ບາດເຈບັ ຫຼື ເສຍຊວີ ດິ ກ່ ຖໍ ວື ່ າເປນັ ເຫດສຸດວໄິ ສເປນັ ຕນົ້ ແພດໝໍໄດໃ້ ຫກ້ ານຊ່ ວຍເຫຼອື ຫຼງັ ຈາກເກດີ ອາການແພ້ ຢາຢ່ າງຮຸ ນແຮງດວ້ ຍຂນັ້ ຕອນອ່ ນື ທ່ ເີ ໝາະສມົ ຫຼື ໄດຊ້ ່ ວຍເຫຼອື ແມ່ ມານ ດວ້ ຍການຜ່ າຕດັ ເພ່ ອື ເອາົ ເດກັ ອອກ ເພາະຮູວ້ ່ າແມ່ ມານມພີ ະຍາດປະຈາໍ ຕວົ ຫຼື ຕດັ ສນິ ໃຈໃຫກ້ ານຊ່ ວຍເຫຼອື ຊວີ ດິ ຂອງແມ່ ດກີ ວ່ າ ຊ່ ງຶ ອາດຈະເຮດັ ເດກັ ໃນທອ້ ງເສຍຊວີ ດິ ໃນກລໍ ະນສີ ຸກເສນີ ກ່ ຖໍ ວື ່ າເປນັ ເຫດຜນົ ທ່ ສີ ມົ ເຫດສມົ ຜນົ ແລະ ການເສຍຊວີ ດິ ກ່ ເໍ ປນັ ທ່ ີ ບ່ ໍສາມາດປອ້ ງກນັ ໄດ.້ ນອກຈາກນ,ີ້ ເຫດສຸດວໄິ ສທາງການແພດຍງັ ກ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ກໍລະນສີ ຸກເສນີ ທ່ ແີ ມ່ ມານມາຂໍເກດີ ລູກ ກ່ ອນກາໍ ນດົ ເນ່ ອື ງຈາກອຸບດັ ຕເິ ຫດບາດເຈບັ ຫຼື ລມົ້ ຈນົ ເຮດັ ໃຫເ້ ສຍເລອື ດຫຼາຍ, ກລໍ ະນີ ຫຼື ໃນສະຖານະການ ຄດື ່ ງັ ກ່ າວແພດໝໍທ່ ຮີ ບັ ຜດິ ຊອບກ່ ຕໍ ອ້ ງຮູວ້ ່ າຈະໃຫກ້ ານຊ່ ວຍເຫຼອື ຫຼື ແກໄ້ ຂເບອື້ ງຕນົ້ ຄແື ນວໃດເພ່ ອື ໃຫສ້ ອດ ຄ່ ອງຕາມເຫດການ ຫຼື ສະຖານະການຄວາມເປນັ ຈງິ ໃນເວລານນັ້ . ເມ່ ອື ໄດໃ້ ຫກ້ ານຊ່ ວຍເຫຼອື ເຖງິ ທ່ ສີ ຸດແລວ້ ແຕ່ ກ່ ຍໍ ງັ ມຄີ ວາມເສຍຫາຍເກດີ ຂນຶ້ ຕ່ ໍຊວີ ດິ ຂອງຄນົ ເຈບັ ກ່ ຖໍ ວື ່ າເກດີ ຂນຶ້ ຈາກເຫດສຸດວໄິ ສ ຫຼື ເກດີ ຈາກສາເຫດ ຂອງຄນົ ເຈບັ ເອງ. ອງີ ຕາມຂໍມ້ ູນສໍາພາດຈາກແພດໝໍຜູປ້ ະຕບິ ດັ ໜາ້ ທ່ ໂີ ດຍສະເພາະໃນໂຮງໝໍແຂວງ ຫຼື ຂນັ້ ທອ້ ງຖ່ ນິ ປະກດົ ວ່ າການເສຍຊວີ ດິ ຂອງແມ່ ແລະ ເດກັ ໃນໄລຍະຜ່ ານມາມຄີ :ື ແມ່ ມານເຈບັ ທອ້ ງເກດີ ລູກຖກື ນໍາສ່ ງົ ມາ ແຕ່ ໂຮງໝໍເມອື ງມາໂຮງໝໍແຂວງຈະມອີ າການຊກັ , ເສຍເລອື ດຫຼາຍ, ໝດົ ສະຕິ ຫຼື ເວາົ້ ລວມແລວ້ ມອີ າການ ເຈບັ ໜກັ ຊ່ ງຶ ເມ່ ອື ສ່ ງົ ມາຮອດໂຮງໝໍແຂວງ, ແພດໝໍທ່ ຮີ ບັ ຜດິ ຊອບຄນົ ເຈບັ ນນັ້ ກ່ ໍບ່ ໍສາມາດຊ່ ວຍເຫຼອື ກອບ ກເູ້ ອາົ ຊວີ ດິ ຂອງແມ່ ແລະ ເດກັ ໄວໄ້ ດ.້ ສ່ ວນຫຼາຍຈະເປນັ ອາການຂອງແມ່ ທ່ ເີ ຂາົ້ ມາໃນກລໍ ະນສີ ຸກເສນີ , ຖກື ສ່ ງົ ຕ່ ໍມາແຕ່ ເຂດຫ່ າງໄກ ແລະ ແມ່ ມອີ າການບາດເຈບັ ທ່ ຮີ ຸ ນແຮງຜ່ ານມາຫຼາຍຊ່ ວົ ໂມງ. ຍ່ ງິ ໄປກວ່ ານນັ້ , ເນ່ ອື ງ ຈາກຄວາມເຊ່ ອື ຂອງບາງຊນົ ເຜ່ າົ ຈະໃຫແ້ ມ່ ຖພື າມານໄປເກດີ ລູກຢ່ ູໃນປ່ າຕາມລໍາພງັ ຫຼາຍວນັ ຊ່ ງຶ ເມ່ ອື ເດກັ ເກດີ ມາແລວ້ ພດັ ເກດີ ການຕດິ ເຊອື້ ຫຼື ບາງກໍລະນທີ ນົ ເຈບັ ເກດີ ລູກບ່ ໍໄຫວ ຫຼື ມກີ ານເສຍເລອື ດຫຼາຍ ຈນົ ເຮດັ ໃຫ້ ຍາດຕພິ ່ ນີ ອ້ ງ ຫຼື ອໍານາດການປກົ ຄອງຊ່ ວຍເຫຼອື ນໍາພາມາສ່ ງົ ຢ່ ູໂຮງໝໍ ແຕ່ ເມ່ ອື ເດກັ ເກດີ ອອກພດັ ຕດິ ເຊອື້ ຫຼງັ ເກດີ ຈນົ ເຮດັ ໃຫແ້ ມ່ ແລະ ເດກັ ເສຍຊວີ ດິ . ສະນນັ້ , ສາເຫດດ່ ງັ ກ່ າວຖວື ່ ານອນໃນກໍລະນສີ ຸກເສນີ , ຮບີ ດ່ ວນ ແລະ ສ່ ງົ ຄນົ ເຈບັ ມາຊາ້ ເກນີ ໄປເຮດັ ໃຫແ້ ມ່ ແລະ ເດກັ ເສຍຊວີ ດິ ຢ່ ູໂຮງໝໍ ເຖງິ ແມ່ ນວ່ າແພດໝໍຈະໃຫກ້ ານ ຊ່ ວຍເຫຼອື ທ່ ສີ ຸດແລວ້ ກ່ ຕໍ າມ. ອງີ ຕາມກໍລະນແີ ມ່ ມານມາເກດີ ລູກທ່ ໄີ ດກ້ ່ າວມາຂາ້ ງເທງິ ແມ່ ນຍອ້ ນເຫດຜນົ ທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ສະຕິ ຕ່ ນື ຕວົ ຂອງແມ່ ແລະ ຄອບຄວົ ທ່ ບີ ່ ໍມາຝາກທອ້ ງຢ່ ູໂຮງໝໍ ຈ່ ງຶ ເຮດັ ໃຫແ້ ພດໝໍບ່ ໍສາມາດຮູປ້ ະຫວດັ ຂອງຄນົ ເຈບັ ແລະ ອກີ ເຫດຜນົ ໜ່ ງຶ ກ່ ຍໍ ອ້ ນປະຊາຊນົ ບ່ ໍມຄີ ວາມຮູກ້ ່ ຽວກບັ ເລ່ ອື ງສຸຂະອານາໄມ, ປະຊາຊນົ ມຄີ ວາມທຸກ ຍາກບ່ ໍມເີ ງ່ອື ນໄຂເຂາົ້ ມາໂຮງໝໍ. ສະນນັ້ , ຈ່ ງຶ ບ່ ໍເຫນັ ຄວາມສໍາຄນັ ຂອງການຝາກທອ້ ງ ແລະ ການເກດີ ລູກທ່ ຖີ ກື ວທິ .ີ ນອກຈາກນ,ີ້ ບນັ ຫາການເສຍຊວີ ດິ ຍງັ ມກັ ເກດີ ກບັ ປະຊາຊນົ ບາງຊນົ ເຜ່ າົ ຫຼື ແມ່ ຍງິ ທ່ ດີ ໍາລງົ ຊວີ ດິ ຢ່ ູເຂດ ຊນົ ນະບດົ ແລະ ຫ່ າງໄກຈາກຕວົ ເມອື ງໂດຍສະເພາະແມ່ ນຊນົ ເຜ່ າົ ກ່ ຸມນອ້ ຍ ແລະ ມຄີ ວາມເຊ່ ອື ຖືງມົ ງວຍ ຈ່ ງຶ ຖວື ່ າການເກດີ ລູກເປນັ ເລ່ ອື ງຂອງແມ່ ຍງິ ຝ່ າຍດຽວດ. ສະນນັ້ , ການເສຍຊວີ ດິ ທງັ ໝດົ ທ່ ກີ ່ າວມານອີ້ າດຈະ ຕກົ ຢ່ ູໃນກລໍ ະເຫດສຸດວໄິ ສ ແລະ ເກດີ ຈາກສາເຫດຂອງຄນົ ເຈບັ ເອງເມ່ ອື ມາເກດີ ລູກຢ່ ູໂຮງໝໍ. ຍງັ ມອີ ກີ ຫຼາຍກລໍ ະນທີ ່ ຍີ ງັ ມຄີ ໍາຄດິ ເຫນັ ແຕກຕ່ າງກນັ ລະຫວ່ າງນກັ ວຊິ າການທາງການແພດ ແລະ ຄນົ ເຈບັ ຫຼື ຄອບຄວົ ຂອງຄນົ ເຈບັ ເປນັ ຕນົ້ ກລໍ ະນກີ ານຜ່ າຕດັ ເອາົ ເດກັ ອອກໃນເວລາແມ່ ຫຼື ຄອບຄວົ ຂອງຄນົ ເຈບັ ຂໍໃຊສ້ ດິ ການຜ່ າຕດັ ເອາົ ລູກອອອກເນ່ ອຶ ງຈາກມເີ ຫດຜນົ ວ່ າແມ່ ມານບາງຄນົ ທ່ ມີ ອີ າຍຸ ນອ້ ຍ, ບ່ ໍແຂງແຮງ ຫຼື 44
ຍອ້ ນບ່ ໍສາມາດອດົ ທນົ ຕ່ ໍຄວາມເຈບັ ປວດໃນກໍລະນເີ ກດີ ແບບທໍາມະຊາດ ຊ່ ງຶ ຜ່ ານມາການເກດີ ມຫີ ຼາຍກໍລະນີ ເສຍຊວີ ດິ ຂອງແມ່ ແລະ ເດກັ . ຕ່ ໍກບັ ປະເດນັ ດ່ ງັ ກ່ າວຈະຖວື ່ າເປນັ ການກະທໍາຍອ້ ນຄວາມບ່ ໍລະມດັ ລະວງັ ຫຼື ລະເລຍີ ຂອງແພດໝໍ ຫຼື ບ່ ໍ, ອງີ ໃສ່ ຜນົ ຈາກການເກບັ ກໍາຂໍມ້ ູນທາງດາ້ ນເອກະສານ ແລະ ຈາກການສໍາພາດຄໍາ ຄດິ ເຫນັ ຈ່ ງຶ ສາມາດສະຫຸຼບໄດວ້ ່ າ: ໃນກໍລະນນີ ຜີ້ ່ ານມາຍງັ ບ່ ໍມນີ ຕິ ກິ ໍາໃດຮອງຮບັ ຫຼື ກໍານດົ ເປັນພນັ ທະຂອງ ແພດໝໍໃຫສ້ ດິ ແກ່ ຄນົ ເຈບັ ເພ່ ອື ຜ່ າຕດັ ເອາົ ເດກັ ອອກ. ໃນພາກປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈງິ ຈະມຫີ ຼກັ ການທາງການແພດກາໍ ນດົ ໄວວ້ ່ າເປນັ ການເຈບັ ໃນກໍລະນທີ ່ ວົ ໄປ ຫຼື ກໍລະນສີ ຸກເສນີ ຊ່ ງຶ ແພດໝໍຈະເປນັ ຜູວ້ ນິ ດິ ໄສວ່ າສມົ ຄວນເກດີ ໂດຍທໍາມະຊາດ ຫຼື ຜ່ າຕັດເອົາເດັກອອກ ຊ່ ຶງໄດແ້ ກ່ ໂຕເດັກໃຫຍ່ ເຮັດໃຫແ້ ມ່ ບ່ ໍສາມາດເກີດເອງໄດ້ ຫຼື ຊ່ ອງຄອດບ່ ໍຂະຫຍາຍຕວົ ໃນເວລາອນັ ຄວນ ຊ່ ງຶ ທ່ ານໝໍສມົ ຄວນຈະຜ່ າຕດັ ເດກັ ອອກໃຫຄ້ ນົ ເຈບັ ໂດຍອງີ ຕາມ ຫກຼັ ການທາງການແພດຈ່ ງຶ ຖວື ່ າຖກື ຕອ້ ງ. ໃນກໍລະນມີ າເກດີ ລູກແບບປົກກະຕິ ຫຼື ມປີ ະຫວດັ ຝາກທອ້ ງມາກ່ ອນ, ແພດໝໍຈະປະເມນີ ວ່ າຄນົ ເຈບັ ສາມາດເກດີ ເອງໄດ້ ຈ່ ງຶ ບ່ ໍຈໍາເປັນຈະຕອ້ ງຜ່ າຕດັ ເອາົ ເດກັ ອອກ ແລະ ອງີ ໃສ່ ເຫດຜນົ ດາ້ ນສຸ ຂະສກຶ ສາ, ໂຮງໝໍ ຫຼື ແພດໝໍທ່ ຊີ ່ ວຍເກດີ ລູກຈະໃຫຄ້ ໍາແນະນໍາທ່ ຖີ ກື ຕອ້ ງລະຫວ່ າງຜນົ ສະທອ້ ນຈາກການເກດີ ລູກແບບ ທໍາມະຊາດ ແລະ ແບບຜ່ າຕດັ ເພ່ ອື ໃຫແ້ ມ່ ເຂາົ້ ໃຈ ແລະ ເຫນັ ຄວາມສໍາຄນັ ຕ່ ໍສຸຂະພາບຂອງແມ່ ຫຼງັ ເກດີ ເປນັ ບນັ ຫາສໍາຄນັ . ແນ່ ນອນວ່ າການເກດີ ແບບທໍາມະຊາດຈະມຄີ ວາມເຈບັ ປວດ ແລະ ຍາວນານກວ່ າການເກດີ ລູກ ໂດຍການຜ່ າຕດັ ຊ່ ງຶ ບ່ ໍສາມາດຫຼກີ ຫຼຽ້ ງໄດ.້ ແພດໝໍຈະອະນຸຍາດໃຫມ້ ກີ ານຜ່ າຕດັ ເພ່ ອື ເອາົ ເດກັ ອອກແມ່ ນຂນຶ້ ກບັ ຫຼກັ ການວຊິ າສະເພາະ ຫຼື ວທິ ປີ ະຕບິ ດັ ຕາມແຕ່ ລະກລໍ ະນຄີ :ື ກລໍ ະນແີ ມ່ ມານມາເກດີ ລູກໃນກລໍ ະນສີ ຸກເສນີ ທ່ ບີ ່ ໍມປີ ະຫວດັ ການຝາກທອ້ ງມາກ່ ອນ, ແຫ່ ຈບັ ຕ່ ໍາ, ເດກັ ນອນທ່ າຂວາງ, ເດກັ ເກດີ ທ່ າກນົ້ ອອກ, ການເກດີ ກ່ ອນກາໍ ນດົ , ເດກັ ຝາແຟດ, ແມ່ ມໂີ ລກຫວົ ໃຈ ຫຼື ບນັ ຫາຄວາມຜດິ ປກົ ກະຕຂິ ອງເດກັ ແລະ ອ່ ນື ໆ ຊ່ ງຶ ມຄີ ວາມ ຈາໍ ເປນັ ຕອ້ ງຜ່ າຕດັ ເອາົ ເດກັ ອອກເພ່ ອື ຮກັ ສາຊວີ ດິ ຂອງແມ່ ແລະ ເດກັ ແລະ ຄວາມສ່ ຽງອ່ ນື ໆ. ສະນນັ້ , ທງັ ໝດົ ຂອງກໍລະນທີ ່ ກີ ່ າວມານເີ້ ປນັ ຂໍບ້ ່ ງົ ຊຂີ້ ອງການຜ່ າຕດັ ເພ່ ອື ໃຫພ້ ຈິ າລະນາວນິ ດິ ໄສວ່ າ ສມົ ຄວນຜ່ າຕດັ ເອາົ ເດກັ ອອກ ຫຼື ບ່ ໍ. ແຕ່ ຖາ້ ຫາກວ່ າແພດໝໍບ່ ໍໄດກ້ ວດ ຫຼື ບ່ ໍປະເມນີ ສະພາບຮ່ າງກາຍຂອງຄນົ ເຈບັ ແລະ ສະພາບຂອງເດກັ ທ່ ຢີ ່ ູໃນທອ້ ງຈນົ ເຮດັ ໃຫໝ້ ໍບ່ ໍຮູ,້ ບ່ ໍຄາດຄະເນໄດໃ້ ນສ່ ງິ ດ່ ງັ ກ່ າວ, ແພດໝໍທ່ ຊີ ່ ວຍ ເກດີ ລູກໃນກໍລະນດີ ່ ງັ ກ່ າວຈະຕກົ ໃນຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບຍອ້ ນຖເື ບາົ , ບ່ ໍໃຊຄ້ ວາມລະມດັ ລະວງັ ພຽງພໍ. ໃນກໍ ລະນດີ ່ ງັ ກ່ າວ, ຖາ້ ວ່ າເກດີ ການສູນເສຍຕ່ ໍສຸກຂະພາບ ແລະ ຊວີ ດິ ຂອງແມ່ ແລະ ເດກັ ເປນັ ຕນົ້ ເຮດັ ໃຫເ້ ດກັ ພິ ການ, ເດກັ ຕາຍໃນທອ້ ງຍອ້ ນຂາດອາກາດຫາຍໃຈເປນັ ເວລາດນົ ນານ ແລະ ບນັ ດາສາເຫດດ່ ງັ ກ່ າວບ່ ໍຖວື ່ າເປນັ ເຫດສຸດວໄິ ສ. 4.2.2 ເຫດເນ່ ອື ງຈາກພາວະແຊກຊອ້ ນໃນເວລາດໍາເນນີ ການປ່ ນິ ປວົ ຄນົ ເຈບັ ໃນຫຼາຍກໍລະນເີ ຮາົ ຈະມກັ ໄດຍ້ ນິ ວ່ າການເສຍຊວີ ດິ ຂອງແມ່ ແລະ ເດກັ ໃນເວລາເກດີ ລູກຢ່ ູໂຮງໝໍ ລດັ ຍອ້ ນສາເຫດຈາກພາວະແຊກຊອ້ ນທາງການແພດ ຊ່ ງຶ ເປັນສ່ ງິ ທ່ ທີ າງການແພດບ່ ໍສາມາດຄາດຄະເນໄດ້ ໂດຍສະເພາະຖາ້ ແພດໝໍຍງັ ບ່ ໍມຄີ ວາມຮູ,້ ຄວາມຊໍານານ ຫຼື ຂາດປະສບົ ການ. ພາວະແຊກຊອ້ ນມກັ ຈະພບົ ໃນ ກໍລະນມີ ກີ ານຮກັ ສາຄນົ ເຈບັ ທ່ ມີ ຄີ ວາມແຕກຕ່ າງກນັ ຕາມແຕ່ ລະພະຍາດ ຊ່ ງຶ ບາງກໍລະນສີ າມາດປອ້ ງກນັ ໄດ້ ແຕ່ ພາວະແຊກຊອ້ ນບາງກໍລະນເີ ຖງິ ແມ່ ນວ່ າແພດໝໍທ່ ທີ ໍາການຊ່ ວຍເຫຼອື ຈະເຮດັ ດເີ ທ່ າົ ໃດກ່ ໍຕາມ ແຕ່ ພະວະ ແຊກຊອນດ່ ງັ ກ່ າວກ່ ໍອາດຈະຍງັ ເກດີ ຂນຶ້ ໃນລະຫວ່ າງການປ່ ນິ ປວົ ເຊ່ ນັ ວ່ າພາວະແຊກຊອ້ ນໃນເວລາເກດີ ລູກ 45
(Labor Complications) , ພາວະແຊກຊອ້ ນຈາກການຕດິ ເຊອື້ ໃນເວລາຖືພາມານ ຫຼື ໃນສບັ ທາງການ ເອີນ້ ວ່ າ: ຄັນເປັນຜິດ (Pregnancy Complications, infectious), ພາວະແຊກຊອ້ ນຫົວໃຈ ແລະ ຫຼອດເລອື ດໃນເວລາຖືພາ (Pregnancy Complication, Cardiovascular) ຊ່ ງຶ ອາດຈະເກດີ ຂນຶ້ ໃນ ເວລາແມ່ ຖພື າ ຫຼື ໃນເວລາເກດີ ລູກ ຊ່ ງຶ ກໍລະນດີ ່ ງັ ກ່ າວແພດໝໍບ່ ໍສາມາດຄວມຄຸມ ຫຼື ປອ້ ງກນັ ບ່ ໍໃຫມ້ ນັ ເກດີ ຂນຶ້ ໄດເ້ ຖງິ ວ່ າແພດໝໍໄດພ້ ະຍາຍາມຊ່ ວຍເຫອຼື ໃຫເ້ ຖງິ ທ່ ສີ ຸດແລວ້ ກ່ ຕໍ າມ. ພາວະແຊກຊອ້ ນດ່ ງັ ທ່ ກີ ່ າວມາ, ນອກຈາກຈະເກດີ ຂນຶ້ ໃນເວລາຖພື າ ຫຼື ໄລຍະມາເກດີ ລູກ, ກຍໍ ງັ ມພີ າ ວະແຊກຊອ້ ນໃນພະຍາດອ່ ນື ໆໃນເວລາຄນົ ເຈບັ ມາປ່ ນິ ປວົ ຢ່ ູໂຮງໝໍ. ພາວະແຊກຊອ້ ນກ່ ຍໍ ງັ ມຄີ ວາມຄາ້ ຍຄກື ບັ ເຫດການທ່ ບີ ່ ໍສາມາດຄາດຄະເນ ຊ່ ງຶ ອາດຈະເກດີ ຂນຶ້ ໃນເວລາແພດໝໍຊ່ ວຍເກດີ ລູກ ຊ່ ງຶ ໄດກ້ າຍເປັນຄວາມ ຄດິ ເຫນັ ທ່ ຂີ ດັ ແຍ່ ງ ຫຼື ບ່ ໍຕງົ ກນັ ລະຫວ່ າງແພດໝໍທ່ ຮີ ບັ ຜດິ ຊອບປ່ ນິ ປວົ ແລະ ຄນົ ເຈບັ ຫຼື ຍາດພ່ ນີ ອ້ ງຂອງຄນົ ເຈບັ ຊ່ ງຶ ບາງຄງັ້ ເຖິງແມ່ ນວ່ າແພດໝໍທ່ ຮີ ບັ ຜດິ ຊອບການປ່ ິນປົວຈະຊ່ ວຍເຫຼອື ຄນົ ເຈບັ ດປີ ານໃດກ່ ໍຕາມ ແຕ່ ເນ່ ອຶ ງຈາກເຫດພາວະແຊກຊອ້ ນເກດີ ຂນຶ້ ໃນຂນັ້ ຕອນການຮກັ ສາກໍບ່ ໍຄວນຖວື ່ າເປນັ ຍອ້ ນຄວາມບ່ ໍລະມດັ ລະ ວງັ ຂອງແພດໝໍ ເພາະມນັ ແມ່ ນເຫດທ່ ບີ ່ ໍສາມາດຮູໄ້ ດລ້ ່ ວງໜາ້ ຫຼື ແພດໝໍບ່ ໍສາມາດກະກຽມ ຫຼື ຫາວທິ ປີ ອ້ ງ ກນັ ໄດໃ້ ນເວລາຊ່ ວຍເຫຼອື ແມ່ ເກດີ ລູກ. ເນ່ ອຶ ງຈາກພາວະແຊກຊອ້ ນໃນສະພາບ ຫຼື ອາການປກົ ກະຕຂິ ອງຄນົ ເຈບັ ຈະບ່ ໍສະແດງອອກຈນົ ກວ່ າ ວ່ າເກດີ ພະຍາດ ຫຼື ໃນລະຫວ່ າງດໍາເນນີ ການປ່ ນິ ປວົ . ສະນນັ້ , ເພ່ ອື ຫຼກີ ລຽ້ ງຄວາມສ່ ຽງດ່ ງັ ກ່ າວ, ແພດໝໍຈາໍ ເປນັ ຕອ້ ງສອບຖາມປະຫວດັ ຫຼື ປະເມນີ ສະພາບຮ່ າງກາຍຂອງຄນົ ເຈບັ ໃຫດ້ ເີ ສຍກ່ ອນ ເພ່ ອື ໃຫຮ້ ູວ້ ່ າຄນົ ເຈບັ ມີ ພະວະແຊກຊອ້ ນ ຫຼື ພະຍາດອ່ ນື ໆ ຫຼບື ່ ໍ ທ່ ອີ າດພວົ ພນັ ຫຼື ເກດີ ຂນຶ້ ໃນລະຫວ່ າງການປ່ ນິ ປວົ ຈ່ ງຶ ຈະຖວື ່ າແພດ ໝໍໄດຄ້ ໍານງຶ ແລະ ໃຊຄ້ ວາມລະມດັ ລະວງັ ພຽງພໍໃນການປະຕບິ ດັ ໜາ້ ທ່ ຂີ ອງຕນົ . ການກວດ ແລະ ວນິ ດິ ໄສສາ ເຫດການເສຍຊວີ ດິ ຂອງຄນົ ເຈບັ ທ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ຍອ້ ນຄວາມບ່ ໍລະມດັ ລະວງັ ແລະ ຍອ້ ນສາເຫດຈາກພາວະແຊກ ຊອ້ ນແມ່ ນມຄີ ວາມລະອຽດອ່ ອນ ແລະ ກ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ຄວາມຊໍານານໃນສາຂາວຊິ າສະເພາະໃດໜ່ ງຶ . ສະນນັ້ , ຈ່ ງຶ ມຄີ ວາມຈາໍ ເປນັ ຕອ້ ງອາໄສຜູຊ້ ່ ຽວຊານສະເພາະດາ້ ນເປນັ ຜູກ້ ວດສອບ ແລະ ປະເມນີ ຈ່ ງຶ ຈະສາມາດສະຫຸຼບ ແລະ ໃຫຄ້ ໍາເຫນັ ໄດວ້ ່ າເກດີ ຈາກພາວະແຊກຊອ້ ນ ແລະ ແຕກຕ່ າງຈາກກລໍ ະນກີ ານເສຍຊວີ ດິ ຂອງຄນົ ປກົ ກະຕິ ທ່ ສີ າມາດອງີ ໃສ່ ຄວາມຄດິ ເຫນັ ຂອງຜູຊ້ ຽວຊານເພ່ ອື ຊນັ ນະສູດສບົ ຕ່ ໍກບັ ສາເຫດຂອງການເສຍຊວີ ດິ . 