พื้นฐานงานไม้ บทที่ 1

แผนการจัดการเรยี นรทู ่ี ๑ สอนครัง้ ที่ ๑ เร่อื ง เครอื่ งมอื วดั

ชอ่ื วิชา พื้นฐานงานไม แผนการจัดการเรียนรูท ่ี ๑ เวลาเรยี นรวม 108 ชั่วโมง ชอ่ื หนว ย เครอื่ งมือวัด สอนครัง้ ที่ ๑ 1.2 ดนิ สอ ช่อื เรือ่ ง เคร่ืองมอื วัด 1.4 ฉาก จาํ นวน 6 ชั่วโมง 1.6 ขอขดี หวั ขอเร่อื ง 1.1 ความหมายของเคร่ืองมือวัด 1.3 ไมบ รรทัด 1.5 ตลบั เมตร สมรรถนะหลัก (สมรรถนะประจําหนว ย) ๑.๑ ความหมายของเครอื่ งมอื วัด ๑.๒ ดินสอ ๑.๓ ไมบรรทัด ๑.๔ ฉาก ๑.๕ ตลับเมตร ๑.๖ ขอขีด สมรรถนะยอ ย (สมรรถนะการเรียนรู) สมรรถนะท่ัวไป (ปฏิบตั )ิ ๑.๑ แสดงความรเู ก่ยี วกบั ดนิ สอ ๑.๒ แสดงความรเู กี่ยวกบั ไมบ รรทัด ๑.๓ แสดงความรเู ก่ยี วกบั ฉาก ๑.๔ แสดงความรเู กย่ี วกบั ตลบั เมตร ๑.๕ แสดงความรเู ก่ยี วกับขอขดี สมรรถนะท่พี งึ ประสงค (ปฏบิ ตั ิ) เม่อื ผเู รียนไดศึกษาเน้ือหาในบทนีแ้ ลว ผูเรยี นสามารถ ๑.๑ ใชดินสอขีดไมไ ดอ ยา งถกู ตอง ๑.๒ ใชไ มบ รรทัดวดั ไดอยางถกู ตอง ๑.๓ ใชฉ ากไดอ ยางถูกตอง ๑.๔ ใชต ลับเมตรไดอยา งถกู ตอง ๑.๕ ใชขอขดี ไดอ ยางถูกตอ ง ๑.๖ มกี จิ นสิ ยั ในการทาํ งาน มวี ินยั มคี วามคิดสรา งสรรค รักษาส่ิงแวดลอ ม ดา นคุณธรรม จริยธรรม/บรู ณาการปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง แสดงออกดา นการตรงตอ เวลา ความสนใจใฝรู ไมหยดนงิ่ ทจี่ ะแกป ญหา ความซือ่ สัตย ความรวมมอื

