วันจักรี

๖ เมษายน วันจักรี วันพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช และวันที่ระลึกมหาจักรีบรมราชวงศ์ ห้องสมุดประชาชน \"เฉลิมราชกุมารี\" อำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก

ประวัติวันจักรี วันที่ 6 เมษายน พ.ศ. 2325 เป็ นวันที่ พระบาทสมเด็จพระพุ ทธยอดฟ้ าจุฬาโลกหาราช เสด็จปราบดาภิเษกขึ้นครองราชสมบัติเป็ น พระมหากษัตริย์แห่ง ราชวงศ์จักรี และทรงสถาปนา กรุงเทพมหานคร เป็ นเมืองหลวงของ ประเทศไทย

ด้วยพระมหากรุณาธิคุณดังกล่าว ในปี พ.ศ. 2416 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงโปรดเกล้าฯ ให้หล่อพระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว 4 พระองค์ ได้แก่ พระบาทสมเด็จพระพุ ทธยอดฟ้ าจุฬาโลก พระบาทสมเด็จพระพุ ทธเลิศหล้านภาลัย พระบาทสมเด็จ พระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว และ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เพื่อประดิษฐานไว้ให้พระมหากษัตริย์องค์ต่อมา พระบรมวงศานุวงศ์ ข้าราชการ และประชาชนได้ถวายบังคมระลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณ เป็ นธรรมเนียมปี ละครั้ง และโปรดเกล้าฯ ให้อัญเชิญไปประดิษฐาน ไว้บนพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท แต่มีการย้ายสถานที่ในการ ประดิษฐานหลายครั้ง เช่น พระที่นั่งสุทไธสวรรยปราสาท ประวัติ และ พระที่นั่งศิวาลัยมหาปราสาท เป็ นต้น ต่อมาในรัชสมัย วันจักรี พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดให้ย้ายพระบรมรูป มาไว้ ณ ปราสาทพระเทพบิดร ใน วัดพระศรีรัตนศาสดาราม พร้อมกับพระบรมรูปของรัชกาลที่ 5 พระบรมชนกนาถ

จนกระทั่ง ในเดือนเมษายน พ.ศ. 2461 การซ่อมแซมก่อสร้างและ ประดิษฐานพระบรมรูปทั้ง 5 รัชกาล จึงสำเร็จลุล่วง และได้มี พระบรมราชโองการประกาศตั้งพระราชพิธีถวายบังคมพระบรมรูป ในวัน ที่ 6 เมษายนปี นั้น และต่อมาโปรดฯ ให้เรียกวันที่ 6 เมษายนว่า “วันจักรี” พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระราชดำริที่จะพระราชทานโอกาสเตือนน้ำใจแก่ ประชาชน ได้ระลึกถึงความเดิมว่า ราชอาณาจักรไทยได้ ประวัติกลับเป็ นอิสรภาพขึ้นดังโบราณกาลด้วยพระบรม เดชานุภาพของพระบาทสมเด็จพระพุ ทธยอดฟ้ าจุฬา วันจักรีโลกมหาราช ปฐมบรมกษัตริย์แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์ และดำรงความเป็ นอิสรภาพต่อมาด้วยพระบรราโชบาย แห่งสมเด็ จพระมหากษั ตราธิราชเจ้าที่ ได้ สื บ สนอ'พระองค์ ประกอบด้วยพระปรีชาญาณต่างๆ อันควรแก่สมัยราชอาณาจักรไทยจึงดำรงความเป็ น อิสรภาพสื บมา

ด้วยเหตุนี้ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้อัญเชิญพระบรมรูป สมเด็จพระบูรพมหากษัตริยาธิราชเจ้า ทั้ง ๕ รัชกาล ซึ่งเดิมประดิษฐาน ณ พระที่นั่งศิวาลัยมหาปราสาท ไปประดิษฐานยังปราสาทพระเทพบิดร แล้วให้มีการถวายบังคมพระบรมรูป สมเด็จพระบูรพมหากษัตริยาธิราชเจ้า ในวันที่ ๖ เมษายน เป็ นประเพณีสืบไป ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เรียกวันนี้ว่า “วันจักรี” เนื่องจากเป็ นวันที่พระบาทสมเด็จพระพุ ทธยอดฟ้ าจุฬาโลกมหาราช เสด็จกรีฑาทัพกลับพระนคร ทรงรับอัญเชิญ เสด็จขึ้นเป็ นปฐมบรมกษัตริย์แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์ การถวายบังคมพระบรมรูป สมเด็จพระบูรพมหากษัตริยาธิ ราช เนื่องในวันจักรี จึงเกิดขึ้นเป็ นครั้งแรก เมื่อวันที่ ๖ เมษายน ๒๔๖๒ โดยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงพระราชบันทึกเหตุการณ์นี้ในบันทึกจดหมายเหตุรายวัน พระพุ ทธศักราช ๒๔๖๒ ความตอนหนึ่งว่า “บ่ายวันนี้ได้เข้าไปถวายบังคมพระบรมรูปที่ในปราสาทพระเทพบิดร ในเวลาที่เราไป ก็ยังมีข้าราชการ แลtประชาชนอยู่มาก และได้ข่าวว่าตั้งแต่เช้ามีคนเข้าไปถวายบังคมพระบรมรูปเป็ นอันมาก...งานนี้นับว่าเป็ นพระ เกียรติยศงดงามดีมาก เพราะผู้คนไปอย่างแน่นหนา...เราได้ให้เรียกวันนี้ว่า วันจักรี” นับแต่นั้นเป็ นต้นมา สมเด็จพระมหากษัตริยาธิราชผู้ทรงสืบราชสันตติวงศ์ทุกรัชกาลสืบมากระทั่งรัชกาลปั จจุบัน ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้พระบรมวงศานุวงศ์ ข้าราชการ และประชาชน เข้า ถวายบังคมพระบรมรูป สมเด็จพระบูรพมหากษัตริยาธิราชเจ้า ณ ปราสาทพระเทพบิดร ในวันที่ ๖ เมษายนของทุกปี เพื่อน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระบูรพมหากษัตริยาธิราช ที่ได้ทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจ นานัปการเพื่อความเจริญมั่นคง เป็ นมูลฐานแห่งความผาสุกร่มเย็นของราชอาณาจักรไทยมาตราบเท่าทุกวันนี้

ขอขอบคุณที่มาของข้อมูล วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี เรื่อง วันจักรี https://th.wikipedia.org/wiki/