อุบัติการณ์โรคมะเร็งภาคเหนือของประเทศไทย ปีพ.ศ. 2551-2555

ASR per 100 000 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 41 อบุ ตั กิ ารณ์โรคมะเรง็ ปอดแบ่งตามช่วงอายุ โรคมะเร็งปอดในภาคเหนือพบในเพศชายมากกว่าเพศหญิง โดยส่วนใหญ่พบมากในคนทีม่ ีอายุ มากกว่า 70 ปีขนึ้ ไป ทั้งนผี้ ู้ป่วยโรคมะเร็งปอดพบได้ตั้งแต่คนทีม่ ีอายุ 35 ปีขนึ้ ไป (รูปที่ 15) รปู ที่ 15 อบุ ัตกิ ารณ์โรคมะเร็งปอดภาคเหนือ ปีพ.ศ. 2551-2553 แยกตามชว่ งอายุ 350 300 Male 250 Female 200 150 100 50 0 Age groups คุณภาพของขอ้ มลู โรคมะเร็งปอด คุณภาพของข้อมลู โรคมะเรง็ ปอดในภาคเหนือโดยรวมอยู่ในระดับพอใช้ เนือ่ งจากข้อมลู ที่มีผลทาง พยาธิวิทยามปี ระมาณร้อยละ 60 ยกเว้นจงั หวัดลาพูนและแพร่ ควรมีการพฒั นาคณุ ภาพข้อมูลทะเบียนมะเรง็ (ตารางที่ 11) ตารางที่ 11 คณุ ภาพของขอ้ มูลโรคมะเรง็ ปอดในภาคเหนือ Province Data quality control (%) HV DCO Chiang Mai 60.0 1.8 Lamphun 43.9 9.7 Lampang 61.5 4.2 Phare 26.3 15.0 Phitsanilok 55.1 11.7

42 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 4.4. มะเร็งเต้านม (BREAST CANCER; ICD-O: C50.) Breast cancer in Northern Thailand During the period 2008-2012, breast cancer was the first common cancer in females. The total number of female breast cancer cases was 8239; accounting for about 19.4 % of all cancers among females. The average age- standardized incidence rate was 27.9 per 100,000 in females. The highest incidence rate of female breast cancer was observed in Phrae province (ASR=32.8) and the lowest incidence rate was found in Lampang province (ASR=25.6). อบุ ัตกิ ารณโ์ รคมะเร็งเตา้ นมในภาคเหนือ จากการวิเคราะห์ข้อมลู อบุ ตั ิการณ์โรคมะเรง็ เต้านมในภาคเหนอื ช่วงปี พ .ศ. 2551-2555 มะเร็ง เต้านมพบมากเป็นอันดบั ที่ 1 ในเพศหญิง มีจานวนผู้ป่วยโรคมะเร็งเต้านมรายใหม่ทั้งหมด 8,239 ราย เฉลี่ย ปีละ 1,648 ราย คิดเป็นร้อยละ 19.4 ของโรคมะเรง็ ท้ังหมดในเพศหญิง ค่าเฉ ลี่ยอัตราอบุ ตั ิการณ์โรคมะเรง็ เต้านมเพศหญิงจงั หวดั ภาคเหนอื มีค่าเท่ากบั 27.9 ต่อ ประชากร 100,000 ราย (ตารางที่ 12) ตารางที่ 12 จานวนและอุบัตกิ ารณโ์ รคมะเรง็ เต้านมในภาคเหนือ ปีพ.ศ. 2551-2555 Female breast cancer Regions Cases ASR per 100,000 Thailand* 30,579 26.4 Northern 8,239 27.9 Chiang Mai 1,669 27.3 Lamphun 511 32.5 Lampang 784 25.6 Phrae 572 32.8 Phitsanulok 832 25.8 *From Cancer in Thailand Vol VII, 2007-2009

Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 43 การเปรียบเทียบอุบตั กิ ารณ์ของโรคมะเรง็ เตา้ นม อบุ ัติการณ์ของโรคมะเร็งเต้านมทว่ั โลกสูงสุดพบที่ประเทศเบลเยี่ยม (อตั ราอุบัติการณ์ = 110.8 ต่อ ประชากร 100,000 ราย) เมือ่ เปรียบเทียบอุบัติการณ์โรคมะเรง็ เต้านมในประเทศไทยพบว่า ภาคเหนือมี อบุ ตั ิการณ์โรคมะเรง็ เต้านมสงู กว่าค่าเฉลีย่ ของประเทศไทย อุบตั ิการณ์โรคมะเร็งเต้านมของภาคเหนือสูงสดุ พบที่จงั หวดั แพร่ (อตั ราอบุ ตั ิการณ์ = 32.8 ต่อประชากร 100,000 ราย) รองลงมาได้แก่ ลาพูน เชียงใหม่ และ พิษณโุ ลก (อัตราอบุ ตั ิการณ์ = 32.5, 27.3 และ 25.8 ต่อประชากร 100,000 ราย ตามลาดับ ) จังหวดั ท่มี ี อบุ ัติการณ์ของโรคมะเร็งเต้านมตา่ สดุ คือ ลาปาง (อตั ราอุบตั ิการณ์ = 25.6 ต่อประชากร 100,000 ราย) (รปู ที่ 16) รูปที่ 16 การเปรียบเทียบอบุ ตั กิ ารณ์ของโรคมะเร็งเต้านม Belgium** 110.8 Thailand* Northern 26.4 Chiang Mai 27.9 Lamphun 27.3 Lampang 32.5 Phrae 25.6 Phisanulok 32.8 25.8 หมายเหตุ 0 20 40 60 80 100 120 ASR per 100,000 ** From CIV Volume X, 2003-2007; *From Cancer in Thailand Vol VII, 2007-2009 อบุ ตั กิ ารณโ์ รคมะเร็งเต้านมแบ่งตามชว่ งอายุASR per 100 000 โรคมะเร็งเต้านมในภาคเหนอื พบในสตรีที่มีอายตุ ้ังแต่ 30 ปีขนึ้ ไป และพบอบุ ัติการณ์มากสดุ ในช่วง อายตุ ้ังแต่ 50-54 ปี อุบตั ิการณ์พบน้อยลงในวัยสงู อายุ (รูปที่ 17) รูปที่ 17 อบุ ตั กิ ารณโ์ รคมะเรง็ เตา้ นมภาคเหนือ ปีพ.ศ. 2551-2555 แยกตามช่วงอายุ 100 80 60 40 20 0 Age groups

44 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 คณุ ภาพของขอ้ มลู โรคมะเร็งเต้านม คณุ ภาพของข้อมูลโรคมะเรง็ เต้านมในภาคเหนือโดยรวมอยู่ในระดับ ดีเนือ่ งจากมีผลทางพยาธิวิทยา มากกว่าร้อยละ 70 และข้อมลู ผู้ป่วยโรคมะเร็งเต้านมทีไ่ ด้จากใบมรณบตั รอย่างเดยี วพบ ไม่เกินร้อยละ 3.0 จงั หวัดเชียงใหม่ และลาปางมีคุณภาพข้อมูลโรคมะเรง็ เต้านมดีที่สุด (ตารางที่ 13) ตารางที่ 13 คุณภาพของข้อมูลโรคมะเรง็ เตา้ นมในภาคเหนือ Province Data quality control (%) HV DCO Chiang Mai 98.5 0.2 Lamphun 82.1 1.3 Lampang 93.7 0.5 Phare 74.1 2.6 Phitsanilok 76.7 2.6

Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 45 4.5 มะเร็งปากมดลกู (CERVICAL CANCER; ICD-O: C53.) Cervical cancer in Northern Thailand During the period 2008-2012, cervical cancer was the third most common cancer after breast and lung cancer among females. The total number of cervical cancer cases was 5,107, accounting for about 12.1 % of all female cancers. The average age-standardized incidence rate was 17.0 per 100,000. The highest incidence rate was noticed in Lamphun province (ASR=24.1) and the lowest incidence rate was observed in Phitsanulok province (ASR=11.7). อบุ ตั กิ ารณ์โรคมะเรง็ ปากมดลูกในภาคเหนือ จากการวิเคราะห์ข้อมลู อบุ ตั ิการณ์โรคมะเรง็ ปากมดลูกในภาคเหนอื ช่วงปี พ .ศ. 2551-2555 มะเร็ง ปากมดลูกพบมากเป็นอนั ดับที่ 3 จานวนผู้ป่วยมะเรง็ ปากมดลกู รายใหม่ทั้งหมด 5,107 ราย คิดเป็นร้อยละ 12.1 ของโรคมะเรง็ ทั้งหมดในเพศหญิง ค่าเฉลี่ยอตั ราอบุ ตั ิการณ์โรคมะเรง็ ปากมดลกู จังหวัดภาคเหนอื เท่ากบั 17.2 ต่อ ประชากร 100,000 ราย (ตารางที่ 14) ตารางที่ 14 จานวนและอุบตั กิ ารณ์โรคมะเร็งปากมดลูกในภาคเหนือ ปีพ.ศ. 2551-2555 Cervical cancer Regions Cases ASR per 100,000 Thailand* 19,359 16.7 Northern Chiang Mai 5,107 17.2 Lamphun Lampang 1,197 19.5 Phrae Phitsanulok 392 24.1 363 12.4 368 20.0 387 11.7

46 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 การเปรียบเทียบอบุ ตั กิ ารณ์ของโรคมะเร็งปากมดลกู อบุ ัติการณ์ของโรคมะเรง็ ปากมดลูกท่วั โลกสงู สดุ ทป่ี ระเทศซิมบับเว่ (อัตราอบุ ัติการณ์ = 86.7 ต่อ ประชากร 100,000 ราย) เมือ่ เปรียบเทียบอุบัติการณ์โรคมะเรง็ ปากมดลกู ในประเทศไทย พบว่าภาคเหนอื มี อุบตั ิการณ์โรคมะเร็งปากมดลูกสูงกว่าค่าเฉลีย่ ของประเทศไทยเล็กน้อย อุบัติการณ์โรคมะเร็งปากมดลกู ของ ภาคเหนือพบสงู สุดท่ี จังหวดั ลาพนู (อตั ราอุบัติการณ์ = 24.1 ต่อประชากร 100,000 ราย) รองลงมาได้แก่ แพร่ เชียงใหม่ และลาปาง (อตั ราอุบตั ิการณ์ = 20.0, 19.5 12.4 ต่อประชากร 100,000 ราย ตามลาดับ ) อุบตั ิการณ์ของโรคมะ เรง็ ปากมดลกู พบตา่ สุดที่พิษณุโลก (อัตราอบุ ัติการณ์ = 11.7 ต่อประชากร 100,000 ราย) (รปู ที่ 18) รูปที่ 18 การเปรียบเทียบอุบัตกิ ารณ์ของโรคมะเรง็ ปากมดลกู Zimbabwe, Harare African** 86.7 Thailand* Northen 16.7 17.2 Chiang Mai 19.5 Lamphun Lampang 24.1 Phrae 12.4 Phisanulok 20.0 11.7 0 20 40 60 80 100 ASR per 100,000 หมายเหตุ ** From CIV Volume X, 2003-2007; *From Cancer in Thailand Vol VII, 2007-2009 อบุ ตั กิ ารณโ์ รคมะเรง็ ปากมดลกู แบ่งตามช่วงอายุ โรคมะเร็งปากมดลูกในจงั หวดั ภาคเหนอื พบได้ต้ังแต่สตรีที่มีอายุตั้งแต่ 25 ปีขนึ้ ไป อุบัติการณ์ โรคมะเร็งปากมดลูกพบมากสดุ ในช่วงอายุ 50-54 ปีและมีแนวโน้มลดลงหลังอายุ 64 ปี (รปู ที่ 19) รปู ที่ 19 อบุ ตั กิ ารณโ์ รคมะเรง็ ปากมดลกู ในภาคเหนือ ปีพ.ศ. 2551-2555 แยกตามชว่ งอายุ ASR per 100 000 60 50 40 30 20 10 0 Age groups

Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 47 คณุ ภาพของขอ้ มูลโรคมะเรง็ ปากมดลกู คุณภาพของข้อมูลโรคมะเรง็ ปากมดลูก ในภาคเหนือ โดยรวม อยู่ในระดับ ดีเนือ่ งจากข้อมูลมีผลทาง พยาธิวิทยาเกินร้อยละ 70 และข้อมลู ผู้ป่วยโรคมะเร็งปากมดลูกที่ได้จากใบมรณบตั รอย่างเดยี วมเี พียงร้อยละ 1.0 ยกเว้นจงั หวัดพิษณโุ ลกร้อยละ 4.0 ซึง่ คงต้องพัฒนาคณุ ภาพต่อไป (ตารางที่ 15) ตารางที่ 15 คณุ ภาพของข้อมลู โรคมะเรง็ ปากมดลูกในภาคเหนือ Province Data quality control (%) HV DCO Chiang Mai 98.1 0.3 Lamphun 69.9 0.5 Lampang 88.7 0.8 Phare 69.8 0.8 Phitsanilok 71.1 4.1

48 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012

Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 49 บทที่ 5 โรคมะเร็ง รายจังหวัด

50 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012

Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 51 5.1 อบุ ัติการณ์โรคมะเรง็ จังหวดั เชียงใหมป่ ีพ.ศ.2551-2555 จงั หวัดเชียงใหม่ ต้ังอยู่ทางภาคเหนือของ ประเทศ ไทย ต้ังอยู่ ณ ละติจดู 16 องศาเหนอื ลองติจดู 99 องศาตะวนั ออก สูงจาก ระดบั น้าทะเลประมาณ 310 เมตร มีพนื้ ที่ ใหญ่ เปน็ อนั ดับหนึง่ ของภาคเหนอื และเปน็ อนั ดับ สอง ของประเทศไทยรองมาจากจงั หวดั นครราชสีมา ครอบคลมุ พนื้ ที่ประมาณ 20,107 ตารางกิโลเมตร จังหวัดเชียงใหม่แบ่งการปกครองออกเปน็ 26 อ้าเภอ ได้แก่ อา้ เภอเมืองเชียงใหม่ จอมทอง แม่แจ่ม เชียงดาว ดอยสะเก็ด แม่แตง แม่ริม สะเมิง ฝาง แม่อาย พร้าว สนั ป่าตอง สนั ก้าแพง สันทราย หางดง ฮอด ดอยเต่า อมก๋อย สารภี เวียงแหง ไชยปราการ แม่วาง แม่ออน ดอยหล่อ กลั ยาณิวัฒนา และนันทบรุ ีเฉลิมพระเกียรติ เปน็ อา้ เภอ ล่าสดุ ล้าดับที่ 26 ของจงั หวดั เชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่อยู่ห่างจากกรงุ เทพมหานคร 696 กิโลเมตร โดยทางรถยนต์ มีอาณาเขตติดต่อ กับ จงั หวัดใกล้เคียง ดงั นี้ - ทิศเหนอื ติดตอ่ กับ รัฐฉานของประเทศพม่า - ทิศใต้ ติดตอ่ กบั จงั หวดั ตาก - ทิศตะวันออก ติดตอ่ กับ จงั หวัดเชียงราย ลา้ ปาง และลา้ พูน - ทิศตะวันตก ติดตอ่ กับ จงั หวัดแม่ฮ่องสอน จังหวดั เชียงใหม่ถูกจดั เป็นเมืองน่าท่องเทีย่ วอันดับ 5 ของโลก มีสภาพอากาศค่อ นข้างเยน็ เกอื บตลอดทง้ั ปี มีอณุ หภมู ิเฉลีย่ ท้ังปี 25.4 องศาเซลเซียส จา้ นวนประชากรท้ังหมดของจังหวัด เชียงใหม่ จากการสา้ มะโนประชากร และเคหะปีพ .ศ.2553 มีจา้ นวน 1,686,900 คน แบ่งเป็นชาย 824,600 คน และเพศหญิง 862,300 คน ประชากรในจงั หวัดเชียงใหม่ นบั ถือศาสนาพุทธร้อยละ 91.80 รองลงมาได้แก่ ศาสนาคริสต์ อิสลามฮนิ ดูและสิกข์ และอืน่ ๆ ตามล้าดับ ประชากรส่วนใหญ่ ประกอบอาชีพเกษตรกรรม ผลผลิตพืชเศรษฐกิจส้าคญั ของจงั หวดั เชียงใหม่ ได้แก่ ข้าว ล้าไย ส้ม กระเทียม และหอมแดง เปน็ ต้น ด้านอุตสาหกรรมจงั หวดั เชียงใหม่มีโรงงานอุตสาหกรรมทุกขนาดทีม่ ี ลกู จ้างมากกว่า 10 คนขนึ้ ไปจา้ นวนประมาณ 2575 แห่ง โดยอตุ สาหกรรมมากสดุ 3 อนั ดบั แรกได้แก่ อตุ สาหกรรมอาหาร เกษตร และขนส่ง ตามลา้ ดับ

