E-book(ศิลปะเส้นคม)

คานา หนังสืออเิ ลก็ ทรอนิกส์เรื่อง ศิลปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมือน) เป็ นส่วนหน่ึงของรายวชิ าศิลปะ ทจ่ี ัดทาขึน้ มาเพอ่ื เป็ นแหล่งความรู้ ให้กบั ผู้ทส่ี นใจในเร่ืองของการวาดภาพเหมอื นคน โดยในทนี่ ีจ้ ะเน้น ไปทก่ี ารใช้ดนิ สอในการวาดและแรเงา ซึ่งกจ็ ะประกอบไปด้วยเนือ้ หา เช่น อุปกรณ์ในการวาดเส้น การจับดินสอวาด ลกั ษณะเส้นและ อารมณ์ของเส้น นา้ หนักแสงและเงา การวดั สัดส่วนใบหน้าคน และ ข้นั ตอนการวาดภาพด้วยดนิ สอ ข้อมูลและส่ือวดี ีโอท้งั หมดทน่ี ามา รวบรวมนีส้ ืบค้นมาจากอนิ เทอร์เน็ต ผ้จู ัดทากห็ วงั เป็ นอย่างยงิ่ ว่าหนังสืออเิ ลก็ ทรอนิกส์เล่มนีจ้ ะมี ประโยชน์สาหรับผู้ทส่ี นใจและกาลงั ศึกษาข้อมูล หากว่ามีข้อผดิ พลาด ประการใดกข็ ออภยั ไว้ ณ ทนี่ ี้ วสุนันท์ ปรีชุ่ม ศลิ ปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมือน) ก

สารบญั หน้า เร่ือง ก คานา 3-8 อปุ กรณ์ในการวาดเส้น 9-12 การจบั ดินสอวาดรูป 13-16 ลกั ษณะเส้นและอารมณ์ของเส้น 17-22 นา้ หนักแสงและเงา 23-28 การวดั สัดส่วนใบหน้าคน 29-32 ข้นั ตอนการวาดภาพด้วยดนิ สอ บรรณานุกรม 36 ศิลปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมอื น) ข

“พวกเธอต้องเรียนรู้ อุปกรณ์ในการวาดเส้น ความเป็ นมนุษย์ การจับดนิ สอวาดรูป ก่อน…แล้วจงึ เรียน ศิลปะ” ลักษณะเส้นและอารมณ์ของเส้น (ศาสตราจารย์ศิลป์ พรี ะศรี) นา้ หนักแสงและเงา การวัดสัดส่วนใบหน้าคน 1 ศิลปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมือน) ขัน้ ตอนการวาดภาพด้วยดนิ สอ ศิลปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมอื น) 2

ย้อนกลับ 1. กระดานรองวาด (DRAWING BORD) ลกั ษณะเป็ นกระดานไม้อดั กระดานอดั หรือพลาสติกเนอื ้ แขง็ ทม่ี พี นื ้ ผวิ เรียบ มี 3 ศลิ ปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมอื น) ขนาดตามความเหมาะสมของชิน้ งานเพราะฉะนนั้ อาจมีกระดานรองวาดหลาย แผน่ ตาม ขนาดของกระดาษ 2. กระดาษ (PAPER) กระดาษสาหรับวาดเส้นมหี ลายชนิด เช่น ปรู๊ฟมีทงั้ ผิวมนั และผิวเรียบธรรมดา ซง่ึ เหมาะกบั การฝึกวาดภาพเพราะมีราคาไมแ่ พงมากนิยมใช้กบั ดินสอ 6B หรือ EE ถ่านเกรยอง ถา่ นชาร์โคล ปอนด์ นยิ มใช้ 60-100 ปอนด์ ซงึ่ มรี าคา แตกตา่ งกนั ตามความหนาของกระดาษ สามารถเลอื กใช้ได้ตามเทคนคิ ของ การวาดเส้นซงึ่ ต้องดคู ณุ สมบตั รและความแหมะสม เชน่ นา้ หนกั การซมึ ซบั และพนื ้ ผิว ศิลปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมือน) 4

