n\t b\u00e0\t ngo\u1ea1i\t t\u00ecnh.\t Quae\t comedit\t et\t tergens\t os\t suum\t dicit:\t Non\t sum operata\tmalum\tProverbes\txxx\t20.\t[\u0102n\tv\u1ee5ng\tl\u1ea1i\tkh\u00e9o\tch\u00f9i\tm\u00e9p-ND]. [283]*\tVolsque:\tT\u1ed9c\tng\u01b0\u1eddi\tItalia\tc\u1ed5. [284] *\tCoriolan:\tV\u1ecb\tt\u01b0\u1edbng\tng\u01b0\u1eddi\tLa\tM\u00e3,\t\u0111\u00e1nh\tb\u1ea1i\tng\u01b0\u1eddi\tVolsque. [285]*\t Ti\u1ebfng\t Latin:\t C\u00f4\t \u1ea3\t n\u00e0y\t \u0111\u00e3\t sa\t ng\u00e3,\t ch\u1ec9\t gi\u1eef\t g\u00ecn\t v\u00ec\t kh\u00f4ng\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t ph\u00e9p (Ovide). [286]*\tBrant\u00f4me\tk\u1ec3\tr\u1eb1ng,\tv\u00e0o\tth\u1eddi\tFrancois\t\u0111\u1ec7\tNh\u1ea5t,\tm\u1ed9t\tc\u00f4\tg\u00e1i\ttr\u1ebb\tc\u00f3\tng\u01b0\u1eddi t\u00ecnh\tl\u00e0\tm\u1ed9t\tanh\tch\u00e0ng\tba\thoa\tkho\u00e1c\tl\u00e1c,\tb\u1eaft\tanh\tph\u1ea3i\tim\tl\u1eb7ng\ttuy\u1ec7t\t\u0111\u1ed1i\tv\u00e0\tv\u00f4 th\u1eddi\th\u1ea1n\tm\u00e0\tanh\tta\t\u0111\u00e3\tgi\u1eef\tr\u1ea5t\tnghi\u00eam\tt\u00fac\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tsu\u1ed1t\thai\tn\u0103m\tr\u00f2ng,\tl\u00e0m\tng\u01b0\u1eddi ta\tc\u1ee9\tt\u01b0\u1edfng\tanh\tb\u1ecb\tc\u00e2m\tdo\tb\u1ec7nh\tt\u1eadt.\tM\u1ed9t\th\u00f4m\t\u0111ang\t\u0111\u00f4ng\t\u0111\u1ee7\tb\u1ea1n\tb\u00e8,\tc\u00f4\tng\u01b0\u1eddi y\u00eau\tc\u1ee7a\tanh,\tv\u00ec\t\u1edf\tth\u1eddi\tb\u1ea5y\tgi\u1edd\tt\u00ecnh\ty\u00eau\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tgi\u1eef\tb\u00ed\tm\u1eadt\tn\u00ean\tm\u1ecdi\tng\u01b0\u1eddi\tkh\u00f4ng bi\u1ebft\t c\u00f4\t l\u00e0\t ng\u01b0\u1eddi\t y\u00eau\t c\u1ee7a\t anh,\t khoe\t r\u1eb1ng\t ch\u1eefa\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t cho\t anh\t kh\u1ecfi\t ngay\t l\u1eadp t\u1ee9c,\tv\u00e0\tc\u00f4\tl\u00e0m\tngay\tb\u1eb1ng\tc\u00e1ch\tch\u1ec9\tn\u00f3i\tv\u1edbi\tanh\tm\u1ed9t\tl\u1eddi:\\\"N\u00f3i\t\u0111i\\\".\tPh\u1ea3i\tch\u0103ng kh\u00f4ng\t c\u00f3\t g\u00ec\t l\u00e0\t l\u1edbn\t lao\t v\u00e0\t anh\t h\u00f9ng\t trong\t t\u00ecnh\t y\u00eau\t n\u00e0y?\t V\u1edbi\t t\u1ea5t\t c\u1ea3\t v\u1ebb\t h\u00e0o nho\u00e1ng\t c\u1ee7a\t m\u00ecnh\t th\u00ec\t tri\u1ebft\t h\u1ecdc\t Pythagore\t c\u00f3\t l\u00e0m\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t g\u00ec\t h\u01a1n\t th\u1ebf\t ch\u0103ng? Ng\u01b0\u1eddi\t ta\t s\u1ebd\t ch\u1eb3ng\t t\u01b0\u1edfng\t t\u01b0\u1ee3ng\t ra\t m\u1ed9t\t n\u1eef\t th\u1ea7n\t ch\u1ec9\t c\u1ea7n\t n\u00f3i\t m\u1ed7i\t m\u1ed9t\t t\u1eeb\t m\u00e0 ban\t cho\t con\t ng\u01b0\u1eddi\t kh\u1ea3\t n\u0103ng\t ph\u00e1t\t ng\u00f4n\t \u0111\u00f3\t sao?