การสร้างระเบียนรายการบรรณานุกรมหนังสือที่มีวัสดุประกอบมาพร้อมกับตัวเล่มหนังสือ

คมู่ ือการปฏบิ ตั งิ าน (Work Manual) การสรา้ งระเบยี นรายการบรรณานกุ รม หนงั สือท่ีมีวัสดปุ ระกอบมาพรอ้ มกบั ตวั เลม่ หนังสอื โดย นางสริ ิกร งามสาเร็จ สานกั หอสมดุ มหาวทิ ยาลยั บรู พา มนี าคม พ.ศ. 2561

คานา คูม่ อื การปฏบิ ัตงิ าน การสรา้ งระเบียนรายการบรรณานุกรมหนังสอื ทีม่ ีวัสดุประกอบมา พร้อมกับตัวเล่มหนังสือเล่มน้ี จดั ทาข้ึนเพอ่ื ให้ผู้ปฏบิ ตั ิงานใชเ้ ปน็ แนวทางในการดาเนินงาน การสรา้ ง ระเบียนรายการบรรณานุกรมหนังสือท่ีมีวัสดปุ ระกอบมาพร้อมกับตวั เล่มหนงั สือของสานักหอสมุด มหาวทิ ยาลัยบรู พา โดยผ้จู ัดทาไดร้ วบรวมประสบการณ์ในการปฏิบตั ิงานมาเปน็ แนวทางในการปฏบิ ตั ิ เพ่อื ให้การลงรายการเปน็ มาตรฐานเดียวกนั ภายใต้กฎเกณฑ์การลงรายการทางบรรณานุกรมแบบ แองโกลอเมริกนั ฉบบั พิมพ์ครั้งที่ 2 หรอื AACR2 (Anglo-American Catalog Rules) และ MARC21 (Machine Readable Cataloging) เป็นมาตรฐานการลงรายการท่เี ครื่องคอมพวิ เตอร์ สามารถอา่ นข้อมลู ได้ พร้อมนาเสนอตัวอย่างการปฏิบัตจิ รงิ เพื่อให้ผูป้ ฏิบัติงานการลงรายการมี ความเข้าใจและสามารถนาไปปฏบิ ตั งิ านได้สะดวกมากย่งิ ข้ึน ผจู้ ดั ทาหวังว่าคู่มอื ฉบับน้จี ะเปน็ ประโยชนส์ าหรับการปฏิบัติงานของผูท้ ่ีเกยี่ วข้องและ ผ้ทู ่ปี ฏิบัตหิ น้าทีแ่ ทน เพื่อใชเ้ ป็นแนวทางสาหรับการปฏิบัติงาน ทาให้เกดิ ความเขา้ ใจและสามรถนาไป ปฏิบตั ิงานไดส้ ะดวกย่งิ ขึน้ สริ กิ ร งามสาเร็จ

สารบญั หนา้ คานา.............................................................................................................................................. ก สารบัญ....................................................................................................................... .................... ข สารบญั ตาราง................................................................................................................................. ค สารบญั ภาพ.................................................................................................................... ............... ง วัตถปุ ระสงค์……………………………………………………………………………………….………….…….…….….. 1 ขอบเขต......................................................................................................................................... 1 คาจากัดความ………………………………………………………………………………………………….……………… 2 หน้าท่ีความรับผดิ ชอบ……………………………………………………………………………………….…………….. 3 หนงั สอื ทม่ี ีวัสดุประกอบมาพร้อมกับตัวเลม่ ................................................................................... 6 หลกั เกณฑม์ าตรฐานและแนวทางการปฏิบัติงาน........................................................................... 10 ผังกระบวนการปฏิบตั ิงาน (Work Flow)...................................................................................... 23 ขน้ั ตอนการปฏิบัติงาน………………………………………………………………………………………….………….. 28 แนวทางในการปฏิบัติงานของบุคลากร……………………………….......……………………………..………… 46 มาตรฐานคณุ ภาพงาน.................................................................................................................... 72 ระบบตดิ ตามประเมนิ ผล................................................................................................................ 72 เอกสารท่เี ก่ียวข้องกับการปฏิบตั งิ าน............................................................................................. 72 แบบฟอร์มทีใ่ ช้………………………………………………………………………………………………………….…….. 73 ปัญหา/ ความเส่ียงสาคัญท่ีพบในการปฏบิ ัตงิ านและแนวทางการแก้ไขปัญหา..................................... 73 บรรณานกุ รม........................................................................................................................................ 76 ภาคผนวก……………………………………………………………………………………....……………………..……… 77 ประวัติของผจู้ ัดทา......................................................................................................................... 81

สารบญั ตาราง ตารางท่ี หน้า 1 อัตรากาลงั ของสานกั หอสมดุ มหาวิทยาลัยบูรพาจาแนกตามตาแหน่งและวฒุ ิการศึกษา..... 4 2 อตั รากาลังของสานกั หอสมดุ มหาวิทยาลยั บูรพาจาแนกตามฝา่ ยที่สังกัดและ วุฒกิ ารศึกษา......................................................................................................................... 5 3 แหล่งสาคญั ของข้อมูลท่ีกาหนดในการสรา้ งระเบียนรายการ................................................ 15 4 การเปรียบเทียบขอ้ มูลแต่ละส่วนใน AACR2 กับข้อมลู ใน MCRC21.................................... 15 5 รายละเอียดกระบวนการการปฏิบตั ิงานตามข้ันตอน............................................................ 23 6 ปญั หา/ ความเสย่ี งสาคัญที่พบในการปฏิบตั ิงานและแนวทางการแกป้ ญั หา......................... 74

สารบญั ภาพ ภาพท่ี หน้า 1 โครงสรา้ งองคก์ ร สานักหอสมดุ มหาวทิ ยาลัยบูรพา............................................................. 4 2 โครงสรา้ งของฝา่ ยพฒั นาทรพั ยากรสารสนเทศ..................................................................... 5 3 ตัวอยา่ งหนงั สือท่ีมีแผ่น CD-ROM ประกอบ......................................................................... 8 4 ตวั อย่างหนงั สอื ท่มี ีแผน่ CDS ประกอบ................................................................................ 8 5 ตวั อย่างหนังสอื ท่มี ีแผน่ VCD ประกอบ................................................................................ 9 6 ตัวอย่างหนงั สอื ที่มีแผ่น DVD ประกอบ................................................................................ 9 7 ผังกระบวนการปฏิบตั ิงาน (Work Flow) การสร้างระเบียนรายการบรรณานุกรม หนังสอื ทม่ี วี ัสดปุ ระกอบมาพรอ้ มกับตวั เลม่ หนงั สือ.............................................................. 22 8 การสบื ค้นระเบียนบรรณานกุ รม ……..............................................................................…... 28 9 สบื ค้นหนงั สือ…….........………….………….……..............................................................…….….. 29 10 หนา้ จอเลอื กรายการช่ือหนงั สือที่ต้องการแก้ไข..................................................................... 30 11 หนา้ จอการตรวจสอบรายละเอยี ดบรรณานุกรม และการเพม่ิ ฉบบั ....................................... 31 12 หน้าจอการเพ่มิ ฉบับ หรือ Add Item ………….…................................................….....….…… 32 13 หน้าจอการแก้ไขฉบับท่ี และสถานะทรัพยากรให้ถูกต้อง...................................................... 32 14 หนา้ จอเข้าสู่ระบบจดั ทาเทม็ เพลท........................................................................................ 33 15 หน้าจอแสดงเมนูเท็มเพลท................................................................................................... 33 16 หนา้ จอการ Set Default เท็มเพล...................................................................................... 34 17 หนา้ จอ Worksheet ของเท็มเพลทหนงั สือ………………………................................….......….. 34 18 การเข้าสู่ระบบหวั เรื่องออนไลน.์ .......................................................................................... 36 19 ผลการสืบคน้ หัวเรอื่ ง............................................................................................................ 37 20 ผลการคน้ หาหัวเรื่อง............................................................................................................. 37 21 หน้าจอการจดั ทารายการ..................................................................................................... 38 22 หน้าจอการใชเ้ มนสู ร้างระเบยี บใหม่..................................................................................... 38 23 หนา้ จอเสรจ็ ส้นิ การลงรายการ............................................................................................. 39 24 หนา้ จอการเพ่ิม Item ของหนงั สือ....................................................................................... 39 25 หน้าจอการกรอกรายละเอยี ดของ Item.............................................................................. 40 26 หน้าจอการอัพโหลดภาพขน้ึ หนา้ เว็บโอแพ็ก........................................................................ 40 27 หนา้ จอปกหนังสือข้ึนหน้าเว็บโอแพก็ …………………………………..….…………………………….….. 41 28 หนา้ จอเข้าสรู่ ะบบลงรายการซีดี-รอม.................................................................................. 44

29 หนา้ จอ Item ของหนงั สือ.................................................................................................... 44 30 หนา้ จอการเพิม่ แผน่ ซดี ี-รอม................................................................................................ 45 31 หน้าจอการลงรายการแผ่นซดี ี-รอมเสร็จส้ิน......................................................................... 45 32 ภาพหน้าจอใสเ่ ขตขอ้ มูลควบคมุ .......................................................................................... 47

ค่มู ือปฏบิ ตั ิงาน การสรา้ งระเบียนรายการบรรณานกุ รม หนงั สอื ทีม่ ีวสั ดุประกอบมาพรอ้ มกับตัวเล่มหนงั สอื สำนักหอสมดุ มหำวิทยำลยั บูรพำ เป็นแหล่งบรกิ ำรสำรสนเทศในรูปแบบตำ่ ง ๆ ได้แก่ หนงั สือ หนังสอื พิมพ์ วำรสำร สอื่ โสตทศั น์ หนังสืออเิ ล็กทรอนิกส์ และฐำนข้อมลู อเิ ลก็ ทรอนิกส์ โดยมีบรรณำรักษ์ เปน็ ผดู้ ำเนนิ กำร โดยจัดระบบเป็นหมวดหมู่ และกำรลงรำยกำรทรพั ยำกรสำรสนเทศ เปน็ งำนสำคญั งำน หนง่ึ ของสำนักหอสมุด เพรำะเปน็ วิธกี ำรท่ีชว่ ยให้ผใู้ ชบ้ ริกำรทรำบว่ำห้องสมดุ แต่ละแหง่ มีสื่อควำมรู้ที่ ตนเองต้องกำรหรือไม่ โดยผ่ำนส่ือกลำงทีส่ ำนักหอสมุดจัดทำข้ึนในรูปแบบของรำยกำรทำงบรรณำนุกรม ผำ่ นกำรสบื คน้ แบบออนไลน์ (OPAC: Online Public Access Catalog) ท้งั นก้ี ำรลงรำยกำรทรพั ยำกร สำรสนเทศเปน็ ปัจจัยที่ส่งผลโดยตรงตอ่ ประสทิ ธิภำพของกำรให้บริกำรและกำรสบื ค้นสำรสนเทศดว้ ย ตนเองของผใู้ ชบ้ รกิ ำร ดงั น้นั กำรลงรำยกำรทำงบรรณำนุกรมจึงจำเปน็ ตอ้ งมมี ำตรฐำน โดยยึดหลักเกณฑ์ ตำมมำตรฐำนกำรลงรำยกำรบรรณำนุกรมแบบแองโกลอเมรกิ นั ฉบบั พมิ พ์คร้งั ท่ี 2 (AACR2) และ มำตรฐำนกำรลงรำยกำรท่เี คร่ืองคอมพวิ เตอร์อำ่ นได้ (Machine Readable Cataloging-MARC) เพอ่ื สรำ้ งระเบยี นรำยกำรบรรณำนุกรมที่มีคุณภำพให้กบั ผู้ใชบ้ รกิ ำร และกำรลงรำยกำรที่ถูกต้อง ครบถว้ น เพอ่ื ทจี่ ะช่วยให้ผ้ใู ชบ้ รกิ ำรสำมำรถเขำ้ ถึงรำยกำรตำ่ ง ๆ ได้งำ่ ย สะดวก รวดเรว็ และถกู ต้อง วตั ถปุ ระสงค์ 1. จัดทำคมู่ อื กำรปฏิบัติงำนใหม้ คี วำมชดั เจน และเป็นลำยลกั ษณ์อกั ษร ท่แี สดงถึง รำยละเอียดขน้ั ตอนกำรปฏบิ ัติงำนของกจิ กรรม กระบวนกำรตำ่ ง ๆ ของหนว่ ยงำน และสรำ้ งมำตรฐำน กำรปฏิบตั งิ ำนท่ีมงุ่ ไปสู่กำรบรหิ ำรคณุ ภำพทวั่ ทั้งองค์กรอย่ำงมีประสิทธิภำพ เกิดผลงำนทไ่ี ดม้ ำตรฐำน เป็นไปตำมเป้ำหมำย ไดผ้ ลิตผลหรอื กำรบรกิ ำรที่มีคุณภำพ และบรรลขุ ้อกำหนดท่ีสำคัญของกระบวนกำร 2. เพื่อเปน็ หลกั ฐำนแสดงวิธีกำรปฏบิ ัติงำนท่สี ำมำรถถำ่ ยทอดให้กับผูเ้ ข้ำมำปฏบิ ัตงิ ำนใหม่ และพัฒนำใหก้ ำรทำงำนเป็นมอื อำชีพ สำมำรถใชป้ ระกอบกำรประเมินผลกำรปฏิบตั งิ ำนของบุคลำกร รวมทง้ั เผยแพร่ให้กับบคุ คลภำยนอก หรอื ผู้ใช้บรกิ ำร ใหส้ ำมำรถเข้ำใจและใช้ประโยชนจ์ ำกกระบวนกำร ท่มี อี ยู่ได้ 3. เพอ่ื เป็นแนวทำงใหผ้ ู้ปฏิบัตงิ ำนในกระบวนกำร กำรสร้ำงระเบยี นรำยกำรบรรณำนกุ รม หนงั สอื ทมี่ ีวสั ดุประกอบมำพร้อมกับตัวเลม่ หนังสอื สำมำรถปฏิบตั ิงำนได้อยำ่ งถูกต้องตำมมำตรฐำน กำรลงรำยกำรทำงบรรณำนุกรม ขอบเขต คูม่ ือกำรปฏบิ ตั ิงำนนี้ใช้สำหรับบรรณำรกั ษ์ที่รบั ผิดชอบงำน กำรสร้ำงระเบยี นรำยกำร บรรณำนกุ รมหนงั สือทม่ี วี สั ดุประกอบมำพรอ้ มกบั ตวั เลม่ หนังสือเท่ำนัน้ ซึง่ จะครอบคลมุ ขนั้ ตอน กำรปฏิบัตงิ ำนตัง้ แต่ กำรสรำ้ งระเบียนบรรณำนุกรมหนังสือทมี่ ีวัสดุประกอบมำพรอ้ มกับตวั เลม่ หนงั สือ ใหม่ในฐำนข้อมูล กำรวเิ ครำะห์หมวดหมู่หนังสอื มวี สั ดุประกอบ กำรกำหนดเลขผู้แตง่ กำรกำหนดหัวเร่ือง

