๙๕ ชนิดปลาทะเลสวยงาม

ที่�ป่ รึึกษา องคมนตรีี อธิิบดีีกรมประมง 1. ดร. จรััลธาดา กรรณสูตู รองอธิิบดีีกรมประมง 2. นายมีีศัักดิ์์� ภัักดีีคง รองอธิิบดีีกรมประมง 3. นายเฉลิิมชััย สุุวรรณรักั ษ์์ รองอธิิบดีีกรมประมง 4. นายวิิชาญ อิิงศรีีสว่่าง รองอธิิบดีีกรมประมง 5. นายบััญชา สุขุ แก้ว้ 6. นายถาวร ทัันใจ คณะทำำ�งานจััดทำ�ำ หนังั สือื พันั ธุ์ส์� ััตว์์น้ำ��ำ สวยงามของไทย 1. นายเฉลิิมชััย สุวุ รรณรัักษ์์ รองอธิิบดีีกรมประมง (ประธาน คณะทำ�ำ งาน) 2. นางอรุุณีี รอดลอย ผู้�เ้ ชี่�ยวชาญด้้านสััตว์์น้ำ�ำ�และพรรณไม้้น้ำ�ำ�สวยงาม (รองประธาน คณะทำ�ำ งาน) 3. นางสุุวิิมล สีีหิิรัญั วงศ์์ ผู้�้เชี่�ยวชาญด้้านความหลากหลายทางชีีวภาพ ด้้านการประมงน้ำ��ำ จืืด 4. นายวิิศณุพุ ร รััตนตรัยั วงศ์์ ผู้�้เชี่�ยวชาญด้้านพัันธุกุ รรมสัตั ว์์น้ำ��ำ 5. นางสุุทธิินีี ลิ้้�มธรรมมหิิศร ผู้�อ้ ำำ�นวยการกองวิิจััยและพััฒนาการเพาะเลี้�ยงสััตว์์น้ำ�ำ�ชายฝั่ง่� 6. นายเฉลิิมพล เพ็็ชรรัตั น์์ ผู้�้อำ�ำ นวยการกองวิิจััยและพััฒนาประมงน้ำ��ำ จืืด 7. นายอำำ�นวย คงพรหม ผู้�อ้ ำ�ำ นวยการกองวิิจััยและพัฒั นาประมงทะเล 8. ดร.สง่่า ลีีสง่่า ผู้�้อำ�ำ นวยการกองวิิจััยและพััฒนาพัันธุกุ รรมสััตว์์น้ำ��ำ 9. นายธเนศ พุ่่�มทอง ผู้�้อำำ�นวยการกองวิิจัยั และพัฒั นาการเพาะเลี้�ยงสััตว์์น้ำ��ำ จืืด 10.นางสาวอ้้อมเดืือน มีีจุ้�ย หััวหน้้ากลุ่�มวิิจัยั และพัฒั นาการเพาะเลี้�ยงสัตั ว์์น้ำ��ำ สวยงาม และพรรณไม้้น้ำ�ำ� 11. นายประสิิทธิ์์� คงพรปรารถนา หัวั หน้้ากลุ่�มชีีววิิทยาและความหลากหลายทางทะเล 12. นายอนุุชา พงษ์์พััฒนะ หััวหน้้ากลุ่�มเทคโนโลยีีโสตทััศนููปกรณ์์และสื่่อ� สิ่่ง� พิิมพ์์ 13. นางนฤนารถ ภัคั พงศ์์โยธิิน หััวหน้้ากลุ่�มเผยแพร่่และประชาสัมั พันั ธ์์ สำ�ำ นักั งานเลขานุกุ ารกรม ผู้้�เรีียบเรีียง นางอรุุณีี รอดลอย ผู้�้เชี่�ยวชาญด้้านสัตั ว์์น้ำ�ำ�และพรรณไม้้น้ำ��ำ สวยงาม ภาพประกอบ นางอรุุณีี รอดลอย ผู้�เ้ ชี่ย� วชาญด้้านสัตั ว์์น้ำ�ำ�และพรรณไม้้น้ำ�ำ�สวยงาม ปีีที่่พ� ิิมพ์์ พ.ศ. 2564 จำำ�นวนที่่พ� ิิมพ์ ์ 2,000 เล่่ม ISBN 978-616-358-576-9 ออกแบบ/พิิมพ์ท์ ี่่ � โรงพิิมพ์์ชุุมนุมุ สหกรณ์์การเกษตรแห่่งประเทศไทย จำำ�กัดั

๙๕ ชนิิด ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง กรมประมง กระทรวงเกษตรและสหกรณ์์

คำำนิยิ ม หนัังสืือชุุด “ใต้้ร่่มพระบารมีี จากสายธาราสู่�มหานทีี ๙๕ ปีี กรมประมง” ที่่ก� รมประมงได้้จัดั ทำำ�ขึ้น�้ นั้้น� เป็น็ ความพยายามของกรมประมง ในการรวบรวมปลาไทยที่่�มีีถิ่่�นอาศััยในแหล่่งน้ำ��ำ จืืด น้ำ��ำ กร่่อย และน้ำ��ำ เค็็ม รวมทั้้�งรวบรวมเครื่�องมืือประมงประเภทต่่าง ๆ ทั้้�งทางด้้านประมงน้ำ�ำ�จืืด และประมงทะเลของประเทศไทย ไว้้เป็็นฐานทรััพยากรชีีวภาพและคลัังความรู้�้ ด้้านการประมงของประเทศ เพื่่�อให้้เด็็กนัักเรีียน นัักศึึกษา เยาวชน และประชาชนทั่่�วไปในแต่่ละภููมิิภาคได้้มีีโอกาสเรีียนรู้�้ได้้รู้�้จัักชนิิดพัันธุ์ �ปลา และทรััพยากรท้้องถิ่่�นของตนเอง รวมทั้้�งรู้�้จัักลัักษณะเครื่�องมืือประมง ของไทย ดังั นั้้�น หนังั สืือชุดุ นี้้จ� ึึงเอื้้อ� อำำ�นวยประโยชน์ใ์ ห้้เกิดิ ขึ้�น้ ทั้้�งโดยทางตรง และทางอ้้อมแก่่สัังคมในการร่่วมกัันดููแล รัักษา และอนุุรัักษ์์คุ้้�มครอง ทรัพั ยากรสััตว์์น้ำ�ำ�ของประเทศ เป็็นการสร้้างการมีีส่่วนร่่วมของคนในชุุมชน และสังั คม สร้้างแนวร่่วมในการรักั ษาและติิดตามการเปลี่่ย� นแปลงของพันั ธุ์� ปลาชนิิดต่่าง ๆ ที่่�จะเกิิดขึ้้�น ทำำ�ให้้ทราบถึึงการเปลี่่�ยนแปลงที่่�ผ่่านมา และที่่�จะเป็็นไปในอนาคตว่่าจะพบมากขึ้้�นหรืือน้้อยลงอย่่างไร สามารถ นำ�ำ ไปใช้้เป็็นฐานข้้อมููลในการวางแผนจััดการและพััฒนาทรััพยากรปลา และสัตั ว์น์ ้ำ�ำ� รวมทั้้ง� สร้้างจิติ สำำ�นึึกในการอนุรุ ักั ษ์แ์ ละคุ้้ม� ครองแหล่ง่ พันั ธุ์�ปลา และการเพาะและขยายพันั ธุ์�ปลาให้้มีเี พิ่่ม� มากขึ้น้� ด้้วยวิธิ ีกี ารต่า่ ง ๆ เพื่่อ� ไม่ใ่ ห้้ สููญสิ้้�นไปจากแหล่่งอาศััยในท้้องถิ่่น� และสัังคมไทย หนัังสืือชุดุ “ใต้้ร่่มพระบารมีี จากสายธาราสู่�มหานทีี ๙๕ ปีี กรมประมง” กรมประมงจััดทำ�ำ ขึ้�้นเพื่่�อทููลเกล้้าถวายสมเด็็จพระกนิิษฐาธิิราชเจ้้า กรมสมเด็็จ พระเทพรััตนราชสุุดา เจ้้าฟ้้ามหาจัักรีีสิิริินธร มหาวชิิราลงกรณวรราชภัักดีี สิิริิกิิจการิิณีีพีีรยพััฒน รััฐสีีมาคุุณากรปิิยชาติิ สยามบรมราชกุุมารีี ซึ่่�งทรงมีี ความสนพระทััยในด้้านสััตว์์น้ำ��ำ และการประมง โดยในการเสด็จ็ พระราชดำำ�เนิิน เพื่่อ� ปฏิบิ ัตั ิพิ ระราชกรณียี กิจิ ด้้านการประมงทุกุ ครั้ง� ทรงมีพี ระราชดำ�ำ รัสั ถามถึึง ชนิิดพันั ธุ์�ปลาและเครื่อ� งมืือประมงประเภทต่่าง ๆ หนัังสืือชุดุ นี้้�จึึงใช้้เป็น็ ข้้อมููล ๙๕ii ชนิดิ ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง

เพื่่�อทรงงานในการตรวจเยี่่�ยมและติิดตามผลโครงการ ด้้านการประมง และสำำ�หรัับให้้นัักเรีียนระดัับ ประถมศึึกษาในโครงการประมงโรงเรียี นภายใต้้โครงการ เกษตรเพื่่�ออาหารกลางวัันตามพระราชดำ�ำ ริิ ซึ่่�งเป็็น โรงเรีียนในสัังกััดกองบััญชาการตำ�ำ รวจตระเวนชายแดน และสัังกััดกรมการศึึกษานอกโรงเรีียน และในโครงการ พัฒั นาประมงอันั เนื่่อ� งมาจากพระราชดำ�ำ ริพิ ื้้น� ที่่ท� ุรุ กันั ดาร ของจัังหวััดต่่าง ๆ ทั่่�วประเทศ เพื่่�อจัักได้้นำำ�ไปเผยแพร่่ ส่่งเสริิม สนัับสนุุน ใ ห้้พัั ฒ น า ค ว า ม เ ป็็ น อ ยู่ � ข อ ง ป ร ะ ช า ช น ใ ห้้มีี ค ว า ม รู้�้ ค ว า ม เ ข้้ า ใ จด้้ า น ก า ร ประกอบอาชีีพประมงได้้อย่่างถููกต้้องและเป็็นสื่่�อการเรีียนการสอน เสริิมทัักษะด้้านเครื่ �องมืือประมงอัันเป็็นประโยชน์์แก่่นัักเรีียน นิิสิิต นัักศึึกษา ทั้้�งระดับั ประถมศึึกษา มัธั ยมศึึกษา และอุุดมศึึกษา ด้้วยเหตุนุ ี้้จ� ึึงเห็น็ ว่า่ หนังั สือื เล่ม่ นี้้จ� ะเป็น็ ประโยชน์อ์ ย่า่ งยิ่่ง� และขอเป็น็ กำำ�ลังั ใจให้้กรมประมงได้้สืบื สานเจตนาและดำ�ำ รงความต่อ่ เนื่่อ� งในการศึึกษา เรื่�องพรรณปลาของไทย เพื่่�อดำ�ำ รงความมั่่�นคงทางอาหารและความ หลากหลายทางชีีวภาพสััตว์์น้ำ�ำ� รวมทั้้�งการจััดการด้้านการใช้้ประโยชน์์ และการอนุุรักั ษ์์เพื่่อ� ให้้ปลาและสััตว์์น้ำ��ำ ยัังคงดำำ�รงอยู่่�คู่่�กับั สัังคมไทยตลอดไป นายจรััลธาดา กรรณสูตู องคมนตรีี ๒ กัันยายน ๒๕๖๔ ๙๕ ชนิิด ปลาสวยงามทะเล iii ๙๕ ปีี กรมประมง

