ບົດວິໄຈ 2019-20

ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ກົມສາງຄ ວທິ ະຍາໄລຄຫວຼ ງນາທາ ບດົ ວໄິ ຈ ການນາໃຊວທິ ສີ ອນແບບຮວມມຈື ກິ ຊເໍ ຂາົ້ ໃນການສອນ ເລອ່ື ງທາດເຄ ມໃີ ນຊວີ ດິ ປະຈາວນັ ສາລບັ ນກັ ສກຶ ສາຄປະຖມົ ລະບບົ 14+4 ປ2 ວທິ ະຍາໄລຄຫວຼ ງນາທາ ວໄິ ຈໂດຍ: ປທ ອອນສີ ແກວມະນຄີ າ ຫວຼ ງນາທາ 2019

ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ກມົ ສາງຄ ວທິ ະຍາໄລຄຫວຼ ງນາທາ ບດົ ວໄິ ຈ ການນາໃຊວທິ ສີ ອນແບບຮວມມຈື ກິ ຊເໍ ຂາ້ົ ໃນການສອນ ເລອື່ ງທາດເຄ ມໃີ ນຊວີ ດິ ປະຈາວນັ ສາລບັ ນກັ ສກຶ ສາຄປະຖມົ ລະບບົ 14+4 ປ2 ວທິ ະຍາໄລຄຫວຼ ງນາທາ ອາຈານທປ່ີ ກສາ: ອຈ.ປທ ນດິ ຍາກອນ ຄນີຼ ຍາເຍີ ວໄິ ຈໂດຍ: ປທ ອອນສີ ແກວມະນຄີ າ ຫວຼ ງນາທາ 2019



ບດົ ສະແດງຄວາມຂອບໃຈ ການວິໄຈຄງ້ັ ນ້ີ ດາເນີນໄປດວຍຄວາມສະດວກ ແລະ ປະສບົ ຜົນສາເລັດຈົນກາຍເປນບົດລາຍງານເຫຼັ້ມນີ້ ຍອນໄດ ຮບັ ການສະໜບັ ສະໜນ ຊວຍເຫືຼອຈາກຄ-ອາຈານໃນວິທະຍາໄລຄຫຼວງນາທາ; ໄດຮັບການຮວມມືເປນຢາງດີຈາກນອງ ນັກສກຶ ສາສາຍຄປະຖມົ ລະບົບ 12+4 ປ2 ສກົ ຮຽນ 2018-2019. ນະໂອກາດນ້ີ ທີມງານຜວິໄຈ ຂໍສະແດງຄວາມຂອບໃຈມາຍັງທກທານທີ່ໃຫຄວາມຮວມມື ແລະ ອທິດເຮື່ອແຮງ, ສະຕິປນຍາເຂົ້າໃນການວິໄຈຄັ້ງນີ້ ເຊິ່ງພາໃຫເກີດຜົນສາເລັດຢາງໜາເພິ່ງພໍໃຈ. ຂໍສະແດງຄວາມຂອບໃຈມາຍັງຄ- ອາຈານສອນວິຊາວິທະຍາສາດທາມະຊາດ ແລະ ຕະຫຼອດຮອດນັກສຶກສາສາຍຄປະຖົມ ລະບົບ 12+4 ປ2 ສົກຮຽນ 2018-2019 ທີໃ່ ຫຄວາມຮວມມືໃນການລົງເກັບກາຂໍມນດວຍດີຕະຫຼອດມາ.

ຄານາ ການວິໃຈຄັ້ງນີ້ໄດສຶກສາໃນຫົວຂໍ “ການນາໃຊເທັກນິກການສອນແບບຮວມມືຈິກຊໍເຂົ້າໃນການສອນກຽວ ກັບ ທາດເຄມີໃນຊີວິດປະຈາວັນ ນັກສຶກສາຄສາຍປະຖົມ ລະບົບ 12+4 ປ2” ເພື່ອ ຊວຍໃຫນັສຶກສາເຂົ້າໃຈເນື້ອໃນ ບົດຮຽນໄດຢາງເລິກເຊິ່ງ ແລະ ຊວຍພັດທະນາທັກສະການສື່ສານ, ການອະທິບາຍບົດຮຽນຂອງນັກສຶກສາໃຫດີຂຶ້ນ. ນອກນນ້ັ ຍັງຊວຍສາງໃຫນັກສຶກສາມີຄວາມຮບັ ຜິດຊອບຕກໍ ານຮຽນ ແລະ ມີສວນຮວມໃນການຮຽນຫຼາຍຂ້ນຶ . ຂາພະເຈົ້າຜວິໄຈຫວັງຢາງຍິ່ງວາ ຂໍມນທີ່ຢໃນບົດລາຍງານສະບັບນີ້ຈະເປນຄວາມຮ, ເປນບົດຮຽນ ແລະ ເປນ ປະໂຫຍດບຫໍ າຼ ຍກໍໜອຍໃຫແກທານຜອານ ໂດຍສະເພາະແມນບັນດາຄ-ອາຈານສອນ ແລະ ນັກຮຽນ-ນັກສຶກສາ ເພື່ອ ເປນທາງເລ່ອື ກໜຶ່ງໃຫຄ-ອາຈານສອນຕະຫຼອດນັກສຶກສາຄນາໄປປບໃຊເຂົ້າໃນການສອນຂອງຕົນໃຫໄດຄນນະພາບດີ ຍິ່ງຂຶ້ນ ແລະ ເປນບອນອີງໃນການເຮັດບດົ ວໄິ ຈໃນຫວົ ຂຕໍ າງໆ. ເຖິງແນວໃດກໍຕາມ ໃນການວິໄຈຄັ້ງນີ້ກໍຄົງຈະບໍປາສະຈາກໄດຄວາມຂາດຕົກບົກຜອງ ໂດຍສະເພາະແມນ ເນືອ້ ຫາສາລະຍັງບທໍ ັນຄບົ ຖວນສມົ ບນເທົາທີ່ຄວນ, ຫຼັກການຂຽນບົດລາຍງານ ຕະຫຼອດຮອດການໃຊຄາສັບສານວນບໍ ຖືກຕອງ ເຊິ່ງເນື່ອງຈາກຄວາມຮ ແລະ ປະສົບການໃນການວິໄຈຂອງຂາພະເຈົ້າຍັງບໍທັນຫຼາຍ. ສະນັ້ນ ຫວັງຢາງຍິ່ງວາ ຈະໄດຮັບການຕານິຕິຊົມຈາກບັນດາທານຜອານໃນທາງທີ່ສາງສັນ ເພື່ອເປນບົດຮຽນອັນລາຄາແກຂາພະເຈົ້ານາໄປ ປບປງການວໄິ ຈຄງັ້ ຕໍໆໄປໃຫດີຍ່ງິ ໆຂນຶ້ .

ບດົ ຄວາມຫຍໍ ການສຶກສາຄັ້ງນີ້ມີຈດປະສົງສຶກສາເທັກນິກການສອນແບບຮວມມືຈິກຊໍ ມີຜົນແນວໃດຕໍຜົນການຮຽນຂອງ ນກັ ສກຶ ສາ ເລ່ືອງ ທາດເຄມີໃນຊີວິດປະຈາວັນ ແລະ ການປຽນແປງພຶດຕິກາ ແລະ ທັດສະນະຄະຕິຂອງນັກສຶກສາ. ກມ ເປາໝາຍໄດແກ ນັກສກຶ ສາຄສາຍປະຖົມ ລະບບົ 12+4 ປ2 ສົກຮຽນ 2018-2019 ຈານວນ 55 ຄົນ, ຍິງ 26 ຄົນ. ເຄື່ອງມືທີ່ໃຊປະກອບມີ ແບບທົດສອບຜົນການຮຽນຂອງນັກສຶກສາ ແລະ ແບບສັງເກດພຶດຕິກາ ແລະ ທັດສະນະຄະຕິ ຂອງນກັ ສກຶ ສາ. ການວິເຄາະຂມໍ ນນາໃຊໂປແຼ ກຼມ IBM SPSS for windows ເພື່ອຊອກຫາຄາສະເລຍ, ຄາເປເຊັນ, ຄາຜັນປຽນມາດຕະຖານ ແລະ ທົດສອບຄາ T-test. ຜນົ ຜົນຈາກການສກຶ ສາພົບວາ: 1) ດານຜົນສາເລັດທາງການຮຽນຂອງນັກສຶກສາ: ຄະແນນສະເລຍຂອງນັກສຶກສາຫອງທົດລອງ ກ (ນາໃຊ ເທັກນິກການສອນແບບຮວມມືຈິກຊໍ) ແມນ 7,214 ແລະ ຂອງນັກສຶກສາຫອງຄວບຄມ ຂ (ນາໃຊວິທີສອນປກກະຕິ ທີ່ຄສອນນາໃຊໃນປະຈບັນ) ແມນ 4,740. ຄະແນນສະເລຍຂອງນັກສຶກສາຫອງທົດລອງ ກ ສງກວາຄະແນນສະເລຍ ຂອງນັກສຶກສາຫອງຄວບຄມ ຂ 24,74 %. ນອກນັ້ນ ຍັງພົບວາ 100% ຂອງນັກສຶກສາຫອງທົດລອງ ກ ເສັງຜານ ເກນ (ຄະແນນ 5 ຂນ້ຶ ) ແລະ 75% ຂອງນັກສຶກສາຫອງທດົ ລອງ ກ ເສງັ ໄດຄະແນນໃນລະດບັ ເກງັ (ຄະແນນ 7 ຂ້ນຶ ). ຜົນການປຽບທຽບຜົນການຮຽນຂອງນັກສຶກສາຫອງ ກ ແລະ ຫອງ ຂ ພົບວາ ຜົນການຮຽນຂອງນັກສຶກສາ ຫອງທດົ ລອງ ກ ດີກວາຫອງຄວບຄມ ຂ ໃນລະດັບຄວາມເຊ້ອື ໝັ້ນທາງຊະທິຕິ 95%. 2) ດານການປຽບທຽບພດຶ ຕກິ າ ແລະ ທດັ ສະນະຄະຕິຂອງນັກສກຶ ສາຫອງທດົ ລອງ ກ: ໃນ 2 ຊວົ ໂມງທາອິດ ຂອງບົດຮຽນ (ຊມ 1-2) ໂດຍລວມພົບວາ ຢໃນລະດບັ ປານກາງ ມຄີ າສະເລຍ 2.58 (SD = 0.23), ໃນນັນ້ ມີບາງຂໍ ຍັງຈັດຢໃນລະດັບຕາ ເປນຕົ້ນແມນ ການຊວຍເຫຼືອກັນຂອງນັກສຶກສາ, ຄວາມກາຫານຂອງນັກສຶກສາ ແລະ ຄວາມ ສາມາດອະທິບາຍບົດຮຽນຂອງນັກສຶກສາ ໂດຍມີຄາສະເລຍ 2.17 (SD = 0.41), 2.33 (SD = 0.52) ແລະ 2.33 (SD = 0.82) ຕາມລາດັບ. ສາລບັ ໃນ 2 ຊວົ ໂມງສດທາຍຂອງບົດຮຽນ (ຊມ 7-8) ໂດຍລວມຢໃນລະດບັ ສງ ມຄີ າລະເລຍ 3.95 (SD = 0.37), ຖາພິຈາລະນາເປນແຕລະຂໍຍງັ ພບົ ວາ ມີຫຼາຍຂໍຈັດຢໃນລະດັບດີຫຼາຍ ເຊັນ ຄວາມ ຮບັ ຜດິ ຊອບຕໍການຮຽນຂອງນກັ ສຶກສາ, ປະຕິສາພັນ ແລະ ຫວາງນັກສຶກສາກັບນັກສຶກສາ ແລະ ນັກສຶກສາກັບຄສອນ, ຄວາມກາຫານຂອງນັກສຶກສາ, ການມສີ ວນຮວມໃນການຮຽນຂອງນັກສຶກສາ ແລະ ການຊວຍເຫຼືອກັນຂອງນັກສຶກສາ ໂດຍມີຄາລະເລຍ 3.83 (SD = 0.41), 3.83 (SD = 0.41), 3.83 (SD = 0.41), 3.67 (SD = 0.52) ແລະ 3.67 (SD = 0.52) ຕາມລາດັບ. ຜົນການປຽບທຽບພຶດຕິກາ ແລະ ທັດສະນະຄະຕິຂອງນັກສຶກສາຫອງທົດລອງ ກ ໃນຊົວໂມງທາອິດຂອງ ບດົ ຮຽນ ແລະ ໃນຊົວໂມງສດທາຍຂອງບົດຮຽນພົບວາ ພຶດຕິກາ ແລະ ທັດສະນະຄະຕິຂອງນັກສຶກສາໃນຂະນະດາເນີນ ການວິໄຈມີການປຽນແປງດຂີ ນ້ຶ ທຽບໃສກອນການວິໄຈ ໃນລະດບັ ຄວາມເຊອ້ື ໝ້ັນທາງຊະທຕິ ິ 95%.

ສະລະບານ ຫົວຂໍ ໜາທີ ບົດສະແດງຄວາມຂອບໃຈ ບດົ ຄວາມຫຍໍ ສາລະບານ ບົດທີ 1: ບດົ ນາ………………………………………………………………………..…...1 1) ຄວາມເປນມາຂອງບນັ ຫາ………………………………………………………..……………………1 2) ຄາຖາມວໄິ ຈ...............………………………………………………………..……………………2 3) ຈດປະສົງຂອງການວໄິ ຈ…………………………………………………………………………..…1 4) ຕວົ ແປທສີ່ ກຶ ສາ…...................................................................................................................2 5) ສມົ ມດຕຖິ ານການວໄິ ຈ….........................................................................................................2 6) ຂອບເຂດຂອງການວໄິ ຈ……………………………………..………………………………...……..3 7) ຜນົ ປະໂຫຍດທຄີ່ າດວາຈະໄດຮບັ ……………………………….....………………..…………….……3 8) ນິຍາມຄາສັບສະເພາະ………………………………………....…………………………….……..…3 ບດົ ທີ 2: ເອກະສານ ແລະ ບົດວິໄຈທກ່ີ ຽວຂອງ………………….......………………………….5 1) ເອກະສານ ແລະ ທດິ ສະດທີ ກ່ີ ຽວຂອງ.....................................................…………………...………5 2) ບດົ ວໄິ ຈທກ່ີ ຽວຂອງ…...........................................................................................................16 ບດົ ທີ 3: ວິທີດາເນນີ ການວໄິ ຈ…………………………………..............…………….……18 1) ປະຊາກອນ ແລະ ກມຕວົ ຢາງ………………………………………........……………………….….18 2) ເຄອື່ ງມ…ື …………………………………………………………........………………………...18 3) ວິທສີ າງເຄ່ງື ມື……………………………………………………….........……………………….18 4) ວິທເີ ກບັ ແລະ ຈດັ ທາํ ຂມໍ ນຂມໍ ນ…………………………………………………….........………....19 5) ການວເິ ຄາະຂມໍ ນ………………………………………………………………...........……….….19 ບດົ ທີ 4: ຜົນການວເິ ຄາະຂມໍ ນ……………………………………………..............…….…20 1) ຜນົ ການທດົ ສອບຜນົ ສາເລດັ ຂອງການຮຽນ…………….…..……..…………....................……...….20 2) ຜນົ ການສງັ ເກດພດຶ ຕກິ າ ແລະ ທດັ ສະນະຄະຕຂິ ອງນກັ ສກຶ ສາ......................………............….……...…21 ບົດທີ 5: ສະຫຸຼບ, ອະພປິ າຍ ແລະ ຂໍສະເໜແີ ນະ...…………………………….........……….…23 1) ຈດປະສງົ ການວໄິ ຈ……………………………………………………………...........……….…...23 2) ວທິ ດີ າເນນີ ການສກຶ ສາຄນ້ົ ຄວາ.....…………………………………………......................………...23 3) ສະຫຼຸບຜນົ ການວໄິ ຈ…………………………………………………………...........………….…..24 4) ອະພປິ າຍຜນົ .......................................................................................................................25 5) ຂສໍ ະເໜແີ ນະ.......................................................................................................................25 ພາກຜະໜວກ ເອກະສານອາງອີງ

ບດົ ດທີ 1 ພາກສະເໜີ 1. ຄວາມເປນມາ ແລະ ຄວາມສາຄນັ ຂອງບນັ ຫາ ວິຊາໂລກອອມຕົວເປນວິຊາໜຶ່ງທີ່ມີຄວາມສາຄັນຫຼາຍ, ມີເນື້ອໃນຕິດພັນກັບຊີວິດປະຈາວັນຂອງນັກຮຽນ. ການຮຽນວິຊາໂລກອອມຕົວຊວຍໃຫນັກຮຽນມີທດັ ສະນະຄະຕິວິທະຍາສາດ, ເຊື່ອໃນສິ່ງທີ່ສາມາດພິສດໄດ. ນອກ ນີ້ ຍັງຊວຍພັດທະນາທັກສະພື້ນຖານດານວິທະຍາສາດຂອງເດັກນອຍນັກຮຽນເຊັນ: ທັກສະການສັງເກດ, ການ ວັດແທກ, ການຈາແນກ-ແຍກປະເພດ, ການຄາດເດົາ, ການສື່ສານ ແລະ ການໃຫເຫດຜົນ ເຊິ່ງຈະເປນທັກສະ ພື້ນຖານ ແລະ ຈາເປນຍາງຍິ່ງສາລັບເດັກນອຍນັກຮຽນໃນການສຶກສາຄົ້ນຄວາ, ຮາຮຽນໃນຊັ້ນທີ່ສງຂຶ້ນ. ໂດຍ ສະເພາະຫົວຂໍ “ທາດເຄມີໃນຊີວິດປະຈາວັນ” ເປນຫົວຂໍທີ່ສํາຄັນຫຼາຍ ເພາະຕິດພັນກັບຊີວິດປະຈํາວັນຂອງ ນັກຮຽນ. ຈດປະສົງການຮຽນ-ການສອນໃນຫົວຂໍນີ້ ແມນເພື່ອໃຫນັກຮຽນເກີດການຮຽນຮຢາງເລິກເຊິ່ງ ແລະ ເຂ້ົາໃຈແຈງກຽວກັບທາດເຄມໃີ ນຊວີ ດິ ປະຈາວັນ, ເປນການຊຸກຍ ແລະ ສົງເສີມໃຫນັກຮຽນນາໃຊບົດຮຽນເຂົ້າໃນ ຊີວດິ ປະຈາວັນຢາງເໝາະສມົ ແລະ ໃຫເກດີ ຜນົ ປະໂຫຍດສງສດ. ສະນນັ້ ໃນການຈດັ ການຮຽນ-ການສອນ, ຄສອນ ນອກຈາກຈະມຄີ ວາມຮໃນຫົວຂໍທ່ຈີ ະສອນກວາງຂວາງ, ມີທັກສະການສົງຄວາມຮທີ່ດີ ແລະ ການອະທິບາຍຈະແຈງ ລະອຽດແລວ ຍັງຕອງຊອກຫາວິທີສອນທີ່ເໝາະສົມ, ຊອກຫາສື່ການສອນ, ວິທີທົດລອງປະຕິບັດຕົວຈິງຕາງໆ ມາ ໃຫນັກຮຽນໄດສັງເກດ, ສາຜັດ ນັກຮຽນຈຶ່ງຈະມີຄວາມກະຕືລືລົ້ນ ຢາກຮຢາກຮຽນຫຼາຍຂື້ນ, ເຂົ້າໃຈບົດຮຽນ ເລິກເຊິ່ງ, ຈບ່ື ົດຮຽນໄດດນົ , ສາມາດນາໃຊເຂາ້ົ ໃນຊວີ ດິ ປະຈາວັນ ແລະ ກາຍເປນທກັ ສະໄດ. ຜານການລົງຕິດຕາມປະເມີນຜົນການລົງເຝກຫັດສອນຂອງນັກຮຽນຄສາຍປະຖົມທັງລະບົບ 12+4 ແລະ 9+3 ສົກຮຽນ 2017-18 ພົບວາການຮຽນ-ການສອນສວນຫຼາຍເອົາຄເປນໃຈກາງໂດຍເນັ້ນການສອນທິດສະດີ ເປນສວນຫຼາຍ, ບໍມີສິ່ງກະຕນໃຫນັກຮຽນມີຄວາມສົນໃຈຕໍບົດຮຽນ, ການຈັດກິດຈະກາໃຫນັກຮຽນໄດເຫັນ ປະຈັກຕາ ແລະ ໄດສາຜັດຕວົ ຈິງມໜີ ອຍ ເຊິ່ງເຮັດໃຫນກັ ຮຽນບໍໄດຄນ້ົ ຄິດຫາຄາຕອບດວຍຕົນເອງ ແລະ ບໍເຂົ້າໃຈ ເຖິງປະກົດການຂອງບັນຫາຕາງໆທີ່ເກີດຂື້ນ. ນອກນັ້ນ ຍັງພົບວາ ຄເຝກຫັດຈານວນຫຼາຍມີຄວາມຮ, ຄວາມ ເຂົ້າໃຈໃນຫົວຂໍທສີ່ ອນບໍກວາງຂວາງ ແລະ ທກັ ສະການສ່ສື ານ, ການອະທິບາຍຍງັ ເຮັດບໄໍ ດດເີ ທົາທ່ຄີ ວນ. ເພື່ອເປນການສາງນັກສຶກສາຄໃຫມີຄວາມພອມກອນລົງເຝກຫັດ ແລະ ປະກອບອາຊີບເປນຄສອນທີ່ມີຄນ ນະພາບ ຈິງເຫັນວາມີຄວາມຈາເປນຍາງຍິ່ງທີ່ຄ-ອາຈານສອນໃນວິທະຍາໄລຄຕອງໄດເອົາໃຈໃສຊອກຫາເທັກນິກ ວິທສີ ອນຫຼາຍແບບມາປະສມົ ປະສານກນັ ທັງແບບວທິ ີສອນທົວໄປ ແລະ ແບບເທັກນິກວິທີສອນທີ່ສະເພາະເຈາະຈົງ ສາຫຼັບຫົວຂໍໃດໜຶ່ງມານາໃຊສອນນັກສຶກສາຄ ເພື່ອສາງໃຫເຂົາເຈົ້າກາຍເປນຄທີ່ມີແນວຄິດສາງສັນ ຮປບໃຊ ເທັກນິກວທິ ີສອນ, ການອອກແບບກດິ ຈະກາ ລວມທງັ ການສາງສ່ືການສອນຕາງໆເຂົ້າໃນການສອນຕົວຈິງຂອງຕົນ ໃນແຕລະຫົວຂໃໍ ຫເໝາະສມົ ກບັ ນັກຮຽນໃນແຕລະທອງຖນ່ິ ແລະ ກາຍເປນຄຊຽວຊານໃນອານາຄດົ . ໃນນີ້ ຜວິໄຈ ຈິ່ງສົນໃຈສຶກສາການນາໃຊວິທີສອນແບບມີສວນຮວມຈິກຊໍ (Jigsaw Method) ເຂົ້າໃນການສອນວິຊາວິທີ ສອນວິທະຍາສາດທາມະຊາດ, ຫົວຂໍ “ທາດເຄມີໃນຊີວິດປະຈາວັນ” ເພື່ອໃຫນັກສຶກສາຄໄດເຮັດວຽກເປນທີມ ຮວມກັນຄິດຄົ້ນອອກແບບກິດຈະກາການຮຽນ-ການສອນໃນຫົວຂໍດັງກາວນີ້ ເຊິ່ງຈະເປນພື້ນຖານໃນການເຮັດ “ການສຶກສາການສອນ (Lesson Study)” ໃນອາຊີບການເປນຄຂອງເຂົາເຈົ້າ. ນອກນັ້ນ ວິທີສອນດັງກາວຍັງ 1

