127 DBD Accounting Dec 21 - Jan 23

DBD Accounting e-Magazine กองกำกับบัญชีธุรกิจ ฉบับที่ 127 เดือนธันวาคม 2565 - มกราคม 2566 ข่าวประชาสัมพั นธ์กรมพั ฒนาธุรกิจการค้า หน้า 1.การแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 23) 2 2.คู่มือการยื่นงบการเงินและสำเนาบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นประจำปี 2566 7 3. ปฏิทินกิจกรรม โครงการอบรม TFRS for NPAEs 8 8 งานสัมมนา “การส่งเสริมสำนักงานบัญชี สู่การเป็นสำนักงานบัญชีดิจิทัล\" 4.หนังสือ \"ก้าวสู่ศตวรรษใหม่ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า\" บทความ 9 เกร็ดความรู้จากการประชุมนักบัญชีโลก (Word Congress of Accountants) รอบรู้มุมต่างประเทศ 26 ทุจริตฟรุ๊ตเค้ก | Fruitcake Fraud Facebook Page Line OpenChat DBD Accounting กองกำกับบัญชีธุรกิจ DBD Accounting

ข่าวประชาสัมพันธ์ > DBD ACCOUNTING การแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 23) สรุปสาระสำคัญของการแก้ไขเพิ่มเติมในครั้งนี้ (มีผลใช้บังคับแล้วตั้งแต่วันที่ 7 ก.พ.2566) จำนวนขั้นต่ำของผู้เริ่มก่อการ มาตรา 1097 เดิม กำหนดให้มีผู้เริ่มก่อการอย่างน้อย 3 คน ใหม่ กำหนดให้มีผู้เริ่มก่อการอย่างน้อย 2 คน *ทั้งนี้ ส่งผลให้จำนวนผู้ถือหุ้นของบริษัทจำกัดลดลงเหลืออย่างน้อย 2 คนขึ้นไปด้วย หนังสือบริคณห์สนธิ การสิ้นผลของหนังสือบริคณห์สนธิ แบบบอจ.2 มาตรา 1099 เดิม หนังสือบริคณห์สนธิมี 2 ประเภท คือ 1.ประเภทไม่มีวันสิ้นผล (ไม่มีอายุ) 2.ประเภทสิ้นผลเมื่อไม่ได้จดทะเบียนจัดตั้งบริษัทภายใน 10 ปี ตามข้อตกลงของผู้เริ่มก่อการที่ระบุไว้ในแบบหนังสือบริคณห์สนธิ (บอจ.2) ใหม่ กำหนดให้หนังสือบริคณห์สนธิทุกฉบับต้องสิ้นผล ถ้าไม่ได้จดทะเบียนจัดตั้งบริษัทภายใน 3 ปี (นับแต่วันที่นายทะเบียนรับจดทะเบียนหนังสือบริคณห์สนธิ) ทั้งนี้ มีบทเฉพาะกาลกำหนดให้หนังสือบริคณห์สนธิที่ได้จดทะเบียนไว้ก่อนวันที่ 7 ก.พ.66 แต่ยังไม่ได้จดทะเบียนจัดตั้งบริษัท และยังไม่สิ้นผลตามข้อตกลง ไม่ให้จดทะเบียนบริษัทได้ภายใน 180 วัน นับแต่วันที่กฎหมายฉบับนี้ใช้บังคับ ใบหุ้น การลงชื่อในใบหุ้นของบริษัทจำกัด มาตรา 1128 1/3 เดิม กำหนดให้กรรมการอย่างน้อยหนึ่งคนลงลายมือชื่อ ใหม่ กำหนดให้กรรมการอย่างน้อยหนึ่งคนลงลายมือชื่อ และ ประทับตราของบริษัทถ้ามี For educational purposes only -2-

DBD ACCOUNTING สรุปสาระสำคัญของการแก้ไขเพิ่มเติมในครั้งนี้ (มีผลใช้บังคับแล้วตั้งแต่วันที่ 7 ก.พ.2566) (ต่อ) วิธีการบอกกล่าวเรียกประชุมผู้ถือหุ้น มาตรา 1175 เดิม การบอกกล่าวเรียกประชุมผู้ถือหุ้นทุกครั้งต้องส่งไปรษณีย์ตอบรับ และ ประกาศหนังสือพิ มพ์ แห่งท้องที่ ใหม่ กำหนดวิธีการบอกกล่าวเรียกประชุมผู้ถือหุ้นเป็น 2 กรณี ตามชนิดของใบหุ้น 1.กรณีมีใบหุ้นชนิดระบุชื่อเพี ยงอย่างเดียว เพิ่ มช่องทาง ให้ส่งไปรษณีย์ตอบรับหรือส่งถึงตัวผู้ถือหุ้น เว้นแต่มีข้อบังคับกำหนดให้ต้องประกาศหนังสือพิ มพ์ ด้วย 2.กรณีมีใบหุ้นชนิดออกให้แก่ผู้ถือ ให้โฆษณาในหนังสือพิ มพ์ แห่งท้องที่อย่างน้อยหนึ่งครั้งหรือในสื่ออิเล็กทรอนิกส์ด้วย องค์ประชุมใหญ่ผู้ถือหุ้น มาตรา 1178 เดิม ต้องมีจำนวนหุ้น 1 ใน 4 แห่งทุนของบริษัท (ไม่ได้กำหนดจำนวนคนเข้าประชุม) ใหม่ (เพิ่มเติม) ต้องมีจำนวนผู้ถือหุ้นหรือผู้รับมอบฉันทะจากผู้ถือหุ้นเข้าประชุมไม่น้อยกว่า 2 คน ระยะเวลาในการจ่ายเงินปันผล มาตรา 1201 เดิม ไม่มีกำหนดระยะเวลาจ่ายเงินปันผล ใหม่ กำหนดให้บริษัทต้องดำเนินการจ่ายเงินปันผลแก่ผู้ถือหุ้นให้เสร็จสิ้นภายใน 1 เดือน 2/3 นับแต่วันที่ที่ประชุมใหญ่หรือกรรมการลงมติแล้วแต่กรณี For educational purposes only -3-

DBD ACCOUNTING สรุปสาระสำคัญของการแก้ไขเพิ่มเติมในครั้งนี้ (มีผลใช้บังคับแล้วตั้งแต่วันที่ 7 ก.พ.2566) (ต่อ) การควบรวมบริษัทจำกัด ส่วนที่ 9 การควบรวมบริษัทจำกัด มาตรา 1238 - 1243 แก้ไขถ้อยคำจากคำว่า “ควบบริษัท” เป็น “ควบรวมบริษัท\" \"ส่วนที่ 9 การควบบริษัทจำกัดเข้ากัน\" เพิ่ มเติมรูปแบบการควบรวมบริษัท เดิม กำหนดให้การควบบริษัทจะเกิดเป็นบริษัทใหม่ได้อย่างเดียว ใหม่ กำหนดให้การควบรวมบริษัทจำกัดเลือกได้เป็น 2 รูปแบบ คือ 1. ควบรวมกันแล้วเกิดบริษัทใหม่ บริษัทเดิมที่ควบรวมหมดสภาพการเป็นนิติบุคคลไป += 2.ควบรวมแล้วบริษัทหนึ่งคงสภาพการเป็นนิติบุคคลไว้ บริษัทอื่นที่เข้ามาทำการควบรวมหมดสภาพการเป็นนิติบุคคล += หรือ + = การแปรสภาพห้างหุ้นส่วนเป็นบริษัทจำกัด เดิม ห้างหุ้นส่วนที่มีหุ้นส่วนตั้งแต่ 3 คน ขึ้นไป สามารถแปรสภาพเป็นบริษัทจำกัดได้ ใหม่ ห้างหุ้นส่วนที่มีหุ้นส่วนตั้งแต่ 2 คน ขึ้นไป สามารถแปรสภาพเป็นบริษัทจำกัดได้ ขอขอบคุณข้อมูลจากกองทะเบียนธุรกิจ 3/3 For educational purposes only -4-

DBD ACCOUNTING ช่องทางดาวน์โหลดกฎหมายที่อยู่ในความดูแลของกรมพั ฒนาธุรกิจการค้า 1. เว็ปไซต์กรม www.dbd.go.th > หัวข้อ กฎหมาย > กฎหมายและระเบียบ หรือ https://www.dbd.go.th/news_view.php?nid=469420537 2. QR Code พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 23) พ.ศ. 2565 คำชี้แจง เรื่อง แนวทางปฏิบัติเกี่ยวกับการส่งคำบอกกล่าวเรียกประชุมใหญ่ผู้ถือหุ้นของบริษัทจำกัด ตามมาตรา 1175 แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 23) พ.ศ. 2565 https://www.dbd.go.th/download/law_list_new/act/pdf/dbd_law_expinformmeeting_012566.pdf คำชี้แจง เรื่อง การจดทะเบียนจัดตั้งบริษัทและการสิ้นผลของหนังสือบริคณห์สนธิ ตามมาตรา 19 แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 23) พ.ศ. 2565 https://www.dbd.go.th/download/law_list_new/act/pdf/dbd_law_expestjusti_end_012566.pdf For educational purposes only -5-

DBD ACCOUNTING ระเบียบฯ คำสั่ง หลักเกณฑ์และวิธีการในการจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนและกรมฯ (ปี 2566) การแก้ไขประมวลกฎหมายแห่งและพาณิชย์ดังกล่าว มีผลกระทบต่อระเบียบฯ คำสั่ง รวมทั้ง หลักเกณฑ์และวิธีการในการจดทะเบียนห้างหุ้นส่วน โดยกรมฯ ได้ปรับปรุงแก้ไข ดังนี้ ออกระเบียบสำนักงานทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทกลางว่าด้วยการจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนและบริษัท (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2566 ออกระเบียบสำนักงานทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทกลางว่าด้วยการจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนและบริษัท ผ่านระบบจดทะเบียนนิติบุคคลทางอิเล็กทรอนิกส์ (e-Registration) (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2566 ออกคำสั่งสำนักงานทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทกลางที่ 1/2566 เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์และ เอกสารประกอบคำขอจดทะเบียนจัดตั้ง จดทะเบียนเพิ่มทุนของห้างหุ้นส่วนและบริษัทจำกัด และจดทะเบียนควบรวมบริษัทจำกัดที่มีการเพิ่มทุน ลงวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2566 ปรับปรุงแก้ไขตัวอย่างข้อบังคับของบริษัทจำกัด ช่องทางดาวน์โหลดเอกสารข้างต้น www.dbd.go.th > หัวข้อ กฎหมาย > กฎหมายและระเบียบ > ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๓ ลักษณะ ๒๒ หุ้นส่วนและบริษัท > ระเบียบสำนักงานทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทกลาง / คำสั่ง สำนักงานทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทกลาง https://www.dbd.go.th/news_view.php?nid=469420537 google drive shared folder For educational purposes only -6-