2 และกำรบนั ทกึ ลงระบบงำนกำรจดั ทำรำยกำร (Cataloging Module) และกำรลงรำยกำรวสั ดุประกอบ ที่มำกบั ตวั เล่มเพ่ิมในระบบห้องสมุดอตั โนมตั ิ (WALAI AutoLib) รวมไปถึงงำนพิมพเ์ ลขหมู่ และตดิ สนั หนงั สอื ก่อนนำออกใหบ้ ริกำร คาจากดั ความ หนังสือท่ีมีวสั ดุประกอบ หมำยถึง หนังสือที่มสี ่วนของเนือ้ หำเปน็ ลำยลกั ษณ์อกั ษร และมีสอื่ วสั ดุอ่ืนประกอบมำพร้อมกับตัวเล่มของหนังสือ ซ่ึงต้องมีกำรใชค้ วบค่กู นั โดยเฉพำะ วสั ดุประกอบ (Accompanying Material) หมำยถึง สอ่ื วสั ดอุ ืน่ ๆ ทแ่ี นบมำกบั หนังสือ ได้แก่ สื่อโสตทศั น์ และส่ือประเภทมัลติมีเดีย ไดแ้ ก่ ชีดีรอม-มัลติมีเดยี , ซดี ีเสยี ง, วซี ีดี, ดวี ดี ี การจัดหมวดหมู่ทรพั ยากรสารสนเทศ หมำยถึง กำรแบ่งหนังสือออกเปน็ หมวดหมตู่ ่ำง ๆ ตำมเนือ้ หำ โดยใชต้ ัวเลขเป็นสญั ลักษณ์แทนเนอื้ หำ จำกหมวดหมู่ใหญ่ไปหำหมวดหมู่ย่อย ตำมระบบ ทศนิยมดิวอ้ี ซึ่งเป็นระบบกำรจดั หมวดหม่หู นงั สือในห้องสมุดทน่ี ิยมระบบหนึ่งซง่ึ คิดคน้ ขึ้นโดย ชำวอเมรกิ นั ชื่อ เมลวลิ ดิวอ้ี การลงรายการทางบรรณานุกรม หมำยถึง กำรลงรำยละเอยี ดข้อมลู ทำงบรรณำนุกรม ของหนงั สือเล่มนน้ั ๆ ไดแ้ ก่ ผู้แตง่ ชอื่ เรอ่ื ง ผูจ้ ดั พมิ พ์ ปีที่พิมพ์ ลักษณะทำงกำยภำพ เป็นต้น พรอ้ มกำร ให้เลขหมู่และกำหนดหัวเร่อื งของหนังสือ AACR2 หมำยถงึ หลกั เกณฑ์กำรลงรำยกำรแบบแองโกลอเมริกัน (Anglo American Cataloguing Rule: AACR2) เป็นหลกั เกณฑก์ ำรลงรำยกำรวัสดหุ ้องสมุดท่ีหอสมุดรฐั สภำอเมริกนั หอ้ งสมดุ แหง่ ชำติองั กฤษ และสมำคมห้องสมุดของสหรฐั อเมริกำ อังกฤษ และแคนนำดำรว่ มกนั จัดทำขน้ึ เพื่อใชล้ งรำยกำรวัสดุหอ้ งสมดุ ทุกประเภทให้เปน็ มำตรฐำนเดียวกนั MARC21 หมำยถึง รปู แบบกำรลงรำยกำรทเี่ คร่ืองคอมพวิ เตอร์สำมำรถอ่ำนได้ (Machine Readable Cataloging: MARC21) ซง่ึ พฒั นำขึ้นโดยหอสมุดรฐั สภำอเมรกิ ัน เพ่ือใชเ้ ปน็ รูปแบบ มำตรฐำนสำหรับกำรบนั ทึกข้อมลู ทำงบรรณำนกุ รม ระบบห้องสมดุ อตั โนมตั ิ (WALAI AutoLib) หมำยถึง ฐำนขอ้ มลู ท่จี ัดเกบ็ รำยกำร ทรพั ยำกรสำรสนเทศของห้องสมุดท้ังหมด

3 หน้าทค่ี วามรับผดิ ชอบ ภำพที่ 1 โครงสรำ้ งองคก์ ร สำนักหอสมุด มหำวทิ ยำลยั บรู พำ

4 อตั รากาลังของสานกั หอสมดุ มหาวิทยาลัยบูรพา ตำรำงท่ี 1 อตั รำกำลังของสำนักหอสมุด มหำวิทยำลัยบรู พำจำแนกตำมตำแหนง่ และวุฒิกำรศึกษำ จาแนกตามตาแหนง่ และวุฒิการศกึ ษา วุฒกิ ารศกึ ษา รวม (คน) ตาแหน่ง ตา่ กวา่ ป. ป.ตรี ป.โท ตรี 9 1. บรรณำรักษ์ชำนำญกำรพิเศษ 9 2 2. บรรณำรักษช์ ำนำญกำร -- 2 7 3. บรรณำรกั ษ์ 2 1 4. นักเอกสำรสนเทศ -- - 2 5. นกั วิชำกำรคอมพวิ เตอร์ - 1 6. นักวิชำกำรโสตทัศนศกึ ษำชำนำญกำรพเิ ศษ -5 1 2 7. นกั วิชำกำรโสตทัศนศึกษำ - 2 8. นักวชิ ำกำรกำรเงินและบัญชี -1 2 1 9. นักวชิ ำกำรพัสดุ - 1 10. เจำ้ หนำ้ ทบ่ี ริหำรงำนทวั่ ไป -2 1 1 11. นักวิชำกำรศกึ ษำ - 1 12. บุคลำกร -- - 16 13. ผปู้ ฏิบัติงำนห้องสมดุ - 1 14. ผปู้ ฏิบัติงำนโสตทัศนศึกษำ -2 - 2 15. ผู้ชว่ ยปฏบิ ัติงำนบรหิ ำร - 1 16. ผู้ปฏิบตั ิงำนชำ่ ง -- - 3 17. พนกั งำนเข้ำและเยบ็ เลม่ - 2 18. แม่บ้ำน -1 - 1 19. พนักงำนบริกำรเอกสำรทว่ั ไป - 1 20. พนกั งำนขับรถยนต์ -- - 57 17 รวม -1 (ขอ้ มลู ณ วันที่ 31 ธนั วำคม พ.ศ. 2560) -1 16 - 1- 2- 1- 3- 2- 1- 1- 27 13

5 ตำรำงท่ี 2 อตั รำกำลังของสำนักหอสมุด มหำวิทยำลัยบรู พำจำแนกตำมฝ่ำยทส่ี ังกดั และ วฒุ ิกำรศกึ ษำ จาแนกตามฝ่ายทีส่ ังกดั และวฒุ ิการศึกษา ฝ่าย วฒุ กิ ารศึกษา ป.โท รวม (คน) 1. สำนักงำนผอู้ ำนวยกำร ต่ากวา่ ป.ตรี ป.ตรี 3 11 2. เทคโนโลยสี ำรสนเทศ - 4 3. บรกิ ำรสำรสนเทศ 53 3 18 4. พฒั นำทรพั ยำกรสำรสนเทศ 22 3 8 5. วเิ ครำะหท์ รัพยำกรสำรสนเทศ 10 5 5 8 6. โสตทศั นศกึ ษำ 41 1 4 7. เอกสำรและวำรสำร 3- 2 4 12 17 57 รวม 2- (ข้อมูล ณ วนั ท่ี 31 ธนั วำคม พ.ศ. 2560) 27 13 โครงสร้างของฝ่ายพฒั นาทรัพยากรสารสนเทศ ฝ่ายพัฒนาทรพั ยากรสารสนเทศ งานจดั หาทรพั ยากร งานฐานข้อมลู หนังสอื /สื่อโสตทัศน์ งานซอ่ มและ สารสนเทศ บารงุ รักษาหนังสือ หมำยเหตุ: โครงสรำ้ งปัจจุบันฝำ่ ยพัฒนำทรัพยำกรสำรสนเทศ ภำพท่ี 2 โครงสร้ำงของฝ่ำยพัฒนำทรัพยำกรสำรสนเทศ

6 หนา้ ท่คี วามรับผดิ ชอบของฝ่ายพัฒนาทรพั ยากรสารสนเทศ 1. งำนจดั หำทรพั ยำกรสำรสนเทศ ทำหนำ้ ท่จี ัดหำทรัพยำกรสำรสนเทศประเภทหนงั สือ สอ่ื โสตทัศน์ หนงั สอื อิเล็กทรอนกิ ส์ และฐำนข้อมูลอเิ ล็กทรอนกิ ส์ เพอ่ื ส่งเสรมิ และสนบั สนุนกำรเรยี น กำรสอน กำรศึกษำค้นคว้ำ วจิ ยั ครอบคลุมหลักสตู รท้ังหมดท่เี ปิดสอนในมหำวทิ ยำลัย เพื่อพัฒนำ ส่งเสริมจนิ ตนำกำร ควำมคดิ ริเร่ิม สร้ำงสรรคข์ องคณำจำรย์ นสิ ติ ข้ำรำชกำร พนกั งำน รวมทั้ง เยำวชน และบคุ คลทว่ั ไป 2. งำนฐำนขอ้ มลู หนงั สอื / สือ่ โสตทศั น์ ทำหน้ำทดี่ ังน้ี 2.1 สรำ้ งระเบียนบรรณำนุกรมหนังสอื เข้ำฐำนขอ้ มลู ห้องสมดุ ระบบอตั โนมัติ (WALAI AutoLib) 2.2 วเิ ครำะห์เนอ้ื หำของหนังสอื ท่มี วี ัสดปุ ระกอบมำพร้อมกับตัวเลม่ แตล่ ะรำยกำร และกำหนดเลขหมใู่ ห้ตรงกับเนือ้ หำ พร้อมทง้ั กำหนดหวั เร่ืองโดยใช้ค่มู อื ประกอบ 2.3 สรำ้ งฐำนข้อมูลบรรณำนุกรมส่ือโสตทศั น์ และกำหนดหวั เร่ืองใหต้ รงกับเน้ือหำ พร้อมทั้งกำหนดหัวเรือ่ งโดยใชค้ ู่มอื ประกอบ 3. งำนซอ่ มและบำรงุ รักษำหนังสอื ทำหน้ำท่ีบำรุงรกั ษำหนงั สอื ใหม้ ีสภำพดีเหมำะสมกบั กำรให้บรกิ ำรในห้องสมุดซ่ึงมีผู้ใช้บริกำรเปน็ จำนวนมำก โดยหนังสือทุกเล่มจะไดร้ ับกำรบำรุงรักษำ เพอื่ ใหม้ ีสภำพรปู เล่มทมี่ ัน่ คงแข็งแรง มีอำยุกำรใชง้ ำนยำวนำนข้ึน ก่อนทจ่ี ะถกู ส่งไปให้ผใู้ ช้บริกำร บทบาทและหนา้ ทค่ี วามรบั ผิดชอบ กำรลงรำยกำรบรรณำนุกรมหนังสือทมี่ วี สั ดปุ ระกอบ มบี คุ คลำกรท่ีรบั ผิดชอบในงำนดงั น้ี 1. บรรณำรกั ษ์ มีหน้ำที่ สรำ้ งระเบียนบรรณำนุกรมหนงั สือใหม่ กรณีหนงั สอื ทม่ี ี วัสดุประกอบมำพร้อมกับตัวเล่ม ดำเนนิ กำรวเิ ครำะหห์ มวดหมู่และลงรำยกำรบรรณำนุกรม บนั ทึก ลงฐำนข้อมลู และตรวจสอบควำมถกู ต้องทห่ี น้ำเวบ็ โอแพ็ก (Web OPAC) 2. พนักงำนเข้ำปกและเย็บเล่ม มหี น้ำที่ทำกำรเสรมิ ปกหนังสอื และติดเทปแม่เหลก็ 3. ผู้ปฏบิ ัติงำนห้องสมุด มีหนำ้ ที่ ลงทะเบียนหนังสือ, พมิ พ์สนั / ติดสนั หนังสือ, เปลยี่ นสถำนะส่อื และนำสง่ ตัวเลม่ หนังสือ ให้ฝ่ำยบริกำรทรัพยำกรสำรสนเทศ ส่วนวสั ดทุ ปี่ ระกอบมำ พรอ้ มกบั ตัวเล่มหนังสือ นำสง่ ให้ฝำ่ ยโสตทศั นศกึ ษำ หนงั สือทมี่ วี ัสดุประกอบมาพร้อมกับตัวเลม่ หนงั สือทีม่ ีวัสดปุ ระกอบมาพร้อมกบั ตัวเล่ม หมำยถึง หนังสอื ทม่ี สี ว่ นของเนอื้ หำเป็น ลำยลักษณ์อกั ษร และมีสื่อวัสดุอน่ื ประกอบมำพรอ้ มกบั ตวั เล่มของหนงั สือ ซงึ่ ต้องมีกำรใชค้ วบคู่กนั โดยเฉพำะ หนังสือทม่ี ีวสั ดปุ ระกอบมำพรอ้ มตัวเลม่ นน้ั มีกำรบันทกึ ในรปู แบบของข้อมูลดจิ ทิ ัล โดยใช้ คอมพิวเตอร์เพื่อชว่ ยอำ่ นแผ่นซดี ี ทำให้ผู้ใชไ้ ด้รบั รำยละเอียดและเขำ้ ใจเนื้อหำได้มำกขนึ้ กำรสื่อสำร ขอ้ มูลที่ชดั เจน เน้นกำรโต้ตอบและสำมำรถดูข้อมลู บนจอภำพไดห้ ลำยลักษณะ ทงั้ ข้อควำม ภำพนงิ่ ภำพเคล่ือนไหว และเสียง ได้พรอ้ มกัน ทำใหเ้ กดิ ควำมรูส้ ึกต่นื เต้นและไม่เบ่ือหนำ่ ย เป็นสิ่งเรำ้ ควำมสนใจให้กับผูใ้ ชห้ นงั สือมำกขึน้ ในหน่ึงวันมนุษย์ใช้ประสำทสมั ผสั ทงั้ ห้ำในกำรเรียนรตู้ ่ำงกันคือ ทำงตำร้อยละ 75 ทำงหู รอ้ ยละ 13 ทำงกำรสมั ผัสร้อยละ 6 ทำงจมูกร้อยละ 3 และทำงล้ินร้อยละ 3 ซ่งึ กำรใช้ประสำทสัมผัส ตำ่ ง ๆ มผี ลต่อกำรรบั รู้ (Perception) และควำมทรงจำทีส่ ำมำรถเรียกกำรรบั รู้น้ันกลับมำใชไ้ ด้อีก