ເປດໂອກາດໃຫນັກສກຶ ສາຄໄດສອນໝຄໃນກມ ເຊິ່ງຈະເປນການເຝກທັກສະການສື່ສານ, ການອະທິບາຍຂອງເຂົ້າ ເຈ້າົ ນາອກີ . 2. ຄາຖາມວໄິ ຈ ຂາພະເຈົ້າຈະໃຊເທັກນິກການສອນແບບຮວມມືຈິກຊໍແນວໃດ ເພື່ອປບປງຜົນການຮຽນ, ພຶດຕິກາ ແລະ ທັດສະນະຄະຕິ (ການມີສວນຮວມໃນການຮຽນ, ການສື່ສານ, ການອະທິບາຍບົດຮຽນ) ຂອງນັກສຶກສາຄໃຫດີ ຂຶ້ນ? 3. ຈດປະສົງຂອງການວໄິ ຈ - ເພື່ອປຽບທຽບຜົນການຮຽນວິຊາວິທີສອນວິທະຍາສາດທາມະຊາດຂອງນັກສຶກສາຄປະຖົມລະບົບ 12+4 ລະຫວາງວທິ ີສອນແບບຮວມມຈື ກິ ຊກໍ ັບວທິ ີສອນປກກະຕິທ່ຄີ ສອນນາໃຊໃນປະຈບນັ . - ເພື່ອສຶກສາເທັກນິກວິທີສອນແບບຮວມມືຈິກຊໍມີຜນົ ແນວໃດຕໍການພັດທະນາ, ປຽນແປງພຶດຕິກາ ແລະ ທັດສະນະຄະຕິ (ການມີສວນຮວມໃນການຮຽນ, ການສື່ສານ ແລະ ການອະທິບາຍບົດຮຽນ) ຂອງນກັ ສຶກ ສາ. 4. ຕວົ ແປທສີ່ ຶກສາ ຜວໄິ ຈໄດການົດຕົວແປຕນົ້ ແລະ ຕົວແປຕາມໃນການວໄິ ຈ ດັງນີ:້ 4.1. ຕວົ ແປຕ້ນົ : ວທິ ີສອນແບບຮວມມືຈິກຊໍ. 4.2. ຕົວແປຕາມ: - ຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ສກຶ ສາ. - ພຶດຕິກາ ແລະ ທັດສະນະຄະຕິ (ການມີສວນຮວມໃນການຮຽນ, ການສື່ສານ ແລະ ການອະທບິ າຍບດົ ຮຽນ) ຂອງນກັ ສຶກສາ. 5. ສມົ ມດຖານຂອງການວິໄຈ 5.1 ສມົ ມດຖານທາງການວໄິ ຈ - ຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ສຶກສາຄຫອງທົດລອງ ກ (ນາໃຊວິທີສອນແບບຮວມມືຈິກຊໍ) ດີກວາຜົນການຮຽນ ຂອງນກັ ສຶກສາຄຫອງຄວມຄມ ຂ (ນາໃຊວິທສີ ອນທ່ຄີ ສອນຕາມປກກະຕິ). - ພຶດຕິກາ ແລະ ທັດສະນະຄະຕິ (ການມີສວນຮວມໃນການຮຽນ, ການສື່ສານ ແລະ ການອະທິບາຍ ບົດຮຽນ) ຂອງນກັ ສຶກສາຫອງທດົ ລອງ ກ ໄດຮບັ ການປບປງດຂີ ້ຶນ. 5.2 ສົມມດຖານທາງສະຖິຕິ ກ. ຜົນການຮຽນຂອງນກັ ສຶກສາ H0 : μ1=μ2 ຜົນການຮຽນຂອງນັກສກຶ ສາຄຫອງທົດລອງ ກ ແລະ ຫອງຄວບຄມ ຂ ບແໍ ຕກຕາງກນັ . H1 : μ1≠μ2 ຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ສກຶ ສາຄຫອງທດົ ລອງ ກ ແລະ ຫອງຄວບຄມ ຂ ແຕກຕາງກນັ . ຂ. ພຶດຕກິ າ ແລະ ທດັ ສະນະຄະຕຂິ ອງນັກສກຶ ສາ H0 : μ1=μ2 ພຶດຕິກາ ແລະ ທັດສະນະຄະຕິ (ການມສີ ວນຮວມໃນການຮຽນ, ການສື່ສານ ແລະ ການ ອະທບິ າຍບດົ ຮຽນ) ຂອງນກັ ສກຶ ສາ ຊວົ ໂມງທາອດິ ແລະ ຊົວໂມງສດທາຍ ບແໍ ຕກຕາງກນັ . 2

H1 : μ1≠μ2 ພຶດຕິກາ ແລະ ທັດສະນະຄະຕິ (ການມສີ ວນຮວມໃນການຮຽນ, ການສື່ສານ ແລະ ການ ອະທິບາຍບົດຮຽນ) ຂອງນກັ ສຶກສາ ຊົວໂມງທາອດິ ແລະ ຊົວໂມງສດທາຍ ແຕກຕາງກນັ . α : 0,05 6. ຂອບເຂດຂອງການວິໄຈ ການວໄິ ຈໃນຄງ້ັ ນ້ເີ ປນການນາໃຊເທັກນກິ ວິທີສອນແບບຮວມມືຈິກຊໍ ເຂົາ້ ໃນການສອນໃນຫົວຂໍ “ທາດເຄມີ ໃນຊວີ ິດປະຈາວນັ ” ໂດຍໄດອອກແບບກດິ ຈະກາํ ໃຫນກັ ສຶກສາຄໄດເຮັດວຽກເປນທມີ ເພອ່ື ສຶກສາທํາຄວາມເຂົ້າໃຈ ເນອ້ື ໃນຂອງບດົ ຮຽນ. ນອກນນ້ັ ນັກສກຶ ສາຍັງໄດເຝກທັກສະການສສ່ື ານ ແລະ ການອະທິບາຍບດົ ຮຽນນາํ ອກີ . ກມເປາໝາຍທີ່ໃຊໃນການວໄິ ຈຄັ້ງນີ້ແມນນັກສຶກສາຄສາຍປະຖົມ ລະບົບ 12+4 ປ 2, ຈານວນ 2 ຫອງຄື ຫອງ ກ ແລະ ຂ ລວມທງັ ໝດົ 55 ຄົນ, ຍິງ 26 ຄົນ, ວິທະຍາໄລຄຫຼວງນາທາ ພາກຮຽນທີ 2 ສົກຮຽນ 2018- 2019. ການວໄິ ຈຄ້ງັ ນີ້ໄດດາເນນີ ໃນລະຫວາງ ເດອື ນ 4 - 7/2019. 7. ປະໂຫຍດທີ່ຄາດວາຈະໄດຮບັ ໃນການສກຶ ສາວິໄຈໃນຄັງ້ ນ້ຜີ ວິໄຈຄາດວາຈະໄດຮບັ ຜນົ ປະໂຫຍດດງັ ນ້:ີ - ຊວຍໃຫນກັ ສກຶ ສາຄມີຄວາມຮ ແລະ ເຂົາ້ ໃນເນື້ອໃນບດົ ຮຽນກຽວກັບ “ທາດເຄມີໃນຊີວິດປະຈາວັນ” ໄດ ຢາງເລິກເຊິ່ງ ເຊິ່ງຈະຊວຍໃຫເຂົາເຈົ້າສາມາດການົດຈດປະສົງ ແລະ ກິດຈະກາການສອນໄດສອດຄອງ ເໝາະສມົ . - ຊວຍປບປງທກັ ສະການສອນ, ການສ່ສື ານ ແລະ ການອະທບິ າຍບົດຮຽນຂອງນັກສກຶ ສາຄໃຫດີຂ້ນຶ . - ຊວຍພັດທະນາທກັ ສະການເຮັດວຽກເປນທມີ ຂອງນັກສກຶ ສາຄໃຫດີຂ້ຶນ. - ເປດໂອກາດໃຫນກັ ສກຶ ສາແຕລະຄົນໄດພດັ ທະນາທກັ ສະແຕລະດານເທົາທຽມກນັ . - ເປນທາງເລືອກໜຶງ່ ໃຫແກຄສອນໃນວິທະຍາໄລຄນາໄປປບໃຊເຂາົ້ ໃນການສອນຂອງຕນົ ເພື່ອກຽມຄວາມ ພອມໃຫນກັ ສຶກສາຄກອນການລົງເຝກຫັດວິຊາຊີບຄ ແລະ ການປະກອບອາຊບີ ຄໃນອານາຄດົ . 8. ນຍິ າມຄາສັບ - ເທັກນິກການສອນແບບຈິກຊໍ (Jigsaw-Teaching technique) ເທັກນິກການຈັດກິດຈະກາການ ຮຽນ-ການສອນໃນຫອງຮຽນເພື່ອຊວຍໃຫຜຮຽນປະສົບຜົນສາເລັດທາງການຮຽນໄປພອມໆກັນ. ການ ຮຽນ-ການສອນຕາມເທັກນິກນີ້ຈະແບງນັກຮຽນອອກເປນກມ ສະມາຊິກກມແຕລະຄົນຈະໄດຂໍຄາຖາມ ເພື່ອສຶກສາເນື້ອໃນບົດຮຽນແຕກຕາງກັນ, ຫຼັງຈາກນັ້ນ ນາຄວາມຮແຕລະສວນມາປະກອບເຂົ້າກັນ ເປນຄວາມຮໃນເລື່ອງໜ່ງຶ ໆທ່ີຄົບຖວນສົມບນ ເຊ່ິງຄາຍຄກື ັນກບັ ການຕໍຈກິ ຊ.ໍ - ປຽບທຽບຜົນການຮຽນ ໝາຍເຖິງການປຽບທຽບຜົນການຮຽນຂອງນັກສຶກສາກມຕົວຢາງຈານວນ 2 ຫອງຄື ຫອງທດົ ລອງ ກ ແລະ ຫອງຄວບຄມ ຂ ເພືອ່ ຊອກຫາຄວາມແຕກຕາງ ແລະ ຕດັ ສິນ. - ການສື່ສານ (Communication) ໝາຍເຖິງການຖາຍທອດຂໍມນຂາວສານ, ຄວາມຮ, ປະສົບການ, ຄວາມຮສກຶ , ຄວາມຄິດເຫັນ, ຄວາມຕອງການ ໂດຍຜານສື່ຕາງໆອາດເປນການເວົ້າ, ການຂຽນ ຫຼື ຜານ ສັນຍາລັກຕາງໆ. 3

- ການອະທິບາຍບົດຮຽນ ໝາຍເຖິງການອະທິບາຍຂະຫຍາຍຂໍຄວາມໂດຍມີການຍົກຕົວຢາງປະກອບ ເພື່ອ ເຮດັ ໃຫຜຟງເຂ້ົາໃຈຄວາມຈິງ, ປະກົດການຕາງໆ ທງັ ປະກົດການທາງສງັ ຄມົ ແລະ ທາມະຊາດ. - SPSS (Statistical Package for Social Sciences) ໝາຍເຖິງໂປຼແກຼມສາເລັດຮບດານ ສະຖິຕິ. 4

ບົດທີ 2 ເອກະສານ, ທດິ ສະດີ ແລະ ບົດວໄິ ຈທກ່ີ ຽວຂອງ 1. ເອກະສານ ແລະ ທດິ ສະດທີ ກ່ີ ຽວຂອງ 1.1. ເທກັ ນິກການສອນແບບຈກິ ຊໍ (Jigsaw-Teaching technique ) ເທັກນິກການສອນແບບຈິກຊໍ ເປນເທັກນິກການສອນຮບແບບໜຶ່ງຂອງວິທີສອນແບບຮວມມື ເທັກນິກ ການສອນນີ້ໄດຮັບການພັດທະນາໂດຍ Elliot Aronson ນັກຈິດຕະວິທະຍາຊາວອາເມລິກາ ໂດຍເທັກນິກຈິກຊໍ ເປນການຈັດກິດຈະກາການຮຽນ-ການສອນໃນຫອງຮຽນເພື່ອຊວຍໃຫຜຮຽນປະສົບຜົນສາເລັດທາງການຮຽນ ໄປພອມໆກນັ . ການຮຽນ-ການສອນຕາມເທັກນກິ ນຈີ້ ະແບງນັກຮຽນອອກເປນກມ ສະມາຊິກກມແຕລະຄົນຈະໄດ ຂໍຄາຖາມເພື່ອສຶກສາເນື້ອໃນບົດຮຽນແຕກຕາງກັນ, ຫຼັງຈາກນັ້ນ ນາຄວາມຮແຕລະສວນມາປະກອບເຂົ້າກັນ ເປນຄວາມຮໃນເລອື່ ງໜ່ງຶ ໆທ່ີຄົບຖວນສມົ ບນ ເຊິ່ງຄາຍຄືກນັ ກັບການຕຈໍ ິກຊ.ໍ ຂະບວນການຈັກການຮຽນ-ການສອນມຂີ ະບວນການດັງນ້ີ: 1. ຄສອນກຽມເນ້ອື ໃນບດົ ຮຽນໂດຍແບງເນື້ອໃນບົດຮຽນອອກເປນຫວົ ຂຍໍ ອຍເທົາກັບຈານວນນັກຮຽນ ໃນແຕລະກມ. 2. ຈັດຜຮຽນເຂົ້າເປນກມ ( ເກັງ, ກາງ, ອອນ ) ກມລະ 4-6 ຄົນກມນີ້ເອີ້ນຊື່ກມວາກມບານຂອງເຮົາ (Home Group) 3. ສະມາຊິກພາຍໃນກມບານຂອງເຮົາ (Home Group)ໄດຮັບຄວາມມອບໝາຍໃຫສຶກສາເນ້ືອໃນ ຄົນລະ 1 ຄວາມໝາຍ ແລະ ຊອກຫາ ຄາຕອບໃນປະເດັນສາຄັນທີຜ່ ສອນມອບໝາຍໃຫ. 4. ສະມາຊິກໃນກມບານຂອງເຮົາ(Home Group) ແຍກຍາຍໄປຢກັບສະມາຊິກກມອຶ່ນເຊີ່ງໄດຮັບ ເນື້ອໃນດຽວກັນ ແລວຕັ້ງເປນກມຜຊຽວຊານ (expert group) ຂື້ນມາ ແລະ ຮວມກັນທາຄວາມ ເຂາົ້ ໃຈເນອ້ື ໃນລາຍລະອຽດ ແລະ ຮວມກນັ ອະທບິ າຍເພ່ອື ຫາຄາຕອບປະເດັນທ່ຜີ ສອນມອບໝາຍໃຫ. 5. ສະມາຊິກກມຜສຽວຊານກັບໄປສກມບານຂອງເຮົາ ແຕລະຄົນຊວຍກັນສອນໝໃນກມດຽວກັນໃຫ ເຂ້າົ ໃຈເນ້ອື ໃນສິງ່ ທ່ຕີ ົນເອງໄດສກຶ ສາຮວມກັບກມຜຊຽວຊານ ປະຕບິ ັດຕາມແບບນີ້ສະມາຊິກທກຄົນ ກໍຈະໄດຮຽນຮພາບລວມຂອງເນອ້ື ໃນທງັ ໝົດ. 6. ຜຮຽນທກຄົນເຮັດແບບທົດສອບ ແຕລະຄົນຈະໄດຄະແນນເປນລາຍບກຄົນ ແລະ ນາຄະແນນຂອງ ແຕລະຄົນໃນກມບານຂອງເຮົາມາລວມກັນ (ຫຫືຼ າຄາສະເລຍ) ເປນຄະແນນກມ ກມທີ່ໄດຄະແນນສງ ສດຈະໄດຮບັ ລາງວັນ.  ຂໍດຂີ ອງເທກັ ນກິ ການສອນແບບຈິກຊໍ - ມກີ ານເພິງ່ ພາລະຫວາງກນັ . - ຊວຍໃຫນກັ ຮຽນຮັບຮຊດັ ເຈນແຈງຂືນ້ . - ຊວຍໃຫນັກຮຽນສົນໃຈບົດຮຽນຫຼາຍຂື້ນເພາະເຮັດໃຫນັກຮຽນມີຄວາມກະຕື້ລືລົ້ນໃນເລື່ອງທີ່ຮຽນ ແລະ ມສີ ວນຮວມໃນການຮຽນ. 5

- ຊວຍປະຫຍັດເວລາຮຽນ ໂດຍໃຊເວລາໜອຍແຕນກັ ຮຽນສາມາດຮຽນຮໄດຫຼາຍຂນື້ . - ຫຸຼດການບນັ ລະຍາຍຂອງຄສອນ ແຕຊວຍໃຫເຂ້າົ ໃຈງາຍຂນື້ . - ຊວຍໃຫນັກຮຽນເກດີ ຄວາມປະທບັ ໃຈ ແລະ ຈຈື່ າໄດດນົ . - ຊວຍໃຫການຮຽນມີປະສິດທີພາບຫຼາຍຂື້ນ ເພາະການໄດອະທິບາຍ ຫຼື ສອນຜອື່ນເຮັດໃຫເຂົ້າໃຈ ບດົ ຮຽນດຂີ ນຶ້ . - ຊວຍພັດທະນາທກັ ສະການສສື່ ານ, ການອະທິບາຍຂອງນກັ ຮຽນ. - ສງົ ເສ່ີມການຄິດ ແລະ ແກບັນຫາໃນການຮຽນຮ. - ຊວຍໃຫນກັ ຮຽນເກີດການຢາກຮຢາກເຫນັ ເພາະເປນການໃຫຂໍເທດຈີງ. - ຊວຍໃຫນກັ ຮຽນໄດພດັ ທະນາຄວາມຄດິ . - ສະດວກໃນການສອນຂອງຄ. - ສາມາດສາພດັ ແລະ ຮັບຮໂດຍງາຍ. - ຄສາມາດສອນ ແລະ ຈັດກດິ ຈະກາການຮຽນ - ການສອນໄດຫຼາຍຂ້ືນ. - ຊວຍສາງບັນຍາກາດພາຍໃນຫອງຮຽນມຄີ ວາມຟດຟນ ຄສອນມີຄວາມສະໜກສະໜານ, ນັກຮຽນມີ ຊີວິດຊວີ າ. - ຊວຍໃຫຄມີຄວາມເຊອື້ ໝນ້ັ ຫາຼ ຍຂືນ້ ເພາະຄບາງຄນົ ເວ້າົ ບໍເກັງ, ອະບາຍບໍຈະແຈງ ແລະ ອື່ນໆ ເຮັດໃຫ ນກັ ຮຽນມສີ ວນຮວມໃນການສະແດງຄວາມຄດິ ເຫນັ ເຊງ່ີ ຈະຊວຍສາງຄວາມເຊ້ອື ໝນັ້ ໃຫກັບຄສອນ. - ສາມາດໃຊກບັ ກມຄນົ ກມໃຫຍ, ກມນອຍ, ບກຄນົ ໃນສະຖານະການທ່ີແຕກຕາງກັນໄດ. 1.2. ທດິ ສະດີກຽວກັບການຮຽນຮ ຍອນຫຍັງພວກເຮາົ ຈິ່ງສອນສ່ິງທີ່ເຮາົ ໄດຮຽນຮ? ຄາຕອບຄ:ື ການອະທບິ າຍ ຫືຼ ສອນຜອນື່ ຊວຍໃຫຮຽນໄດ ໄວຂນຶ້ (ຂະບວນການຮຽນຮເກດີ ຂນ້ຶ ໃນຄະນະທີພ່ ວກເຮົາສອນຄນົ ອນ່ື ). 6

1.3. ທັກສະການສສ່ື ານ ຫືຼ ສ່ືຄວາມໝາຍຂອງຂໍມນ ການສື່ສານ (Communication) ໝາຍເຖິງການຖາຍທອດຂໍມນຂາວສານ, ຄວາມຮ , ປະສົບການ, ຄວາມຮສຶກ, ຄວາມຄິດເຫັນ, ຄວາມຕອງການ ໂດຍຜານສື່ຕາງໆອາດເປນການເວົ້າ, ການຂຽນ, ຜານສັນຍາລັກ ຕາງໆ ແລະ ການຈດັ ກິດຈະກາຕາງໆໄປຍັງຜຮບັ ຂໍມນ ເຊິ່ງອາດຈະໃຊຂະບວນການສື່ສານທີ່ແຕກຕາງກັນໄປຕາມ ຄວາມເໝາະສົມ ຫຼື ຄວາມຈາເປນຂອງຕນົ ເອງ ແລະ ຄສືສ່ ານ ໂດຍມີຈດປະສົງໃຫເກີດຄວາມຮັບຮຮວມກັນ ແລະ ມປີ ະຕກິ ລິ ຍິ າຕອບສະໜອງຕກໍ ນັ ບລໍ ິບົດທາງການສສ່ື ານທ່ີເໝາະສົມເປນປດໄຈສາຄນັ ທ່ີເຮັດໃຫການສື່ສານໄດຮັບ ຜນົ ດີ. ທກັ ສະການສື່ສານ ຫືຼ ສື່ຄວາມໝາຍຂອງຂມໍ ນ ເປນໜງ່ຶ ໃນຈານວນທັກສະຂະບວນການທາງວທິ ະຍາສາດ ເຊ່ິງໝາຍເຖິງການນາຂໍມນທ່ີໄດຈາກການສງັ ເກດ, ການວັດແທກ, ການທດົ ລອງ ຫືຼ ຈາກແຫຼງອນື່ ໆ ມາຈັດລຽງ ຄນື ໃໝໂດຍອາໃສວິທກີ ານຕາງໆເຊັນ ການຈດັ ລຽງລາດັບ, ການຈດັ ໝວດໝ ຫືຼ ການຄານວນຫາຄາໃໝ ທັງນີ້ ເພ່ອື ງາຍໃນການນາໄປໃຊ ຫືຼ ໃຫຜອນ່ື ເຂາົ້ ໃຈຄວາມໝາຍຂອງຂມໍ ນນນັ້ ໆດຂີ ນ້ຶ . ນກັ ຮຽນສາມາດເຮດັ ການສ່ືສານ ການສງັ ເກດການຂອງພວກເຂາົ ເຈ້າົ ດວຍວາຈາ, ດວຍການຂຽນ ຫືຼ ໂດຍການແຕມຮບພາບ. ວທິ ີການອືນ່ ໆຂອງ ການສືສ່ ານ ທນ່ີ າໃຊເລ້ືອຍໆ ໃນທາງວທິ ະຍາສາດ ແມນລວມທງັ ເສັ້ນສະແດງ, ແຜນສະແດງ, ແຜນທີ,່ ແຜນພາບ, ແລະ ການສາທດິ ພາບທ່ີເຫນັ ໄດ. 1.4. ການອະທບິ າຍ ການອະທິບາຍມຄີ ວາມສາຄັນຫາຼ ຍຕກໍ ານຮຽນ-ການສອນ ເພາະຈະຊວຍໃຫນກັ ຮຽນເກີດຄວາມເຂົ້າໃຈເນື້ອ ໃນບົດຮຽນໄດຢາງຖືກຕອງ ດັງນັ້ນ ໃນຂະບວນການຈັດການຮຽນ-ການສອນເວລາໃດຄສອນກໍມີຄວາມຈາເປນ ສອດແຊກການອະທິບາຍເຂົ້າທກຂັ້ນຕອນຂອງການສອນ ໂດຍສະເພາະອະທິບາຍເນື້ອໃນທີ່ເຫັນວາຍາກ ແລະ ສາຄນັ ໃຫນັກຮຽນເຂ້ົາໃຈ. ທັກສະການອະທິບາຍ ໝາຍເຖິງຄວາມສາມາດໃນການເວົ້າ ຫຼື ສະແດງລະລະອຽດ ແລະ ຫຼື ຍົກຕົວຢາງໃຫ ນັກຮຽນເຂົ້າໃຈ ຫຼື ເປນການຂະຫຍາຍຄວາມໃຫນັກຮຽນ ຫຼື ຜຟງເຂົ້າໃຈເລື່ອງລາວຕາງໆຈັດເຈນຂຶ້ນ ເຊິ່ງອາດ ເຮັດໄດດວຍການບອກເລົາ, ການຕີຄວາມໝາຍ, ການສາທິດ, ການຍົກຕົວຢາງ ແລະ ອື່ນໆ. ບາງຄັ້ງເພື່ອເຮັດ ໃຫການອະທບິ າຍເຂາົ້ ໃຈງາຍ ອາດຈະໃຊວັດຖອຸ ປະກອນຕາງໆປະກອບເຂົ້າຊວຍໃນການອະທບິ າຍ ເຊິ່ງຈະຊວຍໃຫ ຜຟງສົນໃຈ ແລະ ເຂົ້າໃຈຄວາມໝາຍໄດດີຂຶ້ນ. ທັກສະການອະທິບາຍມີຄວາມສາຄັນ ແລະ ຈາເປນຕໍການຮຽນ- ການສອນໃນທກລະດັບ, ທກຊັ້ນຮຽນ ສະນັ້ນ ຄສອນ ຫຼື ນັກຮຽນຄຄວນໄດຮັບການເຝກຝນທັກສະການ ອະທບິ າຍເປນປະຈາ ເພອ່ື ຈະເຮດັ ໃຫການຮຽນ-ການສອນມີປະສິດທິຜົນສງຂຶ້ນ ໂດຍສະເພາະການຮຽນ-ການສອນ ໃນປະຈບັນນ້ີທຍ່ີ ັງນາໃຊວິທີສອນແບບບນັ ລະຍາຍເປນສວນຫາຼ ຍ. ລກັ ສະນະການອະທິບາຍທ່ີດີ: 1) ຄວນໃຊພາສາທີງ່ າຍ, ກະທັດຮດັ ແລະ ໄດໃຈຄວາມ. 2) ຄວນສກຶ ສາເລອື່ ງທຈີ່ ະອະທິບາຍໃຫຊັດເຈນ. 3) ຄວນຍົກຕວົ ຢາງປະກອບການອະທບິ າຍ. 4) ໃນຈດສາຄັນທຕີ່ ອງເນນ້ັ ຄວນອະທບິ າຍຊາໆ. 5) ຄວນກຽມລຽງລາດັບເນື້ອໃນທ່ີຈະອະທິບາຍໃຫລະອຽດ ເປນຂັນ້ ຕອນ, ບໍເວົາ້ ກບັ ໄປກັບມາເຊິ່ງຈະເຮັດ ໃຫນກັ ຮຽນເກດີ ຄວາມສັບສົນ. 7

