ภาวะผู้นำแบบประชาธิปไตย

ภาวะผนู้ า แบบประชาธิปไตย โดย นายเมธา ศิลาพนั ธ์รองเลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตง้ั

แบบทดสอบ คณุ เหมาะจะเป็ นผนู้ าเพียงใดใหท้ า่ นตอบคาถามตอ่ ไปน้ ี โดยทาเครอ่ื งหมาย(x) ในขอ้ ที่คิดว่าตรงลกั ษณะของทา่ น

1. สถานภาพ มีความสาคญั กบั คณุ อยา่ งไร a. สาคญั มาก คุณชอบท่ีจะรูส้ ึกว่าตนเองอยใู่ นลาดบั สูงสุดของสงั คม b. ค่อนขา้ งสาคญั คุณรูส้ ึกดีท่ีไดอ้ ยทู่ า่ มกลางฝงู ชน c. เป็ นเรือ่ งคณุ ภาพของความสมั พนั ธม์ ากกว่าว่าคุณอยู่ตรงไหน ของความสมั พนั ธน์ ้นั d. ไม่สาคญั เลย คณุ แค่ตอ้ งการความกา้ วหนา้ และประสบความสาเรจ็2. ในวยั เด็กคณุ อยลู่ าดบั ไหนของกล่มุ เพื่อน a. ผนู้ ากลมุ่ ที่ทุกคนตา่ งกลวั b. ผมู้ ีความสนุกสนาน เป็ นที่ช่ืนชอบของทุกคน c. นกั คิดที่ทุกคนรบั ฟัง d. เงียบขรึม ไม่มีใครสงั เกตเห็นเลย

3. เม่ืออยทู่ ่ีสานกั งาน คุณเป็ นคนที่เสนอแนวคิดหรือคาแนะนาใหม่ๆ หรอื ไม่? a. ตลอดเวลา คณุ ตอ้ งการใหท้ ุกคนรูว้ ่าคณุ คิดอยา่ งไร b. คอ่ นขา้ งจะบ่อยคร้งั แตไ่ ม่ไดต้ ลอดเวลาเพราะอาจทาใหใ้ ครบางคน ไม่พอใจ c. บ่อยคร้งั แตม่ ีความระมดั ระวงั ในบางประเด็นเรื่องความเป็ นส่วน บุคคลและการเมือง d. นาน ๆ คร้งั เน่ืองจากหากส่ิงน้นั เป็ นสิ่งผิดละ่4. หากเพื่อนรว่ มงานของคณุ โดนตาหนิเรื่องรายงานท่ีไม่มีคณุ ภาพ คณุ จะทาอยา่ งไร? a. บอกพวกเขาในส่ิงที่พวกเขาควรจะรูม้ ากข้ ึน b. พาพวกเขาออกไปสงั สรรคห์ ลงั เลิกงาน c. เสนอตวั ช่วยตรวจรายงานใหใ้ นคร้งั ตอ่ ไป d. หลกี เล่ียงพวกเขา เพราะคณุ มีสิ่งท่ีตอ้ งทามากอยแู่ ลว้

5. คณุ ไดร้ บั ความเห็นท่ีไม่ดีกลบั มา คณุ จะตอบสนองอยา่ งไร a. รูส้ ึกโกรธและปกป้องตวั เอง b. รบั ฟังอยา่ งตง้ั ใจแตม่ ีความรูส้ ึกผิดหวงั ออกมา c. พิจารณาถึงสิ่งท่ีคณุ จะตอ้ งเปลี่ยนแปลง และวิธีในการปรบั ปรุง d. ถอนหายใจแลว้ คิดว่า นี่แหละตวั คุณ6. อีคิว หมายความอะไรกบั คุณ a. ไม่มี เพราะเป็ นแคค่ วามนิยมในการบรหิ ารจดั การ และจะหายไปเม่ือไม่ไดร้ บั ความนิยม b. จะถือเป็ นความผิดหากมีการอนุญาตใหห้ วั เราะไดใ้ นเวลา ทางาน c. เป็ นความใส่ใจถึงความรูส้ กึ ของเพ่ือนรว่ มงาน d. เป็ นสิง่ ท่คี ณุ พยายามจะเขา้ ใจในอารมณข์ องเจา้ นายคณุ