ชือ่ วิชา พืน้ ฐานงานไม แผนการจัดการเรียนรูท่ี ๑ เวลาเรยี นรวม 108 ช่ัวโมง ช่อื หนว ย เครือ่ งมือวดั สอนคร้งั ที่ ๑ ชื่อเร่อื ง เครื่องมอื วัด จํานวน 6 ช่วั โมง กิจกรรมการเรียนการสอน ในการจดั การเรียนการสอนรายวชิ าพื้นฐานงานไม ไดกําหนดกิจกรรมการเรียนการสอนใหผูเรียนเกิด การเรียนรูโดยใชวิธีการจัดการเรียนรูฐานสมรรถนะเชิงรุก (Active Learning Competency Based) ดาน เทคนคิ การจัดการเรียนการสอนแบบ MIAP โดยมขี นั้ ตอนในการดาํ เนนิ กจิ กรรมการเรียนการสอน ดังนี้ กิจกรรมการเรียนการสอน (สอนครง้ั ท่ี ๑ ) เวลา 6 ชว่ั โมง/สปั ดาห ๑. ผูสอนชแ้ี จงรายละเอยี ดเกยี่ วกับจดุ ประสงครายวิชา สมรรถนะรายวชิ า และคําอธิบายรายวิชา การ วดั และประเมินผลการเรียนรายวิชา คุณลกั ษณะอันพงึ ประสงคของรายวิชา และขอตกลงในการจัดการเรียน การสอนในรายวิชาพน้ื ฐานงานไม ๒. ผูสอนใหผเู รียนทําแบบทดสอบกอนเรียนหนวยท่ี 1 เรือ่ งเครื่องมอื วดั ๓. ผูสอนถายทอดความรแู ละแสดงตัวอยางในหนว ยที่ ๑ เรอื่ ง เคร่ืองมือวัด ๔. ผสู อนใหผ เู รียนปฏบิ ัติงานตามใบงานเร่อื ง เคร่ืองมอื วัด ๕. ผสู อนใหผเู รยี นทําแบบทดสอบหลงั เรียนหนวยท่ี 1 เร่ืองเคร่อื งมอื วัด ๖. ผสู อนประเมินผลการปฏิบัติงานของผเู รยี นและใหผ เู รียนสรปุ สาระสําคญั ของเรื่องท่ีเรียนประจํา สปั ดาห สอ่ื การสอน ๑. เอกสารประกอบการสอน ๒. ใบงาน 3. สอื่ ของจรงิ งานท่ีมอบหมาย/กจิ กรรม ใหน กั เรียนทําแบบฝก เสรมิ ทกั ษะตามใบงานทา ยหนวยการเรยี นที่ ๑ การวดั และประเมินผล วดั ผล/ประเมินผล วธิ ีการ เครอ่ื งมือ เกณฑ ๑.สมรรถนะทีพ่ ึง - ทําแบบฝกเสรมิ ทกั ษะ - แบบฝก เสรมิ ทกั ษะ - ผา นเกณฑร อยละ ๖๐ ประสงค ทา ยหนว ย ทายหนว ย - ผานเกณฑรอยละ ๘๐ ๒.คุณลักษณะอนั พงึ - ประเมินคณุ ลกั ษณะ - แบบประเมนิ ประสงค (Attitude) อันพึงประสงค คุณลกั ษณะอันพึง ประสงค

แผนการจดั การเรยี นรทู ี่ ๑ หนวยท่ี ๑ ชอื่ วชิ า พน้ื ฐานงานไม เวลาเรียนรวม 108 ช่ัวโมง ชอื่ หนว ย เครื่องมือวดั สอนครงั้ ท่ี ๑ เคร่อื งมอื วัด จํานวน 6 ชว่ั โมง หนวยที่ ๑ เครื่องมือวดั เครือ่ งมอื วดั (Measuring Tool) คอื เครอ่ื งมอื สําหรบั ใชใ นการวัดเพอ่ื บงชี้บอกระยะหรอื ขนาดในการกําหนดตําแหนง ตรวจสอบระยะหรือ ขนาดความกวา ง ความยาว ความสูงหรอื ความหนาของวัสดุชนิ้ งาน ฯลฯ เครื่องมอื วดั มหี ลายชนดิ แตล ะชนดิ มี ลักษณะ รปู รา งท่ีแตกตางกันตามประโยชนใ ชงาน ๑. ดินสอขีดไม ดินสอขีดไม คือ อุปกรณสําหรับขีดเขียนสัญลักษณตาง ๆ ตามท่ีตองการ ผลิตจากวัสดุคุณภาพดี มี ความคงทน ไมหกั งา ย สามารถเหลาใชไดห มดทั้งแทง สะดวกตอ การพกพา ๒. ไมบ รรทดั ไมบรรทัด เปนอปุ กรณทางเรขาคณิต อาจทาํ จากพลาสตกิ ไม อะลูมเิ นยี ม หรอื เหลก็ ใชในการวดั ความยาว สวนใหญจะมี 2 สเกล คือ นว้ิ และ เซนติเมตร พบไดหลายขนาด สว นใหญจ ะเปนขนาด 15 หรอื 30 เซนติเมตร และอาจมคี วามยาวถงึ 100 เซนตเิ มตร (1 เมตร) สําหรับใชวัดแบบกอ สราง นอกจากนแี้ ลว เราอาจใชไมบรรทดั ในการขีดเสน ใหต รง ซ่ึงเปน สาเหตหุ ลักทน่ี ักเรยี นจะตอ งพกไมบ รรทดั