6) ການໃຊສການຮຽນ-ການສອນຈະຊວຍປະຫຍັດເວລາ ແລະ ຫດຼຸ ຂັ້ນຕອນການອະທິບາຍລົງ. 7) ໃນຂະນະອະທິບາຍຄວນສງັ ເກດເບງ່ິ ປະຕກິ ິລຍິ າຂອງນັກຮຽນ. 8) ໃນຂະນະອະທບິ າຍຄວນປຽນລະດັບສຽງເປນບາງຄັ້ງຄາວ ເພອ່ື ກະຕຄວາມສນົ ໃຈຂອງນກັ ຮຽນ. 1.5. ເອກະສານກຽວເນື້ອໃນບດົ ຮຽນ 1. ທາດເຄມີໃນຊີວດິ ປະຈາວນັ ໃນຊີວິດປະຈາວັນພວກເຮົາຕອງໄດສາພັດ ແລະ ກຽວຂອງກັບວັດຖຸ-ທາດຕາງໆຫຼາຍຊະນິດທີ່ມີທາດເຄມີ ເປນອົງປະກອບ. ທາດເຄມີເຫຼົານັ້ນສາມາດຈາແນກອອກເປນທາດສັງເຄາະ ແລະ ທາດທີ່ໄດຈາກທາມະຊາດ ເປນຕ້ນົ ແມນ ທາດປງແຕງອາຫານ, ທາດແຕງສອີ າຫານ, ທາດທາຄວາມສະອາດ, ທາດກາຈັດແມງໄມ ແລະ ສັດຕ ພດື . 1) ທາດປງແຕງອາຫານ ທາດປງແຕງອາຫານໝາຍເຖງິ ທາດທ່ີໃຊເພື່ອປງລົດຊາດຂອງອາຫານເພື່ອເຮັດໃຫອາຫານມີລົດຊາດດີຂຶ້ນ ເຊນັ ນາຕານໃຫລົດຫວານ, ເກືອ, ນາປາໃຫລົດເຄັມ, ນາສົ້ມສາຍຊູ, ນາໝາກນາວ, ຊອດໝາກເຂືອເທດໃຫລົດ ສົມ້ . ທາດປງແຕງອາຫານແບງອອກເປນ 2 ປະເພດຄື: - ໄດຈາກການສງັ ເຄາະ ເຊນັ ນາສົມ້ ສາຍຊ,ູ ນາປາ, ນາຊີອວິ , ຊອສໝາກເຂອື ເທດ, .... - ໄດຈາກທາມະຊາດ ເຊນັ ເກືອກິນ, ນາໝາກນາວ, ໝາກຂາມປຽກ, ... 2) ເຄອ່ື ງດມື່ ໝາຍເຖິງ ສິ່ງທີ່ມະນດເຮົາໃຊສາລັບດື່ມ ແລະ ມັກມີ “ນາ” ເປນອົງປະກອບຫຼັກ, ເຄື່ອງດື່ມບາງປະເພດດື່ມ ແລວມຄີ ນຄາທາງໂພສະນາການ ບາງປະເພດດືມ່ ແລວໄປກະຕນລະບບົ ປະສາດ ແລະ ບາງປະເພດດື່ມເພື່ອດັບຄວາມ ກະຫາຍ. ເຄ່ອື ງດ່ມື ສາມາດແບງເປນ 7 ປະເພດຄ:ື 2.1. ນາດ່ມື ສະອາດ ເປນເຄອ່ື ງດື່ມທີ່ບມໍ ີສິງ່ ອນ່ື ເຈືອປນ ເປນປະໂຫຍດຕຂໍ ະບວນຕາງໆໃນຮາງກາຍ. 2.2. ນາໝາກໄມ ເປນເຄື່ອງດື່ມປະເພດໜຶ່ງທີ່ມີປະໂຫຍດຕໍຮາງກາຍ ແຕຄວນດື່ມນາໝາກໄມສົດທີ່ມີ ຕາມລະດການ. 2.3. ນົມ ເປນແຫຼງສາຄັນຂອງການຊີ (ແຄລຊຽມ) ແລະ ໂປຣຕີນ ຊວຍໃຫກະດກຈະເລີນເຕີບໂຕ ແລະ ແຂງແຮງ. 2.4. ນາອັດລົມ ເປນເຄື່ອງດື່ມທີ່ມີສວນປະສົມຫຼາຍຢາງ ເຊັນ ນາ, ນາຕານ, ທາດປງແຕງທີ່ເອີ້ນວາຫົວ ເຊ້ືອ ເຊິ່ງເປນສວນປະສົມຂອງທາດທີ່ໃຫກິ່ນ ແລະ ສີ, ແລະ ອາຊິດກາກໂບນິກ ເຊິ່ງຖືກອັດເຂົ້າໃນ ພາຊະນະບັນຈ. ນອກນັ້ນ ນ າອັດລົມບາງຊະນິດຍັງມີສວນປະສົມຂອງນ າໝາກໄມນາອີກໃນ ປະລິມານໜອຍ. 2.5. ເຄອ່ື ງດືມ່ ຊູກາລງັ ເປນປະເພດເຄື່ອງດື່ມທີ່ໃຫພະລັງງານ ມີສວນປະສົມຂອງຄາເຟອີນ (Caffeine), Taurine, Inositol ແລະ ນາຕານຊູໂຄຣສ (Sucrose) ເໝາະສํາລັບກມຄົນທີ່ຕອງການເຮັດ ວຽກຢາງຕໍເນ່ອື ງເປນໄລຍະເວລາດົນ. 2.6. ຊາ ແລະ ກາເຟ ເປນເຄ່ືອງດ່ືມທ່ມີ ີຄາເຟອີນເປນສວນປະສົມ ມີຜດື່ມເປນຈານວນຫຼາຍ ແລະ ມີການ ເຮດັ ສວນຜະລດິ ກາເຟຫາຼ ຍແຫງ ເປນອດສາຫະກາປະເພດໜງ່ຶ . 8

2.7. ເຄື່ອງດື່ມທີ່ມີເຫຼົ້າເປນສວນປະກອບ ມີເອທາໂນລເປນສວນປະກອບ ເຄື່ອງດື່ມປະເພດນີ້ປະກອບ ດວຍ ເຫຼົ້າຂາວ, ເບຍ, ວາຍ, ... ເຫຼົ້າອອກລິດຕໍລະບົບປະສາດສວນກາງ ຜທີ່ກິນເຫຼົ້າໃນປະລິມານ ໜອຍຈະຮສຶກຜອນຄາຍ ເພາະເຫຼົ້າຈະໄປກົດຈິດໃຕສານຶກທີ່ຄອຍຄວບຄມແນວຄິດຂອງຄົນ, ແຕ ຫາກດມື່ ໃນປະລິມາຫາຼ ຍຈະພາໃຫເສຍການຄວບຄມຕົນເອງ, ເວາົ້ ບໍແຈງ ຫຼື ຂາດສະຕ,ິ ... 3) ທາດທາຄວາມສະອາດ ໝາຍເຖິງທາດທີ່ມີຄນລັກສະນະໃນການກາຈັດສິ່ງເປະເປອນສົກກະປກຕາງໆ ແລະ ຍັງມີຄນລັກສະນະຂາ ເຊ້ືອໂລກຕາງໆໄດອກີ ດວຍ. ທາດທາຄວາມສະອາດແບງເປນ 2 ປະເພດຄື: 3.1. ໄດຈາກາກນສັງເຄາະ ເຊັນ ນາຢາລາງຈານ, ສະບກອນ-ແຫຼວ, ແຟບຊັກເຄື່ອງ, ແຊມພຊະຜົມ ແລະ ນາຢາຖພູ ນ້ື ຕາງໆ. 3.2. ໄດຈາກທາມະຊາດ ເຊນັ ນາໝາກຂີຫ້ ດ, ໝາກຂາມປຽກ, ເກືອກີນ. ແຕເມອ່ື ແບງຕາມຈດປະສງົ ການໃຊງານສາມາດແບງອອກເປນ 4 ປະເພດຄື: ກ. ທາດທໃ່ີ ຊທາຄວາມສະອາດຮາງກາຍ ໄດແກ ສະບ, ແຊມພສະຜມົ , ... ຂ. ທາດທີໃ່ ຊທາຄວາມສະອາດເຄຶ່ອງນງຮມົ ໄດແກ ແຟບຊັກເຄ່ືອງຊະນດິ ຕາງໆ. ຄ. ທາດທ່ີໃຊທາຄວາມສະອາດພາຊະນະຕາງໆ ໄດແກ ນາຢາລາງຈານຊະນິດຕາງໆ, ... ງ. ທາດທໃີ່ ຊທາຄວາມສະອາດຫອງນາ ໄກແກ ນາຢາລາງຫອງນາຊະນດິ ຟນ ແລະ ຊະນິດແຫຼວ, ... ຄນລັກສະນະຂອງທາດທາຄວາມສະອາດ ເຊັນ ສະບ, ແຊມພສະຜົມ, ນາຢາລາງຈານ, ນາຢາງລາງຫອງນາ, ແຟບຊກັ ເຄ່ືອງ ບາງຊະນິດເປນອາຊດິ , ບາງຊະນດິ ເປນບາເຊີ ເຊິ່ງສາມາດທດົ ສອບດວຍເຈຍລິດມັສ ຫຼື ເຈຍຂີ້ໝິ່ນ, ນາຜັກກະລາປສມີ ວງ. ທາດທາຄວາມສະອາດຫອງນາ ແລະ ຊກັ ໂຄກຊະນດິ ທມ່ີ ຄີ ນລັກສະນະເປນອາຊິດ ຈະກດັ ຫີນປນ ຫືຼ ຢາແນວ ທີ່ຕິດລະຫວາງກະໂລ ຫືຼ ກະໂລກັບຊັກໂຄກ ເຮັດໃຫຄາບເປເປອນຫຼຸດອອກ, ແຕຖາໃຊໄປດົນໆພື້ນ ແລະ ຝາຫອງ ນາຈະຫຸຍຼ ຫຽນໄປນາ ແລະ ຍັງມີຜົນເຮັດໃຫຜໃຊເກີດການລະຄາຍເຄືອງລະບົບທາງເດີນຫາຍໃຈ ແລະ ຜີວໜັງອີກ ດວຍ. 4) ທາດກາຈດັ ແມງໄມ ແລະ ສັດຕພດື ໝາຍເຖິງທາດເຄມີທີ່ຜະລິດຂຶ້ນເພື່ອໃຊປອງກັນ, ກາຈັດ ແລະ ຄວບຄມແມງໄມຕາງໆບໍໃຫມາລົບກວນ ເຊິ່ງມີທງັ ຊະນດິ ຟນ, ເມດັ ແລະ ເປນນາ. ທາດກາຈດັ ແມງໄມ ແລະ ສດັ ຕພືດແບງອອກເປນ 2 ປະເພດຄື້: 4.1. ໄດຈາການສັງເຄາະ ເຊັນ ຢາຂາຍງ, ທາດກາຈດັ ແມງໄມ, ... 4.2. ໄດຈາກທາມະຊາດ ເຊັນ ເປອກໝາກນາວ, ເປອກໝາກຂີ້ຫດ, ເປອໝາກຽງ, ໝາກຈກເປນຕົ້ນ, ... 5) ເຄ່ືອງສາອາງ ໝາຍເຖງິ ຜະລດິ ຕະພນັ ທໃ່ີ ຊທາ, ຖູ, ນວດ, ຜົນ, ຫຍອດ, ອົບຮາງກາຍ ເພື່ອທາຄວາມສະອາດ, ໃຫຄວາມ ສດົ ຊນ່ື , ຄວາມສວຍງາມ, ກນິ່ ຫອມ ແລະ ເພ້ີມຄວາມໝ້ນັ ໃຈ. ເຄື່ອງສາອາງແບງອອກເປນ 5 ປະເພດຄ:ື 5.1. ສາຫບຼັ ຜມົ ເຊັນ ແຊມພສະຜມົ , ຄີມນວດຜົມ, ເຈວແຕງຊົງຜົມຕາງໆ, ... 9

5.2. ສາຫຼບັ ຮາງກາຍ ເຊັນ ສະບ, ຄມີ ແລະ ໂລຊັນທາພວີ , ຢາທາເລັບ, ນາຢາດັບກິ່ນກາຍ, ແປງໂຮຍໂຕ, ... 5.3. ສາຫບຼັ ໃບໜາ ເຊນັ ຄີມ, ໂຟມລາງໜາ, ແປງພັດໜາ, ລບິ ສຕກິ , ສແໍ ຕມຄວ້ິ , ... 5.4. ນາຫອມປະເພດຕາງໆ 5.5. ອືນ່ ໆ ເຊນັ ຄມີ 5.6. ໃຊທາກອນແຖໜວດ, ຢາສຟີ ນ, ... 2. ຄນລັກສະນະຂອງທາດ ໝາຍເຖິງ ລັກສະນະປະຈາຕົວຂອງທາດແຕລະຊະນິດ ເຊິ່ງທາດແຕລະຊະນິດຈະມີລັກສະນະແຕກຕາງກັນ ເຊັນ ເຈຍສາມາດຈດໄຟໄໝໄດ, ແມເຫຼັກບໍສາມາດຈດໄຟໄໝໄດ, ອົກຊີແຊນຢ ໃນພາວະເປນອາຍກາສທີ່ ອນຫະພມ ແລະ ຄວາມດນັ ປກກະຕິ ແຕນາຢໃນພາວະແຫວຼ , ນາສມ້ົ ສາຍຊູມີລດົ ສມົ້ ແຕນາບໍມີລົດຊາດ, ນາມີຈດ ຟດຢ 100 ອງົ ສາເຊ ແຕເຫ້ົຼາຟດຢ 78,5 ອົງສາເຊ. ຄນລກັ ສະນະຂອງທາດແບງອອກເປນ 2 ຄນລັກສະນະຄື: 1) ຄນລັກສະນະຟຊິກ ໝາຍເຖິງລັກສະນະພາຍນອກຂອງທາດທີ່ໄດຈາກການສັງເກດ ຫຼື ໄດຈາກການທົດ ລອງງາຍໆ ເຊນັ ສີ, ກິ່ນ, ລົດຊາດ, ຈດຟດ, ຈດຫຼອມແຫຼວ, ຄວາມແຂງ, ການຊັກນາໄຟຟາ, ການຊັກ ນາຄວາມຮອນ, ຄວາມໜາແນນ, ລກັ ສະນະພຶກ ແລະ ອ່ນື ໆ. 2) ຄນລັກສະນະເຄມີ ເປນລກັ ສະນະທີຮ່ ໄດໂດຍອາໃສການປຽນແປງທາງເຄມີ ຫຼື ເປນຄນລັກສະນະທີ່ກຽວ ກັບການປຽນແປງຈາກທາດໜຶ່ງໄປສອີກທາດອື່ນ ເຊັນ ເຫຼັກເປນໝຽງ, ຖານເມື່ອຖືກເຜົາໄໝໄດຮັບ ອາຍກາສບາກໂບນກິ , ສງັ ກະສີເມ່ືອເກດີ ປະຕກິ ິລິຍາກບັ ອາຊິດກລຼໍ ກິ ໄດຮັບອາຍຮໂີ ດແຼ ຊນ, ... ຄນລກັ ສະນະຂອງທາດບາງຊະນິດທພີ່ ວກເຮາົ ໄດສາພັດໃນຊວີ ິດປະຈາວັນ o ໂຊດຽມຄຼໍໄຣ (ເກືອແກງ): ເປນທາດແຂງ, ບໍຊັກນາໄຟຟາ, ສີຂາວ, ລະລາຍໃນນາໄດ, ໃນພາວະທາດ ລະລາຍຄວາມເປນອາຊິດ-ບາເຊີ: ເປນກາງ. o ນາຟະຕາລີນ: ເປນທາດແຂງ, ບໍຊກັ ນາໄຟຟາ, ສຂີ າວ, ບສໍ າມາດລະລາຍໃນນາ. o ທອງແດງ: ເປນທາດແຂງ, ຊກັ ນາໄຟຟາ, ສແີ ດງສ້ມົ , ບໍລະລາຍໃນນາ. o ເຫກັຼ : ເປນທາດແຂງ, ຊກັ ນາໄຟຟາ, ສເີ ທາົ , ບລໍ ະລາຍໃນນາ. o ບາຫອຼ ດ: ເປນທາດແຫວຼ , ຊກັ ນາໄຟຟາ, ສີນາເງນິ , ບໍລະລາຍໃນນາ. 3. ການຈັດແບງທາດ ຈາກຄນລກັ ສະນະຂອງທາດສາມາດຈດັ ປະເພດຂອງທາດໄດຫາຼ ຍວິທດີ ງັ ນີ້: 1) ຈດັ ທາດເປນກມໂດຍໃຊສະພາວະເປນເກນ ສາມາດຈັດແບງທາດອອກເປນ 3 ກມ ໄດແກ 1.1. ທາດແຂງ ໄດແກ ເກືອແກງ, ແຄວຊຽມຄາບໍເນດ, ນາຟະຕາລີນ, ທອງແດງ,ມາດ, ໂຊດຽມ ໄຮດອຼ ກໄຊ, ຢາງພາຼ ສຕິກ ແລະ ເຫັກຼ . 1.2. ທາດແຂງ ໄດແກ ເຫຼາົ້ , ນາເກອື , ນາເຊ່ອື ມ, ບາຫອຼ ດ ແລະ ໂບຼມ. 1.3. ທາດອາຍ ໄດແກ ກຼໍໄລ, ກາສກາກໂບນກິ , ຮີໂດຼແຊນ. 10

2) ຈັດທາດທ່ີກາວມາຂາງເທິງເປນກມ ໂດຍໃຊການຊັກນາໄຟຟາເປນເກນ ສາມາດແບງທາດອອກເປນ 2 ກມຄື: 2.1. ທາດທີ່ບໍສາມາດຊັກນາໄຟຟາໄດ ໄດແກ ເກືອແກງ, ແຄວຊຽມຄາບໍເນດ, ນາຟະຕາລີນ, ມາດ, ເຫົຼ້າ, ກຼໄໍ ລ, ນາຕຼຮີ ດຼກົ ຊິດ, ກາສກາກໂບນິກ, ຮໂີ ດຣແຊນ, ປຼາສຕິກ, ນາເຊອື່ ມ ແລະ ໂບຼມ. 2.2. ທາດທສ່ີ າມາດຊກັ ນາໄຟຟາໄດ ໄດແກ ທອງແດງ, ນາເກືອ, ເຫກັຼ , ບາຫອຼ ດ. 3) ໂດຍອີງໃສສະພາວະ ແລະ ການຊັກນາໄຟຟາ ສາມາດຈັດແບງທາດອອກເປນ 5 ກມຄື: 3.1. ທາດແຂງທບ່ີ ໍຊກັ ນາໄຟຟາ ໄດແກ ເກອື ນາຕີກຼ ລຼໍ ວົ , ແຄວຊຽມຄາບເໍ ນດ, ນາຟະຕາລີນ, ມາດ, ນາຕຼີ ຮດຼກົ ຊິດ, ປຼາສຕກິ . 3.2. ທາດແຂງທີ່ຊກັ ນາໄຟຟາ ໄດແກ ທອງແດງ ແລະ ເຫຼັກ. 3.3. ທາດແຫຼວທ່ີຊັກນາໄຟຟາ ໄດແກ ນາເກືອແກງ ແລະ ບາຫອຼ ດ. 3.4. ທາດແຫຼວທ່ບີ ໍຊກັ ນາໄຟຟາ ໄດແກ ເຫ້າົຼ , ນາເຊ່ອື ມ, ໂບຼມ. 3.5.ທາດອາຍທບ່ີ ຊໍ ັກນາໄຟຟາ ໄດແກ ກໄໍຼ ລ, ກາສກາກໂບນິກ, ຮີໂດຼແຊນ. 4) ໂດຍນາໃຊການລະລາຍໃນນາ ແລະ ຄວາມເປນອາຊິດ-ບາເຊີເປນເກນ ສາມາດຈັດແບງທາດອອກເປນ 4 ກມຄ:ື 4.1. ທາດທີ່ລະລາຍໃນນາ ແລະ ມລີ ັກສະນະເປນກາງ ໄດແກ ນາຕຼີກລໍຼ ົວ, ເຫ້າຼົ , ນາເຊ່ອື ມ. 4.2. ທາດທລ່ີ ະລາຍໃນນາ ແລະ ມີລັກສະນະເປນອາຊິດ ໄດແກ ກໄໍຼ ລ, ກາສກາກໂບນິກ, ໂບມຼ . 4.3. ທາດທີ່ລະລາຍໃນນາ ແລະ ມີລັກສະນະເປນບາເຊີ ໄດແກ ນາຕຮີຼ ີດຼົກຊດິ 4.4. ທາດທບີ່ ລໍ ະລາຍໃນນາ ໄດແກ ແຄວຊຽມຄາບໍເນດ, ນາຟະຕາລີນ, ທອງແດງ, ມາດ, ປຼາສຕິກ, ຮີ ໂດຼແຊນ, ບາຫອຼ ດ. 5) ນອກນນັ້ ໂດຍອງີ ຕາມເນອ້ື ແທຂອງທາດ ຍັງສາມາດແບງທາດອອກເປນ 2 ປະເພດຄ:ື 1. ທາດເນອ້ື ດຽວ ຄືທາດທີ່ເບິ່ງເຫັນເປນເນື້ອດຽວກັນ ແລະ ຖາກວດສອບຄນລັກສະນະຂອງທາດຈະຄືກັນທກສວນ, ອາດມອີ ງົ ປະກອບດຽວ ຫືຼ ຫາຼ ຍອງົ ປະກອບ ເຊ່ງິ ສາມາດແບງອອກເປນທາດສົດ ແລະ ທາດລະລາຍ. 1.1. ທາດສົດ ເປນທາດທີ່ມອີ ງົ ປະກອບພຽງຢາງດຽວ ໄດແກ ທາດດຽວ ແລະ ທາດປະສົມ. - ທາດດຽວ: ກົວ, ຄາ, ເງນິ , ອາຍອກົ ຊແີ ຊນ, ເຫັຼກ, ອາຍນໂີ ຕແຼ ຊນ, ... - ທາດປະສົມ: ນາຕານຊາຍ, ເກອື ແກງ, ນາ, ... 1.2. ທາດລະລາຍ ເປນທາດສົມປນເນື້ອດຽວ ມີອັດຕາສວນໂດຍມວນສານຂອງທາດທີ່ເປນອົງ ປະກອບບຄໍ ງົ ທີ່, ອງົ ປະກອບຂອງທາດລະລາຍແບງອອກເປນ 2 ສວນຄ:ື - ທາດພາລະລາຍ ຄືທາດທມ່ີ ປີ ະລິມານຫຼາຍທີ່ສດໃນທາດລະລາຍ (ກໍລະນີທາດລະລາຍທີ່ມີອົງ ປະກອບຢໃນສະພາວະດຽວກັນ) ຫືຼ ເປນທາດທີ່ມີສະພາວະດຽວກັນກັບທາດລະລາຍ (ກໍລະນີ ທາດລະລາຍມອີ ົງປະກອບຢໃນສະພາວະແຕກຕາງກັນ). - ທາດຖກື ລະລາຍ ຄືທາດທ່ມີ ປີ ະລມິ ານໜອຍໃນທາດລະລາຍ ຫຼື ມີສະພາວະຕາງຈາກສະພາວະ ຂອງທາດລະລາຍ. 11

