16-2

การใช้เทคโนโลยสี ารสนเทศอย่างปลอดภยั

เทคโนโลยสี ารสนเทศ คืออะไร เทคโนโลยีสารสนเทศ (Information Technology: IT) หรอื เทคโนโลยสี ารสนเทศและ การส่อื สาร (Information and Communication Technologies: ICTs) คือ เทคโนโลยีสองดา้ นหลกั ๆ ประกอบดว้ ยเทคโนโลยี ระบบคอมพิวเตอร์ และ เทคโนโลยสี อื่ สารโทรคมนาคมท่ี ผนวกเขา้ ดว้ ยกนั เพ่ือใชใ้ นกระบวนการจดั หา จดั เก็บ สรา้ ง และเผยแพรส่ ารสนเทศในรูปตา่ งๆ ไมว่ ่าจะเป็น เสยี ง ภาพ ภาพเคลอื่ นไหว ขอ้ ความหรือตวั อกั ษร และ ตวั เลข เพ่ือเพ่มิ ประสทิ ธิภาพ ความถกู ตอ้ ง ความ แมน่ ยา และความรวดเรว็ ใหท้ นั ตอ่ การนาไปใชป้ ระโยชน์

ความสาคญั ของเทคโนโลยีสารสนเทศและการส่ือสาร • การส่ือสาร มีส่วนในการพฒั นากิจกรรมต่าง ๆ ของมนุษย์ ประกอบดว้ ย Communications media การส่ือสาร โทรคมนาคม (Telecoms) และเทคโนโลยสี ารสนเทศ (IT) • เทคโนโลยสี ารสนเทศและการส่ือสารประกอบดว้ ยผลิตภณั ฑห์ ลกั ท่ี มากไปกวา่ โทรศพั ทแ์ ละคอมพวิ เตอร์ เช่น แฟกซ์ อินเทอร์เน็ต อเี มล์ ทาใหส้ ารสนเทศเผยแพร่หรือกระจายออกไปในท่ีต่าง ๆ ได้ สะดวก • เทคโนโลยสี ารสนเทศและการสื่อสารมีผลใหก้ ารใชง้ านดา้ นต่าง ๆ มีราคาถูกลง • เครือข่ายส่ือสาร (Communication networks) ไดร้ ับประโยชนจ์ ากเครือขา่ ยภายนอกเน่ืองจากจานวนการใช้ เครือข่าย จานวนผเู้ ช่ือมต่อ และจานวนผทู้ ่ีมีศกั ยภาพในการเขา้ เช่ือมต่อกบั เครือขา่ ยนบั วนั จะเพ่มิ สูงข้ึน • เทคโนโลยสี ารสนเทศและการส่ือสารทาใหฮ้ าร์ดแวร์คอมพิวเตอร์ และตน้ ทนุ การใช้ IT มีราคาถกู ลงมาก

ภยั แฝงออนไลน์ • สารสนเทศมากมายมหาศาล ท้งั ดีและไม่ดี ส่ง ตรงถึงหอ้ งนอน • คนแปลกหนา้ /ผไู้ ม่ประสงคด์ ี ใชไ้ อทีเป็น ช่องทางหาเหยอื่ เราอาจตกเป็นผถู้ กู กระทาหรือ เป็นผกู้ ระทาเสียเอง • สงั คมออนไลน์ การรวมกลุ่ม ค่านิยม แฟชนั่ ทา ใหเ้ ดก็ และเยาวชนคลอ้ ยตาม ตกเป็นทาสของ เทคโนโลยี ความฟุ้งเฟ้อ ความเช่ือผิดๆ • การที่ใชง้ านง่าย แพร่หลาย ราคาถูก ทาใหเ้ สี่ยง ต่อการกระทาผดิ กฎหมาย/ผดิ ศีลธรรม ท้งั ท่ี รู้เท่าไม่ถึงการณ์หรือโดยเจตนากต็ าม • การใชเ้ วลากบั ของเล่นไอที/โลกออนไลนม์ าก จนเกินไป ส่งผลในดา้ นลบ อาจทาใหเ้ สียโอกาส การเรียนรู้ในดา้ นอ่ืนๆ