ข่าวประชาสัมพันธ์ > DBD ACCOUNTING คู่มือการยื่นงบการเงินและสำเนาบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นประจำปี 2566 ประชาสัมพันธ์ คู่มือการยื่นงบการเงินและสำเนาบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นสำหรับ ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี/สมาคมการค้า/หอการค้า ประจำปี 2566 ช่องทางดาวน์โหลดเอกสารข้างต้น www.dbd.go.th > หัวข้อ HOT ISSUE > การส่งงบการเงินประจำปี > คู่มือการยื่นงบการเงิน และสำเนาบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นสำหรับผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี/สมาคมการค้า/หอการค้า https://www.dbd.go.th/news_view.php?nid=922 For educational purposes only -7-

ข่าวประชาสัมพันธ์ > DBD ACCOUNTING ปฏิทินกิจกรรม โครงการอบรม TFRS for NPAEs (ฉบับปรับปรุง) วันศุกร์ที่ 2 ธันวาคม 2565 นางรวีพรรณ ช้างเย็นฉ่ำ รองอธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เป็นประธานเปิดการอบรม \"การจัดทำบัญชีตาม​TFRS FOR NPAES (ฉบับปรับปรุง)\" โดยมี ผู้ทำบัญชี สำนักงานบัญชี ผู้สอบบัญชี และประชาชนทั่วไปที่สนใจเข้าร่วมอบรม จำนวน 150 ราย ณ โรงแรมมิราเคิล สุวรรณภูมิ แอร์พอร์ต จังหวัดสมุทรปราการ งานสัมมนา “การส่งเสริมสำนักงานบัญชี สู่การเป็นสำนักงานบัญชีดิจิทัล\" วันที่ 25 มกราคม 2566 นางรวีพรรณ ช้างเย็นฉ่ำ รองอธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เป็นประธานเปิดงานสัมมนา “การส่งเสริมสำนักงานบัญชี สู่การเป็นสำนักงานบัญชีดิจิทัล” เพื่อต่อยอดองค์ความรู้เกี่ยวกับ DIGITAL ACCOUNTING FIRM แก่ผู้ประกอบวิชาชีพ บัญชี (สำนักงานบัญชี) ภายในงานได้เชิญสำนักงานบัญชีคุณภาพที่ได้รางวัล DIGITAL ACCOUNTING FIRM มาร่วมแชร์ประสบการณ์พร้อมแลกเปลี่ยนมุมมองความคิดเห็นกับ ผู้เข้าอบรม จำนวน 170 ราย ณ โรงเเรมเอเซีย กรุงเทพมหานคร หนังสือ \"ก้าวสู่ศตวรรษใหม่ กรมพั ฒนาธุรกิจการค้า\" ในโอกาสวันคล้ายวันสถาปนากรมพั ฒนาธุรกิจการค้า ดาวน์โหลดหนังสือได้ที่ ครบรอบ 100 ปี (16 มกราคม 2566) กรมฯ ได้จัดทำ หนังสือ \"ก้าวสู่ศตวรรษใหม่ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า\" https://www.dbd.go.th/download/article เพื่อบอกเล่าเรื่องราวที่สำคัญของกรม และทิศทางที่จะ /article_20230119111447.pdf ขับเคลื่อนต่อไปในอนาคต For educational purposes only -8-

DBD ACCOUNTING เกร็ดความรู้จากการประชุมนักบัญชีโลก (Word Congress of Accountants) การประชุมนักบัญชีโลก (World Congress of Accountants: WCOA) จัด ขึ้นทุกๆ 4 ปี และในครั้งนี้ถือเป็นครั้งที่ 21 จัดขึ้นระหว่างวันที่ 18 – 21 พฤศจิกายน 2565 ณ เมืองมุมไบ ประเทศอินเดีย (WCOA 2022) ภายใต้หัวข้อ “Building Trust Enabling Sustainability” โดยมีสมาคมนักบัญชีชาร์เตอร์ของอินเดีย (The Institute of Chartered Accountants of India: ICAI) เป็นเจ้าภาพจัด การประชุมร่วมกับสหพันธ์นักบัญชีระหว่างประเทศ (International Federation of Accountants: IFAC) WCOA 2022 ถือเป็นการประชุมของนักบัญชีที่สำคัญ เนื่องจากเป็นเวทีที่ผู้นำ ด้านบัญชีและการเงินจากทั่วโลก ทั้งภาครัฐและภาคเอกชน ร่วมแลกเปลี่ยนมุมมอง องค์ความรู้ และการเปลี่ยนแปลงในด้านต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพบัญชี เช่น มาตรฐานบัญชี การเงิน นวัตกรรม เทคโนโลยี สิ่งแวดล้อม และความยั่งยืน และ มีผู้แทนจากองค์กรวิชาชีพ และหน่วยงานกำกับดูแลด้านวิชาชีพบัญชี นักบัญชี ผู้สอบบัญชี และนักวิชาการ กว่า 16,000 ราย เข้าร่วมประชุม ณ เมืองมุมไบ ประเทศอินเดีย และเข้าร่วมประชุมแบบออนไลน์ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า ได้มอบหมาย ผู้แทนเข้าร่วมการประชุม WCOA 2022 และ DBD Accounting ได้รวบรวม เกร็ดความรู้ที่น่าสนใจจากการประชุมดัง กล่าว โดยแบ่งเนื้อหาเป็น 3 ส่วน ดังนี้ ส่วนที่ 1 ข้อมูลทั่วไปและข้อมูลโดยย่อเกี่ยวกับวิชาชีพบัญชีใน ประเทศอินเดีย ส่วนที่ 2 บทบาทของวิชาชีพบัญชีในการสร้างความเชื่อมั่น และส่งเสริมให้เกิดความยั่งยืนในภาคธุรกิจ ส่วนที่ 3 เทคโนโลยีที่น่าสนใจที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพบัญชี For educational purposes only -9-

DBD ACCOUNTING ส่วนที่ 1 ข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับประเทศอินเดีย ประเทศอินเดียมีเศรษฐกิจใหญ่เป็นอันดับ 5 ของโลก เห็นได้จาก ผลิตภัณฑ์รวมในประเทศ (GDP) ที่เติบโตขึ้นในทุกๆ ปี ปัจจุบันประเทศ อินเดียมีประชากรประมาณ 1,400 ล้านคนโดยถือเป็นอันดับ 2 ของโลก คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 18 ของประชากรโลกทั้งหมด ปัจจัยที่เอื้อต่อการลงทุนและทำธุรกิจในประเทศอินเดีย ประกอบด้วย การเพิ่มขึ้นของผลผลิตภายในประเทศ และการจ้างงานที่เพิ่มขึ้น การเกิด Start Up ทางด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ การเข้ามาลงทุนของผู้ลงทุนจากต่างประเทศ อัตราสมองไหลของคนอินเดียน้อยลง โดยคาดว่าจะเริ่มหันมาเป็น Start Up ภายในประเทศมากขึ้นในอีก 10 ปีข้างหน้า และพัฒนาสู่ประเทศแห่งการประดิษฐ์ คิดค้น (Innovating India) ผู้หญิงเข้ามาเป็นผู้ประกอบการเจ้าของธุรกิจมากขึ้น รัฐบาลอินเดียมีนโยบายขับเคลื่อนการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานต่างๆ เพื่อ อำนวยความสะดวกให้แก่ประชาชน นอกจากนี้ ประเทศอินเดียยังถือว่าเป็น Home to IT industry และรัฐบาลยังได้ ปรับปรุงการให้บริการภาครัฐให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น รวมถึงสนับสนุนการผลิต สินค้าอิเล็กทรอนิกส์ และส่งเสริมให้ความรู้แก่คนรุ่นใหม่ทางด้าน IT ความโดดเด่นในด้านอื่นๆ เช่น เป็นผู้นำด้าน การผลิตจิวเวอรี่ ยานยนต์ วิศวกรรม อิเล็กทรอนิกส์ โลหะถ่านหิน เหล็ก อลูมิเนียม ตลอดจนมีการส่งเสริมเรื่อง Green Energy สำหรับภาคการก่อสร้าง ในภาคอุตสาหกรรมอาหาร ประเทศ อินเดียถือเป็นผู้ผลิตเครื่องเทศ นม ธัญพืช และข้าว รายใหญ่ของโลก เป็นต้น For educational purposes only - 10 -

ส่วนที่ 1 ข้อมูลโดยย่อเกี่ยวกับวิชาชีพบัญชีในประเทศอินเดีย หน่วยงานที่ให้การส่งเสริมและกำกับ ดูแลวิชาชีพบัญชีของประเทศอินเดีย คือ The Institute of Chartered Accountants of India หรือ ICAI ซึ่ง จัดตั้งขึ้นในปี 2492 และอยู่ภายใต้การ กำกับดูแลของรัฐบาลอินเดีย ICAI ถือเป็นหน่วยงานวิชาชีพบัญชีที่ใหญ่เป็นอันดับ 2 ของโลก โดยมีจำนวน สมาชิกทั้งสิ้นประมาณ 351,000 คน แบ่งเป็นสมาชิกประเภท Fellows ประมาณ 108,000 คน และสมาชิกประเภท Associate ประมาณ 243,000 คน ICAI ได้กำหนดมาตรฐานวิชาชีพในด้านต่างๆ เพื่อเป็นแนวทางในการปฏิบัติงาน ให้กับนักบัญชีวิชาชีพของประเทศอินเดียประกอบด้วย มาตรฐานการบัญชี (Accounting Standards) มาตรฐานการสอบบัญชีและการให้ความเชื่อมั่น (Audit and Assurance Standards) มาตรฐานจรรยาบรรณ (Ethical Standards) มาตรฐานการตรวจสอบภายใน (Internal Audit Standards) มาตรฐานการรายงานด้านความยั่งยืน (Sustainability Reporting Standards) มาตรฐานการวัดมูลค่า (Valuation Standards) สำหรับมาตรฐานการบัญชีของ ทั้งนี้ มาตรฐานบัญชีของประเทศอินเดีย ประเทศอินเดีย มีที่มาจากมาตรฐาน ได้ถูกปรับปรุงและพั ฒนาให้สอดคล้องกับ การรายงานทางการเงินระหว่าง IFRS (IFRS Convergence Country) ประเทศ (IFRS) ซึ่งกำหนดโดยคณะ และตั้งแต่ปี 2550 เป็นต้นมา ICAI และ กรรมการกำหนดมาตรฐานการ IASB ได้ร่วมมือกัน เพื่อพัฒนามาตรฐาน รายงานทางการเงินระหว่างประเทศ บัญชีของประเทศอินเดีย ให้มีความใกล้เคียง (IASB) และสอดคล้องกับ IFRS มากยิ่งขึ้น For educational purposes only - 11 -