ຕົວຢາງ: 1) ນາເກອື ເປນທາດລະລາຍ ປະກອບດວຍນາ ແລະ ເກືອ, ນາເກືອມີພາວະເປນທາດ ແຫຼວ ແລະ ນາກໍມີພາວະເປນທາດແຫຼວ ດັງນັ້ນ ນາຈິ່ງເປນທາດພາລະລາຍ, ສວນເກືອເປນທາດຖກື ລະລາຍ. 2) ອາກາດ ເປນທາດລະລາຍ ປະກອບດວຍ 1. ອາຍນໂີ ຕຣແຊນ ປະມານ 78% 2. ອາຍອົກຊີແຊນ ປະມານ 21% 3. ອາຍກາສກາກໂບນິກ ປະມານ 1% ອາກາດມີອົງປະກອບຢ ໃນພາວະດຽວກັນຄືເປນທາດອາຍ ຈິ່ງພິຈາລະນາທີ່ ປະລມິ ານທາດທເ່ີ ປນອົງປະກອບນ້ັນ ດັງນນັ້ ອາຍນີໂຕຣແຊນ ຈງິ່ ເປນທາດພາລະ ລາາຍ (ມີປະລິມານຫຼາຍກວາ), ສວນອາຍອົກຊແີ ຊນ ແລະ ອາຍກາສກາກໂບນິກ ເປນທາດຖກື ລະລາຍ.  ຂໍມນເພມີ້ ເຕມີ ທາດພາລະລາຍຈະມພີ ຽງທາດດຽວ ແຕທາດຖກື ລະລາຍສາມາດມຫີ ຼາຍທາດລະລາຍຢນາກນັ . ທາດລະລາຍ = ທາດພາລະລາຍ + ທາດຖືກລະລາຍ ຕາຕະລາງສະແດງຕົວຢາງທາດລະລາຍແຕລະຊະນິດ ¯½À²©ê¾©ì½ì¾¨ 꾩«õ¡ì½ì¾¨ 꾩²¾ì½ì¾¨ ª¸ö µÈ¾¤ 꾩ì½ì¾¨º¾¨ 꾩º¾¨ 꾩º¾¨ º¾¡¾©, º¾¨¯½¦´ö ªÈ¾¤Å (gas solution) 꾩Á͸ 꾩º¾¨ º¾¨−ÕÃ−º¾¡¾© 꾩Á¢¤ 꾩º¾¨ º¾¨¡¾ì½®ø−Ã−º¾¡¾© 꾩ì½ì¾¨Á͸ 꾩º¾¨ 꾩Á͸ º¾¡¾©Ã−−Õ, CO2Ã−−Õ§©¾ (liquid solution) 꾩Á͸ 꾩Á͸ ÀÍí¾Ã−−Õ ê¾©Á¢¤ 꾩Á͸ −ÕÀ¡ºõ , 꾩ì½ì¾¨−Õª¾− 꾩ì½ì¾¨Á¢¤ 꾩º¾¨ 꾩Á¢¤ H2 Ã− Pd (solid solution) 꾩Á͸ 꾩Á¢¤ Hg Ã− Na, Hg Ã− Cu 꾩Á¢¤ 꾩Á¢¤ Zn Ã− Cu (꺤Àͺõ ¤) 2. ທາດສມົ ປນ ຄືທາດທີ່ມີອົງປະກອບຫຼາຍກວາ 1 ສວນ, ເປນທາດທີ່ເບິ່ງດວຍຕາເປາບໍເປນເນື້ອດຽວກັນ. ແບງ ອອກເປນ 2 ປະເພດຄື: ທາດຄອລລອຍ ແລະ ທາດແຂວນລອຍ. 12

- ທາດແຂວນລອຍ ຄທື າດສມົ ປນທີປ່ ະກອບດວຍທາດທ່ອີ ະນພາກມີເສນັ້ ຜາສນກາງຍາວກວາ 10- 4 cm ກະຈາຍຕົວຢໃນທາດທີ່ເປນຕົວກາງອີກຊະນິດໜຶ່ງ. ເມືອປະໄວດົນຈະເກີດການຕົກພຶກ ເຊງ່ິ ສາມາດແຍກອະນພາກໃນທາດແຂວນລອຍໄດໂດຍການໃຊເຈຍຕອງ. - ທາດຄອລລອຍ ຄທື າດສົມປນທີ່ປະກອບດວຍທາດທີ່ອະນພາກມີເສັ້ນຜາສນກາງລະຫວາງ 10-4 - 10-7 cm ກະຈາຍຕົວຢ ໃນທາດທີ່ເປນຕົວກາງອີກຊະນິດໜຶ່ງ, ສາມາດແຍກອະນພາກໃນ ທາດຄອລລອຍອອກຈາກຕົວກາງໄດໂດຍການໃຊເຈຍຕອງພິເສດ (ເຈຍຕອງເຊລໂລເຟນ), ບໍ ສາມາດໃຊເຈຍຕອງທາມະດາແຍກເນື່ອງຈາກອະນພາກຂອງຄອລລອຍໜອຍກວາຮຂອງເຈຍ ຕອງທາມະດາ. o ຂແໍ ຕກຕາງລະຫວາງທາດລະລາຍ, ທາດແຂວນລອຍ ແລະ ທາດຄອລລອຍ - ທາດແຂວນລອຍ ມີຂະໜາດເສັ້ນຜາກາງຂອງອະນພາກຫາຼ ຍກວາ 10-4 cm - ທາດຄອລລອຍ ມຂີ ະໜາດເສ້ນັ ຜາກາງຂອງອະນພາກຢລະຫວາງ 10-4 - 10-7 cm - ທາດລະລາຍ ມີຂະໜາດເສັນ້ ຜາກາງຂອງອະນພາກໜອຍກວາ 10-7 cm o ວທິ ີກວດສອບທາດປະສມົ ທງັ 3 ຊະນິດ: ທົດສອບໂດຍໃຊວິທີການຕອງຜານເຈຍຕອງທາມະດາ ແລະ ເຈວຍຕອງເຊລໂລເຟນ ເຊິ່ງເຈຍຕອງ ທາມະດາສາມາດຕອງທາດທີ່ມີເສັ້ນຜາກາງໃຫຍກວາ ຊັງຕີແມັດຂື້ນໄປ, ສວນເຈຍຕອງເຊລໂລເຟນ ສາມາດຕອງທາດທມ່ີ ຂີ ະໜາດເສັ້ນຜາກາງໜອຍກວາຊັງຕີແມດັ . ເຊງິ່ ສາມາດສະຫຼບຸ ໄດດງັ ນ້ີ: 1. ທາດແຂວນລອຍ ບໍສາມາດລອດຜານເຈຍຕອງທາມະດາ ແລະ ເຈຍຕອງເຊລໂລເຟນໄດ. 2. ທາດຄອລລອຍ ສາມາດລອດຜານເຈຍຕອງທາມະດາໄດ, ແຕບໍສາມາດລອດຜານເຈຍຕອງເຊລ ໂລເຟນໄດ. 3. ທາດລະລາຍ ສາມາດລອດຜານໄດທັງເຈຍຕອງທາມະດາ ແລະ ເຈຍຕອງເຊລໂລເຟນໄດ. ທາດ ທາດເນືອ້ ດຽວ ທາດເນື້ອແຕກຕາງ ທາດສດົ ທາດລະລາຍ ທາດແຂວນລອຍ ທາດຄອລລອຍ ທາດດຽວ ທາປະສມົ ໂລຫະ ເຄິງ່ ໂລຫະ ອະໂລຫະ 13

o ການກວດສອບທາດສົດ ແລະ ທາດລະລາຍ ວິທີທີ່ 1: ນํາທາດໄປລະເຫຍີ ອາຍໂດຍໃຊຄວາມຮອນ (ການລະເຫີຍຄືການເຮັດໃຫທາດປຽນ ສະພາບຈາກທາດແຫຼວເປນທາດອາຍ), ຫຼັງຈາກລະເຫີຍອາຍໝົດ ຖາມີທາດແຂງເຫຼືອຢສະແດງວາມີອົງ ປະກອບ 2 ຢາງຂຶ້ນໄປທີ່ມີສະພາວະແຕກຕາງກັນ (ທາດແຂງລະລາຍໃນທາດແຫຼວ) ສະແດງວາເປນທາດ ລະລາຍ. ແຕຖາລະເຫຍີ ອາຍແລວບໍມີທາດໃດເຫຼອື ຢສະແດງວາທາດນັ້ນອາດເປນທາດສົດທີ່ມີອົງປະກອບ ດຽວ ຫຼື ອາດເປນທາດລະລາຍທີ່ມີອົງປະກອບຢໃນສະພາວະດຽວກັນ (ທາດແຫຼວລະລາຍໃນທາດແຫຼວ) ດງັ ນັນ້ ບສໍ າມາດສະຫບຼຸ ໄດວາທາດນັ້ນເປນທາດສົດ ຫືຼ ທາດລະລາຍ. ວທິ ທີ ີ່ 2: ນํາທາດທຕີ່ ອງການກວດສອບໄປຊອກຫາຈດຟດ (ທາດນັ້ນຕອງເປນທາດແຫຼວ) ຖາ ຫາກຈດຟດຄົງທີ່ ສະແດງວາທາດນັ້ນເປນທາດສົດ, ແຕຖາຫາກວາຈດຟດບໍຄົງທີ່ທາດນັ້ນເປນທາດ ລະລາຍ. ເມອ່ື ນນາອນຫະພມ ແລະ ເວລາມາຂຽນເປນກຣາບຈະເຫນັ ຄວາມແຕກຕາງດງັ ນ້ີ: ອນຫະພມ ອນຫະພມ ເວລາ ເວລາ ຈດຟດ ຈດຟດ ວທິ ທີ ່ີ 3: ຖາທາດທ່ນີ ํາມາກວດສອບເປນທາດແຂງ ໃຫນํາໄປຫາຈດຫຼອມແຫຼວ (ຈດຫຼອມແຫຼວຄື ຈດທທ່ີ າດປຽນສະພາວະຈາກທາດແຂງເປນທາດແຫຼວ ຊວງການຫຼອມແຫຼວຄອື ນຫະພມຕ້ງັ ແຕເລ້ີມເປອຍຈົນ ຮອດເປອຍໝົດ) ຖາຊວງການຫຼອມແຫວຼ ກວາງທາດນັ້ນເປນທາດລະລາຍ, ແຕຖາຊວງການຫຼອມແຫຼວແຄບ ທາດນນ້ັ ເປນສດົ . 4. ການແຍກທາດ ໝາຍເຖິງ ການແຍກເອົາທາດສົມປນກັນຕັ້ງແຕ 2 ຊະນິດຂຶ້ນໄປອອກຈາກກັນ ເພື່ອນາທາດນັ້ນໄປໃຊ ປະໂຫຍດຕາມຄວາມຕອງການ ເຊິ່ງສາມາດແບງອອກດັງນີ້: ການແຍກທາດເນື້ອດຽວ ແລະ ການແຍກທາດເນື້ອ ແຕກຕາງ. 1) ການແຍກທາດເນື້ອແຕກຕາງ ອາດໃຊວິທຕີ າງໆດັງນີ້: ການຕອງ, ການໃຊຈວດແຍກ, ການໃຊແມເຫຼັກ, ການລະເຫດີ , ການລະເຫຍີ ຈນົ ແຈງ. ວິທີແຍກເຫຼານີ້ເປນການແຍກທາງຟຊິກສາດ ທາດທີ່ແຍກໄດມາຈະ ຮກັ ສາຄນລັກສະນະໄວຄືເເກົາ. 1. ການຕອງ 14

ເປນວິທີແຍກທາດສົມປນລະຫວາງທາດແຂງກັບທາດແຫຼວອອກຈາກກັນ ຫຼື ໃຊແຍກທາດແຂວນ ລອຍອອກຈາກນາ ເຊິ່ງໃຊຫຼາຍໃນທາງເຄມີ ໂດຍສະເພາະໃນຫອງທົດລອງທີ່ຕອງການຕອງທາດທີ່ມີ ປະລມິ ານໜອຍ. ການຕອງນັ້ນຈະຕອງຖອກທາດຜານເຈຍຕອງ, ອະນພາກຂອງທາດແຂງບໍສາມາດລອດ ຜານຮຂອງເຈຍຕອງ ແລະ ຄງ່ ຢເທິງເຈຍຕອງ, ສວນນາ ແລະ ທາດລະລາຍຈະໄຫຼຜານເຈຍຕອງລົງສພາສະ ນະຮອງຮັບ. 2. ການໃຊຈວດແຍກ ເປນວິທີທີ່ໃຊແຍກທາດສົມປນທີ່ເປນທາດແຫຼວ 2 ຊະນິດອອກຈາກກັນ ໂດຍທາດແຫວຼ 2 ຊະນິດ ນ້ັນແຍກກັນຢເປນຊັນ້ ຢາງຊັດເຈນ ເຊນັ ນາປນນາມັນ. ການແຍກໂດຍວທິ ນີ ີ້ຈະນາທາດແຫຼວໃສໃນຈວຍ ແຍກ ແລວໄຂກອກໃຫທາດແຫວຼ ຊນັ້ ລມເຊງ່ິ ມຄີ ວາມໜາແໜນກວາໄຫຼອອກມາກອນລົງຢພາສະນະຮອງ ຮັບຈົນໝົດ ແລວຈິ່ງຄອຍປອຍທາດແຫວຼ ທເ່ີ ຫຼືອໃສພາສະນະອ່ືນ. 3. ການໃຊແມເຫຼັກ ໃຊແຍກເອົາອົງປະກອບໜຶ່ງຂອງທາດສົມປນທີ່ມີຄນລັກສະນະແມເຫຼັກ ເຊັນ ທາດສົມປນລະຫວາງ ເຫຼັກກັບມາດ ໂດຍໃຊແມເຫຼັກຖູໄປເທິງແຜນເຈຍທີ່ວາງໄວເທິງທາດສົມປນ ແມເຫຼັກຈະດດຈັບເອົາຝນ ເຫຼກັ ແຍກອອກມາ. 4. ການລະເຫີດ ຄກື ານທີ່ທາດປຽນສະພາບຈາກທາດແຂງເປນທາດອາຍໂດຍບຜໍ ານທາດແຫຼວ, ໃຊແຍກທາດສົມປນທີ່ ເປນທາດແຂງອອກຈາກກັນ ໂດຍທາດແຂງສະນິດໜຶ່ງມີຄນລັກສະນະລະເຫີດໄດ ເຊັນ ການລະບນກັບ ເກືອແກງ ເມື່ອໃຫຄວາມຮອນກາລະບນຈະກາຍເປນອາຍແຍກອອກຈາກເກືອແກງ, ສາມາດດັກຈັບເອົາ ກາລະບນດວພາສະນະທີ່ເຢນຈະໄດກາລະບນແຍກອອກມາ. 5. ການຕກົ ຕະກອນ ໃຊແຍກທາດສົມປນທ່ີເປນທາດແຂງແຂວນລອຍຢໃນທາດແຫຼວ ໂດຍນາເອົາທາດສົມປນນັ້ນວາງປະ ໄວໃຫທາດແຂວນລອຍຄອຍໆຕົກຕະກອນນອນລງົ ກົ້ນພາສະນະ. ໃນກໍລະນີທີ່ຕະກອນເບົາຖາຕອງການ ໃຫຕົກຕະກອນໄວຂຶ້ນອາດເຮັດໄດໂດຍໃຊທາດຕົວກາງໃຫອະນພາກຂອງຕະກອນມາຈັບ ເມືອນາໜັກ ເພີມ້ ຂ້ຶນກໍຈະຕກົ ຕະກອນໄດໄວຂ້ນຶ ເຊັນ ການໃຊຫນີ ສມົ້ ແກວງ ອະນພາກຂອງຫນີ ສົ້ມຈະເຮັດໜາທີ່ເປນ ຕວົ ກາງໃຫໂມເລກນຂອງທາດທີຕ່ ອງການຕກົ ຕະກອນມາຈບັ ພຶກກໍຈະຕກົ ໄວຂນຶ້ິ . 2) ການແຍກທາດເນ້ືອດຽວ 1. ການລະເຫີຍຈນົ ແຫງ ໃຊໃນກໍລະນີທາດທີ່ຖືກລະລາຍເປນທາດແຂງ ແລະ ທາດພາລະລາຍເປນທາດແຫຼວ ເຊັນ ແຍກເກືອ ກາງ ແລະ ນາອອກຈາກທາດລະລາຍເກອື ແກງໂດຍນາເອາົ ເອົານາເກືອແກງມາໃຫຄວາມຮອນເພື່ອລະເຫີຍ ທາດພາລະລາຍອອກໄປ ນນ້ັ ກຄໍ ນື າ ສ່ງິ ທີ່ເຫືອຼ ຢໃນພາຊະນະກໍຄືຕວົ ຖືກລະລາຍ ນັ້ນກຄໍ ເື ກອື ແກງ. 2. ວທິ ໂີ ຄຣມາໂຕກຣາຟ (Chromatography) ເປນເທກັ ນິກການແຍກທາດເນ້ອື ດຽວອອກຈາກກນັ ໃຫເປນທາດສດົ ໂດຍອາໄສຫຼັກການ “ທາດແຕລະ ຊະນິດມີຄວາມສາມາດໃນການລະລາຍຕາງກັນ ແລະ ຖືກດດຊັບຕາງກັນ ເຊ່ິງເຮັດໃຫທາດແຕລະຊະນິດ ສາມາດແຍກອອກຈາກກນັ ໄດ”. 15

3. ການກັນ ເປນຂະບວນການທີ່ເຮັດໃຫທາດແຫຼວໄດຮັບຄວາມຮອນຈົນກາຍເປນອາຍ ເຮັດໃຫທາດພາລະລາຍ ແລະ ທາດຖືກລະລາຍທີ່ຕາງກໍເປນທາດແຫຼວອອກຈາກກັນໂດຍອາໄສຄວາມແຕກຕາງຂອງອນຫະພມ ຟດ. ການກັນຈະໃຊໄດຜົນກຕໍ ໍເມື່ອທາດຖືກລະລາຍ ແລະ ທາດພາລະລາຍຟດຢອນຫະພມທ່ແີ ຕກຕາງກັນ ຫຼາຍ (ຕາງກັນຢາງໜອຍ 20 ℃) ເຊນັ ການແຍກນາຈາກນາເກືອ. 4. ການຕກົ ພຶກ ເປນຂະບວນການແຍກຂອງແຂງທີ່ລະລາຍໃນທາດຖືກລະລາຍເປນທາດແຫຼວ ໂດຍເຮັດໃຫທາດ ລະລາຍອມ່ີ ຕົວທອີ່ ນຫະພມສງ ແລວປອຍໃຫເຢນລົງ ທາດແຂງຈະຕກົ ພຶກອອກມາ. 2. ບດົ ວໄິ ຈທ່ກີ ຽວຂອງ 2.1. ບດົ ວິໄຈຕາງປະເທດ ທານ ຈະລິຍາ ຂນເສດ, ພນສກ ອດອນ, ອານອບ ຄັນທະຊາ ໄດເຮັດການວິໄຈທີ່ມີຫົວຂໍ: ຜົນການ ຈດັ ການຮຽນຮແບບຮວມມໂື ດຍໃຊເທກັ ນິກຈິກຊໍຮວມກັບແຜນວາດມະໂນທັດທີ່ມີຕໍທັກສະນະຂະບວນການທາງ ວິທະຍາສາດ ແລະ ຜົນສາເລັດທາງການຮຽນວິຊາເຄມີຂອງນັກຮຽນຊັ້ນມັດທະຍົມປທີ່ 6, ໂດຍມີຈດປະສົງ 1) ເພື່ອປຽບທຽບທັກສະຂະບວນການທາງວິທະຍາສາດຂອງນັກຮຽນຊັ້ນມັດທະຍມົ ປທີ່ 6 ກອນ ແລະ ຫຼັງໄດຈັດການ ຮຽນຮແບບຮວມມໂື ດຍໃຊເທັກນິກຈິກຊໍຮວມກັບແຜນມະໂນທັດ 2) ເພື່ອປຽບທຽບຜົນການຮຽນຂອງນັກຮຽນ ຊນັ້ ມດັ ທະຍົທປທີ່ 6 ກອນ ແລະ ຫັງຼ ການຈັດການຮຽນຮແບບຮວມມືໂດຍໃຊເທັກນິກຈິກຊໍຮວມກັບແຜນມະໂນ ທັດ. ກມຕວົ ຢາງຂອງການວິໄຈແມນນັກຮຽນຊ້ັນມັດທະຍມົ ປທ່ີ 6 ຈານວນ 1 ຫອງ ລວມ 32 ຄນົ ໂຮງຮຽນບາງ ແກວວທິ ະຍາຄມົ ເມອື ງບາງແກງ ແຂວງພັດທະລງ ພາກຮຽນທີ່ 1 ສົກຮຽນ 2018-2019. ເຄື່ອງມືທີ່ໃຊໃນການ ວິໄຈປະກອບດວຍ ແບບທົດສອບວັດທັກສະຂະບວນການທາງວິທະຍາສາດເຊຶ່ງເປນບົດທົດສອບປາລາໄນຊະນິດ ເລອື ກຕອບ 4 ຕວົ ເລອື ກ ຈານວນ 2 ຊຸດ, ຊດຸ ລະ 40 ຂ;ໍ ແລະ ແບບທົດສອບວດັ ຜົນການຮຽນວິຊາເຄມີ ເຊິ່ງເປນ ແບບທົດສອບປາລະໄນຊະນິດເລ່ືອກຕອບ 4 ຕົວເລື່ອກ ຈານວນ 2 ຊຸດ, ຊຸດລະ 40 ຂໍ. ຜົນການວິໄຈພົບວາ 1) ນັກຮຽນທີ່ໄດຮັບການຈັດການຮຽນຮແບບຮວມມືໂດຍໃຊເທັກນິກຈກິ ຊໍຮວມແຜນພາບມະໂນທັດມີຜົນສາເລັດ ທາງດານທກັ ສະຂະບວນການທາງວິທະຍາສາດ ຫຼັງຮຽນສງກວາກອນຮຽນ 2) ນກັ ຮຽນທ່ີໄດຮັບການຈັດການຮຽນ ແບບແບບຮວມມໂື ດຍໃຊເທກັ ນິກຈິກຊໍຮວມແຜນພາບມະໂນທັດມີຜົນການຮຽນວິຊາເຄມີ ຫຼັງຮຽນສງກວາກອນ ການຮຽນ. ທານ ຈິຣາພອນ ກົງຣອດ ໄດເຮັດບົດວິໄຈໃນຫົວຂໍ: ການໃຊຂະບວນການຮຽນຮຮວມກັນແບບຈິກຊໍ ເພ່ອື ພດັ ທະນາຜົນການຮຽນໃນລາຍວິຊາ ການວາງແຜນການຕະຫາຼ ດ ຂອງນກັ ສຶກສາສາຂາບລໍ ິຫານທລະກິດ ຊັນ້ ປ ທີ່ 4 ມະຫາວິທະຍາໄລທັກສິນ, ໂດຍມີຈດປະສົງເພື່ອ 1) ພັດທະນາຄວາມຮຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງນັກສຶກສາ ແລະ ສຶກສາຜົນການປຽບທຽບຜົນການຮຽນໂດຍການໃຊກິດຈະກາການຮຽນຮຮວມກັນແບບຈິກຊໍ ແລະ 2) ສຶກສາ ຄວາມເພິ່ງພໍໃຈ, ຄວາມຄິດເຫັນຂອງນັກສຶກສາ ທີ່ມີຕໍຊຸດການຮຽນຮຮວມກັນແບບຈິກຊໍ ເພື່ອນາໄປພັດທະນາ ການຮຽນ-ການສອນ ໂດຍສກຶ ສາຈາກກມປະຊາກອນທັງໝດົ ຄື ນັກສຶກສາປທີ 4 ສາຂາວິຊາບໍລິຫານທລະກິດເອກ ການຕະຫຼາດ, ຄະນະເສດຖະສາດ, ມະຫາວິທະຍາໄລທັກສິນທີ່ລົງທະບຽນຮຽນລາຍວິຊາ ການວາງແຜນການ ຕະຫຼາດຈານວນ 105 ຄົນ. ເຄື່ອງມືທີ່ໃຊໃນການວິໃຈປະກອບດວຍ ຊຸດການຮຽນຮຮວມກັນແບບຈິກຊໍ ເລື່ອງ ການວາງແຜນການຕະຫາຼ ດ ແລະ ກົນລະຍດການຕະຫຼາດ, ແບບທດົ ສອບວດັ ຜົນການຮຽນ, ແບບສອບຖາມຄວາມ 16