\t Ng\u00e0y\t nay\t c\u00f3\t ng\u01b0\u1eddi\t \u0111\u00e0n\t b\u00e0 n\u00e0o\t c\u00f3\t th\u1ec3\t tr\u00f4ng\t c\u1eady\t v\u00e0o\t ch\u1ec9\t m\u1ed9t\t ng\u00e0y\t gi\u1eef\t im\t l\u1eb7ng,\t d\u00f9\t ph\u1ea3i\t tr\u1ea3\t cho\t vi\u1ec7c\t \u0111\u00f3 to\u00e0n\tb\u1ed9\tc\u00e1i\tgi\u00e1\tm\u00e0\tc\u00f4\tta\tc\u00f3\tth\u1ec3\ttr\u1ea3\thay\tkh\u00f4ng? [287] *\t Ti\u1ebfng\t Latin:\t C\u01a1n\t gi\u1eadn\t kh\u1ee7ng\t khi\u1ebfp\t c\u1ee7a\t con\t trai\t Pelidae,\t con\t ng\u01b0\u1eddi","kh\u00f4ng\tth\u1ec3\tnh\u01b0\u1ee3ng\tb\u1ed9. [288]\tTi\u1ebfng\tLatin:\tGang,\tn\u00e0ng\th\u1ecfi\tta\tt\u1ea1i\tsao\tta\tkh\u00f4ng\tmu\u1ed1n\tc\u01b0\u1edbi\tn\u00e0ng?\tN\u00e0ng l\u1ee3i\tkh\u1ea9u\tqu\u00e1. [289]\tT\u00e1c\tgi\u1ea3\tm\u1ed9t\tcu\u1ed1n\ts\u00e1ch\tgi\u1ea3n\ty\u1ebfu\t\u0111\u1ea7u\tti\u00ean\tv\u1ec1\tk\u1ebf\tto\u00e1n. [290] *\tTi\u1ebfng\tPh\u00e1p:\tPhilosophe\tde\truelles,\tl\u00e0\tnh\u1eefng\ttri\u1ebft\tgia\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tc\u00e1c\tqu\u00fd\tb\u00e0 ti\u1ebfp\t trong\t khu\u00ea\t ph\u00f2ng,\t khi\t c\u1ea7n\t l\u00e1nh\t m\u1eb7t\t th\u00ec\t n\u1ea5p\t v\u00e0o\t khe\t gi\u1eefa\t th\u00e0nh\t th\u01b0\u1eddng v\u00e0\tt\u01b0\u1eddng,\tti\u1ebfng\tPh\u00e1p\tg\u1ecdi\tl\u00e0\truelle. [291]*\tDaubenton\t(1716-1800):\tNh\u00e0\tt\u1ef1\tnhi\u00ean\th\u1ecdc\tng\u01b0\u1eddi\tPh\u00e1p. [292] *\t \u00d4ng\t ch\u1ee7\t nh\u00e0\t v\u00e0\t v\u1ecb\t s\u01b0\t ph\u00f3\t n\u00f3i\t v\u1ec1\t Calypso\t trong\t Nh\u1eefng\t cu\u1ed9c\t phi\u00eau l\u01b0u\tc\u1ee7a\tT\u00e9l\u00e9maque\tc\u1ee7a\tF\u00e9nelon,\tph\u1ecfng\ttheo\tch\u1ee7\t\u0111\u1ec1\tv\u1ec1\tPhilocl\u00e8s.\tT\u00e9l\u00e9maque \u0111i\tt\u00ecm\tcha\tl\u00e0\tUlysse\tv\u00e0\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tN\u1eef\tho\u00e0ng\tCalypso\t\u0111\u00f3n\tti\u1ebfp\tr\u1ea5t\tn\u1ed3ng\th\u1eadu.\tNh\u00e2n \u0111\u00f3,\tch\u00e0ng\tg\u1eb7p\tEuchar\u00ecs\tv\u00e0\thai\tng\u01b0\u1eddi\ty\u00eau\tnhau\tsay\t\u0111\u1eafm. [293] *\t Calypso\t theo\t \u00c9mile\t hi\u1ec3u\t l\u00e0\t n\u1eef\t ho\u00e0ng\t \u0111\u1ea3o\t Ogygie\t trong\t Odyss\u00e9e, ng\u01b0\u1eddi\t\u0111\u00e3\t\u0111\u00f3n\tnh\u1eadn\tUlysse\tkhi\tch\u00e0ng\tb\u1ecb\t\u0111\u1eafm\tt\u00e0u\tv\u00e0\tgi\u1eef\tch\u00e0ng\t\u1edf\tl\u1ea1i\ttr\u00ean\t\u0111\u1ea3o m\u01b0\u1eddi\tn\u0103m. [294]*\t Philoct\u00e8te:\t Rousseau\t nh\u1ea7m\t Philocl\u00e8s\t th\u00e0nh\t Philoct\u00e8te.\t Philocl\u00e8s\t l\u00e0 nh\u00e2n\t v\u1eadt\t trong\t c\u1ed5\t v\u0103n\t v\u1ec1\t ch\u1ee7\t \u0111\u1ec3\t n\u1ed7i\t gian\t nan\t c\u1ee7a\t m\u1ed9t\t ho\u00e0ng\t t\u1eed\t \u0111i\t t\u00ecm\t vua cha\t b\u1ecb\t m\u1ea5t\t t\u00edch\t (Theo\t Pierre\t Bargelin\t trong\t Rousseau,\t \u00c9mile\t ou\t de\t la \u00e9ducation,\tGall1mard,\t1969). [295]*\t Ti\u1ebfng\t Latin:\t N\u00e0ng\t kh\u00f4ng\t \u0111\u1ec3\t l\u1ed9\t ra,\t m\u1eb7c\t d\u1ea7u\t ph\u1ea5n\t kh\u1edfi\t trong\t l\u00f2ng (Tasse,\tGi\u1ea3i\tPh\u00f3ng\tJ\u00e9ruslem-t\u1eadp\tanh\th\u00f9ng\tca\tin\tn\u0103m\t1575\tng\u1ee3i\tca\tcu\u1ed9c\tth\u1eadp t\u1ef1\tchinh\tdo\tGodefroi\tde\tBouillon\tch\u1ec9\thuy\tn\u0103m\t1099). [296] *\t Ra\t kh\u1ecfi\t l\u00e2u\t \u0111\u00e0i\t ng\u01b0\u1eddi\t ta\t th\u1ea5y\t m\u1ed9t\t khu\t v\u01b0\u1eddn\t r\u1ed9ng\t ch\u1eebng\t b\u1ed1n\t m\u1eabu (kho\u1ea3ng\t2\tha\tng\u00e0y\tnay-ND)\ttr\u1ed3ng\tnh\u1eefng\tc\u00e2y\tto\t\u0111\u1ea7y\thoa,\tcho\tnh\u1eefng\tqu\u1ea3\tl\u00ea, qu\u1ea3\tth\u1ea1ch\tl\u1ef1u,\tv\u00e0\tnhi\u1ec1u\tgi\u1ed1ng\tc\u00e2y\tthu\u1ed9c\tlo\u1ea1i\t\u0111\u1eb9p\tnh\u1ea5t,\tnh\u1eefng\tc\u00e2y\tv\u1ea3\tcho\tqu\u1ea3 ng\u1ecdt\tv\u00e0\tnh\u1eefng\tc\u00e2y\t\u00d4\tliu\txanh\tr\u1eddn.