3. คัวหนีบกระดาษ (CLIP) 5. มดี เหลาดนิ สอ (CUTTER) ใช้หนีบกระดาษกบั กระดานไมใ่ ห้เลอื่ น ใช้เหลาดนิ สอให้แหลมสาหรับเก็บสว่ นละเอียดของภาพวาด ออกจากกนั 4. ยางลบ (RUBBER) 6. ปากกาและหมกึ (PEN AND INK) เลอื กใช้ยางลบทีส่ าหรับลบเส้นดนิ สอโดยเฉพาะคณุ ภาพความนมิ่ พอควร สที ่ใี ช้นิยมใช้ในการวาดเส้น คอื สดี าหรือสนี า้ ตาลควรเลอื กใช้กระดาษทีม่ ี ความหนา เชน่ 80 ปอนด์ หรือ 100 ปอนด์ จะเลอื กใช้ผิวเรียบหรือหยาบก็ ได้ ศลิ ปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมือน) 6 5 ศิลปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมือน)

7. ดนิ สอ (PENCIL) ศลิ ปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมือน) 8 เป็ นอปุ กรณ์พนื ้ ฐานของการวาดเส้น งา่ ยตอ่ การพกพาสามารถลบออกได้ ด้วยยางลบดินสอมีให้เลอื กทงั้ ไส้ออ่ นและไส้ แข็ง ซงึ่ ผ้ผู ลติ ได้กาหนดอกั ษร เครื่องหมายไว้ เช่น H หมายถึง HARD คอื แขง็ เช่น 1H, 2H, 3H, 4H ฯลฯ หมายถงึ ไส้ดนิ สอทแี่ ข็งขนึ ้ ตามลาดบั เหมาะแกก่ ารวาดเส้นที่คม เชน่ การสาน เส้น ดนิ สอขนาด B หมายถึง ขนาดท่ีใช้เขียนเป็ นลายเส้นคอ่ นข้างเข้มดนิ สอ ขนาด 1B-6B ไส้ก็จะคอ่ ยๆออ่ นขนึ ้ ตามลาดบั ไส้ดินสอทอี่ อ่ นจะให้ความดา มากกวา่ ไส้ดนิ สอท่ีแขง็ ดินสอท่ีมขี นาดเหมาะกบั การวาดเส้นแรเงา 2B เหมาะกบั การร่างภาพ 4B ขนึ ้ ไปหรือ EE เหมาะแกก่ ารลงเงา B ย่ิงมาก ไส้ก็ยิ่งออ่ น และให้ความดาได้ดี แตด่ นิ สอลกั ษณะนไี ้ มเ่ หมาะกบั การใช้ยางลบ เพราะจะทาให้ดสู กปรกถ้าเขียนหนกั ก็ ลบไมอ่ อก เวลาเขียนจะให้นา้ หนกั ออ่ น แก่แตต่ ้องอาศยั การผอ่ นนา้ หนกั มือในการวาด ได้ 7 ศิลปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมือน)

การจบั ดนิ สอวาดรูป การจบั ดินสอวาดรูปแบบเขยี นหนังสอื หรือตวั อกั ษร เป็ นลกั ษณะของการจบั ดินสอเพอ่ื เหมาะสาหรับการเก็บรายละเอียด ตา่ งๆท่ีต้องการความแมน่ ยา ซงึ่ ในรายละเอยี ดที่เขียนหรือวาดภาพนนั้ ต้องเน้น ในเร่ืองของเส้น นา้ หนกั แสงและเงาทตี่ ้องใช้แรงเหว่ียงของข้อมือและการกด นา้ หนกั ของนวิ ้ มือทตี่ ้องการใช้แสงและเงา ดงั นนั้ ในรูปแบบของการจบั ดนิ สอ ประเภทนจี ้ ึงเหมาะกบั การใช้งานในหน้าทดี่ งั กลา่ ว ในสว่ นของด้านข้อมือจะ เป็ นตวั ชว่ ยในการวางระนาบกบั พนื ้ ของกระดาษเพอื่ สาหรับการใช้ข้อเหวีย่ ง กบั การสเก็ตซ์ภาพให้อยใู่ นระยะทีเ่ หมาะสมเพ่ือใสร่ ายละเอยี ดของภาพให้ สวยงามตามแนวความคดิ และจินตนาการ.... ย้อนกลับ ศลิ ปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมือน) 10 9 ศลิ ปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมอื น)