ເພງິ່ ພໍໃຈ ແລະ ຄວາມເໝາະສມົ . ສະຖິຕທິ ໃ່ີ ຊວເິ ຄາະຂໍມນໄດແກ ຄາສະເລຍ, ຄວາມຖີ່, ຄາຜັນປຽນມາດຕະຖານ, ທົດສອບການປຽບທຽບ t-Test ແລະ ໃຊການວິເຄາະເນື້ອໃນສํາລັບຂໍມນໃນຮບແບບຄນນະພາບ. ຜົນການວິໃຈ ພົບວາຫຼັງການໃຊກິດຈະກາການຮຽນຮຮວມກັນແບບຈິກຊໍຜົນການຮຽນຂອງນັກສຶກສາສງກວາກອນການຮຽນ, ນັກສກຶ ສາສາມາດສອບຜານເກນ 60% ຈານວນ 80% ຂອງຈານວນນັກສຶກສາທງັ ໝົດ; ດານຄວາມເພິ່ງພໍໃຈໃນ ການຈດັ ກິດຈະກາການຮຽນການສອນ ໃນພາບລວມພົບວານັກສກຶ ສາມຄີ ວາມເພງິ່ ພໃໍ ຈໃນລະດບັ ຫາຼ ຍທີ່ສດ, ເມື່ອ ພຈິ າລະນາເປນລາຍດານພບົ ວາ ນັກສຶກສາມີຄວາມເພິ່ງພໍໃຈຕໍວິທີ ແລະ ເທັກນິກການສອນຫຼາຍທີ່ສດ ຮອງລົງມາ ແມນ ດານບກຄະລິກລກັ ສະນະຂອງຄສອນ, ດານສື່ການຮຽນ-ການສອນ, ດານເນືອ້ ໃນ ແລະ ດານການວັດຜົນ-ປະ ເມີນຜົນຕາມລາດັບ. ດານຂໍຄິດເຫັນພົບວາ ນັກສຶກສາບໍຄນເຄີຍກັບຂະບວນການຮຽນ ເນື່ອງຈາກເປນຂະບວນ ການຮຽນທີ່ແຕກຕາງໄປຈາກການຮຽນປກກະຕຂິ ອງເຂາົ ເຈາ້ົ , ນັກສຶກສາກາສະແດງອອກຫລາຍຂຶ້ນເນື່ອງຈາກເປນ ການກະຈາຍວຽກໃຫແຕລະຄົນເຮດັ ຢາງທົວເຖິງ ແລະ ຍັງຊວຍເຮັດໃຫນັກສຶກສາມີການພົວພັນຊວຍເຫຼືອກັນຫຼາຍ ຂຶ້ນ. 17

ບົດທີ 3 ວທິ ດີ າເນີນການວໄິ ຈ 1. ກມເປາໝາຍ ປະຊາກອນ ແລະ ກມຕົວຢາງທີ່ໃຊໃນການວິໄຈຄັ້ງນີ້ແມນກມດຽວກັນ ໂດຍແມນນັກສຶກສາສາຍຄປະຖົມ ລະບົບ 12+4 ປ 2 ຈານວນ 2 ຫອງ (ຫອງ ກ ແລະ ຂ) ລວມ 55 ຄົນ, ຍິງ 26 ຄົນ ຂອງວິທະຍາໄລຄຫຼວງນາ ທາ ພາກຮຽນທີ 2 ສົກຮຽນ 2018-2029. 2. ເຄືອ່ ງມືທໃ່ີ ຊໃນການເກບັ ກາຂໍມນ 1). ແບບທດົ ສອບຜນົ ລາເລດັ ຂອງການຮຽນ: ນາໃຊຄາຖາມຢໃນປມແບບຮຽນເປນຫັຼກ. 2). ແບບສັງເກດພຶດຕິກາ ແລະ ທັດສະນະຄະຕິ (ການມີສວນຮວມໃນການຮຽນ, ການສື່ສານ ແລະ ການ ອະທິບາຍບົດຮຽນ) ຂອງນັກສຶກສາ: ເພື່ອເກັບກາຂໍມນການພັດທະນາດານພຶດຕິກາ ແລະ ທັດສະນະຄະຕິຂອງ ນັກສຶກສາ ຜວິໄຈໄດສາງແບບສັງເກດຂຶ້ນມາໜຶ່ງຊຸດ ໂດຍສມໃສ 3 ດານຫຼັກຄື ການມີສວນຮວມໃນການຮຽນ, ການສສ່ື ານ ແລະ ຄວາມສາມາດອະທບິ າຍບົດຮຽນຂອງນກັ ສກຶ ສາຄ. 3. ວທິ ສີ າງເຄອ່ື ງມື 1). ແບບທດົ ສອບຜນົ ສາເລັດຂອງການຮຽນ: ເນ່ືອງຈາກການວໄິ ຈຄ້ງັ ນເ້ີ ປນການປຽບທຽບຜົນການຮຽນຂອງ ນັກສຶກສາຄ ລະຫວາງວິທີສອນແບບຮວມມືຈິກຊໍ ແລະ ວິທີສອນປກກະຕິທີ່ຄສອນລັງນາໃຊໃນປະຈບັນ, ສະນັ້ນ ຄາຖາມທໃີ່ ຊໃນການທົດສອບຈງ່ິ ໃຊຄາຖາມທີ່ຢໃນແບບຮຽນເປນຫຼັກ ເຊິ່ງມີທັງໝົດ 10 ຂໍ, ແບບທົດສອບເປນ ແບບປາລະໄນຊະນດິ ເລືອກຕອບ, ມີ 4 ຕົວເລື່ອກ, ຄະແນນເຕັມ 10 ຄະແນນ (ຂໍລະ 1 ຄະແນນ). 2). ແບບສັງເກດພຶດຕິກາ ແລະ ທັດສະນະຄະຕິ (ການມີສວນຮວມໃນການຮຽນ, ການສື່ສານ ແລະ ການ ອະທບິ າຍບົດຮຽນ) ຂອງນກັ ສຶກສາ: ການສາງແບບສັງເກດແມນສມໃສ 3 ດານຫຼັກຄື ການມີສວນຮວມໃນການ ຮຽນ, ການສື່ສານ ແລະ ຄວາມສາມາດອະທິບາຍບົດຮຽນຂອງນັກສຶກສາຄ. ຫຼັງຈາກສາງສํາເລັດແລວ ໄດນํາເອົາ ແບບສັງເກດໄປຜານບນັ ດາຄ-ອາຈານພາຍໃນຫອງການຊວຍກວດສອບຄວາມຖືກຕອງເໝາະສມົ , ເມ່ືອໄດຮັບການ ພຈິ າລະນາແລວກໍນາໄປປບປງແກໄຂໃຫສມົ ບນຂ້ນື ແລະ ນາໄປໃຊຕົວຈິງ. ແບບສັງເກດນີ້ເປນແບບມາດຕາສວນ ປະມານຄາຕາມແນວຄວາມຄິດຂອງລີເດີດ ແລະ ຄານ ( Lidert, 1987 cited in Best and Kahn, 1993, p 247) ເຊິງ່ ມີເກນດງັ ນ້:ີ 5 ໝາຍຄວາມວາ “ຜສັງເກດເຫນັ ພອມຕໍກບັ ຂໍຄວາມນນັ້ ໆ ຢໃນລະດບັ ດີທສ່ີ ດ” 4 ໝາຍຄວາມວາ “ຜສັງເກດເຫນັ ພອມຕກໍ ບັ ຂຄໍ ວາມນນັ້ ໆ ຢໃນລະດບັ ດ”ີ 3 ໝາຍຄວາມວາ “ຜສງັ ເກດເຫນັ ພອມຕກໍ ັບຂໍຄວາມນ້ນັ ໆ ຢໃນລະດບັ ປານກາງ” 2 ໝາຍຄວາມວາ “ຜສງັ ເກດເຫັນພອມຕໍກັບຂໍຄວາມນ້ັນໆ ຢໃນລະດບັ ໜອຍ” 1 ໝາຍຄວາມວາ “ຜສັງເກດເຫນັ ພອມຕກໍ ບັ ຂໍຄວາມນັນ້ ໆ ຢໃນລະດບັ ໜອຍທສ່ີ ດ” 18

4. ວທິ ກີ ານລວບລວມຂມໍ ນ 1) ຫອງຄວບຄມ ຂ ນາໃຊວິທີສອນປກກະຕິທີ່ຄສອນນາໃຊໃນປະຈບັນ, ນາໃຊເວລາສອນທັງໝົດ 8 ຊມ. ຫັງຼ ຈາກສອນຈົບບດົ ແລວນາແບບທດົ ສອບໄປສອບນກັ ສກຶ ສາ. 2) ຫອງທົດລອງ ກ ນາໃຊເທັກນິກການສອນແບບຮວມມືຈິກຊໍ, ນາໃຊເວລາສອນທັງໝົດ 8 ຊມ. 2 ຊົວໂມງທາອດິ ໄດສັງເກດພຶດຕິກາ ແລະ ທັດສະນະຄະຕິ (ການມີສວນຮວມໃນການຮຽນ, ການສື່ສານ ແລະ ການ ອະທິບາຍບົດຮຽນ), ຫັງຼ ຈາກນັ້ນ 2 ຊົວໂມງສດທາຍຂອງການສອນ ກໍໄດນາເອົາແບບສັງເກດໄປສັງເກດພຶດຕິກາ ຂອງນັກສກຶ ສາ. - ຫງັຼ ຈາກສອນຈົບບົດແລວ ນາເອົາແບບທົດສອບໄປທົດສອບນັກສຶກສາ. 5. ສະຖິຕທິ ໃີ່ ຊໃນການວິເຄາະຂມໍ ນ 1) ການຄິດໄລຄາສະເລຍ ( Arithemeti mean ) X X= N X ແມນຄາສະເລຍ  X ແມນຜົນບວກຂອງຄະແນນທັງໝົດ ແມນຈານວນຄະແນນທັງໝົດ 2) ການຄດິ ໄລເປເຊັນ P = F ×100% N P ແມນສວນຮອຍ F ແມນຄວາມຖີ່ N ແມນຈານວນນກັ ຮຽນທັງໝົດ 3) ຄາຜນັ ປຽນມາດຖານ SD = (X − X ) N −1 SD ແມນຄວາມຜນັ ປຽນມາດຕະຖານ ແມນຄະແນນຂອງແຕລະຄນົ X ແມນຄະແນນສະເລຍ ແມນຈານວນຄະແນນທງັ ໝົດ. 4) ການຄດິ ໄລ t -Test − = −1 + −1 1+1 + −2 = + −2 ຄວາມຜນັ ປຽນຂອງກມຕວົ ຢາງກມທີ 1 ຄວາມຜນັ ປຽນຂອງກມຕວົ ຢາງກມທີ 1 19

ຂະໜາດຂອງຕົວຢາງກມທີ 1 ຂະໜາດຂອງຕົວຢາງກມທີ 2 ຄາສະເລຍຂອງກມຕົວຢາງທີ 1 ຄາສະເລຍຂອງກມຕົວຢາງທີ 2 6. ການວິເຄາະຂໍມນ 1). ແບບທົດສອບຜນົ ການຮຽນຂອງນັກສຶກສາ ນາແບບທົດສອບມາກວດໃຫຄະແນນແລວມາຄິດໄລຄາສະເລຍ X , ຄາຜັນປຽນມາດຖານ (SD), ຄາ ເປເຊັນ ແລະ ປຽບທຽບຜົນການຮຽນໂດຍໃຊສະຖິຕິ t – Test ໃນລະດັບຄວາມເຊື້ອໝັ້ນທາງສະຖິຕິ 95%. ສາ ລັບຄາສະເລຍ X ແລະ ເປເຊັນ (% ) ມາທຽບກບັ ເກນດັງນ:ີ້ ຄະແນນ 9.00 – 10.00 ແມນຢໃນລະດັບເກງັ ຫາຼ ຍ ຄະແນນ 7.00 – 8.99 ແມນຢໃນລະດັບເກງັ ຄະແນນ 5.00 – 6.99 ແມນຢໃນລະດບັ ປານກາງ ຄະແນນ 3.00 – 4.99 ແມນຢໃນລະດັບອອນ ຄະແນນ 1.00 – 2.99 ແມນຢໃນລະດັບອອນຫາຼ ຍ 2). ແບບສັງເກດພຶດຕິກາ ແລະ ທັດສະນະຄະຕິ (ການມີສວນຮວມໃນການຮຽນ, ການສື່ສານ ແລະ ການ ອະທບິ າຍບົດຮຽນ) ຂອງນັກສຶກສາ - ກວດກາຄວາມຖກື ຕອງຂອງຂໍມນ. - ບນັ ທກຶ ຂໍມນລງົ ໃນຄອມພີວເຕີ ແລະ ນາໃຊໂປແຼ ກມຼ SPSS ຄິດໄລຫາຄາສະເລຍ ( x ) ແລະ ຄາຜັນ ປຽນມາດຖານ (SD) ແລະ ປຽບທຽບຜົນການສງັ ເກດກອນ ແລະ ຊວງດํາເນນີ ການວໄິ ຈ ໂດຍໃຊສະຖິຕິ t – Test ລະດັບຄວາມເຊື້ອໝັ້ນທາງສະຖິຕິ 95%. ສາລັບຄາສະເລຍນາມາຕີຄວາມໝາຍຕາມແນວທາງຂອງເບສ ແລະ ຄານ ( Bes and Khant . 1993 .pp 179 – 187 ) ດງັ ນີ້: ຄາສະເລຍຢລະຫວາງ 4.51 – 5.00 ຜສງັ ເກດເຫັນດີກັບຂໍຄວາມນັ້ນຢໃນລະດບັ ດຫີ ຼາຍ ຄາສະເລຍຢລະຫວາງ 3.51 – 4.50 ຜສັງເກດເຫັນດີກບັ ຂຄໍ ວາມນັ້ນຢໃນລະດບັ ດີ ຄາສະເລຍຢລະຫວາງ 2.51 – 3.50 ຜສງັ ເກດເຫັນດກີ ັບຂຄໍ ວາມນ້ັນຢໃນລະດັບ ປານກາງ ຄາສະເລຍຢລະຫວາງ 1.51 – 2.50 ຜສັງເກດເຫນັ ດີກັບຂຄໍ ວາມນ້ັນຢໃນລະດບັ ອອນ ຄາສະເລຍຢລະຫວາງ 1.00 – 1.50 ຜສງັ ເກດເຫນັ ດກີ ບັ ຂຄໍ ວາມນັນ້ ຢໃນລະດັບ ອອນຫາຼ ຍ 20

ບດົ ທີ 4 ຜົນການວເິ ຄາະຂມໍ ນ 1. ຜົນການທົດສອບຜົນການຮຽນຂອງນັກສຶກສາ. ຕາຕະລາງ 1: ສະແດງການວເິ ຄາະຄວາມຖ່ີ ແລະ ເປເຊນັ ຂອງຄະແນນຂອງນກັ ສຶກສາຫອງ ຂ ຄວາມຖ່ີ ຄວາມຖີ່ ຄະແນນ ຄວາມຖ່ີ ສະສມົ ເປເຊນັ ສະສົມ ຄະແນນ ຄວາມຖ່ີ ສະສົມ ເປເຊັນສະສົມ 10 0.00% 5 9 9 33.33% 2 2 2 7.41% 6 5 14 51.85% 3 4 6 22.22% 3 4 18 66.67% 4 4 10 37.04% 4 4 22 81.48% 5 9 19 70.37% 7 3 25 92.59% 6 5 24 88.89% 2 2 27 100% 7 3 27 100% 1 0 27 100% 8 0 27 100% 8 0 27 100% 9 0 27 100% 9 0 27 100% 10 0 27 100% 10 0 27 100% More 0 27 100% More 0 27 100% ຄວາມຖ່ີ ເສນັ ສະແດງ Frequency Cumulative % 10 120.00% 8 100.00% 80.00% 6 60.00% 4 40.00% 2 20.00% 0 0.00% 5 6 3 4 7 2 1 8 9 10 More ຄະແນນ ຕາຕະລາງ 2: ສະແດງການວເິ ຄາະຄວາມຖ່ີ ແລະ ເປເຊນັ ຂອງຄະແນນຂອງນັກສຶກສາຫອງ ຂ ຄວາມຖ່ີ ຄວາມຖີ່ ຄະແນນ ຄວາມຖີ່ ສະສົມ ເປເຊັນສະສມົ ຄະແນນ ຄວາມຖ່ີ ສະສົມ ເປເຊັນສະສົມ 10 0.00% 7 10 10 35.71% 20 0.00% 8 7 17 60.71% 21

3 0 0.00% 6 4 21 75.00% 4 5 0 0.00% 5 3 24 85.71% 6 7 3 3 10.71% 9 3 27 96.43% 8 9 4 7 25.00% 10 1 28 100% 10 More 10 17 60.71% 1 0 28 100% 7 24 85.71% 2 0 28 100% 3 27 96.43% 3 0 28 100% 1 28 100% 4 0 28 100% 0 28 100% More 0 28 100% ຄວາມ ່ີຖ ເສນັ ສະແດງ Frequency Cumulative % 12 120.00% 10 100.00% 8 80.00% 6 60.00% 4 40.00% 2 20.00% 0 0.00% 7 8 6 5 9 10 1 2 3 4 More ຄະແນນ ຕາຕະລາງ 3: ສັງລວມຜນົ ການທດົ ສອບຂອງນກັ ສກຶ ສາຫອງ ຂ ແລະ ຫອງ ກ. ຜົນການທດົ ສອບ ເສັງຕກົ ເສັງໄດຜານເກນ ເສັງໄດສະດບັ ເກງັ (ຄນ 7) ຈານວນ ເປເຊນັ ຈານວນ ເປເຊັນ ຈານວນ ເປເຊນັ ຫອງທດົ ລອງ ກ 0 0% 28 100% 21 75% ຫອງຄວບຄມ ຂ 10 37% 17 63% 3 11.11% ຕາຕະລາງ 4: ການວະເຄາະຄາສະເລຍຂອງຄະແນນນກັ ສກຶ ສາຫອງ ຂ ແລະ ຫອງ ກ. ຫອງຄວບຄມ ຂ ຫອງທດົ ລອງ ກ 7.214 Mean ຄາສະເລຍ 4.741 Mean ຄາສະເລຍ 0.238 Standard Error ຄວາມຄາດເຄືອ່ ນ Standard Error ຄວາມຄາດເຄືອ່ ນ ມາດຕະຖານ 0.275 ມາດຕະຖານ 22