52 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 รปู ที่ 20จานวนประชากรจงั หวัดเชียงใหม่ ปี 2553 ( census, 2010) Age Male Female 0-4 42800 40600 5-9 47100 46500 10-14 50100 48500 15-19 67000 66300 20-24 72700 73700 25-29 64500 62900 30-34 62300 62400 35-39 56000 58400 40-44 61200 68600 45-49 68900 78500 50-54 69500 76500 55-59 54700 58600 60-64 33800 35700 65-69 22800 24000 70-74 18600 21300 75-79 17700 20900 80-84 9700 12100 85+ 5200 6800 Total 824600 862300 การบริการทางการแพทย์ จากข้อมลู สถิตทิ างสขุ ภาพ กระทรวงสาธารณสขุ ปีพ.ศ. 2555 จงั หวัดเชียงใหม่มีสถาน บริการพยาบาล 45 แห่งประกอบด้วย โรงพยาบาลสังกดั กระทรวงสาธารณสขุ 25 แห่ง , โรงพยาบาลสงั กดั กระทรวงอื่นๆ 3 แห่ง, สถานบริการเทศบาล 1 แห่ง, โรงพยาบาลเอกชน 16 แห่ง, โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตา้ บล 270 แห่ง คลินกิ ทกุ ประเภท 543 แห่ง บคุ ลากรทางการแพทย์ ประกอบไปดว้ ย แพทย์ 932 คน (อัตราส่วนประชากรต่อแพทย์ 1,771 :1) ทันตแพทย์ 277 คน (อตั ราส่วนประชากรต่อทันตแพทย์ 5,960 :1) เภสชั กร 398 คน (อตั ราส่วนประชากรต่อเภสัชกร 4,148 :1) และพยาบ าลวิชาชีพ 5,215 คน (อัตราส่วนประชากรต่อพยาบาล 317 :1 ด้านการ รักษาพยาบาลโรคมะเรง็ ผู้ป่วยโรครายใหม่สว่ นใหญ่ถูกส่งตวั ไปที่ โรงพยาบาลนครพิงค์ โรงพยาบาล มหาราชนครเชียงใหม่ หรือ โรงพยาบาลเอกชนบางแห่ง เพื่อรบั การตรวจวินจิ ฉัยโรคมะเรง็ ทั้งทาง ห้องปฏิบัติการและรงั สีวิ นิจฉัย การรักษาผู้ป่วยโรคมะเรง็ ด้วยการผ่าตดั และเคมีบ้าบดั สามารถ ให้บริการโดยโรงพยาบาลนครพิงค์ และโรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ ส้าหรบั การรักษาผู้ป่วย โดยรังสีรกั ษาจะมีบริการเฉพาะทีโ่ รงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่เป็นหลัก มีเพียงส่วนเล็กน้อยที่ จะส่งตวั ไปรักษายงั โรงพยาบาลมะเรง็ ล้าปาง ดงั นั้น ผู้ป่วยโรคมะเร็งส่วนใหญ่ได้รับการบริการตรวจ วินจิ ฉยั และรักษาภายในจงั หวดั ในส่วนของโรงพยาบาลทุกโรงพยาบาลในจงั หวดั เชียงใหม่สามารถ ให้บริการรกั ษาแบบประคับประคองแก่ผู้ป่วยโรคมะเรง็ ได้

Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 53 การจัดทาทะเบียนมะเร็งจังหวดั เชียงใหม่ หน่วยทะ เบียนมะเรง็ เชียงใหม่ สงั กดั คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เริ่ม ดา้ เนนิ การจดั ทา้ ทะเบียนมะเรง็ โรงพยาบาลในปพี .ศ. 2506 ซึ่งเป็นการจดั ต้ังทะเบียนมะเรง็ แห่งแรก ของประเทศไทย ต่อมาได้ขยายการรวบรวมข้อมูลเป็นทะเบียนมะเร็งระดับประชากรจังหวดั เชียงใหม่ ตั้งแต่ปีพ.ศ. 2528 ทะเบียนมะเร็งเชียงใหม่ได้เข้าร่วมเปน็ สมาชิกของสมาคมทะเบียนมะเรง็ นานาชาติ (International Association for Cancer Registry; IACR) ต้ังแต่ 30 พฤศจกิ ายน 2537 ปัจจบุ ันการ รวบรวมข้อมูลเปน็ แบบวิธีการคดั ลอกข้อมูลจากแหล่งข้อมลู ต่างๆ ได้แก่ โรงพยาบาลมหาราชนคร เชียงใหม่ โรงพยาบาลนครพิงค์ โรงพยาบาลชุมชน 23 แห่ง โรงพยาบาลเอกชน และ ห้องปฏิบัติการ ตรวจทางพยาธิวิทยาในจงั หวดั เชียงใหม่ รวมทั้งข้อมลู การเสยี ชีวิตของประชากรในจังหวดั เชียงใหม่ และมีการติดตามสถานะการมีชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งโดยด้าเนนิ การทั้งวิธีค้นข้อมลู รายงานการเสียชวี ิต และการสอบถามจากบคุ คลากรสาธารณสุขในพนื้ ที่นน้ั ๆ การรวบรวมข้อมลู ยึดหลกั ตามมาตรฐาน การจัดทา้ ทะเบียนมะเร็งนานาชาติ และมาตรฐานการจา้ แนกมะเร็ง 2 ตา้ แหน่ง (Multiple primary 2004.) ข้อมลู ดงั กล่าวจะถกู ให้รหสั โรคและรหัสพยาธิวิทยาโดยใช้ ICD-O version 3 บันทึกข้อมูลโดย โปรแกรม Canreg 4 สรุปผลการศกึ ษาอุบัตกิ ารณโ์ รคมะเรง็ ในจงั หวัดเชียงใหม่ ผู้ป่วยโรคมะเร็งในจังหวดั เชียงใหม่ตั้งแต่ ปีพ.ศ. 2551-2555 มีจ้านวนท้ังหมด 16,784 ราย แบ่งเปน็ เพศชาย จา้ นวน 8,082 ราย และเพศหญิ ง จา้ นวน 8,702 ราย อตั ราส่วนผู้ป่วยโรคมะเร็ง เพศชายต่อเพศหญิงคิดเปน็ 1 ต่อ 1 จา้ นวนผู้ป่วยโรคมะเร็งรายใหม่ในจงั หวัด เชียงใหม่ เฉลี่ย 3,357 รายต่อปี ค่าเฉลี่ยอุบตั ิการณ์โรคมะเรง็ ของจังหวดั ชียงใหม่ต่อปี เพศชายเท่ากบั 149.6 ต่อประชากร 100,000 ราย และในเพศหญิงเท่ากับ 144.4 ต่อประชากร 100,000 ราย (ตารางที่ 16) โรคมะเรง็ ที่ พบมากในจงั หวัดเชียงใหม่ 3 อันดบั แรก เพศชายได้แก่ มะเร็งปอด มะเร็งตบั และมะเร็งล้าไส้ใหญ่ และล้าไส้ตรง (อตั ราอุบตั ิการณ์ 32.5, 31.0 และ 14.2 ต่อ ประชากร 100,000 ราย ตามล้าดับ ) ส้าหรบั เพศหญิงโรคมะเรง็ ที่พบมาก 3 อันดบั แรกได้แก่ มะเรง็ เต้านม มะเรง็ ปอด และมะเร็งปาก มดลูก (อัตราอุบตั ิการณ์ 27.3, 21.6 และ 19.5 ต่อ ประชากร 100,000 ราย ตามล้าดับ) (รูปที่ 21) ตารางที่ 16 จานวนและอบุ ตั กิ ารณม์ ะเรง็ จงั หวัดเชียงใหม่ปีพ.ศ.2551-2555 Year Male Female 2008 Number of new ASR per Number of new ASR per 2009 cancer cases 100,000 cancer cases 100,000 2010 2011 1,454 143.5 1,743 153.9 2012 1,502 Total 1,583 143.8 1,669 143.9 1,809 145.5 1,700 141.2 1,734 165.1 1,797 145.3 8,082 151.0 1,793 143.9 149.6 8,702 144.4

54 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 รูปที่ 21 โรคมะเร็งทพี่ บมาก 10 อนั ดับแรกในจงั หวดั เชียงใหม่ ปีพ.ศ.2551-2555

Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 55 ตารางที่ 17 จานวน ร้อยละ อุบัตกิ ารณ์มะเร็งของประชากรจงั หวดั เชียงใหม่ ปีพ.ศ 2551- 2555 จาแนกตามโรคมะเร็ง CANCER / SITE No. Freg. Male ASR No. Freg. Female ASR ICD cases <%> CRUDE WORLD cases <%> WORLD Lip 0.1 RATE CRUDE (10th) Tongue 6 0.8 0.1 10 0.1 RATE 0.1 Mouth 64 1.1 0.1 1.1 26 0.3 0.4 C00 Salivary glands 87 0.4 1.6 1.6 55 0.6 0.2 0.8 C01-02 Tonsil 29 0.5 2.1 0.5 22 0.3 0.6 0.4 C03-06 Other oropharynx 38 0.2 0.7 0.7 13 0.1 1.3 0.2 C07-08 Nasopharynx 16 1.7 0.9 0.3 4 0.0 0.5 0 C09 Hypopharynx 136 0.4 0.4 2.5 62 0.7 0.3 1.1 C10 Pharynx unspecified 30 0.0 3.3 0.5 7 0.1 0.1 0.1 C11 Oesophagus 2 1.2 0.7 0 2 0.0 1.4 0 C12-13 Stomach 93 3.6 0 1.6 26 0.3 0.2 0.4 C14 Small intestine 287 0.2 2.3 5.3 215 2.5 0 3.6 C15 Colon 20 4.9 7 0.4 14 0.2 0.6 0.2 C16 Rectum 394 4.8 0.5 7.1 389 4.5 5 6.2 C17 Anus 391 0.2 9.6 7.1 276 3.2 0.3 4.6 C18 Liver and bile duct 17 21.1 9.5 0.3 15 0.2 9 0.3 C19-20 Gallbladder 1709 0.7 0.4 31 717 8.2 6.4 11.5 C21 Pancreas 55 1.8 41.5 1 99 1.1 0.3 1.6 C22,C24 Nose, sinuses etc. 147 0.2 1.3 2.6 98 1.1 16.6 1.6 C23 Larynx 19 1.3 3.6 0.4 17 0.2 2.3 0.3 C25 Trachea, Bronchus and lung 109 21.8 0.5 2 18 0.2 2.3 0.3 C30-31 Other thoracic organs 1763 0.3 2.6 32.5 1311 15.1 0.4 21.6 C32 Bone 23 0.4 42.8 0.5 8 0.1 0.4 0.2 C33-34 Melanoma of skin 31 0.4 0.6 0.8 22 0.3 30.4 0.5 C37-38 Other skin 29 3.7 0.8 0.5 26 0.3 0.2 0.4 C40-C41 Mesothelioma 295 0.0 0.7 5.1 281 3.2 0.5 4.2 C43 Kaposi's sarcoma 4 0.1 7.2 0.1 1 0.0 0.6 0 C44 Connective tissue 9 0.4 0.1 0.2 1 0.0 6.5 0 C45 Breast 36 0.5 0.2 0.8 36 0.4 0 0.6 C46 Vulva 37 0.9 0.6 1669 19.2 0 27.3 C47,C49 Vagina 0.8 0.9 35 0.4 0.8 0.6 C50 Cervix uteri 62 5.2 1.2 13 0.1 38.7 0.2 C51 Corpus uteri 417 0.3 1.5 7.4 1197 13.8 0.8 19.5 C52 Uterus unspecified 26 0.0 10.1 0.5 276 3.2 0.3 4.5 C53 Ovary 1.4 0.6 0.1 5 0.1 27.8 0.1 C54 Other female genital organs 3 0.1 0.1 2.2 315 3.6 6.4 5.5 C55 Placenta 112 0.2 2.7 0.1 7 0.1 0.1 0.1 C56 Penis 3.7 0.2 0.2 11 0.1 7.3 0.2 C57 Prostate 8 0.0 0.3 5.1 0.2 C58 Testis 13 0.2 7.2 0 54 0.6 0.3 1 C60 Other male genital organs 296 1.4 0.4 7 0.1 0.1 C61 Kidney 2 0.7 0 2.6 10 0.1 1.3 0.1 C62 Renal pelvis 19 0.0 0.5 1 106 1.2 0.2 1.7 C63 Ureter 116 0.1 2.8 0.2 2 0.0 0.2 0 C64 Bladder 56 0.3 1.4 0.2 15 0.2 2.5 0.5 C65 Other urinary organs 4 4.4 0.1 0.6 90 1.0 0 1.8 C66 Eye 7 0.8 0.2 7 197 2.3 0.3 3.6 C67 Brain, nervous system 26 0.7 0.6 1.1 7 0.1 2.1 0.3 C68 Thyroid 357 1.8 8.7 1.8 1 0.0 4.6 0 C69 Adrenal gland 62 0.1 1.5 2.8 13 0.1 0.2 0.3 C70-72 Other endocrine 59 5.1 1.4 0.2 308 3.5 0 5.1 C73 Hodgkin disease 144 100.0 3.5 7.5 51 0.6 0.3 0.8 C74 Non-Hodgkin lymphoma 7 0.2 149.6 33 0.4 7.1 1.1 C75 Multiple myeloma 410 9.9 120 1.4 1.2 2.5 C81 Lymphoid leukemia 8,082 196 12 0.1 0.8 0.2 C82-85,C96 Myeloid leukemia 377 4.3 2.8 6.3 C90 Leukemia unspecified 8,702 100.0 0.3 144.4 C91 Other and unspecified 8.7 C92-94 201.8 C95 All sites O&U ALL