7 (Recall) กลำ่ วคอื กำรอ่ำนหรอื กำรเห็นอยำ่ งเดยี ว ก่อให้เกิดกำรรบั รู้ทีเ่ รียกกลบั มำใชไ้ ด้ (Perception and Recall) รอ้ ยละ 20 ในขณะท่ีกำรฟัง หรอื กำรไดย้ นิ สำมำรถรับรู้ได้ร้อยละ 30 ถำ้ ทั้งไดเ้ ห็นและ ได้ยนิ จะรบั รู้ไดร้ อ้ ยละ 50 แต่ถำ้ ได้โต้ตอบและทดลองปฏิบัตจิ ะรับรไู้ ด้ร้อยละ 80 (สทุ ธิพร จติ ตม์ ติ รภำพ, 2543, หน้ำ 1-2) จะเหน็ ได้ว่ำวัสดุประกอบที่มำกบั หนังสือส่วนใหญจ่ ะเป็น สอ่ื โสตทัศน์ และสื่ออิเล็กทรอนิกส์ ซง่ึ มคี วำมสำคัญต่อกำรใชป้ ระกอบกบั ตัวเล่มหนงั สือซึ่งเป็นส่อื ควำมร้ใู นรปู แบบของตวั พมิ พ์บนหนังสืออย่ำงเดียว มำเป็นสอ่ื ทถ่ี ่ำยทอดไดโ้ ดย กำรสัมผัส กำรมองเห็น กำรไดย้ ิน ไดโ้ ดยตรง ประโยชนแ์ ละความสาคัญของวัสดุท่ีประกอบมากับหนงั สอื มีดงั น้ี 1. ช่วยกระตุ้นและเร้ำควำมสนใจ สื่อโสตทศั นท์ ป่ี ระกอบหนงั สือให้ข้อมูลทีเ่ ร้ำควำมสนใจ ได้ดกี วำ่ สอ่ื โสตทัศน์จะให้ทงั้ ภำพและเสียง หรือบำงครงั้ สำมำรถตอบสนองไดด้ ว้ ย มีภำพเคลื่อนไหว เสมือนจรงิ นำเสนอเหตุกำรณ์เรื่องรำวไดด้ ี ทำใหเ้ ขำ้ ใจในเวลำอนั รวดเรว็ 2. ชว่ ยใหก้ ำรอำ่ นหนังสือมีประสิทธภิ ำพ สะดวก และรวดเร็ว สื่อประกอบหนงั สือเป็น สงิ่ ทีถ่ กู ออกแบบมำเพื่อชว่ ยให้ผอู้ ำ่ นหนังสอื เลม่ น้ันรบั ร้แู ละทำควำมเขำ้ ใจเนื้อหำได้อย่ำงสะดวก ง่ำย และรวดเร็วยง่ิ ขึ้น โดยเฉพำะอยำ่ งยงิ่ ในเน้ือหำมคี วำมสลับซบั ซ้อนหรือยำกท่ีจะทำควำมเขำ้ ใจ ตัวอยำ่ งของกำรใชส้ อื่ ประกอบ เชน่ กำรใชภ้ ำพวำดเพื่อแสดงใหเ้ หน็ ถงึ เสน้ ทำงกำรไหลเวียนของ โลหิตในรำ่ งกำย หรอื กำรใชห้ นุ่ จำลองเพ่ือแสดงใหเ้ ห็นถงึ ลักษณะและตำแหน่งทีต่ ั้งของอวัยวะภำยใน เป็นต้น กำรใชส้ ่อื ที่มมี ำกบั ตัวเล่มหนังสือจะช่วยให้ผอู้ ่ำนเข้ำใจเนื้อหำได้รวดเรว็ และง่ำยขน้ึ 3. ช่วยให้ผู้อ่ำนหนงั สือเล่มนน้ั ไดร้ บั ควำมเพลดิ เพลิน สนกุ สนำนและไม่เบื่อหนำ่ ยต่อ กำรอำ่ นอย่ำงเดียว กำรใช้ส่อื ประกอบมำกับตวั เล่ม จะเปน็ กำรเปลย่ี นบรรยำกำศในกำรอำ่ นในเนื้อหำ ตัวเล่มเพียงอย่ำงเดยี ว ซึ่งแตกตำ่ งไปจำกสิง่ ท่เี คยปฏบิ ัติเป็นประจำ ทำให้ผู้อำ่ นไมเ่ บ่ือหน่ำยต่อกำร อ่ำนหนังสอื เล่มนัน้ ส่ือประกอบบำงอยำ่ งยังช่วยให้ผู้อ่ำนเกดิ ควำมเพลิดเพลินในกำรอ่ำนและเรยี นรู้ อยำ่ งสนุกสนำน 4. มปี ฏสิ ัมพนั ธ์ สื่อประกอบหนงั สือบำงชนดิ ชว่ ยฝึกทกั ษะกำรพดู กำรฟงั และสำมำรถ โตต้ อบได้ (Interactive) เชน่ หนังสอื เกีย่ วกบั กำรใชภ้ ำษำต่ำง ๆ จำเป็นอย่ำงยิ่งทีต่ ้องมีส่ือประกอบ มำกบั หนงั สือ เช่นแผน่ ซดี ปี ระกอบ เพ่ือผู้อ่ำนได้พฒั นำทักษะไดต้ ำมที่ตอ้ งกำร วัสดุประกอบ (Accompanying Material) คือ วัสดอุ นื่ ๆ ทม่ี ำพร้อมกบั หนงั สอื ได้แก่ สอ่ื โสตทัศน์ และส่ือประเภทมลั ติมเี ดยี ได้แก่ ชดี รี อม-มลั ติมเี ดยี , ซดี ีเสียง, วซี ีดี, ดีวดี ี หรืออำจเปน็ แผนท,ี่ หนงั สือเล่มเลก็ คมู่ ือปฏิบัตงิ ำนฉบับน้จี ะกลำ่ วถึงเฉพำะสื่อทนี่ ำมำลงทะเบยี น และสรำ้ ง ระเบียนรำยกำร Item Record เท่ำน้ัน วัชรีย์พร คุณสนอง (2550, หนำ้ 8) ไดก้ ล่ำวถึง และกำหนดประเภท สัญลักษณ์ของ สือ่ โสตทศั นแ์ ละส่ืออิเล็กทรอนิกส์ เพอ่ื กำรจัดเก็บ, จัดกลุม่ สอ่ื โสตทัศน์และสื่ออิเล็กทรอนกิ ส์ทมี่ ำ พรอ้ มกับหนงั สือ มดี งั น้ี 1. ซีดรี อม CD-ROM (Compact Disc - Read Only Memory) ใช้สัญลักษณ์แทน ประเภทส่ือในเลขเรียกวำ่ “CDM” ซดี ปี ระเภทนี้ เช่น ซีดีรอมมลั ดิมเี ดีย, ซดี รี อมขอ้ มูล, ซดี รี อมภำพ, ซดี ีโปรแกรมตำ่ ง ๆ

8 ภำพที่ 3 ตัวอยำ่ งหนงั สือทีม่ ีแผ่น CD-ROM ประกอบ 2. แผน่ เสียงระบบดจิ ิทลั (Compact Disc-Digital Audio) หรอื เรยี กย่อ ๆ วำ่ CD-Audio เป็นแผ่นเสยี งท่นี ิยมใชใ้ นปจั จุบนั ใช้บันทกึ สัญญำณเสยี งทเี่ ปน็ เพลงหรอื ดนตรี หรอื คำบรรยำยทำง วชิ ำกำร สำนักหอสมดุ มหำวิทยำลัยบรู พำ ใชส้ ญั ลักษณ์แทนประเภทสอื่ ในเลขเรยี ก “CDS” เปน็ รหสั พเิ ศษ สำหรับส่ืออิเล็กทรอนิกส์ ภำพที่ 4 ตวั อยำ่ งหนงั สือทมี่ ีแผ่น CDS ประกอบ 3. วซี ีดี หรอื วดิ ีโอซีดี (VCD หรอื Video CD) ใชส้ ัญลักษณแ์ ทนประเภทสือ่ ในเลข เรยี กว่ำ “VCD” และเลขทะเบยี น เปน็ เลขหม่พู เิ ศษ วดี โี อซีดี เปน็ รูปแบบมำตรฐำนในกำรจัดเก็บ ภำพเคลื่อนไหวลงในแผ่นซดี ี รปู ลักษณข์ องแผ่นวีซดี เี หมอื นกับซดี ี สำมำรถเล่นไดก้ ับเครอ่ื งเล่นเฉพำะ เครื่องคอมพวิ เตอร์ ส่วนตวั เครื่องเลน่ ดีวดี ี (DVD) เป็นต้น

9 ภำพท่ี 5 ตัวอยำ่ งหนงั สือทมี่ ีแผน่ VCD ประกอบ 4. ดวี ีดี (Digital Video Disc) ใช้สัญลกั ษณแ์ ทนประเภทส่ือในเลขเรยี กวำ่ “DVD” เป็น แผ่นขอ้ มูลแบบบนั ทึกด้วยแสง (Optical Disc) ที่ใชบ้ นั ทึกข้อมลู ต่ำง ๆ เชน่ ภำพยนตร์ โดยให้ คุณภำพของภำพและเสยี งทีด่ ี ดวี ดี ี ถูกพฒั นำมำใชแ้ ทนซดี ีรอม โดยใช้แผน่ ทมี่ ีขนำดเดยี วกัน (เสน้ ผำ่ ศนู ยก์ ลำง 12 เซนตเิ มตร) แต่วำ่ ใช้กำรบนั ทึกข้อมูลท่แี ตกตำ่ งกัน และควำมละเอียดใน กำรบันทกึ ที่หนำแน่นกวำ่ ภำพที่ 5 ตวั อย่ำงหนังสือทีม่ ีแผน่ DVD ประกอบ การสร้างระเบียนรายการบรรณนกุ รมหนงั สอื ที่มีวสั ดปุ ระกอบมาพรอ้ มกบั ตัวเลม่ หนังสือ 1. กำรลงรำยกำรหนงั สือทมี่ ี CD-ROM (Compact Disc) มำดว้ ย กำรลงรำยกำรใน Tag ต่ำง ๆ ของหนังสือหลักท่ีมี CD-ROM ให้ลงตำมกฎเกณฑ์กำรลงรำยกำรหนังสือทวั่ ไป

10 ตำมปกติ ยกเว้นใน Tag 300 ให้เพม่ิ เครื่องหมำย + หลงั \\c และตำมดว้ ย \\e เวน้ ระยะ 1 เคำะ ตำม ด้วยจำนวนของ CD-ROM ตวั อย่ำง เช่น สำหรบั หนงั สือภำษำไทย Tag 300 $a263 หนำ้ :$bภำพประกอบ ;$c26 ซม. +$eซดี ี-รอม 1 แผ่น (CDM2560) ตวั อย่ำง เชน่ สำหรับหนงั สอื ภำษำองั กฤษ Tag 300 $axii, 661 p. :$bill. ;$c27 cm. +$e2 CD-ROMs (CDM2650) 2. กำรลงรำยกำรหนงั สือท่ีมำพร้อม Audio CD (Sound Recording) กำรลงรำยกำรใน Tag ต่ำง ๆ ของหนังสือหลกั ท่ีมี Audio CD ให้ลงตำมกฎเกณฑ์กำรลงรำยกำรหนงั สือทวั่ ไปตำมปกติ ยกเว้นใน Tag 300 ใหเ้ พิ่ม เครอื่ งหมำย + หลงั \\c และตำมดว้ ย \\e เว้นระยะ 1 เคำะ ตำมด้วย จำนวนของ Audio CD ตวั อยำ่ ง เชน่ สำหรับหนงั สือภำษำไทย Tag 300 $a123 หนำ้ : $bภำพประกอบ ; $c26 ซม. + $eออดิโอซีดี 2 แผ่น (CDS2476) ตัวอยำ่ ง เชน่ สำหรบั หนงั สือภำษำองั กฤษ Tag 300 $axii, 356 p. :$bill. ;$c27 cm. +$e2 Audio discs (CDS2456) 3. กำรลงรำยกำรหนงั สือท่ีมำพรอ้ ม VCD (Video Recording) กำรลงรำยกำรใน Tag ตำ่ ง ๆ ของหนังสือหลกั ท่ีมี VCD ให้ลงตำมกฎเกณฑ์กำรลงรำยกำรหนังสือทวั่ ไปตำมปกติ ยกเว้น ใน Tag 300 ใหเ้ พิ่ม เครอ่ื งหมำย + หลงั \\c และตำมด้วย \\e เว้นระยะ 1 เคำะ ตำมดว้ ยจำนวนของ VCD ตัวอย่ำง เช่น สำหรับหนงั สือภำษำไทย Tag 300 $a260 หนำ้ :$bภำพประกอบ ;$c26 ซม. +$eซดี ี-รอม 1 แผน่ (VCD2340) ตวั อย่ำง เชน่ สำหรับหนังสือภำษำองั กฤษ Tag 300 $axii, 650 p. :$bill. ;$c28 cm. +$e1 CD-ROM (VCD2380) 3. กำรลงรำยกำรหนังสือท่มี ำพร้อม DVD (Video Recording) กำรลงรำยกำรใน Tag ต่ำง ๆ ของหนังสือหลักที่มี DVD ใหล้ งตำมกฎเกณฑ์กำรลงรำยกำรหนังสอื ทั่วไปตำมปกติ ยกเวน้ ใน Tag 300 ใหเ้ พ่ิม เครอ่ื งหมำย + หลัง \\c และตำมดว้ ย \\e เวน้ ระยะ 1 เคำะ ตำมดว้ ยจำนวนของ DVD ตัวอยำ่ ง เชน่ สำหรับหนงั สอื ภำษำไทย Tag 300 $a260 หน้ำ : $bภำพประกอบ ;$c26 ซม. +$eดวี ีดี-รอม 1 แผน่ (DVD2802) ตัวอยำ่ ง เชน่ สำหรบั หนังสอื ภำษำอังกฤษ Tag 300 $axii, 640 p. :$bill. ;$c28 cm. +$e1 DVD-ROM (DVD2201) หลักเกณฑม์ าตรฐานและแนวการปฏิบัติงาน ในกำรจัดทำคมู่ ือกำรปฏิบัติงำนเรอ่ื ง กำรลงรำยกำรบรรณำนกุ รมหนงั สือท่มี วี สั ดุประกอบ มำพร้อมกบั ตัวเลม่ ในครง้ั น้ี เพอ่ื ให้กระบวนกำรปฏบิ ตั ิงำนที่ไดม้ ีประสิทธภิ ำพ และได้มำตรฐำน

11 ในกำรปฏบิ ัติงำน รวมถงึ เพ่ือเปน็ แนวทำงให้ผูป้ ฏิบัตงิ ำนใหม่ไดร้ ับทรำบและเปน็ กำรเสริมสมรรถนะ องค์ควำมรู้ตำมสำยงำน โดยได้มี เกณฑ์มำตรฐำน และเอกสำรที่เก่ียวข้องให้เหน็ ข้อกำหนดท่สี ำคัญ ดังนี้ 1. เกณฑม์ ำตรฐำนและแนวปฏิบตั กิ ำรลงรำยกำรตำมรูปแบบ MARC21 (Machine- Readable Cataloging)) 2. หลักเกณฑ์กำรลงรำยกำรบรรณำนกุ รมแบบแองโกลอเมริกัน ฉบบั พมิ พค์ รัง้ ที่ 2 (Anglo American Cataloguing Rule: AACR2) 3. ระบบกำรจดั หมวดหมทู่ รัพยำกรสำรสนเทศระบบทศนิยมดิวอี้ (Dewey Decimal Classification) รำยละเอยี ดดังนี้ 1. เกณฑม์ าตรฐานและแนวปฏิบัตกิ ารลงรายการตามรูปแบบ MARC21 (Machine Readable Cataloging) MARC (Machine Readable Cataloging) คอื กำรลงรำยกำรบรรณำนุกรมของหนงั สือ โสตทศั นวัสดุ และสอ่ื ตำ่ ง ๆ ในรปู แบบทเี่ คร่ืองคอมพวิ เตอรส์ ำมำรถอำ่ นได้ (สวุ ันนำ ทองสกุ ใส, 2543, หน้ำ 2) เขตข้อมูลบรรณำนุกรม (Variable Fields) ท่ีใชใ้ นกำรลงรำยกำรหนงั สือในแตล่ ะระเบียน ประกอบดว้ ยกลุ่มต่ำง ๆ ดังน้ี 0XX หมำยถึง กลุม่ เขตข้อมูลควบคมุ เขตขอ้ มูลบ่งชว้ี ัสดุ เขตขอ้ มลู เลขเรียกหนังสอื (Control Information, Identification and Classification Numbers, etc.) ไดแ้ ก่ 008 ข้อมลู กำหนดคงที่ (Fixed-length Data Elements) (NR) 020 หมำยเลขประจำหนังสือสำกล (International Standard Book Number) (R) 022 หมำยเลขประจำวำรสำรสำกล (International Standard Serial Number) (R) 041 รหสั ภำษำ (Language Code) (R) 082 เลขเรยี กหนงั สอื ระบบทศนิยมดิวอ้ี (Dewey Decimal Classification Number) (R) 090 เลขเรยี กหนังสือคอลเลคช่นั พเิ ศษ (Local Call Number) (R) 1XX หมำยถึง กลุ่มเขตข้อมลู ท่ีเปน็ รำยกำรหลกั (Main Entries) ได้แก่ 100 ชอื่ บุคคล (Author Personal Name) (NR) 110 ชื่อนติ บิ คุ คล (Corporate Name) (NR) 111 ชอื่ กำรประชมุ (Conference Name)(NR) 130 ชอื่ เร่ืองแบบฉบบั (Uniform Title) (NR) 2XX หมำยถึง กลมุ่ เขตข้อมูลทเ่ี ป็นรำยกำรชอื่ เรื่องและส่วนควำมรับผดิ ชอบ ฉบับพมิ พ์ ข้อมลู เก่ียวกบั กำรพิมพ์ (Title and Title Paragraph/Title, Edition, Imprint)