กฎสาหรับการใช้อเี มล์ • ไม่ใหท้ ี่อยอู่ ีเมลแ์ ก่คนท่ีเราไม่รู้จกั • ไม่เปิ ดอีเมลจ์ ากคนหรือองคก์ ร/ธุรกิจท่ีเราไม่รู้จกั • อีเมลอ์ าจจะมีสิ่งท่ีไม่ดีมากมาย เช่น เร่ืองราวท่ีไม่ เป็นจริง การติฉินนินทา และจดหมายลูกโซ่ท่ี พยายามจะเอาเงินจากกระเป๋ าเรา • ไวรัส อาจผา่ นมากบั ขอ้ มูลอีเมล์ เขา้ มาสู่ คอมพวิ เตอร์ของเรา • ภาพที่ไม่เหมาะสม ผิดกฎหมาย ภาพยนตร์ อาจ ถูกส่งมาพร้อมกบั ขอ้ มูลอีเมล์

วธิ ีการจดั การกบั เนื้อหาทไี่ ม่เหมาะสมทป่ี รากฎบน จอคอมพวิ เตอร์ • ปิ ดหนา้ เวบ็ • ไม่ไดผ้ ล ปิ ดเบราเซอร์ browser • ถา้ ยงั ไม่ไดผ้ ล ปิ ดคอมพวิ เตอร์พร้อม กบั แจง้ ผปู้ กครองหรือครู • จาไวว้ า่ เราสามารถหลีกเล่ียงปัญหา โดยการบอกใหค้ นอ่ืนทราบหากเรา พบอะไรผิดพลาด

กฎของการแชท • ไม่สามารถเช่ือไดว้ า่ บุคคลเหล่าน้นั เป็นคนอยา่ งท่ี เคา้ พดู • อยา่ ใหช้ ื่อจริง ควรใชช้ ่ือสมมุติ • อยา่ ใหข้ อ้ มูลวา่ คุณอยทู่ ีไหน หมายเลขโทรศพั ท์ (โทรศพั ทม์ ือถือ) เรียนอยทู่ ่ีไหน พอ่ แม่เป็นใคร • ทาความเขา้ ใจใหช้ ดั เจนถึงกฎของแต่ละหอ้ งแชท ท่ีจะเขา้ ไปเล่น • ใหจ้ าไวว้ า่ คุณอาจเป็นบุคคลนิรนามใน อินเทอร์เน็ต แต่บ่อยคร้ังที่คนอ่ืนสามารถสืบเสาะ ไดว้ า่ ใครเป็นคนใส่ขอ้ มูลในอินเทอร์เน็ต ดงั น้นั ตอ้ งมีความสุภาพกบั ผอู้ ่ืนเสมอ

กฎของการแชท การส่ือสารทางออนไลน์ • ไม่ออกไปพบกบั บุคคลที่พบ รู้จกั ส่ือสารผา่ นทาง ออนไลน์ • ถา้ รู้สึกถูกกดดนั จากการสื่อสารออนไลน์กบั ใคร ใหป้ รึกษากบั ผใู้ หญ่ที่รับผดิ ชอบ • ใหช้ ่ืออีเมลกบั เพ่ือนท่ีรู้จกั ดี ไม่ควรใหก้ บั คน แปลกหนา้ • ปรึกษา หารือกบั ผใู้ หญ่ที่รับผดิ ชอบเสมอ อยา่ ให้ ถูกหลอกล่อ หรือถูกกดดนั เพอ่ื ไปพบเจอกบั คนที่ รู้จกั ออนไลน์ • หากถูกใครหรือสิ่งใดรบกวนในหอ้ งแชท ใหร้ ีบ ออกจากการสนทนา และอยา่ ติดต่อ สนทนาอีก

กฎ – การป้องกนั ไวรัส และข้อมูลขยะ • หากขอ้ มูลบางอนั รู้สึกดีเกินท่ีจะเชื่อได้ สรุปได้ เลยวา่ ไม่จริง • ใหร้ ะวงั อีเมลท์ ี่บอกวา่ โปรดส่งต่อใหท้ ุก ๆ คน เพราะอาจจะมีแต่เร่ืองหลอกลวงไร้สาระ หรือมี ไวรัสที่ไม่ควรส่งต่อ • อยา่ เขา้ ไปในเวบไซดข์ องธนาคารใด ๆ ท่ีอา้ ง บอกใหค้ ุณแจง้ รหสั ผา่ น • เกบ็ รหสั ผา่ นเป็นความลบั เสมอ • ใหร้ ะมดั ระวงั เวบไซดท์ ี่ใหด้ าวนโ์ หลดฟรี หรือมี เกมใหเ้ ล่นฟรี เพราะอาจเตม็ ไปดว้ ยไวรัส หรือจะ มีขอ้ มูลที่ไม่เหมาะสมส่งมาใหค้ ุณ • บางคร้ัง บางคนอาจจะใช้ เล่ห์ ลวงใหค้ ุณเช่ือม ต่อไปยงั เวบไซดท์ ่ีไม่เหมาะสม