\tQuanh\tn\u0103m\tnh\u1eefng\tc\u00e2y\tn\u00e0y\tkh\u00f4ng\tl\u00fac\tn\u00e0o l\u00e0\tkh\u00f4ng\tc\u00f3\tqu\u1ea3:\tm\u00f9a\t\u0111\u00f4ng\tv\u00e0\tm\u00f9a\th\u00e8,\th\u01a1i\tth\u1edf\tnh\u00e8\tnh\u1eb9\tc\u1ee7a\tgi\u00f3\tt\u00e2y\t\u0111\u1ed3ng\tth\u1eddi","l\u00e0m\tcho\tnh\u1eefng\tc\u00e2y\tn\u00e0y\tth\u00ec\tra\tqu\u1ea3\tc\u00f2n\tnh\u1eefng\tc\u00e2y\tkia\tth\u00ec\tqu\u1ea3\tch\u00edn.\tNg\u01b0\u1eddi\tta th\u1ea5y\ttr\u00e1i\tl\u00ea\tv\u00e0\ttr\u00e1i\tt\u00e1o\tch\u00edn\tgi\u00e0\tv\u00e0\th\u00e9o\t\u0111i\ttr\u00ean\tc\u00e2y,\tqu\u1ea3\tv\u1ea3\tkh\u00f4\t\u0111i\ttr\u00ean\tc\u00e2y\tv\u1ea3, v\u00e0\tc\u1ea3\tch\u00f9m\tc\u00f2n\td\u00ednh\tv\u1edbi\tcu\u1ed1ng.\tC\u00e2y\tnho\tkh\u00f4ng\tbao\tgi\u1edd\tt\u00e0n\tl\u1ee5i\tkh\u00f4ng\tng\u1eebng ra\t nh\u1eefng\t ch\u00f9m\t nho\t m\u1edbi;\t ng\u01b0\u1eddi\t ta\t n\u1ea5u\t ch\u00edn\t v\u00e0\t gi\u1ea7m\t \u0111\u01b0\u1eddng\t nho\t c\u1ee7a\t m\u1ed9t\t s\u1ed1 c\u00e2y\t n\u00e0y\t \u1edf\t kho\u1ea3ng\t r\u1ed9ng\t ngo\u00e0i\t n\u1eafng,\t trong\t khi\t \u1ea5y\t l\u1ea1i\t h\u00e1i\t nho\t \u1edf\t nh\u1eefng\t c\u00e2y kh\u00e1c,\t ch\u1ec9\t \u0111\u1ec3\t l\u1ea1i\t tr\u00ean\t c\u00e2y\t nh\u1eefng\t b\u00f4ng\t hoa,\t nh\u1eefng\t qu\u1ea3\t c\u00f2n\t xanh,\t hay\t nh\u1eefng qu\u1ea3\t \u0111ang\t chuy\u1ec3n\t sang\t m\u00e0u\t th\u1eabm.\t \u1ece\t m\u1ed9t\t \u0111\u1ea7u\t v\u01b0\u1eddn,\t c\u00f3\t hai\t m\u1ea3nh\t \u0111\u1ea5t\t h\u00ecnh vu\u00f4ng,\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tvun\ttr\u1ed3ng\tc\u1ea9n\tth\u1eadn;\tph\u1ee7\t\u0111\u1ea7y\thoa\tquanh\tn\u0103m,\t\u0111\u01b0\u1ee3c\td\u1ef1ng\tl\u00ean\thai b\u1ec3\tch\u1ee9a\tn\u01b0\u1edbc,\tm\u1ed9t\tb\u1ec3\td\u00f9ng\t\u0111\u1ec3\tph\u00e2n\tph\u1ed1i\tn\u01b0\u1edbc\tcho\tc\u1ea3\tkhu\tv\u01b0\u1eddn,\tc\u00f2n\tb\u1ec3\tkia sau\tkhi\td\u1eabn\tn\u01b0\u1edbc\tch\u1ea3y\tqua\tl\u00e2u\t\u0111\u00e0i\tth\u00ec\tn\u01b0\u1edbc\t\u0111\u01b0\u1ee3c\td\u1eabn\tt\u1edbi\tm\u1ed9t\tk\u00e9t\tn\u01b0\u1edbc\t\u0111\u1eb7t\tr\u1ea5t cao\ttrong\tth\u00e0nh\tph\u1ed1\t\u0111\u1ec3\tc\u1ea5p\tn\u01b0\u1edbc\tcho\td\u00e2n\tch\u00fang. Tr\u00ean\t\u0111\u00e2y\tl\u00e0\tm\u00f4\tt\u1ea3\tv\u01b0\u1eddn\tth\u01b0\u1ee3ng\tuy\u1ec3n\tc\u1ee7a\tnh\u00e0\tvua\tAlcino\u0169s,\t\u1edf\ttruy\u1ec7n\tth\u1ee9\tb\u1ea3y c\u1ee7a\tb\u1ed9\tOdyss\u00e9e;\tth\u1eadt\tx\u1ea5u\th\u1ed5\tcho\t\u00f4ng\tgi\u00e0\tHom\u00e8re\tm\u01a1\tm\u1ed9ng\tv\u00e0\tc\u00e1c\t\u00f4ng\tho\u00e0ng th\u1eddi\t \u0111\u1ea1i\t \u1ea5y\t \u1edf\t \u0111\u00f3\t kh\u00f4ng\t c\u00f3\t h\u00e0ng\t r\u00e0o\t m\u1eaft\t c\u00e1o,\t c\u0169ng\t kh\u00f4ng\t th\u1ea5y\t c\u00f3\t c\u00e1c\t pho t\u01b0\u1ee3ng,\tc\u00e1c\tth\u00e1c\tn\u01b0\u1edbc,\tc\u1ea3\tb\u1ed3n\tc\u1ecf\tc\u0169ng\tkh\u00f4ng. \t [297] \tT\u00f4i\t\u0111o\u00e1n\tch\u1eafc\tr\u1eb1ng\tt\u00f4i\tph\u1ea7n\tn\u00e0o\tbi\u1ebft\t\u01a1n\tb\u00e0\tm\u1eb9\t5ophie\tv\u00ec\t\u0111\u00e3\ttr\u00e1nh\tcho x\u00e0\tph\u00f2ng\tkh\u1ecfi\tl\u00e0m\th\u1ea1i\tnh\u1eefng\tb\u00e0n\ttay\tm\u1ec1m\tm\u1ea1i\tnh\u01b0\ttay\tc\u00f4\tm\u00e0\t\u00c9mile\tch\u1eafc\tr\u1ea5t hay\th\u00f4n\tl\u00ean. [298] *\t B\u1ea1n\t c\u1ee7a\t Ulysse\t v\u00e0\t l\u00e0\t s\u01b0\t ph\u00f3\t c\u1ee7a\t T\u00e9l\u00e9maque.\t Theo\t huy\u1ec1n\t tho\u1ea1i\t th\u00ec Ath\u00e9na\t th\u01b0\u1eddng\t l\u1ea5y\t h\u00ecnh\t \u1ea3nh\t c\u1ee7a\t Mentor\t v\u00e0\t l\u1eddi\t n\u00f3i\t c\u1ee7a\t \u00f4ng\t \u0111\u1ec3\t khuy\u00ean\t r\u0103n ng\u01b0\u1eddi\tcon\tc\u1ee7a\tUlysse.\tF\u00e9nelon\t\u0111\u00e3\tph\u1ecfng\ttheo\ttruy\u1ec1n\tth\u1ed1ng\tn\u00e0y\tkhi\tvi\u1ebft\tcu\u1ed1n T\u00e9l\u00e9maque. [299] *\tTh\u01b0\u1eddng\tg\u1ecdi\tl\u00e0\tFranois\tl'Albani,\th\u1ecda\ts\u0129\t\u00dd\tsinh\t\u1edf\tBologne\t(1578-1660). \u0110\u01b0\u1ee3c\tt\u00f4n\tvinh\tl\u00e0\th\u1ecda\ts\u0129\tc\u1ee7a\tv\u1ebb\tki\u1ec1u\tdi\u1ec5m,\tnh\u00e0\tth\u01a1\ttr\u1eef\tt\u00ecnh\tc\u1ee7a\th\u1ed9i\th\u1ecda. [300] *\tH\u1ecda\ts\u0129\tt\u00e0i\tdanh\tc\u1ee7a\ttr\u01b0\u1eddng\tph\u00e1i\tLa\tM\u00e3\t(1488-1520)\tt\u1eebng\ttrang\ttr\u00ed\tcho Vatican,\tch\u1ebft\ttr\u1ebb\tnh\u01b0ng\t\u0111\u1ec3\tl\u1ea1i\tnhi\u1ec1u\tt\u00e1c\tph\u1ea9m\tb\u1ea5t\th\u1ee7\ttrong\t\u0111\u00f3\tc\u00f3\tb\u1ee9c\tc\u00f4\tl\u00e0m v\u01b0\u1eddn\txinh\t\u0111\u1eb9p. [301] *\tJohn\tMilton,\tnh\u00e0\tth\u01a1\tAnh\tsinh\t\u1edf\tLon\tdon\t(1608-1874).\tSau\tkhi\tt\u1eeb\tb\u1ecf binh\tnghi\u1ec7p\tv\u1ec1\tv\u1edbi\tcu\u1ed9c\ts\u1ed1ng\tri\u00eang,\tngh\u00e8o,\tb\u1ecb\tl\u00e3ng\tqu\u00ean,\tl\u1ea1i\tb\u1ecb\tm\u00f9,\t\u00f4ng\t\u0111\u1ecdc cho\tv\u1ee3\tch\u00e9p\tthi\tph\u1ea9m\ttr\u1ee9\tdanh\tThi\u00ean\t\u0111\u01b0\u1eddng\t\u0111\u00e1nh\tm\u1ea5t.","[302] \tLo\u1ea1i\td\u1ed1i\ttr\u00e1\tm\u00e0\tt\u00f4i\thi\u1ec3u\t\u1edf\t\u0111\u00e2y\t\u0111\u1ed1i\tl\u1eadp\tv\u1edbi\tlo\u1ea1i\td\u1ed1i\ttr\u00e1\tph\u00f9\th\u1ee3p\tv\u1edbi\th\u1ecd v\u00e0\tg\u1eafn\tb\u00f3\tch\u1eb7t\tch\u1ebd\tv\u1edbi\tt\u1ef1\tnhi\u00ean,\tm\u1ed9t\t\u0111\u00e0ng\tth\u00ec\tche\t\u0111\u1eady\tnh\u1eefng\tt\u00ecnh\tc\u1ea3m\tc\u00f3\tth\u1eadt c\u1ee7a\tng\u01b0\u1eddi\t\u0111\u00e0n\tb\u00e0,\t\u0111\u00e0ng\tkh\u00e1c\tl\u1ea1i\tl\u00e0\tgi\u1ea3\tb\u1ed9\tnh\u1eefng\tt\u00ecnh\tc\u1ea3m\tm\u00e0\tng\u01b0\u1eddi\t\u0111\u00e0n\tb\u00e0 kh\u00f4ng\th\u1ec1\tc\u00f3.