4.2.3 ເຫດບ່ ໍຄາດຄດິ ຫຼື ບ່ ໍເພ່ ງິ ປະສງົ ເຫດບ່ ໍຄາດຄດິ ຫຼື ບ່ ໍເພ່ ງິ ປະສງົ ເກດີ ຂນຶ້ ໃນເວລາດໍາເນນີ ການປ່ ນິ ປວົ ຊ່ ງຶ ມກັ ຕກົ ໃນກໍລະນເີ ກດີ ຈາກ ຄວາມຜດິ ພາດຂອງໝໍປ່ ນິ ປວົ ຫຼື ບຸກຄນົ ທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງທາງການແພດທ່ ຢີ ່ ູໃນຂນັ້ ຕອນຕ່ າງໆ ເປນັ ຕນົ້ ຂນັ້ ຕອນ ການກວດເບອື້ ງຕນົ້ , ການປະເມນີ ອາການຜດິ ພາດ, ການວນິ ດິ ໄສບ່ ໍຖກື ຕອ້ ງ ຫຼື ການຜ່ າຕດັ ຜດິ ພາດ ຊ່ ງຶ ມກັ ຈະເກດີ ຂນຶ້ ໄດສ້ ະເໝີ ແລະ ກ່ ໍໄດເ້ ກດີ ມຄີ ວາມເປັນອນັ ຕະລາຍເຖງິ ຊວີ ດິ ຂອງຄນົ ເຈບັ . ໂດຍອງີ ຕາມຂໍມ້ ູນ ການໃຫສ້ ໍາພາດ, ເຫນັ ວ່ າມກັ ພບົ ບນັ ຫາທ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ຈາກການປະເມນີ ພະຍາດຂອງແພດໝໍທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ພາກ ສ່ ວນອ່ ນື ເນ່ ອຶ ງຈາກຂໍມ້ ູນທ່ ໄີ ດຮ້ ບັ ໃນເບອື້ ງຕນົ້ ບ່ ໍຖກື ຕອ້ ງຕາມຄວາມເປນັ ຈງິ ແລະ ສ່ ງົ ຜນົ ໃຫແ້ ພດໝໍທ່ ຈີ ະທໍາ ການວນິ ດິ ໄສ, ປ່ ນິ ປວົ ຫຼື ຜ່ າຕດັ ເອາົ ເດກັ ອອກເກດີ ຄວາມຜດິ ພາດໄປນາໍ . ເຫດທ່ ບີ ່ ໍຄາດຄດິ ຍງັ ເກດີ ຈາກສາເຫດຂອງຄວາມຊກັ ຊາ້ ໃນບາງຂນັ້ ຕອນ ຫຼື ປະເມນີ ອາການຂອງຄນົ ເຈບັ ທ່ ບີ ່ ໍຂນຶ້ ກບັ ການຂາດວດັ ຖຸອຸປະກອນ ຫຼື ເຄ່ ອື ງມອື ນັ ຈາໍ ເປນັ . ນອກຈາກນນັ້ ຍງັ ກ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ແພດໝໍຂາດ 46
ຄວາມຮູ,້ ຄວາມຊໍານານງານຂອງແພດໝໍແຕ່ ລະຄນົ ບ່ ໍທຽບເທ່ າົ ກນັ ໂດຍສະເພາະແພດໝໍຢ່ ູໃນເຂດຊນົ ນະບດົ ແລະ ບາງຄນົ ຍງັ ຂາດປະສບົ ການເຮດັ ວຽກ ຊ່ ງຶ ບາງຄງັ້ ມກັ ຖືກມອບໝາຍໃຫຮ້ ບັ ຜດິ ຊອບໃນຊ່ ວງເວລາມີ ຄວາມສ່ ຽງທ່ ຈີ ະພບົ ອາການ ຫຼື ພະຍາດຂອງຄນົ ເຈບັ ໃນກໍລະນສີ ະເພາະທ່ ພີ າໃຫໝ້ ໍທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງບ່ ໍສາມາດປະ ເມນີ ອາການ ຫຼື ວນິ ດິ ໄສສາເຫດຂອງພະຍາດຂອງຄນົ ເຈບັ ໄດຢ້ ່ າງຖືກຕອ້ ງຕາມຫຼກັ ວຊິ າການທ່ ກີ ໍານດົ ໄວ.້ ເມ່ ອື ພບົ ກໍລະນດີ ່ ງັ ກ່ າວ, ໃນພາກປະຕບິ ດັ ແພດໝໍທ່ ຖີ ືກມອບໝາຍຈະມກີ ານພວົ ພນັ ເພ່ ອື ປຶກສາຫາລກື ບັ ແພດໝໍຄນົ ອ່ ນື ທ່ ມີ ປີ ະສບົ ການສະເພາະດາ້ ນທ່ ສີ ູງກວ່ າກ່ ອນຈະມກີ ານຕດັ ສນິ ໃຈ ຫຼື ບ່ ງົ ມະຕພິ າຍາດ ຫຼື ອາການຂອງຄນົ ເຈບັ ລວມທງັ ກໍລະນສີ ຸກເສນີ ໃນເວລາແມ່ ມານມາເກດີ ລູກ. ສະນນັ້ , ຖາ້ ແພດໝໍເອາົ ໃຈໃສ່ , ມຄີ ວາມຮອບຄອບ ແລະ ປະຕບິ ດັ ຕາມຂນັ້ ຕອນທ່ ປີ ະຕບິ ດັ ກນັ ມາກໍຈະຖືວ່ າມຄີ ວາມລະມດັ ລະວງັ ທ່ ສີ ຸ ດ ແລວ້ . ເຫດທ່ ບີ ່ ໍຄາດຄດິ ຍງັ ກ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ກໍລະນຄີ ນົ ເຈບັ ຖກື ນໍາສ່ ງົ ມາໂຮງໝໍທ່ ບີ ່ ໍຖກື ຕາມຂອບເຂດຄວາມ ຮບັ ຜດິ ຊອບທ່ ມີ ລີ ະບຽບການສະເພາະກໍານດົ ໄວເ້ ຊ່ ນັ ໃນບາງແຂວງອງີ ຕາມລະບຽບການສະເພາະອະນຸຍາດ ໃຫບ້ າງໂຮງໝໍເມອື ງທ່ ມີ ເີ ຄ່ ອື ງມ,ື ມຫີ ອ້ ງຜ່ າຕດັ ສາມາດດໍາເນນີ ການຜ່ າຕດັ ເອາົ ເດກັ ອອກໄດ.້ ໂຮງໝໍເມອື ງບາງ ແຫ່ ງແມ່ ນບ່ ໍອະນຸຍາດໃຫນ້ ໍາໃຊຢ້ ່ າເລ່ ງັ ເກດີ ແລະ ບ່ ໍອະນຸຍາດໃຫດ້ ໍາເນນີ ການຜ່ າຕດັ ຫຼື ກໍລະນບີ ່ ໍມເີ ລອື ດສໍາ ຮອງພຽງພໍ ຊ່ ງຶ ໂຮງໝໍ ຫຼື ແພດໝໍທ່ ຮີ ບັ ຄນົ ເຈບັ ເຂາົ້ ມາຕອ້ ງໄດນ້ ໍາສ່ ງົ ຄນົ ເຈບັ ຕ່ ໍໃຫໂ້ ຮງໝໍແຂວງຈ່ ງຶ ມກັ ເກດີ ຄວາມຊກັ ຊາ້ ແລະ ໃຊເ້ ວລາໃນການເດນີ ທາງຈນົ ເຮດັ ໃຫຄ້ ນົ ເຈບັ ເສຍຊວີ ດິ ກ່ ອນຮອດໂຮງໝໍແຂວງ ຫຼື ຄນົ ເຈບັ ຢ່ ູໃນຂນັ້ ສຸກເສນີ ແລວ້ ມາເສຍຊວີ ດິ ຢ່ ູນໍາອກີ ໂຮງໝໍແຫ່ ງອ່ ນື ຊ່ ງຶ ຖວື ່ າເປນັ ສ່ ງິ ທ່ ບີ ່ ໍຄາດຄດິ ຫຼື ຄາດຄະເນ ໄດ.້ ນອກຈາກນ,ີ້ ຍງັ ມເີ ຫດທ່ ບີ ່ ໍເພ່ ງິ ປະສງົ ທາງການແພດອ່ ນື ໆ ເປັນຕນົ້ ຂາດເຄ່ ອື ງມທື ່ ຈີ ໍາເປັນໃນການ ກວດ ຫຼື ປະເມນີ (ຂາດເຄ່ ອື ງເອກັ ສເຣ), ວດັ ຖຸອຸປະກອນບ່ ໍຢ່ ູໃນສະພາບໃຊງ້ ານ ຫຼື ເປເພ, ຂາດເລອື ດສໍາຮອງ, ຂາດບງັ້ ອກົ ຊ,ີ ຂາດພະຍາບານເບ່ ງິ ແຍ່ ງ ຫຼື ບ່ ໍເອາົ ໃຈໃສ່ ຕດິ ຕາມອາການຂອງຄນົ ເຈບັ ເປນັ ປກົ ກະຕິ ແລະ ແພດ ໝໍທ່ ຮີ ບັ ຜດິ ຊອບບ່ ໍເອາົ ໃຈໃສ່ ຊອກຫາຂໍມ້ ູນກ່ ຽວກບັ ພະຍາດທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງເຮດັ ໃຫຄ້ ນົ ເຈບັ ເສຍຊວີ ດິ ພາຍໃນ ເວລາສນັ້ ທງັ ທ່ ວີ ່ າເປນັ ພະຍາດ ຫຼື ອາການທ່ ບີ ່ ໍຮາ້ ຍແຮງ. ສະນນັ້ , ເພ່ ອື ບ່ ໍໃຫຕ້ ກົ ທ່ າຮບັ ຢ່ ູໃນສະຖານະການທ່ ບີ ່ ໍ ເພ່ ງິ ປະສງົ , ໂຮງໝໍ ຫຼື ແພດໝໍທ່ ຮີ ບັ ຄນົ ເຈບັ ເຂາົ້ ມາຕອ້ ງມກີ ານກະກຽມອຸປະກອນ, ເຄ່ ອື ງມື ຫຼື ບຸກຄະລະ ກອນໃຫພ້ ອ້ ມຢ່ ູສະເໝີ ແລະ ສາມາດແກໄ້ ຂເຫດທ່ ບີ ່ ໍຄາດຄດິ ຫຼື ບ່ ໍເພ່ ງິ ປະສງົ ໃຫທ້ ນັ ສະພາບການ ແລະ ໃຫດ້ ທີ ່ ສີ ຸດໃນກລໍ ະນປີ ະເຊນີ ກບັ ການຮບັ ຄນົ ເຈບັ ໃນກລໍ ະນສີ ຸກເສນີ , ພາວະແຊກຊອ້ ນ, ການປໍາ້ ຫວົ ໃຈ ແລະ ການເສຍເລືອດຂອງຄົນເຈບັ ຢ່ າງຮີບດ່ ວນທ່ ີສຸ ດ. ການວັດຖຸ ອຸ ປະກອນທ່ ີຈໍາເປັນພືນ້ ຖານທ່ ີສຸ ດ ເຊ່ ັນ: ບງັ້ ອກົ ຊີ, ເຄ່ ອື ງຊ່ ວຍຫາຍໃຈ, ເຄ່ ອື ງຖ່ າຍລງັ ສີ(X-ray), ຕູອ້ ບົ ເດກັ ເກດີ ໃໝ່ … ກ່ ໍເປັນອີກບນັ ຫາໜ່ ງຶ ທ່ ີ ກາຍເປນັ ສາເຫດໃຫເ້ ກດີ ຄວາມຄດິ ເຫນັ ຂດັ ແຍ່ ງໃນກລໍ ະນຄີ ນົ ເຈບັ ເສຍຊວີ ດິ ເພາະຄນົ ເຈບັ ສຸກເສນີ ທ່ ເີ ຂາົ້ ມາ ໂຮງໝໍທ່ ຂີ າດອຸປະກອນຮບັ ໃຊບ້ ່ ໍພຽງພໍ ຫຼື ເສຍຫາຍ ຊ່ ງຶ ໃນກລໍ ະນດີ ່ ງັ ກ່ າວຈະຖວື ່ າເປນັ ຍອ້ ນຄວາມປະໝາດ, ຖືເບາົ ແລະ ບ່ ໍກະກຽມຂອງໂຮງໝໍ ຫຼື ບຸ ກຄນົ ໃດໜ່ ງຶ ຫຼບື ່ ໍ ແລະ ດ່ ງັ ທ່ ເີ ຮາົ ຮູນ້ ໍາກນັ , ໂຮງໝໍແຂວງບາງແຫ່ ງ ກ່ ໍບ່ ໍສາມາດຈດັ ຫາອຸ ປະກອນເຫ່ ຼາົ ນໄີ້ ດ້ ເນ່ ອື ງຈາກມລີ າຄາແພງ ແລະ ງບົ ປະມານທ່ ສີ ະໜອງໃຫກ້ ່ ໍບ່ ໍພຽງພໍ. ນອກຈາກນ,ີ້ ອຸປະກອນສ່ ວນໃຫຍ່ ກ່ ໍໄດມ້ າຈາກການຊ່ ວຍເຫຼອື ຈາກຕ່ າງປະເທດ ແລະ ອຸປະກອນບາງຢ່ າງກ່ ໍ ໝດົ ອາຍຸການນາໍ ໃຊ,້ ເປ່ ເພເສຍຫາຍ ແລະ ໃຊງ້ ານໄດບ້ າງຄງັ້ ຄາວ. 47
ຜ່ ານການສກຶ ສາຄນົ້ ຄວາ້ ບນັ ຫາກ່ ຽວກບັ ການປະຕບິ ດັ ຕາມມາດຕະຖານທາງການແພດ ຫຼື ວທິ ປີ ະຕິ ບດັ ຂອງແພດໝໍ ເພ່ ອື ປ່ ນິ ປວົ ຄນົ ເຈບັ ໃນກໍລະນແີ ມ່ ມານມາເກດີ ລູກຢ່ ູໂຮງໝໍແລວ້ ເກດີ ການສູນເສຍຕ່ ໍສຸກຂະ ພາບ ຫຼື ຊວີ ດິ ເຫນັ ໄດວ້ ່ າມລີ ກັ ສະນະຊດັ ເຈນຢ່ ູ 2 ສາເຫດຫຼກັ ໆຄ:ື ສາເຫດຄວາມເປັນອນັ ຕະລາຍໂດຍກງົ ຍອ້ ນຄວາມບ່ ໍລະມດັ ລະວງັ ຂອງແພດໝໍເອງ ແລະ ສາເຫດທ່ ຕີ ດິ ພນັ ກບັ ເຫດສຸດວໄິ ສ, ພາວະແຊກຊອ້ ນ ແລະ ເຫດການທ່ ບີ ່ ໍຄາດຄດິ ວ່ າຈະເກດີ ໃນເວລາດໍາເນນີ ການຊ່ ວຍເຫຼອື ຫຼື ປ່ ນິ ປວົ ຄນົ ເຈບັ . ສອງສາເຫດທ່ ກີ ່ າວມາ ຜ່ ານມານຖີ້ າ້ ຫາກບ່ ໍມກີ ານຈາໍ ແນກ, ພສິ ູດ ຫຼື ວເິ ຄາະໃຫເ້ ຫນັ ໄດຢ້ ່ າງຊດັ ເຈນກ່ ຈໍ ະເຮດັ ເກດີ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈຜດິ ໂດຍສະເພາະແມ່ ນຄນົ ເຈບັ ຫຼື ຍາດພ່ ນີ ອ້ ງຄນົ ເຈບັ ຊ່ ງຶ ນໍາໄປສ່ ູການກ່ າວຫາວ່ າໝໍປະຕບິ ດັ ໜາ້ ທ່ ດີ ວ້ ຍຄວາມ ບ່ ໍລະມດັ ລະວງັ ຫຼື ປະໝາດ. ສະນນັ້ , ເພ່ ອື ຈະໃຫເ້ ກດີ ຄວາມຍຸຕທິ ໍາແກ່ ທງັ ສອງຝ່ າຍ ອງົ ການດໍາເນນີ ຄະດ,ີ ໜ່ ວຍງານພສິ ູດຫຼກັ ຖານ ແລະ ອງົ ການໄອຍະການຕອ້ ງຊອກຮູຂ້ ອບເຂດຂອງບນັ ຫາ, ອຸປະສກັ ທ່ ອີ າດຈະເກດີ ຂນຶ້ ໃນເວລາສບື ສວນ-ສອບສວນ ແລະ ເພ່ ອື ທ່ ຈີ ະສາມາດກາໍ ນດົ ອງົ ປະກອບຂອງການກະທໍາຜດິ ຍອ້ ນຄວາມ ບ່ ໍລະມດັ ລະວງັ ຕາມທ່ ກີ າໍ ນດົ ໄວໃ້ ນກດົ ໝາຍໄວ.້ 4.3 ບນັ ຫາທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ຂນັ້ ຕອນ ແລະ ວທິ ກີ ານສບື ສວນ-ສອບສວນຂອງເຈາົ້ ໜາ້ ທ່ ຕີ ໍາ ຫຼວດໃນກລໍ ະນພີ ບົ ເຫນັ ການກະທໍາຜດິ ທາງອາຍາຂອງແພດໝໍທ່ ເີ ຮດັ ໃຫຄ້ ນົ ເຈບັ ເສຍຊວີ ດິ . ເນ່ ອື ງຈາກຂໍມ້ ູນຫຼກັ ຖານທ່ ຈີ ະເອາົ ມານໍາໃຊເ້ ພ່ ອື ຢງັ້ ຢນື ຫຼື ພສິ ູດວ່ າການກະທໍາຂອງແພດໝໍທ່ ກີ ່ ໍໃຫ້ ເກດີ ຄວາມເສຍຫາຍຕ່ ໍຊວີ ດິ ຂອງຄນົ ເຈບັ ຍອ້ ນຄວາມປະໝາດແມ່ ນຂນຶ້ ກບັ ແພດໝໍ ຫຼື ການຈດັ ຕງັ້ ພາຍໃນ ຂອງໂຮງໝໍເປັນຜູຄ້ ຸມ້ ຄອງ, ດູແລຮກັ ສາ ຊ່ ງຶ ຕດິ ພນັ ກບັ ຂໍຂ້ ດັ ແຍ່ ງທາງດາ້ ນຜນົ ປະໂຫຍດ (Conflicts of interest) ທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ຄະດເີ ມ່ ອື ມກີ ານຮອ້ ງຟອ້ ງຈາກຜູເ້ ສຍຫາຍ ແລະ ຂໍມ້ ູນຫຼກັ ຖານດ່ ງັ ກ່ າວມລີ ກັ ສະ ນະສະເພາະ, ມລີ ກັ ສະນະທາງວຊິ າການ ຊ່ ງຶ ອງົ ການດໍາເນນີ ຄະດໂີ ດຍສະເພາະເຈາົ້ ໜາ້ ທ່ ຕີ ໍາຫຼວດຕອ້ ງມຄີ ວາມ ຮູ ້ ແລະ ຄວາມເຂົາ້ ໃຈຢ່ າງເລິກເຊ່ ິງພໍສົມຄວນຕ່ ໍກັບສາຍພົວພັນລະຫວ່ າງເຫດ ແລະ ຜົນທ່ ີເກີດຂຶນ້ ຊ່ ງຶ ໄດແ້ ກ່ ອງົ ປະກອບດາ້ ນພາວະວໄິ ສຂອງການກະທໍາຜດິ ເຮດັ ໃຫບ້ າງຄງັ້ ກຄໍ ໃື ນໄລຍະຜ່ ານມາເຈາົ້ ໜາ້ ທ່ ບີ ່ ໍສາ ມາດເຂົາ້ ເຖິງຂໍມ້ ູນຫຼັກຖານທ່ ີພົວພັນກັບການກະທໍາຜິດໃນກໍລະນີມີຄົນເສຍຊີວິດຢ່ ູໂຮງໝໍ. ສະນັນ້ , ຈ່ ງຶ ເຮດັ ໃຫໃ້ ນໄລຍະຜ່ ານມາບ່ ໍສາມາດດໍາເນນີ ຄະດທີ າງການແພດໄດ້ ຈ່ ງຶ ເຮດັ ໃຫເ້ ກດີ ມສີ ຽງວພິ າກວຈິ ານຕ່ ໍກບັ ການເຮດັ ໃຫຄ້ ນົ ເຈບັ ເສຍຊວີ ດິ ຢ່ ູໂຮງໝໍ ແລະ ສ່ ວນໃຫຍ່ ເຂາົ້ ໃຈວ່ າເປນັ ຍອ້ ນເຫດສຸດວໄິ ສ ຫຼື ເຫດບ່ ໍຄາດຄດິ ໂດຍບ່ ໍມກີ ານການສບື ສວນ-ສອບສວນໃຫຈ້ ະແຈງ້ ເສຍກ່ ອນ. ຕ່ ໍກບັ ບນັ ຫາກ່ ຽວກບັ ຂນັ້ ຕອນ ແລະ ວທິ ກີ ານ ສບື ສວນ-ສອບສວນຂອງເຈາົ້ ໜາ້ ທ່ ,ີ ອງີ ຕາມຜນົ ຂອງການຄນົ້ ຄວາ້ ທາງດາ້ ນທດິ ສະດ,ີ ຫກຼັ ການ ແລະ ຜນົ ຈາກ ການສໍາພາດຄໍາຄດິ ເຫນັ ສາມາດວເິ ຄາະ ແລະ ອະທບິ າຍໄດວ້ ່ າໃນໄລຍະຜ່ ານມາຍງັ ບ່ ໍມກີ ານດໍາເນນີ ຄະດຕີ ່ ໍກບັ ແພດໝໍທ່ ກີ ະທໍາຜດິ ດວ້ ຍບ່ ໍລະມດັ ລະວງັ ເຮດັ ໃຫຄ້ ນົ ເສຍຊວີ ດິ , ເນ່ ອື ງຈາກເຈາົ້ ໜາ້ ທ່ ຕີ ໍາຫຼວດ ແລະ ອງົ ການ ໄອຍະການບ່ ໍໄດຮ້ ັບຄໍາຮອ້ ງຟອ້ ງ ຫຼື ຄໍາຮອ້ ງທຸກຈາກຜູເ້ ສຍຫາຍ. ສະນນັ້ , ຈ່ ງຶ ຍງັ ບ່ ໍມກີ ໍລະນີສຶກສາທ່ ີຜູ ້ ຖກື ກ່ າວຫາຖກື ສ່ ງັ ຟອ້ ງໄປໃຫສ້ ານພຈິ າລະນາຕດັ ສນິ ຊ່ ງຶ ກດົ ໝາຍກໍານດົ ໃຫມ້ ຄີ ໍາສ່ ງັ ຟອ້ ງຂອງອງົ ການໄອຍະ ການສໍາລບັ ຄະດອີ າຍາ (ສະພາແຫ່ ງຊາດ, ກດົ ໝາຍວ່ າດວ້ ຍການດໍາເນນີ ຄະດອີ າຍາ, 2017, ມາດຕາ 154). ຕ່ ໍກບັ ສະພາບການດ່ ງັ ກ່ າວ, ອງີ ຕາມທດັ ສະນະຂອງຜູຄ້ ນົ້ ຄວາ້ ວໄິ ຈເຫນັ ວ່ າຍອ້ ນຜູເ້ ສຍຫາຍ ຫຼື ຍາດພ່ ນີ ອ້ ງ ຂອງຄນົ ເຈບັ ທ່ ເີ ສຍຊວີ ດິ ຍງັ ບ່ ໍມຄີ ວາມເຂາົ້ ໃຈກ່ ຽວກບັ ການກະທໍາຜດິ ໃນສະຖານນີ້ ຈ່ ງຶ ຖວື ່ າເປນັ ເຫດສຸດວໄິ ສ ແລະ ເຂາົ້ ໃຈວ່ າແພດໝໍໄດເ້ ຮດັ ໜາ້ ທ່ ຂີ ອງຕນົ ດທີ ່ ສີ ຸ ດແລວ້ . ອກີ ຢ່ າງໜ່ ງຶ ຄນົ ເຈບັ , ຄອບຄບົ ຫຼື ຍາດພ່ ນີ ອ້ ງ 48