12 245 ชือ่ เรอื่ งและสว่ นควำมรบั ผดิ ชอบบคุ คล (Title Statement) (NR) 246 ชื่อเรือ่ งอ่ืน ๆ (Varying from Title) (R) 250 ขอ้ มูลครัง้ ท่ีพมิ พ์ (Edition Area) (NR) 260 ขอ้ มูลพมิ พล์ ักษณ์ (Publication, Distribution, etc. (NR) 3XX หมำยถึง กล่มุ เขตข้อมูลทีแ่ สดงลักษณะทำงกำยภำพของทรัพยำกร (Physical Description) 300 ขอ้ มูลที่เก่ียวกบั กำรพิมพ์ (Physical Description, etc.) (R) 4XX หมำยถึง กลุ่มเขตข้อมูลท่เี ปน็ ชือ่ ชุด (Series Statements) 490 รำยกำรเพ่มิ ชอื่ ชดุ (Series Statement/ Add Entry-Title) (R) 5XX หมำยถงึ กลุ่มเขตข้อมูลทเ่ี ป็นหมำยเหตุ (Notes) 500 หมำยเหตุทเ่ี ปน็ ขอ้ มลู ท่ัวไป (General Note) (R) 504 หมำยเหตรุ ำยกำรบรรณำนกุ รมและดัชนี (Bibliography, etc. Note) (R) 505 หมำยเหตจุ ำแนกสำรบญั (Formatted Contents Note) (R) 536 หมำยเหตขุ ้อมูลผใู้ หท้ นุ / กำรสนบั สนนุ (Funding Information Notes) (R) 546 หมำยเหตรุ ะบุภำษำของทรัพยำกร (Language Note) (R) 586 หมำยเหตขุ อ้ มลู เก่ียวกบั รำงวัลท่ไี ด้รับ (Awards Note) (R) 590 หมำยเหตรุ ำยกำรทีห่ อ้ งสมุดมี (Library has) (R) 6XX หมำยถึง กลมุ่ เขตข้อมลู ท่เี ป็นหวั เรื่องหรอื คำสืบคน้ (Subject Access Fields) 600 หัวเรอื่ งทีเ่ ปน็ ชื่อบคุ คล (Subject Added Entry-Personal Name) (R) 610 หวั เร่อื งที่เป็นชือ่ นิตบิ ุคคล (Subject Added Entry- Corporate Name (R) 630 หัวเรอื่ งทีเ่ ปน็ ช่ือเรอื่ งแบบฉบับ (Subject Added Entry- Uniform Title) (R) 650 หวั เรอ่ื งทว่ั ไป (Subject Added Entry-Topical Term) (R) 651 หวั เร่ืองทีเ่ ปน็ ชอ่ื ทำงภูมศิ ำสตร์ (Subject Added Entry- Geographic Name) (R) 653 คำศัพท์ที่ไม่ได้ควบคมุ (Index Term-Uncontrolled) (R) 7XX หมำยถงึ กลุม่ เขตข้อมูลทเี่ ป็นรำยกำรเพ่ิมทีน่ อกเหนือจำกหัวเรอ่ื งหรือ ช่อื ชุด และเขตข้อมลู เชือ่ มโยง (Added Entries other than Subject or Series, Linking Fields) 700 รำยกำรเพมิ่ ช่ือบุคคล (Added Entry-Personal Name) (R)

13 710 รำยกำรเพม่ิ ช่อื นิติบุคคล (Added Entry-Corporate Name) (R) 711 รำยกำรเพิ่มชอ่ื กำรประชุม (Added Entry-Conference Name) (R) 730 รำยกำรเพ่มิ ช่ือเรื่องแบบฉบบั (Added Entry-Uniform Title) (R) 740 รำยกำรเพม่ิ ชื่อเร่ืองอื่น ๆ ทเ่ี ก่ียวขอ้ งกบั ทรัพยำกร (Added Entry-Uncontrolled Related/ Analytical Title) (R) 8XX หมำยถงึ กลุ่มเขตข้อมลู ทีเ่ ป็นรำยกำรเพ่ิมชื่อชดุ (Series Added Entries, etc.) 800 รำยกำรเพม่ิ ชอ่ื ชุดช่อื บุคคล (Series Added Entry-Personal Name) (R) 810 รำยกำรเพิ่มชื่อชดุ ช่ือนิตบิ ุคคล (Series Added Entry- Corporate Name) (R) 811 รำยกำรเพ่ิมชือ่ ชดุ ช่ือกำรประชุม (Series Added Entry- Meeting Name) (R) 830 รำยกำรเพ่ิมชอ่ื ชุดชื่อเรือ่ งแบบฉบับ (Series Added Entry- Uniform Title) (R) 9XX หมำยถงึ กล่มุ เขตข้อมลู ทส่ี งวนไว้สำหรับให้หนว่ ยงำนกำหนด หมายเหตุ (R) หมำยถึง เขตข้อมลู ที่ลงรำยกำรซำ้ ได้ (NR) หมำยถงึ เขตขอ้ มลู ทีล่ งรำยกำรไดเ้ พียงครั้งเดียว 2. หลักเกณฑ์การลงรายการบรรณานกุ รมแบบแองโกลอเมรกิ นั ฉบบั พมิ พ์ครัง้ ท่ี 2 (Anglo American Cataloguing Rule: AACR2) AACR2 ยอ่ มำจำกคำภำษำองั กฤษว่ำ Anglo-American Catalogeruing Rules, 2nd edition คอื หลกั เกณฑ์หรอื กฎเกณฑก์ ำรลงรำยกำรแบบแองโกลอเมริกนั ฉบบั พิมพ์คร้ังท่ี 2 ซง่ึ เปน็ หลักเกณฑ์กำรลงรำยกำรวสั ดสุ ำรนเิ ทศของหอ้ งสมุด ท่ีหอสมดุ รฐั สภำอเมริกนั หอสมดุ แห่งชำติ อังกฤษ และสมำคมหอ้ งสมุดอเมรกิ ัน สมำคมห้องสมดุ องั กฤษและแคนำดำไดร้ ว่ มมอื แก้ไขปรับปรงุ จำกหลกั เกณฑ์กำรลงรำยกำรแบบแองโกลอเมริกนั ฉบับพิมพ์คร้ังที่ 1 (Anglo-American Catalogeruing Rulis, 1st edition หรอื AACR1) (สำยสมั พนั ธ์ คีรีรตั น์, 2560, หน้ำ 35) แหล่งข้อมลู ท่ีใชใ้ นการลงรายการ แหลง่ ข้อมลู ทใ่ี ชใ้ นกำรลงรำยกำรสว่ นต่ำง ๆ ของหนงั สือท่ีใช้ในกำรลงรำยกำร (งำนวิเครำะห์และจดั ทำฐำนข้อมูลทรัพยำกรสำรสนเทศ สำนกั หอสมดุ กลำง มหำวิทยำลัย ศรีนครนิ ทรวิโรฒ, 2552, หน้ำ 1) มดี งั น้ี 1. หน้ำปกนอก คือ สว่ นที่มีขอ้ มลู เก่ียวกบั ช่ือผู้แต่ง ชอ่ื เร่ือง สำนกั พิมพ์ 2. หนำ้ ปกใน คือ หนำ้ ท่ีอยถู่ ัดจำกปกหรือหลังจำกใบรองปก เป็นหน้ำสำคัญทสี่ ุดของ หนังสอื มรี ำยละเอียดทำงบรรณำนุกรมครบถว้ นสมบรู ณ์ที่สดุ ซงึ่ สำมำรถนำไปใชใ้ นกำรอ้ำงองิ และ เขียนบรรณำนุกรมได้ โดยทั่วไปจะประกอบดว้ ยชื่อผูแ้ ต่ง ผู้รวบรวม บรรณำธิกำร ผแู้ ปล ผู้เขยี น

14 ภำพประกอบ ครั้งทีพ่ ิมพ์ สำนักพมิ พ์ สถำนที่พมิ พ์ ปที ่ีพมิ พ์ ชื่อชดุ ชอ่ื เดิมของเรื่อง แปล ฯลฯ ขอ้ ควำมส่วนใหญ่ทน่ี ำมำลงรำยกำรจะไดจ้ ำกหน้ำปกใน 3. ชื่อชุด คอื ชื่อทีผ่ ู้จัดทำหนังสือกำหนดขึน้ สำหรบั หนงั สือท่จี ดั ทำเปน็ ลำดับต่อเน่อื งกัน หนงั สือในชดุ หน่งึ จะมหี ลำยเล่ม แตล่ ะเลม่ มักมีชือ่ เร่ืองต่ำงกนั หนังสือในชดุ เดยี วกัน อำจมีเน้ือหำวิชำเดยี วกนั หรือมลี กั ษณะรปู เล่มเหมอื นกัน หรือเปน็ หนงั สอื ของสำนักพิมพ์เดียวกันได้ เชน่ ชุดเปดิ โลกควำมคดิ ชุดวัฒนธรรมไทย ชุดธรรมชำติบำบดั และรกั ษำตนเอง เป็นตน้ หนงั สอื แต่ละเล่มในชดุ มักจะมีเลขลำดับทก่ี ำกบั ด้วย ข้อมูลเกีย่ วกับชอ่ื ชดุ นำไปลงในส่วนชุด 4. คำนำ คือ หนำ้ ทผี่ ูเ้ ขยี นบอกถึงเหตผุ ลจดุ มุ่งหมำยในกำรเขียนและขอบเขตของ หนงั สือ เล่มนั้น ชว่ ยในกำรกำหนดเลขหมู่และหวั เรื่อง สว่ นวนั เดือน ปี ท่ีเขยี นอำจนำมำใชใ้ นสว่ น กำรพิมพ์และเผยแพร่ ในกรณีท่หี ำข้อมลู จำกแหลง่ อื่นไมไ่ ด้ ข้อมลู จำกหน้ำคำนำจะช่วยในกำรกำหนด ประเภทของหนงั สือซง่ึ มผี ลต่อกำรเลือกรำยกำรหลักสำหรับหนังสอื เลม่ น้นั 5. สำรบัญ คอื ส่วนที่บอกให้ทรำบวำ่ หนังสือเล่มน้ันมีเนื้อหำอะไรบำ้ งเรยี งไป ตำมลำดบั กำรนำเสนอข้อมลู พรอ้ มท้งั แจง้ เลขหนำ้ ทีม่ เี ร่ืองนั้นปรำกฏอยู่ สว่ นสำรบัญนี้มีประโยชนใ์ น กำรกำหนดเลขหมู่และหัวเร่ือง 6. บทนำ คือ เปน็ กำรอธบิ ำยเน้อื หำ หรือขอบเขตโดยย่อของหนงั สือ เพื่อใหผ้ อู้ ่ำนได้มี ควำมรู้ควำมเข้ำใจเบ้ืองต้นเก่ียวกับหนังสอื เลม่ นนั้ ๆ ก่อนทีจ่ ะอ่ำนเน้อื เรื่องอยำ่ งละเอยี ดต่อไป สว่ นนำของเน้อื หำ อำจกลำ่ วเก่ียวกบั เนอื้ หำโดยกวำ้ ง ๆ หรือวิจำรณ์ แนะนำหนังสือเลม่ นั้นก็ได้ บทนำอำจเขยี นโดยผแู้ ต่งหรือบุคคลอื่น มปี ระโยชน์ในกำรกำหนดเลขหมู่ และหวั เรื่อง ใช้เป็นแนวทำง กำหนดประเภทและรำยกำรหลกั สำหรับหนงั สือ 7. ฉบบั พิมพ์ คือ กำรแจ้งข้อมลู เกีย่ วกบั กำรพิมพ์ของหนงั สอื มักแจ้งไวท้ ี่หนำ้ ปกใน หรือ หนำ้ หลังของปกใน หรอื บำงทีอำจแจง้ ไว้ในคำนำ ถ้ำมกี ำรแกไ้ ขเพิม่ เตมิ ข้อควำม มักแจ้งไว้วำ่ พิมพ์ ครัง้ ทเ่ี ทำ่ ไร ข้อมลู น้นี ำไปใชใ้ นสว่ นคร้ังทีพ่ มิ พ์ 8. บรรณำนกุ รม คือ รำยชอื่ ของหนังสือและแหล่งข้อมูลต่ำง ๆ ทผ่ี ้แู ต่งใช้คน้ ควำ้ ประกอบกำรเขยี นหนังสอื เล่มน้นั อำจนำไปลงในสว่ นหมำยเหตไุ ด้ 9. ภำคผนวก คอื ส่วนเพ่ิมเติมเพื่อใหเ้ นื้อเรือ่ งมคี วำมสมบูรณ์ ภำคผนวกทไ่ี ม่ใช่ เน้อื เรอ่ื งหรือเปน็ เร่ืองท่ีใหค้ วำมรู้เพ่ิมเติมเกี่ยวกบั เน้ือเร่ือง อำจนำไปลงในส่วนหมำยเหตุ 10. รำยละเอยี ดลักษณะของหนังสือ เชน่ จำนวนหน้ำ/ จำนวนเลม่ ขนำด เปน็ ตน้ แหล่งข้อมูลที่กาหนด แหล่งขอ้ มูลท่กี ำหนดสำหรับกำรลงรำยกำรในแต่ละสว่ น (Area) ของสงิ่ พิมพด์ งั ต่อไปน้ี ข้อมูลบรรณำนุกรม (Bibliographic Data) ของทรัพยำกรสำรสนเทศ 1 รำยกำร จะมี สว่ นประกอบสำคญั 3 ส่วน คือ (สวุ ันนำ ทองสีสขุ ใส, 2543, หน้ำ 24) สว่ นท่ี 1 โครงสรำ้ งระเบยี น (Record Structure) เปน็ โครงสร้ำงของหนว่ ยขอ้ มูลท่ี เครอื่ งคอมพวิ เตอร์สำมำรถอ่ำนได้ ส่วนท่ี 2 กำรกำกบั เน้ือหำ (Content Designation) คอื รหสั หรอื เขตข้อมูล เป็นส่วนทีอ่ ธบิ ำยเพ่ิมเตมิ ข้อมลู ในสว่ นแรก ประกอบดว้ ย หมำยเลขเขตข้อมลู (Tag) ตวั บ่งชี้ (Indicator) และรหัสเขตข้อมูลย่อย (Subfield Code)

15 สว่ นท่ี 3 ส่วนของข้อมูล (Content of the Data) คือรำยละเอียดของรำยกำรหรือ ขอ้ มูลในหนว่ ยข้อมลู (Record) นัน้ ๆ แหล่งข้อมูลท่กี าหนดสาหรบั การทารายการ แหล่งข้อมูลท่ีกำหนด (Prescribed Sources of Information) สำหรับกำรทำรำยกำร สบื ค้น 1 รำยกำร ในแต่ละส่วน (Area) ของสง่ิ พมิ พ์ ดงั แสดงในตำรำงท่ี 3 ตำรำงท่ี 3 แหล่งสำคัญของข้อมูลที่กำหนดในกำรสร้ำงระเบยี นรำยกำร ส่วน แหล่งข้อมูลท่ีกาหนด ส่วนช่ือเรอ่ื งและกำรแจ้งควำมรับผิดชอบ หน้ำปกใน* ฉบับพมิ พ์ หน้ำปกใน, หนำ้ หลังหนำ้ ปกใน และ กำรแจ้งตอนท้ำยเลม่ ** กำรพิมพ์ กำรจำหน่ำย ฯลฯ หนำ้ ปกใน, หนำ้ หลังหนำ้ ปกใน, และกำรแจง้ ตอนทำ้ ยเล่ม ลกั ษณะทำงกำยภำพ สง่ิ พมิ พท์ ั้งเลม่ ชดุ รำยละเอยี ดเฉพำะวัสดุ หมำยเหตุ แหลง่ ใดก็ได้ เลขมำตรฐำน *หน้ำปกใน (Title Page) หมำยถึง หนำ้ ปกในและหน้ำหลงั หน้ำปกใน **กำรแจ้งตอนท้ำยเล่ม (Colophon) หมำยถึง รำยละเอยี ดสดุ ทำ้ ยของเนอื้ หำ กอ่ นถงึ หนำ้ ปกหลัง สำหรบั ข้อมูลท่ีไดน้ อกเหนือจำกแหลง่ ข้อมูลท่ีกำหนดใหล้ งรำยกำรในเครื่องหมำย [ ] หำกจะเปรยี บเทียบกำรลงรำยกำรข้อมลู แต่ละส่วนใน AACR2 กับขอ้ มูลแต่ละ เขตข้อมูลใน MARC21 ได้ดังแสดงในตำรำงท่ี 4 ตำรำงที่ 4 กำรเปรยี บเทยี บข้อมลู แต่ละส่วนใน AACR2 กบั ขอ้ มูลใน MARC21 ข้อมลู แตล่ ะส่วนใน AACR2 เขตขอ้ มลู ใน MARC21 รำยกำรหลกั -ชอ่ื บุคคล 100 รำยกำรหลกั -ชื่อนิตบิ ุคคล 110 รำยกำรหลัก-ชอื่ เร่อื งแบบฉบับ 130 ส่วนชอ่ื เร่อื งและกำรแจ้งควำมรับผิดชอบ 245 ส่วนฉบบั พิมพ์ 250 สว่ นกำรพมิ พแ์ ละกำรเผยแพร่ 260 สว่ นลกั ษณะทำงกำยภำพ 300