\tM\u1ecdi\tng\u01b0\u1eddi\t\u0111\u00e0n\tb\u00e0\tc\u1ee7a\tgi\u1edbi\tx\u00e3\tgiao\td\u00e0nh\tc\u1ea3\t\u0111\u1eddi\tm\u00ecnh\tcho\tvi\u1ec7c t\u1ea1o\tn\u00ean\tnh\u1eefng\tchi\u1ebfn\tt\u00edch\tt\u1eeb\tt\u00ednh\tnh\u1ea1y\tc\u1ea3m\tgi\u1ea3\tm\u1ea1o\tc\u1ee7a\th\u1ecd,\tv\u00e0\th\u1ecd\tch\u1eb3ng\tbao gi\u1edd\ty\u00eau\tm\u1ed9t\tai\tngo\u00e0i\tb\u00e1n\tthan\tm\u00ecnh. [303] *\t M\u1ed9t\t ch\u00e0ng\t trai\t Hy\t L\u1ea1p\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t H\u00e9ro\t y\u00eau,\t nh\u1ea3y\t xu\u1ed1ng\t n\u01b0\u1edbc\t ch\u1ebft\t \u1edf Hellespont,\tm\u1ed9t\tt\u1ec9nh\tc\u1ee7a\tLa\tM\u00e3. [304] *\tNh\u00e2n\tm\u00e3\tv\u00e0\tl\u00e0\ts\u01b0\tph\u00f3\tc\u1ee7a\tT\u00e9l\u00e9maque,\tnh\u00e2n\tv\u1eadt\tch\u00ednh\ttrong\tcu\u1ed1n\ts\u00e1ch c\u00f9ng\tt\u00ean\tc\u1ee7a\tT\u00e9nelon\tm\u00e0\tSophie\tn\u00f3i\tv\u1edbi\tm\u1eb9\tl\u00e0\tc\u00f4\t\u0111\u00e3\t\u0111\u1ecdc\tv\u00e0\tch\u1ecbu\tnhi\u1ec1u\t\u1ea3nh h\u01b0\u1edfng. [305] \tCh\u0103m\ts\u00f3c\tcho\tm\u1ed9t\tn\u00f4ng\td\u00e2n\t\u0111au\ty\u1ebfu\tth\u00ec\tkh\u00f4ng\tph\u1ea3i\tt\u1ea9y\tru\u1ed9t\tcho\tanh\tta b\u1eb1ng\tc\u00e1ch\tcho\tu\u1ed1ng\tthu\u1ed1c\tx\u1ed5,\tcho\tanh\tta\tu\u1ed1ng\tc\u00e1c\tlo\u1ea1i\tthu\u1ed1c,\tm\u1eddi\tm\u1ed9t\tnh\u00e0 ph\u1eabu\tthu\u1eadt\tt\u1edbi\tcho\tanh\tta.\tNh\u1eefng\tng\u01b0\u1eddi\tngh\u00e8o\tkh\u1ed5\t\u1ea5y\tkhi\t\u0111au\t\u1ed1m\tch\u1eb3ng\tc\u1ea7n \u0111\u1ebfn\t t\u1ea5t\t c\u1ea3\t c\u00e1c\t th\u1ee9\t \u0111\u00f3\t l\u00e0m\t g\u00ec;\t h\u1ecd\t ch\u1ec9\t c\u1ea7n\t c\u00f3\t th\u1ee9c\t \u0103n\t t\u1ed1t\t h\u01a1n\t v\u00e0\t d\u1ed3i\t d\u00e0o\t h\u01a1n. Qu\u00fd\tv\u1ecb\tth\u00ec\th\u00e3y\tnh\u1ecbn\t\u0103n\tkhi\tb\u1ecb\ts\u1ed1t;\tnh\u01b0ng\tkhi\tn\u00f4ng\td\u00e2n\tb\u1ecb\ts\u1ed1t,\txin\tqu\u00fd\tv\u1ecb\th\u00e3y cho\tanh\tta\tth\u1ecbt\tv\u00e0\tr\u01b0\u1ee3u\tvang;\th\u1ea7u\tnh\u01b0\tm\u1ecdi\tb\u1ec7nh\tt\u1eadt\tl\u00e0\tdo\tc\u1ef1c\tkh\u00f3\tv\u00e0\tki\u1ec7t\ts\u1ee9c; n\u01b0\u1edbc\t thu\u1ed1c\t s\u1eafc\t t\u1ed1t\t nh\u1ea5t\t c\u1ee7a\t h\u1ecd\t l\u00e0\t \u1edf\t trong\t h\u1ea7m\t r\u01b0\u1ee3u\t c\u1ee7a\t qu\u00fd\t v\u1ecb,\t ng\u01b0\u1eddi\t b\u00e1n thu\u1ed1c\t\u0111\u1ed9c\tnh\u1ea5t\tc\u1ee7a\th\u1ecd\tph\u1ea3i\tl\u00e0\tb\u00e1c\th\u00e0ng\tth\u1ecbt\tc\u1ee7a\tqu\u00fd\tv\u1ecb. [306] *\t C\u00f4ng\t ch\u00faa\t con\t vua\t Schoen\u00e9ce,\t n\u1ed1i\t ti\u1ebfng\t d\u1ebbo\t dai\t v\u00e0\t nhanh\t nh\u1eb9n,\t c\u00f4 tuy\u00ean\tb\u1ed1\ts\u1ebd\tl\u1ea5y\tai\tch\u1ea1y\tnhanh\th\u01a1n\tc\u00f4.\tAnh\tch\u00e0ng\tHippom\u00e8ne\t\u0111o\u1ea1t\tgi\u1ea3i\tb\u1eb1ng c\u00e1ch\t\u0111\u1ec3\tr\u01a1i\tnh\u1eefng\tth\u1ecfi\tv\u00e0ng\tcho\tc\u00f4\tnh\u1eb7t\tkhi\u1ebfn\tcho\tc\u00f4\tch\u1ea1y\tch\u1eadm\tl\u1ea1i. [307] *\tHercule\tng\u1ed3i\tquay\ts\u1ee3i\td\u01b0\u1edbi\tch\u00e2n\tOmphale,\tl\u00e0m\tc\u00f4ng\tvi\u1ec7c\tc\u1ee7a\t\u0111\u00e0n\tb\u00e0, nay\tSophie\tr\u01a1i\tv\u00e0o\tc\u00f4ng\tvi\u1ec7c\tc\u1ee7a\t\u0111\u00e0n\t\u00f4ng. [308] *\t Ti\u00ean\t n\u1eef,\t ph\u00f9\t th\u1ee7y\t trong\t s\u1eed\t thi\t