ຂອງຄນົ ເຈບັ ກ່ ໍໄດຕ້ ກົ ລງົ ເຫນັ ດໃີ ຫແ້ ພດໝໍໃຫກ້ ານຊ່ ວຍເຫຼອື ກ່ ອນຈະດໍາເນນີ ການປ່ ນິ ປວົ ຫຼື ໃຫກ້ ານຊ່ ວຍ ເຫຼອື ແລະ ຍອ້ ນຄວາມເຊ່ ອື ໝນັ້ ຕ່ ໍກບັ ຄວາມຮູຄ້ ວາມສາມາດຂອງແພດໝໍ. ຍ່ ງິ ໄປກວ່ ານນັ້ , ມນັ ກ່ ຍໍ ງັ ມຂີ ໍຫ້ ຍຸງ້ ຍາກທ່ ຜີ ູເ້ ສຍຫາຍ ຫຼື ຄອບຄວົ ຜູເ້ ສຍຫາຍຈະເປນັ ຜູປ້ ະກອບຂໍມ້ ູນຫຼກັ ຖານທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງ ເພ່ ອື ນາໍ ໃຊເ້ ປນັ ຂໍມ້ ູນ ຢງັ້ ຢນື ຄວາມຜດິ ຂອງແພດໝໍ ແລະ ກ່ ອນຈະສ່ ງົ ຄໍາຮອ້ ງຟອ້ ງ ຫຼື ແຈງ້ ຄວາມຫາອງົ ການສບື ສວນ-ສອບສວນ ເຮດັ ໃຫຜ້ ູເ້ ສຍຫາຍ ຫຼື ຄອບຄວົ ຜູເ້ ສຍຫາຍບ່ ໍກາ້ ທ່ ຈີ ະໄປຮອ້ ງຟອ້ ງ ຫຼື ແຈງ້ ຄວາມໂດຍກງົ . ແຕ່ ໂດຍຫຼກັ ການ ຂອງການດໍາເນນີ ຄະດອີ າຍາ, ກດົ ໝາຍໄດກ້ າໍ ນດົ ຢ່ າງຈະແຈງ້ ວ່ າຄວາມເສຍຫາຍທ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ຕ່ ໍຊວີ ດິ ຂອງບຸກຄນົ ອ່ ນື ເຈາົ້ ໜາ້ ທ່ ີ ຫຼື ອງົ ການໄອຍະການສາມາດດໍາເນນີ ການສບື ສວນ-ສອບສວນ ຫຼື ເປີດການສບື ສວນ-ສອບ ສວນໃນກໍລະນພີ ບົ ເຫນັ ຮ່ ອງຮອຍຂອງການກະທໍາຜດິ ເພາະຖືວ່ າເປັນໜາ້ ທ່ ຂີ ອງລດັ ໃນການເລ່ ມີ ຕນົ້ ຄະ ດອີ າຍາ (ສະພາແຫ່ ງຊາດ, ກດົ ໝາຍວ່ າດວ້ ຍການດໍາເນນີ ຄະດີ ອາຍາ, 2017, ມາດຕາ 86). ອງີ ຕາມຜນົ ຂອງການສໍາພາດນກັ ວຊິ າການທາງການແພດເຫນັ ວ່ າເມ່ ອື ເກດີ ມກີ ໍລະນກີ ານປ່ ນິ ປວົ ຜດິ ພາດເປນັ ຕນົ້ ກໍລະນແີ ມ່ ມານ ຫຼື ເດກັ ເສຍຊວີ ດິ ໃນເວລາເກດີ ລູກຢ່ ູໂຮງໝໍ, ກດົ ໝາຍກໍານດົ ໃຫມ້ ກີ ານຈດັ ຕງັ້ ຫຼື ຄະນະກາໍ ມະການກວດສອບສາເຫດຂອງຄວາມຜດິ ພາດພາຍໃນໂຮງໝໍ ຫຼື ມຄີ ະນະກາໍ ມະການໃນລະດບັ ສູນກາງເຂາົ້ ມາກວດສອບໂດຍມກີ ານແຕ່ ງຕງັ້ ຜູຊ້ ່ ຽວຊານ ແລະ ໜ່ ວຍງານສນັ ນະສູດການຕາຍເພ່ ອື ໃຫເ້ ປນັ ໄປ ຕາມຂນັ້ ຕອນທ່ ລີ ະບຽບກດົ ໝາຍກໍານດົ ໄວ.້ ໃນໄລຍະຜ່ ານມາຄະນະກໍາມະການກວດສອບຄວາມຜດິ ພາດ ທາງການແພດໄດລ້ ງົ ໄປສອບຖາມ, ເກບັ ກໍາຂໍມ້ ູນຈາກການບນັ ທກຶ ຫຼື ປືມ້ ຕດິ ຕາມອາການຂອງຄນົ ເຈບັ , ເອາົ ຄໍາໃຫກ້ ານຈາກແພດໝໍ ແລະ ບຸ ກຄນົ ທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງ ເພ່ ອື ຊອກຫາສາເຫດຂອງຂໍຜ້ ດິ ພາດທາງການແພດ ແລະ ເພ່ ອື ນາໍ ເອາົ ມາປບັ ປຸງແກໄ້ ຂທາງດາ້ ນວຊິ າການ ແລະ ເພ່ ອື ໃຫຫ້ ຼກີ ລຽ້ ງຂໍຜ້ ດິ ພາດໃນຄງັ້ ຕ່ ໍໄປ. ເຖງິ ຢ່ າງໃດ ກ່ ໍຕາມ, ຜ່ ານມາຄະນະກໍາມະການກວດສອບໄດມ້ ກີ ານສາ້ ງບົດລາຍງານກ່ ຽວກບັ ກໍລະນີຜິດພາດ ແລະ ສ່ ົງໃຫກ້ ມົ ປ່ ິນປົວໜາ້ ທ່ ີການຂອງກະຊວງສາທາລະນະສຸ ກ ເປັນຜູພ້ ິຈາລະນາໃຫມ້ ກີ ານປະຕິບັດວິໄນ, ວາງມາດຕະການ ແລະ ກໍານດົ ວທິ ກີ ານຊດົ ເຊຍີ ຄ່ າເສຍຫາຍແກ່ ຄອບຄວົ ຜູເ້ ສຍຫາຍຕາມແຕ່ ລະກໍລະນໜີ ກັ ເບາົ . ຜ່ ານການສໍາພາດຄໍາຄດິ ເຫນັ ຍງັ ຮູຕ້ ່ ມື ອກີ ວ່ າຄະນະກໍາມະການກວດກາບ່ ໍມພີ ນັ ທະທ່ ຈີ ະສ່ ງົ ບດົ ລາຍ ງານການກວດສອບຄວາມຜດິ ພາດໃຫແ້ ກ່ ເຈາົ້ ໜາ້ ທ່ ຕີ ໍາຫຼວດເພ່ ອື ດໍາເນນີ ຄະດີ ແລະ ເນ່ ອື ງຈາກໃນໄລຍະຜ່ ານ ມາ, ຜູຖ້ ກື ເສຍຫາຍ ຫຼື ຍາດພ່ ນີ ອ້ ງຂອງຜູຖ້ ກື ເສຍຫາຍເອງບ່ ໍມຄີ ໍາຮອ້ ງຂໍຂໍມ້ ູນຫຼກັ ຖານ ຊ່ ງຶ ອາດຈະເຮດັ ໃຫ້ ເຂາົ ເຈາົ້ ບ່ ໍສາມາດເຂາົ້ ເຖງິ ສໍານວນ ຫຼື ບດົ ລາຍງານຄວາມຜດິ ພາດດ່ ງັ ນນັ້ ຈ່ ງຶ ເຮດັ ໃຫບ້ ່ ໍມຂີ ໍມ້ ູນຫຼກັ ຖານທ່ ໜີ າ້ ເຊ່ ອື ຖເື ພ່ ອື ໃຫມ້ ກີ ານດໍາເນນີ ຄະດທີ າງອາຍາ ຫຼື ທາງແພ່ ງຕ່ ໍແພດໝໍທ່ ກີ ະທໍາຜດິ ພາດ ຫຼື ຍອ້ ນຄວາມປະໝາດ ທາງການແພດ. ຕ່ ໍກບັ ບນັ ຫາ ແລະ ສະພາບການຄດື ່ ງັ ກ່ າວ, ຜູສ້ ກຶ ສາຄນົ້ ຄວາ້ ເຫນັ ວ່ າຄະນະກໍາມະການກວດ ສອບຄວນມລີ ະບບົ ແລະ ຂນັ້ ຕອນການກວດກາຄວາມຜດິ ພາດທາງການແພດໃຫມ້ ຄີ ວາມໂປ່ ງໃສ ແລະ ສາມາດສະໜອງຂໍມ້ ູນກ່ ຽວກບັ ຄວາມຜດິ ພາດທາງການແພດໃຫແ້ ກ່ ຖກື ຜູເ້ ສຍຫາຍ ຫຼື ຍາດພ່ ນີ ອ້ ງຂອງຜູຖ້ ກື ເສຍຫາຍ ຫຼື ກໍານດົ ເປນັ ພນັ ທະໃຫສ້ ່ ງົ ບດົ ລາຍງານການກວດສອບໃຫເ້ ຂາົ້ ເຈາົ້ ເຖງິ ວ່ າຈະມກີ ານຮອ້ ງຂໍ ຫຼື ບ່ ໍ ກ່ ໍຕາມທງັ ນກີ້ ່ ໍເພ່ ອື ຮບັ ປະກນັ ໃຫເ້ ຂາົ ເຈາົ້ ສາມາດຮບັ ຮູສ້ ດິ ແລະ ນໍາໃຊສ້ ດິ ຂອງຕນົ ເຂາົ້ ສ່ ູຂະບວນຍຸຕທິ ໍາຢ່ າງ ເທ່ າົ ທຽມກນັ ແລະ ຮບັ ປະກນັ ຄວາມໂປງໃສ່ ຂອງການກວດກາຄວາມຜດິ ພາດທ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ . ຕ່ ໍກບັ ບນັ ຫາການຂໍຮອ້ ງຈາກຜູຖ້ ກື ເສຍຫາຍ ຫຼື ຍາດພ່ ນີ ອ້ ງໃຫມ້ ກີ ານກວດສອບຄວາມຜດິ ພາດທ່ ີ ເກດີ ຂນຶ້ , ອງີ ຕາມຄໍາຄດິ ເຫນັ ຂອງຜູໃ້ ຫສ້ ໍາພາດຢ່ ູໂຮງໝໍ ແລະ ກະຊວງສາທາລະນະສຸກກ່ ໃໍ ຫຄ້ ໍາເຫນັ ວ່ າໃນໄລ 49
ຍະຜ່ ານມາເມ່ ອື ມກີ ລໍ ະນມີ ຂີ ໍຜ້ ດິ ພາດທ່ ເີ ກດີ ການສູນເສຍຕ່ ໍຊວີ ດິ ຂອງຄນົ ເຈບັ ໃນເວລາເຂາົ້ ມາປ່ ນິ ປວົ ຢ່ ູໂຮງໝໍ ຂອງລດັ ໂດຍຫຼກັ ການລວມ, ຕອ້ ງມຄີ ໍາຮອ້ ງຂໍຈາກຜູຖ້ ືກເສຍຫາຍ ຫຼື ຍາດພ່ ນີ ອ້ ງຜູເ້ ສຍຊວີ ດິ ເສຍກ່ ອນ. ແຕ່ ໃນຄວາມເປນັ ຈງິ ແລວ້ , ສະພາຄຸມ້ ຄອງວຊິ າຊບີ ການແພດມບີ ດົ ບາດໜາ້ ໃນການປກົ ປອ້ ງວຊິ າຊບີ ທາງການ ແພດ. ເພາະສະນນັ້ ໃນເມ່ ອື ມກີ ໍລະນກີ ານເສຍຊວີ ດິ ເຖິງແມ່ ນວ່ າຈະບ່ ໍມກີ ານຮອ້ ງຂໍໃຫກ້ ວດສອບກ່ ໍຕາມ, ສະພາຄຸມ້ ຄອງວຊິ າຊບີ ການປ່ ນິ ປວົ ກ່ ມໍ ກີ ານດໍາເນນີ ການຕາມຂນັ້ ຕອນພາຍໃນເພ່ ອື ຊອກຮູສ້ າເຫດຂໍຜ້ ດິ ພາດທ່ ີ ເກດີ ຂນື້ ທງັ ນກີ້ ່ ໍເປັນການຖອດຖອນບດົ ຮຽນ ແລະ ຖາ້ ພບົ ສາເຫດທ່ ເີ ກດີ ຈາກຂໍຜ້ ດິ ພາດຂອງແພດໝໍຍອ້ ນ ຄວາມບ່ ໍລະມດັ ລະວງັ ຫຼື ປະໝາດເລ່ ນິ ເລ,ີ້ ສະພາຄຸມ້ ຄອງວຊິ າຊບີ ການແພດກ່ ຈໍ ະມດີ ໍາເນນີ ການລງົ ໂທດທາງ ວໄິ ນ ແລະ ຖາ້ ເປນັ ກລໍ ະນຮີ າ້ ຍແຮງກ່ ຈໍ ະຖກື ດໍາເນນີ ຄະດຕີ າມກດົ ໝາຍທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງ. ຂໍຫ້ ຍຸ ງ້ ຍາກ ຫຼື ອຸ ປະສັກອີກຢ່ າງໜ່ ຶງທ່ ີບ່ ໍສາມາດດໍາເນີນຄະດີອາຍາຕ່ ໍກບັ ແພດໝໍທ່ ີກະທໍາຜິດ ດວ້ ຍຄວາມປະໝາດໃນເວລາປະຕບິ ດັ ໜາ້ ທ່ ຂີ ອງຕນົ ແມ່ ນມາຈາກບນັ ຫາການເກບັ ກໍາຂໍມ້ ູນຫຼກັ ຖານທ່ ກີ ່ ຽວ ຂອ້ ງໃຫຊ້ ດັ ເຈນ ເນ່ ອື ງຈາກວ່ າອງົ ການພສິ ູດຫຼກັ ຖານ ຫຼື ໜ່ ວຍງານນຕິ ເິ ວດທ່ ເີ ປນັ ເອກະລາດຈາກໂຮງໝໍບ່ ໍສາ ມາດຈະເຂາົ້ ເຖງິ ຂໍມ້ ູນຫຼກັ ຖານໄດໂ້ ດຍກງົ ພາຍຫຼງັ ມກີ ານເສຍຊວີ ດິ ຂອງຄນົ ເຈບັ ຫຼື ບາງກໍລະນກີ ໍຂາດການ ແຈງ້ ຄວາມ, ບ່ ໍມຄີ ໍາຮອ້ ງທຸກກ່ າວໂທດຕ່ ໍຜູທ້ ່ ອີ າດກ່ ຽວຂອ້ ງຈ່ ງຶ ເຮດັ ອງົ ການສບື ສວນ-ສອບສວນບ່ ໍສາມາດເປດີ ການສບື ສວນ-ສອບສວນໄດຢ້ ່ າງເປັນທາງການ ແລະ ຈ່ ງຶ ເຮດັ ໃຫກ້ ານດໍາເນນີ ຄະດອີ າຍາໃນຢຸ ດສະຫງດັ . ອກີ ບນັ ຫາໜ່ ງຶ ທ່ ສີ ໍາຄນັ ທ່ ສີ ຸດກໍຄື ອງົ ການສບື ສວນ-ສອບສວນ ແລະ ອງົ ການໄອຍະການຕອ້ ງອາໄສຊ່ ຽວຊານ ຫຼື ຜູມ້ ຮີ ູກ້ ່ ຽວກບັ ວຊິ າທາງການແພດ ແລະ ຜ່ ານມາກບໍ ່ ໍມໜີ ່ ວຍງານພສິ ູດຫຼກັ ຖານສະເພາະຄະດທີ າງການແພດ ຊ່ ງຶ ອາດຈະເຮດັ ໃຫເ້ ຈາົ້ ໜາ້ ທ່ ຕີ ອ້ ງອງີ ໃສ່ ບດົ ລາຍງານ ຫຼື ຄໍາເຫນັ ຂອງຜູຊ້ ່ ຽວຊານທາງການແພດທ່ ຖີ ກື ແຕ່ ງຕງັ້ ຈາກກະຊວງສາທາລະນະສຸກ ເພ່ ອື ນໍາມາຄນົ້ ຄວາ້ , ປະກອບ, ພສິ ູດ ແລະ ຊ່ ງັ ຊາຕລີ າຄາຫາສາເຫດທ່ ແີ ທຈ້ ງິ ກ່ ຽວກບັ ຂໍຜ້ ດິ ພາດທາງການແພດກ່ ອນຈະດໍາເນນີ ຄະດໃີ ນຂນັ້ ຕອນຕ່ ໍໄປ. ສະນນັ້ , ໃນກລໍ ະນທີ ່ ກີ ່ າວມາກ່ ຈໍ ະມີ ບນັ ຫາກ່ ຽວກບັ ຄວາມເປັນກາງຂອງຊ່ ຽວຊານໃນເວລາລງົ ຄໍາເຫນັ ຕ່ ໍກບັ ກໍລະນຂີ ໍຜ້ ດິ ພາດທາງການແພດໄດ້ ເຊ່ ນັ ກນັ ຖາ້ ແມ່ ນຜູຊ້ ໍານານງານທ່ ໃີ ຫຄ້ ໍາເຫນັ ຖກື ແຕ່ ງຕງັ້ ມາຈາກຊ່ ຽວຊານທາງແພດຂອງໂຮງໝໍທ່ ເີ ກດີ ເຫດ. ແນ່ ນອນວ່ າໃນຂນັ້ ຕອນສບື ສວນ-ສອບສວນ ແລະ ຂນັ້ ຕອນການພຈິ າລະນາຄະດໃີ ນຄະດໃີ ນກລໍ ະນີ ນໂີ້ ດຍສະເພາະຢ່ ູຂນັ້ ສານ, ສານຈະຕອ້ ງໄດໄ້ ຕ່ ສວນ ຫຼື ຮບັ ຟງັ ຄໍາຄດິ ຄໍາເຫນັ ຂອງຜູຊ້ ໍານານງານທ່ ໄີ ດຮ້ ບັ ການ ແຕ່ ງຕງັ້ ຊ່ ງຶ ຈະເປນັ ຜູທ້ ່ ບີ ອກໄດວ້ ່ າການກະທໍາຂອງແພດໝໍທ່ ຕີ ກົ ເປນັ ຈາໍ ເລຍີ ໃນຄະດນີ ນັ້ ເຮດັ ຖກື ຕອ້ ງຕາມວິ ທປີ ະຕບິ ດັ ຫຼື ບ່ ໍ ແລະ ຖາ້ ຢ່ ູໃນເຫດການ ຫຼື ສະຖານະການນນັ້ ແພດໝໍທ່ ເີ ປນັ ຜູຊ້ ່ ຽວຊານຈະກະທໍາ ຫຼື ຕດັ ສນິ ໃຈຄກື ນັ ຫຼື ແຕກຕ່ າງກນັ ໃນເວລາປ່ ນິ ປວົ ຄນົ ເຈບັ ຄແື ນວໃດ. 50
ບດົ ທີ 5 ສະຫຸຼບ ແລະ ຂໍສ້ ະເໜີ ຜ່ ານການສກຶ ສາຄນົ້ ຄວາ້ ວໄິ ຈຫວົ ຂໍ້ “ຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບທາງອາຍາຂອງແພດໝໍໃນການປ່ ິນປົວ: ສກຶ ສາກລໍ ະນເີ ຮດັ ໃຫຄ້ ນົ ເຈບັ ເສຍຊວີ ດິ ໃນເວລາເກດີ ລູກຍອ້ ນຄວາມບ່ ໍລະມດັ ລະວງັ ” ສາມາດສະຫຸຼບຜນົ ຂອງ ການຄນົ້ ຄວາ້ ແລະ ມຂີ ໍສ້ ະເໜເີ ພ່ ອື ປບັ ປຸງແກໄ້ ຂດ່ ງັ ນ:ີ້ 5.1 ສະຫຸຼບຜນົ ການຄນົ້ ຄວາ້ ການກໍານດົ ອງົ ປະກອບຂອງການກະທໍາຜດິ ຍອ້ ນຄວາມປະໝາດທາງການແພດແມ່ ນກ່ ຽວຂອ້ ງໂດຍ ກງົ ກບັ ອງົ ປະກອບດາ້ ນພາວະວໄິ ສ ແລະ ອດັ ຕະວໄິ ສຂອງຄວາມຜດິ ຊ່ ງຶ ມຂີ ໍຈ້ າໍ ກດັ ແລະ ຂໍຫ້ ຍຸງ້ ຍາກທ່ ບີ ່ ໍສາ ມາດຈະກໍານດົ ໄດຢ້ ່ າງຊດັ ເຈນ ເພາະມນັ ຂນຶ້ ກບັ ການພສິ ູດເຖງິ ຄວາມຊດັ ເຈນຕ່ ໍກບັ ສາຍພວົ ພນັ ທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງ ລະຫວ່ າງສາເຫດ ແລະ ຜນົ ຂອງຄວາມເສຍຫາຍທ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ເພ່ ອື ຈະສາມາດອະທບິ າຍໄດວ້ ່ າແພດໝໍມຄີ ວາມ ບ່ ໍລະມດັ ລະວງັ ຫຼື ບ່ ໍ ຫຼື ໄດໃ້ ຊຄ້ ວາມລະມດັ ລະວງັ ຢ່ າງພຽງພໍ ຫຼື ບ່ ໍໃນເວລາປ່ ນິ ປວົ ຄນົ ເຈບັ . ການກໍານດົ ຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບທາງອາຍາໃນກໍລະນຍີ ອ້ ນຄວາມປະໝາດທາງການແພດແມ່ ນມລີ ກັ ສະນະຕດິ ພນັ ແລະ ປະປນົ ກນັ ລະຫວ່ າງສາເຫດຍອ້ ນແພດໝໍບ່ ໍປະຕບິ ດັ ໜາ້ ທ່ ໃີ ຫເ້ ໝາະສມົ ກບັ ລະດບັ ມາດ ຕະຖານທາງການແພດ, ຂາດສະຕຄິ ວາມຮບັ ຜດິ ຊອບ ແລະ ສາເຫດສຸດວໄິ ສ, ພາວະແຊກຊອ້ ນ, ສາເຫດບ່ ໍ ຄາດຄດິ ໃນສະຖານະການ ຫຼື ເຫດການໃນເວລານນັ້ ຊ່ ງຶ ຖາ້ ເປນັ ແພດໝໍຄນົ ອ່ ນື ໆ ທ່ ມີ ວີ ຸດທ,ິ ຄວາມຊໍານານ ງານໃນລະດັບດຽວກນັ ກ່ ໍຕອ້ ງໄດຕ້ ັດສິນໃຈ ຫຼື ກະທໍາຄາ້ ຍຄືກນັ ເພ່ ືອຊ່ ວຍເຫຼືອຄົນເຈບັ ໃນເວລານນັ້ . ໃນກໍລະນີແພດໝໍຮັບຜິດຊອບບ່ ໍມຄີ ວາມສາມາດ ຫຼື ບ່ ໍຊໍານານງານກ່ ໍອາດຈະຖືວ່ າເປັນຂໍບ້ ົກຜ່ ອງຂອງ ຂະບວນການຄດັ ເລອື ກ ຫຼື ແຕ່ ງຕງັ້ ແພດໝໍທ່ ບີ ່ ໍໄດຕ້ າມມາດຖານຕາມລະບຽບການຄດັ ເລອື ກທ່ ກີ ດົ ໝາຍ ຫຼື ລະບຽບການສະເພາະກາໍ ນດົ ໄວ້ ຊ່ ງຶ ການຈດັ ຕງັ້ ຫຼື ໜ່ ວຍງານຮບັ ຜດິ ຊອບກອໍ າດຈະມຄີ ວາມຮບັ ຜດິ ຊອບໃນ ນາມນຕິ ບິ ຸກຄນົ ຖາ້ ວ່ າແພດໝໍທ່ ປີ ະຕບິ ດັ ໜາ້ ທ່ ປີ ່ ນິ ປວົ ນນັ້ ກະທໍາຜດິ ດວ້ ຍຄວາມປະໝາດ ຫຼື ເລ່ ນິ ເລ.ີ້ ບນັ ຫາຄວາມບ່ ໍລະມດັ ລະວງັ ທາງການແພດຍງັ ກ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ຄວາມບ່ ໍຮອບຄອບ, ບ່ ໍເອາົ ໃຈໃສ່ , ຂາດ ສະຕບິ ່ ໍພຽງແຕ່ ຂອງແພດໝໍທ່ ທີ ໍາການປ່ ິນປົວເທ່ າົ ນນັ້ , ແຕ່ ບາງກໍລະນຍີ ງັ ກ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ບຸ ກຄະລະກອນທາງ ການແພດຄນົ ອ່ ນື ໆ ທ່ ເີ ຮດັ ໜາ້ ທ່ ໃີ ນຂນັ້ ຕອນການກວດ, ປະເມນີ , ວນິ ດິ ໄສ ແລະ ການປ່ ນິ ປວົ ລວມໄປເຖງິ ຄວາມບ່ ໍພອ້ ມ ແລະ ບ່ ໍກະກຽມວດັ ຖຸ ອຸ ປະກອນ ຫຼື ເຄ່ ອື ງມທື າງການແພດເພ່ ອື ຮບັ ໃຊເ້ ຂາົ້ ໃນການປ່ ິວປົວ ແລະ ບ່ ໍທນັ ຕາມສະພາບຂອງພະຍາດທ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ . ການເສຍຊວີ ດິ ຂອງແມ່ ແລະ ເດກັ ໃນເວລາເກດີ ລູກຢ່ ູໂຮງໝໍໂດຍສະເພາະໃນເຂດຊນົ ນະບດົ ຢ່ ູໂຮງ ໝໍເມອື ງ ແລະ ແຂວງ, ຫຼາຍກໍລະນບີ ່ ໍໄດເ້ ກດີ ຂນຶ້ ຍອ້ ນແພດໝໍຝ່ າຍດຽວ ແຕ່ ມນັ ຕດິ ພນັ ກບັ ສາເຫດສຸດວໄິ ສ ແລະ ເຫດບ່ ໍຄາດຄດິ ໃນໄລຍະເບອື້ ງຕນົ້ ຂອງການເຂາົ້ ມາເກດີ ລູກຢ່ ູໂຮງໝໍ ໂດຍສະເພາະສ່ ວນຫຼາຍມາເກດີ 51