Median ມັດທະຍາຖານ 5 Median ມັດທະຍາຖານ 7 Mode ຖານນຍິ ມົ 5 Mode ຖານນິຍົມ 7 Standard Deviation ຄາຜັນປຽນ ມາດຕະຖານ Standard Deviation ຄາຜັນປຽນ 1.258 Sample Variance ຄວາມຜນັ ປຽນ 1.430 ມາດຕະຖານ 1.582 Kurtosis ຄວາມເບ 2.046 Sample Variance ຄວາມຜັນປຽນ -0.144 Skewness ຄວາມໂດງ -0.582 Kurtosis ຄວາມເບ 0.045 Range ພໄິ ສ -0.272 Skewness ຄວາມໂດງ Minimum ຄາຕາສດ 5 Maximum ຄາສງສດ 5 Range ພິໄສ 5 Sum ຄະແນນລວມ 2 Minimum ຄາຕາສດ 10 Count ຈານວນທນີ່ ັບໄດ 7 Maximum ຄາສງສດ 202 Confidence Level(95.0%) ຄວາມ 128 Sum ຄະແນນລວມ 28 ເຊ້ອື ໝນັ 27 Count ຈານວນທນ່ີ ັບໄດ 0.488 Confidence Level(95.0%) ຄວາມ 0.566 ເຊ້ືອໝນັ ຈາກຕາຕະລາງ 1, 2, 3 ແລະ 4 ສະແດງໃຫເຫນັ ວາ ຄະແນນສະເລຍຂອງນັກສກຶ ສາຫອງທົດລອງ ກ (ນາ ໃຊເທັກນິກການສອນແບບຮວມມືຈິກຊໍ) ແມນ 7,214 ແລະ ຂອງນັກສຶກສາຫອງຄວບຄມ ຂ (ນາໃຊວິທີສອນ ປກກະຕິທີ່ຄສອນນາໃຊໃນປະຈບັນ) ແມນ 4,740. ຄະແນນສະເລຍຂອງນັກສຶກສາຫອງທົດລອງ ກ ສງກວາຄະ ແນນສະເລຍຂອງນັກສຶກສາຫອງຄວບຄມ ຂ 24,74 %. ຖາພິຈາລະນາລະອຽດພົບວາ 100% ຂອງນັກສຶກສາ ຫອງທົດລອງ ກ ເສັງຜານເກນ (ຄະແນນ 5 ຂຶ້ນ) ແລະ 75% ຂອງນັກສຶກສາຫອງທົດລອງ ກ ເສງັ ໄດຄະແນນໃນ ລະດບັ ເກັງຂນຶ້ (ຄະແນນ 7 ຂນ້ຶ ). ຕາຕະລາງ 5: ສະແດງຜົນການທດົ ສອບສົມມດຕຖິ ານຜນົ ການຮຽນຂອງນັກສກຶ ສາຫອງ ກ ແລະ ຫອງ ຂ t-Test: Two-Sample Assuming Equal Variances Mean ຄາສະເລຍ ຫອງທດົ ລອງ ກ ຫອງຄວບຄມ ຂ Variance ຄວາມຜນັ ປຽນ 7.214285714 4.74074074 Observations ຈານວນຕົວຢາງທງັ ໝົດ 1.582010582 2.04558405 Pooled Variance ຄວາມຜັນປຽນຮວມ 28 27 Hypothesized Mean Difference 1.809423979 df 0 53 23

t Stat ຄາ t ຈາກການຄດິ ໄລ 6.817563525 P(T<=t) one-tail 4.43378E-09 t Critical one-tail 1.674116237 P(T<=t) two-tail 8.86756E-09 t Critical two-tail ຄາ t ຈາກຕາຕະລາງ 2.005745949 ຈາກຕາຕະລາງ 5 ຜົນການວິເຄາະຂໍມນ ຄາ t ຈາກການຄິດໄລເທົາ 6.817 ແລະ ຄາ t ຈາກຕາຕະລາງ ແມນ 2.005 ເຊິງ່ ເຫນັ ວາຄາ t ຈາກການຄິດໄລບໍໄດຢໃນຫວາງ - 2.005 ຫາ 2.005 ໝາຍຄວາມວາປະຕິເສດ H0 ແລະ ຍອມຮັບ H1 ຈິ່ງສາມາດສະຫຼຸບໄດວາ ຜົນການຮຽນຂອງນັກສຶກສາຫອງທົດລອງ ກ ດີກວາຫອງຄວບ ຄມ ຂ ຢາງມີຄວາມສາຄັນທາງຊະທິຕິໃນລະດບັ 95%. 2. ຜນົ ການວເິ ຄາະຂມໍ ນແບບສງັ ເກດພຶດຕິກາ ແລະ ທດັ ສະນະຄະຕຂິ ອງນກັ ສກຶ ສາ ຕາຕະລາງ 6: ຕາຕະລາງຜນົ ການວເິ ຄາະຂໍມນຈາກການສງັ ເກດພດຶ ຕິກາ ແລະ ທັດສະນະຄະຕຂິ ອງນກັ ສກຶ ສາ ລ/ດ ລາຍການສງັ ເກດ ກອນວໄິ ຈ ຊວງດາເນນີ ການວໄິ ຈ 1 ບັນຍາກາດໃນຫອງຮຽນມຄີ ວາມຟດຟນ SD SD 2 ຄວາມຮັບຜດິ ຊອບຕໍການຮຽນຂອງນກັ ສຶກສາ 2.83 0.75 4.17 0.41 3 ການມີສວນຮວມໃນການຮຽນຂອງນກັ ສກຶ ສາ 2.67 0.52 3.83 0.41 4 ຄວາມສນົ ໃຈບດົ ຮຽນຂອງນັກສຶກສາ 2.67 0.52 4.67 0.52 5 ປະຕິສາພນັ ແລະ ຫວາງນັກສຶກສາກັບນກັ ສຶກສາ ແລະ 2.67 0.52 4.17 0.41 ນັກສຶກສາກບັ ຄສອນ 2.67 0.52 3.83 0.41 6 ການຊວຍເຫອືຼ ກນັ ຂອງນັກສຶກສາ (ຊວຍກນັ ຫາຄາຕອບ, 2.17 0.41 3.67 0.52 ຜເກງັ ຊວຍຜອອນ) 7 ຄວາມກາຫານຂອງນກັ ສຶກສາ (ກາຖາມ-ຕອບ, ກາ 2.33 0.52 3.83 0.41 ອະທບິ າຍ) 2.33 0.82 3.5 0.55 8 ນັກສຶກສາສາມາດອະທບິ າຍບົດຮຽນໄດຢາງຄອງແຄວ 2.83 0.41 4.33 0.52 ແລະ ຖກື ຕອງ 2.67 0.52 3.5 0.55 9 ຄວາມໝນັ້ ໃຈຂອງນັກສຶກສາເວລາຂຶນ້ ລາຍງານບດົ ຮຽນ 2.58 0.23 3.95 0.37 10 ຄວາມສາມາດສະຫບຸຼ ເນື້ອໃນໃຈຄວາມບົດຮຽນຂອງ ນກັ ສຶກສາ ສະເລຍ 24

ຈາກຕາຕະລາງ 6 ຜານການສັງເກດພຶດຕິກํາ ແລະ ທັດສະນະຄະຕິຂອງນັກສຶກສາ ໂດຍສະເພາະດານ ການມີສວນຮວມໃນການຮຽນ, ການສື່ສານ ແລະ ຄວາມສາມາດອະທິບາຍບົດຮຽນຂອງນັກສຶກສາສະເພາະຫອງ ທດົ ລອງ ກ ໃນ 2 ຊວົ ໂມງທາອິດ (ຊມ 1-2) ໂດຍລວມພບົ ວາ ຢໃນລະດບັ ປານກາງ ມຄີ າສະເລຍ 2.58 (SD = 0.23), ໃນນັ້ນ ມີບາງຂໍຍັງຈັດຢໃນລະດັບຕາ ເປນຕົ້ນແມນ ການຊວຍເຫຼືອກັນຂອງນັກສຶກສາ, ຄວາມກາຫານ ຂອງນັກສຶກສາ ແລະ ຄວາມສາມາດອະທິບາຍບົດຮຽນຂອງນກັ ສຶກສາ ໂດຍມຄີ າສະເລຍ 2.17 (SD = 0.41), 2.33 (SD = 0.52) ແລະ 2.33 (SD = 0.82) ຕາມລາດັບ. ສາລັບ ໃນ 2 ຊົວໂມງສດທາຍ (ຊມ 7-8) ໂດຍລວມຢໃນລະດັບສງ ມຄີ າລະເລຍ 3.95 (SD = 0.37), ຖາພຈິ າລະນາເປນແຕລະຂຍໍ ງັ ພົບວາ ມີຫາຼ ຍຂໍຈັດຢ ໃນລະດັບສງຫຼາຍ ເຊັນ ຄວາມຮັບຜິດຊອບຕໍການຮຽນຂອງນັກສຶກສາ, ປະຕິສາພັນ ແລະ ຫວາງນັກສຶກສາກັບ ນັກສຶກສາ ແລະ ນກັ ສຶກສາກບັ ຄສອນ, ຄວາມກາຫານຂອງນກັ ສຶກສາ, ການມສີ ວນຮວມໃນການຮຽນຂອງນັກສຶກ ສາ ແລະ ການຊວຍເຫຼືອກັນຂອງນັກສຶກສາ ໂດຍມີຄາລະເລຍ 3.83 (SD = 0.41), 3.83 (SD = 0.41), 3.83 (SD = 0.41), 3.67 (SD = 0.52) ແລະ 3.67 (SD = 0.52) ຕາມລາດບັ . ຕາຕະລາງ 4: ສະແດງຜນົ ການທົດສອບສມົ ມດຕຖິ ານຜນົ ການສງັ ເກດພດຶ ຕິກາ ແລະ ທດັ ສະນະຄະຕຂິ ອງນກັ ສກຶ ສາ ພດຶ ຕກິ າ ແລະ N X S.D Mean T P ທດັ ສະນະຄະຕິ difference (Sig. 2-traled) ຂອງນກັ ສກຶ ສາ 10 2.58 0.23 ຊວົ ໂມງ 1-2 10 3.95 0.37 1.37 -13.775 .000* ຊວົ ໂມງ 7-8 *p< .05 ຈາກຕາຕະລາງ 4 ຜົນການວິເຄາະຂໍມນປຽບທຽບພຶດຕິກາ ແລະ ທັດສະນະຄະຕິຂອງນັກສຶກສາສະເພາະ ຫອງທົດລອງ ກ ໃນ 2 ຊົວໂມງທາອິດ (ຊມ 1-2) ແລະ 2 ຊົວໂມງສດທາຍ (ຊມ 7-8) ພົບວາ ພຶດຕິກາ ແລະ ທັດສະນະຄະຕິຂອງນັກສຶກສາໃນຊົວໂມງທາຍໆຂອງບົດຮຽນມີການປຽນແປງດີຂຶ້ນທຽບໃສຕົ້ນຊົວໂມງຂອງ ບດົ ຮຽນ ໃນລະດບັ ຄວາມເຊ້ອື ໝັ້ນທາງຊະທຕິ ິ 95%. 25

ບດົ ທີ 5 ສະຫບຸຼ , ອະພປິ າຍ ແລະ ຂສໍ ະເໜແີ ນະ ຈາກການຄນ້ົ ຄວາວິໄຈທດົ ລອງນາໃຊເທກັ ນິກວທິ ີສອນແບບຮວມມືຈິກຊໍເຂົ້າໃນການສອນວິຊາວິທີສອນ ວທິ ະຍາສາດທາມະຊາດ ຫົວຂໍ ທາດເຄມີໃນຊີວິດປະຈາວັນ ຂອງນັກສຶກສາຄປະຖົມ ລະບົບ 12+4 ປ 2 ຜວິໄຈ ສາມາດສະຫຼຸບຜນົ ການວິໄຈດງັ ນ້ີ: 1. ຈດປະສງົ ຂອງການວໄິ ຈ - ເພື່ອປຽບທຽບຜົນການຮຽນວິຊາວິທີສອນວິທະຍາສາດທາມະຊາດຂອງນັກສຶກສາຄປະຖົມລະບບົ 12+4 ລະຫວາງວິທສີ ອນແບບຮວມມືຈກິ ຊກໍ ັບວທິ ສີ ອນປກກະຕທິ ີ່ຄສອນນາໃຊໃນປະຈບນັ . - ເພື່ອສຶກສາເທັກນິກວິທີສອນແບບຮວມມືຈິກຊໍມີຜົນແນວໃດຕໍການພັດທະນາ, ປຽນແປງພຶດຕິກາ ແລະ ທດັ ສະນະຄະຕິ (ການມສີ ວນຮວມໃນການຮຽນ, ການສ່ສື ານ ແລະ ການອະທບິ າຍບດົ ຮຽນ) ຂອງນັກສກຶ ສາ. 2. ວທິ ີດາເນນີ ການສຶກສາຄນ້ົ ຄວາ 2.1. ກມເປາໝາຍ: ປະຊາກອນ ແລະ ກມຕົວຢາງທີ່ໃຊໃນການວິໄຈຄງັ້ ນີ້ແມນກມດຽວກນັ ໂດຍແມນນັກສກຶ ສາສາຍຄປະຖົມ ລະບົບ 12+4 ປ 2 ຈານວນ 2 ຫອງ (ຫອງ ກ ແລະ ຂ) ລວມ 55 ຄົນ, ຍິງ 26 ຄນົ ຂອງວິທະຍາໄລຄຫຼວງນາ ທາ ພາກຮຽນທີ 2 ສົກຮຽນ 2018-2019. 2.2. ເຄອ່ື ງມທື ໃ່ີ ຊໃນການວໄິ ຈ ເຄ່ອື ງມທື ີໃ່ ຊໃນການວິໄຈຄງັ້ ນີປ້ ະກອບມີສອງແບບຄ:ື 1) ແບບທົດສອບ: ເປນແບບປາລະໄນຊະນິດເລືອກຕອບ, ມີ 4 ຕົວເລື່ອກ, ຄະແນນເຕັມ 10 ຄະແນນ (10 ຂໍ, ຂໍລະ 1 ຄະແນນ). 2) ແບບສັງເກດພຶດຕິກາ ແລະ ທັດສະນະຄະຕິຂອງນັກສຶກສາຄ: ເປນແບບສັງເກດແບບອັດຕາສວນ ປະມານຄາ 5, 4, 3, 2, 1 ຕາມແນວຄວາມຄິດຂອງລີເດີດ ແລະ ຄານ ( Lidert, 1987 cited in Best and Kahn, 1993, p 247) ແລະ ປະກອບມີ 10 ເນອື້ ໃນໃຫສງັ ເກດ. 2.3. ວທິ ກີ ານເກບັ ລວບລວມຂມໍ ນ ການເກັບລວບລວມຂມໍ ນໄດປະຕິບັດດງັ ນ:້ີ 1) ຫອງຄວບຄມ ຂ ນາໃຊວິທີສອນປກກະຕິທີ່ຄສອນນາໃຊໃນປະຈບນັ , ນາໃຊເວລາສອນທັງໝົດ 8 ຊມ, ຫັຼງຈາກສອນຈົບບົດແລວນາແບບທົດສອບໄປສອບນັກສກຶ ສາ. 2) ຫອງທົດລອງ ກ ນາໃຊເທັກນິກການສອນແບບຮວມມືຈກິ ຊ,ໍ ນາໃຊເວລາສອນທັງໝົດ 8 ຊມ. ໃນ 2 ຊວົ ໂມງທາອິດ (ມຊ 1-2) ໄດສັງເກດພຶດຕິກາ ແລະ ທັດສະນະຄະຕິ (ການມີສວນຮວມໃນການ ຮຽນ, ການສື່ສານ ແລະ ການອະທິບາຍບົດຮຽນ) ຂອງນກັ ສຶກສາ, ຫຼັງຈາກນັ້ນ 2 ຊົວໂມງສດທາຍ (ຊມ 7-8) ກໄໍ ດນາເອົາແບບສັງເກດໄປສງັ ເກດພຶດຕກິ າຂອງນັກສຶກສາອກີ . - ຫງຼັ ຈາກສອນຈບົ ບົດແລວ ນາํ ເອົາແບບທດົ ສອບໄປທົດສອບນັກສກຶ ສາ. 26

2.4. ວິທີການຈັດທາ ແລະ ວິເຄາະຂມໍ ນ 1) ແບບທົດສອບ: ນາແບບທົດສອບມາກວດໃຫຄະແນນແລວມາຄິດໄລຄາສະເລຍ X , ຄາຜັນປຽນ ມາດຖານ (SD), ຄາເປເຊນັ ແລະ ປຽບທຽບຜົນການຮຽນໂດຍໃຊສະຖິຕິ t – Test ໃນລະດັບຄວາມ ເຊອື້ ໝ້ັນທາງສະຖິຕິ 95%. 2) ແບບສງັ ເກດ: - ກວດກາຄວາມຖືກຕອງຂອງຂໍມນ. - ບັນທຶກຂໍມນລົງໃນຄອມພີວເຕີ ແລະ ນํາໃຊໂປຼແກຼມ SPSS ຄິດໄລຫາຄາສະເລຍ ( x ) ແລະ ຄາ ຜນັ ປຽນມາດຖານ (SD) ແລະ ປຽບທຽບຜົນການສັງເກດກອນ ແລະ ຊວງດํາເນີນການວິໄຈ ໂດຍໃຊ ສະຖິຕິ t – Test ລະດັບຄວາມເຊື້ອໝນ້ັ ທາງສະຖິຕິ 95%. 3. ສະຫຼຸບຜນົ ການວໄິ ຈ 3.1. ຜນົ ການທດົ ສອບຜນົ ສາເລດັ ທາງການຮຽນຂອງນກັ ສກຶ ສາ ຄະແນນສະເລຍຂອງນັກສຶກສາຫອງທົດລອງ ກ (ນາໃຊເທັກນິກການສອນແບບຮວມມືຈິກຊໍ) ແມນ 7,214 ແລະ ຂອງນັກສຶກສາຫອງຄວບຄມ ຂ (ນາໃຊວິທີສອນປກກະຕິທີ່ຄສອນນາໃຊໃນປະຈບັນ) ແມນ 4,740. ຄະແນນສະເລຍຂອງນັກສຶກສາຫອງທົດລອງ ກ ສງກວາຄະແນນສະເລຍຂອງນັກສຶກສາຫອງຄວບຄມ ຂ 24,74 %. ນອກນັ້ນ ຍັງພົບວາ 100% ຂອງນັກສຶກສາຫອງທົດລອງ ກ ເສັງຜານເກນ (ຄະແນນ 5 ຂຶ້ນ) ແລະ 75% ຂອງນັກສຶກສາຫອງທົດລອງ ກ ເສັງໄດຄະແນນໃນລະດັບເກງັ ຂຶ້ນ (ຄະແນນ 7 ຂນຶ້ ). ຜນົ ການປຽບທຽບຜົນການຮຽນຂອງນັກສຶກສາຫອງ ກ ແລະ ຫອງ ຂ ພົບວາ ຜົນການຮຽນຂອງນັກສຶກ ສາຫອງທົດລອງ ກ ດກີ ວາຫອງຄວບຄມ ຂ ຢາງມຄີ ວາມສາຄນັ ທາງຊະທຕິ ິໃນລະດັບ 95%. 3.2. ຜນົ ການສັງເກດພຶດຕກິ າ ແລະ ທດັ ສະນະຄະຕຂິ ອງນັກສຶກສາ ຜານການສັງເກດພຶດຕິກາ ແລະ ທັດສະນະຄະຕິຂອງນັກສຶກສາ ໂດຍສະເພາະດານການມີສວນຮວມໃນ ການຮຽນ, ການສື່ສານ ແລະ ຄວາມສາມາດອະທິບາຍບົດຮຽນຂອງນັກສຶກສາສະເພາະຫອງທົດລອງ ກ ໃນ 2 ຊົວໂມງທາອດິ (ຊມ 1-2) ໂດຍລວມພົບວາ ຢໃນລະດັບປານກາງ ມີຄາສະເລຍ 2.58 (SD = 0.23), ໃນນ້ັນ ມີ ບາງຂຍໍ ງັ ຈັດຢໃນລະດບັ ຕາ ເປນຕ້ົນແມນ ການຊວຍເຫືຼອກັນຂອງນັກສຶກສາ, ຄວາມກາຫານຂອງນັກສຶກສາ ແລະ ຄວາມສາມາດອະທິບາຍບົດຮຽນຂອງນກັ ສຶກສາ ໂດຍມຄີ າສະເລຍ 2.17 (SD = 0.41), 2.33 (SD = 0.52) ແລະ 2.33 (SD = 0.82) ຕາມລາດັບ. ສາລັບ ໃນ 2 ຊົວໂມງສດທາຍຂອງບດົ ຮຽນ (ຊມ 7-8) ໂດຍລວມຢໃນ ລະດັບສງ ມີຄາລະເລຍ 3.95 (SD = 0.37), ຖາພິຈາລະນາເປນແຕລະຂໍຍັງພົບວາ ມີຫຼາຍຂໍຈັດຢໃນລະດັບດີ ຫາຼ ຍ ເຊັນ ຄວາມຮັບຜດິ ຊອບຕໍການຮຽນຂອງນັກສຶກສາ, ປະຕິສາພັນ ແລະ ຫວາງນັກສຶກສາກັບນັກສຶກສາ ແລະ ນັກສຶກສາກັບຄສອນ, ຄວາມກາຫານຂອງນັກສຶກສາ, ການມີສວນຮວມໃນການຮຽນຂອງນັກສຶກສາ ແລະ ການ ຊວຍເຫຼືອກັນຂອງນັກສຶກສາ ໂດຍມີຄາລະເລຍ 3.83 (SD = 0.41), 3.83 (SD = 0.41), 3.83 (SD = 0.41), 3.67 (SD = 0.52) ແລະ 3.67 (SD = 0.52) ຕາມລາດັບ. ຜນົ ການປຽບທຽບພຶດຕິກາ ແລະ ທັດສະນະຄະຕິຂອງນັກສຶກສາສະເພາະຫອງທົດລອງ ກ ໃນ 2 ຊົວໂມງ ທາອິດ (ຊມ 1-2) ແລະ 2 ຊົວໂມງສດທາຍຂອງບົດຮຽນ (ຊມ 7-8) ພົບວາ ພຶດຕິກາ ແລະ ທັດສະນະຄະຕິຂອງ 27

ນັກສກຶ ສາໃນ2 ຊວົ ໂມງສດທາຍຂອງບົດຮຽນ (ຊມ 7-8) ມີການປຽນແປງດີຂຶ້ນທຽບໃສ2 ຊົວໂມງທາອິດ (ຊມ 1-2) ໃນລະດບັ ຄວາມເຊື້ອໝນັ້ ທາງຊະທຕິ ິ 95%. 4. ອະພປິ າຍຜນົ ຈາກຜົນການວໄິ ຈຜວໄິ ຈສາມາດອະພິບາຍຜົນບາງປະເດນັ ທສີ່ າຄນັ ດງັ ນ:ີ້ 1) ດານຜົນສາເລັດທາງການຮຽນຂອງນັກສຶກສາ: ຜານການນາໃຊເທັກນິກວິທີສອນແບບຮວມມືຈິກຊໍ ເຂ້ົາໃນການຈັດການຮຽນ-ການສອນ ເລື່ອງ “ທາດເຄມີໃນຊວີ ິດປະຈາວັນ” ພົບວາຜົນສํາເລັດທາງການຮຽນຂອງ ນກັ ສກຶ ສາຢໃນລະດັບເກັງ, 100% ຂອງນັກສກຶ ສາຫອງທົດລອງ ກ ເສັງຜານເກນ (ຄະແນນ 5 ຂຶ້ນ) ແລະ 75% ຂອງນັກສຶກສາຫອງທົດລອງ ກ ເສັງໄດຄະແນນ 7 ຂຶ້ນ ເຊິ່ງສອດຄອງກັບຜົນການວິໄຈຂອງ ທານ ຈະລິຍາ ຂນ ເສດ, ພນສກ ອດອນ, ອານອບ ຄັນທະຊາ ພົບວາ: ນັກຮຽນທີ່ໄດຮັບການຈັດການຮຽນແບບຮວມມືໂດຍໃຊ ເທັກນິກຈິກຊໍຮວມແຜນພາບມະໂນທັດມີຜົນການຮຽນວິຊາເຄມີ ຫຼັງຮຽນສງກວາກອນການຮຽນ ແລະ ຜົນການ ວິໄຈຂອງ ທານ ຈິຣາພອນ ກງົ ຣອດ ເຊິ່ງພົບວາ: ຫຼັງການໃຊກິດຈະກາການຮຽນຮຮວມກັນແບບຈິກຊໍຜົນການ ຮຽນຂອງນັກສຶກສາໃນເລື່ອງການວາງແຜນການຕະຫຼາດ ສງກວາກອນການຮຽນ, ນັກສຶກສາສາມາດສອບຜານ ເກນ 60% ຈານວນ 80% ຂອງຈານວນນັກສຶກສາທັງໝົດ ເນື່ອງຈາກວາເທັກນິກການຈັດກິດຈະກາການຮຽນ ແບບຮວມມືຈິກຊໍ ເປນການຈດັ ກດິ ຈະກາການຮຽນ-ການສອນໃນຫອງຮຽນເພອ່ື ຊວຍໃຫຜຮຽນປະສົບຜົນສາເລັດ ທາງການຮຽນໄປພອມໆກນັ , ນັກຮຽນທກຄົນມີຄວາມຮັບຜິດຊອບສງໃນການສຶກສາຄົ້ນຄວາຫາຄາຕອບຂອງແຕ ລະຈິກຊໍໃນກມຜຊຽວຊານ, ເຂົາເຈົ້າຮວມກັນຫາຄາຕອບ, ສົນທະນາຖາມ-ຕອບ ແລະ ກຽມຄາອະທິບາຍ ເພື່ອ ນາໄປອະທິບາຍໃຫໝຜອ່ືນໆໃນກມບານຂອງເຮົາ ສະນັນ້ ສະມາຊິກທກຄົນໃນກມຜຊຽວຊານຈະຕອງເຂ້ົາໃນເນື້ອ ໃນຈິກຊໍຂອງກມຕົນເປນຢາງດີ. ຫຼັງຈາກກັບມາຢໃນກມບານຂອງເຮົາຊະມາຊິກແຕລະຄົນທີ່ມາຈາກກມຜ ຊຽວຊານຕາງກັນຈະໄດພັດປຽນກນັ ອະທິບາຍເນ້ືອໃນຂອງກດິ ຈະກາ ຫຼື ຈກິ ຊໍຂອງຕົນທີ່ໄດຮັບໃຫໝຟງ, ໃນນີ້ຈະ ມີການສົນທະນາຖາມ-ຕອບ ເພື່ອເຮັດໃຫເນື້ອໃນຂອງບົດຮຽນແຕລະສວນລວມເຂົ້າກັນສົມບນ ແລະ ສະມາຊິກ ທກຄນົ ເຂ້າົ ໃຈເນອື້ ໃນໃຈຄວາມຂອງບົດຮຽນທັງໝົດ. ຄວາມຮັບຜິດຊອບຕໍການຮຽນ, ການສົນທະນາແລກປຽນ ບົດຮຽນກັນ ແລະ ການໄດສອນ ຫຼື ອະທິບາຍບົດຮຽນໃຫໝຊວຍເຮັດໃຫເກີດການຮຽນຮໄດດີ, ໄດໄວ ແລະ ນກັ ສກຶ ສາຈ່ຈື າບົດຮຽນໄດດນົ . 2) ດານການປຽບທຽບພຶດຕິກາ ແລະ ທດັ ສະນະຄະຕຂິ ອງນກັ ສກຶ ສາ: ຜານການນາໃຊວທິ ສີ ອນແບບຮວມ ມືຈກິ ຊເໍ ຂາ້ົ ໃນການຮຽນ-ການສອນ ພົບວາ ພດຶ ຕກິ າ ແລະ ທັດສະນະຄະຕິ ໂດຍສະເພາະການມີສວນຮວມໃນການ ຮຽນ, ການສສ່ື ານ ແລະ ທັກສະການອະທິບາຍບົດຮຽນຂອງນັກສຶກສາໃນຊົວໂມງສດທາຍຂອງບົດຮຽນໄດຮັບການ ປບປງດີຂ້ນຶ ຖາທຽບໃສຊວົ ໂມງທາອດິ ເນື່ອງຈາກກິດຈະກາການຮຽນແບບຮວມມືຈກິ ຊໍເປນການຈັດກິດຈະກາໃຫ ນັກຮຽນຮຽນຮຮວມກັນ, ນັກຮຽນມີຄວາມຮັບຜິດຊອບຕໍການຮຽນຂອງຕົນສງ ແລະ ນັກຮຽນທກຄົນມີໂອກາດ ອະທິບາຍ ຫຼື ສອນບດົ ຮຽນໃຫໝ. 5. ຂສໍ ະເໜແີ ນະ 1) ການຈດັ ແບງກມໂດຍສະເພາະກມຜຊຽວຊານຄວນໃຫມນີ ກັ ສຶກສາຫຼາຍລະດບັ (ເກັງ, ກາງ, ອອນ) ເພື່ອ ໃຫເຂາົ ເຈ້ົາໄດຊວຍເຫອຼື ກັນຊອກຫາຄາຕອບ ແລະ ກຽມຄວາມພອມເພື່ອອະທບິ າຍໃຫໝໃນກມບານຂອງເຮາົ . 2) ຄວນເພ້ີມເວລາໃຫຫາຼ ຍຂນ້ຶ ເພ່ືອສງັ ເກດ ຫືຼ ເກັບຂມໍ ນດານການປຽນແປງພດຶ ຕິກາ ແລະ ທດັ ສະນະຄະຕິ ຂອງນັກສກຶ ສາຊັດເຈນຫຼາຍຂນຶ້ . 28