56 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 อบุ ตั กิ ารณโ์ รคมะเรง็ แยกตามอาเภอในจังหวดั เชียงใหม่ เปรี ยบเทียบอุบัติการณ์โรคมะเร็ง ทุกชนิด แยกตามอา้ เภอในจงั หวัดเชียงใหม่ พบว่า อุบตั ิการณ์สูงสดุ ในเพศชายพบที่อ้าเภอสนั ทราย (อัตราอบุ ัติการณ์ 191.8 ต่อประชากร 100,000 ราย) ในเพศหญิงพบทีอ่ ้าเภอดอยสะเกด็ (อตั ราอบุ ตั ิการณ์ 182.3 ต่อประชากร 100,000 ราย) อบุ ตั ิการณ์ต่า้ สุดในเพศชายและหญิงพบทีอ่ ้าเภอกลั ยาณิวัฒนา (อตั ราอบุ ตั ิการณ์ 62.5 และ 54.9 ต่อ ประชากร 100,000 ราย ตามล้าดบั ) แยกตามโรคมะเรง็ ดงั นี้ (รปู ที่ 22) - มะเรง็ ล้าไส้ใหญ่และล้าไส้ตรง พบอุบตั ิการณ์สูงสดุ ในเพศชายและหญิงทีอ่ า้ เภอเมือง เชียงใหม่ - มะเรง็ ปอด พบอบุ ตั ิการณ์สงู สุดในเพศชายทีอ่ า้ เภอฮอดและเพศหญิงที่อ้าเภอหางดง - มะเรง็ ตับ พบอุบตั ิการณ์สงู สุดในเพศชายทีอ่ ้าเภอสันทรายและเพศหญิงที่อา้ เภอดอยหล่อ - มะเรง็ เต้านม พบอุบตั ิการณ์สูงสุดทอ่ี ้าเภอเมืองเชียงใหม่ - มะเร็งปากมดลกู พบอบุ ัติการณ์สงู สดุ ท่อี ้าเภอแม่อาย รูปที่ 22 เปรียบเทียบอุบัตกิ ารณข์ องโรคมะเร็งในจงั หวดั เชียงใหม่แยกตามอาเภอ All cancer Colorectal cancer

Lung cancer Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 57 Liver cancer Breast cancer Cervical cancer

58 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 อุบัตกิ ารณโ์ รคมะเรง็ แยกตามอายุ อบุ ัติการณ์โรคมะเร็ง เพิม่ ขนึ้ ตามช่วงอายุ โดยพบว่าประชากรจังหวดั เชียงใหม่ ทั้งเพศชาย และหญิง มีอุบัติการณ์โรคมะเร็งสูงสุดในช่วงอายุ 80-84 ปี ทง้ั นอี้ บุ ัติการณ์โรคมะเรง็ พบได้ต้ังแต่ เดก็ และเพิม่ ขนึ้ อย่างมากในช่วงอายตุ ั้งแต่ 35 ปีขนึ้ ไป แตห่ ลังจากอายุ 85 ปีขนึ้ ไป อบุ ัติการณ์ โรคมะเ รง็ เริม่ ลดลง เพศชายจะมีอุบัติการณ์สูงกว่าเพศหญิง ยกเว้นช่วงอายุ 30-54 เพศหญิง มีอุบัติการณ์สงู กว่าเพศชายเล็กน้อย (รูปที่ 23) รปู ที่ 23 อบุ ตั กิ ารณ์โรคมะเรง็ จังหวัดเชียงใหม่ ปีพ.ศ. 2551-2555 แยกตามช่วงอายุ จากการวิเคราะห์ข้อมูลจ้านวนผู้ป่วยโรคมะเ ร็งรายใหม่จงั หวดั เชียงใหม่ แยกตามกลุ่มอายุ (รปู ที่ 24) พบว่า - กลุ่มอายุ 0-14 ปี มะเร็งทีพ่ บมาก ได้แก่ มะเร็งเมด็ เลอื ด มะเร็งสมอง และมะเร็งต่อม น้าเหลือง ตามล้าดับ - กลุ่มอายุ 15-24 ปี มะเร็งที่พบมากได้แก่ มะเร็งต่อมน้าเหลือง มะเรง็ เมด็ เลอื ด และมะเร็ง ไทรอยด์ ตามลา้ ดบั - กลุ่มอายุ 25-59 ปี มะเรง็ ที่พบมากได้แก่ มะเรง็ เต้านม มะเรง็ ตับ และมะเรง็ ปากมดลกู ตามลา้ ดบั - กลุ่มอายุ 60-74 ปี มะเรง็ ทีพ่ บมาก ได้แก่ มะเรง็ ปอด มะเร็งตับ และมะเร็งลา้ ไส้ ใหญ่และ ลา้ ไส้ตรง ตามลา้ ดับ - กลุ่มอายมุ ากกว่า 75 ปี มะเรง็ ทีพ่ บมาก ได้แก่ มะเรง็ ปอด มะเรง็ ตับ ล้าไส้ใหญ่และลา้ ไส้ ตรง ตามลา้ ดับ

Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 59 รปู ที่ 24 โรคมะเรง็ ทีพ่ บมากในจงั หวัดเชียงใหมป่ ีพ.ศ.2551-2555 แยกตามกลุ่มอายุ

60 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 คณุ ภาพขอ้ มลู ทะเบียนมะเรง็ เชียงใหม่ ข้อมลู ทม่ี ีรายงานผลพยาธิวิทยาภาพรวมทั้งหมดเท่ากับร้อยละ 74.8 (เพศชายร้อยละ 66.9, เพศหญิงร้อยละ 82.2) ข้อมูลท่มี ีรายงานผลพยาธิวิทยาทุกอวัยวะยกเว้นตับเท่ากบั ร้อยละ 83.5 (เพศ ชายร้อยละ 80.5, เพศหญิงร้อยละ 85.9) มะเรง็ ของอวัยวะที่มีผลพยาธิวิทยาน้อยกว่า ร้อยละ 50 ได้แก่ มะเร็งตับและมะเร็งตับอ่อน ส่วนข้อมลู โรคมะเรง็ รายใหม่ทีไ่ ด้จากใบมรณบัตร ภาพรวมทงั้ หมด เท่ากับร้อยละ 1.2 (เพศชายร้อยละ 1.4 เพศหญิง รอ้ ยละ 1.0) (ตารางที่ 18) จากข้อมลู ดังกล่าวจะ เหน็ ว่า ข้อมูลทะเบียนมะเรง็ เชียงใหม่มีคณุ ภาพดี เนื่องจาก มีผลพยาธิวิทยาค่อนข้างสงู และร้อยละ ของข้อมลู โรคมะเร็งรายใหม่ทีไ่ ด้จากใบมรณบัตร ตา้่ อาจเนื่องมาจาก การรวบรวมข้ อมลู เป็นแบบ Active method น่ันคือบคุ ลากรหน่วยทะเบียนมะเรง็ ท้าการคดั ลอกข้อมลู เองตามแหล่งข้อมลู ต่างๆใน จังหวดั เชียงใหม่ ทา้ ให้ข้อมูลมีความครบถ้วน สมบรู ณ์ ตารางที่ 18 รอ้ ยละของขอ้ มูลที่มีผลพยาธิวิทยาและข้อมูลทีไ่ ด้จากใบมรณบตั รอย่างเดียว ของจังหวัดเชียงใหม่ปีพ.ศ.2551-2555 cases Male cases Female cases total %MV %DCO %MV %DCO %MV %DCO Oral cavity and Pharynx 408 96.1 0.2 201 97.0 0.5 609 96.4 0.3 Oesophagus 93 81.7 1.1 26 80.8 3.8 119 81.5 1.7 Stomach 89.5 0.0 92.1 0.0 502 90.6 0.0 Small intestine 287 70.0 5.0 215 78.6 0.0 73.5 2.9 Colon and Rectum 20 90.3 0.1 14 92.4 0.0 34 91.2 Liver and Gallbladder etc 19.2 2.0 28.4 3.1 1482 22.1 0.1 Pancreas 802 36.7 2.0 680 32.7 1.0 2580 35.1 2.3 Nose, sinuses etc. 1764 100.0 0.0 816 100.0 0.0 100.0 1.6 Larynx 89.0 1.8 88.9 5.6 245 89.0 0.0 Bronchus, lung 147 61.0 1.8 98 58.6 1.9 36 2.4 Bone 19 83.9 6.5 17 86.4 4.5 60.0 1.8 Skin and melanoma 99.7 0.0 18 99.0 0.3 127 84.9 5.7 Kaposi's sarcoma 109 100.0 0.0 1320 100.0 0.0 3110 0.2 Connective tissue 1790 97.2 0.0 22 94.4 0.0 99.4 0.0 Breast 94.6 0.0 307 98.6 0.2 53 100.0 0.0 Cervix uteri 31 98.1 0.3 631 0.2 Corpus 324 1 98.9 0.0 95.8 ovary 36 95.2 0.3 10 98.5 0.3 Other female genital 9 1669 72 0.0 organs 36 1197 1706 98.1 0.3 37 281 1197 98.9 315 281 95.2 315 66 93.9 0.0 66 93.9 0.0 Penis 62 95.2 0.0 62 95.2 0.0 Prostate 417 89.7 0.2 417 89.7 0.2 Testis 26 100.0 0.0 26 100.0 0.0 Other male genital organs 3 100.0 0.0 3 100.0 0.0 Urinary tract 431 84.5 0.0 179 88.8 0.0 610 85.7 0.0 93.3 0.0 34 94.1 0.0 Eye 19 94.7 0.0 15 50.0 5.6 4.4 95.9 0.0 206 55.3 0.0 Brain, nervous system 116 59.5 3.4 90 253 96.4 Thyroid 56 98.2 0.0 197 Adrenal gland 11 100.0 0.0 8 62.5 0.0 19 84.2 0.0 Lymphoma 383 99.7 0.0 321 99.7 0.0 704 99.7 0.0 Leukaemia 210 100.0 0.0 165 100.0 0.0 375 99.8 0.0 Other & unspecified 472 72.0 7.1 428 73.4 5.8 900 68.9 6.5 All sites 8,082 66.9 1.4 8,702 82.2 1.0 16,784 74.8 1.2

Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 61 ตารางที่ 19 ร้อยละของสดั สว่ นผู้ป่วยมะเรง็ ทีเ่ สียชีวิตตอ่ ผู้ป่วยมะเร็งรายใหมข่ องจังหวดั เชียงใหม่ปีพ.ศ.2551-2555 Oral cavity and Pharynx New Male M/I New Female M/I New total M/I Oesophagus 61.8 34.3 52.7 Stomach 408 death 68.8 201 death 65.4 609 death 68.1 Small intestine 93 65.5 26 63.7 119 64.7 Colon and Rectum 287 252 75.0 215 69 78.6 502 321 76.5 Liver and Gallbladder etc 20 64 35.3 14 17 37.1 34 81 36.1 Pancreas 802 188 70.5 680 137 65.6 1482 325 68.9 Nose, sinuses etc. 1764 15 70.1 816 11 63.3 2580 26 67.3 Larynx 147 283 36.8 98 252 58.8 245 535 47.2 Bronchus, lung 19 1243 46.8 17 535 50.0 36 1778 47.2 Bone 109 103 70.1 18 62 69.8 127 165 70.0 Skin and melanoma 1790 7 41.9 1320 10 31.8 3110 17 37.7 Kaposi's sarcoma 31 51 18.8 22 9 13.0 53 60 16.0 Connective tissue 324 1254 33.3 307 922 0.0 631 2176 30.0 Breast 9 13 36.1 1 7 27.8 10 20 31.9 Cervix uteri 36 61 16.2 36 40 11.4 72 101 11.5 Corpus 37 3 1669 0 17.6 1706 3 17.6 ovary 13 1197 10 13.5 1197 23 13.5 Other female genital 6 281 191 21.0 281 197 21.0 organs 315 211 315 211 Penis 38 38 42.4 Prostate 66 66 22.6 Testis 25.2 Other male genital organs 66 28 42.4 66 28 15.4 Urinary tract 62 14 33.3 Eye 62 14 22.6 179 71 39.7 417 105 42.3 Brain, nervous system 417 105 25.2 15 3 20.0 26 4 14.7 Thyroid 26 15.4 90 45 50.0 3 1 55.3 Adrenal gland 4 33.3 197 28 14.2 610 258 17.0 Lymphoma 3 1 43.4 8 3 37.5 34 5 31.6 Leukaemia 431 187 10.5 321 120 37.4 206 114 41.1 Other & unspecified 19 2 59.5 165 110 66.7 253 43 57.6 116 69 26.8 428 209 48.8 19 6 50.9 All sites 56 15 27.3 8,702 3204 36.8 704 289 45.8 11 3 44.1 375 216 383 169 50.5 900 458 210 106 52.8 16,784 7684 472 249 55.4 8,082 4480

66 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 5.2 อบุ ัติการณโ์ รคมะเรง็ จังหวัดลาปางปีพ.ศ. 2551-2555 จงั หวัดลาปาง ต้ังอยู่ภาคเหนอื ตอนบน ของประเทศไทย ห่างจากกรุงเทพมหานคร ประมาณ 602 กิโลเมตร มีเนื้อทีป่ ระมาณ 12,534 ตารางเมตร อยู่สงู จากระดบั น้าทะเล 268.80 กิโลเมตร มีพนื้ ที่ใหญ่เป็นอันดับ 5 ของ ภาคเหนือ รองจากเชียงใหม่ ตาก แม่ฮ่องสอน และเพชรบรู ณ์ จังหวัดลาปางมีพนื้ ที่เปน็ ทีร่ าบ ล้อมรอบด้วยภเู ขา พนื้ ทีม่ ีลกั ษณะเป็นรูปยาวรี ภูมิประเทศโดยท่วั ไปเปน็ ทีร่ าบสูง มีภูเขาสูงอยู่ ท่วั ไป ทอดตวั ยาวตามแนวทิศเหนอื ไปทางทิศ ใต้และในบริเวณตอนกลางของจงั หวัดบางส่ วน มีทีร่ าบลุ่มริม ฝั่งแม่นา้ ตามลักษณะ ทาง กายภาพทางด้านธรณีสัณฐานวิทยา ของแอ่ง แผ่นดนิ ทีย่ าวและกว้างที่สดุ ในภาคเหนือ เรียกว่า “อ่างลาปาง ” จังหวดั ลาปางแบ่งการปกครอง ออกเปน็ 13 อาเภอ ได้แก่ เมือง ห้างฉัตร แม่ทะ แม่เมาะ เกาะคา แจ้หม่ วงั เหนือ เมืองปาน แม่ พริก เสริมงาม เถิน งาว และสบปราบ จงั หวัดลาปางมีอาณาเขตติดตอ่ กบั จังหวัดใกล้เคียง ดังนี้ ทิศเหนอื ติดตอ่ กบั จังหวดั เชียงใหม่ เชียงราย และพะเยา ทิศใต้ ติดตอ่ กับ จงั หวัดตาก ทิศตะวันออก ติดตอ่ กบั จงั หวดั แพร่ และสุโขทัย ทิศตะวนั ตก ติดตอ่ กับ จังหวดั ลาพูน จากลกั ษณะพนื้ ที่ของจงั ห วดั ทเ่ี ป็นแอ่งคล้ายก้นกะทะ จงึ ทา ให้สภาพภูมิอากาศจงั หวดั ลาปางมีอากาศร้อนอบอ้าวเกือบตลอดปี ฤดูร้อนร้อนจดั และหนาวจดั ในฤดูหนาว ประชากรส่วน ใหญ่ของจังหวดั ลาปางนบั ถือศาสนาพุทธ คิดเปน็ ร้อยละ 99 รองลงมา คือ ศาสนาคริสต์ ศาสนา อิสลาม ตามลาดบั จานวนประชากรจังหวัดลาปาง ทั้งหมดจากการสามะโนประชากรและเคหะ ปีพ.ศ.2553 มีจานวน 738,700 คน เปน็ ชาย 364,500 คน หญิง 374,200 คน (รปู ที่ 25) ประชากรจงั หวัดลาปาง ประกอบอาชีพเกษตรกรรม พชื เศรษฐกิจ ท่สี าคญั ของจงั หวัดลาปาง ได้แก่ ข้าว อ้อยโรงงาน กระเทียม ถว่ั ลิสง สบั ปะรด ลาไย ถ่วั เหลือง ข้าวโพดเลีย้ งสตั ว์ หอมแดง และละหุ่ง ด้านอุตสาหกรรม จังหวัดลาปางมีโรงงานอุตสาหกรรมทกุ ขนาดรวมท้ังสิน้ 1,571 โรงงาน ประเภทอุตสาหกรรมมากสดุ 3 อันดบั แรก คือ การเกษตร อโลหะ เฟอร์นเิ จอร์และเครือ่ งเรือน ตามลาดับ โดยมีอตุ สาหรรมขนาด ใหญ่ ได้แก่ การทาเหมืองแร่ถ่านหนิ แร่ลิกไนต์ โรงงานผลิตไฟฟ้าบริเวณอาเภอแม่เมาะ ปนู ซีเมนต์ใน

Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 67 เขตอาเภอแจ้หม่ และมีโรงงานอุตสาหกรรมเซรามิกจานวน ประมาณ 250 แห่งในหลายๆเขตพนื้ ที่ เนือ่ งจากจังหวัดลาปางเป็นแหล่งดินขาว ซึง่ เป็นวัตถดุ ิบสาคัญในการผลิตเซรามิก รูปที่ 25 จานวนประชากรจงั หวดั ลาปาง ปี 2553 (census, 2010) Age Male Female 0-4 17200 16400 5-9 19600 19300 10-14 24200 23400 15-19 25800 24100 20-24 19200 17300 25-29 17500 16100 30-34 20500 20800 35-39 25100 27100 40-44 31400 34900 45-49 36200 39100 50-54 35700 36800 55-59 29600 29800 60-64 19100 19000 65-69 14100 15000 70-74 11500 12700 75-79 9900 11700 80-84 5100 6700 85+ 2800 4000 Total 364500 374200 การบริการทางการแพทย์ จากข้อมูลสถิตทิ างสุขภาพ กระทรวงสาธารณสขุ ปีพ.ศ. 2555 จงั หวัดลาปางมีสถาน บริการพยาบาล ประกอบด้วย โรงพยาบาลศนู ย์ 1 แห่ง, โรงพยาบาลชมุ ชน 12 แห่ง, โรงพยาบาล มะเรง็ 1 แห่ง, โรงพยาบาลค่าย 1 แห่ง, โรงพยาบาลของรัฐวิสาหกิจ 1 แห่ง สถานบริการของเทศบาล 1 แห่ง, โรงพยาบาลเอกชน 2 แห่ง, โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล 141 แห่ง คลินกิ ทุกประเภท 178 แห่ง บคุ ลากรทางการแพทย์ประกอบไปดว้ ย แพทย์ 303 คน (อตั ราส่วนประชากรต่อแพทย์ 2,499 :1) ทนั ตแพทย์ 59 คน (อัตราส่วนประชากรต่อทนั ตแพทย์ 12,833 :1) เภสัชกร 112 คน (อัตราส่วนประชากรต่อเภสัชกร 6,760 :1) และพยาบาลวิชาชีพ 1,871 คน (อตั ราส่วนประชากรต่อ พยาบาล 405 :1) ด้านการรกั ษาพยาบาลโรคมะเรง็ ผู้ป่วยโรคมะเร็งรายใหม่สว่ นใหญ่ถกู ส่งตัวไปที่ โรงพยาบาลศูนย์ลาปาง โรงพยาบาลมะเรง็ ลาปาง หรือ โรงพยาบาลเอกชนบางแห่งเพือ่ รับการตรวจ วินจิ ฉัยโรคมะเร็งท้ังทางห้องปฏิบตั ิการและรังสีวินจิ ฉยั การรักษาผู้ป่วยโรคมะเรง็ ด้วยการผ่าตดั และ เคมีบาบดั สามารถให้บริการโดยโรงพยาบาลศนู ย์ลาปาง โรงพยาบาลมะเร็งลาปาง และโรงพยาบาล มหาราชนครเชียงใหม่ สาหรบั การรกั ษาผู้ป่วยโดยรงั สีรกั ษาจะมีบริการเฉพาะทีโ่ รงพยาบาลมะเรง็ ลาปางเปน็ หลัก มีเพียงส่วนเล็กน้อยที่จะส่งตวั ไปรกั ษายังโรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ ดังน้ัน ผู้ป่วยโรคมะเรง็ ส่วนใหญ่ได้รับการบริการตรวจวินจิ ฉัยและรกั ษาภายในจงั หวัด ในส่วนของ โรงพยาบาลทกุ โรงพยาบาลในจงั หวัดเชียงใหม่สามารถให้บริการรกั ษาแบบประคบั ประคองแก่ผู้ป่วย โรคมะเรง็ ได้

68 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 การจัดทาทะเบียนมะเรง็ จังหวดั ลาปาง การจัดทาทะเบียนมะเรง็ ระดบั ประชากรในจงั หวดั ลาปางครั้งแรก เปน็ การศึกษาวิจัยแบบ ย้อนหลงั ในจงั หวัดลาปางได้เริ่มเกบ็ ข้อมลู ต้ังแต่ปี พ .ศ. 2531-2535 และตีพิมพ์รายงานในปี พ.ศ. 2536 ซึ่งเป็นรายงานทะเบียนมะเรง็ ระดบั ประ ชากรก่อนการก่อตั้งโรงพยาบาลมะเร็งลาปาง และ ต่อมางานทะเบียนมะเรง็ ลาปาง โรงพยาบาลมะเรง็ ลาปางได้รบั ผิดชอบรวบรวมข้อมลู ผู้ป่วยโรคมะเรง็ ในจงั หวดั ลาปาง เริ่มดาเนนิ การจัดทาทะเบียนมะเร็งระดับโรงพยาบาลในปพี .ศ. 2538 ต่อมาได้ขยาย การรวบรวมข้อมลู เปน็ ทะเบียนมะเรง็ ระดับป ระชากรจังหวดั ลาปาง และได้รายงาน ฉบับแรกของ ทะเบียนมะเร็งลาปางคือ Cancer Incidence in Lampang, 1993-1997 และทะเบียนมะเร็ง ลาปางได้ เข้าร่วมเปน็ สมาชิกของสมาคมทะเบียนมะเร็งนานาชาติ (International Association for Cancer Registry; IACR) ต้ังแต่ พฤษภาคม 2545 ปจั จุบนั การรวบรวมข้อมูลเปน็ แบบ passive method คือ การรายงานข้อมูลโรคมะเรง็ จากแหลง่ ข้อมูลต่างๆ ได้แก่ โรงพยาบาล ลาปาง โรงพยาบาลชมุ ชน 12 แห่ง โรงพยาบาลเอกชน รวมท้ังข้อมลู การเสยี ชีวิตของประชากรในจงั หวดั ลาปาง การตดิ ตาม สถานะการมีชีวิตของผู้ป่วยมะเรง็ โดยวิธีค้นข้อมูลรายง านการเสียชีวิต จากสานักยุทธศาสตร์และ นโยบาย และการสอบถามจากบคุ คลากรสาธารณสขุ ในพืน้ ที่นนั้ ๆ การรวบรวมข้อมูลยึดหลักตาม มาตรฐานการจดั ทาทะเบียนมะเรง็ นานาชาติ และมาตรฐานการจาแนกมะเร็ง 2 ตาแหน่ง (Multiple primary 2004.) ข้อมลู ดังกล่าวจะถกู ให้รหสั โรคและรหัสพยาธิวิทย าโดยใช้ ICD-O version 3 บนั ทึก ข้อมลู โดยโปรแกรม Canreg 4 สรุปผลการศกึ ษาอุบตั กิ ารณ์โรคมะเรง็ ในจังหวัดลาปาง ผู้ป่วยโรคมะเรง็ ในจงั หวัด ลาปางตั้งแต่ ปีพ .ศ. 2551-2555 มีจานวนทั้งหมด 8,795 ราย แบ่งเป็นเพศชาย จานวน 4,519 ราย และเพศหญงิ จานวน 4,276 ราย อตั ราส่วนผปู้ ่วยโรคมะเร็งเพศ ชายต่อเพศหญิงคิดเปน็ 1.1 ต่อ 1 จานวนผู้ป่วยโรคมะเร็งรายใหม่ในจงั หวดั ลาปางเฉลีย่ 1,759 ราย ต่อปี ค่า เฉลีย่ อุบัติการณ์โรคมะเร็งของจงั หวัด ลาปาง ต่อปี เพศชายเท่ากบั 155.2 ต่อประชากร 100,000 ราย และในเพศหญิงเท่ากบั 139.2 ต่อประชากร 100,000 ราย (ตารางที่ 24) โรคมะเรง็ ที่ พบมากในจังหวดั ลาปาง 3 อนั ดับแรก เพศชายได้แก่ มะเรง็ ตับ มะเร็งปอด และมะเร็งลาไส้ใหญ่และ ลาไส้ตรง (อัตราอบุ ัติการณ์ 37.8, 35.9 และ 13.2 ต่อ ประชากร 100,000 ราย ตามลาดับ) สาหรับ เพศหญิงโรคมะเรง็ ที่พบมาก 3 อนั ดับแรกได้แก่ มะเร็งเต้านม มะเรง็ ปอด และมะเรง็ ปากมดลกู (อตั ราอบุ ตั ิการณ์ 25.6, 20.2 และ 15.0 ต่อ ประชากร 100,000 ราย ตามลาดบั ) (รปู ที่ 26) ตารางที่ 24 จานวนและอบุ ัตกิ ารณม์ ะเร็งจงั หวดั ลาปางปีพ.ศ.2551-2555 Year Male ASR Female ASR Number of new Number of new 2008 cancer cases 149.1 cancer cases 142.9 2009 2010 812 154.7 811 133.6 2011 159.0 144.9 2012 865 162.0 811 145.8 Total 943 151.6 900 127.4 957 155.2 913 139.2 942 841 4,519 4,276

Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 69 รปู ที่ 26 โรคมะเร็งทีพ่ บมาก 10 อนั ดบั แรกในจงั หวัดลาปาง ปีพ.ศ.2551-2555

70 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 ตารางที่ 25 จานวน รอ้ ยละ อบุ ตั กิ ารณม์ ะเร็งของประชากรจงั หวดั ลาปาง ปีพ.ศ 2551-2555 จาแนกตามโรคมะเร็ง CANCER / SITE No. Freg. Male ASR No. Freg. Female ASR ICD cases <%> CRUDE WORLD cases <%> WORLD Lip 0.0 RATE CRUDE (10th) Tongue 2 1.0 0 11 0.3 RATE 0.3 Mouth 43 0.6 0.1 1.5 12 0.3 0.4 C00 Salivary glands 27 0.2 2.4 0.9 34 0.8 0.6 1 C01-02 Tonsil 10 0.2 1.5 0.4 9 0.2 0.6 0.4 C03-06 Other oropharynx 10 0.1 0.5 0.3 5 0.1 1.8 0.1 C07-08 Nasopharynx 4 1.5 0.5 0.1 4 0.1 0.5 0.3 C09 Hypopharynx 67 0.3 0.2 2.4 30 0.7 0.3 1.2 C10 Pharynx unspecified 14 0.0 3.7 0.4 6 0.1 0.2 0.2 C11 Oesophagus 1 1.1 0.8 0 0 0.0 1.6 0 C12-13 Stomach 49 3.1 0.1 1.5 14 0.3 0.3 0.3 C14 Small intestine 141 0.2 2.7 4.7 123 2.9 0 3.8 C15 Colon 10 4.6 7.7 0.4 9 0.2 0.7 0.3 C16 Rectum 207 4.0 0.5 6.9 219 5.1 6.6 6.8 C17 Anus 183 0.1 11.4 6.3 162 3.8 0.5 5.2 C18 Liver and bile duct 6 25.0 10 0.2 7 0.2 11.7 0.2 C19-20 Gallbladder 1132 0.9 0.3 37.8 494 11.6 8.7 15 C21 Pancreas 42 1.7 62.1 1.3 72 1.7 0.4 1.9 C22,C24 Nose, sinuses etc. 76 0.2 2.3 2.5 79 1.8 26.4 2.4 C23 Larynx 11 0.9 4.2 0.4 5 0.1 3.8 0.1 C25 Trachea, Bronchus and lung 41 24.4 0.6 1.2 17 0.4 4.2 0.5 C30-31 Other thoracic organs 1104 0.2 2.2 35.9 654 15.3 0.3 20.2 C32 Bone 10 0.2 60.6 0.6 2 0.0 0.9 0.1 C33-34 Melanoma of skin 9 0.2 0.5 0.6 10 0.2 35 0.5 C37-38 Other skin 9 2.6 0.5 0.3 10 0.2 0.1 0.3 C40-C41 Mesothelioma 117 0.0 0.5 3.8 138 3.2 0.5 3.9 C43 Kaposi's sarcoma 2 0.022 6.4 0.1 1 0.0 0.5 0 C44 Connective tissue 1 0.62 0.1 0.1 1 0.0 7.4 0 C45 Breast 28 0.177 0.1 1.3 19 0.4 0.1 0.8 C46 Vulva 8 1.5 0.3 784 18.3 0.1 25.6 C47,C49 Vagina 0.8 0.4 6 0.1 1 0.1 C50 Cervix uteri 34 4.4 1.2 3 0.1 41.9 0.1 C51 Corpus uteri 198 0.3 1.9 6.1 363 8.5 0.3 12.4 C52 Uterus unspecified 15 0.0 10.9 0.7 107 2.5 0.2 3.5 C53 Ovary 1.1 0.8 0 3 0.1 19.4 0.1 C54 Other female genital organs 1 0.4 0.1 1.8 143 3.3 5.7 5.2 C55 Placenta 51 0.1 2.8 0.6 6 0.1 0.2 0.2 C56 Penis 17 3.3 0.9 0.1 1 0.0 7.6 0 C57 Prostate 4 0.0 0.2 4.9 0.3 C58 Testis 151 0.1 8.3 0.1 29 0.7 0.1 1.2 C60 Other male genital organs 2 1.1 0.1 0.1 10 0.2 0.3 C61 Kidney 4 0.4 0.2 2.8 2 0.0 1.5 0 C62 Renal pelvis 51 0.1 2.8 0.7 54 1.3 0.5 1.5 C63 Ureter 19 0.0 0.3 1 0.0 0.1 0 C64 Bladder 4 0.2 1 0 2 0.0 2.9 0 C65 Other urinary organs 1 3.8 0.2 0.4 49 1.1 0.1 2.2 C66 Eye 11 0.6 0.1 6.9 92 2.2 0.1 3.5 C67 Brain, nervous system 170 0.4 0.6 0.8 1 0.0 2.6 0.1 C68 Thyroid 29 1.7 9.3 1.3 3 0.1 4.9 0.2 C69 Adrenal gland 17 0.5 1.6 3.6 5 0.1 0.1 0.3 C70-72 Other endocrine 76 6.2 0.9 0.9 125 2.9 0.2 4.3 C73 Hodgkin disease 21 100.0 4.2 9.4 29 0.7 0.3 0.9 C74 Non-Hodgkin lymphoma 279 1.2 155.2 18 0.4 6.7 1.2 C75 Multiple myeloma 4519 15.3 61 1.4 1.5 2.5 C81 Lymphoid leukemia 248 19 0.4 1 0.9 C82-85,C96 Myeloid leukemia 213 5.0 3.3 6.4 C90 Leukemia unspecified 4276 100.0 1 139.2 C91 Other and unspecified 11.4 C92-94 228.5 C95 All sites O&U ALL

Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 71 อบุ ตั กิ ารณโ์ รคมะเรง็ แยกตามอาเภอในจงั หวดั ลาปาง เปรียบเทียบอุบตั ิการณ์โรคมะเร็งแยกตามอาเภอในจังหวัดลาปาง พบว่า อุบตั ิการณ์สูงสดุ ในเพศชายพบทีอ่ าเภอแม่พริก (อตั ราอบุ ตั ิการณ์ 189.4 ต่อประชากร 100,000 ราย) เพศหญิงพบที่ อาเภอเมือง (อัตราอุบตั ิการณ์ 164.7 ต่อประชากร 100,000 ราย) อบุ ตั ิการณ์ตา่ สุดในเพศชายและ หญิงพบทีอ่ าเภองาว (อตั ราอบุ ัติการณ์ 122.7, 106.3 ต่อ ประชากร 100,000 ราย ตามลาดับ ) แยก ตามโรคมะเรง็ ดังนี้ (รปู ที่ 27) - มะเร็งลาไส้ใหญ่และลาไส้ตรง พบอบุ ตั ิการณ์สงู สดุ ในเพศชายทีอ่ าเภอแม่เมาะ และ หญิงที่อาเภอเมืองลาปาง - มะเรง็ ปอด พบอุบัติการณ์สงู สดุ ในเพศชายทีอ่ าเภอสบปราบและเพศหญิงทีอ่ าเภอ เมืองปาน - มะเร็งตับ พบอุบัติการณ์สูงสุดในเพศชายและหญิงทีอ่ าเภอแม่พริก - มะเร็งเต้านม พบอบุ ัติการณ์สงู สุดทอ่ี าเภอเมืองลาปาง - มะเร็งปากมดลกู พบอบุ ัติการณ์สูงสุดทอ่ี าเภอแม่พริก รูปที่ 27 เปรียบเทียบอุบตั กิ ารณข์ องโรคมะเร็งในจงั หวัดลาปางแยกตามอาเภอ All cancer Colorectal cancer

72 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 Liver cancer Lung cancer Breast cancer Cervical cancer

Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 73 อบุ ัตกิ ารณ์โรคมะเรง็ แยกตามอายุ อบุ ตั ิการณ์โรคมะเรง็ เพิ่มขนึ้ ตามช่วงอายุ โดยพบว่าประชากรจังหวดั ลาปางทั้งเพศชายและ หญิง มีอุบตั ิการณ์โรคมะเรง็ สูงสดุ ในช่วงอายุ 80-84 ปี ทง้ั นี้อบุ ตั ิการณ์โรคมะเร็งพบได้ต้ังแต่เด็ก และเพิ่มขนึ้ อย่างมากในช่วงอายุตั้งแต่ 35 ปีขนึ้ ไป แตห่ ลังจากอายุ 85 ปีขนึ้ ไป อุบัติการณ์โรคมะเรง็ เริม่ ลดลง เพศชายจะมีอบุ ัติการณ์สูงกว่าเพศหญิง ยกเว้นช่วงอายุ 25-54 เพศหญิงมีอบุ ตั ิการณ์สงู กว่าเพศชายเล็กน้อย (รูปที่ 28) รูปที่ 28 อบุ ัตกิ ารณโ์ รคมะเรง็ จงั หวดั ลาปาง ปีพ.ศ. 2551-2555 แยกตามชว่ งอายุ จากการวิเคราะห์ข้อมูลจานวนผู้ป่วยโรคมะเรง็ รายใหม่จังหวดั ลาปางแยกตามกลุ่มอายุ (รปู ที่ 29) พบว่า - กลุ่มอายุ 0-14 ปี มะเร็งที่พบมาก ได้แก่ มะเรง็ เมด็ เลอื ด มะเร็งสมอง และมะเรง็ ต่อ ม น้าเหลือง ตามลาดบั - กลุ่มอายุ 15-24 ปี มะเรง็ ทีพ่ บมากได้แก่ มะเรง็ เม็ดเลอื ด มะเร็งต่อมน้าเหลือง และมะเรง็ ลาไส้ใหญ่และลาไส้ตรง ตามลาดับ - กลุ่มอายุ 25-59 ปี มะเรง็ ทีพ่ บมากได้แก่ มะเร็งตับ มะเรง็ เต้านม และมะเร็งปอด ตามลาดับ - กลุ่มอายุ 60-74 ปี มะเรง็ ที่พบมาก ได้แก่ มะเร็งปอด มะเรง็ ตบั และมะเร็งลาไส้ ใหญ่และ ลาไส้ตรง ตามลาดับ - กลุ่มอายุมากกว่า 75 ปี มะเรง็ ที่พบมาก ได้แก่ มะเร็งปอด มะเรง็ ตบั และมะเรง็ ลาไส้ใหญ่ และลาไส้ตรง ตามลาดับ

74 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 รูปที่ 29 โรคมะเร็งที่พบมากในจงั หวดั ลาปางปีพ.ศ.2551-2555 แยกตามกลุ่มอายุ

Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 75 คุณภาพขอ้ มูลทะเบียนมะเรง็ ลาปาง ข้อมลู ท่มี ีรายงานผลพยาธิวิทยาภาพรวมทั้งหมดเท่ากบั ร้อยละ 65.8 (เพศชายร้อยละ 59.4, เพศหญิงร้อยละ 72.7) ข้อมูลทม่ี ีรายงานผลพยาธิวิทยาทุกอวัยวะยกเว้นตบั เท่ากบั ร้อยละ 77.35 (เพศชายร้อยละ 74.0, เพศหญิงร้อยละ 80.4) มะเร็งของอวั ยวะทีม่ ีผลพยาธิวิทยาน้อยกว่า ร้อยละ 50 ได้แก่ มะเรง็ ตับ มะเร็งตบั อ่อน มะเร็งปอด และมะเร็งไม่ทราบตาแหน่งปฐมภมู ิ ส่วนข้อมลู โรคมะเรง็ รายใหม่ที่ได้จากใบมรณบตั ร ภาพรวมทั้งหมดเท่ากบั ร้อยละ 3.0 (เพศชายร้อยละ 3.7 เพศ หญิง รอ้ ยละ 2.3) (ตารางที่ 26) จากข้อมลู ดงั กล่าวจะเห็นว่า ข้อมูลทะเบียนมะเร็งลาปางมีคณุ ภาพ ค่อนข้างดี เนือ่ งจาก ข้อมูลมากกว่าร้อยละ 60 มีผลพยา ธิวิทยา และข้อมูลจากใบมรณบัตรตา่ อย่างไรตามผลร้อยละของพยาธิวิทยาเพิ่มขนึ้ จากช่วงปีก่อนไม่มากเนื่องจากมะเรง็ ตับมีจานวนเพิ่มขนึ้ แต่การวินจิ ฉยั ส่วนใหญ่ได้จากวิธีรงั สีวินจิ ฉยั น้อยรายทีจ่ ะได้รบั การวินจิ ฉัยจากชิน้ เน้ือ ตารางที่ 26 รอ้ ยละของข้อมลู ที่มีผลพยาธิวิทยาและข้อมูลที่ไดจ้ ากใบมรณบัตรอยา่ งเดียว ของจังหวดั ลาปางปีพ.ศ.2551-2555 Male cases Female total cases %MV %DCO %MV %DCO cases %MV %DCO Oral cavity and Pharynx 178 93.3 0.0 111 86.5 1.8 289 90.7 0.7 Oesophagus 49 85.7 2.0 63 85.7 3.2 Stomach 141 83.7 2.1 14 85.7 7.1 264 86.4 2.3 Small intestine 10 60.0 10.0 19 68.4 10.5 Colon and Rectum 396 85.4 0.5 123 89.4 2.4 784 85.7 1.5 Liver and Gallbladder etc 1174 17.7 5.4 1740 19.2 3.8 Pancreas 76 36.8 2.6 9 77.8 11.1 155 38.1 1.9 Nose, sinuses etc. 11 100.0 0.0 16 93.8 0.0 Larynx 41 90.2 0.0 388 86.1 2.6 58 86.2 0.0 Bronchus, lung 1116 61.1 4.4 1773 61.5 4.2 Bone 9 77.8 11.1 566 22.3 0.5 19 68.4 5.3 Skin and melanoma 126 94.4 0.0 274 94.5 0.4 Kaposi's sarcoma 1 0.0 0.0 79 39.2 1.3 2 50.0 50.0 Connective tissue 28 89.3 0.0 47 89.4 2.1 Breast 8 100.0 0.0 5 80.0 0.0 792 93.7 0.5 Cervix uteri 363 88.7 0.8 Corpus 0.0 17 76.5 0.0 110 91.8 1.8 ovary 1.0 143 79.7 0.7 Other female genital 6.7 657 62.3 3.8 organs 0.0 16 93.8 0.0 1.3 10 60.0 0.0 Penis 0.0 34 100.0 0.0 Prostate 11.8 148 94.6 0.7 198 87.4 1.0 Testis 0.0 15 73.3 6.7 Other male genital organs 0.0 1 100.0 100.0 100.0 0.0 Urinary tract 0.0 1 85.4 1.6 Eye 2.1 19 89.5 5.3 321 66.7 0.0 Brain, nervous system 10.0 50.0 11.0 Thyroid 3.7 784 93.6 0.5 6 84.7 0.0 Adrenal gland 100 44.4 0.0 Lymphoma 363 88.7 0.8 111 100.0 0.0 Leukaemia 96.7 1.1 Other & unspecified 110 91.8 1.8 9 38.0 12.2 311 65.8 3.0 All sites 143 79.7 0.7 270 492 16 93.8 0.0 8,795 34 100.0 96 81.3 2.1 198 87.4 2 50.0 0.0 15 73.3 49 42.9 10.2 100.0 92 84.8 0.0 1 87.1 4 25.0 0.0 225 75.0 130 100.0 0.0 56.9 127 98.4 0.0 4 84.2 213 38.0 15.0 51 60.0 4,276 19 100.0 72.7 2.3 5 95.1 181 38.0 143 279 59.4 4,519

76 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 ตารางที่ 27 ร้อยละของสัดส่วนผู้ป่วยมะเรง็ ที่เสียชีวิตตอ่ ผ้ปู ว่ ยมะเร็งรายใหม่ของจังหวดั ลาปางปีพ.ศ. 2551-2555 Oral cavity and Pharynx New Male M/I New Female M/I New total M/I Oesophagus 82.0 86.5 83.7 Stomach 178 death 93.9 111 death 135.7 289 death 103.2 Small intestine 49 93.6 14 95.9 63 94.7 Colon and Rectum 141 146 80.0 123 96 100.0 264 242 89.5 Liver and Gallbladder etc 10 46 65.4 9 19 66.2 19 65 65.8 Pancreas 396 132 98.7 388 118 92.6 784 250 96.7 Nose, sinuses etc. 1174 8 93.4 566 9 101.3 1740 17 97.4 Larynx 76 259 81.8 79 257 160.0 155 516 106.3 Bronchus, lung 11 1159 100.0 5 524 94.1 16 1683 98.3 Bone 41 71 102.5 17 80 100.5 58 151 101.7 Skin and melanoma 1116 9 44.4 657 8 80.0 1773 17 63.2 Kaposi's sarcoma 9 41 52.4 10 16 47.3 19 57 49.6 Connective tissue 126 1144 0.0 148 660 0.0 274 1804 0.0 Breast 1 4 42.9 1 8 42.1 2 12 42.6 Cervix uteri 28 66 75.0 19 70 42.3 47 136 42.7 Corpus 8 0 784 0 76.0 792 0 76.0 ovary 12 363 8 41.8 363 20 41.8 Other female genital 6 110 332 68.5 110 338 68.5 organs 143 276 143 276 Penis 46 46 Prostate 98 98 Testis Other male genital organs 16 15 93.8 16 15 93.8 Urinary tract 34 19 55.9 Eye 34 19 55.9 96 64 66.7 198 137 69.2 Brain, nervous system 198 137 69.2 2 4 200.0 15 10 66.7 Thyroid 15 10 66.7 49 40 81.6 1 1 100.0 Adrenal gland 100.0 92 40 43.5 321 241 75.1 Lymphoma 1 1 78.7 4 3 75.0 6 5 83.3 Leukaemia 225 177 25.0 130 92 70.8 100 79 79.0 Other & unspecified 76.5 127 80 63.0 111 50 45.0 4 1 52.6 213 221 103.8 9 5 55.6 All sites 51 39 40.0 74.5 311 230 74.0 19 10 76.2 4,276 3,184 270 169 62.6 5 2 62.2 492 508 103.3 181 138 102.9 81.8 143 89 88.8 8,795 7197 279 287 4,519 4,013

Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 81 5.3 อบุ ัติการณโ์ รคมะเร็งจงั หวัดลาพนู ปีพ.ศ.2551-2555 จังหวดั ลาพนู ตงั้ อยู่ทางภาคเหนอื ตอนบนของ ประเทศไทย ต้ังอยู่ระหว่างเสน้ ละติจดู ที่ 17.5 องศา เหนือ และเส้นลองติจูดที่ 98-99.3 องศาตะวนั ออก เป็น จงั หวัดทม่ี ีขนาดเล็กทีส่ ุดของภาคเหนือมีพืน้ ที่ทั้งหมด ประมาณ 4,505.9 ตารางกิโลเมตร อยู่หา่ งจาก กรงุ เทพมหานคร เป็นระยะทาง 689 กิโลเมตร โดยทาง รถยนต์ อยู่หา่ งจากจงั หวัดเชียงใหม่เพียง 22 กิโลเมตร จังหวดั ลาพนู แบ่งการปกครองออกเปน็ 8 อาเภอ ได้แก่ อาเภอเมืองลาพูน แม่ทา บา้ นโฮ่ง ลี้ ทงุ่ หวั ช้าง ปา่ ซาง บ้านธิ เวียงหนองล่อง จังหวัดลาพูนมีอาณาเขต ติดตอ่ กบั จังหวัดใกล้เคียง ดงั นี้ - ทิศเหนอื ติดตอ่ กบั จงั หวดั เชียงใหม่ - ทิศใต้ ติดตอ่ กับ จังหวัดลาปาง และ จังหวัดตาก - ทิศตะวนั ออก ติดตอ่ กับ จงั หวดั ลาปาง - ทิศตะวนั ตก ติดตอ่ กับ จังหวัดเชียงใหม่ จังหวดั ลาพูนมีลักษณะภมู ิอากาศเขตอากาศอบอุ่น ในฤดูหนาวมีอากาศเย็นค่อนข้าง หนาว อากาศจะร้อนถึงร้อนจดั ในฤดูร้อน มีสภาพภูมิอากาศ 3 ช่วงฤดู คือ ฤดหู นาว ตั้งแต่เดือน พฤศจกิ ายน – กมุ ภาพันธ์ ฤดรู ้อนตั้งแต่เดือนมีนาคม – เมษายน และฤดฝู นต้ังแต่เดือนพฤษภาคม - ตุลาคม จานวนประชากรของจงั หวัดลาพูน จากการสามะโนประชากร และเคห ะปีพ.ศ. 2553 มี จานวน 408,300 คน แบ่งเป็นเพศชาย 198,200 คน เพศหญิง 210,100 คน (รปู ที่ 30) การเกษตรยงั เปน็ อาชีพหลักของชาวจงั หวัดลาพนู พืชเศรษฐกิจทีส่ าคัญของจังหวดั ลาพนู คือ ลาไย หอมแดง และ กระเทียม รองลงไปไดแ้ ก่ พืชผัก ข้าวโพดเลีย้ งสัตว์ สาหรับข้าวน้ันสว่ นใ หญ่ปลกู เพือ่ การบริโภคใน จังหวดั ด้านอตุ สาหกรรม จงั หวดั ลาพูน เป็นจังหวดั ท่มี ีนคิ มอตุ สาหกรรม ภาคเหนื อและ สวน อตุ สาหกรรมบริษทั สหพฒั นา อินเตอร์โฮลดงิ้ จากดั (มหาชน) ต้ังอยู่ มีโรงงานอุตสาหกรรม กระจาย อยู่ทุกพ้ืนที่ของแต่ละอาเภอ แตส่ ่วนใหญ่จะต้ังอยู่ในเขตอาเภอเมืองลาพู นมากทีส่ ดุ รองลงมา คือ อาเภอป่าซาง และอาเภอแม่ทา จากข้อมลู ปีพ.ศ. 2554 จังหวดั ลาพนู มีจานวนโรงงานอตุ สาหกรรม ทุกขนาดรวมท้ังหมด 841 โรงงาน ประเภทอุตสาหกรรมมากสดุ 3 อนั ดับแรกคือ การเกษตร ไม้และ ผลิตภณั ฑ์ไม้ และเฟอร์นเิ จอร์และเครื่องเรือน ตามลาดับ