แผนการจัดการเรียนรูที่ ๑ ช่ือวชิ า พนื้ ฐานงานไม เวลาเรียนรวม 108 ชว่ั โมง ช่อื หนว ย เคร่อื งมอื วดั สอนคร้ังที่ ๑ หนวยที่ ๑ เครอื่ งมือวัด จํานวน 6 ช่วั โมง ๓. ฉาก เปนเครือ่ งมือวดั มุม สรา งมุม หรือตรวจสอบมมุ ของชนิ้ งาน มสี วนประกอบสําคญั 2 สวน คือ ใบฉาก และดามจบั ในการใชง านมฉี ากอยู 2 ประเภท คือ ๓.๑ ฉากตาย คือ เคร่ืองมือที่ใชเพ่ือวัดขนาดการสรางมุมฉาก ตรวจสอบการไดฉากของงาน ชนิดตาง ๆ หรือใชวัดขนาดความกวาง ยาว ลึกของชิ้นงานท่ีมีขนาดเล็ก มีสวนประกอบ 2 สวนคือ ใบฉาก และดา มฉาก โดยท้งั 2 สวนยึดตดิ กันเปน มุม 90 องศา ความยาวของใบฉากมีตั้งแต 6 นว้ิ ขนึ้ ไป ซ่ึงเปน ขนาด ท่ีนยิ มใช ท่ีใบฉากท้ังสองดา นทกุ ขนาดมีมาตรสว นเปน นิ้ว และเซนตเิ มตร บอกกํากบั ไว ๓.๒ ฉากเปน (Bevel Gauge) ใชว ดั มุมตา ง ๆ นอกจากมุม 90 องศา 45 องศา สามารถ ถอดแยกจากกนั ได ลกั ษณะเปน ดา มไมและพลาสตกิ และมสี วนทเ่ี ปน โลหะแบน หรือเรียกวา ใบฉาก ยึดดวย สกรูท่ีสามารถเปนจุดหมุนในการวัดมุม สําหรับการตัดช้ินงานไม บัวไม ไมเขามุม เดือยไม และวัดองศาตาม ความตองการ

แผนการจัดการเรยี นรูท ่ี ๑ ชอ่ื วิชา พน้ื ฐานงานไม เวลาเรียนรวม 108 ชัว่ โมง ชือ่ หนวย เคร่อื งมือวดั สอนคร้ังที่ ๑ หนว ยท่ี ๑ เครอื่ งมอื วดั จาํ นวน 6 ช่ัวโมง ๔. ตลับเมตร ตลบั เมตร (Tape Measure) เปนเคร่ืองมือชางที่ใชสําหรับการวัดขนาดหรือวัดระยะ ลักษณะของ ตลบั เมตรจะเปนเหมือนกับกลองสี่เหลี่ยมหรือวงกลมขนาดเล็ก ที่ภายในบรรจุมวนสายวัดอยูภายใน โดยท่ี ปลายสายวัดจะมีตะขอเหล็กเล็กๆ ย่ืนออกมาใชส ําหรับการเกี่ยวกับขอบพ้ืนที่หรือวตั ถุทเี่ ราตอ งการทําการวัด ขนาด นอกจากนี้ตลับเมตรยังสามารถทําการล็อคสายวัดใหอยูในระยะท่ีตองการได ดวยการกดปุมบริเวณ กลองตลบั เมตร สามารถเคลอ่ื นยายไปวัดสวนท่ีตองการไดอยางสะดวก ตลับเมตรมีหนวยการวัดเปนน้ิว ฟุต หรือหนวยเมตริกกํากับไว หรือสายวัดบางชนิดของตลับเมตรมีหนวยนิ้ว ฟุต กํากับไวขางหนึ่ง และมีหนวย เมตริกกาํ กบั ไวอกี ขา งหนงึ่ เพ่ือสะดวกในการใชสําหรับการทํางานที่เกี่ยวกับงานกอสรางหรือชางแทบจะทุก ประเภท จะตองมี “ตลับเมตร” ไวใชงาน ดังน้ันตลับเมตรจึงจัดวาเปนเคร่ืองมือชางท่ีสามารถอํานวยความ สะดวกในการวดั ระยะไดอ ยา งมีประสทิ ธภิ าพมากทสี่ ุด ๔.๑ ระบบเมตรกิ ระบบเมตรกิ คอื หนว ยวดั ความยาวเปน มลิ ลิเมตร เมตร กโิ ลเมตร หนวยวดั นา้ํ หนักเปน กรมั กิโลกรมั ระบบเมตริกเปนระบบท่ใี ชสบิ หรอื ทศนยิ มเปน หลกั เชน หนวยวัดความยาวระบบเมตริก 10 มิลลเิ มตร เทา กับ 1 เซนตเิ มตร 10 เซนตเิ มตร เทากบั 1 เดซิเมตร 10 เดซิเมตร เทา กับ 1 เมตร 10 เมตร เทา กบั 1 เดคาเมตร 10 เดคาเมตร เทา กับ 1 เฮกโตเมตร

