พลังงานฯ-02

ส่ิงแวดล้อม หมายถึง ส่ิงที่อยู่รอบตวั เราทงั้ ส่ิงท่ีมีชีวิต และไม่มีชีวิต ทงั้ ท่ีเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ และส่ิงที่มนุษยส์ ร้าง ขึ้น ทัง้ ที่มองเห็นได้และไม่สามารถมองเห็นได้ (ขนบธรรมเนี ยม ประเพณี วฒั นธรรม ความเช่ือ) สิ่งท่ีเป็นปัจจยั ในการเกื้อกลู กนั และ กนั สิ่งแวดล้อมเหล่านี้มีอิทธิพลเก่ียวโยงถึงกนั อย่างเป็นระบบ ดงั นัน้ ผลกระทบท่ีเกิดจากปัจจยั หน่ึงจะมีส่วนเสริมสร้างหรือทาลาย สภาพแวดล้อมอีกส่วนหน่ึงได้ ส่ิงแวดล้อมเป็นวงจร และวฏั จกั รที่ เก่ียวข้องไปทงั้ ระบบ

สิ่งแวดล้อมแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภท คือ   ส่ิงแวดล้อมที่มนุษยส์ รา้ งขึน้ ส่ิงแวดล้อมตามธรรมชาติ (Man-made Environment) (Natural Environment) คือส่ิ งแวดล้อมท่ีมนุษย์ คื อสิ่ งแว ดล้ อมที่ เกิ ดขึ้นเอง สร้างขึ้นเพื่อเป็ นปั จจัยในก าร ตามธรรมชาติ แบง่ ย่อยได้เป็น 2 ชนิด ดารงชี วิ ต หรือเพื่อตอบสนอง ความต้องการของมนุษย์ และเป็ น แบบแผนในการดาเนิ นชีวิต แบ่ง ออกเป็น 2 ชนิด

1 ได้แก่ ส่ิงมีชีวิต ทงั้ หลาย เช่น พืช สตั วป์ ่ า และมนุษย์ ฯลฯ หมายถึง ส่ิงแวดล้อมท่ีไม่มี 2 ชีวิต ได้แก่ ภเู ขา ดิน ลมฟ้า อากาศ อณุ หภมู ิ ฯลฯ

1 คือสิ่งแวดล้อมที่มีลกั ษณะทาง กายภาพ และมองเหน็ ได้ชดั เจน ได้แก่ บา้ นเรอื น ถนน ฯลฯ เป็ นส่ิงแวดล้อมที่เกิ ดจากการสร้าง 2 จินตนาการ และต้องมีการแสดงออกมา จึงจะเหน็ ได้ชดั เจน ได้แก่ กฎหมาย ศาสนา วฒั นธรรม ฯลฯ

มีความสาคญั ต่อ การคงอย่ขู องส่ิงมีชีวิต มีความสาคญั ด้านวิชาการ 1 มีอิทธิพลต่อ และเอกลกั ษณ์ 7 2 การตงั้ ถิ่นฐาน ของชาติ มีความสาคญั ต่อความเจริญ มีอิทธิพลต่อ รงุ่ เรืองและความผาสกุ 3 ลกั ษณะท่ีอย่อู าศยั ของมนุษย์ 6 4 เป็นตวั กาหนดลกั ษณะ 5 การดารงชีวิตของมนุษย์ ทาหน้าที่รองรบั ของเหลือเศษท่ีเกิด จากการผลิตและการบริโภค 16

ทรพั ยากรธรรมชาติ หมายถึง สิ่งที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ และ เอื้อประโยชน์ต่อการดารงชีวิตของมนุษย์ในด้านต่างๆ เช่น ป่ าไม้ให้ ประโยชน์ในการนามาทาท่ีอยู่อาศยั ยารกั ษาโรค เคร่ืองนุ่งห่ม เชื้อเพลิง น้า ให้ประโยชน์ในการอุปโภค บริโภค การเกษตร สตั วป์ ่ าให้ประโยชน์ในแง่การ พกั ผ่อน นันทนาการ คุณค่าในการศึกษาหาความรู้ เป็ นอาหาร เป็ นต้น นอกจากนี้ยงั มีทรพั ยากรธรรมชาติอีกหลากหลายท่ีมนุษยส์ ามารถนามาใช้ ประโยชน์ได้ ซึ่งหากมองว่าส่ิงท่ีมนุษยส์ ร้างขึน้ กน็ ามาจากวตั ถดุ ิบหรือต้นทุน ทางธรรมชาติ อาจให้ความหมายว่า ทรพั ยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมก็ คือกล่มุ เดียวกนั

นักอนุรกั ษ์วิทยาได้แบง่ ประเภทของทรพั ยากรธรรมชาติไว้ 3 ประเภท คือ 1 ทรพั ยากรธรรมชาติที่ใช้แล้วไม่หมดสิ้น (Non-Exhausting Natural Resources) ทรพั ยากรธรรมชาติท่ีใช้แล้ว 2 สามารถทดแทนได้ (Replaceable or Renewable Natural Resources) 3 ทรพั ยากรท่ีใช้แล้วหมดไป (Exhausting Natural Resources)