คำำนิิยม กรมประมง เป็็นหน่่วยงานหนึ่่�งของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์์ ซึ่่�งมีีความรัับผิิดชอบโดยตรงเกี่่�ยวกัับการบริิหารจััดการทรััพยากรสััตว์์น้ำ�ำ� รวมทั้้�งการเพาะและขยายพัันธุ์์�สััตว์์น้ำ��ำ ทั้้�งสััตว์์น้ำ�ำ�เศรษฐกิิจและสััตว์์น้ำ�ำ� สวยงาม การศึึกษาด้้านพัันธุ์�ปลาและความหลากหลายทางชีีวภาพของ ปลาไทยรวมทั้้�งข้้อมููลด้้านเครื่�องมืือประมง เป็็นอีีกความพยายามหนึ่่�ง ข อ ง ก ร ม ป ร ะ ม ง ที่่� จ ะ มุ่ � ง มั่่� น ดำำ� เ นิิ น ง า น ต า ม ภ า ร กิิ จ ก า ร บ ริิ ห า ร จัั ด ก า ร ทรััพยากรสััตว์์น้ำ��ำ และการประมงของประเทศให้้ดำำ�รงความอุุดมสมบููรณ์์ และคงความหลากหลายทางชีีวภาพของสััตว์์น้ำ��ำ ผลสััมฤทธิ์์�อัันเกิิดจาก ภารกิจิ ดังั กล่า่ วล้้วนเป็น็ ไปเพื่่อ� สนับั สนุนุ ให้้ประชาชนในประเทศมีที รัพั ยากร สััตว์์น้ำ�ำ�ใช้้อย่่างต่่อเนื่่�องและยั่่�งยืืน มีีความมั่่�นคงทางอาหารและโภชนาการ ที่่�ดีี มีีการจ้้างงาน สร้้างรายได้้ มีีคุณุ ภาพและวิิถีีชีีวิิตที่่ด� ีี การจััดทำำ�หนังั สืือชุุด “ใต้้ร่่มพระบารมีี จากสายธาราสู่�มหานทีี ๙๕ ปีี กรมประมง” ซึ่่�งมีีข้้อมููลทั้้�งปลาน้ำ��ำ จืืดและปลาทะเลของไทย ปลาสวยงามน้ำ��ำ จืืด และปลาสวยงามทะเลรวมทั้้�งเครื่ �องมืือประมงของไทยเล่่มนี้้� จััดเป็็นคู่่�มืือ ชนิิดพัันธุ์ �ปลาและเครื่ �องมืือประมงของประเทศที่่�รวบรวมจากการศึึกษา ของกรมประมง และบููรณาการข้้อมููลกัับองค์์กรและสถาบัันการศึึกษา ที่่�เกี่่�ยวข้้องถืือเป็็นฐานข้้อมููลความมั่่�นคงทางด้้านความหลากหลายของ ชนิิดพัันธุ์�ปลาในประเทศ รวมถึึงเป็็นฐานข้้อมููลความมั่่�นคงด้้านอาหาร ภาคการเกษตร ในภาคส่่วนของการประมงที่่�สามารถนำ�ำ มาจััดทำำ�ระบบ สารสนเทศ ฐานข้้อมููลและเชื่�อมโยงระบบบริิหารจััดการพื้้�นที่่�เกษตรกรรม (Agri-Map) ตั้้�งแต่่พื้้�นที่่�น้ำ�ำ�จืืด ชายฝั่�่งทะเล และในทะเลจะเห็็นภาพปลา ประจำ�ำ ถิ่่�น เครื่�องมืือประมงประจำำ�พื้้�นที่่�และชุุมชนนำำ�มาขยายผล โดย กรมประมงเป็็นหน่่วยงานหลักั ในการบริิหารจััดการทรััพยากรสััตว์์น้ำ��ำ ในพื้้�นที่่� ๙๕iv ชนิดิ ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง

จึึงหวัังเป็็นอย่่างยิ่�งว่่าหนัังสืือชุุด “ใต้้ร่่มพระบารมีี จากสายธาราสู่�มหานทีี ๙๕ ปีี กรมประมง” จะเป็็นประโยชน์์ต่่อผู้�้สนใจนำำ�ไปใช้้ในการสร้้างความรู้�้ ความเข้้าใจที่่�ถููกต้้อง ให้้แก่่เกษตรชาวประมง นัักเรีียน นิิสิิต นัักศึึกษา ประชาชนทั่่�วไป ทำ�ำ ให้้ได้้รู้�้จััก รััก และหวงแหนทรััพยากรสััตว์์น้ำ�ำ�ของประเทศ รวมทั้้�งร่่วมกัันสืืบสานการบำ�ำ รุุงรัักษาให้้มีีเพิ่่�มมากขึ้�้น และอนุุรัักษ์์ให้้ยัังคงอยู่� คู่ �ประเทศไทยสืืบไป นายเฉลิิมชััย ศรีีอ่่อน รัฐั มนตรีีว่่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์์ ๒ กัันยายน ๒๕๖๔ ๙๕ ชนิิด ปลาสวยงามทะเล v ๙๕ ปีี กรมประมง

คำำนำำ เนื่่�องในวโรกาสวัันคล้้ายวัันพระราชสมภพ สมเด็็จพระกนิิษฐาธิิราชเจ้้า กรมสมเด็็จพระเทพรััตนราชสุุดา เจ้้าฟ้้ามหาจัักรีีสิิริินธร มหาวชิิราลงกรณ วรราชภัักดีี สิิริิกิิจการิิณีีพีีรยพััฒน รััฐสีีมาคุุณากรปิิยชาติิ สยามบรมราชกุุมารีี ในวัันที่่� ๒ เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๔ ณ ท่่าวาสุกุ รีี ผู้�บ้ ริิหารกรมประมงได้้รับั พระมหากรุุณาธิิคุุณให้้เข้้าเฝ้้าและรัับฟัังพระราชดำำ�รััสเกี่่�ยวกัับการพััฒนา ความรู้�้ให้้กัับนัักเรีียนในโรงเรีียนตามพระราชดำำ�ริิ ซึ่่�งทรงมีีพระราชวิินิิจฉััย ให้้ปรัับปรุุงการถ่่ายทอดความรู้�้ให้้สอดคล้้องกัับวิิถีีการดำ�ำ รงชีีวิิตเพิ่่�มเติิม จากการส่่งเสริิมอาชีีพด้้านการประมง เช่่น การทำ�ำ ประมง เครื่อ� งมืือประมง โดยเฉพาะอย่่างยิ่่�งการจัับสัตั ว์์น้ำ�ำ�ที่่ถ� ููกต้้องและยั่่ง� ยืืน สมเด็็จพระกนิิษฐาธิิราชเจ้้า กรมสมเด็็จพระเทพรััตนราชสุุดา ฯ ทรงประกอบพระราชกรณีียกิิจนานัปั การด้้วยพระวิิริิยะอุตุ สาหะ และทรงมีี พระคุณุ ููปการในวงการด้้านการประมง ทรงอุทุ ิิศพระวรกาย พระสติปิ ััญญา และพระราชหฤทััย เพื่่�อประโยชน์์สุุขของพสกนิิกร ให้้มีีความเป็็นอยู่�ให้้ดีียิ่�งขึ้�้น พระองค์์ท่่านทรงมีีความสนพระทััยในด้้านสััตว์์น้ำ��ำ และการประมงตั้้�งแต่่ ทรงพระเยาว์์ ในการเสด็็จพระราชดำ�ำ เนิินเพื่่�อปฏิิบััติิพระราชกรณีียกิิจ ด้้านการประมงทุุกครั้�ง ทรงมีีพระราชดำ�ำ รััสถามถึึงชนิิดพัันธุ์�ปลา และเครื่�องมืือ ประมงประเภทต่่างๆ ด้้วยความสนพระทััย และทรงห่่วงใยในการอนุุรัักษ์์ ทรัพั ยากรสััตว์์น้ำ�ำ�ของไทยทั้้�งสััตว์์น้ำ�ำ�จืืดและสััตว์์ทะเล กรมประมง ในฐานะหน่ว่ ยงานรับั ผิดิ ชอบโดยตรงเกี่่ย� วกับั การบริหิ าร จััดการทรััพยากรสััตว์์น้ำ�ำ�และการประมง รวมทั้้�งการเพาะและขยายพัันธุ์� สััตว์์น้ำ��ำ ทั้้�งสััตว์์น้ำ�ำ�เศรษฐกิิจและสััตว์์น้ำ�ำ�สวยงามนัับตั้้�งแต่่มีีพระมหากรุุณาธิิคุุณ จััดตั้้�งกรมรักั ษาสัตั ว์์น้ำ�ำ�ขึ้้�นเมื่่อ� ปีี พ.ศ. ๒๔๖๙ บัดั นี้้� ได้้ผ่่านล่่วงเลยมาเกืือบ ๙๕vi ชนิดิ ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง

หนึ่่�งศตวรรษของการประมงไทย กรมประมงได้้ศึึกษา สำำ�รวจ และวิิจััยด้้านพัันธุ์�ปลาและสััตว์์น้ำ�ำ�ที่่�มีีอยู่� ต ล อ ดทั่่� ว ทุุ ก ภููมิิ ภ า ค แ ล ะ ทุุ ก พื้้� น ที่่� ข อ ง ป ร ะ เ ทศ ทั้้�งลุ่�มน้ำ��ำ ในผืืนแผ่่นดิินและท้้องทะเลในอาณาเขต เพื่่�อให้้การสนัับสนุุนงานด้้านการบำ�ำ รุุงรัักษาและ ขยายประชากรสััตว์์น้ำ��ำ กิิจกรรมดัังกล่่าวเริ่�มต้้นมา ตั้้�งแต่่ปีี พ.ศ. ๒๔๖๖ ในรััชสมััยของพระบาทสมเด็็จ พระมงกุุฎเกล้้าเจ้้าอยู่่�หัวั โดยมีี ดร.ฮิิว แมคคอร์์มิิค สมิิท (Dr. Huge M. Smith) อดีีตผู้�้บััญชาการกรมการประมงของรััฐบาลสหรััฐอเมริิกาที่่�มารัับราชการ เป็็นที่่�ปรึึกษาด้้านการประมงของกระทรวงเกษตราธิิการนานถึึง ๑๓ ปีี และได้้ดำ�ำ รงตำ�ำ แหน่่งเจ้้ากรมหรืืออธิิบดีีท่่านแรก ภายหลัังจากมีีพระบรม ราชโองการตั้้�งกรมรัักษาสััตว์์น้ำ�ำ�ขึ้้�นเมื่่�อวัันที่่� ๒๑ กัันยายน พ.ศ. ๒๔๖๙ และต่่อมาได้้เปลี่่ย� นชื่อ� เป็็นกรมการประมง และกรมประมง ตามลำ�ำ ดับั เนื่่�องในวาระครบรอบ ๙๕ ปีี ของการสถาปนากรมประมง กรมประมงได้้จััดทำ�ำ หนัังสืือชุุด “ใต้้ร่่มพระบารมีี จากสายธาราสู่�มหานทีี ๙๕ ปีี กรมประมง” ซึ่ง่� ประกอบด้้วยหนังั สือื ๔ เล่ม่ ได้้แก่่ “พรรณปลาไทยจาก สายธาราสู่�มหานทีี ๙๕ ปีี กรมประมง” “๙๕ ชนิิด ปลาสวยงามน้ำ��ำ จืืดไทย ๙๕ ปีี กรมประมง” “๙๕ ชนิิด ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง” และ “เครื่อ� งมืือประมงของไทย” ๙๕ ชนิิด ปลาสวยงามทะเล vii ๙๕ ปีี กรมประมง

โดยหนัังสืือ “พรรณปลาไทยจากสายธาราสู่�มหานทีี ๙๕ ปีี กรมประมง” เป็็นการรวบรวมชนิิดพัันธุ์�ปลาของไทยทั้้�งจากผืืนแผ่่นดิิน ในระบบนิิเวศแหล่่งต้้นน้ำ�ำ�ลำำ�ธารต่่อเนื่่�องไปถึึงอาณาเขตท้้องทะเลในระบบนิิเวศ ทะเลและชายฝั่่�งของไทย ซึ่่�งได้้รัับการสนัับสนุุนข้้อมููลจากหน่่วยงานในสัังกััด กรมประมง ศููนย์์พััฒนาการประมงแห่่งเอเชีียตะวัันออกเฉีียงใต้้ (SEAFDEC) และนักั วิิชาการอิสิ ระที่่เ� กี่่ย� วข้้อง แล้้วนำำ�มาเรียี งร้้อยเป็น็ เรื่อ� งราวพรรณปลาไทย ที่่�ได้้จากการรวบรวมและสืืบค้้นจนถึึงปััจจุุบััน อย่่างไรก็็ตามกรมประมง จะยังั คงมุ่�งมั่่น� สืบื สานการดำ�ำ เนินิ งานด้้านความหลากหลายของชนิดิ พันั ธุ์�ปลาไทย ดัังกล่่าวสืืบต่่อไปในอนาคต สำ�ำ หรับั หนัังสืือ “๙๕ ชนิิด ปลาสวยงามน้ำ��ำ จืืดไทย ๙๕ ปีี กรมประมง” เป็็นการรวบรวมชนิิดพัันธุ์�ปลาสวยงามน้ำ�ำ�จืืดพื้้�นเมืืองของไทย ๙๕ ชนิิด ที่่ม� ีคี วามโดดเด่น่ เป็น็ ที่่ร� ู้จ�้ ักั และเป็น็ ที่่ต� ้้องการของตลาดทั้้ง� ในและต่า่ งประเทศ ซึ่ง่� กรมประมงได้้มีนี โยบายในการส่ง่ เสริมิ และพัฒั นาอาชีพี เกษตรกรผู้เ�้ พาะเลี้้ย� ง ปลาสวยงามมาอย่่างต่่อเนื่่�อง ในส่่วนของหนัังสืือ “๙๕ ชนิิด ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง” เป็น็ การรวบรวมพัันธุ์�ปลาทะเลสวยงามที่่�ได้้รัับความนิิยม ในการเลี้้�ยงทั่่�วโลก ๙๕ ชนิิด ซึ่่�งมีีความนิิยมนำำ�มาเลี้้�ยงเป็น็ สััตว์์เลี้้�ยงสวยงาม นอกจากการเลี้้�ยงในตู้�้ปลาเพื่่�อความเพลิิดเพลิินในบ้้าน สำ�ำ นัักงาน และ สถานที่่�ต่่างๆ แล้้ว แต่่ละประเทศทั่่�วโลกยัังนำ�ำ ไปจััดแสดงในสถานแสดง พันั ธุ์์�สััตว์์น้ำ��ำ (Aquarium) เพื่่อ� เป็็นแหล่่งเรีียนรู้�้ของเยาวชนและประชาชนทั่่ว� ไป ร ว ม ทั้้� ง ก า ร ส่่ ง เ สริิ ม ธุุ ร กิิ จท่่ อ ง เ ที่่� ย ว เ พื่่� อ ใ ห้้นัั ก ท่่ อ ง เ ที่่� ย ว ไ ด้้ ม า เ ยี่ � ย ม ช ม พร้้อมหาความรู้�อ้ ีีกด้้วย ๙๕viii ชนิิด ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง

สำำ�หรัับหนัังสืือ “เครื่�องมืือประมงของไทย” เป็็นการรวบรวม องค์์ความรู้�้ของเครื่�องมืือประมง ประเภทต่่างๆ ทั้้�งด้้านประมงน้ำ��ำ จืืด และประมงทะเล ลักั ษณะเครื่อ� งมืือ รููปแบบ ภาพประกอบ วิิธีีการทำ�ำ ประมง สััตว์์น้ำ�ำ�ที่่�จัับได้้ แหล่่งทำ�ำ การประมง ทั้้�งที่่�ยัังใช้้ในการทำ�ำ ประมงในปััจจุุบััน และบางชนิิดที่่�ไม่่นิิยมใช้้แล้้ว เพื่่อ� เป็น็ ฐานข้้อมููลเครื่อ� งมืือประมงที่่ใ� ช้้อ้้างอิิง ได้้อย่า่ งเหมาะสม นอกจากนี้้ย� ังั มีกี ารเพิ่่ม� เติมิ ข้้อกำ�ำ หนดด้้านกฎหมายประมง ที่่เ� กี่่ย� วข้้องกัับการใช้้เครื่�องมืือประมงเหล่่านั้้�นด้้วย กรมประมงหวัังเป็็นอย่่างยิ่่�งว่่าหนัังสืือชุุด “ใต้้ร่่มพระบารมีี จากสายธาราสู่�มหานทีี ๙๕ ปีี กรมประมง” จะอำ�ำ นวยประโยชน์์ต่่อผู้�ท้ ี่่ส� นใจ และนำ�ำ ไปใช้้ในการสร้้างความรู้�้ความเข้้าใจที่่�ถููกต้้องให้้แก่่เกษตรกร ชาวประมง นัักเรีียน นิิสิิต นัักศึึกษา ประชาชนทั่่�วไป รวมทั้้�งช่่วยปลููกฝััง ให้้เยาวชนได้้รู้�้จัักและหวงแหนทรััพยากรสััตว์์น้ำ�ำ� และช่่วยกัันอนุุรัักษ์์ ให้้คงมีีอยู่ �ในแหล่่งน้ำ�ำ�ของไทยตลอดไป (นายมีีศักั ดิ์์� ภัักดีีคง) อธิิบดีีกรมประมง ๒ กันั ยายน ๒๕๖๔ ๙๕ ชนิิด ปลาสวยงามทะเล ix ๙๕ ปีี กรมประมง

สารบััญ หน้้า บทนำ�ำ ชนิิดปลาทะเลสวยงาม........................................................................................................................................................... 1 เพาเดอร์์บลูู ขี้้�ตัังเบ็ด็ ฟ้้า.................................................................................................................................................. 2 เทนเนนติิแทงก์์...................................................................................................................................................................... 3 ขี้ �ตังั เบ็ด็ นักั โทษ คอนวิิคแทงก์์..................................................................................................................................... 4 ขี้ �ตัังเบ็ด็ แปลงหน้้าขาว ไมมิิคแทงก์์..........................................................................................................................5 นาโซ่่หลัังดำ�ำ ............................................................................................................................................................................6 บลููแทงก์์.................................................................................................................................................................................... 7 เยลโล่่แทงก์์.............................................................................................................................................................................8 เบบี้้�แทงก์์ เซลฟินิ แทงก์์...................................................................................................................................................9 เพอเพิิลแทงก์์.......................................................................................................................................................................10 อมไข่่ครีีบยาว บางไกคาร์์ดิินัลั ...................................................................................................................................11 คาร์์ดิินััลตาฟ้้า.....................................................................................................................................................................12 วัวั ตััวตลก คราวน์์ทริิกเกอร์์........................................................................................................................................13 วัวั จุดุ ขาว.................................................................................................................................................................................14 วััวลายข้้าวหลามตััด ปิิกััซโซ่่.......................................................................................................................................15 วััวหางลิ่่ม� ................................................................................................................................................................................16 วัวั แฮชทริิกเกอร์์.................................................................................................................................................................17 เหลืืองปล้้องหม้้อ...............................................................................................................................................................18 ผีีเสื้้�อคอขาว..........................................................................................................................................................................19 ผีีเสื้้�อลายกระ......................................................................................................................................................................20 ผีีเสื้้�อรายา ผีีเสื้้�อไคลน์์...................................................................................................................................................21 ผีีเสื้้�อพระจันั ทร์์.................................................................................................................................................................. 22 ผีีเสื้้�อพังั ตาโต้้......................................................................................................................................................................23 ผีีเสื้้�อแลตติิ........................................................................................................................................................................... 24 ผีีเสื้้�อสองตอน ผีีเสื้้�อลายบั้้�ง.......................................................................................................................................25 x ๙๕ ชนิิด ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง

หน้า้ ผีีเสื้้�อปากยาว ผีีเสื้้�อนกกระจิิบ................................................................................................................................26 โนรีี............................................................................................................................................................................................. 27 ผีีเสืือเอวดำำ�...........................................................................................................................................................................28 แมนดาริิน..............................................................................................................................................................................29 ทููทอง ตะคองเหลืือง.......................................................................................................................................................30 เหยี่่�ยวหน้้าจุุด......................................................................................................................................................................31 เหยี่่�ยวปากยาว ลองโนสฮอคว์์ฟิิช..........................................................................................................................32 ไหลสวน ไหลสวนจุุดดำ�ำ ................................................................................................................................................33 ปัักเป้้าหนามทุุเรีียน ปัักเป้้าหนามทุุเรีียนด่่างดำ�ำ ...........................................................................................34 กะพงเหลืืองเล็ก็ ................................................................................................................................................................35 ค้้างคาว หููช้้าง ใบไม้้.......................................................................................................................................................36 สร้้อยนกเขาลายจุุด สวีีทลิิป สร้้อยนกเขาดอกดำ�ำ .......................................................................................37 สร้้อยนกเขาลายขวาง โอเรีียนทััลสวีีทลิิป แตงโม.......................................................................................38 ข้้าวเม่่าน้ำ��ำ ลึึก.......................................................................................................................................................................39 กระรอกลายแดง............................................................................................................................................................... 40 นกขุนุ ทองหน้้าหมููแถบโค้้ง...........................................................................................................................................41 นกขุุนทองลายพาด.......................................................................................................................................................... 42 นกขุุนทองม่่านลาย นกขุุนทองเกล็ด็ เขีียว.........................................................................................................43 แก้้วแดง.................................................................................................................................................................................. 44 นกขุุนทองจมููกยาว.......................................................................................................................................................... 45 นกขุุนทองลายตาราง.....................................................................................................................................................46 นกขุนุ ทองเทา..................................................................................................................................................................... 47 เลีียวพาร์์ดแรส...................................................................................................................................................................48 นกแก้้วสีีเพลิิง.....................................................................................................................................................................49 เขีียวพระอิินทร์์เหลืือง....................................................................................................................................................50 กะพงแดงหน้้าตั้้�ง................................................................................................................................................................51 ๙๕ ชนิดิ ปลาสวยงามทะเล xi ๙๕ ปีี กรมประมง

หน้้า แก้้วบิิน....................................................................................................................................................................................52 ไฟร์์ฟิิช ลููกดอกเพลิิง......................................................................................................................................................53 ปัักเป้้าเขา.............................................................................................................................................................................. 54 ปัักเป้้าสี่่เ� หลี่่ย� ม .................................................................................................................................................................55 บลููเม้้าท์์ สิินสมุทุ รสามจุุด...........................................................................................................................................56 สิินสมุุทรแคระสองสีี ไบคัลั เลอร์์............................................................................................................................57 ควีีนแองเจิิล.........................................................................................................................................................................58 สิินสมุทุ รวงแหวนสีีน้ำ�ำ�เงิิน สิินสมุุทรวงฟ้้า โนราห์์.......................................................................................59 สิินสมุุทรจักั รพรรดิ์์� เอ็ม็ เพอเรอร์์...........................................................................................................................60 สิินสมุทุ รอานทอง มาเจสติิก......................................................................................................................................61 สิินสมุทุ รหางเส้้น บลููโคราน......................................................................................................................................62 สิินสมุทุ รลายบั้้�ง ซิิกส์์บาร์์ .........................................................................................................................................63 สิินสมุุทรหน้้ากากเหลืือง บลููเฟซ...........................................................................................................................64 สลิิดหิินบั้้�งหลังั เหลืือง เสืือ..........................................................................................................................................65 ตะกรับั เหลืืองยัักษ์์ สลิิดหิินกลมสีีทอง...............................................................................................................66 การ์์ตููนดำ�ำ แดง การ์์ตููนปานดำำ�..................................................................................................................................67 การ์์ตููนมะเขืือเทศ.............................................................................................................................................................68 การ์์ตููนส้้มขาว การ์์ตููนส้้ม...........................................................................................................................................69 การ์์ตููนเพอร์์คููล่่า............................................................................................................................................................... 70 การ์์ตููนเพอร์์คููล่่าซุุปเปอร์์สโนว์์เฟลก....................................................................................................................71 การ์์ตููนอิินเดีียนแดง........................................................................................................................................................ 72 การ์์ตููนอานม้้า..................................................................................................................................................................... 73 การ์์ตููนแดง การ์์ตููนแก้้มหนาม................................................................................................................................. 74 การ์์ตููนแดงไลท์์นิ่่ง� ............................................................................................................................................................ 75 ตะกรัับเขีียว..........................................................................................................................................................................76 ๙๕xii ชนิดิ ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง

หน้า้ สลิิดหิินม้้าลาย................................................................................................................................................................... 77 สลิิดหิินสามจุุด...................................................................................................................................................................78 บลููเวลเว็็ท.............................................................................................................................................................................79 เปลี่่�ยนสีีแวว.........................................................................................................................................................................80 เปลี่่�ยนสีีท้้องเหลืือง..........................................................................................................................................................81 สิิงโต สิิงโตแดง..................................................................................................................................................................82 กะรัังหน้้างอน เก๋๋าหงส์์..................................................................................................................................................83 ทองทะเล................................................................................................................................................................................84 เพอร์์เพิิลควีีน......................................................................................................................................................................85 สลิิดทะเลแขก กระต่่าย................................................................................................................................................86 ฟ๊๊อกแดง ฟ๊๊อกไทย...........................................................................................................................................................87 สลิิดทะเลแถบคู่่� กระต่่าย ..........................................................................................................................................88 ฟ๊๊อกซ์์เฟซ..............................................................................................................................................................................89 ปัักเป้้าทอง............................................................................................................................................................................90 ผีีเสื้้�อเทวรููป โนรีีหนังั .......................................................................................................................................................91 กะรังั หัวั โขน..........................................................................................................................................................................92 ข้้างตะเภาลายโค้้ง ออดแอด ครีีดคราด มโหรีี ข้้างลาย มงกุุฎ...........................................................93 ปัักเป้้าจุดุ ขาว......................................................................................................................................................................94 ปัักเป้้าหน้้าหมา..................................................................................................................................................................95 วัวั จมููกสั้้�น..............................................................................................................................................................................96 ดััชนีีชื่่�อภาษาไทย.................................................................................................................................................................... 97 ดัชั นีีชื่่อ� สามััญภาษาอังั กฤษ.........................................................................................................................................100 ดัชั นีีชื่่อ� วิิทยาศาสตร์.์ .........................................................................................................................................................103 บรรณานุุกรม...........................................................................................................................................................................105 ๙๕ ชนิดิ ปลาสวยงามทะเล xiii ๙๕ ปีี กรมประมง

๙๕xiv ชนิดิ ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง

บทนำำ ปลาทะเลสวยงามมีีความหลากหลายของชนิิดพัันธุ์์� เป็็นสััตว์์เลี้้�ยงที่่�ได้้รัับ ความนิยิ มในการเลี้้ย� งทั่่ว� โลก เพราะมีสี ีสี ันั สดใสสวยงาม บางชนิดิ มีลี วดลาย และสีีสััน แปลกตา ปััจจุุบัันมีีการซื้้�อขายปลาทะเลสวยงามและอุุปกรณ์์ ในการเลี้้ย� ง โดยตลาดใหญ่ท่ ี่่ม� ีกี ารซื้้อ� ขายคือื ประเทศอเมริกิ ารและประเทศ ในแถบยุุโรป นอกจากการเลี้้�ยงในตู้�้ปลาแล้้ว แต่่ละประเทศทั่่�วโลกจะมีี สถานแสดงสััตว์์น้ำ��ำ ทะเล (Marine Aquarium) ที่่�นิิยมจััดแสดงสััตว์์ทะเล เพื่่�อเป็็นแหล่่งเรีียนรู้�้ของเยาวชน และประชาชนทั่่�วไป รวมทั้้�งเป็็นการส่่งเสริิม ธุรุ กิิจท่่องเที่่�ยว เพื่่อ� ให้้นักั ท่่องเที่่ย� วได้้มาเยี่่�ยมชม พร้้อมหาความรู้�อ้ ีีกด้้วย สำำ�หรัับน่่านน้ำ��ำ ไทย จััดอยู่�ในแถบอิินโดแปซิิฟิิก มีีชนิิดพัันธุ์�ปลาทะเล ที่่�นิิยมนำ�ำ มาเลี้้�ยงเป็็นปลาสวยงามหลากหลายชนิิด บางชนิิดสามารถเพาะเลี้้�ยง ได้้ในโรงเพาะฟัักทั้้�งของกรมประมง หน่่วยงานการศึึกษา เช่่น มหาวิิทยาลััย ที่่ม� ีกี ารเรียี นการสอนเกี่่ย� วกับั สัตั ว์น์ ้ำ�ำ�ทะเลสวยงาม และฟาร์ม์ เพาะเลี้้ย� งสัตั ว์์ ทะเลสวยงามของภาคเอกชน ชนิิดที่่�สามารถเพาะขยายพัันธุ์�ได้้ เช่่น กลุ่�มปลาสลิิดหิิน อมไข่่ กะรััง ตะกรัับ ฉลามกบ สิินสมุทุ ร และปลาการ์์ตููน สำ�ำ หรัับปลาการ์์ตููนนั้้�น เป็็นปลาที่่�ทั้้�งกรมประมงและฟาร์์มเอกชนได้้ทำำ�การ ศึึกษาและพัฒั นาสายพันั ธุ์�ให้้มีีความสวยงาม มีีสีสี ันั และลวดลายแปลกใหม่่ ออกมาอย่่างต่่อเนื่่�อง ทำำ�ให้้สามารถสร้้างมููลค่่าเพิ่่�มของสิินค้้าปลาสวยงามได้้ เพราะในตลาดการค้้าปลาสวยงาม สิ่่�งที่่�พััฒนาออกมาแปลกใหม่่สวยงาม จะได้้รัับความสนใจและมีีการซื้้�อขายในราคาที่่�สููงกว่่าสายพันั ธุ์�ดั้�งเดิิม หนัังสืือเล่่มนี้้� จะประกอบไปด้้วยเนื้้�อหาและภาพปลาทะเลสวยงาม ที่่�ได้้รัับความนิิยมนำ�ำ มาเลี้้�ยง และเป็็นที่่�ต้้องการของผู้�้ค้้าทั่่�วโลก เป็็นการ ให้้ความรู้แ�้ ก่เ่ ยาวชนและผู้ส�้ นใจที่่จ� ะทำ�ำ ความรู้จ�้ ักั กับั ชนิดิ ปลาทะเลสวยงาม และนำำ�ความรู้�้ไปต่่อยอดในการเพาะเลี้้�ยงปลาสวยงามทะเลเพื่่อ� สร้้างอาชีีพ ต่่อไปในอนาคต และเป็็นการปลููกฝัังให้้เยาวชนไทยได้้หวงแหนทรััพยากร ปลาทะเลเพื่่�อการนำ�ำ มาใช้้ประโยชน์์ควบคู่�ไปกัับการอนุุรักั ษ์์ให้้ยังั คงมีีอยู่่�ต่่อไป ๙๕ ชนิดิ ปลาสวยงามทะเล xv ๙๕ ปีี กรมประมง



