ໂຄງການວິໄຈການໄດ້ມາຊຶ່ງຫຼັກຖານທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍ the principle of the Court's admissibility of unlawfully obtained evidence by confession of the accused or defendant

ສາລະພາບທ່ ບີ ່ ໍຖກື ຕອ້ ງຕາມລະບບົ ກດົ ໝາຍ Common Law ແລະ ການໄດຄ້ ໍາຮບັ ສາລະພາບທ່ ບີ ່ ໍຖກື ຕອ້ ງ ຕາມລະບບົ ກດົ ໝາຍ Civil Law ດ່ ງັ ນ:ີ້ ການໄດຄ້ ໍາໃຫກ້ ານຮບັ ສາລະພາບທ່ ບີ ່ ໍຖກື ຕອ້ ງຕາມກດົ ໝາຍຂອງລະບບົ ກດົ ໝາຍ Common Law ກຈໍ ະມຄີ ວາມແຕກຕ່ າງກນັ ລະຫວ່ າງປະເທດສະຫະລດັ ອາເມລກິ າ ແລະ ປະເທດອງັ ກດິ ຄ:ື ປະເທດສະຫະລດັ ອາເມລກິ າຈະມຄີ ວາມເຄ່ ງັ ຄດັ ໃນເລ່ ອື ງການໄດຫ້ ຼກັ ຖານມາດວ້ ຍວທິ ກີ ານທ່ ບີ ່ ໍຖກື ຕອ້ ງ ໝາຍຄວາມວ່ າຖາ້ ການ ໄດຮ້ ບັ ຄໍາຮບັ ສາລະພາບນນັ້ ມາດວ້ ຍວທິ ກີ ານໃດກໍຕາມທ່ ບີ ່ ໍຖກື ຕອ້ ງຕາມກດົ ໝາຍສານຈະບ່ ໍຮບັ ຟງັ ເປນັ ຫຼກັ ຖານເລຍີ ແລະ ກງົ ກນັ ຂາ້ ມປະເທດອງັ ກດິ ສານຈະພຈິ າລະນາກ່ ອນວ່ າການໄດຫ້ ຼກັ ຖານທ່ ບີ ່ ໍຖກື ຕອ້ ງນນັ້ ມຜີ ນົ ກະທບົ ຕ່ ໍໂຄງສາ້ ງຂອງກດົ ໝາຍ ແລະ ບ່ ໍສາ້ ງຄວາມຮາ້ ຍແຮງຕ່ ໍລະບບົ ຄວາມຍຸຕທິ ໍາແລວ້ ສານຈະຍງັ ຮບັ ຟງັ ເປນັ ຫຼກັ ຖານຢ່ ູ ເວນັ້ ແຕ່ ວ່ າການໄດຄ້ ໍາຮບັ ສາລະພາບນນັ້ ຫາກກະທບົ ກບັ ສ່ ງິ ທ່ ກີ ່ າວມານນັ້ ສານຈ່ ງຶ ຈະຮບັ ຟງັ ເປນັ ຫກຼັ ຖານໄດ.້ ໃນກໍລະນີຂອງລະບົບກົດໝາຍ Civil Law ຊ່ ຶງໄດແ້ ກ່ ປະເທດຍ່ ີປ່ ຸ ນ, ເຢຍລະມັນ ແລະ ປະເທດຝຣ່ ງັ ໂດຍຫຼກັ ການແລວ້ ຈະມກີ ດົ ໝາຍກໍາໄວວ້ ່ າຄໍາຮບັ ສາລະພາບທ່ ໄີ ດມ້ າດວ້ ຍການຕວົ ະຍວົ ະຫຼອກ ລວງ, ບງັ ຄບັ ນາບຂ່ ູ, ທຸບຕທີ ໍລະມານ ແລະ ມຄີ ວາມສ່ ຽງຕ່ ໍຄວາມເປນັ ເສລພີ າບໃນການໃຫກ້ ານຈະໃຊເ້ ປນັ ຫຼກັ ຖານບ່ ໍໄດ້ ແຕ່ ເຖງິ ຢ່ າງໃດກໍຕາມກດົ ໝາຍຍງັ ກໍາ◌ົດໃຫສ້ ານເປນັ ຜູມ້ ອີ ໍານາດໃນການວນິ ດິ ໄສ ຫຼື ໃຊດ້ ຸນ ພນິ ດິ ໃນການພຈິ າລະນາວ່ າການໄດຄ້ ໍາຮບັ ສາລະພາບນນັ້ ດວ້ ຍວທິ ກີ ານທ່ ບີ ່ ໍຖກື ຕອ້ ງໃນລະດບັ ໃດຄວນໃຊໄ້ ດ້ ແລະ ໃນລະດບັ ໃດໃຊບ້ ່ ໍໄດ້ ໝາຍຄວາມວ່ າສານຈະພຈິ າລະນາເປນັ ແຕ່ ລະລາຍຄະດໄີ ປ ໝາຍຄວາມວ່ າກດົ ໝ າຍກໍຍງັ ກໍານດົ ໃຫສ້ ານເປນັ ຜູພ້ ນິ ດິ ໄສວ່ າຫຼກັ ຖານທ່ ໄີ ດມ້ າດວ້ ຍການບ່ ໍຖກື ຕອ້ ງ, ບ່ ໍມຄີ ວາມເປນັ ເສລພີ າບໃນ ການໃຫກ້ ານວ່ າຈະໃຊເ້ ປນັ ຫຼກັ ຖານໄດ້ ຫຼື ບ່ ໍ, ການໃຫສ້ ານມອີ ໍານາດໃນການວນິ ດິ ໄສຈ່ ງຶ ມຄີ ວາມຖກື ຕອ້ ງ ແລະ ເປນັ ຄວາມເໝາະສມົ ວ່ າຫຼກັ ຖານນນັ້ ຈະໃຊໄ້ ດ້ ຫຼື ບ່ ໍໄດນ້ ນັ້ ເອງ. 2. ຂໍສ້ ະເໜີ ຈາກການສກຶ ສາບນັ ຫາການໄດມ້ າຊ່ ງຶ ຄໍາຮບັ ສາລະພາບຂອງຜູຖ້ ກື ຫາ ຫຼື ຈາໍ ເລຍີ ດວ້ ຍວທິ ກີ ານທ່ ບີ ່ ໍ ຖືກຕອ້ ງຕາມກດົ ໝາຍຕາມກດົ ໝາຍຂອງ ສປປ ລາວ ໂດຍປຽບທຽບກບັ ກດົ ໝາຍຂອງຕ່ າງປະເທດໂດຍ ສະເພາະແມ່ ນບນັ ດາປະເທດທ່ ໃີ ຊລ້ ະບບົ ກດົ ໝາຍ Common Law ແລະ ບນັ ດາປະເທດທ່ ໃີ ຊລ້ ະບບົ ກດົ ໝ າຍ Civil Law ແລວ້ ຈ່ ງຶ ມຂີ ໍສ້ ະເໜດີ ່ ງັ ນ:ີ້ - ກົດໝາຍວ່ າດວ້ ຍການດໍາເນີນຄະດີອາຍາມາດຕາ 36 ວັກ 3 ທ່ ີກໍານົດວ່ າ “ຄໍາໃຫກ້ ານຮັບ ສາລະພາບຂອງຜູຖ້ ກື ຫາ ຫຼື ຈາໍ ເລຍີ ທ່ ໄີ ດມ້ າດວ້ ຍການກະທໍາອ່ນື ທ່ ບີ ່ ໍຖກື ຕອ້ ງຕາມກດົ ໝາຍ ຈະໃຊເ້ ປນັ ຫຼກັ ຖານໃນຄະດບີ ່ ໍໄດ”້ ແລະ ມາດຕາ 42 ວກັ 1 ວກັ 2 ທ່ ກີ ໍານດົ ວ່ າ “ຂໍມ້ ູນທ່ ໄີ ດມ້ າດວ້ ຍການລະເມດີ ກດົ ໝາຍ ສະບບັ ນຈີ ້ ະບ່ ໍຖເື ປນັ ຫຼກັ ຖານໃນຄະດອີ າຍາ. ຂໍມ້ ູນທ່ ບີ ່ ໍຖເື ປນັ ຫຼກັ ຖານໄດນ້ ນັ ້ ຈະບ່ ໍມຜີ ນົ ທາງດາ້ ນກດົ ໝາຍ ແລະ ບ່ ໍສາມາດໃຊເ້ ປນັ ພນື ້ ຖານໃນການດໍາເນນີ ຄະດອີ າຍາ” ນເີ້ ຫນັ ວ່ າເປນັ ການກາໍ ນດົ ທ່ ກີ ວາ້ ງເກນີ ໄປຈ່ ງຶ ເປນັ 43

ການຍາກແກ່ ການປະຕບິ ດັ ຂອງເຈາົ້ ໜາ້ ທ່ .ີ ດ່ ງັ ນນັ້ , ຈ່ ງຶ ສະເໜວີ ່ າກດົ ໝາຍຄວນກໍານດົ ເລ່ ອື ງການໄດຄ້ ໍາຮບັ ສາລະພາບມາດວ້ ຍວທິ ກີ ານທ່ ຜີ ູຖ້ ກື ຫາ ຫຼື ຈາໍ ເລຍີ ບ່ ໍມເີ ສລພີ າບທ່ ຈີ ະໃຫກ້ ານໃນເວລານນັ້ ມຄີ ວາມສ່ ຽງທ່ ຈີ ະ ເປນັ ຄໍາຮບັ ສາລະພາບທ່ ບີ ່ ໍມຄີ ວາມຈງິ ແລະ ຈະບ່ ໍໃຫຖ້ ເື ປນັ ຫກຼັ ຖານ; - ກົດໝາຍວ່ າດວ້ ຍການດໍາເນີນຄະດີອາຍາມາດຕາ 36 ວັກ 3 ທ່ ີກໍານົດວ່ າ “ຄໍາໃຫກ້ ານຮັບ ສາລະພາບຂອງຜູຖ້ ືກຫາ ຫຼື ຈໍາເລີຍທ່ ີໄດມ້ າດວ້ ຍການຕົວະຍວົ ະຫຼອກລວງ, ບັງຄົບ, ນາບຂ່ ູ, ທຸບຕີ, ທໍລະມານ ຈະໃຊເ້ ປນັ ຫຼກັ ຖານບ່ ໍໄດ້ ” ນເີ້ ຫນັ ວ່ າການດໍາເນນີ ຄະດຂີ ອງເຈາົ້ ໜາ້ ທ່ ມີ ຄີ ວາມສ່ ຽງທ່ ຈີ ະເຮດັ ໃຫຜ້ ູ ້ ກະທໍາຜດິ ຫຸຼດພນົ້ ຈາກການຖກື ລງົ ໂທດໄປໄດ.້ ດ່ ງັ ນນັ້ , ເມ່ ອື ຊ່ ງັ ນາໍ້ ໜກັ ລະຫວ່ າງການລະເມດີ ກດົ ໝາຍທ່ ເີ ປນັ ການການຕວົ ະຍວົ ະຫຼອກລວງ, ບງັ ຄບົ , ນາບຂ່ ູ, ທຸບຕ,ີ ທໍລະມານ ແລະ ປະໂຫຍດທ່ ຈີ ະໄດຈ້ າກການດໍາເນນີ ຄະດແີ ລວ້ ກດົ ໝາຍກໍບ່ ໍຄວນກໍານດົ ເຄ່ ງັ ຄດັ ວ່ າລະເມດີ ກດົ ໝາຍນນັ້ ເປນັ ພຽງແຕ່ ການລະເມດີ ໜອ້ ຍດຽວຈະ ເປັນຜນົ ໃຫຄ້ ໍາຮບັ ສາລະພາບນນັ້ ໃຊເ້ ປັນຫຼກັ ຖານບ່ ໍໄດເ້ ລຍີ ທງັ ນເີ້ ພາະວ່ າການລະເມດີ ນນັ້ ເມ່ ອື ຊ່ ງັ ນໍາ້ ໜກັ ແລວ້ ເຫນັ ວ່ າບ່ ໍໄດກ້ ະທບົ ຕ່ ໍລະບບົ ໂຄງສາ້ ງຂອງຄວາມຍຸຕທິ ໍາແລວ້ , ຄໍາຮບັ ສາລະພາບທ່ ໄີ ດມ້ ານນັ້ ກໍຄວນໃຊ້ ໄດ;້ - ກດົ ໝາຍກໍານດົ ຜນົ ຂອງການລະເມດີ ກດົ ໝາຍດວ້ ຍການເອາົ ຄໍາໃຫກ້ ານຂອງຜູຖ້ ກື ຫາ ຫຼື ຈາໍ ເລຍີ ດວ້ ຍວິທີການຕົວະຍວົ ະຫຼອກລວງ, ບັງຄັບ, ນາມຂ່ ູ, ທຸບຕີ, ທໍລະມານ ແລວ້ ໃຊບ້ ່ ໍໄດນ້ ນັ້ ເຫນັ ວ່ າໃນ ການຈດັ ຕງັ້ ປະຕບິ ດັ ຂອງສານແຕ່ ລະແຂວງ ຫຼື ແຕ່ ລະເຂດບ່ ໍເປນັ ເອກະພາບກນັ . ດ່ ງັ ນນັ້ , ຈ່ ງຶ ສະເໜວີ ່ າສານ ປະຊາຊນົ ສູງສຸດຄວນມຄີ ໍາພພິ າກສາທ່ ເີ ປນັ ປະເພນສີ ານ ຫຼື ມຄີ ໍາແນະນາໍ ໃນການຕຄີ ວາມໝາຍຂອງການໄດຄ້ ໍາ ຮບັ ສາລະພາບຂອງຜູຖ້ ກື ຫາ ຫຼື ຈາໍ ເລຍີ ມາດວ້ ຍການຕວົ ະຍວົ ະຫຼອກລວງ, ບງັ ຄບົ , ນາບຂ່ ູ, ທຸບຕ,ີ ທໍລະມານ ຫຼື ການກະທໍາອ່ ນື ທ່ ບີ ່ ໍຖກື ຕອ້ ງຕາມກດົ ໝາຍຈະໃຊເ້ ປນັ ຫກຼັ ຖານບ່ ໍໄດນ້ ມີ້ ຄີ ວາມໝາຍວ່ າແນວໃດ; - ການກາໍ ນດົ ຫຼກັ ການຮບັ ຟງັ ຄໍາໃຫກ້ ານຮບັ ສາລະພາບຂອງຜູຖ້ ກື ຫາ ຫຼື ຈາໍ ເລຍີ ໃນກດົ ໝາຍຍງັ ເປນັ ເລ່ ອື ງໃໝ່ ສໍາລບັ ຜູປ້ ະຕບິ ດັ ກດົ ໝາຍໂດຍສະເພາະແມ່ ນເຈາົ້ ໜາ້ ທ່ ສີ ບື ສວນ-ສອບສວນ, ພະນກັ ງານໄອຍະ ການ ແລະ ຜູພ້ ພິ າກສາ. ດ່ ງັ ນນັ້ , ຈ່ ງຶ ສະເໜໃີ ຫມ້ ກີ ານເຮດັ ການຄນົ້ ຄວາ້ ຫວົ ຂໍ້ ຫຼື ປະເດນັ ທ່ ໃີ ກຄ້ ຽງກນັ ເພ່ ອື ເປນັ ຂໍມ້ ນູ ທາງວຊິ າການໃນການປບັ ປຸງແກໄ້ ຂກດົ ໝາຍຕ່ ໍໄປ. 44