ส่วนที่ 1 ข้อมูลโดยย่อเกี่ยวกับวิชาชีพบัญชีในประเทศอินเดีย (ต่อ) ในส่วนของมาตรฐานการสอบบัญชีและการให้ ที่มา: www.iaasb.org ความเชื่อมั่นของประเทศอินเดีย มีที่มาจาก ที่มา: www.ethicsboard.org มาตรฐานการสอบบัญชีระหว่างประเทศ (ISA) ซึ่ง กำหนดโดยคณะกรรมการมาตรฐานการสอบบัญชี ระหว่างประเทศ (IAASB) สำหรับมาตรฐานจรรยาบรรณของประเทศอินเดีย มีที่มาจากมาตรฐานจรรยาบรรณ ระหว่างประเทศ (International Ethics Standards) ซึ่งกำหนดโดยคณะกรรมการ มาตรฐานจรรยาบรรณระหว่างประเทศสำหรับนักบัญชี (IESBA) นอกจากนี้ ICAI ยังได้ให้ความร่วมมือกับหน่วยงานผู้กำหนดมาตรฐานบัญชี สากล (International Standard Setters) ได้แก่ IASB, IAASB และ IESBA ใน การให้ความเห็นต่อ (ร่าง) มาตรฐานต่างๆ และ ICAI ยังถือเป็นหน่วยงาน ที่ริเริ่ม และเห็นความสำคัญของการรายงานด้านความยั่งยืนอีกด้วย ในด้านทรัพยากรบุคคล สืบเนื่องจากประเทศ อินเดียมีประชากรวัยแรงงานที่เพิ่ งจบการศึกษาเป็น จำนวนมาก ดังนั้นสำนักงานบัญชีในประเทศอินเดีย จึงสามารถดึงดูดให้นักศึกษาจบใหม่เข้ามาร่วมงานได้ เป็นจำนวนมาก นอกจากนี้ ในช่วงการแพร่ระบาดของ โรคโควิด-19 ทำให้มีการปรับรูปแบบการทำงานเป็น แบบไฮบริด (Hybrid Model) และได้มีการนำเอา AI เข้ามาใช้ในการทำงานด้านบัญชีและการเงินมาก ยิ่งขึ้น ส่งผลให้การทำงานของนักบัญชีในประเทศ อินเดียมีความสะดวก รวดเร็ว และมีประสิทธิภาพ มากยิ่งขึ้น For educational purposes only - 12 -

ส่วนที่ 2 บทบาทของวิชาชีพบัญชีในการสร้างความเชื่อมั่น และส่งเสริมให้เกิดความยั่งยืนในภาคธุรกิจ ความสำคัญของนักบัญชีในการสร้างความเชื่อมั่น ให้แก่ผู้ใช้งบการเงินและระบบเศรษฐกิจ นักบัญชีมีบทบาทสำคัญในการสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ใช้งบการเงิน ผ่านการให้ บริการจัดทำงบการเงิน ซึ่งสอดคล้องกับข้อกำหนดในมาตรฐานการรายงานทางการ เงิน นอกจากนี้ การตรวจสอบและแสดงความเห็นในงบการเงินโดยผู้สอบบัญชี รับอนุญาต ยังช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ผู้ใช้งบการเงินว่างบการเงินนั้นได้จัดทำ อย่างถูกต้องตามที่ควรตามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ตลอดจนการให้บริการ ให้คำปรึกษาแก่ภาคธุรกิจ โดยนักบัญชีที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญ และมีมาตรฐานใน การปฏิบัติงาน ยังช่วยสร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่ภาคธุรกิจ ให้สามารถ ตัดสินใจและบริหารจัดการทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัดได้อย่างเกิดประสิทธิภาพ สูงสุด นำมาซึ่งการเจริญเติบโตของระบบเศรษฐกิจอย่างยั่งยืนในระยะยาว นักบัญชียังสามารถสร้างความเชื่อมั่น ความไว้วางใจในองค์กรที่ตนเองสังกัด ตลอดจนสร้างความเชื่อมั่นในกลุ่มเพื่ อนร่วม งาน ผ่านการสร้างวัฒนธรรมการปฏิบัติงาน ในองค์กร ที่สอดคล้องกับข้อกำหนด จรรยาบรรณและการรักษามาตรฐานการ ปฏิบัติงาน นอกจากนี้ นักบัญชียังถือเป็นผู้ขับเคลื่อนสำคัญในห่วงโซ่ ของการจัดทำรายงานเพื่อความยั่งยืน (Sustainability Reporting Supply Chain) เพราะนักบัญชีเป็นผู้มีความรู้ ความเชี่ยวชาญ และสามารถเชื่อมโยงข้อมูลทางการเงิน และ ข้อมูลด้านความยั่งยืน เข้าด้วยกัน เพื่อให้สามารถตอบโจทย์ ความต้องการและสร้างความเชื่อมั่นให้แก่นักลงทุนและกลุ่มผู้มี ส่วนได้เสียได้ดียิ่งขึ้น For educational purposes only - 13 -

ส่วนที่ 2 บทบาทของวิชาชีพบัญชีในการสร้างความเชื่อมั่น และส่งเสริมให้เกิดความยั่งยืนในภาคธุรกิจ (ต่อ) ความจำเป็นและที่มาของการจัดทำรายงานเพื่ อความยั่งยืน (Sustainability Disclosures) ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา นักลงทุนจากทั่วโลกให้ ความสนใจกับข้อมูลเรื่องความยั่งยืนมากขึ้น เช่น ข้อมูลของกิจการที่เกี่ยวข้องกับภูมิอากาศ (Climate) หรือเรื่องสิ่งแวดล้อม สังคมและการ กำกับดูแลกิจการ (Environment, Social, and Governance: ESG) ข้อมูลเหล่านี้จะสามารถสะท้อนมูลค่าที่แท้จริงในระยะยาวของกิจการได้ดียิ่งขึ้น และสร้างความเข้าใจให้กับนักลงทุน เกี่ยวกับมุมมองด้านความยั่งยืนของกิจการ และส่งผลให้นักลงทุนสามารถตัดสินใจจัดสรรเงินทุนไปยังกิจการได้อย่างเหมาะสม นอกจากนี้ คู่ค้าของกิจการ ตลอดจนผู้มีส่วนได้เสีย หน่วยงาน ภาครัฐ และพนักงานของกิจการ ยังสามารถใช้ข้อมูลเหล่านี้ เพื่อ ประกอบการตัดสินใจในการดำเนินธุรกรรมกับกิจการได้ดียิ่งขึ้น บทบาทของ International Standard Setters ต่างๆ ในการสร้าง ความเชื่อมั่นและส่งเสริมให้เกิดความยั่งยืนในภาคธุรกิจและในระบบเศรษฐกิจ IFRS FOUNDATION คณะกรรมการกำหนดมาตรฐานการรายงานด้านความยั่งยืนระหว่างประเทศ (ISSB) คณะกรรมการกำหนดมาตรฐานการรายงานทางการเงินระหว่างประเทศ (IASB) คณะกรรมการมาตรฐานการสอบบัญชีระหว่างประเทศ (IAASB) คณะกรรมการมาตรฐานจรรยาบรรณระหว่างประเทศสำหรับนักบัญชี (IESBA) คณะกรรมการมาตรฐานการบัญชีภาครัฐระหว่างประเทศ (IPSASB) For educational purposes only - 14 -

ส่วนที่ 2 บทบาทของวิชาชีพบัญชีในการสร้างความเชื่อมั่น และส่งเสริมให้เกิดความยั่งยืนในภาคธุรกิจ (ต่อ) IFRS Foundation IFRS Foundation คือหน่วยงานที่ไม่แสวงหากำไร ที่มา: www.ifrs.org ที่มีวัตถุประสงค์เพื่ อพั ฒนามาตรฐานการรายงานทางการ เงินสากล ที่มีหลักกการ เข้าใจได้ และสามารถนำไปปฏิบัติ ใช้ได้จริง และรักษาไว้ซึ่งผลประโยชน์ของสาธารณะ การจัดทำงบการเงินบนพื้ นฐานของมาตรฐานการรายงานทางการเงินสากล จะส่งผลให้ข้อมูลในงบการเงินสามารถสะท้อนภาพการดำเนินงานของธุรกิจที่แท้จริง มีลักษณะเชิงคุณภาพครบถ้วน และสามารถเปรียบเทียบกันได้ เพื่อเป็นข้อมูลให้แก่ ผู้ใช้งบการเงินและนักลงทุนใช้ประกอบการตัดสินใจได้ คณะกรรมการกำหนดมาตรฐานการรายงานด้านความยั่งยืนระหว่างประเทศ (ISSB) ที่มา: www.ifrs.org คณะกรรมการกำหนดมาตรฐานการรายงานด้านความ ยั่งยืนระหว่างประเทศ (The International Sustainability Standards Board: ISSB) ได้รับการจัดตั้งในปี ค.ศ. 2021 โดยอยู่ภายใต้ IFRS Foundation ISSB จะมีบทบาทในการกำหนดมาตรฐานการเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับความยั่งยืน (Disclosure Standards) เพื่อใช้เป็นพื้นฐานในการเปิดเผยข้อมูลด้านความยั่งยืนให้ แก่ภาคธุรกิจในประเทศต่างๆ ทั่วโลก (Global Baseline) และสามารถเปรียบเทียบ กันได้ ทั้งในมิติระหว่างประเทศ และมิติระหว่างประเภทอุตสาหกรรมที่ต่างกัน (Across Industry) และเพื่อให้นักลงทุน และผู้ที่อยู่ในตลาดทุน ได้รับข้อมูลเกี่ยวกับ โอกาสและความเสี่ยงของกิจการ ในเรื่องที่เกี่ยวกับความยั่งยืน เพื่อใช้ประกอบการ ตัดสินใจได้ดียิ่งขึ้น For educational purposes only - 15 -