95ชนิิด ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ชนิิด ปลาสวยงามทะเล 1 ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุุณีี รอดลอย เพาเดอร์์บลูู ขี้�ตังั เบ็็ดฟ้า้ R ชื่่อ� วิิทยาศาสตร์ ์ Acanthurus leucosternon Bennett, 1833 ชื่่�อสามััญ Powder blue surgeonfish ชื่่อ� วงศ์์ Acanthuridae ลัักษณะทั่่ว� ไป ลำำ�ตัวั เป็น็ สีีฟ้า้ อ่อ่ น ครีบี หลังั มีีสีเี หลืืองสด หน้้าเป็น็ สีดี ำ�ำ เข้้ม อาศัยั หากิินใน บริเิ วณน้ำ��ำ ตื้้น� โดยเฉพาะตามแนวปะการังั หรือื กองหินิ ที่่ม� ีคี วามอุดุ มสมบููรณ์์ บางครั้�งอยู่�รวมกัันเป็็นฝููงใหญ่่กว่่าร้้อยตััว ในประเทศไทยพบได้้ในทะเล อัันดามััน แพร่่กระจายอยู่�ทั่ �วไปในเขตอิินโดแปซิิฟิิก จััดเป็็นปลาขี้�ตัังเบ็็ด ที่่น� ิิยมนำำ�มาเลี้้�ยงเป็น็ ปลาสวยงามในตู้�ป้ ลาทะเล 2 ๙๕ ชนิดิ ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุณุ ีี รอดลอย เทนเนนติแิ ทงก์์ R ชื่่อ� วิิทยาศาสตร์ ์ Acanthurus tennentii Günther 1861 ชื่่�อสามััญ Double-band surgeonfish ชื่่อ� วงศ์ ์ Acanthuridae ลักั ษณะทั่่�วไป ลำำ�ตััวเป็็นสีีเทาอมน้ำ��ำ ตาล มีีรอยขีีดสีีน้ำ��ำ เงิินเข้้มขนาดเล็็กสองขีีดบริิเวณ หลัังดวงตา มีีวงกลมสีีน้ำ�ำ�เงิินเข้้มขอบฟ้้าบนโคนหาง พบอาศััยในบริิเวณ น้ำ�ำ�ตื้้�นของมหาสมุุทรอิินเดีียจนถึึงทะเลอัันดามััน ชาวบ้้านในบางพื้้�นที่่� นำำ�มาบริิโภคเป็็นอาหาร ปลาขี้�ตัังเบ็็ดชนิิดนี้้�เป็็นชนิิดที่่�ไม่่ค่่อยได้้รัับ ความนิิยมมากนัักเพราะสีีสัันไม่่ฉููดฉาด ยกเว้้นนัักเลี้้�ยงปลาทะเล เพีียงบางกลุ่ �ม ๙๕ ชนิดิ ปลาสวยงามทะเล 3 ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุณุ ีี รอดลอย ขี้�ตัังเบ็ด็ นัักโทษ คอนวิคิ แทงก์์ R ชื่่อ� วิิทยาศาสตร์ ์ Acanthurus triostegus (Linnaeus, 1758) ชื่่อ� สามััญ Convict surgeonfish ชื่่อ� วงศ์์ Acanthuridae ลัักษณะทั่่ว� ไป ขี้�ตัังเบ็็ดชนิิดนี้้�มีีท้้องสีีขาวบริิสุุทธิ์์�คาดด้้วยแถบสีีดำำ� ปลาขนาดใหญ่่ จะมีีสีีเหลืืองจางบริิเวณหลััง พบตั้้�งแต่่เขตน้ำ�ำ�ตื้้�นไปจนถึึงน้ำ��ำ ลึึก ปลาขนาดเล็็ก ปรัับตััวให้้เข้้ากัับที่่�เลี้้�ยงได้้ง่่ายกว่่าปลาขนาดใหญ่่ กิินสาหร่่ายและ ตะไคร่่น้ำ�ำ�เป็็นอาหารหลััก มัักหากิินอยู่ �รวมกัันเป็็นฝููง มีีการแพร่่กระจาย อยู่�ทั่�วไปในเขตอิินโดแปซิิฟิกิ ในประเทศไทยพบได้้ในทะเลอัันดามััน 4 ๙๕ ชนิิด ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุุณีี รอดลอย ขี้ต� ัังเบ็็ดแปลงหน้้าขาว ไมมิคิ แทงก์์ R ชื่่�อวิิทยาศาสตร์์ Acanthurus tristis Randall, 1993 ชื่่�อสามััญ Indian Ocean mimic surgeonfish ชื่่�อวงศ์ ์ Acanthuridae  ลักั ษณะทั่่�วไป ลููกปลาไมมิิคแทงก์์นั้้�นมีีลวดลายคล้้ายกัับปลาหมอส้้ม (Centropyge eibli) แทบจะเหมืือนกัันทุุกประการ เพราะต้้องการเลีียนแบบปลาชนิิดนี้้�ให้้ศััตรูู เข้้าใจผิิดเนื่่�องจากเป็็นปลาที่่�ว่่ายน้ำ��ำ เร็็วและชอบหลบเข้้าไปในซอกหิิน จนยากต่่อการจัับกิิน เมื่่�อโตแล้้วจะเปลี่่�ยนเป็็นสีีน้ำ�ำ�ตาล อาศััยอยู่�ตาม บริิเวณกองหิินและแนวปะการัังน้ำ��ำ ตื้้�นในมหาสมุุทรอิินเดีีย และพบใน ทะเลอันั ดามััน ๙๕ ชนิดิ ปลาสวยงามทะเล 5 ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุณุ ีี รอดลอย นาโซ่่หลัังดำำ� R ชื่่อ� วิิทยาศาสตร์ ์ Naso lituratus (Forster, 1801) ชื่่อ� สามััญ Orange spine unicornfish ชื่่�อวงศ์ ์ Acanthuridae ลักั ษณะทั่่�วไป ปลาขี้�ตัังเบ็็ดยอดนิิยมชนิิดหนึ่่�ง ลำ�ำ ตััวมีีสีีเทา ครีีบหลัังเป็็นสีีดำ�ำ ครีีบท้้อง ปากและโคนหางมีีสีีส้้มสด ปลาที่่�โตเต็็มวััยจะมีีปลายหางยาวคล้้ายบ่่วง เลี้้�ยงไม่่ยาก ชอบกิินอาหารจำ�ำ พวกผัักใบเขีียวและสาหร่่าย โตเต็็มที่่�ราว 40 เซนติิเมตร มักั อาศัยั อยู่�ตามลำ�ำ พังั หรืือเป็็นคู่่� พบในมหาสมุุทรแปซิิฟิิก ในประเทศไทยมีีการนำำ�เข้้าเลี้้�ยงเป็็นปลาสวยงามในตู้�้ หรืือจััดแสดงใน สถานแสดงพัันธุ์์�สััตว์์น้ำ�ำ�ทะเล (Marine aquarium) 6 ๙๕ ชนิิด ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุุณีี รอดลอย บลูแู ทงก์์ R ชื่่�อวิิทยาศาสตร์์ Paracanthurus hepatus (Linnaeus, 1766) ชื่่�อสามััญ Palette surgeonfish, Blue tang ชื่่�อวงศ์์ Acanthuridae ลัักษณะทั่่ว� ไป มีีลำำ�ตััวแบนข้้าง พื้้�นลำำ�ตัวั เป็น็ สีีน้ำ��ำ เงิินเข้้ม และมีีลายสีีดำำ� ตััดกัับหางสีีเหลืืองสด กิินสิ่่�งมีีชีีวิิตขนาดเล็็กที่่�ลอยมาตามกระแสน้ำ�ำ� และสาหร่่ายเป็็นอาหาร โตเต็ม็ ที่่ม� ีีขนาดราวหนึ่่�งฟุุต จััดเป็็นปลาสวยงามยอดนิิยม ที่่�โด่่งดังั พร้้อมๆ กับั ปลาการ์์ตููนจากภาพยนตร์แ์ อนิิเมชั่น� ของพิิกซาร์ส์ ตููดิิโอ ในชื่อ� “ดอลลี่่”� ๙๕ ชนิดิ ปลาสวยงามทะเล 7 ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุณุ ีี รอดลอย เยลโล่แ่ ทงก์์ R ชื่่�อวิิทยาศาสตร์ ์ Zebrasoma flavescens (Bennett, 1828) ชื่่อ� สามััญ Yellow tang ชื่่อ� วงศ์์ Acanthuridae ลักั ษณะทั่่ว� ไป ลำำ�ตัวั แบนข้้าง มีีสีีเหลืืองสดทั่่ว� ทั้้�งลำ�ำ ตัวั เป็็นปลาทะเลที่่�เลี้้�ยงง่่าย ชอบกิิน อาหารจำ�ำ พวกพืืชเป็็นหลััก ปลาเยลโล่่แทงก์์เป็็นปลาทะเลสวยงาม ที่่�ได้้รัับความนิิยมไปทั่่�วโลก เป็็นปลาที่่�รวบรวมจากธรรมชาติิทั้้�งสิ้้�น ปััจจุุบัันมีีการเพาะพันั ธุ์�ได้้สำ�ำ เร็็จแล้้วในต่่างประเทศ 8 ๙๕ ชนิิด ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุุณีี รอดลอย เบบี้้�แทงก์์ เซลฟิินแทงก์์ R ชื่่�อวิิทยาศาสตร์์ Zebrasoma velifer (Bloch, 1795) ชื่่อ� สามััญ Sailfin tang ชื่่อ� วงศ์์ Acanthuridae ลัักษณะทั่่ว� ไป ลำำ�ตัวั แบนข้้าง ครีบี หลังั สามารถกางออกได้้คล้้ายพัดั มีลี ายสีเี ทาอมน้ำ�ำ�ตาล เป็็นแถบทั่่�วทั้้�งตััว หางเป็็นสีีเหลืือง เลี้้�ยงง่่าย ทน กิินอาหารหลายชนิิด ชอบอาหารจำำ�พวกพืืชและสาหร่า่ ยเป็น็ พิเิ ศษ ก้้าวร้้าวกับั ปลาที่่ม� ีขี นาดเล็ก็ กว่่า พบขนาดใหญ่่สุุดถึึง 40 เซนติิเมตร แต่่เมื่่�อนำ�ำ มาเลี้้�ยงในตู้�้จะขนาด โตได้้ไม่่มากนััก ปลาขี้�ตัังเบ็็ดในสกุุล Zebrasoma ชนิิดนี้้�มีีราคาไม่่แพง พบแพร่่กระจายทั่่ว� ไปในมหาสมุทุ รแปซิิฟิกิ ถึึงอิินโดแปซิิฟิิก ๙๕ ชนิดิ ปลาสวยงามทะเล 9 ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุุณีี รอดลอย เพอเพิิลแทงก์์ R ชื่่�อวิิทยาศาสตร์ ์ Zebrasoma xanthurum (Blyth, 1852) ชื่่�อสามััญ Yellow tail tang , Purple tang ชื่่�อวงศ์์ Acanthuridae ลัักษณะทั่่ว� ไป ลำ�ำ ตัวั มีสี ีมี ่ว่ งอมน้ำ�ำ�เงินิ หางเป็น็ สีเี หลือื งจะงอยปากยื่่น� ยาวออกมาเล็ก็ น้้อย ชอบกิินอาหารที่่�มีีส่่วนผสมของพืืชหรืือสาหร่่าย จััดว่่าเป็็นปลาที่่�เลี้้�ยงง่่าย แต่่หวงถิ่่�นและก้้าวร้้าว โดยเฉพาะกัับปลาในวงศ์์เดีียวกััน ควรนำำ�มาเลี้้�ยง หลัังจากเลี้้�ยงปลาชนิิดอื่่�นเรีียบร้้อยแล้้ว เป็็นปลาในกลุ่�มปลาขี้�ตัังเบ็็ด ที่่�มีีราคาสููง พบเฉพาะในทะเลแดง ในประเทศไทยมีีการนำำ�เข้้าเลี้้�ยงเป็็น ปลาสวยงามในตู้�้ หรืือจััดแสดงในสถานแสดงพัันธุ์์�สััตว์์น้ำ��ำ ทะเล (Marine aquarium) ๙๕10 ชนิิด ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุุณีี รอดลอย อมไข่่ครีีบยาว บางไกคาร์์ดิินัลั R ชื่่�อวิิทยาศาสตร์์ Pterapogon kauderni Koumans, 1933 ชื่่�อสามััญ Banggai cardinal fish ชื่่�อวงศ์ ์ Apogonidae ลักั ษณะทั่่ว� ไป ปลาอมไข่่ชนิิดนี้้�เป็็นปลาทะเลขนาดเล็็กที่่�เพาะพัันธุ์�ได้้ง่่ายชนิิดหนึ่่�ง พ่่อปลาจะอมไข่่ไว้้ในปากและอนุุบาลจนกระทั่่�งฟัักออกมาเป็็นตััว จััดเป็็นปลาสวยงามที่่�ได้้รัับความนิิยม เลี้้�ยงง่่าย และมีีราคาไม่่แพง ปลาเพศเมีียมีีลำำ�ตััวกลมป้้อมกว่่าปลาเพศผู้�้เล็็กน้้อย มีีการเพาะเลี้้�ยงได้้ใน หน่่วยงานของกรมประมง และฟาร์์มปลาทะเลสวยงามของเอกชน ๙๕ ชนิดิ ปลาสวยงามทะเล 11 ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุุณีี รอดลอย คาร์์ดิินัลั ตาฟ้้า R