7. เม่ือคณุ เผชิญหนา้ กบั ปัญหาท่ตี อ้ งไดร้ บั การแกไ้ ขคณุ จะทา อยา่ งไร? a. เสนอวิธีแกไ้ ขวิธีเดียวและบอกว่าเป็ นวิธีท่ีถกู ตอ้ งแลว้ b. เสนอหากวิธีการแกไ้ ขท่ีมีความเป็ นไปไดแ้ ละขอใหค้ นอื่น ออกความคิดเห็น c. ทาการระดมสมองกบั เพื่อนรว่ มงาน d. ขอคาแนะนาจากผจู้ ดั การหรือหวั หนา้8. หากเจา้ นายขอใหค้ ุณทาบางส่ิงท่ีเกินความสามารถคุณจะทาอยา่ งไร a. รบั มาดว้ ยความเตม็ ใจ เพราะคุณสามารถทาไดท้ ุกอยา่ ง b. ทาอยา่ งเตม็ ความสามารถ และไม่ตาหนิตวั เองหากเกิดผิดพลาด c. รบั มา แตถ่ ามถึงวิธีการและความช่วยเหลือที่มากกว่าน้นั d. รบั มาและทาเงียบเฉย สุดทา้ ยถึงสารภาพออกมาว่าคณุ ไม่คิดว่าจะ สามารถจดั การได้

9. การกระจายอานาจหรอื การแบ่งงานกนั ทาคืออะไร a. การเสียเวลา ไม่มีใครสามารถทาไดด้ ีเท่าคณุ ดงั น้นั คณุ ตอ้ งทา ดว้ ยตวั คุณเอง b. เป็ นวิธีท่ีงา่ ยในการแบ่งภาระงาน c. เป็ นวิธีท่ีมีประสทิ ธภิ าพในการสรา้ งโอกาสในการเรยี นรูใ้ หม่ สาหรบั คนอื่น d. เป็ นบางสิ่งท่คี ณุ ตอ้ งรบั เป็ นคนสุดทา้ ยเสมอ10. การเปล่ยี นแปลง มีความหมายอะไรกบั คุณ a. บางสง่ิ บางอยา่ งที่สามารถควบคมุ ได้ b. เป็ นโอกาสท่ีทุกส่ิงทุกอยา่ งสามารถเกิดข้ ึนได้ c. เป็ นโอกาสในการสรา้ งความกา้ วหนา้ d. บางสิ่งบางอยา่ งที่จะตอ้ งไปกบั มนั

คาตอบหากคาตอบส่วนใหญ่คือ ขอ้ a คุณมีความเป็ นผูน้ าโดยกาเนิด เพียงแตร่ อใหถ้ ึงงานที่เหมาะสมกบั คุณเสียก่อน คุณมีความแข็งแกร่ง กลา้ ตดั สินใจและเป็ นนักปกครองที่ดี ทุกคนที่อยูร่ อบตวั คุณใหค้ วามเคารพนับถือคุณ หรืออยา่ งนอ้ ยนัน่ เป็ นส่ิงท่ีคณุ คิดอยู่เสมอ แต่ในโลกแห่งความเป็ นจริงสถานการณ์อาจแตกต่างออกไปความเย่อหยิ่ง ความมุทะลุดุดนั และความเป็ นเอกาธิปไตยท่ีคุณมี มันเป็ นรูปแบบท่ีลา้ สมัยไปแลว้ คุณควรฉลาดท่ีจะไม่ลงโทษผูค้ นที่ไม่ ไดเ้ ห็นเหมือนกับคุณ และควรเปิ ดโอกาสใหก้ ับคนที่มีความรูค้ วามสามารถที่อยู่รอบตวั คณุ

หากคาตอบสว่ นใหญค่ ือ ขอ้ b คุณมีศกั ยภาพท่ีดีในการเป็ นผูน้ า คุณสนับสนุนและรบั ฟังคนรอบขา้ งคุณเป็ นคนที่อยู่เคียงขา้ งและมีความคิดริเร่ิม ส่ิงเหล่าน้ ีเป็ นส่ิงท่ีดีสาหรับคุณในอนาคต แต่คุณเอาชนะสิ่งที่อาจเป็ นขอ้ บกพร่องหรือขอ้ ผิดพลาดรา้ ยแรงในหนา้ ที่การทา งานเพียงเพ่ือตอ้ งการเป็ นที่ชื่นชอบน้ัน ก็ไม่ถือว่าผิด แต่หากคุณทาเพียงเพ่ือใหไ้ ดช้ ื่อว่าเป็ นเพ่ือนท่ีดีท่ีสุดสาหรับทุกคน คุณก็อาจไดร้ ับความยากลาบาก ลองพยายามเผชิญหนา้ ความขัดแยง้ ดว้ ยความอ่อนไหวและซื่อสัตย์ ผูค้ นรอบขา้ งอาจนบั ถือและเคารพคณุ มากข้ ึน