ส่วนที่ 2 บทบาทของวิชาชีพบัญชีในการสร้างความเชื่อมั่น และส่งเสริมให้เกิดความยั่งยืนในภาคธุรกิจ (ต่อ) คณะกรรมการกำหนดมาตรฐานการรายงานทางการเงินระหว่างประเทศ (IASB) คณะกรรมการกำหนดมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ที่มา: www.ifrs.org ระหว่างประเทศ (International Accounting Standards Board: IASB) อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของ IFRS Foundation และมีภารกิจในการกำหนดและพัฒนา มาตรฐานการรายงานทางการเงินระหว่างประเทศ (International Financial Reporting Standards: IFRS) IASB ได้เน้นย้ำทิศทางในการปรับปรุงและพัฒนา IFRS ให้เป็น Global High Quality Reporting Solutions เพื่อให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงของโลก และ IASB ได้เพิ่มเรื่องการรายงานเรื่องความยั่งยืน เข้าไปในแผนการดำเนินงานด้วย นอกจากนี้ IASB อยู่ระหว่างพิจารณาแก้ไขปรับปรุง IFRS for SMEs โดย IFRS for SMEs ออกมาทั้งสิ้น ที่มา: www.ifrs.org 3 Edition แล้ว โดยมีผลบังคับใช้ในปี 2552 ปี 2560 และ Edition ที่ 3 อยู่ระหว่างทบทวนเพื่อรวบรวมความคิดเห็นและปรับแก้ไข โดย เปิดรับความคิดเห็นถึงเดือนมีนาคม 2566 และคาดว่าจะมีผลบังคับใช้ในปี 2569 ปัจจุบันมีมากกว่า 80 ประเทศทั่วโลกที่กำหนด (Required) หรืออนุญาต (Permitted) ให้ใช้ IFRS for SMEs และเป้าประสงค์ของ IASB ในการปรับปรุงแก้ไข IFRS for SMEs Edition ที่ 3 นี้ คือ เพื่อให้สอดรับกับบริบทของ SMEs และเพื่อให้มีความง่ายมากยิ่งขึ้น ในขณะที่ยัง สามารถแสดงผลการดำเนินงานและฐานะทางการ เงินที่แท้จริงของกิจการได้ For educational purposes only - 16 -

ส่วนที่ 2 บทบาทของวิชาชีพบัญชีในการสร้างความเชื่อมั่น และส่งเสริมให้เกิดความยั่งยืนในภาคธุรกิจ (ต่อ) คณะกรรมการมาตรฐานการสอบบัญชีระหว่างประเทศ (IAASB) คณะกรรมการมาตรฐานการสอบบัญชีระหว่างประเทศ (International Auditing and Assurance Standards Board: IAASB) คือ องค์กรอิสระที่มีภารกิจในการกำหนด มาตรฐานการสอบบัญชีระหว่างประเทศ มาตรฐานการ ที่มา: www.iaasb.org ควบคุมคุณภาพ มาตรฐานการสอบทาน และมาตรฐานด้าน การให้ความเชื่อมั่นอื่นๆ มาตรฐานเหล่านี้ จะช่วยยกระดับคุณภาพการให้บริการของผู้ประกอบวิชาชีพ และ ช่วยให้เกิดแนวปฏิบัติที่มีมาตรฐานในกลุ่มประเทศต่างๆ ทั่วโลก นำมาซึ่งความเชื่อมั่น ในระบบเศรษฐกิจ การดำเนินการของ IAASB ที่เกี่ยวข้องกับมิติด้านความยั่งยืน ประกอบด้วย การจัดทำมาตรฐานการให้ความเชื่อมั่น รหัส 3000 (ISAE 3000) เพื่อใช้กับ งานบริการให้ความเชื่อมั่นอื่นๆ นอกเหนือจากการตรวจสอบ การสอบทาน งาน บริการให้ความเชื่อมั่นต่อรายงานด้านความยั่งยืน และปัจจุบัน IAASB อยู่ ระหว่างการทบทวน ISAE 3000 เพื่อให้สอดคล้องกับบริบทปัจจุบันและรองรับ ต่อการจัดทำรายงานด้านความยั่งยืนมากยิ่งขึ้น การจัดทำคู่มือแนะนำ เรื่อง การนำ ISAE 3000 (ฉบับปรับปรุง) ซึ่งคู่มือนี้ได้ รวบรวมความท้าทายที่กลุ่มผู้มีส่วนได้เสียพบจากการนำ ISAE 3000 มาใช้กับ งานบริการให้ความเชื่อมั่นต่อรายงานด้านความยั่งยืน อยู่ระหว่างการจัดทำมาตรฐานการให้ความเชื่อมั่นต่อรายงานเพื่ อความยั่งยืน (Sustainability Reporting Assurance Standards) ที่มา: www.ifac.org For educational purposes only - 17 -

ส่วนที่ 2 บทบาทของวิชาชีพบัญชีในการสร้างความเชื่อมั่น และส่งเสริมให้เกิดความยั่งยืนในภาคธุรกิจ (ต่อ) คณะกรรมการมาตรฐานจรรยาบรรณระหว่างประเทศสำหรับนักบัญชี (IESBA) คณะกรรมการมาตรฐานจรรยาบรรณระหว่างประเทศ สำหรับนักบัญชี (International Ethics Standards Board for Accountants: IESBA) คือ หน่วยงานอิสระ ที่มา: www.ethicsboard.org ที่มีภารกิจในการกำหนดมาตรฐานจรรยาบรรณระหว่าง ประเทศ เพื่อยกระดับจรรยาบรรณในการปฏิบัติงานของนักบัญชีวิชาชีพและผู้สอบ บัญชีจากประเทศต่างๆ ทั่วโลก ทั้งนี้ การปฏิบัติงานที่รักษาไว้ซึ่งมาตรฐาน จรรยาบรรณ จะส่งผลให้วิชาชีพบัญชีได้รับความเชื่อมั่นและความไว้วางใจจาก สาธารณชน ตลอดจนภาคธุรกิจมากยิ่งขึ้น IESBA ให้ความสนใจกับการรายงานด้านความยั่งยืนที่บิดเบือนไปจาก ความเป็นจริง หรือที่เรียกว่า “Greenwashing” และได้จัดทำบทความ เกี่ยวกับสถานการณ์ต่างๆ ที่มีการบิดเบือนข้อมูล และการประยุกต์ใช้ มาตรฐานจรรยาบรรณกับความท้าทายต่างๆ ที่พบจากงานบริการ ให้ความเชื่อมั่นต่อรายงานด้านความยั่งยืน เพื่อเป็นแนวทางให้กับนักบัญชี วิชาชีพใช้ในการปฏิบัติงาน คณะกรรมการมาตรฐานการบัญชีภาครัฐระหว่างประเทศ (IPSASB) คณะกรรมการมาตรฐานการบัญชีภาครัฐระหว่างประเทศ (International Public Sector Accounting Standards Board: IPSASB) มีภารกิจกำหนด มาตรฐานบัญชีและแนวปฏิบัติสำหรับหน่วยงานภาครัฐ (IPSAS) เพื่อเป็นกลไกสำคัญ ในการสร้างความเข้มแข็งให้แก่ระบบการบริหารการเงินการคลังภาครัฐ (Public Financial Management: PFM) ผ่านการใช้เกณฑ์คงค้างในการจัดทำงบการเงิน ที่มา: www.ipsasb.org IPSASB อยู่ระหว่างการหารือกับธนาคารโลก (World Bank) ในการส่งเสริมให้เกิดการรายงานด้านความยั่งยืน ในหน่วยงานภาครัฐ และคาดว่าจะได้ข้อสรุปแนวทาง ที่เกี่ยวข้องภายในสิ้นปี 2565 นี้ For educational purposes only - 18 -

ส่วนที่ 2 บทบาทของวิชาชีพบัญชีในการสร้างความเชื่อมั่น และส่งเสริมให้เกิดความยั่งยืนในภาคธุรกิจ (ต่อ) บทบาทของหน่วยงานภาครัฐ (Public Sector) ในการสร้างความเชื่อมั่น และส่งเสริมให้เกิดความยั่งยืนในระบบเศรษฐกิจ หน่วยงานภาครัฐถือเป็นหัวใจสำคัญของการพั ฒนาด้านความ ยั่งยืน ในทุกๆ มิติการดำเนินงานของหน่วยงานภาครัฐ ไม่ว่า จะเป็นด้านสิ่งแวดล้อม ด้านการศึกษา ด้านสังคม และอื่นๆ ถือเป็น พื้นฐานสำคัญในการสร้างความเป็นอยู่ที่ดีให้แก่ประชาชน และหาก หน่วยงานภาครัฐไม่ให้ความสำคัญและไม่เป็นผู้นำในด้านเหล่านี้แล้ว จะส่งผลต่อคุณภาพชีวิตและความเป็นอยู่อย่างยั่งยืนของประชาชน ในประเทศอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ หน่วยงานภาครัฐสามารถกำหนดแนวทางเพื่ อ สร้างความยั่งยืนในคุณภาพชีวิตของประชาชน ได้ดังนี้ จัดทำแผนการดำเนินงานที่ชัดเจน สมเหตุสมผล และเชื่อถือได้ กล้าที่จะสร้างแรงจูงใจให้กับตลาด และกล้าที่จะ เปลี่ยนแปลงการดำเนินงานในอดีตให้มีความ สอดรับกับบริบทของโลกปัจจุบันมากยิ่งขึ้น ส่งเสริมให้เกิดการสร้างนวัตกรรม ผ่านการให้ เงินทุนที่สูงขึ้น ปรับปรุงรูปแบบโครงการที่เกี่ยวข้องกับสิ่ง แวดล้อมให้เหมาะสมมากยิ่งขึ้น เป็นผู้นำในระบบเศรษฐกิจ สนับสนุนความมีส่วนร่วมของประชาชนและมี ประชาชนเป็นศูนย์กลาง For educational purposes only - 19 -