ตำรำงที่ 4 (ตอ่ ) 16 ข้อมูลแตล่ ะสว่ นใน AACR2 เขตขอ้ มลู ใน MARC21 ส่วนชอ่ื ชดุ 490 ส่วนหมำยเหตุ 5xx รำยกำรเพิ่ม-หวั เรอ่ื ง 6xx รำยกำรเพ่ิม-ชอ่ื บุคคล และช่ืออน่ื ๆ 7xx รำยกำรเพ่ิมอน่ื ๆ-ชอ่ื ชดุ 8xx รำยกำรเลขเรยี กหนังสือ 082 มาตรฐานการลงรายการบรรณานกุ รมตามรูปแบบ MARC21 กำรลงรำยกำรบรรณำนุกรม เป็นกำรบรรยำยลักษณะของทรัพยำกรสำรสนเทศในด้ำน กำยภำพและด้ำนเน้ือหำ โดยอ้ำงองิ มำตรฐำนสำกลสำหรบั ควบคมุ ทำงบรรณำนุกรม คือ ใช้หลักเกณฑ์กำรลงรำยกำรแบบแองโกลอเมริกนั ฉบับพิมพ์ครัง้ ท่ี 2 แก้ไขเพ่มิ เติม AACR2 และ มำตรฐำนกำรทำรำยกำรบรรณำนกุ รมท่ีเคร่ืองคอมพวิ เตอร์อำ่ นข้อมลู ได้ MARC21 (Machine- Readable Cataloging) โดยใช้ MARC21 กำหนดให้ใชห้ นังสือคู่มือในกำรทำรำยกำรบรรณำนุกรม รวมถึงกำรปฏิบัติตำมกฎเกณฑ์และข้อตกลงในกำรทำรำยกำรของฝ่ำยวิเครำะห์ทรัพยำกรสำรสนเทศ สำนกั หอสมุด มหำวิทยำลัยบรู พำ เพื่อให้กำรปฏบิ ัตงิ ำนเป็นไปในทิศทำงเดียวกัน รำยละเอียดกำรทำ รำยกำรบรรณำนุกรมแต่ละรำยกำรมอี งค์ประกอบ ดงั น้ี องค์ประกอบระเบยี นบรรณานุกรมรปู แบบ MARC21 ข้อมูลบรรณำนุกรม (Bibliographical Data) ของทรัพยำกรสำรสนเทศ 1 รำยกำรหรือ ระเบยี น มีองคป์ ระกอบสำคัญ 3 ส่วน คอื (สุวันนำ ทองสีสุขใส, 2543, หน้ำ 24) 1. โครงสรำ้ งระเบยี น (Record Structure) เป็นโครงสร้ำงของหน่วยข้อมลู ท่เี คร่อื ง คอมพวิ เตอร์สำมำรถอ่ำนได้ 2. กำรกำกบั เนื้อหำ (Content Designation) คือรหัสหรือกฎเกณฑท์ ่ี MARC21 กำหนด ขน้ึ เพ่ืออธบิ ำยเพมิ่ เติมข้อมูลในระเบยี นและเพ่ือใช้ในกำรจัดกำรข้อมลู ประกอบด้วย หมำยเลขเขต ข้อมลู (Tags) ตัวบ่งช้ี (Indicators) และรหสั เขตขอ้ มลู ยอ่ ย (Subfield Codes) 3. สว่ นของข้อมลู (Content of the Data) คอื รำยละเอียดของรำยกำรตำมมำตรฐำน ตำ่ ง ๆ เช่น AACR 2, ISBD, LCSH เป็นตน้ โครงสรา้ งระเบียนบรรณานุกรมรปู แบบ MARC21 ระเบยี นบรรณำนุกรมตำมมำตรฐำน MARC21 ประกอบด้วยส่วนต่ำง ๆ 3 สว่ นหลกั คอื (MARC21 Concise Format for Bibliographic Data, 2008; สุวนั นำ ทองสีสุขใส, 2543, หนำ้ 55-63) 1. ส่วนนำระเบียน หรือป้ำยระเบยี น (Leader or Record Label) เป็นเขตข้อมลู เร่ิมแรก ของระเบยี นบรรณำนุกรมทุกระเบียน ให้ข้อมลู ในกำรประมวลผลระเบียน ลกั ษณะของข้อมลู เป็น คำ่ รหสั ทั้งทเ่ี ป็นตัวเลขและตัวอกั ษร (ตัวพิมพ์เล็ก) และสัญลักษณแ์ บบใดแบบหน่ึง หรือเวน้ ว่ำง

17 มคี วำมยำวคงท่ี 24 ตำแหน่ง (ตำแหน่งท่ี 00-23) โดยข้อมูลในแต่ละตำแหน่งจะเป็นส่ิงบ่งบอกถึง คณุ ลักษณะของระเบยี นน้นั ๆ นอกจำกนัน้ ค่ำรหัสเหลำ่ นีช้ ว่ ยให้คอมพิวเตอร์สำมำรถอำ่ น และ นำไปประมวลผลรำยกำรต่อไปได้ ตำแหน่งตำ่ ง ๆ ในส่วนนำระเบยี น ได้แก่ 00-04 ควำมยำวของระเบียน (Logical Record Length) คอมพิวเตอร์จัดกำรให้ 05 สถำนะของระเบยี น (Record Status) 06 ประเภทของระเบยี น (Type of Record) 07 ระดบั ทำงบรรณำนุกรม (Bibliographic Level) 08 รปู แบบกำรควบคมุ (Type of Control) 09 แบบตัวอักษร (Character Coding Scheme) 10 จำนวนตวั บง่ ชี้ (Indicator count) เปน็ “2” เสมอ 11 จำนวนรหัสเขตขอ้ มูลย่อย (Subfield Code Count) เป็น “2” เสมอ 12-16 ตำแหนง่ เรม่ิ ตน้ ของเขตข้อมูล (Base Address of Data) คอมพิวเตอร์ จดั กำรให้ 17 ระดบั กำรลงรำยกำร (Encoding Level) 18 รูปแบบกำรลงรำยกำร (Descriptive Cataloging Form) 19 กำรเชื่อมโยงระเบยี น (Linked Record Requirement) 20 ควำมยำวของสว่ นระบุควำมยำวของเขตข้อมลู (Length of the Length-of- field Portion) เปน็ “4” เสมอ 21 ควำมยำวของสว่ นระบตุ ำแหน่งทเี่ ร่ิมต้น (Length of the Starting- character-position Portion) เปน็ “5” เสมอ 22 ควำมยำวสว่ นระบแุ ต่ละหนว่ ยขอ้ มลู (Length of the Implementation- defined Portion) เปน็ “0” เสมอ 23 ยงั ไมก่ ำหนดให้ใช้ (Undefined) เป็น “0” เสมอ 2. สว่ นนำมำนุกรมเขตข้อมลู (Directory) เปน็ เขตทสี่ องของระเบียน เปน็ สว่ นท่บี อกให้ ทรำบถึงตำแหนง่ ท่ีอยู่ของเขตข้อมลู ต่ำง ๆ ท่จี ัดเกบ็ ในระเบียน ประกอบดว้ ยชุดของตัวเลข ในแตล่ ะชดุ มีควำมยำวคงท่ี 12 ตำแหน่ง โดย 3 ตำแหน่งแรกเปน็ เขตข้อมลู (Tag) 4 ตำแหนง่ ถัดไป เป็นควำมยำวของเขตข้อมลู และ 5 ตำแหน่งสดุ ทำ้ ยเป็นตำแหนง่ แรกท่ีบันทกึ ขอ้ มลู ของเขตข้อมลู นั้น ๆ เครอื่ งคอมพิวเตอรจ์ ะจัดลำดับเขตข้อมูลของแตล่ ะระเบยี น โดยเรม่ิ ตน้ ด้วยเขตข้อมูล ควำมยำวคงทีต่ ำมด้วยเขตขอ้ มลู ควำมยำวไม่คงท่ี จำกเลขน้อยไปหำมำก โดยเริม่ จำกเขตขอ้ มลู 010 ถึง 999 ไปตำมลำดับ ทงั้ น้ี ในแตล่ ะระเบียนอำจมจี ำนวนเขตข้อมลู มำกนอ้ ยไม่เทำ่ กนั ขึ้นอยกู่ ับ รำยละเอยี ดของทรัพยำกรแต่ละเล่ม 3. สว่ นเขตขอ้ มลู ตำ่ ง ๆ (Variable Fields) ใชบ้ ันทึกข้อมลู บรรณำนกุ รมของทรพั ยำกร ที่นำมำทำรำยกำร ในแตล่ ะเขตข้อมูลจะกำกบั ด้วยสว่ นต่ำง ๆ คือ 3.1 เขตข้อมลู (Tag) เปน็ หมำยเลขประจำเขตข้อมูล โดยใชเ้ ลข 3 หลกั เร่ิมตน้ จำก 001 ถึง 999 แทนช่ือเขตขอ้ มูลต่ำง ๆ เช่น เขตข้อมูล 100 คอื ชอื่ ผูแ้ ตง่ , เขตข้อมูล 245 คอื ชอ่ื เร่ือง เป็นต้น 3.2 ตวั บ่งชี้ (Indicator) เป็นรหัสที่ใชอ้ ักขระ 2 ตำแหน่ง ตำมหลงั เขตข้อมลู ใน

18 เขตข้อมลู ควำมยำวไมค่ งที่ ทำหน้ำทบ่ี อกลักษณะ หรือเพ่ิมเตมิ รำยละเอียด และทีม่ ำของขอ้ มลู ในเขต ข้อมลู ที่ตวั บ่งชนี้ ัน้ กำกบั อยู่ ค่ำรหสั ของตัวบง่ ช้ใี นแตล่ ะเขตข้อมลู มีควำมหมำยแตกต่ำงกันไปตำม ลักษณะของข้อมูล รหสั ของตัวบง่ ชเี้ ป็นได้ทัง้ ตวั เลข (0-9) แตถ่ ำ้ ตำแหนง่ ใดทยี่ งั ไม่กำหนดให้ใช้จะเป็น ค่ำว่ำง ซงึ่ อำจใชว้ ธิ ีกำรเว้นว่ำง หรือแทนดว้ ยสญั ลกั ษณ์แบบใดแบบหน่ึง เช่น # หรอื b เปน็ ต้น ใน ขณะเดยี วกนั บำงเขตข้อมูลอำจไม่กำหนดให้ใช้ตวั บ่งชี้ เชน่ เขตข้อมูล 250 รหสั ตวั บง่ ชี้เป็นค่ำว่ำง และบำงเขตข้อมูลกำหนดให้ใช้ตวั บง่ ช้ีท้ัง 2 ตำแหนง่ เชน่ ในเขตข้อมลู 245 เปน็ ต้น 3.3 รหสั เขตขอ้ มลู ย่อย (Subfield Code) เป็นรหัสทีใ่ ชก้ ำกบั เขตขอ้ มูลย่อย ในเขต ข้อมลู หน่ึง ๆ ทำหนำ้ ทีจ่ ัดกลมุ่ หรอื จำแนกขอ้ มลู ใหเ้ ปน็ เขตข้อมูลยอ่ ย ๆ เพอื่ ประโยชน์ในกำร จัดเก็บและค้นคนื สำรสนเทศไดอ้ ย่ำงมปี ระสทิ ธภิ ำพ สญั ลักษณ์ของรหัสเขตขอ้ มลู ย่อย ประกอบดว้ ย อกั ขระ 2 ตำแหน่ง โดยตำแหนง่ แรกเปน็ เครื่องหมำย หรอื สัญลักษณ์ $ สว่ นตำแหนง่ ที่สองเปน็ อกั ษร (ตัวพิมพเ์ ล็ก) หรือตัวเลข ในส่วนเขตข้อมลู ตำ่ ง ๆ นแ้ี บง่ กลมุ่ เขตข้อมลู ออกเปน็ 2 กล่มุ คอื 1. เขตข้อมูลควบคมุ (Variable Control Field) คือเขตข้อมูลท่บี นั ทกึ หมำยเลขควบคุม ระเบียน ซงึ่ เปน็ ท้ังข้อมลู ในรูปแบบตัวเลข และรหัสทีบ่ อกลกั ษณะของวัสดสุ ำรสนเทศ เพื่อใช้ สำหรับกำรประมวลผลระเบยี นบรรณำนุกรม เป็นเขตข้อมลู ทเ่ี ร่มิ จำกเขตข้อมลู 001 ถึง 009 ซง่ึ บำงเขตข้อมูลเปน็ เขตข้อมูลควำมยำวคงท่ี (Fixed Field) เช่น เขตข้อมูล 008 เปน็ ตน้ 2. เขตข้อมลู ควำมยำวไม่คงที่ (Variable Data Field) คือส่วนของเขตข้อมูลต่ำง ๆ ทเี่ ปน็ กำรบนั ทกึ รำยละเอยี ดทำงบรรณำนกุ รม เช่นเดียวกบั ข้อมลู ท่บี ันทกึ บนบตั รรำยกำร โดยเริ่มจำก เขตข้อมูล 010 ถึง 999 มคี วำมยำวไมค่ งที่ บนั ทึกข้อมูลทเี่ ป็นท้ังตวั เลขและตวั อกั ษร โดยไม่จำกดั ควำมยำว เขตข้อมลู เหล่ำน้ีมีตวั บ่งชี้ และรหัสเขตข้อมลู ย่อย (Tag) (ซึง่ ถ้ำมีกำรซำ้ ของเขตข้อมลู จะ ใช้ (R = Repeatable) ตอ่ ท้ำย หมำยถึง สำมำรถใช้เขตข้อมลู (Tag) หรือรหสั เขตข้อมูลยอ่ ยน้ันซำ้ ได้ เช่น ในระเบียนหน่ึง มีโน้ตได้หลำยรำยกำร นัน่ คอื ใชเ้ ขตข้อมูล 500 ซ้ำได้ และถำ้ มี (NR = Non Repeatable) ตอ่ ท้ำย หมำยถึง สำมำรถใช้เขตข้อมลู หรือรหสั เขตข้อมลู ยอ่ ยนนั้ ได้เพียงครั้ง เดียว เชน่ ในระเบียนหนึง่ มชี อ่ื ผู้แตง่ ไดเ้ พียงคนเดียว น่ันคือใช้เขตข้อมูล 100 ซำ้ ไมไ่ ด)้ 3. ระบบการจัดหมวดหมู่ทรัพยากรสารสนเทศระบบทศนยิ มดิวอี้ (Dewey Decimal Classification) การจัดหมวดหมูร่ ะบบทศนยิ มของดวิ อ้ี (Dewey Decimal Classification) เรียกยอ่ ๆ วำ่ ระบบ D.C. หรือ D.D.C. เปน็ ระบบทห่ี ้องสมุดใชใ้ นกำรจัดหมวดหมู่ทรัพยำกร สำรสนเทศประเภทหนงั สือทั่วไป ตำรำวิชำกำร หนังสอื อ้ำงอิง วทิ ยำนิพนธ์ รำยงำนกำรวจิ ัย รำยงำน กำรประชมุ สัมมนำ รำยงำนประจำปี หนังสือครบรอบ หนังสอื ทีร่ ะลึก หนงั สืออนสุ รณ์ งำนศพ ฯลฯ ระบบทศนยิ มดวิ อีจ้ ัดแบง่ เน้อื หำของศำสตรต์ ่ำง ๆ ออกเป็น 10 หมวดใหญ่ กำหนดตวั เลขเป็น สญั ลักษณ์ (Pure Notation) แทนเนอื้ หำหมวดหมตู่ ำ่ ง ๆ โดยแบ่งหมวดหมจู่ ำกหมวดใหญไ่ ปหำ หมวดย่อย และอำจจะมจี ุดทศนยิ มเพิ่มเตมิ เพ่ือเป็นตวั แทนเน้อื หำในหมวดย่อย ให้มีเนอ้ื หำ เฉพำะเจำะจงย่งิ ขน้ึ ดงั นี้คอื (ในท่ีน้ีขอยกตัวอยำ่ งใหเ้ ห็นวิธีกำรแบง่ เนื้อหำ เพยี งครำ่ ว ๆ นอกนนั้ ให้ ศกึ ษำไดใ้ นคู่มือแผนกำรแบ่งหมู่ Dewey Decimal Classification and Relative Index. 23nd ed.)