หากคาตอบส่วนใหญค่ ือ ขอ้ c คณุ เป็ นนกั บรหิ ารจดั การ และคุณตอ้ งการข้ ึนไปใหส้ ูงกว่าน้ ีก็ตอ้ งมีความสามารถใหม้ ากกว่าน้ ี คณุ เป็ นคนที่มีความคิดสรา้ งสรรค์ เด็ดขาดและใส่ใจ คุณสามารถรวมกลุ่มเขา้ ดว้ ยกนั และสนุกกบั การเป็ นหวั หนา้พวกเขา คามัน่ สัญญาส่วนใหญ่เป็ นสิ่งท่ีสาคัญสาหรับคุณในการใช้ความสามารถของคนอ่ืน คุณมีความคาดหวังท่ีสูงกับพวกเขาและเป็ นไปไดว้ ่าสูงกว่าที่พวกเขาคิดถึงตวั คุณเสียอีก และดูเหมือนว่าคุณเตรียมตัวพร้อมท่ีจะทาในส่ิงที่คุณสามารถช่วยให้พวกเขา รู้ ถึงศกั ยภาพของพวกเขาเอง ทกั ษะดา้ นการบริหารจดั การที่คุณมีท้งั หมดน้ ีเป็ นสิ่งท่อี งคก์ รสมยั ใหม่กาลงั มองหามากท่ีสุด

หากคาตอบสว่ นใหญค่ ือ ขอ้ d คณุ มีความฉลาดเพียงพอที่จะรูว้ ่าคุณเหมาะกบั การเป็ นสมาชิกในทีมมากกว่าการเป็ นผูน้ าหรือหัวหน้าทีม คุณชอบที่จะฟังแนวความคิดมากกว่าการสงั ่ และคุณชอบท่ีจะลงมือทามากกว่าทาหารตดั สินใจ ส่ิงต่าง ๆ เหล่าน้ ีไม่ไดเ้ ป็ นสิ่งท่ีไม่ดี เพราะในโลกแห่งความเป็ นจริงแลว้คงเป็ นไปไม่ไดท้ ี่จะมีแต่ผูน้ าและไม่มีผู้ ตามเลยนอกจากน้ ีคุณยงั เป็ นสมาชิกในทีมที่มีความหนักแน่น น่าเช่ือถือ และซื่อสตั ย์ แต่พึงระวังถึงความยินยอมของคุณต่อผูอ้ ื่น คุณไม่ไดเ้ ป็ นคนที่ชอบประจบสอพลอและในตอนน้ ีคณุ ควรเตรียมพรอ้ มที่จะทาในสิ่งท่ีคณุ ตอ้ งการ

การบริหารเป็ นเร่ืองทเี่ กี่ยวกบั คนและงาน เป็ นส่ิงท่ีมีความสาคญั ตอ่ การบรหิ ารงานดงั น้นั จงึ ตอ้ งใชก้ ารปกครองอยา่ งมีศิลปะ เพื่อใหส้ ามารถครองใจคนและไดผ้ ลงานทม่ี ีประสิทธิภาพเกิดคุณภาพ

ผนู้ าและผบู้ ริหารการท่ีงานของผู้บริหารตอ้ งเกี่ยวขอ้ งกับการวางแผน การจัดองค์การ การชักนาและการควบคุม ดังน้ันการนาและการบริหาร จึงไม่สามารถแบง่ แยกกนั ไดใ้ นทางทฤษฎี

ไม่ใช่ผนู้ าทุกคนทสี่ ามารถเป็ นผบู้ รหิ าร (Not all leaders are managers) และเช่นเดียวกนัก็ไม่ใช่ผบู้ ริหารทุกคนท่ีสามารถเป็ นผนู้ า (Not all managers are leaders)

การบริหารงานที่ดีจะตอ้ งมีผบู้ รหิ ารทม่ี ีภาวะความเป็ นผนู้ าและเก่งงาน เก่งคน เก่งคิด เก่งการดาเนินชีวิต ไปพรอ้ ม ๆ กนั