ส่วนที่ 3 เทคโนโลยีที่น่าสนใจที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพบัญชี บทนำ ในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา สถานการณ์โควิดที่ยังยืดเยื้อและ Jack Welch ไม่มีสัญญาณว่าจะจบลง หลายๆ บริษัทถูกบีบบังคับให้นำ เทคโนโลยีมาปรับใช้อย่างเร่งด่วนเพื่ อปรับตัวให้เข้ากับมาตรการ ที่มา: ของภาครัฐที่เข้มงวด เพื่อควบคุมโรคระบาดและอยู่รอด https://insights.som. ท่ามกลางบริบทของโลกที่เปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว ซึ่งการ yale.edu/ เปลี่ยนแปลงนี้กลายเป็นเรื่องปกติไปแล้วสำหรับภาคธุรกิจ ดัง คำกล่าวของ Jack Welch อดีต CEO ของบริษัท GE ที่ว่า “If the rate of change on the outside exceeds the rate of change on the inside, the end is near.” หากการเปลี่ยนแปลงภายนอกองค์กรรวดเร็วกว่าภายใน องค์กร นั่นแปลว่า องค์กรของคุณใกล้ถึงจุดจบแล้ว ในปัจจุบันเทคโนโลยีใหม่ๆ โดยเฉพาะ AI (ปัญญาประดิษฐ์) และ Automation (ระบบอัตโนมัติ) ถูกนำมาใช้ในงานด้านการบัญชี สอบบัญชีและการเงิน แต่ไม่ใช่ว่า บริษัททุกแห่ง หรือพนักงานทุกคนจะสามารถปรับใช้เครื่องมือเทคโนโลยีใหม่ๆ ได้ ทันทีตามที่คาดหวังไว้ บางองค์กร โดยเฉพาะธุรกิจที่ตั้งใหม่ สามารถนำเทคโนโลยี มาใช้และรับมือการเปลี่ยนแปลงได้อย่างทันที แต่องค์กรอื่นๆ โดยเฉพาะที่เป็นธุรกิจ เก่าแก่ มักจะใช้เวลานานมากกว่าในการปรับตัว โดยสำหรับวิชาชีพบัญชี มีการ ทำนายไว้ว่า ภายใน 10-15 ปี งานด้านบัญชีจะหายไปประมาณ 30-40% โดยเฉพาะ งานธุรการระดับเสมียน งานเอกสารและงานที่ทำซ้ำๆ (routine tasks) ซึ่ง ถือเป็นการตอกย้ำว่า วิชาชีพบัญชีต้องมีการปรับตัวครั้งใหญ่ เพื่อให้อยู่รอดและ จะไม่ถูกแทนที่โดยเทคโนโลยี ภายในปี 2055 Ray Kurzweil ทำนายว่า จะเกิด เหตุการณ์ที่เรียกว่า “The Singularity” หรือการที่ คอมพิ วเตอร์พั ฒนาจนมีความสามารถที่เหนือมนุษย์ Ray Kurzweil ทุกด้าน และมนุษย์ทั่วไปไม่สามารถตามได้ทันอีกต่อไป ที่มา: https://edition.cnn.com/ For educational purposes only - 20 -

ส่วนที่ 3 เทคโนโลยีที่น่าสนใจที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพบัญชี (ต่อ) ตัวอย่างเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพบัญชี Data Analytics - Predictive Analysis Real Time Reporting Data Visualization Tools Artificial Intelligence (AI) Robotic Process Automation (RPA) Machine Learning (ML) Application Programming Interface (API) Blockchain Cloud technology Data Analytics จากรูปแบบการดำเนินธุรกิจที่เปลี่ยนไป โดยเฉพาะการค้าออนไลน์ และการค้า ระหว่างประเทศที่ไร้พรมแดน ทำให้ธุรกิจมีความซับซ้อนมากขึ้น ต้องใช้ความรู้ ความเชี่ยวชาญที่หลากหลายเพื่อขับเคลื่อนองค์กร และยังส่งผลให้เกิดข้อมูลตัวเลข จากธุรกรรม (transaction) จำนวนมหาศาลแทบจะตลอดเวลา ดังนั้นการมีระบบ ฐานข้อมูลการจัดการและวิเคราะห์ข้อมูลที่ดีนั้น ถือเป็นกุญแจสำคัญสำหรับภาคธุรกิจ ที่จะยกระดับตัวเองเข้าสู่ยุคดิจิทัล และสำหรับผู้ปฏิบัติงานนั้น ทักษะ Data Analytics เป็นทักษะจำเป็นที่จะช่วยนำข้อมูลเหล่านั้นมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ลดกระบวนการ ทำงานซ้ำๆ เพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน ทำให้มีเวลาไปวางแผนในส่วนงานอื่นๆ อุปสรรคสำคัญของ Data Analytics คือ เป็นทักษะเฉพาะทาง ที่ยังขาดคนที่มี ความรู้ความเข้าใจข้ามศาสตร์ กล่าวคือ คนที่สามารถใช้เครื่องมือวิเคราะห์ข้อมูลได้ จริงๆ หรือ Data Analyst ไม่เข้าใจตัวธุรกิจ (Business Model) การทำบัญชี รวมถึงที่มาที่ไปของข้อมูลตัวเลข ทำให้ไม่รู้ว่าจะนำข้อมูลเหล่านี้ไปใช้ต่อได้อย่างไร เพื่ออะไร และจะตอบโจทย์ส่วนงานที่เกี่ยวข้องได้อย่างไร ในส่วนของนักบัญชีเอง ก็ยังขาดคนที่มีทักษะการใช้ เครื่องมือเทคโนโลยีใหม่ๆ สำหรับวิเคราะห์ข้อมูลและใช้ผลการ วิเคราะห์ให้เกิดประโยชน์สูงสุด สามารถนำไปต่อยอด ให้คำปรึกษาต่อธุรกิจและผู้มีส่วนได้เสียที่เกี่ยวข้องต่อไป For educational purposes only - 21 -

ส่วนที่ 3 เทคโนโลยีที่น่าสนใจที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพบัญชี (ต่อ) Artificial Intelligence (AI) แนวโน้มการนำปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI มาปรับใช้ใน ภาคธุรกิจนั้นมีมานานก่อนการระบาดของโรคโควิดแล้ว แต่ถูกเร่งพั ฒนาและนำไปใช้จริงอย่างรวดเร็วมากขึ้น ในช่วง 2 ปีที่ผ่านมานี้ และหลายๆ กิจการเริ่มปรับเปลี่ยน กระบวนการทำงานที่ต้องทำทุกวันซ้ำๆ ให้ทำงานโดย อัตโนมัติและไม่ต้องอาศัยคนช่วย หรือที่เรียกว่า Automation นั่นแปลว่า นักบัญชีต้องสามารถประยุกต์ใช้เครื่องมือเทคโนโลยี สมัยใหม่ช่วยในการทำงานให้ได้ เพื่อเท่าทันต่อการเปลี่ยนแปลงขององค์กรในปัจจุบัน บทบาทหน้าที่ของนักบัญชีไม่ใช่เพี ยงแค่จัดทำ งบการเงินเพื่ อสะท้อนผลการดำเนินงานของกิจการ ในอดีตอีกแล้ว แต่จากบริบทของโลกที่เปลี่ยนแปลง นักบัญชียังต้องรับผิดชอบในการจัดทำรายงาน ด้านความยั่งยืน (Sustainability) รวมถึงสามารถ ให้คำปรึกษาแก่ธุรกิจอย่างรวดเร็วและตรงจุด มากขึ้น ซึ่งต้องอาศัยทักษะการวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่ ดังนั้น นักบัญชีจะต้อง สามารถจัดการกับข้อมูลหลากหลายประเภท จากระบบงานที่แตกต่างกันไปได้เป็น อย่างดี ตัวอย่างการนำ AI ไปใช้ เช่น การใช้เครื่องมือ วิเคราะห์ข้อมูลต่างๆ เพื่อจำลองสถานการณ์และวางแผน ธุรกิจในอนาคต (Scenario Planning) เป็นสิ่งที่หลายๆ ธุรกิจให้ความสำคัญมากขึ้นในปัจจุบัน เนื่องจากสภาวะ เศรษฐกิจที่สามารถเปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลันจาก เหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นอย่างไม่คาดฝันและไม่เคย เกิดมาก่อน ทำให้ต้องมีแผนเตรียมพร้อมรับมือกับ เหตุการณ์ต่างๆ ที่สามารถเกิดขึ้นได้ทุกเมื่อ และวางแผน ธุรกิจในอนาคตให้เหมาะสมกับสถานการณ์โลกที่ เปลี่ยนแปลงไป For educational purposes only - 22 -