Odyss\u00e9e\t c\u1ee7a\t Hom\u00e8re,\t ng\u01b0\u1eddi\t \u0111\u00e3\t bi\u1ebfn nh\u1eefng\t chi\u1ebfn\t h\u1eefu\t c\u1ee7a\t Ulysse\t th\u00e0nh\t c\u00e1c\t con\t v\u1eadt\t v\u00e0\t thuy\u1ebft\t ph\u1ee5c\t Ulysse\t \u1edf\t l\u1ea1i tr\u00ean\th\u00f2n\t\u0111\u1ea3o\tc\u1ee7a\tn\u00e0ng\tsau\ttr\u1eadn\tchi\u1ebfn\tth\u00e0nh\tTroie. [309] *\t C\u00f2n\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t g\u1ecdi\t l\u00e0\t \\\"th\u00e1nh\t nh\u00e2n\\\",\t l\u00e0\t m\u1ed9t\t nh\u00e0\t v\u0103n\t v\u00e0\t nh\u00e0\t gi\u1ea3\t kim\t thu\u1eadt v\u00f9ng\t Catalan\t (1235-l315)\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t \u0111\u1eb7t\t bi\u1ec7t\t danh\t l\u00e0\t \u201ck\u1ebb\t cu\u1ed3ng\t t\u01b0\u1edfng\u201d.\t C\u00e1c\t t\u00e1c","ph\u1ea9m\tc\u1ee7a\t\u00f4ng\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tcoi\tl\u00e0\tk\u1ef3\tl\u1ea1\tnh\u1ea5t\tc\u1ee7a\ttri\u1ebft\th\u1ecdc\tkinh\tvi\u1ec7n. [310]*\tT\u00ean\tnh\u1eefng\tnh\u00e0\tdu\th\u00e0nh\tng\u01b0\u1eddi\tPh\u00e1p\t\u0111i\tv\u00f2ng\tquanh\tth\u1ebf\tgi\u1edbi.\tTavernier kh\u00e1m\tph\u00e1\tra\tTh\u1ed5\tNh\u0129\tK\u1ef3,\tBa\tT\u01b0\tv\u00e0\t\u1ea4n\t\u0110\u1ed9. [311]*\t\u201c\u0102n\tng\u01b0\u1eddi\tngh\u0129a\tl\u00e0\tnh\u1edd\tv\u00e0o\ts\u1ee9c\tl\u1ef1c\tng\u01b0\u1eddi\tkh\u00e1c\t\u0111\u1ec3\t\u0111\u1ea1t\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tm\u1ee5c\t\u0111\u00edch c\u1ee7a\tta. [312]*\tL\u00e0\tm\u1ed9t\tng\u01b0\u1eddi\tDo\tTh\u00e1i\tv\u00ec\tkh\u00f4ng\tch\u1ecbu\tb\u00e1n\tru\u1ed9ng\tcho\tnh\u00e0\tvua\tIsra\u1ebdl\tl\u00e0 Achal\tn\u00ean\tb\u1ecb\tnh\u00e0\tvua\tsai\tng\u01b0\u1eddi\tn\u00e9m\t\u0111\u00e1\tcho\t\u0111\u1ebfn\tch\u1ebft. [313]\tN\u1ebfu\tnh\u01b0\tc\u00f3\tm\u1ed9t\tth\u01b0\u1ee3ng\tc\u1ea5p\tchung,\tth\u00ec\tth\u01b0\u1ee3ng\tc\u1ea5p\tn\u00e0y\ts\u1ebd\tkh\u00f4ng\tl\u00e0\tai kh\u00e1c\t ngo\u00e0i\t quy\u1ec1n\t l\u1ee3i\t t\u1ed1i\t th\u01b0\u1ee3ng\t v\u00e0\t l\u00fac\t \u0111\u00f3\t th\u00ec\t lu\u1eadt\t n\u00f4\t l\u1ec7\t h\u00f3a\t c\u0103n\t c\u1ee9\t tr\u00ean quy\u1ec1n\tl\u1ef1c\tt\u1ed1i\tth\u01b0\u1ee3ng,\ts\u1ebd\tkh\u00f4ng\tph\u1ea3i\tl\u00e0\tnguy\u00ean\tt\u1eafc\tc\u1ee7a\tlu\u1eadt\t\u1ea5y. [314] \tNh\u1eefng\tv\u1ea5n\t\u0111\u1ec1\tv\u00e0\tki\u1ebfn\tgi\u1ea3i\tn\u00e0y\tph\u1ea7n\tl\u1edbn\ttr\u00edch\ttrong\tcu\u1ed1n\tKh\u00ea\t\u01b0\u1edbc\tx\u00e3 h\u1ed9i,\tch\u00ednh\tn\u00f3\tl\u1ea1i\ttr\u00edch\tra\tt\u1eeb\tm\u1ed9t\tt\u00e1c\tph\u1ea9m\tl\u1edbn\th\u01a1n,\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tth\u1ef1c\thi\u1ec7n\tm\u00e0\tkh\u00f4ng l\u01b0\u1ee3ng\t\u0111\u01b0\u1ee3c\ts\u1ee9c\tm\u00ecnh,\tv\u00e0\t\u0111\u00e3\tb\u1ecb\tb\u1ecf\tr\u01a1i\tt\u1eeb\tl\u00e2u.