ข้อแนะนาการใช้อนิ เตอร์เน็ต • เรียนรู้เกี่ยวกบั มารยาททว่ั ไปในการ ใชอ้ ินเทอร์เน็ต • ทาตามหลกั พ้ืนฐานความปลอดภยั และเรียนรู้วธิ ีการ แนวปฏิบตั ิเมื่อตอ้ ง เผชิญกบั สถานการณ์เสี่ยงออนไลน์

มารยาทท่ัวไปในการใช้อนิ เตอร์เน็ต • ไม่ใชอ้ ินเตอร์เน็ตเพอ่ื ลว่ งละเมิดหรือรบกวน ผอู้ ื่น • ไมใ่ ชร้ ะบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์เพอื่ การใด ๆ ที่ขดั ต่อกฎหมายหรือ ศีลธรรม • ไมน่ าขอ้ มูลของผอู้ ื่นมาใชใ้ นทางท่ีผดิ หรือเปลี่ยนแปลงขอ้ มูลน้นั ๆ • ไมบ่ อกรหสั กบั ผอู้ ่ืนแมแ้ ต่เพอ่ื นสนิท • ไม่ใชบ้ ญั ชีช่ือผใู้ ชข้ องผอู้ น่ื หรือใชเ้ ครือขา่ ยโดยไม่ไดร้ ับอนุญาต • ไมย่ มื หรือใชโ้ ปรแกรม รูปภาพ หรือขอ้ มลู ของผอู้ ่นื บนอินเตอร์เน็ต โดยไม่ไดร้ ้บอนุญาตจากเจา้ ของ • ไม่ฝ่ าฝืนขอ้ หา้ มของผใู้ หบ้ ริการอินเตอร์เน็ต • ไม่เจาะเขา้ ระบบของผอู้ ื่นหรือทา้ ลองใหผ้ อู้ ื่นเจาะระบบของตวั เอง • หากพบมีการรั่วไหลในระบบ หรือบุคคลน่าสงสัยให้รีบแจง้ ผใู้ ห้ บริการในทนั ที • หากตอ้ งยกเลิกการใชอ้ ินเตอร์เน็ตใหล้ บขอ้ มูลท้งั หมดและแจง้ ผดู้ ูแล เวบ็ ไซต์ • ารทิ้งบญั ชีชื่อผใู้ ชง้ านไวบ้ นอินเตอร์เน็ตอาจทาใหม้ ีผไู้ มห่ วงั ดีเจาะ เขา้ มาในระบบได้

กฎความปลอดภยั • ไม่เปิ ดเผยขอ้ มูลส่วนตวั เช่น เบอร์โทรศพั ท์ ชื่อ โรงเรียน ชื่อเพอ่ื นหรือผปู้ กครอง • ไม่นดั แนะเพื่อพบปะกบั บุคคลที่รู้จกั ทาง อินเตอร์เน็ตโดยไม่บอกผปู้ กครอง • ไม่ส่งรูปหรือขอ้ มูลส่วนตวั ใหก้ บั คนท่ีรู้จกั ทาง อินเตอร์เน็ต • ไม่ใหค้ วามสนใจหรือตอบโตก้ บั คนที่ถอ้ ยคา หยาบคาย • ไม่โหลดส่ิงที่ไม่คุน้ เคยหรือเปิ ดเอกสารจากอีเมล์ ของคนที่เราไม่รู้จกั • หากพบขอ้ ความหรือรูปภาพรุนแรง ใหร้ ีบแจง้ ผปู้ กครองหรือคุณครู • เคารพในกฎระเบียบ นโยบาย หรือขอ้ ตกลงท่ีให้ ไวก้ บั ผปู้ กครองและคุณครูในการใชอ้ ินเตอร์เน็ต