82 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 รูปที่ 30 จานวนประชากรจงั หวดั ลาพนู ปี 2553 (census, 2010) Age Male Female 0-4 8900 8300 5-9 9500 9500 10-14 10900 10600 15-19 12900 12500 20-24 13300 13500 25-29 17600 18200 30-34 16300 17200 35-39 13800 14600 40-44 15500 17300 45-49 18100 20200 50-54 17400 19400 55-59 14300 15700 60-64 9000 9700 65-69 6900 7200 70-74 5300 5700 75-79 4600 5400 80-84 2500 3200 85+ 1400 1900 Total 198200 210100 การบริการสาธารณสุข จากข้อมลู สถิตทิ างสุขภาพ กระทรวงสาธารณสขุ ปีพ.ศ. 2555 จังหวัดลาพนู มีสถานบริการ พยาบาล ประกอบด้วย โรงพยาบาลทั่วไป 1 แห่ง, โรงพยาบาลชุมชน 6 แห่ง, สถานบริการเทศบาล 1 แห่ง โรงพยาบาลเอกชน 2 แห่ง, โรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตาบล 71 แห่ง คลินกิ ทกุ ประเภท 84 แห่ง บุคลากรทางการแพทย์ประกอบไปดว้ ย แพทย์ 100 คน (อตั ราส่วนประชากรต่อแพทย์ 4,043 :1) ทนั ตแพทย์ 41 คน (อตั ราส่วนประชากรต่อทนั ตแพทย์ 9,861 :1) เภสัชกร 63 คน (อัตราส่วน ประชากรต่อเภสัชกร 6,418 :1) และพยาบาลวิชาชีพ 745 คน (อตั ราส่วนประชากรต่อพยาบาล 543 :1) ด้านการรกั ษาพยาบาลโรคมะเร็ง ผู้ป่วยโรครายใหม่สว่ นใหญ่ถูกส่งตวั ไปที่ โรงพยาบาล ลาพนู หรือ โรงพยาบาลเอกชนบางแห่ง และเน่อื งจากอยู่ใกล้จงั หวัดเชียงใหม่ ผู้ป่วยมะเร็งส่วนใหญ่ ถูกส่งตัวไปโรงพยาบาลนครพิงค์ และโรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ เพือ่ รับการตรวจวินจิ ฉยั โรค มะเรง็ ท้ังทางห้องปฏิบตั ิการและรงั สีวินจิ ฉัย ซึง่ การรักษาผู้ป่วยโรคมะเรง็ ด้วยการผ่าตัดและเคมี บาบัด สามารถให้บริการโดยโรงพยาบาลลาพนู และโรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ สาหรับรงั สี รกั ษาจะมีบริการเฉพาะที่โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่เป็นหลัก มีเพียงส่วนเล็กน้อยทีจ่ ะส่งตัว ไปรักษายงั โรงพยาบาลมะเรง็ ลาปาง ดังนั้น ผู้ป่วยโรคมะเรง็ ส่วนใหญ่ได้รบั การบริการตรวจวินจิ ฉัย และรกั ษาภายในจงั หวัด ในส่วนของโรงพยาบาลทกุ โรงพยาบาลในจังหวดั เชียงใหม่สามารถให้บริการ รกั ษาแบบประคบั ประคองแก่ผู้ป่วยโรคมะเรง็ ได้ การจัดทาทะเบียนมะเร็งจงั หวัดลาพูน ทะเบียนมะเรง็ ระดบั ประชากรจงั หวดั แพร่ได้จัดตั้งขนึ้ เป็นคร้ังแรกในปีพ .ศ. 2546 การจดั ตั้ง ทะเบียนมะเรง็ ระดับประชากรจงั หวดั ลาพนู เปน็ ความร่วมมือระหว่างโรงพยาบาลมะเรง็ ลาปาง และ หน่วยงานทางสาธารณสุขในจงั หวัดลาพนู ประกอบด้วย โรงพยาบาลลาพนู สานักงานสาธารณสขุ

Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 83 จงั หวัดลาพูน โรงพยาบาลชุมชนในจังหวดั ลาพนู ท้ัง 6 แห่ง รายงานเลม่ แรกของทะเบียนมะเรง็ ระดับ ประชากรจงั หวดั ลาพูนเปน็ ผลการวิจยั อบุ ัติการณ์โรคมะเร็งในจังหวดั ลาพนู ตั้งแต่ปีพ .ศ. 2541-2545 ตีพิมพ์ในปีพ .ศ. 2549 ต่อมาได้รวบรวมข้อมูลอย่างต่อเนือ่ ง รายงานเลม่ ที่ 2 ตีพิมพ์ ปีพ.ศ. 2552 ในหนังสืออุบตั ิการณ์โรคมะเร็งภาคเหนอื ปีพ.ศ.2546-2550 ปจั จุบนั งานทะเบียนมะเรง็ โรงพยาบาล มะเรง็ ลาปางรบั ผิดชอบในการจัดทาทะเบียนมะเณ็งจงั หวดั ลาพนู รวบรวมข้อมูลแบบ passive method คือ การรายงานข้อมูลโรคมะเรง็ จากแหลง่ ข้อมลู ต่างๆ ได้แก่ โรงพยาบาลลาพูน โรงพยาบาลชุมชน 6 แห่ง โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ รวมท้ังข้อมูลการเสยี ชีวิตของประชากรในจงั หวัดลาพนู การ ติดตามสถานะการมีชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งโดยวิธีค้นข้อมลู รายงานการเสียชีวิตจากสานกั ยุทธศาสตร์ และนโยบาย และการสอบถามจากบุคคลากรสาธารณสุขในพืน้ ที่นนั้ ๆ การรวบรวมข้อมูลยึดหลักตาม มาตรฐานการจดั ทาทะเบียนมะเรง็ นานาชาติ และมาตรฐานการจาแนกมะเร็ง 2 ตาแหน่ง (Multiple primary 2004.) ข้อมลู ดงั กล่าวจะถูกให้รหัสโรคและรหัสพยาธิวิทยาโดยใช้ ICD-O version 3 บนั ทึก ข้อมูลโดยโปรแกรม Canreg 4 ผลการศกึ ษาอบุ ัติการณ์โรคมะเรง็ ในจังหวัดลาพูน ผู้ป่วยโรคมะเร็งในจงั หวดั ลาพนู ต้ังแต่ ปีพ .ศ. 2551-2555 มีจานวนทั้งหมด 5,313 ราย แบ่งเป็นเพศชาย จานวน 2,608 ราย และเพศหญิ ง จานวน 2,705 ราย อัตราส่วนผู้ป่วยโรคมะเร็ง เพศชายต่อเพศหญิงคิดเป็น 1 ต่อ 1 จานวนผู้ป่วยโรคมะเร็งรายใหม่ในจังหวดั ลาพนู เฉลี่ย 1,063 ราย ต่อปี ค่า เฉลี่ย อบุ ตั ิการณ์โรคมะเร็งของจงั หวัด ลาพูน ต่อปี เพศชายเท่ากบั 183.3 ต่อประชากร 100,000 ราย และในเพศหญิงเท่ากับ 172.2 ต่อประชากร 100,000 ราย (ตารางที่ 32) โรคมะเร็งที่ พบมากในจงั หวัดลาพนู 3 อนั ดับแรก เพศชายได้แก่ มะเร็งปอด มะเรง็ ตับ และมะเรง็ ลาไส้ใหญ่และ ลาไส้ตรง (อัตราอุบตั ิการณ์ 45.5, 33.2 และ 14.7 ต่อ ประชากร 100,000 ราย ตามลาดับ ) สาหรบั เพศหญิงโรคมะเรง็ ที่พบมาก 3 อนั ดับแรกได้แก่ มะเร็งเต้านม มะเรง็ ปอด และมะเรง็ ปากมดลูก (อัตราอุบัติการณ์ 32.5, 25.7 และ 24.1 ต่อ ประชากร 100,000 ราย ตามลาดับ) (รปู ที่ 31) ตารางที่ 32 จานวนและอบุ ตั กิ ารณ์โรคมะเรง็ จงั หวัดลาพูนปีพ.ศ.2551-2555 Year Male ASR per Female ASR per Number of new 100,000 Number of new 100,000 2008 cancer cases cancer cases 2009 184.9 178.2 2010 504 528 2011 203.2 171.2 2012 567 177.2 530 174.0 Total 509 169.9 543 180.0 511 178.4 590 158.3 517 153.2 514 172.2 2608 2705

84 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 รูปที่ 31 โรคมะเร็งทพี่ บมาก 10 อันดบั แรกในจงั หวดั ลาพนู ปีพ.ศ.2551-2555

Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 85 ตารางที่ 33 จานวน ร้อยละ อบุ ตั กิ ารณม์ ะเร็งของประชากรจังหวดั ลาพูน ปีพ.ศ 2551-2555 จาแนกตามโรคมะเร็ง CANCER / SITE No. Freg. Male ASR No. Freg. Female ASR ICD cases <%> CRUDE WORLD cases <%> WORLD (10th) Lip 0.1 RATE CRUDE Tongue 2 0.6 0.1 6 0.2 RATE 0.4 C00 Mouth 15 0.9 0.2 1 14 0.5 0.8 C01-02 Salivary glands 23 0.4 1.5 1.4 13 0.5 0.6 0.9 C03-06 Tonsil 10 0.3 2.3 0.7 0.1 1.3 0.2 C07-08 Other oropharynx 0.1 1 0.6 3 0.2 1.2 0.4 C09 Nasopharynx 9 1.5 0.9 0.2 5 0.0 0.3 0.1 C10 Hypopharynx 3 0.6 0.3 2.8 1 0.8 0.5 1.6 C11 Pharynx unspecified 40 0.1 4 1 21 0.1 0.1 0.1 C12-13 Oesophagus 15 1.1 1.5 0.1 2 0.0 2 0.1 C14 Stomach 2 3.6 0.2 1.9 1 0.3 0.2 0.5 C15 Small intestine 28 0.1 2.8 6.6 7 2.1 0.1 3.4 C16 Colon 95 4.7 9.6 0.2 56 0.3 0.7 0.5 C17 Rectum 3 3.6 0.3 8.2 9 4.5 5.3 7 C18 Anus 122 0.1 12.3 6.5 121 2.4 0.9 4 C19-20 Liver and bile duct 93 18.2 9.4 0.1 65 0.1 11.5 0.1 C21 Gallbladder 2 0.5 0.2 33.2 3 6.5 6.2 10.1 C22,C24 Pancreas 475 1.6 47.9 1 177 1.1 0.3 1.8 C23 Nose, sinuses etc. 14 0.4 1.4 2.9 31 1.2 16.8 2 C25 Larynx 43 1.8 4.3 0.6 33 0.4 3 0.6 C30-31 Trachea, Bronchus and lung 11 26.2 1.1 3.3 11 0.3 3.1 0.5 C32 Other thoracic organs 48 0.1 4.8 45.5 9 15.6 1 25.7 C33-34 Bone 684 0.6 69 0.2 423 0.3 0.9 0.8 C37-38 Melanoma of skin 3 0.1 0.3 1.2 7 0.4 40.3 0.9 C40-C41 Other skin 15 4.9 1.5 0.2 12 0.3 0.7 0.6 C43 Mesothelioma 3 0.0 0.3 8.4 9 3.6 1.1 5.7 C44 Kaposi's sarcoma 129 0.2 13 0.1 97 0.0 0.9 0 C45 Connective tissue 1 0.3 0.1 0.4 0 0.0 9.2 0 C46 Breast 4 0.4 0.4 0.9 0 0.6 0 1.2 C47,C49 Vulva 9 0.9 0.7 15 18.9 0 32.5 C50 Vagina 10 0.9 0.9 511 0.3 1.4 0.5 C51 Cervix uteri 5.4 1.8 8 0.2 48.6 0.3 C52 Corpus uteri 23 1.0 2.3 9.2 5 14.5 0.8 24.1 C53 Uterus unspecified 142 0.1 14.3 2.2 392 3.0 0.5 5 C54 Ovary 1.1 2.6 0.1 80 0.1 37.3 0.2 C55 Other female genital organs 26 0.2 0.2 1.9 3 4.3 7.6 7.7 C56 Placenta 2 0.0 2.8 0.3 116 0.1 0.3 0.1 C57 Penis 3.2 0.4 0.1 2 0.0 11 0.1 C58 Prostate 28 0.0 0.1 5.9 1 0.2 C60 Testis 4 0.2 8.5 0.1 0.4 0.1 0.7 C61 Other male genital organs 1 2.7 0.1 0.3 11 0.1 0.1 C62 Kidney 0.8 0.5 6.2 2 0.0 1 0 C63 Renal pelvis 84 0.1 7.1 1.6 0 1.2 0.2 2.2 C64 Ureter 1 0.0 2.1 0.3 0.0 0 0.1 C65 Bladder 5 0.2 0.2 0.1 32 0.3 3 0.6 C66 Other urinary organs 3.6 0.1 0.2 1 2.4 0.1 4.6 C67 Eye 70 0.5 0.4 7.3 8 3.0 0.8 6.1 C68 Brain, nervous system 21 0.5 9.6 1 0.1 6.2 0.1 C69 Thyroid 0.9 1.2 1.9 65 0.1 7.8 0.1 C70-72 Adrenal gland 2 0.1 1.3 1.9 82 0.0 0.2 0.1 C73 Other endocrine 1 5.3 2.4 0.2 2.4 0.2 4 C74 Hodgkin disease 4 100.0 0.2 10.7 2 0.3 0.1 0.6 C75 Non-Hodgkin lymphoma 95 13.8 183.3 2 0.1 6 0.7 C81 Multiple myeloma 12 263.1 1 0.8 0.8 1.5 C82-85,C96 Lymphoid leukemia 13 64 0.1 0.4 0.2 C90 Myeloid leukemia 24 8 4.8 2.1 10.1 C91 Leukemia unspecified 2 4 100.0 0.3 172.2 C92-94 Other and unspecified 137 22 12.3 C95 2608 3 257.4 O&U All sites 129 ALL 2705