3) ຖາມີການວິໄຈຄັ້ງໜາ ຄວນສອບຖາມຄວາມເພິ່ງພໍໃຈຂອງນັກສຶກສາຕໍການຈັດກິດຈະກາການຮຽນ- ການສອນດງັ ກາວຕມື່ ອກີ . 29

iv

ເອກະສານອາງອງີ 1) ຄມກື ານວິໄຈທາງການສຶກສາ, ຄະນະສກຶ ສາສາດ ມະຫາວິທະຍາໄລແຫງຊາດ, ປ 2010. 2) ຄມືການເຝກອົບຮົມ 5 ທັກສະ, ຜະແນກປະເມນີ ຜນົ , ກົມສາງຄ, ປ 2010. 3) ແບບຮຽນວຊິ າສະຖິຕລິ ະບບົ 11+3 ປທີ 3 ສາຍວິທະຍາສາດທາມະຊາດ, ສນພດັ ທະນາຄ, ກມົ ສາງຄ, ກະຊວງສຶກ ສາທກິ ານ, ປ 1998. 4) ແບບຮຽນ ແລະ ຄມືຄວິຊາໂລກອອມຕົວ ຊັ້ນປະຖົມປທີ 4, ສະຖາບັນຄົ້ນຄວາວິທະຍາສາດການສຶກສາ, ກະຊວງ ສຶກສາທກິ ານ, ປ 2011. 5) ດຣ. ສວິດ ມນຄາ ແລະ ດຣ. ອໍລະໄທ ມນຄາ, 21 ວິທີຈັດການຮຽນຮ: ເພື່ອພັດທະນາຂະບວນການຄິດ, ພິມທີ ໂຮງພິມພາບພິມ, ບາງກອກ, ປ ພສ 2545. 6) Khamting N. (2013). Creativity of Experimental Materials for Teaching Physics. International Journal of Research on Mathematics and Science Education Vol. 1. 7) ທານ ຈະລິຍາ ຂນເສດ, ພນສກ ອດອນ, ອານອບ ຄັນທະຊາ, “ຜົນການຈັດການຮຽນຮແບບຮວມມືໂດຍໃຊ ເທັກນິກຈິກຊໍຮວມກັບແຜນວາດມະໂນທັດທີ່ມີຕໍທັກສະນະຂະບວນການທາງວິທະຍາສາດ ແລະ ຜົນສາເລັດທາງ ການຮຽນວຊິ າເຄມີຂອງນັກຮຽນຊັ້ນມັດທະຍົມປທີ່ 6”, ວາລະສານວິທະຍາບໍລິການ, ປທີ 13 ສະບັບທີ 8 ເດືອນ ກນັ ຍາ - ທັນວາ 2008. 8) ທານ ຈິຣາພອນ ກົງຣອດ, “ການໃຊຂະບວນການຮຽນຮຮວມກັນແບບຈິກຊໍເພື່ອພັດທະນາຜົນການຮຽນໃນລາຍ ວິຊາ ການວາງແຜນການຕະຫຼາດ ຂອງນັກສຶກສາສາຂາບໍລິຫານທລະກິດ ຊັ້ນປທີ່ 4 ມະຫາວິທະຍາໄລທັກສິນ”, ວາລະສານປາລຊິ າດ ມະຫາວິທະຍາໄລທກັ ສນິ , ສະບບັ ພເິ ສດ 2017.

ພາກຜະໜວກ ແບບທດົ ສອບຜນົ ສາເລດັ ຂອງການຮຽນ ຄາຊ້ີແຈງ: ຈົງເລືອ່ ກ (ຂີດວງົ ມົນອອມ) ຄາຕອບທຖ່ີ ກື ຕອງທ່ສີ ດພຽງຂໍດຽວ. 1) ທາດເຄມທີ ຄີ່ ົນເຮາົ ນາໃຊໃນຊີວິດປະຈາວັນແບງອອກເປນຈກັ ໝວດ? ກ. 6 ໝວດ ຂ. 5 ໝວດ ຄ. 3 ໝວດ ງ. 4 ໝວດ 2) ນາສົມ້ ສາຍຊູ ເປນທາດເຄມີໃນໝວດໃດ? ກ. ເຄືອ່ ງສາອາງ ຂ. ທາດທາຄວາມສະອາດ ຄ. ທາດປງແຕງອາຫານ ງ. ເຄ່ືອງດມື່ 3) ທາດໃນຂໍໃດລມນີຈ້ ັດຢໃນໝວດ ເຄອ່ື ງສາອາງ? ກ. ໂຟມລາງໜາ, ເຈວແຕງຊງົ ຜົມ, ນາຢາທາເລັບ ຂ. ນາໝາກນາວ, ສະບ, ຢາສຟີ ນ ຄ. ລບິ ສະຕິກ, ນາຢາລາງຈານ, ນາໝາກໄມ ງ. ແຊມພສະຜົມ, ຄມີ ທາຜວີ , ນາສ້ົມສາຍຊູ 4) ໂດຍອງີ ຕາມສະພາວະຂອງທາດເພ່ິນແບງທາດຕາງໆອອກເປນຈກັ ກມ? ກ. 1 ໝວດ ຂ. 5 ໝວດ ຄ. 3 ໝວດ ງ. 2 ໝວດ 5) ຂໍໃດລມນ້ີຖືກຕອງທີ່ສດສາລັບ ເກືອແກງ? ກ. ເປນທາດແຂງຊັກນາໄຟຟາ ຂ. ເປນທາດແຂງບໍຊັກນາໄຟຟາ ຄ. ເປນທາດແຫຼວຊກັ ນາໄຟຟາ ງ. ເປນທາດແຫວຼ ບໍຊກັ ນາໄຟຟາ 6) ທາດໃດລມນີລ້ ະລາຍໃນນາ? ກ. ເກືອແກງ, ທອງແດງ ຂ. ເຫຼ້າົ , ກລຼໍ ົວ ຄ. ນາມັນພດື , ນາສມ້ົ ສາຍຊູ ງ. ນາຕານ, ສັງກະສີ 7) ທາດໃດລມນ້ີເປນທາດປະສົມ? ກ. ນາດມ່ື , ເຫັຼກ, ອາຊິດອາເຊຕກິ ຂ. ເຫົ້າຼ , ນາຕານຊາຍ, ກົວ ຄ. ເກືອແກງ, ແປງນົວ, ນາມັນ ງ. ບໍຖືກຈັກຂໍ 8) ໃນນາເປອຍເກືອແກງປະກອບດວຍເກືອແກງ ແລະ ນາ, ຖາມວາທາດໃດເປນທາດຖືກລະລາຍ ແລະ ທາດໃດ ເປນທາດພາລະລາຍ? ກ. ເກືອແກງເປນທາດຖືກລະລາຍ ແລະ ນາເປນທາດພາລະລາຍ ຂ. ເກືອແກງເປນທາດພາລະລາຍ ແລະ ນາເປນທາດຖກື ລະລາຍ ຄ. ທັງເກອື ແກງ ແລະ ນາເປນທາດພາລະລາຍ ງ. ບມໍ ີຂໍໃດຖກື

9) ເມອ່ື ນາທາດ A ທເ່ີ ປນທາດແຫວຼ ໄປຕມ້ົ ຈົນລະເຫຍີ ອາຍໝົດ ປະກົດວາມທີ າດແຂງເຫຼືອຢກົ້ນໝ ຂໍຄວາມໃດ ລມນຖ້ີ ກື ຕອງທ່ີສດ? ຂ. ທາດ A ເປນທາດປະສົມ ກ. ທາດ A ເປນທາດສົດ ຄ. ທາດ A ເປນທາດດຽວ ງ. ທາດ A ເປນທາດລາຍລາຍ 10)ຈະໃຊວທິ ີໃດລມນີ້ທີເ່ ໝາະສມົ ທີ່ສດ ເພືອ່ ແຍກເອົາເຫາ້ຼົ ອອກຈາກທາດລະລາຍລະຫວາງເຫາຼ້ົ ກບັ ນາ? ກ. ໃຊຈວຍແຍກ ຂ. ການຕອງ ຄ. ການກັນ ງ. ການຕກົ ພຶກ .................................................................................................................................. ຮາງສງັ ເກດພດຶ ຕກິ າ ແລະ ທດັ ສະນະຄະຕຂິ ອງນກັ ສກຶ ສາ ລ/ດ ລາຍການສັງເກດ 5 ເກນການໃຫຄະແນນ 1 ບັນຍາກາດໃນຫອງຮຽນມຄີ ວາມຟດຟນ 4 32 1 2 ຄວາມຮັບຜິດຊອບຕໍການຮຽນຂອງນັກສກຶ ສາ 3 ການມສີ ວນຮວມໃນການຮຽນຂອງນັກສກຶ ສາ 4 ຄວາມສນົ ໃຈບົດຮຽນຂອງນັກສຶກສາ 5 ປະຕິສາພນັ ແລະ ຫວາງນກັ ສຶກສາກບັ ນກັ ສຶກສາ ແລະ ນັກສຶກສາກບັ ຄ ສອນ 6 ການຊວຍເຫືອຼ ກນັ ຂອງນັກສກຶ ສາ (ຊວຍກນັ ຫາຄາຕອບ, ຜເກງັ ຊວຍຜ ອອນ) 7 ຄວາມກາຫານຂອງນັກສກຶ ສາ (ກາຖາມ-ຕອບ, ກາອະທິບາຍ) 8 ນັກສກຶ ສາສາມາດອະທບິ າຍບົດຮຽນໄດຢາງຄອງແຄວ ແລະ ຖກື ຕອງ 9 ຄວາມໝັນ້ ໃຈຂອງນັກສຶກສາເວລາຂນ້ຶ ລາຍງານບົດຮຽນ 10 ຄວາມສາມາດສະຫບຸຼ ເນອ້ື ໃນໃຈຄວາມບົດຮຽນຂອງນັກສກຶ ສາ

ບົດສອນ 1 ທາດເຄມໃີ ນຊວີ ດິ ປະຈາວນັ ເວລາ 2 ຊວົ ໂມງ ຂນ້ັ ຕອນທີ 1 (stage 1) ຜົນໄດຮັບທ່ຕີ ອງການ (Desired Results)  ເປາໝາຍ (Goals): ເມື່ອຮຽນຈບົ ບດົ ນນ້ີ ກັ ສຶກສາຄຈະສາມາດ - ບອກໄດທາດເຄມີທີ່ຄົນເຮົານາໃຊໃນຊວີ ິດປະຈາວນັ ມີທາດຈາພວກໃດແດ. - ອະທບິ າຍໄດຄນປະໂຫຍດ ແລະ ໂທດຂອງທາດເຄມທີ ີ່ຄນົ ເຮາົ ນາໃຊໃນຊີວິດປະຈາວນັ . - ກວດຫາສະຫຼາກວັນທີຜະລິດ, ວັນໝົດອາຍຂອງຜະລິດຕະພັນທີ່ຄົນເຮົານາໃຊໃນຊີວິດປະຈາວັນທີ່ມີສວນ ປະສົມຂອງທາດເຄມີ. - ເລື່ອກໃຊຜະລດິ ຕະພນັ ທ່ີເໝາະສົມ ແລະ ບເໍ ປນອັນຕະລາຍຕສໍ ຂະພາບ.  ຄວາມເຂາົ້ ໃຈ (Understanding)  ຄາຖາມຫັຼກ (Questions) ນັກສຶກສາສາມາດ: 1. ທາດເຄມີທຄ່ີ ົນເຮາົ ນາໃຊໃນຊີວິດປະຈາວັນມີ - ອະທິບາຍໄດຄນປະໂຫຍດ ແລະ ໂທດຂອງທາດ ຈາພວກໃດແດ, ຍກົ ຕົວຢາງມາ 5-6 ຕົວຢາງ? ເຄມທີ ີ່ຄນົ ເຮາົ ນາໃຊໃນຊີວດິ ປະຈາວັນ. 2. ເພີ່ນແບງທາດເຫາົຼ ນນັ້ ອອກເປນຈັກໝວດ? ຄືໝ - ອະທິບາຍໄດວິທີກວດຫາສະຫຼາກວັນທີຜະລິດ ວດໃດແດ? ແຕລະໝວດມີທາດໃດແດ? ແລະ ວນັ ໝົດອາຍຂອງຜະລິດຕະພັນ. 3. ປະຕິບດັ ການທດົ ລອງຕວົ ຈິ່ງ ຊອກຫາສະຫາຼ ກບອກ ວັນທຜີ ະລິດ ແລະ ວັນໝດົ ອາຍຂອງຜະລດິ ຕະພນັ ຈານວນໜຶງ່ ?  ຄວາມຮ (Knowledge) 4. ສະເໜີວທິ ເີ ລ່ອື ກໃຊຜະລດິ ຕະພນັ ຫືຼ ທາດເຄມີທີ່ບໍ ເໝາະສົມ ແລະ ບໍເປນອນັ ຕະລາຍຕສໍ ຂະພາບ?  ທກັ ສະ (Skill) ນັກສຶກສາສາມາດ: - ເລື່ອກໃຊຜະລິດຕະພັນທີ່ເໝາະສົມ ແລະ ບໍເປນ - ບອກໄດທາດເຄມີທີ່ຄົນເຮົານາໃຊໃນຊີວິດປະຈາ ອັນຕະລາຍຕໍສຂະພາບ. ວັນມີທາດຈາພວກໃດແດ. - ປອງກັນໂຕເອງເມືອນ າໃຊທາດເຄມີທີ່ເປນ ອັນຕະລາຍ ຂນັ້ ຕອນທີ 2 (stage 2) ຫກັຼ ຖານປະເມນີ (Evidences)  ໜາທ່ີ (Task)  ຫັຼກຖານອື່ນໆ (Other Evidences) - ຕັ້ງຄາຖາມຢ ກິດຈະກາແລວໃຫນັກສຶກສາເຮັດ - ສົນທະນາຖາມ - ຕອບ ວຽກເປນກມ - ເວາົ້ ເນືອ້ ໃນບດົ ຮຽນ ແລະ ຍກົ ຕວົ ຢາງ - ທດົ ລອງຕວົ ຈງິ - ສນົ ທະນາແລກປຽນກັນໃນກມ ແລະ ພອມກນັ ແກ

ບັນຫາ - ຖາມ - ຕອບ, ຊອກຂໍ ມ ນເພີ້ມເຕີມຈາກ ເອກະສານອນື່ . - ອະທິບາຍບດົ ຮຽນຂອງຕນົ ໃຫໝໃນກມ ບານຂອງ ເຮາົ . ຂ້ັນຕອນທີ 3 (stage 3) ແຜນການສອນ (Teaching Plan)  ກດິ ຈະກາ 1 (Activity 1): - ຄຕງ້ັ ຄາຖາມເພອ່ື ທວນຄືນບົດຮຽນເກົາ ແລະ ນາເຂາົ້ ສບົດຮຽນໃໝ. ຄາຖາມ: 1) ໃນການດາລົງຊວີ ດິ ປະຈາວັນ ເຮາົ ໄດສາພັດ ຫືຼ ໃຊທາດເຄມບີ ໍ? - ຖາໃຊເຈ້ົາຄດິ ວາແມນຈາພວກໃດ? - ນກັ ສກຶ ສາຄ້ົນຄິດ: (ຕອບຄາຖາມ) ແລວນາສະເໜີຄວາມຄິດຂອງຕົນເອງ - ຄສະຫບຸຼ : ຄາຕອບໃຫນກັ ຮຽນຈດົ ໃສປມ ຄາຕອບ: 1) ໃນຊີວດິ ປະຈາວນັ ພວກເຮາົ ຕອງໄດສາພັດ ແລະ ກຽວຂອງກັບວັດຖຸ-ທາດຕາງໆຫຼາຍຊະນິດທີ່ມີທາດ ເຄມີເປນອົງປະກອບ. ທາດເຄມີເຫຼົານັ້ນສາມາດຈາແນກອອກເປນທາດສັງເຄາະ ແລະ ທາດທີ່ໄດຈາກທາມະຊາດ ເປນຕົນ້ ແມນ ທາດປງແຕງອາຫານ, ທາດແຕງສີອາຫານ, ທາດທາຄວາມສະອາດ, ທາດກາຈັດແມງໄມ ແລະ ສັດຕ ພດື .  ກິດຈະກາ 2 (Activity 2): - ຄອະທບິ າຍເນືອ້ ໃນບົດຮຽນທ່ຈີ ະໄດຮຽນໃນຊົວໂມງນີ້ - ຄແບງນັກສຶກສາອອກເປນ 4 ກມ (Home Group) ໂດຍໃຫມີຜເກັງ, ກາງ, ອອນ ກມລະ 6-7, ແຕລະຄນົ ພາຍໃນກມຈະໄດຄາຖາມ ຫືຼ ໂຈດບນັ ຫາແຕກຕາງກັນ (ຜທີ 1 ໄດຄາຖາມທີ 1, ຜທີ 2 ໄດຄາ ຖາມທີ 2 ແລະ ຕໍໆໄປ). - ຄແບງກມໃໝອກີ 4 ກມ (Professer Group) ໂດຍກມທີ 1 ຈະໄດສະມາຊິກທີ່ໄດຄາຖາມຂໍທີ 1 ຈາກທກ Home Group ມາລວມຕວົ ກັນ, ແລະ ກມທີ 2, 3, 4 ກໍເຊັນດຽວກັນ. - ນກັ ສຶກສາທກກມໃໝ Professer Group ຈະໄດຮວມກັນຄົ້ນຄວາຫາຄํາຕອບຂອງຄํາຖາມທີ່ກມຕົນ ໄດຮັບ ແລະ ອະທິບາຍໃຫສະມາຊກິ ພາຍໃນກມທກຄນົ ເຂົ້າໃຈ ແລະ ພອມທີ່ຈະອະທິບາຍບັນຫາຂອງຕົນ ໃຫໝຈາກກມເກົາ Home Group ເຂາ້ົ ໃຈ. ຄາຖາມ: 1. ທາດເຄມທີ ີຄ່ ນົ ເຮົານາໃຊໃນຊີວດິ ປະຈາວັນມຈີ າພວກໃດແດ, ຍກົ ຕວົ ຢາງມາ 5-6 ຕົວຢາງ? 2. ເພີນ່ ແບງທາດເຫົຼານນ້ັ ອອກເປນຈກັ ໝວດ? ຄືໝວດໃດແດ? ແຕລະໝວດມີທາດໃດແດ? 3. ປະຕິບດັ ການທົດລອງຕວົ ຈິ່ງ ຊອກຫາສະຫາຼ ກບອກວັນທຜີ ະລດິ ແລະ ວນັ ໝົດອາຍຂອງຜະລດິ ຕະພນັ ຈານວນ ໜຶ່ງ? 4. ສະເໜີວິທີເລອື່ ກໃຊຜະລິດຕະພນັ ຫືຼ ທາດເຄມີທບ່ີ ໍ ເໝາະສົມ ແລະ ບໍເປນອັນຕະລາຍຕສໍ ຂະພາບ?