19 1) หมวดใหญ่ (Classes) หรอื กำรแบ่งครงั้ ท่ี 1 แบง่ สรรพวิชำออกเปน็ ประเภทใหญ่ ๆ 10 หมวด โดยใช้ตัวเลขหลกั รอ้ ยเปน็ สัญลกั ษณ์ ดงั นี้ 000 เบ็ดเตลด็ หรอื ควำมรู้ทั่วไป 100 ปรชั ญำ 200 ศำสนำ 300 สังคมศำสตร์ 400 ภำษำศำสตร์ 500 วทิ ยำศำสตร์ 600 วิทยำศำสตร์ประยุกต์ หรอื เทคโนโลยี 700 ศิลปกรรมและกำรบนั เทิง 800 วรรณคดี 900 ประวตั ิศำสตร์ 2) หมวดยอ่ ย (Division) หรอื กำรแบ่งคร้งั ท่ี 2 คือกำรแบ่งหมวดใหญ่ ๆ แต่ละหมวด ออกเปน็ 10 หมวดยอ่ ย รวมเปน็ 100 หมวดย่อย โดยใชต้ วั เลขหลักสบิ แทนสำขำวชิ ำต่ำง ๆ ดงั ตอ่ ไปนี้ ดังตัวอยำ่ ง หมวดย่อย 300 ออกเป็นหมู่ย่อยดังน้ี 310 สถติ ิท่วั ไป 320 รฐั ศำสตร์ 330 เศรษฐศำสตร์ 340 กฎหมำย 350 รฐั ประศำสนศำสตร์ กำรบริหำรรฐั กจิ 360 ปญั หำสังคมและกำรบริกำรสงั คม 370 กำรศึกษำ 380 กำรพำณชิ ย์ กำรสือ่ สำร กำรขนสง่ 390 ขนบธรรมเนียม ประเพณี นทิ ำนพืน้ เมือง คตชิ นวทิ ยำ 3) หมูย่ อ่ ย (Section) หรือ กำรแบง่ ครั้งที่ 3 คือ กำรแบง่ หมวดยอ่ ยแตล่ ะหมวด ออกเปน็ 10 หมยู่ ่อย รวมเปน็ 1,000 หมู่ย่อย โดยใชเ้ ลขหลักหน่วยแทนสำขำวิชำ ดงั ตัวอย่ำง หมวดย่อย 330 ออกเป็นหมู่ย่อยดงั นี้ 330 เศรษฐศำสตร์ 331 เศรษฐศำสตร์แรงงำน 332 เศรษฐศำสตรก์ ำรเงิน 333 เศรษฐศำสตร์ท่ีดนิ 334 สหกรณ์ 335 ระบบสงั คมนิยมและระบบท่ีเกี่ยวข้อง 336 กำรคลงั ของรัฐ 337 เศรษฐศำสตรร์ ะหว่ำงประเทศ 338 ผลผลติ ทำงกำรเกษตร 339 เศรษฐศำสตร์มหภำค

20 4) จดุ ทศนยิ ม หรอื กำรแบ่งครงั้ ที่ 4 จำกกำรแบ่งเปน็ หมู่ย่อยหรอื กำรแบ่ง ครงั้ ท่ี 3 ยงั สำมำรถแบ่งให้ละเอียดออกไปโดยใชจ้ ดุ ทศนยิ ม เพยี งระบเุ นื้อหำเฉพำะเจำะจง ดงั ตวั อย่ำง หม่ยู ่อย 332 แบง่ ออกเป็นจุดทศนยิ ม ดงั นี้ 332 เศรษฐศำสตรก์ ำรเงนิ 332.1 ธนำคำรและกำรธนำคำร 332.11 ธนำคำรกลำงของประเทศ ธนำคำรแหง่ ชำติ 332.12 ธนำคำรพำณิชย์ 332.178 บรกิ ำรพเิ ศษ เชน่ บัตรเครดิต 332.2 สถำบนั กำรเงินเฉพำะลักษณะ 332.21 ธนำคำรออมสนิ 332.3 สถำบันกำรให้เครดติ ทำงกำรเงินและกำรกู้เงนิ 332.4 เงนิ ตรำ 332.6 เงนิ ลงทุนและกำรลงทุน 332.67 กำรลงทุนจำแนกตำมสำขำของกำรลงทนุ 332.673 กำรลงทนุ ระหวำ่ งประเทศ 332.678 คูม่ ือแนะนำกำรลงทุน กำรทำนำยสภำพเศรษฐกิจ สตู รกำรวำงแผน กำรลงทนุ ระบบสญั ลกั ษณเ์ ฉพาะ (Local Call Number) กำหนดใชอ้ ักษรย่อหรือคำอำ่ นเป็นสัญลกั ษณ์แทนเนื้อหำ และชอ่ื คอลเลคชน่ั ของทรพั ยำกรสำรสนเทศลกั ษณะพิเศษประเภทอ่ืน ๆ ท้ังนเ้ี พ่ือเพิ่มควำมสะดวกและเป็นประโยชนต์ อ่ งำนหอ้ งสมุดในกำรจัดเก็บและกำรใหบ้ ริกำร ดังต่อไปนี้ 1. ใช้อักษร “BS” เป็นสัญลกั ษณ์แทนหนงั สือประเภท Book Showroom 2. ใช้อักษร “CTO” เปน็ สัญลกั ษณแ์ ทนหนงั สือ ประเภทกำร์ตูน 3. ใช้อกั ษรย่อ “น” หรือ “Fic” เปน็ สญั ลกั ษณ์แทนทรัพยำกรฯ ประเภทนวนิยำย หรอื Fiction 4. ใช้อักษรยอ่ “ด” หรอื “E” เปน็ สัญลักษณ์แทนทรัพยำกรฯ ประเภทหนงั สือเดก็ หรือ Juvenlie 5. ใช้อักษรยอ่ “ร.ส.” หรือ “S.C.” เป็นสญั ลักษณ์แทนทรัพยำกรฯ ประเภทรวมเรอ่ื งส้ัน หรือ Story Collections การกาหนดเลขผแู้ ตง่ เลขผูแ้ ต่ง (Author Number) เป็นกำรจำแนกทรัพยำกรสำรสนเทศท่มี เี น้ือหำเดียวกนั ออกตำมอักษรของรำยกำรหลกั (Main Entry) โดยจำแนกตำมช่อื ตน้ ของผแู้ ต่งสำหรับทรพั ยำกร ภำษำไทย หรอื ชื่อสกลุ ของผู้แตง่ สำหรับทรพั ยำกรภำษำตำ่ งประเทศ หรือชื่อเร่ือง ในกรณีเป็นรำยกำร ย่อหนำ้ คำค้ำง (Hanging Indention) พรอ้ มท้งั ระบุปพี ิมพเ์ พอื่ จำแนกควำมแตกต่ำงของหนังสอื ที่ จดั พิมพ์หลำยคร้ัง กำรกำหนดเลขผแู้ ตง่ จะต้องกำหนดจำกคมู่ อื กำรกำหนดเลขผู้แตง่ ท่เี ป็นทยี่ อมรบั ในวงวิชำชพี ทัว่ ไป คู่มอื ที่ใช้กำหนดเลขผ้แู ตง่ ประกอบด้วย

21 1. ตำรำงเลขผ้แู ต่งหนงั สือภำษำไทยสำเรจ็ รูป ของหอสมุดแห่งชำติ 2. Cutter-Sanborn three-figure author table การกาหนดหัวเรื่อง หัวเรอ่ื ง (Subject Heading) เป็นศพั ท์ควบคุมท่กี ำหนดข้นึ ใช้แทนคำคน้ หรือ คำสำคัญทป่ี รำกฏในเน้ือหำของทรัพยำกร แต่มีควำมหมำยเหมอื นหรอื ใกล้เคียงกนั หัวเรื่องจงึ นบั ได้ ว่ำเป็นตวั แทนเนอ้ื หำของทรพั ยำกรสำรสนเทศที่มคี วำมละเอยี ดลึกซงึ้ มำกกว่ำเลขเรียกหนงั สือ ทำหน้ำท่เี ปน็ จุดสบื ค้นสำรสนเทศที่สำคัญ และยงั เปน็ ดรรชนที ่ีชีร้ ะบวุ ่ำมสี ำรสนเทศทตี่ ้องกำรใน ฐำนขอ้ มูลทรัพยำกรหรือไม่ มีจำนวนมำกน้อยเพยี งใด ดังน้ัน กำรกำหนดหัวเรือ่ งจึงมคี วำมสำคญั ใน กำรวเิ ครำะห์ทรพั ยำกรสำรสนเทศ 1. วธิ ีกำหนดหวั เรื่อง ในกำรกำหนดหวั เรื่องทรัพยำกรสำรสนเทศแต่ละรำยกำร บรรณำรกั ษ์จะต้องวิเครำะห์ แนวคิดสำคัญของทรพั ยำกรสำรสนเทศก่อน โดยต้องตรวจสอบกบั คู่มือหัวเร่ือง ทีห่ นว่ ยงำนกำหนดใช้ ร่วมกัน เพื่อให้ได้หวั เร่ืองท่เี ป็นมำตรฐำน มคี วำมเปน็ เอกภำพในดำ้ นรปู แบบและลักษณะกำรใชภ้ ำษำ และยงั ควรคำนึงถงึ ควำมเหมำะสมและสอดคล้องกบั ควำมตอ้ งกำรของผูใ้ ช้ห้องสมดุ สำหรับกรณที ี่ไม่ ปรำกฏหัวเร่ืองในคู่มือหัวเร่ืองที่กำหนดให้ใช้ บรรณำรักษ์สำมำรถกำหนดหวั เรื่องชั่วครำวและรำยกำร คำทเ่ี กย่ี วข้องใช้ได้ โดยลงในเขตข้อมูล 653 และหลงั จำกนั้นควรนำเสนอใหผ้ มู้ หี น้ำที่ในกำรพจิ ำรณำ กำหนดหวั เร่อื ง เช่น คณะทำงำนกลุ่มวเิ ครำะห์ทรัพยำกรสำรสนเทศ ห้องสมุดสถำบนั อุดมศึกษำ เพื่อ ร่วมกนั พิจำรณำกำหนดเป็นหัวเรอ่ื งใหมใ่ นคูม่ ือ หวั เรอื่ งต่อไป พรอ้ มท้งั ควรจัดทำบญั ชคี ำศัพทห์ วั เรื่องชั่วครำว และเชื่อมโยงไปยงั คำศัพทค์ วบคมุ ที่ใช้เป็นหัวเรอ่ื ง ทีเ่ รยี กว่ำ “รำยกำรโยงดเู พ่ิมเติมท่ี” ไว้เพือ่ เป็นกำรควบคมุ หลกั ฐำนบัญชหี วั เรอ่ื ง ที่กำหนดให้ใช้และยังไมม่ ีกำรกำหนดใชไ้ ว้ด้วย คมู่ ือท่ีใช้ ในกำรกำรกำหนดหวั เรื่อง ประกอบด้วย 1.1 หวั เรอ่ื งออนไลนข์ องคณะทำงำนฝ่ำยวเิ ครำะหท์ รัพยำกรสำรสนเทศ ห้องสมุด สถำบันอุดมศกึ ษำเปดิ เวบ็ ไซต์ https://webhost2.car.chula.ac.th/thaiccweb/main.php 1.2 Library of Congress Subject Headings 23rd ed.

22 เร่ิม ตรวจรบั หนงั สอื และวัสดุประกอบท่มี ำพร้อมกับตวั เลม่ หนงั สอื ตัวเลม่ หนังสือ วัสดปุ ระกอบทมี่ ำพรอ้ มกบั ตัวเลม่ หนังสอื เช่น ซีดรี อม ซดี ี วีซีดี ดวี ดี ี ตรวจสอบควำมซ้ำ ไมม่ ี ตรวจสอบควำมสมบูรณข์ อง ในฐำนขอ้ มูล เนื้อหำในแผน่ วัสดุประกอบ ที่มำพรอ้ มกบั ตัวเลม่ หนังสือ ไม่สมบรู ณ์ สมบูรณ์ มี คืนฝำ่ ยโสตทศั นศึกษำแก้ไข/ ขอเปลย่ี นใหม่จำกผู้จัดจำหนำ่ ย สร้ำงระเบียนรำยกำรบรรณำนกุ รมเบอื้ งต้นในฐำนขอ้ มลู ระบบงำนจัดทำ รำยกำรทรพั ยำกรสำรสนเทศ (Cataloguing Module) ดำเนนิ กำรสง่ หนงั สอื ทม่ี วี ัสดุประกอบมำพรอ้ มตวั เล่ม ไปเสรมิ ปกและตดิ เทปแม่เหลก็ วเิ ครำะห์หมวดหมู/่ ใหห้ วั เรอ่ื งหนังสอื เขยี นเลขเรียกหนงั สอื ในตวั เล่มหนงั สือ เพ่มิ ฉบบั ใน Item (Add Item) ไมถ่ กู ตอ้ ง ตรวจสอบควำมถูกต้องและควำม แก้ไข สมบูรณใ์ นกำรบันทกึ ถูกตอ้ ง พมิ พ์เลขเรยี กหนงั สือ/ ติดสนั หนงั สอื เปลีย่ นสถำนะหนงั สอื สง่ ใหฝ้ ำ่ ยบรกิ ำรสำรสนเทศและวสั ดุประกอบ ทม่ี ำพรอ้ มหนงั สือสง่ ใหฝ้ ่ำยโสตทัศนศกึ ษำ ภำพท่ี 7 ผงั กระบวนกำรปฏิบัตงิ ำน (Work Flow) กำรสร้ำงระเบียนรำยกำรบรรณำนุกรม หนงั สอื ท่ีมีวัสดปุ ระกอบมำพร้อมกับตัวเล่มหนงั สือ

ผงั กระบวนการปฏิบัตงิ าน (Work Flow) ช่ือกระบวนการ กำรสรำ้ งระเบยี นรำยกำรบรรณำนุกรมหนงั สือท่มี ีวสั ดปุ ระกอบมำพรอ้ มกบั ข้อกาหนดสาคัญของกระบวนการ กำรสร้ำงระเบยี นรำยกำรบรรณำนกุ รมหนังสือท่ีมวี สั ดปุ ร ตัวชี้วดั สาคัญของกระบวนการ กำรสรำ้ งระเบยี นรำยกำรบรรณำนุกรมหนงั สือท่มี วี ัสดุประก ตำรำงท่ี 5 รำยละเอยี ดกระบวนกำรปฏิบัตงิ ำนตำมขน้ั ตอน ที่ ผงั กระบวนการ ระยะเวลา 1 เร เริ่ม 2 ตรวจรบั หนงั สือ และวัสดปุ ระกอบ 1 นำที/ เล่ม หนังสือ ทีม่ ำพร้อมกบั ตวั เล่มหนงั สือ 1. ตรวจน ให้ตรงตำ 2. กรณหี แยกเฉพำ สเี หลอื งต วสั ดปุ ระกอบทมี่ ำพรอ้ ม วสั ดปุ ระก ตวั เลม่ หนังสอื กับตวั เลม่ หนังสอื เช่น 1 นำที/ แผ่น หนงั สอื ซีดรี อม ซดี ี วซี ีดี ดีวีดี 1. ตรวจน วัสดุประก หนังสือให ฝำ่ ยโสตท