ภาวะผนู้ า...คือ เป็ นการใชศ้ ิลป์ และกระบวนการของการมีอทิ ธิพลตอ่ บุคคลหรือกล่มุ เพ่ือดาเนินกิจกรรมไปสูค่ วามสาเรจ็ ตามวตั ถุประสงค์ การกระทาที่มีอิทธิพล สามารถทาใหผ้ อู้ ่ืนเกิดศรทั ธามีความนบั ถือ มีความเชื่อมนั ่ ตกลงปลงใจท่จี ะทาตามแลว้ แตผ่ นู้ าจะใหท้ าอะไร กระบวนการใชอ้ ิทธิพลตอ่ กลมุ่ ในองคก์ รเพือ่ ใหบ้ รรลเุ ป้าหมายทวี่ างไว้ เป็ นความสมั พนั ธซ์ ึ่งบุคคลหน่ึงหรือผนู้ าใชอ้ ิทธิพลต่อบุคคลอื่นให้ ทางานรว่ มกนั อยา่ งเตม็ ใจ เพอ่ื ใหง้ านน้นั สาเรจ็ ตามท่ีผนู้ ามุ่งหมาย ความสามารถที่ทาใหบ้ ุคคลอ่ืนยอมตามดว้ ยความเตม็ ใจ มกั จะเป็ นผนู้ า การเปล่ียนแปลง

ผนู้ า...คือ ผทู้ ี่มีลกั ษณะเดน่ เป็ นพเิ ศษ ประกอบดว้ ยความสามารถ เป็ นพเิ ศษเหนือกว่าบุคคลอ่ืนในกลมุ่ ชนขององคก์ ารน้นั ผทู้ ่ีมีศิลปะหรอื กระบวนการที่จะมีอิทธิพลเหนือคน และ กระตนุ้ ใหค้ นรว่ มมือหรือปฏิบตั งิ านใหส้ าเร็จสู่เป้าหมาย ของกลมุ่ ได้ ( Leader is person who has on art or process of influencing people so that they will strive willingly toward the achievement of group goals)

บุคคลทีท่ าใหอ้ งคก์ าร ผนู้ า1. ประสบความกา้ วหนา้และบรรลผุ ลสาเรจ็ โดยใช้อทิ ธพิ ลจงู ใจใหผ้ อู้ น่ื ปฏิบตั ติ าม2. มีสว่ นทาใหเ้ กิดวิสยั ทศั น์ขององคก์ ารและพนกั งาน3. สามารถใชอ้ านาจอิทธิพลตา่ งๆท้งั โดยตรงและโดยออ้ มเพ่อื นากลมุ่ ประกอบกิจกรรมใดกิจกรรมหนึ่ง

อานาจ (power) ทสี่ ง่ ผลตอ่ ภาวะผนู้ าหรอื ความเป็ นผนู้ า (leadership) อานาจตามกฎหมาย (legitimate power) อานาจในการใหร้ างวลั (reward power) อานาจในการลงโทษ (coercive power) อานาจในความเป็ นผเู้ ชี่ยวชาญ (expert power) อานาจในการมีขอ้ มูลสารสนเทศ (information power) อานาจเชิงอา้ งองิ (referent power) อานาจจากการมีความรู้ (knowledge power)

ความหมายภาวะผนู้ า หมายถึง กระบวนการท่ีผนู้ ามีอิทธพิ ล เหนือผอู้ ื่น ใชอ้ านาจเหนือผอู้ น่ื เพอ่ื ใหบ้ รรลุ วตั ถปุ ระสงคต์ ามเป้าหมายในสถานการณต์ า่ งๆภาวะผนู้ า หมายถึง การแสดงออกถึงการมีศลิ ปะ หรอื กระบวน การใชอ้ ิทธิพลเหนือผอู้ น่ื เพื่อใหเ้ ขามี ความเตม็ ใจ และกระตอื รอื รน้ ตอ่ ความสาเรจ็ ของ เป้าหมายกลมุ่

การมีภาวะผนู้ าอยา่ งมีศิลปะ ความสามารถในการใชอ้ านาจอยา่ งมีประสทิ ธิผล และการ ปฏิบตั หิ นา้ ทีต่ ามความรบั ผิดชอบ ความสามารถในการเขา้ ใจมนุษยท์ ่มี ีแรงจงู ใจทีแ่ ตกตา่ งกนั ตามสภาพของเวลาและสถานการณต์ า่ งๆ ความสามารถในการสรา้ งแรงดลใจใหผ้ ใู้ ตบ้ งั คบั บญั ชาใช้ ความสามารถในการจดั บรรยากาศทส่ี ามารถกระตนุ้ และจูง ใจใหผ้ ปู้ ฏิบตั งิ านตนื่ ตวั ในการปฏิบตั ภิ ารกิจต่างๆ ฯลฯ