ส่วนที่ 3 เทคโนโลยีที่น่าสนใจที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพบัญชี (ต่อ) Cloud Technology เทคโนโลยี cloud ถูกนำไปใช้อย่างแพร่หลายช่วง Work from Home ที่ผ่านมา และเป็นเทคโนโลยีสำคัญ ที่ทำให้ธุรกิจสามารถดำเนินการต่อไปได้ถึงแม้ว่าสถานที่ ทำงานหรือโรงงานต้องปิด และพนักงานต้องทำงานจาก ที่บ้าน เทคโนโลยีคลาวด์ทำให้ทุกคนเข้าถึงข้อมูล ชุดเดียวกันได้จากหลากหลายสถานที่ และทำงานร่วมกันได้โดยไม่ต้องมาเจอกัน ณ สถานที่ใดที่หนึ่ง ทำให้ประหยัดเวลา และเสริมประสิทธิภาพในการทำงาน ตัวอย่างการนำ Cloud ไปใช้ในกระบวนการตรวจสอบบัญชี เช่น ก่อนเกิดโรค ระบาดโควิด-19 ผู้สอบบัญชีจะต้องไปนั่งปฏิบัติงานที่บริษัทของลูกค้าหลายสัปดาห์ เพื่อตรวจสอบเอกสารทางบัญชีที่เกี่ยวข้องในกระบวนการสอบบัญชี ดังนั้น ภายหลังที่เกิดโรคระบาดโควิดแล้ว แทบเป็นไปไม่ได้เลยที่ผู้สอบบัญชีจะเดินทางไป บริษัทลูกค้า โดยเทคโนโลยีคลาวด์ได้เข้ามาช่วยกระบวนการเหล่านี้ ทำให้ทางฝั่ ง ลูกค้าสามารถส่งข้อมูลขนาดใหญ่ ที่ปกติต้องส่งให้ผู้สอบบัญชีอยู่แล้วอย่าง สม่ำเสมอให้แก่ผู้สอบบัญชี ผ่านทางระบบจัดการข้อมูลเอกสารที่บริษัทพัฒนาขึ้นเอง ภายใน หรือแอปพลิเคชั่นต่างๆ เช่น SharePoint ส่งผลให้กระบวนการสอบบัญชี ไม่ต้องหยุดชะงักไป ทั้งสองฝ่ายสามารถติดต่อ รับ-ส่งข้อมูลและเอกสารต่างๆ ได้ อย่างรวดเร็ว อีกทั้งเข้าถึงได้ตลอดเวลาอย่างทั่วกัน พระราชบัญญัติปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence Act) เป็นกฎหมายด้านเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ฉบับแรกของโลกที่ถูกร่างขึ้นโดย สหภาพยุโรป ถือเป็นต้นแบบให้กับประเทศอื่นๆทั่วโลกได้นำไปปรับใช้ โดยเมื่อเดือน กันยายน 2564 รัฐสภาของประเทศบราซิลได้ผ่านร่างกรอบกฎหมายด้านปัญญา ประดิษฐ์นี้ กฎหมายนี้จะถือเป็นจุดเปลี่ยนในแวดวงธุรกิจที่จะต้องคำนึงถึงความเสี่ยง ที่เกี่ยวข้องในการนำปัญญาประดิษฐ์ไปใช้ ดังนั้น นักบัญชีจะต้องตระหนักถึงการใช้ เทคโนโลยีเพื่อวิเคราะห์ข้อมูลอย่างเหมาะสม เพื่อให้ได้ผลลัพธ์นำมาใช้ประโยชน์ได้ ตอบโจทย์ตามที่ธุรกิจต้องการ และอีกสิ่งหนึ่งที่สำคัญคือจะต้องดำเนินการอยู่ภายใต้ ขอบเขตและข้อแนะนำของกฎหมายฉบับใหม่นี้ For educational purposes only - 23 -

ส่วนที่ 3 เทคโนโลยีที่น่าสนใจที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพบัญชี (ต่อ) ก้าวสู่ Accounting 2.0 นักบัญชีจะปรับตัวอย่างไร ต้องเปลี่ยน DNA ผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีมีทักษะความรู้ความสามารถและใช้ทักษะความรู้ความ สามารถในการปฏิบัติงานบนพื้ นฐานของจรรยาบรรณด้วยความซื่อสัตย์อย่างตรงไป ตรงมา และแน่นอนว่าจรรยาบรรณเหล่านั้นเป็นสิ่งที่ผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีต้องพึง ปฏิบัติโดยที่ไม่มีข้อต่อรองใดๆ เพราะนั่นคือคุณภาพของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี ปัจจุบันนี้ถือว่าผู้ประกอบวิชาชีพได้รับโอกาสที่ดีมากยิ่งขึ้น ในการขยายขอบเขต ทักษะของผู้ประกอบวิชาชีพ และจากการสังเกตพบว่ามี 3 ทักษะพื้นฐานหลักที่ เกี่ยวข้องกับการทำงานเกี่ยวกับการรายงานความยั่งยืน หรือ ESG 1. ไหวพริบหรือความเฉียบแหลมเชิงธุรกิจ (Business acumen) 2. องค์ประกอบด้านพฤติกรรม (Behavioral Competence) 3. สมรรถนะเชิงเทคนิค (Technical competency) ทั้ง 3 ทักษะนี้ไม่ใช่ทักษะเรื่องใหม่ ทักษะที่ 1 และ 2 จะมีเนื้อหาที่คล้ายๆ กันซึ่งจะ เชื่อมโยงกับทักษะที่ 3 ด้วยการผ่านการใช้ทักษะด้านเทคโนโลยีการสื่อสาร ทักษะเดิมที่ผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีมี ความเข้าใจและประเมินโมเดลธุรกิจว่ามีความสามารถแข่งขันระยะยาวหรือไม่ ความเข้าใจว่าข้อมูลเกี่ยวกับข้อกฎหมายของหน่วยงานราชการ ปัจจัยและสภาพ แวดล้อมภายนอกองค์กรของธุรกิจ รวมทั้งการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ของธุรกิจ ถูกนำมาพิจารณาในการใช้ดุลยพินิจเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพ ซึ่งผู้ประกอบวิชาชีพ บัญชีทราบดีว่าเมื่อใดที่รูปแบบของโมเดลธุรกิจเปลี่ยน ผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี ต้องทำความเข้าใจเพื่ อเรียนรู้ใหม่อย่างทันที ความเข้าใจโครงสร้างหลักธรรมาภิบาลที่ดีขององค์กร For educational purposes only - 24 -

ส่วนที่ 3 เทคโนโลยีที่น่าสนใจที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพบัญชี (ต่อ) ทักษะใหม่ที่ผู้ประกอบวิชาชีพยังไม่มี ความลึกซึ้งในการเข้าใจกลยุทธ์หลักธรรมาภิบาลที่ดี ความเสี่ยง และการพยากรณ์ ความยั่งยืนที่ถูกเชื่อมโยงกับข้อมูลทางการเงิน การรักษาระดับประสิทธิภาพความเข้าใจที่จะประเมินความพอเพี ยงของการเปิดเผย ธรรมาภิบาลที่ดี รวมถึงของหน่วยงานธุรกิจของลูกค้าเรื่องความยั่งยืน การพั ฒนาขุมทรัพย์ความรู้เรื่องความยั่งยืน ความเข้าใจว่ากลยุทธ์ทางด้านธุรกิจไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่การวัดผลในแผนกลยุทธ์ระยะ ยาว รวมทั้งวิธีการประเมินและขั้นตอนการวัดผลความสำเร็จเรื่องการลดภาวะโลก ร้อนที่ดีในแผนระยะยาวนั้นเป็นเรื่องใหม่ เช่น การคำนวณว่าธุรกิจสามารถลด ปริมาณคาร์บอนได้กี่เปอร์เซ็นต์ ระดับบุคคล นักบัญชีต้องปรับตัว และเปิดใจรับความรู้และทักษะใหม่ๆ โดย เฉพาะด้านการวิเคราะห์ข้อมูล สามารถนำเครื่องมือใหม่เทคโนโลยีใหม่ๆ มาประยุกต์ใช้ในการทำงานได้จริงให้เกิดประโยชน์สูงสุด และวิเคราะห์ ต่อยอดข้อมูลตัวเลขที่มีอยู่ให้ตอบโจทย์องค์กรและผู้มีส่วนได้เสีย นอกจากนี้แล้วจะต้องรู้เท่าทันความเสี่ยงข้องการนำข้อมูลไปใช้ ตระหนักถึงจรรยา บรรณและข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้องในการใช้เทคโนโลยีใหม่ๆ และขอบเขตการใช้ข้อมูล ส่วนตัวต่างๆ นอกจากนี้ ทักษะการสื่อสารเป็นอีกหนึ่งสิ่งสำคัญสำหรับนักบัญชีที่ ต้องพัฒนา การสื่อสารที่ตรงประเด็น กระชับ เข้าใจง่าย เป็นสิ่งจำเป็นอย่างมากใน ยุคสมัยนี้ที่ต้องการความรวดเร็ว ท่ามกลางการใช้เทคโนโลยีที่มากขึ้น ระดับองค์กร บุคลากรในองค์กรต้องตระหนักถึงความสำคัญของศาสตร์การวิเคราะห์ข้อมูล ที่จะมาเสริมประสิทธิภาพการทำงานในองค์กรและทำให้ธุรกิจอยู่รอดในยุคแห่งการ เปลี่ยนแปลง สำคัญที่สุดคือแต่ละองค์กรจะต้องมีการริเริ่มและผลักดันจากระดับผู้นำ องค์กร (Tone from the Top) เพื่อเป็นแรงผลักดันให้เกิดการปฏิบัติจริงในระดับ พนักงานที่เป็นแกนหลักในการขับเคลื่อนองค์กร และจัดให้มีการวัดผลสม่ำเสมอ เรียบเรียงและจัดทำโดย : นางสาวภาสิน จันทรโมลี นักวิชาการพาณิชย์ชำนาญการ กองกำกับบัญชีธุรกิจ นางสาวบุญสิตา ภววงษ์ศักดิ์ นักวิชาการพาณิชย์ปฏิบัติการ กองกำกับบัญชีธุรกิจ For educational purposes only - 25 -