การจบั ดนิ สอวาดรูปแบบคว่ามอื การจับดนิ สอวาดรูปแบบหงายมือ เป็ นลกั ษณะของการจบั ดินสอทีเ่ หมาะสาหรับการร่างภาพและการลง เป็ นลกั ษณะของการจบั ดนิ สอทีเ่ หมาะสาหรับการร่างภาพคร่าวๆทไี่ มต่ ้อง นา้ หนกั แสงเงาในพนื ้ ท่กี ว้างๆ โดยจะต้องให้ความยาวของปลายดินสออยหู่ า่ ง การรายละเอยี ดมากนกั โดยจะต้องให้ความยาวของปลายดนิ สออยหู่ า่ งจาก จากปลายนวิ ้ มือท่ีจบั อยปู่ ระมาณ 5-6 เซน็ ตเิ มตร แล้วลงนา้ หนกั ไปท่ีสว่ น ปลายของนวิ ้ มอื ลงสปู่ ลายดนิ สอจะเกิดเส้นท่ีมีความหนาตามแนวระนาบท่ี ปลายนวิ ้ มอื ทีจ่ บั อยปู่ ระมาณ 8-10 เซ็นติเมตร ซง่ึ การจบั ดนิ สอประเภทนี ้ วางมือประมาณ20-35 องศา เพอื่ สร้างแสงและเงาตามความต้องการ..... จะแตกตา่ งกบั การจบั ดนิ สอแบบทวั่ ไปคือ จะหงายมือขนึ ้ โดยนวิ ้ ชีแ้ ละนวิ ้ กลาง จะวางบนระนาบของกระดาษซง่ึ นวิ ้ ทงั้ สองจะสมั ผสั กบั พนื ้ ผิวของกระดาษ ทวี่ าดรูป ในการจบั ดนิ สอประเภทนมี ้ กั จะใช้ข้อเหว่ียงในการสร้างรูปทรงกลม หรือการวาดเส้นโค้งจะเหมาะมาก ซง่ึ เป็ นเพียงแคก่ ารร่างภาพคร่าวเทา่ นนั้ โดยจะไมเ่ ก็บรายละเอียดมากนกั ...จะเหมาะในการเขยี นโครงสร้าง 11 ศลิ ปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมือน) ศลิ ปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมอื น) 12

ย้อนกลับ เส้น (Line) เกิดจากจดุ ท่ีเรียงตอ่ กนั หรือเกิดจากการลากเส้นไปยงั ทิศทาง 13 ศลิ ปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมอื น) ตา่ งๆ มีหลายลกั ษณะ เชน่ ตงั้ นอน เฉียง โค้ง ฯลฯ เส้น เกิดจาก เคล่ือนท่ีของจดุ หรือถ้านาจดุ มาวางเรียงตอ่ ๆ กนั ก็จะเกิดเป็นเส้น ขนึ ้ เส้นมีมิตเิ ดยี ว คือ ความยาว ไมม่ ีความกว้าง ทาหน้าท่ีเป็น ขอบเขตของที่วา่ ง รูปร่าง รูปทรง สี นา้ หนกั รวมทงั้ เป็นแกนหลกั โครงสร้างของรูปร่างรูปทรงตา่ งๆ เส้นเป็นพืน้ ฐานที่สาคญั ของงานศลิ ปะทกุ ชนดิ เส้นสามารถให้ ความหมาย แสดงความรุ้สกึ และอารมณ์ด้วย การสร้างเป็นรูปทรง ตา่ งๆ ขนึ ้ เส้นมี 2 ลกั ษณะคอื เส้นตรง (Straight Line ) และ เส้น โค้ง (Curve Line ) เส้นทงั้ สองชนดิ นีเ้ม่ือนามาจดั วางในลกั ษณะ ตา่ งๆ กนั และให้ความหมาย ความรุ้สกึ ที่แตกตา่ งกนั ออกไปด้วย ศิลปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมือน) 14