ลกั ษณะและความสาคญั ของผนู้ าผนู้ าทดี่ ีจะตอ้ งเป็ นผทู้ ่ีมีหนา้ ทส่ี รา้ งความรว่ มมือที่ดี ระหว่างสมาชิกฝ่ ายตา่ งๆ ขององคก์ ารความเป็ นผนู้ าจะเป็ นส่ิงทสี่ าคญั ยง่ิ ตอ่ ความสาเรจ็ ในงาน ดา้ นตา่ งๆ ขององคก์ ารผนู้ าทข่ี าดความสามารถจะเป็ นผทู้ าลายขวญั ของ พนกั งาน และเป็ นผลใหก้ ารทางานขององคก์ ารขาด ประสทิ ธิภาพผนู้ าทมี่ ีความสามารถและมีความเป็ นผูน้ าจะช่วยใหก้ าร ทางานขององคก์ ารมีประสิทธภิ าพได้

ความแตกตา่ งของผนู้ าจากบุคคลทวั ่ ไป1. ความพยายาม (Drive)2. ความปรารถนาท่จี ะนา (Desire to lead)3. ความซื่อสตั ยแ์ ละมนั ่ คง (Honest and integrity)4. ความมนั ่ ใจในตวั เอง (Self-confidence)5. ความฉลาด (Intelligence)6. มีความรูเ้ ก่ียวกบั งานน้นั ๆ (Job-relevant knowledge)

มองอีกมุม  ผนู้ า = พรสวรรค์ + สรา้ ง ผบู้ รหิ าร = สรา้ ง + ประสบการณ์

ปัจจยั สาคญั ท่ีมีผลกระทบตอ่ การเป็ นผนู้ า โบราณ - แรงบนั ดาลใจ - สถานการณ์ - การใชว้ าทะ - ความกลา้ หาญ , การเสย่ี ง

 ปัจจบุ นั 1. รวย 2. Smart 3. นิ่ง 4. เป็ น Back up ได้ 5. รูจ้ กั การจดั การ

6. คิดไดก้ อ่ น7. ตกผลึกกอ่ น8. อยนู่ อกกรอบ9. มีแรงบนั ดาลใจอยเู่ สมอ10. แกป้ ัญหาแบบสีขาว

ทฤษฎีความเป็ นผนู้ า ทฤษฎีเชิงปฏิรูป ทฤษฎีเชิงสถานการณ์ ทฤษฎีเชิงพฤติกรรมทฤษฎีเชิงคุณลกั ษณะ2403 2503 2513 2523 2533

ทฤษฎีเชิงคุณลกั ษณะ (Trait Theories) คณุ ลกั ษณะทางรา่ งกาย  อายุ รูปรา่ ง สว่ นสูง น้าหนกั ภูมิหลงั ทางสงั คม  การศึกษา สถานภาพทางสงั คม ความคลอ่ งตวั สตปิ ัญญา  สตปิ ัญญา ความสามารถ ดลุ ยพินิจ ความรู้ ความเดด็ ขาด การพดู คลอ่ งแคลว่ บุคลิกภาพ  ความกา้ วรา้ ว ความตนื่ ตวั การครอบงา ความกระตอื รอื รน้ ความสนใจภายนอก ความเป็ นตวั ของตวั เอง ความคิดสรา้ งสรรค์ ความซ่ือสตั ย์ ความเช่ือมนั ่ ในตวั เอง คณุ ลกั ษณะทางงาน  ความตอ้ งการความสาเร็จ ความตอ้ งการความรบั ผิดชอบ ความคิดริเรมิ่ ความ พากเพยี ร ความใจกลา้ การมุ่งงาน คณุ ลกั ษณะทางสงั คม  ความนิยมแพรห่ ลาย ทกั ษะความสมั พนั ธร์ ะหว่างบุคคล ความดึงดดู ความรว่ มมือ ความมีเกียรติ การมีไหวพรบิ การชอบสงั คม การทูต