\tCu\u1ed1n\ts\u00e1ch\tnh\u1ecf\tm\u00e0\tt\u00f4i\ttr\u00edch\tra\tt\u1eeb \u0111\u00f3\ts\u1ebd\t\u0111\u01b0\u1ee3c\txu\u1ea5t\tb\u1ea3n\tri\u00eang,\tv\u00e0\t\u0111\u00e2y\tl\u00e0\tph\u1ea7n\tt\u00f3m\tl\u01b0\u1ee3c\tc\u1ee7a\tcu\u1ed1n\ts\u00e1ch\t\u0111\u00f3. [315] \tN\u00ean\tnh\u1edb\tr\u1eb1ng,\t\u1edf\t\u0111\u00e2y\tt\u00f4i\tch\u1ec9\tmu\u1ed1n\tn\u00f3i\t\u0111\u1ebfn\tc\u00e1c\ttr\u01b0\u1edfng\tquan\tt\u1ed1i\tcao\thay nguy\u00ean\tth\u1ee7\tqu\u1ed1c\tgia,\tc\u00f2n\tc\u00e1c\ttr\u01b0\u1edfng\tquan\tkh\u00e1c\tch\u1ec9\tl\u00e0\tnh\u1eefng\tk\u1ebb\tthay\tm\u1eb7t\tcho \u00f4ng\tta\t\u1edf\tb\u1ed9\tph\u1eadn\tn\u00e0y\thay\tb\u1ed9\tph\u1eadn\tkh\u00e1c\tm\u00e0\tth\u00f4i. [316]\tTi\u1ebfng\tLatin:\tKh\u00f4ng\td\u00e0nh\tch\u1ed7\tcho\tvi\u1ec7c\tchu\u1ea9n\tb\u1ecb\tth\u1eddi\tchi\u1ebfn,\tc\u0169ng\tch\u1eb3ng d\u00e0nh\tcho\tt\u00ecnh\ttr\u1ea1ng\tan\tto\u00e0n\tth\u1eddi\tb\u00ecnh\t(S\u00e9n\u00e8que). [317]\t T\u1eeb\t khi\t t\u00f4i\t vi\u1ebft\t \u0111i\u1ec1u\t n\u00e0y,\t nh\u1eefng\t l\u00fd\t l\u1ebd\t \u1ee7ng\t h\u1ed9\t \u0111\u00e3\t \u0111\u01b0\u1ee3c\t tr\u00ecnh\t b\u00e0y\t trong \u0111o\u1ea1n\ttr\u00edch\td\u1ef1\t\u00e1n\tn\u00e0y;\tnh\u1eefng\tl\u00fd\tl\u1ebd\tch\u1ed1ng\tl\u1ea1i\t\u00edt\tra\tl\u00e0\tnh\u1eefng\tl\u00fd\tl\u1ebd\tm\u00e0\tt\u00f4i\tcho\tl\u00e0 v\u1eefng\tch\u1eafc,\ts\u1ebd\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tt\u00ecm\tth\u1ea5y\ttrong\tm\u1ed9t\tt\u1eadp\tb\u00e0i\tvi\u1ebft\tti\u1ebfp\ttheo\tc\u1ee7a\tch\u00ednh\t\u0111o\u1ea1n tr\u00edch\tn\u00e0y. [318]\tT\u00f4i\tch\u1ec9\tbi\u1ebft\tc\u00f3\tm\u1ed9t\tngo\u1ea1i\tl\u1ec7\t\u0111\u1ed9c\tnh\u1ea5t\tl\u00e0\tn\u01b0\u1edbc\tT\u00e0u. [319] \t Ti\u1ebfng\t Latin:\t \u0110\u00e2y\t l\u00e0\t nh\u1eefng\t l\u1eddi\t ch\u00fac\t c\u1ee7a\t t\u00f4i:\t m\u1ed9t\t th\u1eeda\t \u0111\u1ea5t\t r\u1ed9ng\t v\u1eeba","ph\u1ea3i. [320] \t\u1ede\tPh\u00e1p,\t\u0111\u00e0n\tb\u00e0\tth\u01b0\u1eddng\tphai\tnh\u1ea1t\ttr\u01b0\u1edbc;\tv\u00e0\t\u0111i\u1ec1u\t\u0111\u00f3\tph\u1ea3i\tx\u1ea3y\t\u0111\u1ebfn,\tb\u1edfi\tv\u00ec \u00edt\tti\u1ebft\tch\u1ebf\t\u0111\u01b0\u1ee3c,\tv\u00e0\tl\u1ea1i\tch\u1ec9\tmu\u1ed1n\t\u0111\u01b0\u1ee3c\tt\u00f4n\ttr\u1ecdng,\tkhi\tng\u01b0\u1eddi\tch\u1ed3ng\tkh\u00f4ng\tc\u00f2n \u0111em\tl\u1ea1i\t\u0111i\u1ec1u\t\u0111\u00f3\tcho\th\u1ecd\tth\u00ec\tng\u01b0\u1eddi\tta\tch\u1eb3ng\tm\u1ea5y\t\u0111\u1ec3\t\u00fd\t\u0111\u1ebfn\tcon\tng\u01b0\u1eddi\tanh\tta.\t\u1ede \t nh\u1eefng\t n\u01b0\u1edbc\t kh\u00e1c\t th\u00ec\t tr\u00e1i\t l\u1ea1i,\t ch\u00ednh\t ng\u01b0\u1eddi\t ch\u1ed3ng\t phai\t nh\u1ea1t\t tr\u01b0\u1edbc;\t \u0111\u00f3\t l\u00e0\t v\u00ec nh\u1eefng\tng\u01b0\u1eddi\tv\u1ee3,\tchung\tthu\u1ef7,\tnh\u01b0ng\tthi\u1ebfu\tth\u1eadn\ttr\u1ecdng,\tn\u00ean\tc\u1ee9\tquay\tl\u1ea5y\tch\u1ed3ng v\u00ec\t nh\u1eefng\t ham\t mu\u1ed1n\t c\u1ee7a\t m\u00ecnh,\t l\u00e0m\t cho\t ch\u1ed3ng\t ch\u00e1n\t v\u1ee3.\t Nh\u1eefng\t s\u1ef1\t th\u1eadt\t ph\u1ed5 bi\u1ebfn\tn\u00e0y\tc\u00f3\tth\u1ec3\tc\u00f2n\tnhi\u1ec1u\tngo\u1ea1i\tl\u1ec7;\tnh\u01b0ng\tt\u00f4i\ttin\tr\u1eb1ng\t\u0111\u1ebfn\tnay\t\u0111\u1ec1u\tl\u00e0\ts\u1ef1\tth\u1eadt ph\u1ed5\tbi\u1ebfn\tc\u1ea3."]