ลักษณะและความรู้สึกของเส้น ความสาคญั ของเส้น 1.เส้นตงั้ หรือ เส้นดงิ่ ให้ความรู้สกึ ทางความสงู สง่า 1.ใช้ในการแบง่ ท่ีวา่ งออก มนั่ คง แขง็ แรง หนกั แนน่ เป็นสญั ลกั ษณ์ของความซ่ือตรง เป็นสว่ นๆ 2.เส้นนอน ให้ความรู้สกึ ทางความกว้าง สงบ 2.กาหนดขอบเขตของท่ีวาง หมายถึง ทาให้เกิดเป็นรูปร่าง ราบเรียบ น่ิง ผอ่ นคลาย (Shape)ขนึ ้ มา 3.เส้นเฉียง หรือ เส้นทแยงมมุ ให้ความรู้สกึ 3.กาหนดเส้นรอบนอกของ เคลื่อนไหว รวดเร็ว ไมม่ น่ั คง รูปทรง ทาให้มองเหน็ รูปทรง 4.เส้นหยกั หรือ เส้นซิกแซกแบบฟันปลา ให้ (Form)ชดั ขนึ ้ ความรู้สกึ เคลื่อนไหวอยา่ งเป็นจงั หวะ มีระเบยี บ ไมร่ าบเรียบ นา่ กลวั 4.ทาหน้าที่เป็นนา้ หนกั ออ่ น อนั ตราย ขดั แย้ง แก่ของแสงและเงา หมายถงึ ความรุนแรง การแรงเงาด้วย 5.เส้นโค้ง แบบคล่ืน ให้ความรู้สกึ เคลื่อนไหวอยา่ ง 5.ให้ความรู้สกึ ด้วยการเป็น ช้าลื่นไหล ตอ่ เน่ือง สภุ าพ ออ่ นโยน นมุ่ นวล แกนหรือโครงสร้างของรูป และ โครงสร้ างของภาพ 6.เส้นโค้งแบบก้นหอย ให้ความรู้สกึ เคล่ือนไหว คลี่คลาย หรือเตบิ โตในทศิ ทางท่ีหมนุ วนออกมา ถ้ามองเข้าไปจะเห็น ศิลปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมอื น) 16 พลงั ความเคล่ือนไหวที่ไมส่ ิน้ สดุ 7.เส้นโค้งวงแคบ ให้ความรู้สกึ ถึงพลงั ความ เคล่ือนไหวที่รุนแรง การเปล่ียนทิศทางที่รวดเร็ว ไมห่ ยดุ น่ิง 8.เส้นประ ให้ความรู้สกึ ที่ไมต่ อ่ เนื่อง ขาดหายไม่ ชดั เจน ทาให้เกิดความเครียด 15 ศลิ ปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมอื น)

นา้ หนักแสงและเงา วีดโี อประกอบความรู้ www.youtube.com แสงและเงา (Light & Shade) เป็ นองค์ประกอบของ ศลิ ป์ ทอ่ี ยคู่ กู่ นั แสงเมือ่ สอ่ งกระทบ กบั วตั ถจุ ะทาให้เกดิ เงา ย้อนกลับ แสงและเงา เป็ นตวั กาหนดระดบั ของคา่ นา้ หนกั ความเข้มของ เงาจะขนึ ้ อยู่ กบั ความเข้มของแสง ในทีท่ ม่ี แี สงสวา่ งมาก เงา 17 ศลิ ปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมอื น) จะเข้มขนึ ้ และในทีท่ ีม่ แี สงสวา่ งน้อย เงาจะไมช่ ดั เจน ในที่ทไ่ี ม่ มีแสงสวา่ ง จะไมม่ ีเงา และเงาจะอยใู่ นทางตรงข้ามกบั แสง เสมอ คา่ นา้ หนกั ของแสงและเงาที่เกิดบนวตั ถุ ศิลปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมอื น) 18