การศึกษาภาวะผนู้ าตามแนวคดิ เชิงพฤตกิ รรม (Behavioral approach) พิจารณาตามลกั ษณะของการใชอ้ านาจหนา้ ท่ีเป็ นเกณฑ์  ผนู้ าแบบเผดจ็ การ (Autocratic leadership)  ผนู้ ากาหนดนโยบายทุกอยา่ ง เน้นการสงั่ งาน พยายามวางตวั เป็ น ทางการ  ผนู้ าแบบประชาธิปไตย (Democratic leadership)  นโยบายเกิดจากการปรึกษาและตดั สินใจ ตลอดจนกิจกรรมต่างๆ เกิดข้ ึนโดยกลุ่ม  ผนู้ าแบบเสรนี ิยม (Laissez-faire or tree-rein leadership)  กลุม่ หรือแต่ละคนจะมีเสรีภาพในการตดั สินใจ ผนู้ าคอยเป็ นผหู้ า วตั ถุดิบและเพิ่มเติมขอ้ มูลให้ ไมเ่ ขา้ ไปยุง่ เก่ียวกบั การตดั สินใจ ใหอ้ ิสระ

การแบง่ ลกั ษณะของผนู้ า โดย Robert Tannenbaumผนู้ าแบบเผดจ็ การท่ีให้ ผนู้ าแบบประชาธิปไตยท่ีให้ความสาคญั ต่องานเป็นหลกั ความสาคญั ต่อคนงานเป็นหลกัขนาดของอานาจหนา้ ท่ี ขนาดของความเป็ นอิสระที่ใชโ้ ดยผบู้ งั คบั บญั ชา ท่ีใหแ้ ก่ผใู้ ตบ้ งั คบั บญั ชาผู้บงั คบั บญั ชาจะ... ช้ีแจงใหท้ ราบ ช้ีแจงถึงการ ระบุปัญหาให้ แจง้ ใหท้ ราบถึง ยอมให้ ถึงเหตุผลที่ ตดั สินใจท่ี ทราบแลว้ ให้ ขอบเขตของการ ผใู้ ตบ้ งั คบั บญั ชาตดั สินใจเอง ตดั สินใจดว้ ย ตดั สินใจไป กาลงั จะทา แต่ ผใู้ ตบ้ งั คบั บญั ชา ตดั สินใจแลว้ ให้ ทาการตดั สินใจเองโดยตลอด ตวั เองและมี และยอมให้ ร่วมให้ กลุ่มทาการ ภายในขอบเขตและแจง้ ให้ การช้ีแจงให้ ซกั ถามได้ พร้อมท่ีจะ ขอ้ เสนอแนะ ตดั สินใจ ขอ้ จากดั ท่ีทราบหรือให้ ทราบถึงขอ้ แกไ้ ขไดเ้ สมอ แลว้ จึงตดั สินใจ ผบู้ งั คบั บญั ชาปฏิบตั ิตาม ตดั สินใจที่ทา ไดก้ าหนดเอาไว้ ไป

ภาวะผนู้ าตามแนวการจดั การ 4 ระบบของ Likert Rensis Likert แห่งมหาวิทยาลยั มิชิแกน พฒั นาแนวทางท่ีจะเขา้ ใจ พฤตกิ รรมภาวะผนู้ าที่มีตอ่ ผใู้ ตบ้ งั คบั บญั ชา 4 ระบบ คือ  Exploitative-authoritative ผูน้ ามีอานาจสมบรู ณแ์ บบ จะเช่ือและไวใ้ จ ผูใ้ ตบ้ งั คบั บญั ชาน้อยมาก มกั จงู ใจดว้ ยการลงโทษ ใหร้ างวลั เป็ นคร้งั คราว  Benevolent-authoritative ผูน้ าใชอ้ านาจอยา่ งมศี ิลปะมากข้ นึ เชื่อมนั่ และไวใ้ จ ผูใ้ ตบ้ งั คบั บญั ชา ยอมรบั การมอบหมายงานใหพ้ นักงานตดั สินใจ แต่ตอ้ งอยภู่ ายใต้ การควบคุมตามนโยบายอยา่ งใกลช้ ดิ  Consultative เน้นการปรกึ ษาหารอื ใหค้ วามสาคญั แกผ่ ูใ้ ตบ้ งั คบั บญั ชา แต่ยงั ไม่ เชื่อและไวใ้ จอยา่ งสมบรู ณแ์ บบ มีนโยบายเปิ ดกวา้ งในดา้ นการตดั สินใจ โดยทวั่ ไป การตดั สินใจจะอยทู่ ่ีผูน้ า ยอมใหร้ ะดบั ลา่ งตดั สินใจไดบ้ า้ ง  Participate- group ใหค้ วามสาคญั กบั ผูใ้ ตบ้ งั คบั บญั ชา เนน้ การรว่ มมือกนั ทางาน เชอื่ และไวใ้ จผูใ้ ตบ้ งั คบั บญั ชาอยา่ งสมบรู ณแ์ บบ การทางานยดึ การร่วมมือกนั ใน กลุ่ม ส่งเสรมิ การตดั สินใจโดยกลุ่ม