ชื่่อ� วิิทยาศาสตร์ ์ Zoramia leptacantha (Bleeker, 1856)) ชื่่อ� สามััญ Threadfin cardinal fish ชื่่อ� วงศ์ ์ Apogonidae ลักั ษณะทั่่ว� ไป เป็็นปลาอมไข่่ขนาดเล็็ก ลำ�ำ ตััวมีีลัักษณะโปร่่งแสง ดวงตามีีสีีฟ้้า และมีี แต้้มขีีดสีีส้้มสลัับฟ้้าหลัังดวงตาราว 3-4 แถบ เลี้้�ยงง่่าย ชอบอยู่�รวมกััน เป็็นฝููง พบได้้ในเขตอิินโดแปซิิฟิิก ในประเทศไทยพบในทะเลอัันดามััน สามารถเพาะพันั ธุ์�ได้้แล้้วในต่่างประเทศ ๙๕12 ชนิิด ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุุณีี รอดลอย วัวั ตัวั ตลก คราวน์์ทริิกเกอร์์ R ชื่่�อวิิทยาศาสตร์์ Balistoides conspicillum (Bloch & Schneider, 1801) ชื่่�อสามััญ Clown triggerfish ชื่่�อวงศ์ ์ Balistidae ลัักษณะทั่่ว� ไป ปลาวััวขนาดใหญ่่ที่่�มีีลวดลายเป็็นเอกลัักษณ์์ โดดเด่่น พื้้�นลำ�ำ ตััวเป็็น สีีดำ�ำ สนิิท ครึ่�งล่่างของลำ�ำ ตััวมีีจุุดสีีขาวขนาดใหญ่่กระจายอยู่�ทั่�ว มีีแถบ สีีเหลืืองคาดผ่่านใต้้ดวงตาจำำ�นวนหนึ่่�งแถบ ฟัันมีีความแข็็งแรง ใช้้แทะ เปลือื กกุ้้ง� และปูู ออกเป็น็ ชิ้น� ๆ ได้้อย่า่ งง่า่ ยดาย ในประเทศไทยพบได้้เฉพาะ ในทะเลอัันดามันั บริิเวณที่่�น้ำ�ำ�ยัังใสสะอาด ๙๕ ชนิิด ปลาสวยงามทะเล 13 ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุุณีี รอดลอย วััวจุุดขาว R ชื่่อ� วิิทยาศาสตร์์ Canthidermis maculata (Bloch, 1786) ชื่่�อสามััญ Rough triggerfish, White spotted triggerfish ชื่่อ� วงศ์์ Balistidae ลักั ษณะทั่่ว� ไป ลํําตััวกว้้างและแบนข้้างเล็็กน้้อย พื้้�นลํําตััวมีีสีีฟ้้าแต้้มด้้วยจุุดสีีขาว ส่่วนหััวมน ปากเล็็ก ครีีบหลัังตอนท้้ายอยู่�เยื้้�องไปไกล้้โคนหาง พบอาศััย บริเิ วณแนวปะการังั หรือื ตามดงสาหร่า่ ย พบทั่่ว� โลก และพบในประเทศไทย ขนาดลำำ�ตััวใหญ่่สุุดมีีความยาวประมาณ 50 เซนติิเมตร ๙๕14 ชนิดิ ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุณุ ีี รอดลอย วััวลายข้้าวหลามตัดั ปิกิ ััซโซ่่ R ชื่่�อวิิทยาศาสตร์์ Rhinecanthus aculeatus (Linnaeus, 1758) ชื่่�อสามััญ White-banded triggerfish ชื่่�อวงศ์ ์ Balistidae ลัักษณะทั่่�วไป เป็็นปลาวััวขนาดกลาง เมื่่�อโตเต็็มที่่�จะมีีขนาดเพีียง 30 เซนติิเมตร พื้้�นลำำ�ตััวมีีสีีขาว ขาวอมน้ำ��ำ ตาล คาดด้้วยลายขีีดสีีดำำ� เขีียว ฟ้้า และเหลืือง ราวกับั จัดั วางด้้วยฝีมี ือื ของจิติ รกร กินิ อาหารจำำ�พวกกุ้้ง� หอย ปูู เป็น็ อาหาร พบกระจายพัันธุ์�ในเขตอิินโดแปซิิฟิิก ในประเทศไทยพบได้้บ้้างในทะเล อัันดามััน ๙๕ ชนิดิ ปลาสวยงามทะเล 15 ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุณุ ีี รอดลอย วัวั หางลิ่่�ม R ชื่่อ� วิิทยาศาสตร์ ์ Rhinecanthus rectangulus (Bloch & Schneider, 1801) ชื่่อ� สามััญ Wedge-tailed triggerfish ชื่่อ� วงศ์ ์ Balistidae ลัักษณะทั่่ว� ไป เป็็นปลาวััวขนาดกลาง เมื่่�อโตเต็็มที่่�จะมีีขนาดเพีียง 30 เซนติิเมตร พื้้�นลำำ�ตััวมีีสีีขาว คาดด้้วยลายขีีดสีีดำำ� น้ำ��ำ เงิิน และ ส้้มเหลืือง กิินอาหาร จำำ�พวกกุ้้�ง หอย ปูู เป็็นอาหาร เลี้้�ยงง่่าย แต่่ก้้าวร้้าวกับั ปลาขนาดเล็็กกว่่า กินิ ได้้ทั้้ง� อาหารสดและอาหารสำ�ำ เร็จ็ รููป ควรเลี้้ย� งกับั ปลาที่่ม� ีขี นาดใหญ่ก่ ว่า่ แต่่ไม่่ดุุร้้ายนััก ในประเทศไทยจััดเป็็นปลาวััวที่่�พบได้้ยาก มัักเจอตาม หมู่่�เกาะห่่างไกลชายฝั่�ง่ ในทะเลอัันดามััน ๙๕16 ชนิดิ ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุณุ ีี รอดลอย วัวั แฮชทริกิ เกอร์์ R ชื่่�อวิิทยาศาสตร์ ์ Xanthichthys mento (Jordan & Gilbert, 1882) ชื่่อ� สามััญ Red-tailed triggerfish ชื่่อ� วงศ์์ Balistidae ลัักษณะทั่่�วไป ปลาเพศผู้�้จะมีีลำ�ำ ตััวเป็็นสีีเหลืืองทอง แผ่่นหางเป็็นสีีแดงสด ส่่วนปลา เพศเมีียจะมีีสีีไม่่สดใสเท่่า จััดเป็็นปลาวััวที่่�ไม่่ก้้าวร้้าวมากนััก ชอบกิิน สััตว์์มีีเปลืือกจำ�ำ พวกกุ้้�งและปููเป็็นพิิเศษ โตเต็็มที่่�มีีขนาดใหญ่่ได้้เกืือบ หนึ่่ง� ฟุตุ เป็น็ ปลาวัวั ที่่ห� ายากและมีรี าคาสููง ในประเทศไทยมีกี ารนำ�ำ เข้้าเลี้้ย� ง เป็็นปลาสวยงามในตู้�้ หรืือจััดแสดงในสถานแสดงพัันธุ์์�สััตว์์น้ำ��ำ ทะเล (Marine aquarium) ๙๕ ชนิิด ปลาสวยงามทะเล 17 ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุณุ ีี รอดลอย เหลือื งปล้อ้ งหม้้อ R ชื่่�อวิิทยาศาสตร์ ์ Caesio cuning (Bloch, 1791) ชื่่�อสามััญ Red belly yellow-tailed fusilier ชื่่อ� วงศ์ ์ Caesionidae ลัักษณะทั่่�วไป ลำ�ำ ตััวแบนข้้าง พื้้�นลำำ�ตััวด้้านบนมีีสีีเขีียวอมฟ้้า ถึึงฟ้้าอมเทา ด้้านล่่าง และท้้องสีีขาวหรืือชมพูู แนวสันั หลัังด้้านหลัังสีีเหลืือง ด้้านหน้้าสีีฟ้้าน้ำ��ำ เงิิน และหางสีีเหลืือง พบบริิเวณแนวปะการัังและเกาะแก่่งริิมชายฝั่�่ง แถบ อิินโดแปซิิฟิกิ แอฟริิกาตะวัันออก ๙๕18 ชนิดิ ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุุณีี รอดลอย ผีเี สื้้อ� คอขาว R ชื่่อ� วิิทยาศาสตร์์ Chaetodon collare Bloch, 1787 ชื่่�อสามััญ Collare butterflyfish, Redtail butterflyfish ชื่่�อวงศ์์ Chaetodontidae ลักั ษณะทั่่�วไป ลำำ�ตัวั สีีน้ำ�ำ�ตาลเข้้มหรืือเทาดำำ� เกล็ด็ ขนาดใหญ่่สีีเหลืืองมีีขอบสีีดำำ� บริิเวณ คอด้้านหลัังตามีีแถบสีีขาวขนาดใหญ่่พาดในแนวตั้้�ง 1 แถบ บริิเวณตา และจะงอยปากมีีแถบสีีดำ�ำ พาดอยู่่� โดยมีีแถบสีีขาวคั่่น� อยู่�ตรงกลางบริิเวณ ด้้านหน้้าตา ครีีบหลังั มีีขอบด้้านนอกสีีแดงด้้านในสีีขาว ครีีบหางเป็็นแบบ ตััดตรงมีีสีีแดงอมส้้ม บริิเวณปลายครีีบมีีขอบด้้านนอกสีีขาวขอบด้้านใน สีีดำำ� พบอาศััยอยู่�ตามแนวปะการัังที่่�อุุดมสมบููรณ์์ โดยพบบริิเวณเกาะ ใกล้้ฝั่�่งและไกลฝั่�่ง อาศััยอยู่่�ทั้้�งบริิเวณโชนพื้้�นราบ และโซนลาดชััน ที่่�ระดัับความลึึกตั้้�งแต่่ 3-15 เมตร ส่่วนใหญ่่พบอาศััยอยู่�เป็็นคู่่� หรืืออยู่� รวมกันั เป็็นฝููง ๙๕ ชนิดิ ปลาสวยงามทะเล 19 ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุุณีี รอดลอย ผีีเสื้้อ� ลายกระ R ชื่่�อวิิทยาศาสตร์ ์ Chaetodon guttatissimus Bennett, 1833 ชื่่�อสามััญ Peppered butterflyfish ชื่่อ� วงศ์ ์ Chaetodontidae ลัักษณะทั่่ว� ไป ลำ�ำ ตััวมีีสีีขาวอมเทา มีีจุุดสีีดำ�ำ ขนาดเล็็กกระจายอยู่�ทั่�วตััว มีีแถบสีีดำ�ำ คาด บริิเวณดวงตาจำำ�นวนหนึ่่�งแถบ โตเต็็มที่่�มีีขนาดความยาวประมาณ 12 เซนติิเมตร เป็็นปลาผีีเสื้้�อที่่�เลี้้�ยงค่่อนข้้างยาก และพบได้้น้้อย โดยมากพบเป็็นคู่่�หรืือเป็็นกลุ่�มเล็็ก ๆ ในแนวปะการัังหรืือกองหิิน แถบมหาสมุุทรอิินเดีีย ในประเทศไทยพบทางฝั่่ง� ทะเลอัันดามันั ๙๕20 ชนิิด ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุุณีี รอดลอย ผีีเสื้้อ� รายา ผีเี สื้้�อไคลน์์ R ชื่่อ� วิิทยาศาสตร์์ Chaetodon kleinii Bloch, 1790 ชื่่อ� สามััญ Sunburst butterflyfish ชื่่�อวงศ์์ Chaetodontidae ลักั ษณะทั่่ว� ไป ลำ�ำ ตััวมีีสีีน้ำ�ำ�ตาลอมเหลืืองมีีแถบสีีน้ำ��ำ เงิินอมเทาคาดบริิเวณดวงตา พบได้้ทั่่�วไปในเขตอิินโดแปซิิฟิิก กิินอาหารหลากหลายทั้้�งอาหารสด และอาหารสำำ�เร็็จรููป รัักสงบ แต่่หวงถิ่่�นกัับปลาที่่�มีีรููปร่่างและขนาด ใกล้้เคีียงกััน จััดเป็็นปลาผีีเสื้้�อที่่�เลี้้�ยงง่่าย แต่่ไม่่ค่่อยได้้รัับความนิิยมสููง มากนักั เนื่่อ� งจากมีีสีีสัันไม่่เด่่นสะดุุดตาเมื่่�อเทีียบกัับปลาผีีเสื้้�อชนิิดอื่่�น ๆ ๙๕ ชนิดิ ปลาสวยงามทะเล 21 ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุณุ ีี รอดลอย ผีีเสื้้อ� พระจันั ทร์์ R ชื่่�อวิิทยาศาสตร์ ์ Chaetodon lunula (Lacepède, 1802) ชื่่อ� สามััญ Raccoon butterflyfish ชื่่อ� วงศ์ ์ Chaetodontidae ลัักษณะทั่่�วไป ลำ�ำ ตััวสีีเขีียวอมเหลืือง มีีแถบสีีดำำ�คาดตา และมีีแถบสีีขาวขนาดใหญ่่ พาดบริิเวณลำ�ำ คอ เป็็นปลาผีีเสื้้�อที่่�เลี้้�ยงง่่าย แต่่ต้้องการน้ำ��ำ สะอาด และคุุณภาพดีี ไม่่ควรเลี้้�ยงรวมกัับปลาที่่�ดุุร้้ายหรืือก้้าวร้้าวมากนััก เพราะจะทำ�ำ ให้้ปลาเกิิดอาการเครีียดจนหยุุดกิินอาหารได้้ พบได้้ทั่่�วไป ในแนวปะการัังเขตอิินโดแปซิิฟิกิ ๙๕22 ชนิดิ ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุุณีี รอดลอย ผีีเสื้้อ� พัังตาโต้้ R ชื่่อ� วิิทยาศาสตร์์ Chaetodon punctatofasciatus Cuvier, 1831 ชื่่�อสามััญ Spot band butterflyfish ชื่่อ� วงศ์์ Chaetodontidae ลักั ษณะทั่่�วไป ลำำ�ตััวสีีเขีียวอมเหลืือง มีีแถบสีีดำ�ำ พาดบริิเวณลำ�ำ ตัวั ส่่วนบน และมีีจุดุ สีีดำำ� กระจายอยู่่�ช่่วงล่่างลำ�ำ ตััว ใกล้้คอดหางมีีสีีส้้ม ปลายหางใส เลยเข้้ามา ด้้านในมีีแถบดำำ�และเหลืือง เป็็นปลาทะเลที่่�เลี้้�ยงค่่อนข้้างยาก จำ�ำ เป็็น ต้้องให้้อาหารสดและรักั ษาคุณุ ภาพน้ำ��ำ ในตู้ใ�้ ห้้ดีอี ยู่�ตลอดเวลา ในธรรมชาติิ ชอบออกหากิินเป็็นคู่่�หรืือเป็็นกลุ่�มเล็็กๆ ในแนวปะการัังที่่�สมบููรณ์์ โตเต็็ม วัยั มีีขนาดประมาณ 12 เซนติิเมตร พบได้้ทั่่ว� ไปในเขตอิินโดแปซิิฟิกิ ๙๕ ชนิิด ปลาสวยงามทะเล 23 ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุณุ ีี รอดลอย ผีีเสื้้�อแลตติิ R ชื่่�อวิิทยาศาสตร์ ์ Chaetodon rafflesii Anonymous [Bennett], 1830 ชื่่อ� สามััญ Latticed butterflyfish ชื่่อ� วงศ์์ Chaetodontidae ลัักษณะทั่่ว� ไป ปลาผีีเสื้้�อชนิิดนี้้�เป็็นปลาผีีเสื้้�อที่่�มีีความสวยงามไม่่แพ้้ปลาผีีเสื้้�อชนิิดอื่่�น ลำำ�ตัวั เป็น็ สีเี หลือื งทอง มีลี ายตารางทั่่ว� ลำำ�ตัวั และมีแี ถบสีดี ำำ�คาดผ่า่ นดวงตา เลี้้�ยงได้้ไม่่ง่่ายนักั เหมาะกัับนัักเลี้้�ยงปลาที่่ม� ีีประสบการณ์์เท่่านั้้�น ชอบกิิน อาหารสด เช่น่ กุ้้ง� หรือื หอยสับั พบได้้ทั่่ว� ไปในแนวปะการังั เขตอินิ โดแปซิฟิ ิกิ ๙๕24 ชนิิด ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุุณีี รอดลอย ผีีเสื้้อ� สองตอน ผีเี สื้้อ� ลายบั้้�ง R ชื่่อ� วิิทยาศาสตร์์ Chaetodon ulietensis Cuvier, 1831 ชื่่�อสามััญ Pacific double-saddle butterflyfish ชื่่�อวงศ์ ์ Chaetodontidae ลัักษณะทั่่ว� ไป ลำำ�ตััวแบนข้้าง ปากเป็็นจะงอยยื่่�นออกมาเล็็กน้้อย พื้้�นลำำ�ตััวสีีขาว มีีเส้้น สีีดำ�ำ ตามแนวขวางลำำ�ตััว และแถบสีีดำ�ำ ขนาดใหญ่่ 3 แถบ พาดผ่่านตา และคอ 1 แถบ และเป็็นปื้้�นดำ�ำ บนลำ�ำ ตััว 2 แถบ และมีีแถบสีีดำำ�บริิเวณ คอดหาง ครีีบทุุกครีีบและสีีลำำ�ตััวส่่วนท้้ายมีีสีีเหลืือง ปลาผีีเสื้้�อชนิิดนี้้� มักั พบอยู่�เป็็นคู่่� หรืือเป็น็ ฝููงเล็ก็ ๆ หากิินตามแนวปะการังั ที่่�น้ำ��ำ ตื้้�นที่่�มีีน้ำ�ำ�ใส สะอาด โตเต็็มที่่�มีีขนาดประมาณ 20 เซนติิเมตร ปลาขนาดเล็็กมีีสีีสััน เหมือื นกับั ปลาขนาดใหญ่ท่ ุกุ ประการ จัดั เป็น็ ปลาสวยงามที่่ไ� ด้้รับั ความนิยิ ม ชนิิดหนึ่่ง� พบได้้ทั่่�วไปในเขตอิินโดแปซิิฟิกิ ๙๕ ชนิดิ ปลาสวยงามทะเล 25 ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุณุ ีี รอดลอย ผีีเสื้้อ� ปากยาว ผีีเสื้้อ� นกกระจิิบ R ชื่่�อวิิทยาศาสตร์ ์ Chelmon rostratus (Linnaeus, 1758) ชื่่�อสามััญ Copper band butterflyfish ชื่่�อวงศ์ ์ Chaetodontidae ลัักษณะทั่่ว� ไป ลำำ�ตััวมีีสีีขาว และมีีลายสีีส้้มพาดตามขวาง 4 แถบ พาดผ่่านตา 1 แถบ และบริิเวณลำำ�ตััว 3 แถบ ปลายครีีบบนมีีจุดุ สีีดำำ�ไว้้หลอกให้้ศััตรููเข้้าใจผิิด ว่่าเป็็นตำ�ำ แหน่่งของดวงตา คอดหางมีีแถบสีีดำำ� ปากเป็็นท่่อยาว ใช้้สำำ�หรับั สอดเข้้าไปหาสิ่่�งมีีชีีวิิตขนาดเล็็กตามซอกโพรงกิินเป็็นอาหาร ปลาผีีเสื้้�อ ชนิิดนี้้�พบได้้ทั่่�วไปในเขตอิินโดแปซิิฟิิก ในประเทศไทยพบได้้ทั้้�งในอ่่าวไทย และทะเลอันั ดามันั ๙๕26 ชนิิด ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุุณีี รอดลอย โนรีี R ชื่่อ� วิิทยาศาสตร์์ Heniochus acuminatus (Linnaeus, 1758) ชื่่�อสามััญ Pennant coralfish ชื่่�อวงศ์ ์ Chaetodontidae ลัักษณะทั่่ว� ไป ลำำ�ตััวค่่อนข้้างกลมแบนข้้าง ลำำ�ตััวส่่วนท้้ายเฉีียงไปด้้านหน้้า สีีลำำ�ตััว มีลี ายสีขี าวสลับั ดำ�ำ ครีบี หลังั มีสี ีเี หลือื งอ่อ่ น มีกี ระโดงยาวสีขี าว ปลาวัยั เด็ก็ มีีรููปร่่างหน้้าตาแบบเดีียวกัันแทบไม่่ผิิดเพี้้�ยน ปลาที่่�โตเต็็มวััยจะอาศััย อยู่ �เป็็นคู่่� หรืือออกหากิินตามลำำ�พัังบริิเวณแนวปะการัังหรืือกองหิิน ชอบไล่ต่ อดสัตั ว์เ์ กาะติดิ และแพลงตอนเป็น็ อาหาร เป็น็ ปลาผีเี สื้้อ� ยอดนิยิ ม ที่่�เลี้้�ยงไม่่ยาก แต่่ต้้องการคุุณภาพน้ำ��ำ ที่่�ดีีเช่่นเดีียวกัับปลาผีีเสื้้�อชนิิดอื่่�นๆ พบได้้ทั่่ว� ไปในเขตอิินโดเเปซิิฟิกิ ๙๕ ชนิิด ปลาสวยงามทะเล 27 ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุุณีี รอดลอย ผีเี สืือเอวดำ�ำ R ชื่่อ� วิิทยาศาสตร์์ Parachaetodon ocellatus (Cuvier, 1831) ชื่่�อสามััญ Six spine butterflyfish, ocellate butterflyfish, eyespot butterflyfish ชื่่�อวงศ์ ์ Chaetodontidae ลัักษณะทั่่�วไป ลำ�ำ ตัวั ค่อ่ นข้้างกลมแบนข้้าง ครีบี หลังั มีลี ักั ษณะคล้้ายสามเหลี่่ย� มขนาดใหญ่่ สีีเหลืือง สีีพื้้�นลำำ�ตััวสีีขาว และมีีแถบสีีน้ำ�ำ�ตาล หรืือส้้ม พาดขวางลำ�ำ ตััว จำำ�นวน 5 แถบ โดยแถบแรกสีีส้้มคลิิบดำ�ำ พาดผ่่านช่่วงตา แถบที่่�เริ่�ม จากตรงกลางครีีบหลัังมีีรอยจุุดสีีเข้้มใกล้้โคนครีีบ บริิเวณคอดหางมีี มาร์์กสีีเงิิน และปลาชนิิดนี้้�มีีความยาวได้้สููงสุุดประมาณ 18 เซนติิเมตร มัักพบกระจายอยู่ �แถบอิินโดแปซิิฟิิก ตั้้�งแต่่ทางตะวัันออกของอิินเดีีย ศรีีลัังกา ไปจนถึึงเอเชีียตะวันั ออกเฉีียงใต้้ ๙๕28 ชนิิด ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุุณีี รอดลอย แมนดาริิน R ชื่่อ� วิิทยาศาสตร์์ Synchiropus splendidus (Herre, 1927) ชื่่อ� สามััญ Mandarinfish ชื่่�อวงศ์์ Callionymidae ลัักษณะทั่่�วไป ปลาขนาดเล็็ก โตเต็็มที่่ไ� ม่่เกิิน 7 เซนติิเมตร มีีลวดลายบนลำำ�ตััวคล้้ายกับั เสื้้�อของขุุนนางจีีน จััดเป็็นปลาสวยงามที่่�มีีการเพาะพัันธุ์ �ได้้แล้้วทั้้�งใน และต่่างประเทศ กิินสิ่่�งมีีชีีวิิตขนาดเล็็กเป็็นอาหาร มัักว่่ายน้ำ��ำ อยู่�ตามพื้้�น โดยใช้้ครีีบอกที่่�มีีขนาดใหญ่่ช่่วยเคลื่่�อนตััว ไม่่เหมืือนการว่่ายน้ำ�ำ�ของ ปลาชนิิดอื่่�นๆ พบในมหาสมุุทรแปซิิฟิิก มีีการแพร่่กระจายตั้้�งแต่่ประเทศ ฟิิลิิปปิินส์์ไปจนถึึงประเทศออสเตรเลีีย ในประเทศไทยมีีการเพาะเลี้้�ยงได้้ ๙๕ ชนิดิ ปลาสวยงามทะเล 29 ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุุณีี รอดลอย ทููทอง ตะคองเหลือื ง R ชื่่�อวิิทยาศาสตร์ ์ Gnathanodon speciosus (Forsskål, 1775) ชื่่อ� สามััญ Golden trevally ชื่่�อวงศ์ ์ Carangidae ลัักษณะทั่่�วไป เมื่่�อยัังเล็็กปลาทููทองจะมีีลำำ�ตััวสีีเหลืืองเข้้มตััดกัับบั้้�งสีีดำ�ำ ชััดเจน แต่่เมื่่�อ โตขึ้น้� สีกี ็จ็ ะซีดี จางลงไปตามวัยั ปลาชนิดิ นี้้ก� ินิ ปลาและสัตั ว์น์ ้ำ��ำ ที่่ม� ีขี นาดเล็ก็ กว่่าเป็็นอาหาร ตััวเต็็มวััยมีีขนาดใหญ่่หลายฟุุต และเป็็นปลาเศรษฐกิิจ ที่่�คนนิิยมนำ�ำ มาประกอบอาหารชนิิดหนึ่่�ง แต่่นิิยมเลี้้�ยงเป็็นปลาสวยงาม เพราะมีีสีีสัันสดใส มีีการแพร่่กระจายอยู่่�ทั่่�วไปในเขตอิินโดแปซิิฟิิก พบได้้ทั้้�งในอ่่าวไทยและทะเลอันั ดามััน ๙๕30 ชนิิด ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุณุ ีี รอดลอย เหยี่ย่� วหน้า้ จุุด R ชื่่�อวิิทยาศาสตร์์ Paracirrhites forsteri (Schneider, 1801) ชื่่�อสามััญ Blackside hawkfish ชื่่อ� วงศ์ ์ Cirrhitidae ลักั ษณะทั่่�วไป ลำ�ำ ตัวั กลม เรียี วยาว สีบี นลำ�ำ ตัวั ค่อ่ นข้้างหลากหลาย ตั้้ง� แต่ส่ ้้ม แดง ไปจนถึึง น้ำ�ำ�ตาล หน้้ามีีจุุดกระเล็็กๆ กระจายอยู่�ทั่�ว หวงถิ่่�น ชอบกิินสััตว์์น้ำ�ำ�ที่่�มีี ขนาดเล็็กกว่่า มัักนอนอยู่�นิ่�งๆในแนวปะการังั เลี้้�ยงง่่าย ห้้ามเลี้้�ยงรวมกับั ปลาที่่�มีีขนาดเล็็กกว่่า ปลาเหยี่่�ยวขนาดใหญ่่ ขนาดโตเต็็มที่่�มีีความยาว ประมาณ 23 เซนติิเมตร พบได้้ทั่่�วไปในเขตอิินโดแปซิิฟิิก ในประเทศไทย พบได้้ในทะเลอัันดามันั ๙๕ ชนิดิ ปลาสวยงามทะเล 31 ๙๕ ปีี กรมประมง