การดารงชีวิตของมนุษยป์ ระกอบด้วยปัจจยั ที่สาคญั 2 ประการ คือ 1. ธรรมชาติ เป็ นตวั ให้กาเนิ ดทรพั ยากรสาหรบั นามาใช้ในการดารงชีวิตโดยตรง และเพื่อใช้เป็ นเครื่องมือ ในการค้นหาหรือใช้ทรพั ยากรอ่ืนให้เกิดประโยชน์ ใช้เป็ นเครื่องมือในการประกอบอาชีพความ เจริญรุ่งเรืองของมนุษย์แต่ละเชื้อชาติขึ้นอยู่กบั จานวนและคุณภาพของ ทรพั ยากร ประเทศที่ อดุ มสมบรู ณ์ด้วยทรพั ยากรจึงมีโอกาสพฒั นาประเทศ ได้มากกว่าประเทศท่ีขาดแคลนทรพั ยากร 2. มนุษย์ เป็นผ้ใู ช้ทรพั ยากรให้เกิดประโยชน์ต่อมนุษยด์ ้วยกนั เอง มนุษยก์ ล่มุ ใดมีความสามารถใน การใช้ทรพั ยากรอย่างมีประสิทธิภาพมากกว่า ย่อมมโี อกาส ท่ีจะกินดีอย่ดู ีและพฒั นามากกว่า แต่ถ้ามนุษยก์ ล่มุ ใดใช้ทรพั ยากรฟ่ มุ เฟือย ขาดการอนุรกั ษ์ย่อมทาให้เกิดปัญหาการขาดแคลนทรพั ยากรและเกิดความเสื่อมโทรมต่อ ส่ิงแวดล้อม

จากความหมายและความสาคญั ของทรพั ยากรธรรมชาติสรปุ ประโยชน์ของ ทรพั ยากรธรรมชาติได้ดงั นี้ 1 ใช้ในการดารงชีวิต ทรพั ยากรธรรมชาติเป็นปัจจยั 4 ใน การดารงชีวิต และสถานที่พกั ผอ่ นหย่อนใจ ตามธรรมชาติ เพื่อการนันทนาการที่ให้ ความรน่ื รมยแ์ ก่มนุษย์ ใช้ประดิษฐเ์ ครื่องมือ เครื่องใช้ เครอื่ งผอ่ นแรง เครื่องจกั ร เคร่ืองยนต์ ตลอดจนเคร่อื งอานวยความสะดวกต่างๆ รกั ษาความสมดลุ ตามธรรมชาติให้คงอยอู่ ย่างเหมาะสม 2 เม่ือเกิดการเปล่ียนแปลงในธรรมชาติ ทรพั ยากรธรรมชาติจะเป็น ตวั ปรบั เพ่ือให้สิ่งแวดล้อมท่ีเปล่ียนแปลงนัน้ คงอย่อู ย่างเหมาะสมและสมดลุ ถ้าทรพั ยากรชนิดหนึ่ง ชนิดใดเกิดการเปล่ียนแปลงอาจจะมากเกินไป หรือลดน้อยลงอย่างรวดเรว็ จะมีผลกระทบต่อ ทรพั ยากรและสิ่งแวดล้อมอ่ืนๆ ให้เสียสมดลุ 0

ทรพั ยากรธรรมชาติท่ีมนุษยไ์ ด้นามาใช้ประโยชน์เป็นประจาในชีวิต ประจาวนั มีดงั นี้ ทรพั ยากรป่ าไม้ ทรพั ยากรสตั วป์ ่ า ทรพั ยากรน้า ทรพั ยากร พลงั งาน ทรพั ยากรแร่ ทรพั ยากรดิน ทรพั ยากรประมง ทรพั ยากรมนุษย์

การเพิ่มของประชากร การขาดจิตสานึก 1 การขยายตวั ด้านสิ่งแวดล้อม 8 ของชมุ ชนเมือง 2 ความไม่รหู้ รอื 7 3 เทคโนโลยีสมยั ใหม่ รเู้ ท่าไม่ถึงการณ์ การสร้างส่ิงก่อสร้าง การสงคราม 5 การกีฬา

มนุษยเ์ ป็นทรพั ยากรธรรมชาติชนิดหนึ่ง มนุษยไ์ มส่ ามารถ มีชีวิตอย่ไู ด้ถ้าขาดส่ิงแวดล้อมและทรพั ยากรธรรมชาติ เพราะมี ความสาคญั เป็นปัจจยั พืน้ ฐานในการดารงชีวิต ทรพั ยากรต่างๆ มี ความสมั พนั ธต์ ่อกนั และพึ่งพากนั เสมอ แต่แมจ้ ะมีทรพั ยากรธรรมชาติมากมายให้ใช้อย่อู ย่าง เพียงพอกต็ ามแต่ถ้าการใช้นัน้ เป็นไปอย่างฟ่ มุ เฟื อยไมม่ ีแผนการ แล้ว สกั วนั หนึ่งในอนาคตจะเกิดปัญหาการขาดแคลนได้ 2