การศึกษาภาวะผนู้ าตามแนวคิดเชิงสถานการณ์ (Contingency / Situation approach)  Contingency approach  ทฤษฎีภาวะผนู้ าดา้ นการศึกษาวถิ ีทางสู่เป้าหมายของเฮาส์ (House’s Path-goal Theory)  ช้ ีใหเ้ ห็นบทบาทของผนู้ าท่ีสามารถเอ้ ืออานวยการปฏิบตั ิงานของ ผใู้ ตบ้ งั คบั บญั ชาไปส่จู ุดมุง่ หมายปลายทางได้ ดว้ ยการกาหนด งานใหม้ ีความชดั เจน การจดั ฝึกอบรม การแนะนา เป็ นตน้  House กาหนดผนู้ าไว้ 4 แบบ ไดแ้ ก่  ใหค้ าปรึกษา (Directive)  ใหก้ ารสนับสนุน (Supportive)  เปิ ดโอกาสใหร้ ่วมมือ (Participative)  มุง่ งาน (Achievement oriented)

ทฤษฎีผนู้ าตามสถานการณข์ องเฮอรช์ ่ียแ์ ละแบลนชารด์ แบ่งผตู้ ามเป็ นสกี่ ลมุ่ ตาม  วุฒิภาวะ (Maturity) ซ่ึงหมายถึงความสามารถ (ability)  สมคั รใจ (willingness)ในการทางาน

ทฤษฎีผนู้ าตามสถานการณข์ องเฮอรช์ ี่ยแ์ ละแบลนชารด์ แบ่งผนู้ าเป็ นสก่ี ลมุ่ ไดแ้ ก่1. สงั ่ งาน (Telling)2. ชกั จงู (Selling)3. มีส่วนรว่ ม (Participating)4. มอบหมายงาน (Delegating)

ทฤษฎีผนู้ าตามสถานการณข์ องเฮอรช์ ่ียแ์ ละแบลนชารด์

ทฤษฎีเชิงปฏิรูป ความเป็ นผนู้ าเชิงปฏิรูป 1. ผูน้ าเชงิ บารมี 2. การพิจารณาสว่ นบุคคล 3. การกระตุน้ ความคิดเห็น กระบวนการปฏิรูป 1. การสรา้ งวสิ ยั ทศั น์ (Visioning) 2. การถ่ายทอดวสิ ยั ทศั น์ (Articulating) 3. การบนั ดาลใจ (Inspiring) 4. การกระจายอานาจติดต่อสื่อสาร (Empowering and Communication)

ผนู้ าแบบปฏิรูปTransformational Leadership จะเกิดข้ ึนไดเ้ มื่อผบู้ รหิ ารไดเ้ ปลยี่ นแปลงบคุ ลากร 3 วิธีการคือ 1. บุคลากรตอ้ งรบั รูว้ ่าตนคือผมู้ ีความสาคญั ต่องานของ องคก์ าร 2 บุคลากรตอ้ งรบั รูถ้ ึงความตอ้ งการของตนเองเกี่ยวกบั การพฒั นาตนเองและการประสบความสาเร็จ 3. ผบู้ รหิ ารตอ้ งจงู ใจบุคลากรใหท้ างานเพื่อส่งิ ท่ีดีตอ่ องคก์ ารโดยสว่ นรวม

ตวั แปรท่ีมีผลตอ่ การสรา้ งภาวะผนู้ า แบบไทยๆ ระบบการเมือง ธรรมเนียม ระบบการศึกษา

การเสรมิ สรา้ งภาวะผนู้ า1. รกั ษาสมั พนั ธภาพ นายผนู้ าครอบครวั เพ่ือน ญาติ สงั คมลกู นอ้ ง

2. บอกเป้าหมายชดั เจน3. สรา้ งทีม4. มีมนุษยสมั พนั ธ์5. ใชค้ นใหต้ รงกบั ความสามารถ