ລູກໃນກໍລະນສີ ຸກເສນີ , ຄວາມຊກັ ຊາ້ ຂອງການເຂາົ້ ເຖງິ ການບໍລກິ ານຂອງໂຮງໝໍ, ຂາດຄວາມເຂາົ້ ໃຈທ່ ຖີ ກື ຕອ້ ງຂອງແມ່ ມານໃນເວລາຖກື ພາ, ການຂໍເກດີ ລູກໂດຍບ່ ໍມປີ ະຫວດັ ການຝາກທອ້ ງມາກ່ ອນ ແລະ ມຫີ ຼາຍກໍ ລະນເີ ນ່ ອື ງຈາກເລອື ດສໍາຮອງບ່ ໍພຽງພໍ ເພ່ ອື ສະໜອງໃຫຄ້ ນົ ເຈບັ ໃນກລໍ ະນມີ ກີ ານຜ່ າຕດັ , ອາການບາດເຈບັ ທ່ ີ ຕອ້ ງການເລອື ດດ່ ວນ ເນ່ ອື ງຈາກອຸປດັ ຕເິ ຫດ ແລະ ສຸດທາ້ ຍຍງັ ກ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ຈາໍ ນວນແພດ ແລະ ພະຍາບານທ່ ີ ຈະໃຫກ້ ານຊ່ ວຍເຫຼອື ເບ່ ງິ ແຍງຍງັ ບ່ ໍພຽງພໍກບັ ຄວາມຕອ້ ງການ ແລະ ແພດໝໍບາງຄນົ ຍງັ ຂາດຄວາມຮູທ້ ່ ເີ ລກິ ເຊ່ ງິ ແລະ ຂາດຄວາມຊໍານານງານໃນເວລາບ່ ງົ ມະຕພິ ະຍາດ ຊ່ ງຶ ກາຍເປນັ ອງົ ປະກອບໃຫເ້ ກດີ ຄວາມຜດິ ພາດ. ຈາກສາເຫດຂໍຜ້ ດິ ພາດທກີ ່ າວມາຂາ້ ງເທງິ , ຖາ້ ແພດໝໍໄດເ້ ຄ່ ອື ນໄຫວ ແລະ ປະຕບິ ດັ ໜາ້ ທ່ ໃີ ຫສ້ ອດ ຄ່ ອງກບັ ມາດຕະຖານທາງການແພດທ່ ກີ ໍານດົ ໄວ້ ແລະ ວທິ ປິ ະຕບິ ດັ ຕາມຫຼກັ ການທ່ ເີ ປນັ ທ່ ຍີ ອມຮບັ ເພ່ ອື ຮບັ ປະກນັ ໃຫກ້ ານຊ່ ວຍເຫຼອື ຄນົ ເຈບັ ເປນັ ໄປຕາມວດັ ຖຸປະສງົ ຂອງການປ່ ນິ ປວົ ກ່ ໍຖວື ່ າແພດໝໍໄດປ້ ະຕບິ ດັ ໜາ້ ທ່ ີ ຂອງຕນົ ຈນົ ດທີ ່ ສີ ຸດ ແລະ ທາ້ ຍສຸດເຖງິ ແມ່ ນວ່ າຈະເກດີ ຂໍຜ້ ດິ ພາດຈນົ ກ່ ໃໍ ຫເ້ ກດີ ຄວາມເສຍຫາຍຕ່ ໍຊວີ ດິ ແລະ ສຸກຂະພາບຂອງຄນົ ເຈບັ ກ່ ຍໍ ງັ ຖວື ່ າໄດປ້ ະຕບິ ດັ ຕາມໜາ້ ທ່ ຂີ ອງຕນົ ຊ່ ງຶ ສອດຄ່ ອງກບັ ເງ່ອື ນໄຂທ່ ພີ າໃຫພ້ ນົ້ ຈາກ ຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບທາງອາຍາຊ່ ງຶ ກາໍ ນດົ ໄວໃ້ ນມາດຕາ 33, ຂໍ້ 5 ຂອງປະມວນກດົ ໝາຍອາຍາ ແລະ ສອດຄ່ ອງ ກບັ ຄໍາຄດິ ເຫນັ ສ່ ວນໃຫຍ່ ຂອງນກັ ກດົ ໝາຍ ແລະ ຜູປ້ ະຕບິ ດັ ທາງການແພດທ່ ໄີ ດຈ້ າກການສໍາພາດຄໍາຄດິ ເຫນັ . ຂໍສ້ ະຫຸຼບບນັ ຫາ, ອຸປະສກັ ແລະ ສ່ ງິ ທາ້ ທາຍທ່ ເີ ຮດັ ໃຫບ້ ່ ໍສາມາດດໍາເນນີ ຄະດອີ າຍາຕ່ ໍກບັ ແພດໝໍທ່ ກີ ະ ທໍາຜດິ ຍອ້ ນຄວາມປະໝາດພາໃຫຄ້ ນົ ເຈບັ ເສຍຊວີ ດິ ໃນເວລາປ່ ນິ ປວົ ແມ່ ນຍອ້ ນເຈາົ້ ໜາ້ ທ່ ບີ ່ ໍສາມາດກໍານດົ ອງົ ປະ ກອບຂອງການກະທໍາຜດິ ຊ່ ງຶ ຈະໄດມ້ າຈາກການເຂາົ້ ເຖງິ ຂໍມ້ ູນຫຼກັ ຖານທ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ແລະ ຂໍມ້ ູນຫຼກັ ຖານທ່ ີ ຈະນໍາໃຊເ້ ຂາົ້ ໃນການດໍາເນນີ ຄະດີ ຊ່ ງຶ ຈາກຜນົ ຂອງການຄນົ້ ຄວາ້ ເຫນັ ວ່ າຂໍມ້ ູນຫຼກັ ຖານດ່ ງັ ກ່ າວມລີ ກັ ສະນະ ວຊິ າການທາງການແພດໃນສາຂາຕ່ າງໆ ຊ່ ງຶ ແນ່ ນ່ ອນວ່ າຕອ້ ງອງີ ໃສ່ ຜູຊ້ ່ ຽວຊານ, ຜູຊ້ ໍານານງານສະເພາະດາ້ ນເປນັ ຜູໃ້ ຫຄ້ ໍາເຫນັ ຕ່ ໍກບັ ການກະທໍາຂອງແພດໝໍທ່ ຖີ ກື ກ່ າວຫາວ່ າໄດປ້ ະຕບິ ດັ ໜາ້ ທ່ ຖີ ກື ຕອ້ ງແລວ້ ຫຼື ຍອ້ ນຄວາມບ່ ໍ ລະມດັ ລະວງັ ໂດຍສະເພາະຖາ້ ມກີ ານຮອ້ ງຟອ້ ງທາງອາຍາ ຫຼື ຮອ້ ງຟອ້ ງເອາົ ຄ່ າເສຍຫາຍທາງແພ່ ງທ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ . 5.2 ຂໍສ້ ະເໜີ ເພ່ ອື ຮບັ ປະກນັ ໃຫສ້ າມາດກໍານດົ ອງົ ປະກອບຂອງການກະທໍາຜດິ ແລະ ດໍາເນນີ ຄະດອີ າຍາຕ່ ໍກບັ ແພດໝໍທ່ ຂີ າດຄວາມລະມດັ ລະວງັ ຫຼື ເກດີ ຈາກຄວາມຜດິ ພາດຂອງການປ່ ນິ ປວົ ທ່ ບີ ່ ໍໄດມ້ າດຕະຖານທາງການ ແພດ ແລະ ເພ່ ອື ປກົ ປອ້ ງສດິ ແລະ ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງຄນົ ເຈບັ ທ່ ຈີ ະເຂາົ້ ມາໃຊກ້ ານບໍລກິ ານຢ່ ູໂຮງໝໍ, ຈ່ ງຶ ມຂີ ໍ້ ສະເໜດີ ່ ງັ ລ່ ຸມນ:ີ້ 1. ສະເໜໃີ ຫພ້ າກສ່ ວນທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງ (ສະພາຄຸມ້ ຄອງວຊິ າຊບີ ການປ່ ນິ ປວົ ) ສາ້ ງປມຶ້ ຄ່ ູມທື າງການແພດ ໃຫເ້ ປນັ ເອກະພາບເພ່ ອື ກາໍ ນດົ ມາດຕະຖານການຮກັ ສາທາງການແພດໃນແຕ່ ລະສາຂາການປ່ ນິ ປວົ (Medical Pratice Guideline) ແລະ ນຕິ ກິ ໍາລ່ ຸມກດົ ໝາຍກ່ ຽວກບັ ວທິ ກີ ານກວດສອບ, ການແກໄ້ ຂ ແລະ ການລາຍ ງານຄໍາເຫນັ ໃນກລໍ ະນເີ ກດີ ຂໍຜ້ ດິ ພາດທາງການແພດຕ່ ໍຄນົ ເຈບັ ເພ່ ອື ເປນັ ບ່ ອນອງີ ໃຫໜ້ ່ ວຍງານກວດສອບ, ເຈາົ້ ໜາ້ ທ່ ຕີ ໍາຫຼວດ, ໄອຍະການ ແລະ ສານສາມາດດໍາເນນີ ຄະດທີ າງແພ່ ງ ແລະ ທາງອາຍາພອ້ ມທງັ ຮບັ ປະກນັ ສດິ ແລະ ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງຄນົ ເຈບັ ຫຼື ຜູຖ້ ກື ເສຍຫາຍໃຫຮ້ ບັ ຮູ ້ ແລະ ເຂາົ້ ໃຈ. 2. ປບັ ປຸງ ແລະ ເພ່ ມີ ເຕມີ ເນອື້ ໃນຂອງມາດຕາ 208 ຂອງປະມວນກດົ ໝາຍອາຍາໃນສ່ ວນທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງ ກບັ ການກະທໍາຜດິ ດວ້ ຍຄວາມບ່ ໍລະມດັ ລະວງັ ທາງດາ້ ນວຊິ າຊບີ ທ່ ກີ ່ ໍໃຫຄ້ ວາມເສຍຫາຍຕ່ ໍຊວີ ດິ ຂອງບຸກຄນົ 52