86 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 อุบัตกิ ารณ์โรคมะเร็งแยกตามอาเภอในจงั หวดั ลาพูน เปรียบเทียบอบุ ัติการณ์โรคมะเร็งแยกตามอาเภอในจงั หวดั ลาพูน พบว่า อบุ ตั ิการณ์สูงสุดใน เพศชายพบทีอ่ าเภอเมือง (อัตราอุบตั ิการณ์ 231.8 ต่อประชากร 100,000 ราย) เพศหญิงพบที่อาเภอ บ้านโฮง่ (อตั ราอบุ ัติการณ์ 208.8 ต่อประชากร 100,000 ราย) อบุ ตั ิการณ์ตา่ สดุ ในเพศชายพบที่ อาเภอทุ่งหวั ช้าง และหญิงพบทีอ่ าเภอลี้ (อตั ราอบุ ตั ิการณ์ 100.1 และ 126.2 ต่อ ประชากร 100,000 ราย ตามลาดับ) แยกตามโรคมะเร็ง ดงั นี้ (รปู ที่ 32) - มะเรง็ ลาไส้ใหญ่และลาไส้ตรง พบอุบัติการณ์สงู สดุ ในเพศชายที่อาเภอเมืองแ ละ หญิงทีอ่ าเภอป่าซาง - มะเรง็ ปอด พบอบุ ัติการณ์สงู สดุ ในเพศชายและหญิงที่อาเภอเมือง - มะเรง็ ตบั พบอบุ ตั ิการณ์สงู สุดในเพศชายและหญิงทีอ่ าเภอเมือง - มะเรง็ เต้านม พบอบุ ตั ิการณ์สูงสุดท่อี าเภอบ้านโฮง่ - มะเร็งปากมดลกู พบอุบตั ิการณ์สูงสุดท่อี าเภอบ้านโฮง่ รปู ที่ 32 เปรียบเทียบอบุ ตั กิ ารณ์ของโรคมะเร็งในจังหวดั ลาพนู แยกตามอาเภอ All cancer Colorectal cancer

Lung cancer Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 87 Liver cancer Breast cancer Cervical cancer

88 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 อบุ ตั กิ ารณ์โรคมะเร็งแยกตามอายุ อุบัติการณ์โรคมะเร็งเพิ่มขนึ้ ตามช่วงอายุ โดยพบว่าประชากรจงั หวดั ลาพูนท้ังเพศชายและ หญิง มีอบุ ตั ิการณ์โรคมะเรง็ สูงสุดในช่วงอายุ 80-84 ปี ทง้ั นอี้ บุ ัติการณ์โรคมะเรง็ พบได้ตั้งแต่เดก็ และเพิม่ ขนึ้ อย่างมากในช่วงอายตุ ั้งแต่ 35 ปีขนึ้ ไป แตห่ ลังจากอายุ 85 ปีขนึ้ ไป อบุ ตั ิการณ์โรคมะเรง็ เริ่มลดลง เพศชายจะมีอุบตั ิการณ์สูงกว่าเพศหญิง ยกเว้นช่วงอายุ 30-59 เพศหญิงมีอบุ ัติการณ์สูง กว่าเพศชายเลก็ น้อย (รูปที่ 33) รปู ที่ 33 อุบตั กิ ารณ์โรคมะเรง็ จังหวัดลาพูน ปีพ.ศ. 2551-2555 แยกตามชว่ งอายุ จากการวิเคราะห์ข้อมูลจานวนผู้ป่วยโรคมะเรง็ รายใหม่จังหวดั ลาพูนแยกตามกลุ่มอายุ (รูปที่ 34) พบว่า - กลุ่มอายุ 0-14 ปี มะเรง็ ที่พบมาก ได้แก่ มะเรง็ เมด็ เลอื ด มะเรง็ สมอง และมะเรง็ ต่อม น้าเหลือง ตามลาดับ - กลุ่มอายุ 15-24 ปี มะเรง็ ทีพ่ บมาก ได้แก่ มะเร็งไทรอยด์ มะเร็งสมอง และมะเรง็ เต้านม ตามลาดบั - กลุ่มอายุ 25-59 ปี มะเร็งทีพ่ บมาก ได้แก่ มะเรง็ ตับ มะเรง็ เต้านม และ มะเร็งปอด ตามลาดับ - กลุ่มอายุ 60-74 ปี มะเร็งทีพ่ บมาก ได้แก่ มะเรง็ ปอด มะเรง็ ตบั และมะเร็งลาไส้ ใหญ่และ ลาไส้ตรง ตามลาดบั - กลุ่มอายมุ ากกว่า 75 ปี มะเร็งทีพ่ บมาก ได้แก่ มะเร็งปอด มะเรง็ ผิวหนัง และมะเร็งตับ ตามลาดบั

Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 89 รูปที่ 34 โรคมะเรง็ ที่พบมากในจังหวดั ลาพนู ปีพ.ศ.2551-2555 แยกตามกลุ่มอายุ

90 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 คุณภาพข้อมูลทะเบียนมะเรง็ ลาพนู จากการวิเคราะห์ข้อมลู ท่มี ีรายงานผลพยาธิวิทยาภาพรวมทั้งหมดเท่ากับร้อยละ 55.7 (เพศ ชายร้อยละ 50.2, เพศหญิงร้อยละ 61.0) ข้อมูลท่มี ีรายงานผลพยาธิวิทยาทกุ อวยั วะยกเว้นตับเท่ากบั ร้อยละ 61.3 (เพศชายร้อยละ 58.5, เพศหญิงร้อยละ 64.2) มะเร็งของอวยั วะที่มีผลพยาธิวิทยาน้อย กว่าร้อยละ 50 ได้แก่ มะเร็งตับ มะเรง็ ตับอ่อน มะเรง็ ปอด มะเร็งกระดกู มะเรง็ ต่อมลกู หมาก มะเร็ง อัณฑะ มะเรง็ ตา มะเรง็ สมอง มะเรง็ ต่อม หมวกไต และมะเรง็ ไ ม่ทราบตาแหน่งปฐมภมู ิ ส่วนข้อมูล โรคมะเร็งรายใหม่ทีไ่ ด้จากใบมรณบตั รภาพรวมท้ังหมดเท่ากับร้อยละ 7.0 (เพศชายร้อย ละ 8.9 เพศ หญิง รอ้ ยละ 5.2) (ตารางที่ 34) จากข้อมูลดงั กล่าวจะเห็นว่า ข้อมลู ทะเบียนมะเรง็ ลาพูนมีคณุ ภาพ พอใช้ ข้อมูลเกือบครึง่ หนึ่งไม่มี ผลพยา ธิวิทยา อาจเนอ่ื งมาจาก บุคคลากรยงั รวบรวมข้อมลู ไม่ ครบถ้วน จาเปน็ ต้องมีการเน้นย้าและอบรมบคุ ลากรให้สามารถคดั ลอกข้อมลู ให้ครบถ้วนยิง่ ขนึ้ ตารางที่ 34 ร้อยละของขอ้ มูลที่มีผลพยาธิวิทยาและข้อมูลทีไ่ ดจ้ ากใบมรณบตั รอย่างเดียว ของจังหวัดลาพนู ปีพ.ศ.2551-2555 Male cases Female total cases %MV %DCO %MV %DCO cases %MV %DCO Oral cavity and Pharynx 119 79.0 2.5 66 71.2 1.5 185 76.2 2.2 Oesophagus 28 71.4 0.0 35 68.6 2.9 Stomach 95 73.7 2.1 7 57.1 14.3 151 73.5 2.6 Small intestine 3 33.3 77.8 12 66.7 0.0 Colon and Rectum 217 82.0 1.6 56 73.2 3.6 406 82.3 Liver and Gallbladder etc 489 14.3 18.7 697 15.9 2.0 Pancreas 43 44.2 0.0 9 77.8 0.0 76 31.6 17.6 Nose, sinuses etc. 11 72.7 0.0 22 54.5 0.0 Larynx 48 66.7 4.2 189 82.5 0.8 57 57.9 0.0 Bronchus, lung 688 44.2 9.2 1118 3.5 Bone 15 33.3 46.7 208 19.7 18.1 27 43.9 9.7 Skin and melanoma 132 76.5 0.8 238 33.3 37.0 Kaposi's sarcoma 4 100.0 0.0 33 15.2 0.0 4 0.4 Connective tissue 9 77.8 11.1 24 77.3 0.0 Breast 10 60.0 0.0 11 36.4 0.0 521 100.0 4.2 Cervix uteri 392 75.0 1.3 Corpus 0.0 9 11.1 0.0 83 82.1 ovary 3.5 116 0.5 Other female genital 0.0 430 43.3 10.9 69.9 2.4 organs 0.0 16 88.8 0.9 2.4 12 33.3 25.0 55.2 Penis 0.0 23 0.0 Prostate 25.7 106 78.3 0.0 142 75.0 Testis 0.0 26 0.0 Other male genital organs 100.0 0 0.0 0.0 69.6 3.5 Urinary tract 0.0 2 48.6 0.0 Eye 0.0 15 73.3 0.0 164 38.5 0.0 Brain, nervous system 26.3 13 0.0 1.2 Thyroid 8.9 511 82.6 1.4 135 66.5 0.0 Adrenal gland 103 38.5 26.7 Lymphoma 392 69.9 0.5 22.2 0.0 Leukaemia 7 68.9 Other & unspecified 83 88.8 2.4 164 28.6 68 25.0 0.0 All sites 116 55.2 0.9 286 100.0 0.0 5313 98.9 22.2 16 75.0 0.0 16.5 7.0 23 69.6 46 58.7 0.0 55.7 142 48.6 8 50.0 0.0 26 38.5 65 15.4 27.7 0.0 82 67.1 0.0 2 69.5 4 0.0 0.0 118 20.0 65 100.0 0.0 28.6 29 100.0 0.0 5 76.2 137 19.0 17.8 70 50.0 21 100.0 2705 61.0 5.2 3 100.0 99 24.8 39 149 50.2 2608

Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 91 ตารางที่ 35 รอ้ ยละของสดั สว่ นผ้ปู ว่ ยมะเร็งทีเ่ สียชีวิตตอ่ ผู้ปว่ ยมะเร็งรายใหม่ของจงั หวัด ลาพนู ปีพ.ศ.2551-2555 Oral cavity and Pharynx New Male M/I New Female M/I New total M/I Oesophagus 42.9 31.8 38.9 Stomach 119 death 64.3 66 death 57.1 185 death 62.9 Small intestine 28 55.8 7 60.7 35 57.6 Colon and Rectum 95 51 33.3 56 21 33.3 151 72 33.3 Liver and Gallbladder etc 3 18 44.2 9 4 36.0 12 22 40.4 Pancreas 217 53 76.7 189 34 68.8 406 87 74.3 Nose, sinuses etc. 489 1 51.2 208 3 54.5 697 4 52.6 Larynx 43 96 36.4 33 68 0.0 76 164 18.2 Bronchus, lung 11 375 39.6 11 143 11.1 22 518 35.1 Bone 48 22 67.2 9 18 63.5 57 40 65.7 Skin and melanoma 688 4 53.3 430 0 50.0 1118 4 51.9 Kaposi's sarcoma 15 19 16.7 12 1 19.8 27 20 18.1 Connective tissue 132 462 25.0 106 273 0.0 238 735 25.0 Breast 4 8 55.6 0 6 26.7 4 14 37.5 Cervix uteri 9 22 20.0 15 21 16.2 24 43 16.3 Corpus 10 1 511 0 16.3 521 1 16.3 ovary 5 392 4 20.5 392 9 20.5 Other female genital 2 83 83 19.0 83 85 19.0 organs 116 64 116 64 Penis 17 17 6.3 Prostate 22 22 21.7 Testis 17.6 Other male genital organs 16 1 6.3 16 1 7.7 Urinary tract 23 5 0.0 Eye 23 5 21.7 46 15 32.6 142 25 39.0 Brain, nervous system 142 25 17.6 8 1 12.5 26 2 15.4 Thyroid 26 2 7.7 65 28 43.1 2 0 46.7 Adrenal gland 0 0.0 82 10 12.2 164 64 12.6 Lymphoma 2 49 41.5 4 1 25.0 13 2 42.9 Leukaemia 118 1 20.0 65 23 35.4 135 63 47.0 Other & unspecified 35 50.0 29 17 58.6 103 13 63.2 5 3 14.3 137 62 45.3 7 3 50.3 All sites 70 2 66.7 164 77 44.5 21 54 54.5 2705 940 34.8 68 43 3 26 66.7 286 144 99 82 55.0 39 54.6 5313 2363 149 1423 2608

96 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 5.5 อุบตั ิการณโ์ รคมะเรง็ จังหวดั แพร่ปีพ.ศ. 2551-2555 จังหวัดแพร่ตั้งอยู่ทางภาคเหนือตอนบนของ ประเทศไทยตาแหน่งที่ตั้งอยู่ระหว่าง 14.70o- 18.44o องศาเหนือ และ 99.58o-100.30o องศา ตะวนั ออก อยู่ห่างจากกรุงเทพฯ 547 กิโลเมตร โดยทางรถยนต์ จังหวัดแพร่มีเนื้อที่ทั้งหมด 6,538.59 ตารางกโิ ลเมตร หรือ 4,086,624 ไร่ มีภูเขาล้อมรอบ 4 ทิศ บริเวณตอนล่างของ จงั หวดั มีลกั ษณะเป็นแอ่งที่ราบคล้ายก้นกระทะ พื้นที่ส่วนใหญ่ประมาณร้อยละ 80 เป็นภูเขา มี พื้นที่ราบเพียงร้อยละ 20 จังหวัดแพร่แบ่งการ ปกครองออกเป็น 8 อาเภอ ดังนี้ อาเภอเมือง แพร่, เด่นชัย, ร้องกวาง, ลอง, สอง, สูงเม่น, วังชิน้ และหนองม่วงไข่ มีอาณาเขตติดต่อกบั จังหวัดใกล้เคยี ง ดงั นี้ ทิศเหนือ ติดต่อกับ จงั หวัดลาปางและจังหวัดพะเยา ทิศใต้ ติดต่อกบั จงั หวดั อตุ รดิตถ์ และจังหวัด สุโขทยั ทิศตะวันออก ติดต่อกับ จังหวดั อตุ รดิตถแ์ ละจงั หวดั น่าน ทิศตะวันตก ติดต่อกบั จงั หวดั ลาปางและจังหวัดสุโขทัย สภาพภูมิอากาศของจังหวัดแพร่ส่วนใหญ่เป็นแบบฝนเมืองร้อนเฉพาะฤดูฝนหรือแบบทุ่ง หญ้าเมืองรอ้ น (Tropical savanna) จากลักษณะพนื้ ทีเ่ ป็นแอ่งคล้ายกระทะทาให้สภาพอากาศแตกต่าง กันมาก อากาศร้อนจัดในฤดูร้อนและหนาวจัดในฤดูหนาว ฤดูหนาวเร่ิมตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน - กมุ ภาพนั ธ์ ฤดรู อ้ นเริ่มตั้งแต่เดือนมีนาคม-พฤษภาคม และฤดูฝนเริม่ ต้ังแต่เดือนมิถุนายน-ตุลาคม จานวนประชากรของจงั หวัดแพร่ทง้ั หมดจากการสามะโนประชากรและเคหะ ปีพ.ศ.2553 มี จานวน 424,200 แบ่งเป็นเพศชาย 206,100 ราย และเพศหญิง 218,100 ราย (รูปที่ 35) ประชากร จังหวัดแพร่ส่วนใหญ่ร้อยละ 98 นับถือศาสนาพุทธ และร้อยละ 2 นับถือศาสนาอื่นๆ เช่น ศาสนา คริสต์ อิสลาม ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมและเลี้ยงสัตว์ พืชหลกั ท่ีสาคัญ ได้แก่ ข้าวเหนียว ข้าวโพด ถัว่ เหลือง ถว่ั เขียว ยาสูบ ฝ้าย และผลไม้ เช่น ส้มเขียวหวาน มะขามหวาน มะม่วง และลาไย เป็นต้น ด้านอุตสาหกรรมจังหวัดแพร่มีโรงงานอุตสาหกรรมทุกขนาดรวมทั้งสิ้น 1,759 โรงงาน ประเภทอตุ สาหกรรมมากสุด 3 อันดับแรกคือ เฟอร์นิเจอร์และเคร่ืองเรือน ไม้และผลิตภัณฑ์ไม้ และ การเกษตร ตามลาดบั

Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 97 รูปที 35 จานวนประชากรจงั หวัดแพร่ ปี 2553 (census, 2010) Age Male Female 0-4 10600 10200 5-9 12000 11800 10-14 14000 13800 15-19 15000 13800 20-24 9200 7700 25-29 9900 8800 30-34 11300 11600 35-39 13700 14800 40-44 18200 20500 45-49 20500 22700 50-54 19600 21600 55-59 17300 18400 60-64 11200 12600 65-69 9200 10400 70-74 6300 8100 75-79 4700 6500 80-84 2300 3300 85+ 1100 1500 Total 206100 218100 การบริการทางการแพทย์ จากข้อมูลสถิติทางสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุขปีพ.ศ. 2555 จังหวัดแพร่มีสถานบริการ พยาบาล ประกอบด้วย โรงพยาบาลท่ัวไป 1 แห่ง, โรงพยาบาลชุมชน 7 แห่ง, โรงพยาบาลเอกชน 2 แห่ง, โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล 119 แห่ง คลินิกทุกประเภท 122 แห่ง บุคลากรทาง การแพทย์ประกอบไปด้วย แพทย์ 124 คน (อัตราส่วนประชากรต่อแพทย์ 3,695 :1) ทันตแพทย์ 38 คน (อัตราส่วนประชากรต่อทันตแพทย์ 12,057 :1) เภสัชกร 69 คน (อัตราส่วนประชากรต่อเภสัชกร 6,640 :1) และพยาบาลวิชาชีพ 881 คน (อัตราส่วนประชากรต่อพยาบาล 520 :1) เคร่ืองมือที่ ให้บริการด้านการวินิจฉยั ทางด้านโรคมะเร็งในจังหวดั แพร่ ได้แก่ รงั สีวนิ ิจฉัย (เอ็กซเรย์ อลั ตราซาวด์ เอก็ ซเรย์คอมพิวเตอรแ์ ละ การตรวจแมมโมแกรม), การตรวจทางพยาธิวิทยา การรักษาผู้ป่วยโรคมะเร็ง ด้วยการผา่ ตดั และเคมีบาบัด สามารถให้บริการโดยโรงพยาบาลแพร่ ผู้ป่วยโรคมะเร็งส่วนใหญ่ได้รับ การบรกิ ารตรวจวินิจฉยั และรักษาภายในจงั หวดั แพร่ ยกเว้น การรักษาผู้ป่วยโดยรังสีรกั ษาและผู้ป่วย โรคมะเร็งส่วนหนึ่งจะส่งตัวไปรักษายังโรงพยาบาลมะเร็งลาปาง หรือโรงพยาบาลมหาราชนคร เชียงใหม่ ในส่วนของโรงพยาบาลทุกโรงพยาบาลในจังหวัดแพร่สามารถให้บริการรักษาแบบ ประคับประคองแกผ่ ู้ปว่ ยโรคมะเรง็ ได้

98 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 การจัดทาทะเบียนมะเร็งจงั หวัดแพร่ ทะเบียนมะเร็งระดับประชากรจังหวัดแพร่ได้จัดต้ังขึ้นเป็นครั้งแรกในปีพ.ศ. 2554 การจัดต้ัง ทะเบียนมะเร็งระดับประชากรจังหวัดแพร่เป็นความร่วมมือระหว่างโรงพยาบาลมะเร็งลาปาง และ หน่วยงานทางสาธารณสขุ ในจังหวดั แพร่ ประกอบด้วย โรงพยาบาลแพร่ สานักงานสาธารณสุขจังหวัด แพร่ โรงพยาบาลชุมชนในจังหวัดแพร่ท้ัง 7 แห่ง รายงานเล่มแรกของทะเบียนมะเร็งระดับประชากร จังหวัดแพร่เป็นผลการวิจัยอุบัติการณ์โรคมะเร็งในจังหวัดแพร่ตั้งแต่ปีพ.ศ. 2550-2552 งานทะเบียน มะเร็ง โรงพยาบาลมะเร็งลาปางรับผดิ ชอบในการจดั ทาทะเบียนมะเร็งจังหวัดแพร่ รวบรวมข้อมูลแบบ passive method คือ การรายงานข้อมูลโรคมะเร็งจากแหล่งข้อมูลต่างๆ ได้แก่ โรงพยาบาลแพร่ โรงพยาบาลชุมชน 12 แห่ง โรงพยาบาลเอกชน รวมทั้งข้อมูลการเสียชีวิตของประชากรในจังหวัดแพร่ การติดตามสถานะการมีชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งโดยวิธีค้นข้อมูลรายงานการเสียชีวิต จากสานัก ยทุ ธศาสตรแ์ ละนโยบาย และการสอบถามจากบุคคลากรสาธารณสุขในพื้นที่น้ันๆ การรวบรวมข้อมูล ยึดหลักตามมาตรฐานการจัดทาทะเบียนมะเร็งนานาชาติ และมาตรฐานการจาแนกมะเร็ง 2 ตาแหน่ง (Multiple primary 2004.) ข้อมลู ดังกล่าวจะถูกให้รหัสโรคและรหัสพยาธิวิทยาโดยใช้ ICD-O version 3 บันทึกข้อมูลโดยโปรแกรม Canreg 4 สรปุ ผลการศึกษาอบุ ตั ิการณโ์ รคมะเร็งในจังหวัดแพร่ ผู้ป่วยโรคมะเร็งในจังหวัดแพร่ตั้งแต่ ปีพ.ศ. 2551-2555 มีจานวนทั้งหมด 6,306 ราย แบ่งเป็นเพศชาย จานวน 3,355 ราย และเพศหญิง จานวน 2,951 ราย อัตราส่วนผู้ป่วยโรคมะเร็ง เพศชายต่อเพศหญิงคิดเป็น 1.1 ต่อ 1 จานวนผู้ป่วยโรคมะเร็งรายใหม่ในจังหวัดแพร่เฉลี่ย 1,261 ราย ต่อปี ค่าเฉลี่ยอุบัติการณ์โรคมะเร็งของจังหวัดแพร่ต่อปี เพศชายเท่ากับ 205.9 ต่อประชากร 100,000 ราย และในเพศหญิงเท่ากับ 163.4 ต่อประชากร 100,000 ราย (ตารางที่ 40) โรคมะเร็งที่ พบมากในจังหวัดแพร่ 3 อันดับแรก เพศชายได้แก่ มะเร็งตับ มะเร็งปอด และมะเร็งลาไส้ใหญ่และ ลาไส้ตรง (อัตราอบุ ัติการณ์ 77.8, 36.1 และ 14.7 ต่อ ประชากร 100,000 ราย ตามลาดับ) สาหรับ เพศหญิงโรคมะเรง็ ที่พบมาก 3 อนั ดับแรกได้แก่ มะเร็งเต้านม มะเร็งตบั และมะเร็งปากมดลูก (อัตรา อบุ ัติการณ์ 32.8, 28.2 และ 20.0 ต่อ ประชากร 100,000 ราย ตามลาดับ) (รูปท่ี 36) ตารางที่ 40 จานวนและอบุ ตั ิการณ์โรคมะเรง็ จงั หวัดแพร่ปีพ.ศ.2551-2555 Year Male ASR per Female ASR per Number of new 100,000 Number of new 100,000 2008 cancer cases cancer cases 2009 199.0 156.1 2010 605 529 2011 179.1 156.1 2012 571 233.2 536 171.5 Total 754 220.8 624 178.1 761 191.6 675 150.8 664 205.9 587 163.4 3,355 2,951

Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 99 รปู ที่ 36 โรคมะเร็งท่พี บมาก 10 อนั ดบั แรกในจงั หวดั แพร่ ปีพ.ศ.2551-2555

100 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 ตารางที่ 41 จานวน รอ้ ยละ อบุ ัติการณ์มะเรง็ ของประชากรจังหวดั แพร่ ปีพ.ศ 2551-2555 จาแนกตามโรคมะเรง็ CANCER / SITE No. Freg. Male ASR No. Freg. Female ASR ICD cases <%> CRUDE WORLD cases WORLD Lip 0.0 RATE <%> CRUDE (10th) Tongue 1 0.7 0.2 5 RATE 0.3 Mouth 23 0.8 0.1 1.4 16 0.2 1.1 C00 Salivary glands 27 0.2 2.2 1.8 23 0.5 0.5 1.2 C01-02 Tonsil 7 0.3 2.6 0.4 15 0.8 1.5 1.1 C03-06 Other oropharynx 11 0.1 0.7 1.1 10 0.5 2.1 1.1 C07-08 Nasopharynx 2 1.4 1.1 0.1 0 0.3 1.4 0 C09 Hypopharynx 46 0.2 0.2 2.9 12 0.0 0.9 0.8 C10 Pharynx unspecified 7 0.0 4.5 0.4 1 0.4 0 0 C11 Oesophagus 0 1.2 0.7 0 0 0.0 1.1 0 C12-13 Stomach 40 2.1 0 2.4 3 0.0 0.1 0.1 C14 Small intestine 72 0.1 3.9 4.2 56 0.1 0 3.1 C15 Colon 5 4.1 7 0.3 5 1.9 0.3 0.2 C16 Rectum 137 3.1 0.5 8.7 102 0.2 5.1 5.7 C17 Anus 104 0.1 13.3 6 66 3.5 0.5 3.2 C18 Liver and bile duct 5 39.4 10.1 0.3 3 2.2 9.4 0.2 C19-20 Gallbladder 1322 1.2 0.5 77.8 551 0.1 6.1 28.2 C21 Pancreas 41 0.7 128.3 2.2 39 18.7 0.3 1.8 C22,C24 Nose, sinuses etc. 25 0.4 4 1.5 15 1.3 50.5 0.7 C23 Larynx 12 0.7 2.4 1 2 0.5 3.6 0.1 C25 Trachea, Bronchus and lung 23 18.2 1.2 1.3 5 0.1 1.4 0.3 C30-31 Other thoracic organs 609 0.1 2.2 36.1 337 0.2 0.2 16.3 C32 Bone 3 0.7 59.1 0.3 7 11.4 0.5 0.6 C33-34 Melanoma of skin 24 0.1 0.3 1.9 14 0.2 30.9 0.9 C37-38 Other skin 2 0.7 2.3 0.1 3 0.5 0.6 0.1 C40-C41 Mesothelioma 25 0.0 0.2 1.3 40 0.1 1.3 2.4 C43 Kaposi's sarcoma 0 0.0 2.4 0 0 1.4 0.3 0 C44 Connective tissue 1 0.4 0 0.1 0 0.0 3.7 0 C45 Breast 13 0.3 0.1 0.8 15 0.0 0 1.3 C46 Vulva 10 1.3 0.5 572 0.5 0 32.8 C47,C49 Vagina 0.6 1 16 19.4 1.4 1.1 C50 Cervix uteri 20 2.2 1.6 3 0.5 52.5 0.1 C51 Corpus uteri 75 0.2 1.9 4.5 368 0.1 1.5 20 C52 Uterus unspecified 7 0.1 7.3 0.5 84 12.5 0.3 4.3 C53 Ovary 2 1.0 0.7 0.3 10 2.8 33.7 0.5 C54 Other female genital organs 32 0.1 0.2 2 85 0.3 7.7 4.9 C55 Placenta 3 0.1 3.1 0.2 1 2.9 0.9 0 C56 Penis 3 2.6 0.3 0.2 4 0.0 7.8 0.3 C57 Prostate 88 0.2 0.3 5.2 0.1 0.1 C58 Testis 6 1.3 8.5 0.6 9 0.4 0.5 C60 Other male genital organs 45 0.6 0.6 3.4 0 0.3 0 C61 Kidney 20 0.1 4.4 1.3 1 0.0 0.8 0.1 C62 Renal pelvis 2 0.2 1.9 0.2 16 0.0 0 0.8 C63 Ureter 6 3.3 0.2 0.5 14 0.5 0.1 0.9 C64 Bladder 112 0.3 0.6 7.3 41 0.5 1.5 3 C65 Eye 10 0.4 10.9 0.6 59 1.4 1.3 4 C66 Brain, nervous system 12 1.0 1 1.8 0 2.0 3.8 0 C67 Thyroid 35 0.8 1.2 2.9 4 0.0 5.4 0.2 C69 Other endocrine 27 7.5 3.4 2.3 79 0.1 0 4.3 C70-72 Hodgkin disease 253 100.0 2.6 15.5 12 2.7 0.4 0.5 C73 Non-Hodgkin lymphoma 3,355 24.6 205.9 5 0.4 7.2 0.6 C75 Multiple myeloma 325.6 28 0.2 1.1 2.2 C81 Lymphoid leukemia 17 0.9 0.5 1.5 C82-85,C96 Myeloid leukemia 178 0.6 2.6 9.7 C90 Leukemia unspecified 2,951 6.0 1.6 163.4 C91 Other and unspecified 100.0 16.3 C92-94 270.6 C95 All sites O&U ALL

Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 101 อุบัติการณโ์ รคมะเรง็ แยกตามอาเภอในจงั หวดั แพร่ เปรียบเทียบอุบัติการณ์โรคมะเร็งแยกตามอาเภอในจังหวัดแพร่ พบว่า อุบัติการณ์สูงสุดใน เพศชายและหญิงพบที่อาเภอหนองม่วงไข่ (อัตราอุบัติการณ์ 334.9 และ 215.5 ต่อประชากร 100,000 ราย ตามลาดับ) อุบัติการณ์ต่าสุดในเพศชายและหญิงพบที่อาเภอวังชิ้น (อัตราอุบัติการณ์ 132.2 และ 128.8 ต่อ ประชากร 100,000 ราย ตามลาดบั ) แยกตามโรคมะเรง็ ดังนี้ (รูปที่ 37) - มะเรง็ ลาไส้ใหญ่และลาไส้ตรง พบอุบตั ิการณส์ งู สุดในเพศชายทีอ่ าเภอเด่นชยั และเพศหญิงที่ อาเภอรอ้ งกวาง - มะเรง็ ปอด พบอบุ ัติการณส์ ูงสุดในเพศชาและหญิงทีอ่ าเภอเด่นชัย - มะเร็งตบั พบอุบัติการณส์ งู สดุ ในเพศชายและหญิงที่อาเภอหนองม่วงไข่ - มะเรง็ เต้านม พบอบุ ตั ิการณส์ งู สุดที่อาเภอเมืองแพร่ - มะเรง็ ปากมดลกู พบอุบตั ิการณส์ ูงสุดที่อาเภอเด่นชัย รูปที่ 37 เปรยี บเทียบอุบัติการณข์ องโรคมะเรง็ ในจงั หวดั แพร่แยกตามอาเภอ All cancer Colorectal cancer

102 Cancer Incidence in Northern Thailand, 2008-2012 Liver cancer Lung cancer Breast cancer Cervical cancer