รอบรู้มุมต่างประเทศ > DBD ACCOUNTING ทุจริตฟรุ๊ตเค้ก | Fruitcake Fraud ที่มา: https://collinstreet.com/ เกี่ยวกับบริษัทฟรุ๊ตเค้ก บริษัท Collin Street Bakery (CSB) เป็นบริษัทเอกชนขนาดกลาง และเป็นธุรกิจ ครอบครัวที่มีการบริหารจัดการโดยคนในครอบครัวมาตั้งแต่เริ่มก่อตั้งเมื่อปีค.ศ. 1896 หรือกว่า 127 ปีก่อน บริษัท CSB ประกอบธุรกิจผลิตฟรุ๊ตเค้กภายใต้แบรนด์ “DeLuxe Fruitcake” และมีการส่งออกไปยัง 196 ประเทศทั่วโลก มีรายได้ต่อปี ประมาณ 50 ล้านดอลล่าร์สหรัฐหรือมากกว่านั้น บริษัท CSB ยังเป็นเจ้าของโรงงาน กะเทาะเปลือกถั่วพีแคน (pecan shelling) ที่ใหญ่ที่สุด จุดเริ่มต้นพฤติกรรมทุจริต Sandy Jenkins เป็นผู้จัดการแผนกบัญชีของบริษัท CSB ตั้งแต่ปีค.ศ. 1998 ถึง 2013 (ปีที่บริษัทพบพฤติกรรมฉ้อโกงเงิน) โดย ณ ตอนนั้นเขาอายุ 64 ปีและได้เงิน เดือนปีละ 50,000 ดอลล่าร์สหรัฐ คุณ Jenkins ทำงานเป็นพนักงานบัญชีฝั่ งเจ้าหนี้ (Account payable) และเป็นผู้ควบคุมดูแลระบบสั่งจ่ายของบริษัท (Account payable system) ที่ถือเป็นระบบทำธุรกรรมจ่ายเงินจำนวนมากของบริษัท รวมถึง ธุรกรรมสั่งซื้อถั่วที่เป็นส่วนประกอบสำคัญในสินค้าของบริษัท ค่าขนส่งสินค้าฟรุ๊ตเค้ก ไปทั่วโลก และค่าส่งไปรษณีย์เพื่อกระตุ้นยอดขาย โดยในระหว่างปีค.ศ. 2005 - 2013 คุณ Jenkins ได้ใช้ช่องทางระบบสั่งจ่ายเพื่อทำการฉ้อโกงเงินของบริษัท ผ่านการ ออกเช็คจำนวน 888 ใบ เพื่อสั่งจ่ายและโอนเงินเข้าบัญชีของตัวเอง คุณ Jenkins เริ่มมีพฤติกรรมทุจริตจากการนำเงินสดย่อย (petty cash) ของ บริษัทมาใช้จ่ายส่วนตัว และพบว่าไม่มีใครในบริษัทจับได้ โดยเขาได้ยักยอกเงินสดย่อย จำนวนเงินกว่า 114,000 ดอลล่าร์สหรัฐ ก่อนที่จะเปลี่ยนรูปแบบการยักยอกเงินโดย ใช้วิธีการออกเช็คจ่ายให้ตนเอง ทำให้บริษัทสูญเสียเงินไปรวมกว่า 16,649,786 ดอลล่าร์สหรัฐ For educational purposes only - 26 -

DBD ACCOUNTING ที่มา: canva.com ขั้นตอนที่คุณ Jenkins ยักยอกเงินบริษัทโดยใช้ชื่อของตัวเองนั้น เริ่มจากการเขียน เช็คให้ร้านค้า (ร้านขายถั่วและไปรษณีย์ที่กล่าวมาแล้วข้างต้น) และบันทึกรายการทาง บัญชีโดยไม่มีเลข invoice จากนั้นทำการยกเลิกเช็ค แต่ไม่บันทึกบัญชี และออกเช็ค อีกฉบับในยอดเงินเดียวกันเพื่ อสั่งจ่ายเงินให้ตนเองหรือเข้าบริษัทบัตรเครดิต ที่มา: https://www.imdb.com/title/tt15868154/mediaindex?ref_=tt_ov_mi_sm คุณ Sandy Jenkins และภรรยา Kay Jenkins บนเครื่องบินส่วนตัว ในช่วงระยะเวลากว่า 8 ปี คุณ Jenkins และภรรยายได้ใช้เงินส่วนนี้เพื่อใช้ชีวิตอย่าง หรูหรา FBI คาดการณ์ว่า พวกเขาใช้เงินกว่า 250,000 ดอลล่าร์สหรัฐต่อเดือน และ ใช้จ่ายผ่านบัตรเครดิต American Express กว่า 100,000 ดอลล่าร์สหรัฐต่อเดือน พวกเขาได้ซื้อรถ เสื้อผ้าแบรนด์เนม แกรนด์เปียโน บ้าน 2 หลัง ไวน์ นาฬิ กา และ เครื่องประดับหรูหราเป็นจำนวนมาก ถึงขั้นที่ Personal shopper ของเขากล่าวว่า ไม่มีสินค้าที่จะขายให้พวกเขาได้แล้ว รายละเอียดทรัพย์สินของคุณ Jenkins ที่ได้มาจากการยักยอกเงินของบริษัทไปซื้อ 1. The couple's mansion in Corsicana, Texas, and a villa in Santa Fe, New Mexico. 2. 596-bottle wine collection. 3. $2,500 Waterford Crystal 12 Days of Christmas ice bucket. 4. $10,000 Sex in the City 2 ring with a five-carat black diamond. 5. Louis Vuitton luggage, Hermes handbag and other designer purses. 6. $60,000 Steinway piano. 7. Four fur coats including a $15,000 mink fur coat and a reversible mink and leather bomber jacket. 8. Luxury cars including a BMW X53, a Lexus, a Mercedes-Benz CL500 and a GMS Yukon XL Denali. 9. Watches (numbering 108), including a men’s Patek Philippe 18 carat rose gold 40mm Aquanaut watch. 10. A collection of Van Cleef & Arpels jewelry, and more than 80 bracelets and necklaces, and 53 rings For educational purposes only - 27 -

DBD ACCOUNTING สามเหลี่ยมการทุจริต (Fraud Triangle) คุณ Jenkins เป็นพนักงานบัญชีของบริษัทที่ประสบความสำเร็จเป็นอย่างมาก ทำงานหนักมาโดยตลอดเพื่อที่จะได้รับเงินเดือน 50,000 ดอลล่าร์สหรัฐต่อปี และเป็นผู้รับผิดชอบเงินของบริษัทจำนวนมาก ด้วยเหตุนี้ จึงไม่แปลกเลยที่จะสามารถหาเหตุผลเข้าข้างตนเองได้ การหาเหตุผลเข้าข้างตนเอง ความกดดัน โอกาส คุณ Jenkins มีความกดดันที่จะหาเงินให้ คุณ Jenkins เห็นโอกาสที่จะกระทำการฉ้อโกง มากพอ เพื่อสนับสนุนวิถีชีวิตหรูหราของ จากการเป็นพนักงานบัญชีฝั่ งเจ้าหนี้ที่มีสิทธิใน ตนเองและครอบครัว ระบบสั่งจ่าย โดยไม่มีการกำกับดูแลจากผู้ บริหาร ที่มา: https://datawalk.com/fraud-triangle/ ร้อยเรียงเรื่องราวไปสู่การเปิดโปงความจริง ตลอด 8 ปีที่คุณ Jenkins ยักยอกเงินจากการทำงานในฝั่ งสั่งจ่ายนั้น เพื่อที่จะ อธิบายชีวิตที่หรูหราของตนเอง คุณ Jenkins อ้างว่า ได้ยืมเครื่องบินส่วนตัวและ รถยนต์จากลูกพี่ลูกน้อง และเมื่อถูกถามจากผู้บริหารว่า ทำไมค่าใช้จ่ายในการส่งสินค้า นั้นสูงผิดปกติ เขาให้คำตอบว่าจะไปตรวจสอบ แต่ก็จะรายงานภายหลังว่าทุกอย่าง เป็นไปอย่างปกติ โดยผู้บริหารเองก็รับทราบคำอธิบายเหล่านั้นอย่างไม่ได้ติดใจ และไม่ ไปสืบหาคำตอบเพิ่มเติม เมื่อผู้บริหารสงสัยว่ากำไรควรจะสูงกว่าที่เป็นอยู่นั้น พวกเขา ต่างพากันคาดเดาว่าคงมาจากค่าใช้จ่ายในการเปิดร้านสาขาใหม่ การบริหารที่ผิดพลาด หรือการขโมยสินค้าคงคลัง ในปีค.ศ. 2013 อดีตเจ้าหน้าที่ teller ธนาคารที่เข้ามาทำงานในฝั่ งเจ้าหนี้พบว่ามีอะไร บางอย่างที่ผิดปกติ เธอเห็นเช็คที่ออกให้บริษัท Capital One ซึ่งเป็นบริษัทที่ไม่มีชื่อ อยู่ในรายการบัญชีถูกยกเลิก (void) เธอจึงลองถามเรื่องนี้กับคุณ Jenkins และได้ รับคำตอบว่า เขาจะดำเนินการแก้ไขข้อผิดพลาดนี้ ต่อมาเมื่อเธอพบความผิดปกติอื่นๆ อีก จึงไปเข้าพบผู้บริหารระดับสูงเพื่อรายงานสิ่งที่พบเจอ และแจ้งว่าเธอกลัวว่าจะมี อันตรายถึงชีวิต ภายหลังที่ผู้บริหารรับทราบประเด็นเหล่านี้ คุณ Jenkins ถูกเรียก เข้าไปสอบถามและถูกไล่ออกในเวลาต่อมา และ FBI ได้เข้ามามีส่วนร่วมในการสืบสวน เนื่องจากคุณ Jenkins ถูกจับในข้อหาที่เกี่ยวข้องกับการฟอกเงินและทุจริตที่ เกี่ยวข้องกับไปรษณีย์ (mail fraud) For educational purposes only - 28 -