23 บตวั เลม่ หนังสือ ระกอบมำพร้อมกบั ตวั เลม่ หนังสอื มคี วำมถกู ต้อง กอบมำพรอ้ มกบั ตวั เลม่ หนังสอื มคี วำมถกู ตอ้ ง (รอ้ ยละ 95%) รายละเอยี ดงาน มาตรฐานคุณภาพงาน เอกสารทเี่ ก่ียวขอ้ ง ผรู้ ับผดิ ชอบ ริม่ กระบวนกำรทำงำน บรรณำรักษ์ หนงั สือ หนงั สอื บรรณำรักษ์ ไดร้ ับหนงั สือถกู ต้องครบถ้วน ใบสง่ สินค้ำ (PO) นบั ตวั เลม่ และรำยช่ือหนังสอื ตำมจำนวนใบส่งสินค้ำ (PO) ำมใบส่งสนิ ค้ำ (PO) วัสดปุ ระกอบทีม่ ำ หนังสือที่มีวสั ดปุ ระกอบมำ ให้ วัสดุประกอบท่มี ำพรอ้ มกบั ตวั พรอ้ มกบั ตวั เลม่ ำะตวั เล่มออกมำ (มีสติกเกอร์ เล่มหนงั สือ หนังสือ ตดิ ไวท้ ส่ี ันหนงั สือ) ไดร้ ับวัสดปุ ระกอบทม่ี ำพรอ้ ม แบบฟอร์มรำยชอื่ กอบทม่ี ำพรอ้ มกับตัวเล่ม กบั ตวั เลม่ หนังสือถกู ตอ้ ง สอ่ื โสตทศั น์แลและ ครบถ้วนตำมใบนำสง่ สอ่ื อเิ ล็กทรอนกิ ส์ นบั จำนวนและรำยช่อื (ใบนำส่ง) กอบที่มำพร้อมกับตวั เล่ม หถ้ กู ตอ้ งตำมใบนำส่งจำก ทัศนศกึ ษำ

ตำรำงท่ี 5 (ตอ่ ) ผงั กระบวนการ ระย 2 นำท ท่ี 3 ตรวจสอบควำม ไมม่ ี ซ้ำในฐำนข้อมลู ตรวจสอบควำมสมบรู ณ์ มี ของเนอ้ื หำในแผน่ วัสดุ ประกอบท่มี ำพรอ้ มกับตวั สมบูรณ์ เล่มหนังสือ ไม่สมบูรณ์ 2 นำท แก้ไขแล้ว คืนฝำ่ ยโสตทัศนศกึ ษำแกไ้ ข/ ขอเปลยี่ นใหม่ จำกผู้จดั จำหนำ่ ย

24 ยะเวลา รายละเอียดงาน มาตรฐานคุณภาพงาน เอกสารที่ ผรู้ บั ผิดชอบ ท/ี เล่ม ก่ียวข้อง บรรณำรกั ษ์ หนงั สือ ตรวจสอบครบทกุ ชอ่ื เรอื่ ง/ สืบค้นขอ้ มลู ที่มอี ยใู่ น เล่ม ร้อยละ 100 ฐำนขอ้ มลู เดิมถ้ำพบว่ำมี อยู่ในฐำนเดิม ให้ตรวจสอบ ควำมถกู ตอ้ งว่ำเปน็ หนังสอื เลม่ เดียวกันหรือไมถ่ ำ้ ใช่ทำ กำรเพม่ิ ฉบับ หรอื Add Item โดยเพม่ิ บำร์โค้ด และเลขทะเบยี น วสั ดุประกอบทีม่ ำพรอ้ มกับ วสั ดปุ ระกอบทีม่ ำพรอ้ มกบั ตัวเลม่ หนงั สอื ตัวเลม่ หนังสือ 1. ตรวจเช็คสภำพแผน่ ตรวจสอบควำมสมบูรณก์ ำร ว่ำมแี ตกหกั ชำรุดหรือไม่ ใช้งำนของแผน่ ซีดรี อม, ซดี ี ที/แผน่ หำกพบปัญหำดังกล่ำวให้ ร้อยละ 100 สง่ คนื ฝำ่ ยโสตฯ ดำเนนิ กำร แก้ไข หรอื ขอเปล่ียนใหม่ จำกตัวแทนจำหน่ำยพรอ้ ม ตัวเล่มหนังสือ 2. ตรวจเช็คแผ่นมอี ำกำร สะดุด กระตกุ หรือไม่

ตำรำงท่ี 5 (ตอ่ ) ผังกระบวนการ ระยะเวลา รา ท่ี 4 15 นำที/เลม่ ลงรำยกำรบ 2 วัน/1 PO หลกั เกณฑ สร้ำงระเบียนรำยกำรบรรณำนกุ รมเบ้อื งตน้ ในฐำนขอ้ มลู แองโกลอเม ระบบงำนจดั ทำรำยกำรทรัพยำกรสำรสนเทศ 2 (Anglo-A (Cataloging Module) Rules) หร MARC21 ( 5 นำส่งหนังสอื ที่มีวัสดุประกอบมำพร้อมกบั ตวั เล่ม Catalogin ดำเนินกำรเสริมปกและตดิ เทปแม่เหล็ก ทำกำรบันท Bib ให้เขีย ของหนงั สือ ทะเบยี น 1. ดำเนินก ปกออ่ นให้เ 2. ตดิ เทป หนังสอื

25 ายละเอยี ดงาน มาตรฐานคณุ ภาพงาน เอกสารท่เี กยี่ วขอ้ ง ผู้รบั ผิดชอบ บรรณำนกุ รมตำม รำยกำรบรรณำนกุ รม คูม่ อื หลกั เกณฑก์ ำรลงรำยกำรแบบ บรรณำรักษ์ ฑ์กำรลงรำยกำรแบบ หนงั สอื ในฐำนข้อมูล แองโกลอเมริกัน ฉบบั พมิ พค์ รัง้ ท่ี 2 มริกัน ฉบบั พิมพ์ครั้งที่ หอ้ งสมดุ อตั โนมตั ิ (Walai (Anglo-American Cataloging American Cataloging Autolib) มีควำมถกู ตอ้ ง Rules) หรอื AACR2 และ รอื AACR2 และ ครบถว้ นสมบรู ณ์ MARC21 (Machine Readable (Machine Readable รอ้ ยละ 95 Cataloging) ng) ในฐำนข้อมูล และ ทกึ รำยกำร จะได้เลข ยนเลข Bib หนำ้ ปกใน อทกุ เลม่ เหนือเลข กำรเสรมิ ปกหนงั สอื 1. เพิ่มควำมแข็งแรง แบบฟอร์มส่งทรพั ยำกร พนกั งำนเขำ้ ปก เป็นปกแข็ง ให้กบั หนงั สือใหม่ทเ่ี ป็น และเย็บเลม่ ปแม่เหล็กในตัวเล่ม ปกอ่อนในสว่ นของปก 2. นำทรพั ยำกรทไี่ มผ่ ำ่ น กำรยมื ที่ถกู ตอ้ งตำม ระเบียบออกจำก หอ้ งสมุดไมไ่ ด้

ตำรำงที่ 5 (ตอ่ ) ผังกระบวนการ ระยะเวลา ร ที่ 30 นำที/เลม่ 1. วิเครำะห ระบบดวิ อ/้ี 6 โดยใช้คมู่ ือป 2. เขยี นเลข วเิ ครำะหห์ มวดหม/ู่ ให้หวั เรื่องหนังสอื ไดล้ งในตวั เล เขียนเลขเรียกหนงั สอื ในตัวเลม่ หนังสอื ในหนำ้ ปกใน 23) 7 1 นำที/เล่ม 1. กรณีทม่ี ีห เพม่ิ ฉบบั ใน Item หรือฉบับ โดย ฉบบั ที่หน้ำ It วัสดปุ ระกอบ ฐำนขอ้ มลู ใหท้ ลงรำยกำรบร 2. วัสดุประก ร่วมกบั ตัวเลม่ อตั โนมตั ิ Wal เดียวกับหนงั ส ที่หนำ้ Item

26 รายละเอยี ดงาน มาตรฐาน เอกสารท่เี ก่ียวขอ้ ง ผู้รับผิดชอบ คณุ ภาพงาน หห์ มวดหมูต่ ำมระบบทศนิยม 1. คู่มอื ดีดซี ี 23 : บรรณำรกั ษ์ เลขผแู้ ตง่ / กำหนดหัวเรื่อง รอ้ ยละ 95 กำรแบง่ หมู่หนังสอื และแผน บรรณำรักษ์ ประกอบ ของหนังสอื กำรแบ่งหมูร่ ะบบดวิ อี้ ขหม/ู่ เลขผแู้ ตง่ ที่วิเครำะห์ ได้มำตรฐำนตำม 2. ตำรำงเลขผ้แู ตง่ หนงั สอื ล่มหนังสือ หลกั เกณฑก์ ำรลง ภำษำไทยสำเร็จรูปของหอสมดุ น และหน้ำลบั เฉพำะ (หนำ้ รำยกำร แห่งชำติ 3. Cutter-Sanborn three- figure author table 4. หวั เร่อื งออนไลนข์ อง คณะทำงำนฝ่ำยวิเครำะห์ ทรพั ยำกรสำรสนเทศ หอ้ งสมุด สถำบนั อุดมศกึ ษำ 5. Library of Congress Subject Headings 23rd ed. หนงั สอื แล้วใหท้ ำกำรเพมิ่ ฉ. ยเพม่ิ บำร์โคด้ เลขทะเบียน tem สำหรับกรณหี นังสอื ทีม่ ี บมำพรอ้ มกบั ตวั เลม่ ทไี่ ม่มใี น ทำกำรวิเครำะหห์ มวดหมแู่ ละ รรณำนุกรมใหม่ กอบที่มำกบั หนงั สอื ตอ้ งใช้ มหนงั สอื ในระบบห้องสมดุ lai Autolib ให้ลง Bib สอื โดยเพม่ิ บำรโ์ คด้ เลขเรียก

ตำรำงที่ 5 (ตอ่ ) ท่ี ผังกระบวนการ ระยะเวลา ราย 5 นำที/เล่ม 1. ตรวจส 8 รำยกำรบร หลักเกณฑ ตรวจสอบควำมถกู ต้องและ ไมถ่ ูกตอ้ ง และ MARC ควำมสมบูรณ์ในกำรบนั ทกึ แก้ไข ห้องสมุดอตั ถูกต้องให้เข ทำรำยกำร 2. ตรวจส ผิดพลำดใน ถูกตอ้ ง99999999 ผดิ พิมพ์ตก 9 30นำที/42 เล่ม 1. จดั พิมพ จำกระบบจ พิมพ์เลขเรยี กหนังสอื /ติดสนั หนงั สอื (Walai Au 2. ตดิ เลขเ ของหนงั สอื ตดิ เทปใสท 1 นำท/ี เลม่ 1. ดำเนินก 10 ใหฝ้ ่ำยบริก เปลย่ี นสถำนะหนงั สอื สง่ ใหฝ้ ่ำยบริกำร 1 นำที/1แผ่น 2. ดำเนินก สำรสนเทศและวสั ดุประกอบที่มำพร้อมหนังสือ ทมี่ ำพรอ้ มก ส่งให้ฝ่ำยโสตทศั นศกึ ษำ ฝำ่ ยโสตทศั

27 ยละเอียดงาน มาตรฐาน เอกสารทีเ่ ก่ยี วข้อง ผ้รู ับผิดชอบ คุณภาพงาน บรรณำรกั ษ์ สอบขอ้ มลู กำรลง แบบบันทกึ กำร รรณำนกุ รมตำม ร้อยละ 95 ตรวจสอบกำรพมิ พ์ ฑ์มำตรฐำน AACR2 ของหนังสอื C21ในฐำนขอ้ มลู ที่ตรวจสอบทัง้ หมด ตโนมัติหำกไม่ ข้ำไปแก้ไขที่ระบบ รใหมอ่ ีกครง้ั สอบควำมถกู ตอ้ ง/ นกำรสะกดคำ พมิ พ์ กหลน่ พเ์ ลขเรียกหนงั สือ 1. หนงั สือพร้อมที่ ฟอรม์ นำส่งหนังสอื ผู้ปฏบิ ตั ิงำนห้องสมุด จดั ทำบำร์โค้ค จะใหบ้ รกิ ำร และสอื่ โสตทศั น์ ผปู้ ฏบิ ัตงิ ำนหอ้ งสมดุ utolib- Spinlabel) 2. ส่อื โสตทัศน์ พร้อมแนบรำยชือ่ เรยี กหนงั สือทส่ี นั พร้อมจะให้บริกำร หนงั สอื และ อดำ้ นข้ำงเสรจ็ แล้ว ส่อื โสตทัศน์ ทบั อีกคร้งั กำรสง่ ตวั เล่มหนังสอื กำรสำรสนเทศ กำรวัสดปุ ระกอบ กับหนงั สอื สง่ ให้ ศนศ์ ึกษำ

28 ขน้ั ตอนการปฏบิ ัติงาน ข้ันตอนกำรปฏบิ ัตงิ ำน กำรสรำ้ งระเบยี นรำยกำรบรรณำนุกรมหนงั สือทม่ี ีวสั ดุประกอบมำ พร้อมกับตวั เลม่ หนงั สือ มีรำยละเอียดในกำรปฏบิ ัติงำน ดงั นี้ 1. ขน้ั ตอนตรวจรบั ทรพั ยากรสารสนเทศ 1.1 รบั หนงั สือท่ีมีวสั ดุประกอบมำพร้อมกบั ตัวเลม่ โดยแยกออกมำจะมีสัญลักษณ์ ตดิ ไว้ (มสี ตกิ เกอรส์ เี หลืองตดิ อยู่ท่ีสนั หนงั สอื ) จำกผปู้ ฏบิ ตั งิ ำนหอ้ งสมุดในฝ่ำยพฒั นำทรัพยำกร สำรสนเทศ 1.2 รบั วสั ดุประกอบที่มำพรอ้ มกบั ตวั เล่มหนงั สอื ที่ลงทะเบียน และตดิ บำร์โค้ด เลขเรยี กเรียบรอ้ ยแล้วจำกฝ่ำยโสตทศั นศกึ ษำ 2. ขนั้ ตอนการตรวจสอบความซา้ ในฐานข้อมูลระบบ Walai Autolib ให้ตรวจสอบก่อนวำ่ หนังสือท่ีจะลงรำยกำรนัน้ มีอยู่ในฐำนข้อมูลแล้วหรอื ไม่ โดยสบื ค้นหำ หนังสือที่ต้องกำรค้นในโปรแกรม Walai Autolib มขี น้ั ตอนกำรตรวจสอบดงั นี้ 2.1 คลกิ๊ ที่ งานจดั ทารายการ เลือก สบื ค้นระเบียนบรรณำนุกรม ภำพท่ี 8 กำรสืบค้นระเบยี นบรรณำนุกรม

29 2.2 เลือกชอ่ งทำงกำรสืบคน้ ได้จำก ช่ือเร่อื ง, ช่ือผู้แตง่ , ISBN, บำร์โคด้ และคำสำคญั แลว้ คลิกท่ี ปุม่ สืบค้น แนวการสืบคน้ มีดงั น้ี ชื่อเร่ือง, ชื่อผแู้ ต่ง, ISBN, บาร์โคด้ และคาสาคญั แลว้ คลิกที่ ป่ มุ สืบคน้ ภำพที่ 9 สบื ค้นหนงั สือ 2.3 คลกิ “สืบคน้ ” ถำ้ ปรำกฏรำยช่ือหนังสือตรงกบั คำสืบค้น ใหค้ ลิกขวำ “แกไ้ ข ระเบยี น” เพื่อทำกำรตรวจสอบรำยละเอยี ดทำงบรรณำนุกรมวำ่ เป็นเลม่ เดยี วกันหรือไม่ ดงั ภำพ

30 ภำพท่ี 10 หนำ้ จอเลือกชื่อหนงั สอื ท่ตี ้องกำรแก้ไข 2.4 ทำกำรตรวจสอบทีล่ ะ Tag มีรำยละเอียดเหมือนกับตัวเลม่ ใหมห่ รอื ไม่ หำก รำยละเอยี ดทำงบรรณำนุกรมถูกต้องเหมือนกบั ตวั เลม่ ใหม่ ให้ทำกำรเพ่มิ ฉบบั หรอื Add Item เพื่อ ไม่ให้เกิดควำมซ้ำซ้อน คลกิ ที่เมนู ด้ำนบน เพ่ือแสดงรำยกำรข้อมลู Item ของหนังสือเล่มนั้น จะปรำกฏหนำ้ จอดงั ภำพท่ี 11 และถา้ ไมใ่ ช่ บรรณำรักษ์ทำกำรวิเครำะห์เลขหมแู่ ละลงรำยกำร บรรณำนกุ รมในฐำนข้อมูลต่อไป