ຄາຕອບກິດຈະກາ: 1. ..................................................................................................................... 2. ..................................................................................................................... 3. ..................................................................................................................... 4. .....................................................................................................................  ກິດຈະກາ 3 (Activity 3) : - ຄໃຫນັກສກຶ ສາກບັ ຄນື ໄປຢກມ Home Group - ກມ Home Group ຄະນະນີ້ຈະມີຊຽວຊານທີ່ມາຈາກກມ Professer Group, ແຕລະຊຽວຊານທ່ີ ຮັບຜິດຊອບແຕລະຫົວຂໍຈະໄດອະທິບາຍໃຫໝຂອງຕົນໃນກມໃໝນີ້ຮັບຟງ ແລະ ເຂົ້າໃຈບັນຫາຂອງ ບົດຮຽນທັງໝົດ ໂດຍຈະໝນວຽນກັນອະທິບາຍເທື່ອລະຫົວຂໍ ຫຼື ເທື່ອລະຄາຖາມ. ສํາລັບກ ມ Professer Group ທີ່ໄດຮັບຫົວຂໍການທົດລອງ ຈະໄດຮວມກັນສາທິດການທົດລອງໃຫໝໝົດຫອງ ຕິດຕາມ ແລວຮວມກນັ ສະຫຸບຼ ຜົນການທົດລອງ. - ຄຄອຍຕດິ ຕາມຊກຸ ຍ ແລະ ໃຊຄາຖາມເຈາະຈີ້ມ.  ຂ້ນັ ປະເມນີ ຜນົ ແລະ ສະຫຼບຸ ບດົ ຮຽນ: (ອິງໃສຫັກຼ ສດ ແລະ ເອກະສານປະກອບການສອນ) - ໃຫນກັ ສຶກສາສົນທະນາຕອບຄາຖາມ - ຄໃຊຄາຖາມເຈາະຈີມ້ ແຕລະກມ, ແຕລະຫວົ ຂໍ - ໃຫນກັ ສຶກສາຂຽນໃສກະດານ/ເຈຍແຜນໃຫຍ ຫຼື Power point ຫືຼ ເຮດັ ເປນແຜນວາດຊວຍຈ່ື (Mind Map) ສະຫບຼຸ ບດົ ຮຽນ. - ຄ ແລະ ນັກສກຶ ສາຮວມກນັ ສະຫຸບຼ ເນືອ້ ໃນບົດຮຽນໃຫເປນເອກະພາບກັນ. ວິທະຍາໄລຄຫວຼ ງນາທາ, ວນັ ທີ ..................... ຄສອນ

ບດົ ສອນ 2 ຄນລກັ ສະນະ ແລະ ການຈດັ ແບງປະເພດຂອງທາດເຄມີ ເວລາ 4 ຊວົ ໂມງ ຂ້ນັ ຕອນທີ 1 (stage 1) ຜົນໄດຮບັ ທ່ີຕອງການ (Desired Results)  ເປາໝາຍ (Goals): ເມອື່ ຮຽນຈບົ ບດົ ນ້ນີ ກັ ສກຶ ສາຄຈະສາມາດ - ບອກໄດບາງຄນລັກສະນະພ້ືນຖານຂອງທາດເຄມໃີ ນຊວີ ດິ ປະຈາວນັ . - ຈດັ ແບງປະເພດຂອງທາດ ໂດຍອີງໃສຄນລກັ ສະນະ ແລະ ເກນຕາງໆ. - ປະຕບິ ດັ ການທດົ ລອງກວດສອບຄນລັກສະນະຄວາມເປນອາຊດິ ແລະ ບາເຊີຂອງທາດ. - ປະຕບິ ດັ ການທົດລອງເພ່ອື ກວດສອບທາດສົດ ແລະ ທາດລະລາຍ.  ຄວາມເຂາົ້ ໃຈ (Understanding)  ຄາຖາມຫັຼກ (Questions) ນັກສຶກສາສາມາດ: 1. ຈງົ ຍົກຕົວຢາງຄນລກັ ສະນະທາງຟຊກິ ຂອງທາດ ຈາພວກເກືອແກງ, ນາຕານ, ແປງນົວ, ເຫັກຼ , ທອງ, - ຈັດແບ ງປະເພດຂອງທາດ ໂດຍອີງໃສຄ ນ ນາສມົ ສາຍຊ,ູ ນາດມ່ື , ສງັ ກະສີ, ສະບອາບ ແລະ ລັກສະນະ ແລະ ເກນຕາງໆ. ອນ່ື ໆ? - 2. ອງີ ຕາມສະພາວະ ແລະ ຊັກນາໄຟຟາຂອງທາດເພນິ່ ຈດັ ແບງທາດອອກເປນຈກັ ປະເພດ? ຄືປະເພດໃດ ແດ? ຍົກຕວົ ຢາງປະກອບແຕລະປເພດ? 3. ອງີ ຕາມຄວາມສາມາດລະລາຍໃນນາ ແລະ ຄວາມ ເປນອາຊດິ -ບາເຊີຂອງທາດເພ່ນິ ຈັດແບງທາດອອກ ເປນຈັກປະເພດ? ຄືປະເພດໃດແດ? ຍກົ ຕວົ ຢາງ ປະກອບແຕລະປເພດ? 4. ທາດລະລາຍ, ທາດສດົ ແລະ ທາດແຂວນລອຍ ແຕກຕາງກນັ ແນວໃດ? 5. ປະຕິບດັ ການທດົ ລອງຕວົ ຈງິ ທດົ ສອບຄວາມເປນ ອາຊິດບາເຊີຂອງທາດທ່ໃີ ຊໃນຊີວິດປະຈາວັນ? 6. ປະຕິບດັ ການທດົ ລອງ ທດົ ສອບທາດສົດ ແລະ ທາດ ລະລາຍ?  ຄວາມຮ (Knowledge)  ທັກສະ (Skill) ນັກສກຶ ສາສາມາດ: - ປະຕິບັດການທົດລອງກວດສອບຄນລັກສະນະ - ບອກໄດບາງຄນລັກສະນະພ້ືນຖານຂອງທາດເຄມີ ຄວາມເປນອາຊດິ ແລະ ບາເຊີຂອງທາດ. ໃນຊີວດິ ປະຈາວັນ. - ປະຕິບັດການທົດລອງເພື່ອກວດສອບທາດສົດ

ແລະ ທາດລະລາຍ. - ເລື່ອກໃຊເຄື່ອງສາອາງ ໂດຍສະເພາະສະບອາບ ຫຼື ຄີມທາພວີ ຕາງໆທ່ີມີຄາ pH ເໝາະສມົ ຂນ້ັ ຕອນທີ 2 (stage 2) ຫກຼັ ຖານປະເມນີ (Evidences)  ໜາທ່ີ (Task)  ຫັຼກຖານອນ່ື ໆ (Other Evidences) - ຕັ້ງຄາຖາມຢ ກິດຈະກາແລວໃຫນັກສຶກສາເຮັດ - ສົນທະນາຖາມ - ຕອບ ວຽກເປນກມ - ເວ້າົ ເນ້ອື ໃນບົດຮຽນ ແລະ ຍກົ ຕົວຢາງ - ທົດລອງຕວົ ຈງິ - ສົນທະນາແລກປຽນກັນໃນກມ ແລະ ພອມກນັ ແກ ບັນຫາ - ຖາມ - ຕອບ, ຊອກຂໍ ມ ນເພີ້ມເຕີມຈາກ ເອກະສານອ່ືນ. - ອະທິບາຍບດົ ຮຽນຂອງຕົນໃຫໝໃນກມ ບານຂອງ ເຮາົ . ຂ້ນັ ຕອນທີ 3 (stage 3) ແຜນການສອນ (Teaching Plan)  ກດິ ຈະກາ 1 (Activity 1): - ຄຕັ້ງຄາຖາມເພອ່ື ທວນຄນື ບົດຮຽນເກາົ ແລະ ນາເຂ້າົ ສບດົ ຮຽນໃໝ. ຄາຖາມ: 1) ໃນການດາລງົ ຊີວດິ ປະຈາວັນ ເຮົາພບົ ເຫນັ ທາດເຄມຢີ ໃນພາວະໃດແດ? - ນັກສຶກສາຄົນ້ ຄດິ : (ຕອບຄາຖາມ) ແລວນາສະເໜີຄວາມຄິດຂອງຕົນເອງ - ຄສະຫຸຼບ: ຄາຕອບໃຫນກັ ຮຽນຈດົ ໃສປມ ຄາຕອບ: 1) ໂດຍທວົ ໄປວັດຖທຸ າດຄງົ ຕວົ ຢໃນ 3 ພາວະ ເຊນັ : - ທາດແຂງ ໄດແກ ເກືອແກງ, ແຄວຊຽມຄາບໍເນດ, ນາຟະຕາລີນ, ທອງແດງ,ມາດ, ໂຊດຽມໄຮດຼອກໄຊ, ຢາງພາຼ ສຕກິ ແລະ ເຫຼັກ. - ທາດແຂງ ໄດແກ ເຫ້າຼົ , ນາເກືອ, ນາເຊ່ອື ມ, ບາຫຼອດ ແລະ ໂບມຼ . - ທາດອາຍ ໄດແກ ກຼໍໄລ, ກາສກາກໂບນິກ, ຮໂີ ດແຼ ຊນ.  ກິດຈະກາ 2 (Activity 2): - ຄອະທິບາຍເນ້ືອໃນບົດຮຽນທ່ີຈະໄດຮຽນໃນຊວົ ໂມງນີ້ - ຄແບງນັກສຶກສາອອກເປນ 4 ກມ (Home Group) ໂດຍໃຫມີຜເກັງ, ກາງ, ອອນ ກມລະ 6-7, ແຕລະຄນົ ພາຍໃນກມຈະໄດຄາຖາມ ຫືຼ ໂຈດບນັ ຫາແຕກຕາງກັນ (ຜທີ 1 ໄດຄາຖາມທີ 1, ຜທີ 2 ໄດຄາ ຖາມທີ 2 ແລະ ຕໆໍ ໄປ). - ຄແບງກມໃໝອກີ 6 ກມ (Professer Group) ໂດຍກມທີ 1 ຈະໄດສະມາຊິກທີ່ໄດຄາຖາມຂໍທີ 1 ຈາກທກ Home Group ມາລວມຕວົ ກນັ , ແລະ ກມທີ 2, 3, 4, 5 ແລະ 6 ກເໍ ຊັນດຽວກັນ.

- ນກັ ສຶກສາທກກມໃໝ Professer Group ຈະໄດຮວມກັນຄົ້ນຄວາຫາຄํາຕອບຂອງຄํາຖາມທີ່ກມຕົນ ໄດຮັບ ແລະ ອະທບິ າຍໃຫສະມາຊກິ ພາຍໃນກມທກຄນົ ເຂົາ້ ໃຈ ແລະ ພອມທີ່ຈະອະທິບາຍບັນຫາຂອງຕົນ ໃຫໝຈາກກມເກົາ Home Group ເຂົາ້ ໃຈ. ຄາຖາມ: 1. ຈົງຍົກຕວົ ຢາງຄນລັກສະນະທາງຟຊກິ ຂອງທາດຈາພວກເກອື ແກງ, ນາຕານ, ແປງນວົ , ເຫຼກັ , ທອງ, ນາສົມ ສາຍຊູ, ນາດມ່ື , ສັງກະສີ, ສະບອາບ ແລະ ອ່ືນໆ? 2. ອງີ ຕາມສະພາວະ ແລະ ຊັກນາໄຟຟາຂອງທາດເພນ່ິ ຈດັ ແບງທາດອອກເປນຈັກປະເພດ? ຄືປະເພດໃດແດ? ຍົກ ຕວົ ຢາງປະກອບແຕລະປເພດ? 3. ອງີ ຕາມຄວາມສາມາດລະລາຍໃນນາ ແລະ ຄວາມເປນອາຊດິ -ບາເຊຂີ ອງທາດເພິ່ນຈັດແບງທາດອອກເປນຈກັ ປະເພດ? ຄປື ະເພດໃດແດ? ຍົກຕົວຢາງປະກອບແຕລະປເພດ? 4. ທາດລະລາຍ, ທາດສດົ ແລະ ທາດແຂວນລອຍແຕກຕາງກນັ ແນວໃດ? 5. ປະຕບິ ດັ ການທົດລອງຕົວຈິງ ທດົ ສອບຄວາມເປນອາຊິດບາເຊີຂອງທາດທ່ໃີ ຊໃນຊວີ ິດປະຈາວັນ? 6. ປະຕບິ ດັ ການທດົ ລອງ ທົດສອບທາດສດົ ແລະ ທາດລະລາຍ? ຄາຕອບກດິ ຈະກາ: 1. ..................................................................................................................... 2. ..................................................................................................................... 3. ..................................................................................................................... 4. ..................................................................................................................... 5. ..................................................................................................................... 6. .....................................................................................................................  ກິດຈະກາ 3 (Activity 3): - ຄໃຫນກັ ສຶກສາກັບຄນື ໄປຢກມ Home Group - ກມ Home Group ຄະນະນີ້ຈະມີຊຽວຊານທີ່ມາຈາກກມ Professer Group, ແຕລະຊຽວຊານທ່ີ ຮັບຜິດຊອບແຕລະຫົວຂໍຈະໄດອະທິບາຍໃຫໝຂອງຕົນໃນກມໃໝນີ້ຮັບຟງ ແລະ ເຂົ້າໃຈບັນຫາຂອງ ບົດຮຽນທັງໝົດ ໂດຍຈະໝນວຽນກັນອະທິບາຍເທື່ອລະຫົວຂໍ ຫຼື ເທື່ອລະຄາຖາມ. ສํາລັບກ ມ Professer Group ທີ່ໄດຮັບຫົວຂໍການທົດລອງ ຈະໄດຮວມກັນສາທິດການທົດລອງໃຫໝໝົດຫອງ ຕິດຕາມ ແລວຮວມກັນສະຫຼຸບຜົນການທົດລອງ. - ຄຄອຍຕດິ ຕາມຊກຸ ຍ ແລະ ໃຊຄາຖາມເຈາະຈ້ມີ .  ຂນັ້ ປະເມີນຜນົ ແລະ ສະຫບຸຼ ບົດຮຽນ: (ອງິ ໃສຫກຼັ ສດ ແລະ ເອກະສານປະກອບການສອນ) - ໃຫນກັ ສຶກສາສນົ ທະນາຕອບຄາຖາມ - ຄໃຊຄາຖາມເຈາະຈມີ້ ແຕລະກມ, ແຕລະຫົວຂໍ

- ໃຫນັກສກຶ ສາຂຽນໃສກະດານ/ເຈຍແຜນໃຫຍ ຫຼື Power point ຫືຼ ເຮັດເປນແຜນວາດຊວຍຈື່ (Mind Map) ສະຫຼຸບບົດຮຽນ. - ຄ ແລະ ນັກສກຶ ສາຮວມກນັ ສະຫບຸຼ ເນື້ອໃນບົດຮຽນໃຫເປນເອກະພາບກັນ. ວທິ ະຍາໄລຄຫວຼ ງນາທາ, ວນັ ທີ ..................... ຄສອນ

ບດົ ສອນ 3 ການແຍກທາດ ເວລາ 2 ຊວົ ໂມງ ຂນ້ັ ຕອນທີ 1 (stage 1) ຜນົ ໄດຮບັ ທ່ີຕອງການ (Desired Results)  ເປາໝາຍ (Goals): ເມື່ອຮຽນຈົບບົດນີ້ນກັ ສກຶ ສາຄຈະສາມາດ - ບອກໄດວິທີການແຍກທາດມຈີ ັກວິທ.ີ - ຈດັ ແຍກວິທແີ ຍກທາດເນ້ອື ດຽວ ແລະ ເນືອ້ ແຕກຕາງ. - ອະທບິ າຍໄດຂັນ້ ຕອນການແຍກທາດແຕລະວິທ.ີ - ປະຕິບັດການທົດລອງສາງຖງັ ຕອງນາ.  ຄວາມເຂາົ້ ໃຈ (Understanding)  ຄາຖາມຫຼັກ (Questions) ນັກສກຶ ສາສາມາດ: 1. ວິທແີ ຍກທາດເນື້ອແຕກຕາງມຈີ ກັ ວທິ ?ີ ຄືວິທີໃດ - ຈດັ ແຍກວທິ ີແຍກທາດເນືອ້ ດຽວ ແລະ ເນື້ອແຕກ ແດ? ຈົງຍົກໃຫເຫນັ ຂ້ນັ ຕອນການຕອງ ແລະ ການ ຕາງ. ໃຊແມເຫັກຼ ເພ່ອື ແຍກທາດ? - ອະທິບາຍໄດຂນ້ັ ຕອນການແຍກທາດແຕລະວິທີ. 2. ຈົງອະທິບາຍຂ້ນັ ຕອນການແຍກມາດເນືອ້ ແຕກຕາງ - ໂດຍໃຊວິທີ ການລະເຫດີ ແລະ ການໃຊຈວຍ ແຍກ? 3. ວິທີແຍກທາດເນ້ືອດຽວມີຈັກວທິ ີ? ຄືວິທໃີ ດແດ? ຈົງຍກົ ໃຫເຫນັ ຂນ້ັ ຕອນການລະເຫຍີ ຈົນແຫງ ແລະ ການໂຄຼມາໂຕກາຼ ບຟ? 4. ຈົງອະທບິ າຍຂນັ້ ຕອນການແຍກມາດເນອ້ື ດຽວໂດຍ ໃຊວທິ ີ ການກັນ ແລະ ການຕກົ ພຶກ? 5. ກະກຽມອປະກອນ ແລະ ສາງຖງັ ຕອງນາເປອນ?  ຄວາມຮ (Knowledge)  ທກັ ສະ (Skill) ນັກສກຶ ສາສາມາດ: - ປະຕິບດັ ການທົດລອງສາງຖັງຕອງນາ. - ບອກໄດວທິ ກີ ານແຍກທາດມຈີ ັກວທິ ີ. ຂນ້ັ ຕອນທີ 2 (stage 2) ຫກັຼ ຖານປະເມນີ (Evidences)  ໜາທ່ີ (Task)  ຫກັຼ ຖານອ່ືນໆ (Other Evidences) - ຕັ້ງຄາຖາມຢ ກິດຈະກາແລວໃຫນັກສຶກສາເຮັດ - ສນົ ທະນາຖາມ - ຕອບ ວຽກເປນກມ - ເວາົ້ ເນອ້ື ໃນບດົ ຮຽນ ແລະ ຍກົ ຕົວຢາງ - ທົດລອງຕົວຈງິ - ສນົ ທະນາແລກປຽນກນັ ໃນກມ ແລະ ພອມກັນແກ ບັນຫາ

- ຖາມ - ຕອບ, ຊອກຂໍ ມ ນເພີ້ມເຕີມຈາກ ເອກະສານອນ່ື . - ອະທບິ າຍບົດຮຽນຂອງຕນົ ໃຫໝໃນກມ ບານຂອງ ເຮາົ . ຂັນ້ ຕອນທີ 3 (stage 3) ແຜນການສອນ (Teaching Plan)  ກດິ ຈະກາ 1 (Activity 1): - ຄຕງັ້ ຄາຖາມເພອ່ື ທວນຄືນບດົ ຮຽນເກາົ ແລະ ນາເຂາ້ົ ສບົດຮຽນໃໝ. ຄາຖາມ: 1) ເມືອ່ ຕອງການແຍກເອາົ ເຂົ້າສານອອກຈາກຂ້ແີ ກບເຮົາຈະໃຊວທິ ໃີ ດ? - ນກັ ສກຶ ສາຄນົ້ ຄິດ: (ຕອບຄາຖາມ) ແລວນາສະເໜີຄວາມຄິດຂອງຕົນເອງ - ຄສະຫຼຸບ: ຄາຕອບໃຫນກັ ຮຽນຈດົ ໃສປມ ຄາຕອບ: 1) ໂດຍທົວປະຊາຊນົ ຈະໃຊກະດົ້ງຟດໄລຂແ້ີ ກບອອກ ແລະ ຍັງເຫຼືອໄວແຕເຂ້າົ ສານ. - ແຕຍງັ ມຫີ າຼ ຍວທິ ີເຊັນ ນາໄປແຊນາເຮົາຈະໄດເຂ້າົ ສານຈົມຢພືນ້ ນາ ສວນຂແີ້ ກບຈະຟຢໜານາ ເຮົາສາມາດ ເທນາເອາົ ຂແີ້ ກບຖ້ິມ ແລະ ວິທີອືນ່ ໆ.  ກິດຈະກາ 2 (Activity 2): - ຄອະທບິ າຍເນ້ືອໃນບດົ ຮຽນທຈີ່ ະໄດຮຽນໃນຊົວໂມງນ້.ີ - ຄແບງນັກສຶກສາອອກເປນ 5 ກມ (Home Group) ໂດຍໃຫມີຜເກັງ, ກາງ, ອອນ ກມລະ 5-6, ແຕລະຄນົ ພາຍໃນກມຈະໄດຄາຖາມ ຫືຼ ໂຈດບັນຫາແຕກຕາງກັນ (ຜທີ 1 ໄດຄາຖາມທີ 1, ຜທີ 2 ໄດຄາ ຖາມທີ 2 ແລະ ຕໍໆໄປ). - ຄແບງກມໃໝອີກ 5 ກມ (Professer Group) ໂດຍກມທີ 1 ຈະໄດສະມາຊິກທ່ີໄດຄາຖາມຂໍທີ 1 ຈາກທກ Home Group ມາລວມຕົວກນັ , ແລະ ກມທີ 2, 3, 4, 5 ກໍເຊນັ ດຽວກນັ . - ນັກສກຶ ສາທກກມໃໝ Professer Group ຈະໄດຮວມກັນຄົ້ນຄວາຫາຄํາຕອບຂອງຄํາຖາມທີ່ກມຕົນ ໄດຮບັ ແລະ ອະທບິ າຍໃຫສະມາຊກິ ພາຍໃນກມທກຄນົ ເຂົ້າໃຈ ແລະ ພອມທີ່ຈະອະທິບາຍບັນຫາຂອງຕົນ ໃຫໝຈາກກມເກົາ Home Group ເຂົ້າໃຈ. ຄາຖາມ: 1. ວທິ ີແຍກທາດເນ້ືອແຕກຕາງມຈີ ັກວທິ ີ? ຄືວທິ ໃີ ດແດ? ຈົງຍົກໃຫເຫນັ ຂນ້ັ ຕອນການຕອງ ແລະ ການໃຊແມ ເຫັຼກເພອ່ື ແຍກທາດ? 2. ຈົງອະທບິ າຍຂ້ັນຕອນການແຍກມາດເນ້ືອແຕກຕາງໂດຍໃຊວິທີ ການລະເຫດີ ແລະ ການໃຊຈວຍແຍກ? 3. ວິທແີ ຍກທາດເນ້ືອດຽວມີຈັກວທິ ີ? ຄືວິທີໃດແດ? ຈົງຍກົ ໃຫເຫນັ ຂ້ນັ ຕອນການລະເຫຍີ ຈນົ ແຫງ ແລະ ການໂຄຼ ມາໂຕກາຼ ບຟ? 4. ຈງົ ອະທບິ າຍຂນັ້ ຕອນການແຍກມາດເນືອ້ ດຽວໂດຍໃຊວິທີ ການກັນ ແລະ ການຕົກພກຶ ? 5. ກະກຽມອປະກອນ ແລະ ສາງຖງັ ຕອງນາເປອນ?

ຄາຕອບກິດຈະກາ: 1. ..................................................................................................................... 2. ..................................................................................................................... 3. ..................................................................................................................... 4. ..................................................................................................................... 5. .....................................................................................................................  ກິດຈະກາ 3 (Activity 3): - ຄໃຫນັກສກຶ ສາກັບຄືນໄປຢກມ Home Group - ກມ Home Group ຄະນະນີ້ຈະມີຊຽວຊານທີ່ມາຈາກກມ Professer Group, ແຕລະຊຽວຊານທີ່ ຮັບຜິດຊອບແຕລະຫົວຂໍຈະໄດອະທິບາຍໃຫໝຂອງຕົນໃນກມໃໝນີ້ຮັບຟງ ແລະ ເຂົ້າໃຈບັນຫາຂອງ ບົດຮຽນທັງໝົດ ໂດຍຈະໝນວຽນກັນອະທິບາຍເທື່ອລະຫົວຂໍ ຫຼື ເທື່ອລະຄາຖາມ. ສํາລັບກ ມ Professer Group ທີ່ໄດຮັບຫົວຂໍການທົດລອງ ຈະໄດຮວມກັນສາທິດການທົດລອງໃຫໝໝົດຫອງ ຕິດຕາມ ແລະ ມອບວຽກບານໃຫກມອື່ນທເ່ີ ຫຼອື ນາໄປສາງຖັງຕອງນາກມລະຖັງ. - ຄຄອຍຕິດຕາມຊຸກຍ ແລະ ໃຊຄາຖາມເຈາະຈ້ມີ .  ຂນັ້ ປະເມນີ ຜນົ ແລະ ສະຫບຸຼ ບົດຮຽນ: (ອງິ ໃສຫກັຼ ສດ ແລະ ເອກະສານປະກອບການສອນ) - ໃຫນັກສກຶ ສາສົນທະນາຕອບຄາຖາມ - ຄໃຊຄາຖາມເຈາະຈ້ມີ ແຕລະກມ, ແຕລະຫົວຂໍ - ໃຫນັກສກຶ ສາຂຽນໃສກະດານ/ເຈຍແຜນໃຫຍ ຫືຼ Power point ຫືຼ ເຮັດເປນແຜນວາດຊວຍຈ່ື (Mind Map) ສະຫຼບຸ ບດົ ຮຽນ. - ຄ ແລະ ນັກສກຶ ສາຮວມກັນສະຫຸຼບເນ້ອື ໃນບດົ ຮຽນໃຫເປນເອກະພາບກນັ . ວທິ ະຍາໄລຄຫວຼ ງນາທາ, ວັນທີ ..................... ຄສອນ