DBD ACCOUNTING คณะลูกขุนใหญ่ได้ออกข้อกล่าวหาคุณ Jenkins ในข้อหา mail fraud จำนวน 10 กระทง และการฟอกเงิน จำนวน 3 กระทง เขาและภรรยายังถูกปรับในข้อหาสมรู้ร่วม คิดในการฟอกเงินอีกคนละกระทง การฟอกเงินและการให้ความช่วยเหลือสนับสนุน 6 กระทง และให้การเท็จแก่สถาบันการเงินอีก 2 กระทง โดยข้อหาดังกล่าวเกี่ยว เนื่องจากการแจ้งรายได้ต่อเดือนเป็นเท็จเมื่อพวกเขาขอเงินกู้จากธนาคารเพื่ อซื้อบ้าน ที่ Santa Fe ทำไมบริษัทถึงปล่อยให้คนคนนึงสามารถโกงเงินบริษัทได้นานหลายปี แม้ว่าที่ผ่านมาจะมีความกังวลว่าบริษัทมีค่าใช้จ่ายและกำไรต่ำกว่าที่คาดไว้ แต่ผู้บริหาร ก็ไม่ได้ตรวจทานเช็คสั่งจ่าย และไม่มีการตรวจสอบบัญชี โดยจากการตรวจสอบของ FBI พบว่างบของบริษัท CSB ไม่ได้ผ่านการสอบทานตลอดระยะเวลาที่คุณ Jenkins ทำงานให้กับบริษัท การที่คุณ Jenkins สามารถใช้ชีวิตอย่างหรูหรามาตลอด 8 ปีด้วยการฉ้อโกงเงินของ บริษัท เป็นเพราะว่าบริษัทไม่มีการควบคุมภายในจากระดับผู้บริหาร โดยเฉพาะการ กำกับดูแลฝ่ายเจ้าหนี้ (Account payable) ของบริษัทที่ไม่มีอยู่เลย โดยหลังจากที่ พบเหตุการณ์ทุจริตนี้ คณะผู้บริหารบอกเพียงว่าพวกเขาดำเนินธุรกิจด้วยความเชื่อใจ ทั้งที่โดยปกติแล้ว กิจการควรจะมีมาตรการควบคุมเริ่มตั้งแต่การป้องกัน (Preventive) การตรวจจับ (Detective) และการแก้ไข (Corrective) เพื่อเฝ้า ระวังพฤติกรรมทุจริตอย่างตื่นตัว ซึ่ง CSB ไม่มีมาตรการใดๆเลย การควบคุมเชิงป้องกัน | Preventive control หากบริษัทมีการควบคุมเชิงป้องกัน การฉ้อโกงเงินสดย่อย (petty cash) และเจ้าหนี้ฝั่ งจ่ายคง ไม่เกิดขึ้นในบริษัท โดยการควบคุมเชิงป้องกันรวมถึงการแบ่งแยกหน้าที่อย่างเหมาะสม และการ ที่ต้องมีลายเซ็นต์หลายชื่อสำหรับเช็คที่มีมูลค่าสูง จะทำให้พนักงานในส่วนงานที่เกี่ยวข้องและผู้ บริหารระดับบนได้ตรวจสอบเช็ค ซึ่งถือเป็นกลไกช่วยตรวจสอบให้ไม่เกิดการทำทุจริต การควบคุมเชิงตรวจจับ | Detective control หากบริษัทมีการควบคุมเชิงตรวจจับที่เพียงพอเพื่อค้นหาปัญหาที่เกิดขึ้นแล้ว เช่น การกระทบ ยอดธนาคาร โดยพนักงานที่ไม่ได้อยู่ในฝ่ายเจ้าหนี้ (account payable) และตรวจสอบบัญชี (audit) จะทำให้บริษัทสามารถลดผลกระทบและความเสียหาได้ การควบคุมเชิงแก้ไข | Corrective control จากการที่บริษํท CSB ไม่มีทั้งมาตรการการควบคุมเชิงป้องกันและตรวจจับอย่างที่กล่าวมาข้าง ต้น ทำให้ไม่มีกระบวนการที่จะแก้ไขและเปลี่ยนแปลงระบบที่เกี่ยวข้อง ซึ่งทำให้คุณ Jenkins มี พฤติกรรมทุจริตมาได้อย่างต่อเนื่องถึง 8 ปี คิดเป็นยอดเงินที่ยักยอกไปได้กว่า 16 ล้านบาท For educational purposes only - 29 -

DBD ACCOUNTING กล่าวโดยสรุปแล้ว ผู้บริหารของบริษัท CSB ให้ความเชื่อใจพนักงานบริษัทมากเกินไป โดยเฉพาะกับพนักงานตำแหน่งสำคัญ อีกทั้งไม่มีการแบ่งแยกหน้าที่เพื่อตรวจสอบ ธุรกรรมอย่างเหมาะสม ไม่มีการวัดผลพนักงานอย่างเป็นอิสระ และไม่มีให้เปิดเผย รายได้และการลงทุนส่วนบุคคล เหตุการณ์หลังจากที่เรื่องราวทุจริตถูกเปิดโปง หลังจากการสืบสวนของ FBI คุณ Jenkins ถูกตัดสินจำคุก 10 ปี ภรรยาถูกตัดสิน โดยอนุญาตให้ผ่อนผัน 5 ปี โดยต้องให้บริการชุมชน และส่งสารขอโทษบริษัทอย่าง เป็นทางการ ต่อมา รัฐบาลสามารถช่วยเรียกเงินคืนให้แก่บริษัทจำนวน 4 ล้านบาท และ บริษัทถูกเรียกค่าปรับให้จ่ายเงินกว่า 16.7 ล้านบาท ปัจจุบัน บริษัท CSB ยังดำเนินกิจการอยู่ที่เมือง Corsicana รัฐ Texas ซึ่งเป็นที่ตั้ง ของโรงงานและร้านค้าดั้งเดิมที่เปิดให้บริการมาตั้งแต่ตอนก่อตั้งบริษัท เรื่องราวการ ทุจริตนี้ถูกนำไปสร้างเป็นสารคดีความยาว 90 นาทีในชื่อว่า Fruitcake Fraud และ ถูกเผยแพร่ทางช่องทาง tv streaming ต่าง ๆ เช่น Discovery+ และ Amazon Prime ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2021 ที่มา: https://www.imdb.com/title/tt15868154/mediaindex?ref_=tt_ov_mi_sm ที่มา: https://collinstreet.com/ For educational purposes only - 30 -

DBD ACCOUNTING สิ่งที่ทุกบริษัทควรมีเพื่ อป้องกันเหตุการณ์ทุจริต การควบคุมภายในที่มีประสิทธิภาพ | Effective controls การมีมาตรการควบคุมทั้ง เชิงป้องกัน ตรวจจับ และแก้ไข การแบ่งแยกหน้าที่อย่างเหมาะสม | Proper segregation of duties เช่น เช็คมูลค่าสูงต้องมีการกำกับดูแลโดยระดับผู้บริหารและต้องมีการกำหนดขอลายเซ็นต์เพิ่มเติม พนักงานฝ่ายบัญชีจะต้องเป็นผู้มีความสามารถและผ่านการฝึกอบรมมาอย่างดี อีกทั้งต้องสามารถ ตรวจจับสัญญาพฤติกรรมทุจริต และต้องรู้ช่องทางและวิธีรายงานสิ่งที่พบให้แก่บุคคลที่เกี่ยวข้อง บริษัทต้องมีการสื่อสารให้พนักงานทราบถึงแนวทางป้องกันและตรวจจับการ ทุจริตอยู่เป็นระยะๆ อย่างจริงจัง เพื่อให้พนักงานตระหนักว่าบริษัทต่อต้าน พฤติกรรมทุจริตทุกชนิด จัดให้มีช่องทางการรายงานทุจริต โดยไม่เปิดเผยชื่อ | Whistleblower บริษัทต้องมีการกระทบยอดบัญชี (bank reconciliation) เป็นประจำ โดยปกติแล้วการกระทบยอดบัญชีจะต้องทำโดยเจ้าหน้าที่ที่อยู่นอกฝ่ายเจ้าหนี้ และส่งให้ผู้บริหาร ตรวจทาน หากบริษัทไม่มีผู้ตรวจสอบภายในก็สามารถจ้างผู้ตรวจสอบอิสระที่ให้บริการตรวจสอบ ภายในได้เช่นกัน นอกจากนี้แล้ว ยังต้องมีผู้ตรวจสอบภายนอกที่คอยตรวจสอบบัญชีเป็นประจำ เพื่อยืนยันว่าการควบคุมภายในที่่มีอยู่นั้นเพียงพอ รวมถึงทดสอบเพื่อตรวจหาธุรกรรมที่ไม่ได้เป็นไป ตามาตรการควบคุม บทความต้นฉบับ : At the home of the deluxe fruitcake: a deluxe case of accouting fraud https://www.abacademies.org/articles/At-The-Home-of-the-Deluxe-Fruitcake-a-Deluxe-Case- of-Accounting-Fraud-1528-2635-22-2-189.pdf แปลและเรียบเรียงโดย : นางสาวบุญสิตา ภววงษ์ศักดิ์ นักวิชาการพาณิชย์ปฏิบัติการ กองกำกับบัญชีธุรกิจ For educational purposes only - 31 -

ช่องทางการติดต่อกองกำกับบัญชีธุรกิจ ลิ้งก์รวบรวมช่องทางติดต่อ 1. Facebook Page DBD Accounting กองกำกับบัญชีธุรกิจ @dbdaccounting13 https://linktr.ee/dbdaccounting 2. Line OpenChat เลือกห้องได้ ดังนี้ : 1. งานผู้ทำบัญชี (e-Accountant) 2. งานการอนุญาต (e-Permit) และ e-Learning 3. ห้องคลินิกบัญชี DBD Accounting 3. โทรศัพท์ 4. e-mail ส่วนส่งเสริมพั ฒนาวิชาชีพบัญชี ระบบ e-Accountant 02-547-4395 [email protected] [email protected] ระบบ e-Permit 02-547-4408 [email protected] โครงการ Young & smart 02-547-4408 [email protected] accountants ส่วนส่งเสริมพัฒนาสำนักงานบัญชีคุณภาพ ระบบ e-AccFirm 02-547-4414 ส่วนตรวจสอบบัญชี 02-547-4402 [email protected] 02-547-4403 [email protected] ส่วนเลขานุการกกบ. 02-547-4407 [email protected] คลินิกบัญชี 02-547-4396 กองกำกับบัญชีธุรกิจ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า | ข้อมูล ณ วันที่ 23 พฤษภาคม 2565

ประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า นโยบายการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล https://www.dbd.go.th/download/document_file/pdpa/dbd_pdpa_policy.pdf DBD Accounting e-Magazine ฉบับที่ 127 เดือนธันวาคม 2565 - มกราคม 2566 ที่ปรึกษา นายทศพล ทังสุบุตร อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า นางรวีพรรณ ช้างเย็นฉ่ำ รองอธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า นางสาวจุฑามณี ยอดแสง ผู้อำนวยการกองกำกับบัญชีธุรกิจ _________ คณะผู้จัดทำ ช่องทางเข้าอ่าน e-Magazine นางสาวธัญพร อธิกุลวริน http://magazine.dbd.go.th/ นางสาวภาสิน จันทรโมลี https://pubhtml5.com/bookcase/uttw นางสาวบุญสิตา ภววงษ์ศักดิ์ หากมีข้อแนะนำ/ติชมสามารถแจ้งได้ที่ Line OpenChat : DBD Accounting กองกำกับบัญชีธุรกิจ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า อีเมล : [email protected] เบอร์โทรศัพท์ : 02-547-4407 Line OpenChat : DBD Accounting Facebook page : DBD Accounting กองกำกับบัญชีธุรกิจ แล้วพบกันใหม่ฉบับหน้าค่ะ...