ເອກະສານອາ້ ງອງີ ເອກະສານພາສາລາວ ສະພາແຫ່ ງຊາດ. (2017). ກົດໝາຍວ່ າດວ້ ຍການດໍາເນີນຄະດີອາຍາສະບັບປັບປຸ ງປີ 2017, ເລກທີ 37/ສພຊ, ລງົ ວນັ ທີ 14 ພະຈກິ 2017. ສະພາແຫ່ ງຊາດ. (2017). ປະມວນກດົ ໝາຍອາຍາປີ 2017, ເລກທີ 26/ສພຊ, ລງົ ວນັ ທີ 17 ພດຶ ສະພາ 2017. ວຽງວໄິ ລ ທ່ ຽງຈນັ ໄຊ ພອ້ ມຄະນະ. (2014). ຄ່ ູມກື ານດໍາເນນີ ຄະດອີ າຍາ. ຄະນະນຕິ ສິ າດ ແລະ ລດັ ຖະສາດ. ມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫ່ ງຊາດ. ໂຮມພມິ ເທບປນັ ຍາ. ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ . ປມຶ້ ຖາມ-ຕອບຄະນະຄນົ້ ຄວາ້ ກດົ ໝາຍວ່ າດວ້ ຍການດໍາເນນີ ຄະດອີ າຍາ, 2019 ປຶມ້ ຄ່ ູມກື ານດໍາເນນີ ຄະດອີ າຍາຢ່ ູສປປ ລາວ, ຄະນະຄນົ້ ຄວາ້ ກດົ ໝາຍວ່ າດວ້ ຍການດໍາເນນີ ຄະດອີ າຍາ, ປີ 2014 ເອກະສານພາສາຕ່ າງປະເທດ ການຈະນາ ນະວະໄຕລາກ. (2012), ປັນຫາການຄນົ້ ຫາຄວາມຈງິ ກໍລະນຈີ ໍາເລີຍຮບັ ສາລະພາບໃນຊນັ້ ພຈິ າລະນາ. ວທິ ະຍານພິ ນົ ປະລນິ ຍາໂທ, ມະຫາວທິ ະຍາໄລທຸລະກດິ ບນັ ດດິ ( ພາສາໄທ) ປມຶ້ ອະທບິ າຍກດົ ໝາຍດໍາເນນີ ຄະດອີ າຍາ, ເຫມຼັ້ ທ2ີ , ໜາ້ 491, ທ່ ານ ຄະນະກະມິ ຄະຊໂິ ອະ. ລດັ ຖະສະພາຝຣງັ . (1959). Code de procédure pénale (ປະມວນກດົ ໝາຍອາຍາປະເທດຝຣງັ ) Bernard Bouloc. (2015). Procédure pénale (ພາສາຝຣງັ ). Dalloz Desportes Federic. (2013). Traite de procedure penale (ພາສາຝຣງັ ). Economica Wang chenchen. (2019). Encadrement de la liberté de la preuve dans la procédure pénale: étude comparée france-chine. ວທິ ະຍານພິ ນົ ປະລນິ ຍາເອກ. ມະຫາວທິ ະຍາ ເມອື ງບ໋ອກໂດ, ປະເທດຝຣງັ