19 ศิลปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมอื น) แสงและเงาสามารถจาแนกเป็ นลักษณะท่ี ต่าง ๆ ได้ดงั นี้ 1. บริเวณแสงสวา่ งจดั (Hi-light) เป็นบริเวณที่อยใู่ กล้ แหลง่ กาเนดิ แสงมากท่ีสดุ จะมีความสวา่ งมากท่ีสดุ ในวตั ถทุ ี่มีผวิ มนั วาวจะสะท้อนแหลง่ กาเนดิ แสงออกมาให้เหน็ ได้ชดั 2. บริเวณแสงสวา่ ง (Light) เป็นบริเวณท่ีได้รับแสงสวา่ ง รองลงมาจากบริเวณแสงสวา่ ง จดั เน่ืองจากอยหู่ า่ งจากแหลง่ กาเนิด แสงออกมา และเริ่มมีคา่ นา้ หนกั ออ่ น ๆ 3. บริเวณเงา (Shade) เป็นบริเวณท่ีไมไ่ ด้รับแสงสวา่ ง หรือเป็นบริเวณท่ีถกู บดบงั จากแสงสวา่ ง ซง่ึ จะมีคา่ นา้ หนกั เข้มมาก ขนึ ้ กวา่ บริเวณแสงสวา่ ง 4. บริเวณเงาเข้มจดั (Hi-Shade) เป็นบริเวณที่อยหู่ า่ งจาก แหลง่ กาเนิดแสงมากท่ีสดุ หรือเป็นบริเวณท่ีถกู บดบงั มาก ๆ หลาย ๆ ชนั้ จะมีคา่ นา้ หนกั ที่เข้มมากไปจนถึงเข้มท่ีสดุ 5. บริเวณเงาตกทอด เป็นบริเวณของพืน้ หลงั ท่ีเงาของวตั ถทุ าบลง ไป เป็นบริเวณเงาที่อยู่ ภายนอกวตั ถุ และจะมีความเข้มของคา่ นา้ หนกั ขนึ ้ อยกู่ บั ความเข้มของเงา นา้ หนกั ของพืน้ หลงั ทศิ ทางและ ระยะของเงา ศลิ ปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมอื น) 20

ความสาคัญของค่านา้ หนัก ศลิ ปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมอื น) 22 1. ให้ความแตกต่างระหว่างรูปและพืน้ หรือรูปทรงกับท่วี ่าง 2. ให้ความรู้สึกเคล่ือนไหว 3. ให้ความรู้สึกเป็ น 2 มติ ิ แก่รูปร่าง และความเป็ น 3 มติ แิ ก่รูปทรง 4. ทาให้เกดิ ระยะความตนื้ - ลกึ และ ระยะใกล้ - ไกลของภาพ 5. ทาให้เกิดความกลมกลืนประสานกัน ของภาพ 21 ศลิ ปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมอื น)

การวัดสัดส่วน วีดีโอประกอบความรู้ ใบหน้าคน www.youtube.com ย้อนกลับ สดั ส่วน เป็ นสงิ่ สาคญั และควบคกู่ บั การร่างภาพ การวดั สดั สว่ นใน 23 ศิลปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมอื น) การวาดเส้นคอื การเปรียบเทียบขนาด ความกว้าง ความยาว ความ สงู ของรูปทรงหนึ่งกบั รูปทรงหน่งึ โดยไมใ่ ช้เครื่องมอื ใดนอกจากมอื ดนิ สอ และสายตา ในการวาดเส้นใบหน้าก็ต้องมีการวดั สดั สว่ นเชน่ เดยี วกนั โดยวดั ความยาวของใบหน้าทงั้ หมด ตงั้ แตป่ ลายคาง ถงึ โคนผม ซง่ึ จะเป็ น การวดั สดั สว่ นเร่ิมต้นเทา่ นนั้ เพอ่ื นาไปเทียบกบั สว่ นอน่ื ๆ หรือ แบง่ ยอ่ ยสว่ นประกอบบนใบหน้าตอ่ ไปในภายหลงั ศิลปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมอื น) 24