ອ່ ນື ໂດຍໃຫເ້ ພ່ ມີ ເນອື້ ໃນຄວາມຜດິ ທ່ ກີ ວມເອາົ ການສາ້ ງຄວາມເສຍຫາຍຕ່ ໍຊວີ ດິ ຂອງບຸກຄນົ ອ່ ນື ຍອ້ ນຄວາມບ່ ໍ ລະມດັ ລະວງັ ເນ່ ອື ງຈາກການບ່ ໍປະຕບິ ດັ ຕາມມາດຕະຖານວຊິ າຊບີ ແລະ ມາດຕະຖານຄວາມປອດໄພທ່ ກີ າໍ ນດົ ໄວໃ້ ນລະບຽບກດົ ໝາຍສະເພາະ. 3. ໃນກລໍ ະນມີ ຄີ ໍາຮອ້ ງຟອ້ ງ ຫຼື ຂໍຄວາມເປນັ ທໍາຈາກຜູເ້ ສຍຫາຍຕ່ ໍກບັ ການກະທໍາຜດິ ພາດຂອງແພດໝໍ, ສະເໜໃີ ຫມ້ ກີ ານກໍານດົ ວທິ ກີ ານປະຕບິ ດັ ເພ່ ອື ໃຫສ້ າມາດດໍາເນນີ ຄະດອີ າຍາຕ່ ໍການກະທໍາຜດິ ຍອ້ ນຄວາມບ່ ໍ ລະມດັ ລະວງັ ພາໃຫຄ້ ນົ ອ່ ນື ໄດຮ້ ບັ ບາດເຈບັ ຫຼື ເສຍຊວີ ດິ ເປນັ ຕນົ້ ວ່ າເມ່ ອື ເຈາົ້ ໜາ້ ທ່ ໄີ ດຮ້ ບັ ຄໍາຮອ້ ງຟອ້ ງຂອງຜູ ້ ຖກຶ ເສຍຫາຍ ຫຼື ຍາດພ່ ນີ ອ້ ງຂອງຜູຖ້ ກື ເສຍຫາຍ, ຖາ້ ເຫນັ ວ່ າມຂີ ໍມ້ ູນຫຼກັ ຖານພຽງພໍທ່ ເີ ຊ່ ອື ໄດວ້ ່ າເປັນການ ກະທໍາຜດິ ແທໃ້ ຫເ້ ຮດັ ໜງັ ສສື ະເໜຂີ ໍຄໍາເຫນັ ຕ່ ໍກບັ ສະມາຄມົ ຄຸມ້ ຄອງວຊິ າຊບີ ການປ່ ິນປົວໃນ 2 ປະເດນັ ຄ:ື ປະເດນັ ທີ 1 ການປ່ ິນປົວຄນົ ເຈບັ ຂອງແພດໝໍທ່ ຖີ ືກກ່ າວຫານນັ້ ຖືກຕອ້ ງ ແລະ ສອດຄ່ ອງອງີ ຕາມມາດຕະ ຖານທາງການແພດໃນສາຂານນັ້ ຫຼື ບ່ ໍ; ແລະ ປະເດນັ ທີ 2 ແພດໝໍທ່ ຖີ ກື ກ່ າວຫານນັ້ ໄດໃ້ ຊຄ້ ວາມລະມດັ ລະ ວງັ ໃນການກວດ, ປະເມນີ , ວນິ ດິ ໄສ ແລະ ປ່ ນິ ປວົ ໄປຕາມເຫດ ແລະ ຜນົ ໃນສະຖານະການນນັ້ ຫຼື ບ່ ໍ. ພອ້ ມ ດຽວກນັ ນນັ້ , ສະເໜໃີ ຫສ້ ໍາເນາົ ເອກະສານບນັ ທກຶ ທາງການແພດທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງສ່ ງົ ໃຫເ້ ຈາົ້ ໜາ້ ທ່ ຕີ ໍາຫຼວດ ເພ່ ອື ກວດກາ, ຮບີ ໂຮມ ແລະ ຊ່ ງັ ຊາຂອງຂໍມ້ ນູ ຫກຼັ ຖານເພ່ ອື ສະຫຸຼບສໍານວນຄະດໃີ ຫອ້ ງົ ການໄອຍະການຕ່ ໍໄປ. 4. ເມ່ ອື ມເີ ຫດການເສຍຊວີ ດິ ຂອງຄນົ ເຈບັ ຢ່ ູໂຮງໝໍ, ສະເໜໃີ ຫມ້ ກີ ານປະສານສມົ ທບົ , ປຶກສາຫາລື ແລະ ຕກົ ລງົ ຢ່ າງເປັນເອກະພາບລະຫວ່ າງໂຮງໝໍທ່ ດີ ໍາເນນີ ກວດສອບພາຍໃນ, ການແຕ່ ງຕງັ້ ຜູຊ້ ໍານານງານ ແລະ ເຈາົ້ ໜາ້ ທ່ ຕີ ໍາຫຼວດໃຫທ້ ນັ ສະພາບການເພ່ ອື ໃຫມ້ ຄີ ວາມຍຸຕທິ ໍາ, ເປນັ ກາງ. ພາຍຫຼງັ ມກີ ານກວດສອບຂໍ້ ຜດິ ພາດທ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ , ສະເໜໃີ ຫມ້ ກີ ານລາຍງານຜນົ ການກວດສອບໃຫຄ້ ນົ ເຈບັ ຫຼື ຄອບຄວົ ຂອງຍາດພ່ ນີ ອ້ ງ ຂອງຜູຖ້ ກື ເສຍຫາຍຊາບໃນທຸກກລໍ ະນເີ ຖງິ ແມ່ ນວ່ າຈະບ່ ໍມກີ ານຮອ້ ງຂໍຈາກຜູຖ້ ກື ເສຍໃຫມ້ ກີ ານກວດສອບກ່ ໍ ຕາມ. 5. ສກຶ ສາອບົ ຮມົ , ຍກົ ລະດບັ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈຂອງແພດໝໍ ແລະ ບຸ ກຄະລະກອນທ່ ກີ້ ່ ຽວຂອ້ ງໃຫຮ້ ບັ ຮູ ້ ກ່ ຽວກບັ ລະບຽບຫຼກັ ການປ່ ນິ ປວົ , ຄວາມສໍາຄນັ ຂອງມາດຕະຖານທາງການແພດໃນແຕ່ ລະສາຂາ ແລະ ຈນັ ຍາ ບນັ ໃນເວລາດໍາເນນີ ການປ່ ນິ ປວົ ເພ່ ອື ຮບັ ປະກນັ ໃຫແ້ ພດໝໍ ແລະ ບຸກຄະລະກອນທາງການແພດມສີ ະຕິ ແລະ ຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບສູງໃນເວລາປະຕບິ ດັ ໜາ້ ທ່ ຂີ ອງຕນົ ຢ່ ູສະເໝ.ີ 53
ເອກະສານອາ້ ງອງີ ເອກະສານພາສາລາວ ກະຊວງສາທາລະນະສຸກ. (2019). ຂໍຕ້ ກົ ລງົ ຂອງສະພາຄຸມ້ ຄອງວຊິ າຊບີ ປ່ ນິ ປວົ ວ່ າດວ້ ຍການຮບັ ຮອງຈນັ ຍາ ບນັ ວຊິ າຊບີ ສໍາລບັ ທ່ ານໝໍ, ເລກທີ 0148/ສວປ, ລງົ ວນັ ທີ 2 ສງິ ຫາ 2019. ກະຊວງສາທາລະນະສຸກ. (2017). ຂໍຕ້ ກົ ລງົ ຂອງລດັ ຖະມນົ ຕກີ ະຊວງສາທາລະນະສຸກວ່ າດວ້ ຍສະພາຄຸມ້ ຄອງ ວຊິ າຊບີ ການປ່ ນິ ປວົ , ເລກທີ 0131/ສທ, ລງົ ວນັ ທີ 19 ມງັ ກອນ 2017. ກະຊວງສາທາລະນະສຸກ. (2018). ຂໍຕ້ ກົ ລງົ ວ່ າດວ້ ຍການອອກໃບອະນຸຍາດປະກອບວຊິ າຊບີ ປ່ ນິ ປວົ ແລະ ການຂນຶ້ ທະບຽນສໍາລບັ ຜູປ້ ະກອບວຊິ າຊບີ ການປ່ ນິ ປວົ ໃນ ສ.ປ.ປ ລາວ, ເລກທີ 1307/ສທ, ລງົ ວນັ ທີ 30 ມຖິ ຸນາ 2017. ສະພາແຫ່ ງຊາດ. (2017). ກົດໝາຍວ່ າດວ້ ຍການດໍາເນີນຄະດີອາຍາສະບັບປັບປຸ ງປີ 2017, ເລກທີ 37/ສພຊ, ລງົ ວນັ ທີ 14 ພະຈກິ 2017. ສະພາແຫ່ ງຊາດ. (2014). ກດົ ໝາຍວ່ າດວ້ ຍການປ່ ນິ ປວົ ສະບບັ ປບັ ປຸງປີ 2014, ເລກທີ 58/ສພຊ, ລງົ ວນັ ທີ 24 ທນັ ວາ 2014. ສະພາແຫ່ ງຊາດ. (2017). ປະມວນກດົ ໝາຍອາຍາປີ 2017, ເລກທີ 26/ສພຊ, ລງົ ວນັ ທີ 17 ພດຶ ສະພາ 2017. ສະພາແຫ່ ງຊາດ. (2010). ວຽງວໄິ ລ ທ່ ຽງຈນັ ໄຊ ພອ້ ມຄະນະ. (2010). ກດົ ໝາຍອາຍາພາກສະເພາະ. ໂຮງພມິ ສສີ ະຫວາດ. ນະຄອນຫວຼ ງວຽງຈນັ . ວຽງວໄິ ລ ທ່ ຽງຈນັ ໄຊ ພອ້ ມຄະນະ. (2014). ຄ່ ູມກື ານດໍາເນນີ ຄະດອີ າຍາ. ຄະນະນຕິ ສິ າດ ແລະ ລດັ ຖະສາດ. ມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫ່ ງຊາດ. ໂຮມພມິ ເທບປນັ ຍາ. ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ . Mahason magazine. (2018). ສໍາພາດຜູອ້ ໍານວຍການໂຮງໝໍແຂວງສະຫວນັ ນະເຂດ. ຈາກເວບັ ໄຊທ: https://m.facebook.com /mahasonmagazine/…… [ເຂາົ້ ເບ່ ງິ ວນັ ທີ 7 ກຸມພາ 2018] ເອກະສານພາສາຕ່ າງປະເທດ ທດັ ສະນະວນັ ສຣິ ພິ ຣມຈະ ເລນີ . (2007). ມາດຕະຖານຄວາມລະມດັ ລະວງັ ກລໍ ະນກີ ານກະທໍາຜດິ ໂດຍປະ ໝາດ. ວທິ ະຍານພິ ນົ ປະລນິ ຍາເອກ (ພາສາໄທ). ສາຂານຕິ ສິ າດ. ມະຫາວທິ ະຍາໄທທໍາມະສາດ. ປະເທດໄທ. ປກົ ປອ້ ງ ສສີ ະນດິ . (2016). ກດົ ໝາຍອາຍາຊນັ້ ສູງ (ພາສາໄທ), ບາງກອກ: ໂຮງພມິ ວນິ ຍູຊນົ .
ມາໂລດ ຂະຈອນໄພສານ. (2012). ການຟອ້ ງຄະດຄີ ວາມເສຍຫາຍຈາກການບໍລກິ ານທາງການແພດຢ່ ູຝຣງັ . ວານລະສານ: ຂະບວນຍຸຕທິ ໍາປທີ ີ 5 (ເດອື ນພດຶ ສະພາ-ສງິ ຫາ 2012). Isabelle Garcia Ducros. (2016). La responsabilité pénale et faute non intentionnelle du praticien médical (ພາສາຝຣງັ ). These de Droit. Université Montpellier. Jean Pradel. (2006). Droit pénal général (ພາສາຝຣງັ ). Dalloz Pramod Kumar Singh, Rajeev Kumar Singh, Tanya Singh. (2015). Medical negligence and Liabilities of Doctors to Society (ພາສາອງັ ກດິ ). Published in International Journal of Applied Research 2015. Valérie Malabat. (1999). Appréciation in abstracto et appréciation in concreto en droit pénal (ພາສາຝຣງັ ). These de Droit. Université Bordeaux 4.
Search