6. ยอมรบั ความแตกต่างระหวา่ งบุคคล7. ใหร้ างวลั และลงโทษอยา่ งถกู ตอ้ ง8. เป็ นตวั อยา่ งที่ดี9. ยอมรบั ความผิดพลาด10. มีอารมณข์ นั

Empowerment กระบวนการในการใหบ้ ุคลากรทุกระดบั ในอ ง ค์ก า ร มี อ า น า จ ห น้า ท่ี ใ น ก า ร ตั ด สิ น ใ จในงานท่ีไดร้ บั มอบหมาย

ช่ ว ย เ พิ่ ม คว าม ส า ม าร ถข อ งผู้บ ริห า ร ใน ก า รดาเนินงานเพราะไดร้ บั การสนับสนุนในดา้ นงานจากบุคลากรสรา้ งแรงจงู ใจใหก้ บั บุคลากรผจู้ ดั การมีเวลาไปในงานที่สาคญั ๆ มากข้ ึน

แบบจาลองคุณลกั ษณะคณุ ลกั ษณะและลกั ษณะสว่ นบุคคลทเ่ี กี่ยวขอ้ งกบั ภาวะผนู้ าทมี่ ีประสทิ ธิผล คณุ ลกั ษณะ อธบิ ายความฉลาด ช่วยใหผ้ บู้ รหิ ารเขา้ ใจประเดน็ ตา่ งๆและการแกไ้ ขความรูแ้ ละความเชี่ยวชาญ ปัญหาที่ซบั ซอ้ นความมีอานาจ(dominance) ชว่ ยใหผ้ บู้ รหิ ารทาการตดั สนิ ใจทีด่ ีและคน้ หาวิธีความเช่ือมนั ่ ตนเอง การในการเพิ่มประสิทธภิ าพและประสทิ ธผิ ล ชว่ ยใหผ้ บู้ รหิ ารชกั นาผใู้ ตบ้ งั คบั บญั ชาใหบ้ รรลุ เป้าหมายองคก์ าร สนบั สนุนใหผ้ นู้ าชกั นาผใู้ ตบ้ งั คบั บญั ชาอยา่ งมี ประสทิ ธผิ ลและมีความหนกั แน่นเม่ือเผชิญกบั อปุ สรรค หรอื ปัญหาท่ยี งุ่ ยาก

คุณลกั ษณะ อธิบายการมีพลงั ในระดบั สูง ช่วยใหผ้ บู้ รหิ ารเผชิญกบั ความตอ้ งการตา่ งๆการอดทนตอ่ แรงกดดนั นานปั การความมนั ่ คงและซื่อสตั ย์ ชว่ ยใหผ้ บู้ รหิ ารเผชิญกบั ความไม่แน่นอน และการตดั สินใจที่ยากลาบากความเป็ นผใู้ หญ่ ช่วยใหผ้ บู้ ริหารประพฤตอิ ยา่ งมีจรยิ ธรรม และไดร้ บั ความไวว้ างใจและความเชื่อมนั ่ จากผใู้ ตบ้ งั คบั บญั ชา ช่วยใหผ้ จู้ ดั การหลีกเล่ียงการกระทา ทีเ่ ห็นแกต่ วั ควบคมุ ความรูส้ ึกและยอมรบั ความผิดพลาด

หนา้ ที่ของผนู้ า ลกั ษณะของการควบคมุ ลกั ษณะของการตรวจตรา ลกั ษณะของการประสานงาน ลกั ษณะของการวินิจฉยั สงั ่ การ ลกั ษณะของการโนม้ นา้ วใหท้ างาน ลกั ษณะของการประเมินผลงาน ลกั ษณะของการบริการ



ปรอทวดั ความมีวิถีประชาธปิ ไตยใหท้ า่ นตอบคาถามตอ่ ไปน้ ี โดยทาเครอ่ื งหมาย() ในช่อง  ท่ีคิดว่าตรงลกั ษณะของท่าน

คาถาม ใช่ ไม่ใช่1. เมื่อคณุ มีการนดั หมายกบั ใครคณุ จะไปตรงตอ่ เวลาทุกคร้งั ใช่หรือไม่2. ระหว่างท่ีคนในบา้ นกาลงั นงั ่ ดลู ะครอยา่ งมีความสุข คณุ ไม่เคยเปลี่ยนช่องทีวีเป็ นช่องอื่นโดยไม่ขออนุญาตใช่หรือไม่3. คณุ ไม่เคยซ้ ือของจากพ่อคา้ แม่คา้ ท่ีขายของบนทางเทา้ ใช่หรือไม่