31 ตรวจสอบรายการ บรรณานุกรม ภำพท่ี 11 หน้ำจอกำรตรวจสอบรำยละเอียดบรรณำนุกรม และกำรเพิ่มฉบับ 2.5 ทำกำรเพิ่มฉบับ หรอื Add Item โดยคลิกท่ี “เพิ่มฉบบั ” แลว้ จะขนึ้ หนำ้ ต่ำง เลก็ ๆ มำให้กรอกรหสั บำรโ์ ค้ด และเลขทะเบยี นของหนงั สือ แลว้ คลกิ “ตกลง” จะปรำกฏหนำ้ จอ ดงั ภำพ ภำพที่ 12 หนำ้ จอกำรเพม่ิ ฉบับ หรือ Add Item

32 2.6 หำกจำนวนฉบับ และสถำนะยงั ไม่ถูกต้อง ใหท้ ำกำรแก้ไข โดยคลิก “แกไ้ ข” และทำกำรแก้ไขฉบับที่ สถำนะทรพั ยำกรให้ถกู ต้องดงั ภำพ ภำพท่ี 13 หนำ้ จอกำรแกไ้ ขฉบบั ที่ และสถำนะทรัพยำกรให้ถูกต้อง 3. การสรา้ งระเบยี นบรรณานกุ รมหนังสือใหม่เข้าสู่ฐานข้อมลู ในปี พ.ศ. 2560 สำนักหอสมุด มหำวทิ ยำลัยบรู พำ ได้นำโปรแกรมระบบห้องสมดุ อัตโนมัติ Walai Autolib เขำ้ มำใช้ในกำรจดั กำรฐำนข้อมลู ทรัพยำกรห้องสมุด ประกอบดว้ ยชุดโปรแกรมย่อย (Module) ท่เี ปน็ พ้ืนฐำนในกำรทำงำนหลกั 5 ชุดโปรแกรม คอื (1) ระบบงำนจดั หำ (Acquisition Module) (2) ระบบงำนจัดทำรำยกำร (Cataloging Module) (3) ระบบงำนยืม-คนื (Circulation Module) (4) ระบบงำนวำรสำร (Serial Control Module) และ (5) ระบบกำรสืบคน้ รำยกำรออนไลน์ (Online Public Access Catalog Module) ซ่งึ ในบทนจ้ี ะกลำ่ วถึงเฉพำะระบบงำนจัดทำรำยกำร (Cataloging Module) ซึ่งเปน็ โปรแกรมทใ่ี ชใ้ นกำรบันทึกข้อมูลบรรณำนุกรมหนังสือเข้ำ สูฐ่ ำนขอ้ มลู โดยจะบันทึกรำยละเอยี ดสื่อ รำยละเอยี ดทะเบียนสอื่ รำยละเอียดกำรพิมพ์ เปน็ ต้น ทั้งน้ี เพื่อควำมสะดวกในกำรค้นหำทรัพยำกรห้องสมุด โดยมบี รรณำรกั ษ์ เปน็ ผ้รู บั ผดิ ชอบงำนในสว่ นนี้ กำร ทำรำยกำรสบื คน้ ทรัพยำกรสำรสนเทศ 1 รำยกำรจะมีข้นั ตอนกำรทำงำนดงั น้ี 3.1 ขน้ั ตอนการใช้งานระบบงานการจัดทารายการการทรพั ยากรสารสนเทศ (Cataloging Module) ในระบบห้องสมุดอัตโนมตั ิ Walai Autolib 3.1.1 กำรจดั ทำเท็มเพลท เท็มเพลท คือ ตน้ แบบทส่ี ำมำรถเกบ็ ข้อมลู ท่ีต้องเพ่ิมเข้ำไปใน Worksheet บ่อย ๆ เชน่ เขตข้อมลู , Indicator และเขตข้อมูลย่อย และในกำรเริ่มกำรลงรำยกำรบรรณำนกุ รมใหมน่ ้นั

33 ผู้ใช้งำนตอ้ งเลอื กเท็มเพลทให้ตรงกับประเภทของทรัพยำกรที่จะลงรำยกำรบรรณำนกุ รม ซึง่ จะช่วย อำนวยควำมสะดวกในกำรจดั ทำรำยกำรระเบยี นบรรณำนุกรมใหม่ โดยผใู้ ช้งำนสำมำรถเรียกใช้ เทม็ เพลททม่ี ีอยูใ่ นระบบได้ ดงั นั้นผใู้ ช้สำมำรถเลอื กใชเ้ ทม็ เพลทได้ตำมควำมเหมำะสม ตำมกำรใชง้ ำน ดังภำพ 1. คลกิ ท่ไี อคอน WALAI Autolib 2. ปรำกฏหน้ำจอเข้ำสู่ระบบ ใสช่ ่อื ผ้ใู ช้ และรหสั ผ่ำน ดงั ภำพ ภำพท่ี 14 หนำ้ จอเข้ำสรู่ ะบบจดั ทำเท็มเพลท 3. เลือกเมนู งำนจัดทำรำยกำรแลว้ คลกิ เลอื ก “เท็มเพลท” ภำพท่ี 15 หน้ำจอแสดงเมนูเทม็ เพลท

34 4. กำรต้งั ค่ำ Default และกำรเรยี กใชเ้ ทม็ เพลท กำรตัง้ ค่ำ Default คอื กำรตั้งคำ่ ให้ Worksheet เรียกใช้เทม็ เพลทท่ถี ูกตั้งค่ำเปน็ Default ทุกคร้ังทที่ ำกำรสรำ้ งระเบียนบรรณำนุกรมใหม่ ผใู้ ชง้ ำนสำมำรถตงั้ คำ่ จำกหน้ำจอจดั กำรเทม็ เพลท ดงั ภำพ ให้เลอื กเทม็ เพลทท่ตี ้องกำรต้ังคำ่ แลว้ คลกิ ปุ่ม “Set Default” หรอื รปู Icon ทีเ่ ปน็ รูปดำวสีเหลอื ง บนแถบเครื่องมือ หรอื คลกิ ขวำ “Set Default” จะปรำกฏหนำ้ จอ ดงั ภำพ ภำพท่ี 16 หน้ำจอกำร Set Default เท็มเพลท 5. เมอื่ เลือกกำรต้งั คำ่ เท็มเพลท และทำกำรเลือกใช้เทม็ เพลท (Set Default) แลว้ จะได้ หน้ำจอ Worksheet กำรลงรำยกำรบรรณำนุกรม ดงั ภำพ ภำพที่ 17 หนำ้ จอ Worksheet ของเท็มเพลท หนังสอื

35 3.2 การสร้างระเบยี นรายการบรรณนุกรมหนงั สือที่มีวัสดุประกอบมาพร้อมกบั ตัวเลม่ หนังสือ กำรลงรำยกำรใน Tag ตำ่ ง ๆ ของหนงั สือหลัก (มีวสั ดุประกอบท่มี ำพร้อมกับตวั เลม่ หนังสอื ) ใหล้ งตำมกฎเกณฑ์กำรลงรำยกำรหนงั สอื ทั่วไปตำมปกติ ยกเว้น Tag 300 ใหเ้ พ่ิม เครอ่ื งหมำย + หลงั $c และตำมดว้ ย $e เคำะระยะ 1 เคำะ ตำมดว้ ยจำนวนแผน่ ของซีดี (ลงตำม ประเภทของแผน่ ซดี ีรอม ซงึ่ ฝ่ำยโสตทัศน์ศึกษำจะลงทะเบยี นวัสดปุ ระกอบท่มี ำพร้อมตวั เลม่ หนังสอื และกำหนดเลขมำให้ตำมประเภทของแผน่ ซดี ี-รอม เรียบร้อยแลว้ เช่น CDM2560, CDS2015, DVD5620 เป็นตน้ ) ก่อนนำวัสดุประกอบทม่ี ำพร้อมกับตัวเล่มหนังสอื มำลงรำยกำร ต้องทำกำร ตรวจสอบเน้ือหำและข้อมูลภำยในแผน่ วสั ดุนั้นให้ตรงกบั เล่มหนงั สอื ตัวอยำ่ งกำรลงรำยกำรเพม่ิ สำหรบั หนงั สือทมี่ ีวสั ดปุ ระกอบมำพร้อมกบั ตัวเล่ม เช่น - หนงั สือภำษำไทย Tag 300 $a 263 หนำ้ :$bภำพประกอบ ;$c26 ซม. +$eซดี ี-รอม 1 แผ่น (CDM2560) ถ้ำแผ่นซีดเี ปน็ CDM (Electronic Resource) ลงแบบนี้ +$eซดี ี-รอม 1 แผน่ (CDM2550) ถ้ำแผ่นซีดีเป็น Audio CD (Sound Recording) ลงแบบนี้ +$eออดิโอซดี ี 1 แผน่ (CDS2015) ถำ้ แผ่นซีดเี ปน็ VCD (Video Recording) ลงแบบนี้ +$eซดี ี-รอม 1 แผ่น (VCD2220) ถ้ำแผน่ ซีดีเปน็ DVD (Video Recording) ลงแบบนี้ +$eดีวีดี-รอม 1 แผน่ (DVD2420) - หนงั สอื ภำษำองั กฤษ Tag 300 $axii, 661 p. : $bill. ;$c27 cm. +$e1 CD-ROM (CDM2650) ถำ้ แผน่ ซีดีเปน็ CDM (Electronic Resource) ลงแบบน้ี + $e1 CD-ROM (CDM2650) ถ้ำแผน่ ซีดีเป็น Audio CD (Sound Recording) ลงแบบนี้ +$e2 Audio discs (CDS2015) ถำ้ แผ่นซีดเี ป็น VCD (Video Recording) ลงแบบน้ี + $e1 CD-ROM (VCD2120) ถ้ำแผน่ ซีดเี ป็น DVD-ROM (Video Recording) ลงแบบน้ี +$e1 DVD-ROM (DVD5620) 4. ขน้ั ตอนการวิเคราะห์หมวดหมู่และให้หัวเรื่องหนังสือ กรณหี นังสือ Book Showroom จะไม่ทำกำรวิเครำะหห์ มวดหมู่ และกำหนดหวั เร่ือง จะสรำ้ งระเบยี นรำยกำรบรรณำนุกรมเข้ำฐำนข้อมลู และกำหนดสญั ลักษณ์ของหนงั สอื เปน็ BS ใน Tag 090 เทำ่ นัน้ 4.1 กำรวิเครำะห์เนื้อหำทรพั ยำกรสำรสนเทศเพ่อื กำรจัดหมวดหมู่ และกำหนด หวั เรือ่ ง ตำมหลกั เกณฑ์ AACR2 และลงรำยกำรตำมรปู แบบ MARC21 โดยมีคมู่ ือประกอบกำรทำงำน ดงั น้ี 4.1.1 คู่มอื หลักเกณฑ์กำรลงรำยกำรบรรณำนุกรมแบบแองโกลอเมริกัน ฉบบั พิมพ์ครง้ั ท่ี 2 (Anglo-American Cataloging Rules) หรอื AACR2 4.1.2 คมู่ อื กำหนดเลขหมู่ ได้แก่ ดดี ซี ี 23: กำรแบง่ หมหู่ นงั สอื และแผนกำรแบ่งหมู่ ระบบทศนิยมดวิ อ้ี จำกต้นฉบับพมิ พค์ ร้ังท่ี 23 4.1.3 Anglo-Amaerican Cataloguing Rules 2nd ed. 4.1.4 MARC21 Format for Bibliographic Data: Including Guidelines for Content Designation

36 4.2 ระบบกำรจัดหมวดหมู่ทรพั ยำกรสำรสนเทศ ทรพั ยำกรสำรสนเทศในห้องสมุดมีหลำกหลำยประเภท เพื่อควำมสะดวกและเหมำะสมใน กำรจัดหมวดหม่แู ละกำรจัดคอลเลคช่ันตำมเน้ือหำและลักษณะของทรพั ยำกร จึงใช้ระบบกำรจัดทรพั ยำกรสำรสนเทศดงั น้ี 4.2.1 ระบบทศนยิ มดิวอ้ี 4.2.2 ระบบสัญลกั ษณ์เฉพำะ (Local Call Number) 4.3 กำรกำหนดเลขผู้แต่ง คู่มือท่ีใช้กำหนดเลขผแู้ ตง่ ประกอบด้วย 4.3.1 ตำรำงเขผแู้ ตง่ หนังสือภำษำไทยสำเร็จรูป ของหอสมดุ แห่งชำติ 4.3.2 Cutter-Sanborn three-figure author table 4.4 กำรกำหนดหัวเร่อื ง คู่มอื ท่ีใช้ในกำรกำหนดหวั เรอ่ื ง ประกอบดว้ ย 4.4.1 ออนไลน์ของคณะทำงำนฝ่ำยวเิ ครำะหท์ รัพยำกรสำรสนเทศ ห้องสมุด สถำบนั อุดมศกึ ษำเปดิ เว็บไซต์ https://webhost2.car.chula.ac.th/thaiccweb/main.php ใส่ช่ือผใู้ ช้, รหัสผำ่ น และ Verify Code คลิกเข้ำสู่ระบบ ภำพที่ 18 กำรเขำ้ ส่รู ะบบหัวเรือ่ งออนไลน์

37 - สบื คน้ หัวเรอื่ ง พิมพ์คำค้น แลว้ คลกิ ค้นหำ ภำพท่ี 19 ผลกำรสืบคน้ หัวเรอ่ื ง - ผลกำรคน้ หำ ระบบจะแสดงคำที่สำมำรถใช้เป็นหัวเร่ืองได้ เลขหม่หู นงั สอื คำที่ กวำ้ งกว่ำคำท่สี มั พันธ์กนั คำท่ีแคบกว่ำ เป็นต้น ภำพที่ 20 ผลกำรค้นหำหัวเร่ือง 4.4.2 Library of Congress Subject Headings 23rd ed

38 การบันทึกข้อมูลในรปู แบบ MARC21 ทำกำรลงรำยกำรทรัพยำกรสำรสนเทศ ซง่ึ มีรปู แบบ และมำตรฐำนในกำรลง รำยละเอียด ดังนี้ 1. เลอื กเมนู งำนจดั ทำรำยกำร และคลกิ “สร้างระเบยี นบรรณานกุ รมใหม่” เพ่อื ทำกำร สรำ้ งระเบียนบรรณำนุกรมใหม่ข้นึ มำ ภำพที่ 21 หน้ำจอกำรจัดทำรำยกำร 2. ระบบจะแสดงหน้ำจอ Worksheet กำรลงรำยกำรบรรณำนกุ รมใหม่ ซึ่งระบบได้ทำกำร กำหนด Tag เบื้องตน้ ไว้ใหแ้ ล้ว ดงั ภำพที่ 22 ภำพที่ 22 หนำ้ จอกำรใช้เมนูสร้ำงระเบยี บใหม่

39 3. ลงรำยละเอยี ดต่ำง ๆ ทำกำรเพิ่ม Tag หรือเพิ่มเขตข้อมูลให้คลิกขวำ “Add Tag” หรือ “เพ่มิ เขตข้อมูล” เมื่อทำกำรเมื่อทำกำรเพิม่ ข้อมูลแต่ละ Tag เรียบรอ้ ย ใหท้ ำกำรบนั ทึกที่ ไอคอน บนแถบเครื่องมือ จำกนัน้ จะขึน้ เลข Bib ID อยำ่ งอตั โนมตั ิ ดงั ภำพ เลข Bib ID ภำพที่ 23 หน้ำจอเสรจ็ สิ้นกำรลงรำยกำร 4. กำรเพมิ่ Item ของหนงั สือฉบบั แรก โดยคลกิ ทไี่ อคอน บนแถบเคร่ืองมือ จะปรำกฏหนำ้ จอ ดังภำพและคลิก “เพมิ่ ” ภำพที่ 24 หนำ้ จอกำรเพม่ิ Item ของหนงั สือ