อรุณุ ีี รอดลอย เหยี่่�ยวปากยาว ลองโนสฮอคว์์ฟิิช R ชื่่อ� วิิทยาศาสตร์ ์ Oxycirrhites typus Bleeker, 1857 ชื่่อ� สามััญ Long-nose hawkfish ชื่่�อวงศ์์ Cirrhitidae ลัักษณะทั่่�วไป ลำ�ำ ตััวเพรีียวยาว พื้้�นลำำ�ตััวมีีสีีขาว และมีีลายตารางสีีแดงสดทั่่�วลำำ�ตััว มีีนิิสััยชอบนอนนิ่่�ง ๆ ตามก้้อนหิิน หรืือก้้อนปะการััง อยู่�ตามลำำ�พัังหรืือ เป็็นคู่่�กิินสััตว์์น้ำ��ำ ขนาดเล็็กเป็็นอาหาร เลี้้�ยงง่่าย ขนาดโตเต็็มที่่�มีีความยาว ประมาณ 13 เซนติิเมตร พบได้้น้้อย อาศััยอยู่�เฉพาะในแนวปะการััง ที่่�สมบููรณ์์ ในเขตอิินโดแปซิิฟิิก ๙๕32 ชนิดิ ปลาสวยงามทะเล ๙๕ ปีี กรมประมง