Search
Read the Text Version
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
- 40
- 41
- 42
- 43
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48
- 49
- 50
- 51
- 52
- 53
- 54
- 55
- 56
- 57
- 58
- 59
- 60
- 61
- 62
- 63
- 64
- 65
- 66
- 67
- 68
- 69
- 70
- 71
- 72
- 73
- 74
- 75
- 76
- 77
- 78
- 79
- 80
- 81
- 82
- 83
- 84
- 85
- 86
- 87
- 88
- 89
- 90
- 91
- 92
- 93
- 94
- 95
- 96
- 97
- 98
- 99
- 100
- 101
- 102
- 103
- 104
- 105
- 106
- 107
- 108
- 109
- 110
- 111
- 112
- 113
- 114
- 115
- 116
- 117
- 118
- 119
- 120
- 121
- 122
- 123
- 124
- 125
- 126
- 127
- 128
- 129
- 130
- 131
- 132
- 133
- 134
- 135
- 136
- 137
- 138
- 139
- 140
- 141
- 142
- 143
- 144
- 145
- 146
- 147
- 148
- 149
- 150
- 151
- 152
- 153
- 154
- 155
- 156
- 157
- 158
- 159
- 160
- 161
- 162
- 163
- 164
- 165
- 166
- 167
- 168
- 169
- 170
- 171
- 172
- 173
- 174
- 175
- 176
- 177
- 178
- 179
- 180
- 181
- 182
- 183
- 184
- 185
- 186
- 187
- 188
- 189
- 190
- 191
- 192
- 193
- 194
- 195
- 196
- 197
- 198
- 199
- 200
- 201
- 202
- 203
- 204
- 205
- 206
- 207
- 208
- 209
- 210
- 211
- 212
- 213
- 214
- 215
- 216
- 217
- 218
- 219
- 220
- 221
- 222
- 223
- 224
- 225
- 226
- 227
- 228
- 229
- 230
- 231
- 232
- 233
- 234
- 235
- 236
- 237
- 238
- 239
- 240
- 241
- 242
- 243
- 244
- 245
- 246
- 247
- 248
- 249
- 250
- 251
- 252
- 253
- 254
- 255
- 256
- 257
- 258
- 259
- 260
- 261
- 262
- 263
- 264
- 265
- 266
- 267
- 268
- 269
- 270
- 271
- 272
- 273
- 274
- 275
- 276
- 277
- 278
- 279
- 280
- 281
- 282
- 283
- 284
- 285
- 286
- 287
- 288
- 289
- 290
- 291
- 292
- 293
- 294
- 295
- 296
- 297
- 298
- 299
- 300
- 301
- 302
- 303
- 304
- 305
- 306
- 307
- 308
- 309
- 310
- 311
- 312
- 313
- 314
- 315
- 316
- 317
- 318
- 319
- 320
- 321
- 322
- 323
- 324
- 325
- 326
- 327
- 328
- 329
- 330
- 331
- 332
- 333
- 334
- 335
- 336
- 337
- 338
- 339
- 340
- 341
- 342
- 343
- 344
- 345
- 346
- 347
- 348
- 349
- 350
- 351
- 352
- 353
- 354
- 355
- 356
- 357
- 358
- 359
- 360
- 361
- 362
- 363
- 364
- 365
- 366
- 367
- 368
- 369
- 370
- 371
- 372
- 373
- 374
- 375
- 376
- 377
- 378
- 379
- 380
- 381
- 382
- 383
- 384
- 385
- 386
- 387
- 388
- 389
- 390
- 391
- 392
- 393
- 394
- 395
- 396
- 397
- 398
- 399
- 400
- 401
- 402
- 403
- 404
- 405
- 406
- 407
- 408
- 409
- 410
- 411
- 412
- 413
- 414
- 415
- 416
- 417
- 418
- 419
- 420
- 421
- 422
- 423
- 424
- 425
- 426
- 427
- 428
- 429
- 430
- 431
- 432
- 433
- 434
- 435
- 436
- 437
- 438
- 439
- 440
- 441
- 442
- 443
- 444
- 445
- 446
- 447
- 448
- 449
- 450
- 451
- 452
- 453
- 454
- 455
- 456
- 457
- 458
- 459
- 460
- 461
- 462
- 463
- 464
- 465
- 466
- 467
- 468
- 469
- 470
- 471
- 472
- 473
- 474
- 475
- 476
- 477
- 478
- 479
- 480
- 481
- 482
- 483
- 484
- 485
- 486
- 487
- 488
- 489
- 490
- 491
- 492
- 493
- 494
- 495
- 496
- 497
- 498
- 499
- 500
- 501
- 502
- 503
- 504
- 505
- 506
- 507
- 508
- 509
- 510
- 511
- 512
- 513
- 514
- 515
- 516
- 517
- 518
- 519
- 520
- 521
- 522
- 523
- 524
- 525
- 526
- 527
- 528
- 529
- 530
- 531
- 532
- 533
- 534
- 535
- 536
- 537
- 538
- 539
- 540
- 541
- 542
- 543
- 544
- 545
- 546
- 547
- 548
- 549
- 550
- 551
- 552
- 553
- 554
- 555
- 556
- 557
- 558
- 559
- 560
- 561
- 562
- 563
- 564
- 565
- 566
- 567
- 568
- 569
- 570
- 571
- 572
- 573
- 574
- 575
- 576
- 577
- 578
- 579
- 580
- 581
- 582
- 583
- 584
- 585
- 586
- 587
- 588
- 589
- 590
- 591
- 592
- 593
- 594
- 595
- 596
- 597
- 598
- 599
- 600
- 601
- 602
- 603
- 604
- 605
- 606
- 607
- 608
- 609
- 610
- 611
- 612
- 613
- 614
- 615
- 616
- 617
- 618
- 619
- 620
- 621
- 622
- 623
- 624
- 625
- 626
- 627
- 628
- 629
- 630
- 631
- 632
- 633
- 634
- 635
- 636
- 637
- 638
- 639
- 640
- 641
- 642
- 643
- 644
- 645
- 646
- 647
- 648
- 649
- 650
- 651
- 652
- 653
- 654
- 655
- 656
- 657
- 658
- 659
- 660
- 661
- 662
- 663
- 664
- 665
- 666
- 667
- 668
- 669
- 670
- 671
- 672
- 673
- 674
- 675