วธิ ีการวัดสัดส่วนใบหน้าดงั นี้ ดงั นนั้ การวาดเส้นหน้าคน 1. ยื่นมือออกไปให้สดุ จบั ดนิ สอตงั้ ฉากหรือ สดั สว่ นจงึ ต้องแมน่ ยา เพราะ ขนานกบั พืน้ หากเขียนภาพคนผิดสดั สว่ น 2. ใช้นวิ ้ หวั แมม่ ือเล่ือนวดั ความยาวของ จะเหน็ ข้อผิด พลาดชดั เจน ใบหน้า 3. นา สว่ นที่ได้มาเทียบลงบนกระดาษ ซงึ่ ศลิ ปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมือน) 26 อาจจะยอ่ หรือขยายจากแบบ 25 ศิลปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมอื น)

สัดส่วนใบหน้าแบ่งออกเป็ น3ส่วนคร่ึง ส่วนท่ี 1 ปลายคาง - ปลายจมูก ส่วนท่ี 2 ปลายจมูก - หว่างควิ้ ส่วนท่ี 3 หว่างควิ้ - ตนี ผม ส่วนท่ี 3 คร่ึง ตนี ผม - ศีรษะด้านบน 27 ศลิ ปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมือน) ศิลปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมอื น) 28

ขัน้ ตอนการวาดภาพ ศิลปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมอื น) 30 ด้วยดนิ สอ วีดโี อประกอบความรู้ www.youtube.com ย้อนกลับ 29 ศิลปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมือน)

31 ศิลปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมอื น) ขัน้ ตอนการร่างภาพและดารลงนา้ หนักแสงเงา 1 เริ่มต้นด้วยการวาดวงกลมกาหนด ขนาดและตาแหนง่ ของสว่ น หวั โดย อาศยั ความรู้เรื่องสดั สว่ นและการจดั องคป์ ระกอบภาพจาก บทที่ผา่ นมา 2 วาดโครงสร้างสว่ นลา่ งของ ใบหน้าให้ตอ่ จากวงกลมลงมา 3 แบง่ สดั สว่ นภายในใบหน้า คอื ตาแหนง่ ของตา จมกู ปากและหู รวมทงั้ ลากเส้นแบง่ ระนาบของหน้าด้านหน้าและสว่ นด้านข้างให้เห็น ชดั เจน 4 วาดรูปร่างของตา หู จมกู ปาก ให้ละเอียดมากยิ่งขนึ ้ เม่ือครบใน ใบหน้า เร่ิมลากเส้นลา คอตอ่ ลงมาจนสว่ น คอและฐาน 5 แรเงานา้ หนกั โดยใช้วธิ ีการขีดเส้นเป็นแนวเฉียงในทางเดียวกนั โดยลงนา้ หนกั อยใู่ นระดบั กลางกระจาย ในสว่ นเงาให้ทวั่ ทงั้ รูปไป กอ่ นซง่ึ เป็นวิธีการลงเงาโดยรวม 6 เมื่อลงเงาโดยรวมได้ทว่ั ทงั้ ภาพ กลบั มาเน้น ในสว่ นตา่ งๆ ให้ ชดั เจนมากขนึ ้ 7 ตกแตง่ รายละเอียดเพิ่มเตมิ ในสว่ นตา่ ง ๆ ศิลปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมือน) 32

33 ศิลปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมือน) “ศิลปะยืนยาว ชีวิตสนั้ ” (ศาสตราจารยศ์ ิลป์ พรี ะศรี) ศลิ ปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมอื น) 34

35 ศลิ ปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมอื น) บรรณานุกรม http://www.showwallpaper.com/view.php?topic=6928 http://teachersomsak.freeoda.com/sebjectplus01_2b02.ht ml https://papatsarayupongz.wordpress.com/ https://patsudabbcit58.wordpress.com/ http://cfasp.bpi.ac.th/ ศลิ ปะเส้นคม(วาดเส้นคนเหมอื น) 36

“อย่าถอื ว่าเราเป็ นคนเก่ง ต้องศกึ ษา เล่าเรียนอีกมาก ฉันเองกย็ ังศึกษาหา ความรู้ตลอดเวลา” (ศาสตราจารยศ์ ิลป์ พีระศรี)