แผนการจัดการเรยี นรูที่ ๑ หนวยที่ ๑ ช่อื วชิ า พน้ื ฐานงานไม เวลาเรยี นรวม 108 ช่ัวโมง ชื่อหนว ย เครือ่ งมอื วดั สอนครัง้ ท่ี ๑ เครอื่ งมอื วัด จาํ นวน 6 ช่วั โมง ๔.๒ ระบบอังกฤษ ระบบองั กฤษ มีหนวยวดั ปริมาตร ความกวา งและความยาว (ระยะทาง) เปนฟตุ สวนมวลใช หนว ยวัดเปน ปอนด ซง่ึ ระบบนนี้ ยิ มใชในประเทศองั กฤษ และ สหรฐั อเมริกา การบาํ รุงรักษาตลบั เมตร ๑. หลกี เลย่ี งการใชของแข็งหรอื ของมคี ม ขูดลงบนหนว ยการวัดซง่ึ ทาํ ใหห นวยการ ๒. การมว นสายวัดเขาเกบ็ ในตลับ ควรใชม ือจับชว ยผอนแรงไมใหส ายวดั มวนเขา ๓. การดงึ ขอเกีย่ วทหี่ วั สายวดั แรงเกนิ ไปขณะวดั ระยะ อาจทาํ ใหข อเก่ยี วบิดหรือยดึ ๔. การวางของหนักทบั ลงบนตลบั เมตร อาจทาํ ใหตลับเมตรแตกชํารดุ เสียหายได

แผนการจดั การเรยี นรทู ี่ ๑ ช่ือวชิ า พน้ื ฐานงานไม เวลาเรยี นรวม 108 ชวั่ โมง ชอ่ื หนวย เคร่ืองมือวัด สอนครั้งท่ี ๑ หนว ยที่ ๑ เครอื่ งมือวัด จาํ นวน 6 ชั่วโมง ๕. ขอขีด (Marking Gauge) ขอขดี ไม เปนเคร่ืองมือชา งท่ีใชส าํ หรับการสรางรอยขีดทข่ี นานกับขอบนชิน้ งาน ซง่ึ จะสามารถ นาํ ไปใชขีดช้นิ งานอ่นื ๆ ใหมขี นาดเทา กนั ไดห ลายชิน้ เคร่ืองมอื ชนิดนี้มลี กั ษณะเปนช้ินไมท ่ีตง้ั ฉากกนั สว น ปลายมโี ลหะแหลมทเี่ รยี กวา ขา (Beam) ตอยื่นออกมา ชน้ิ ไมชิน้ ท่ีสองเราเรียกวา สว นหวั ซึง่ จะมสี กรแู บบทม่ี ี หางปลาตดิ อยู เมอ่ื คลายสกรอู อก จะสามารถเลื่อนตาํ แหนง ของหวั ไปบนขาได แตถ า ขนั สกรใู หแ นน กจ็ ะเปน การลอ็ คตําแหนง น่ันเอง การใชงานเครอื่ งมอื ชางชนิดน้ี เร่มิ ดว ยการคลายสกรู และเลอ่ื นสว นหวั ของขอขดี ให ไดต ามระยะท่ีตอ งการ แลวจึงขันสกรู ถือขอขดี ทส่ี วนหวั ใหส ว นของขาอยใู นแนวระดับ และเร่มิ ทาํ การขดี จาก ปลายดานที่อยูไกลกอ น กดใหหนาของหวั ขอขดี แนบอยูกบั ขอบไม แลวบิดสวนหวั เพอ่ื ใหป ลายแหลมของขอ ขดี แตะกบั ไม โดยทีย่ ังคงใหส วนหวั แนบอยกู ับชิ้นงาน และดงึ ขอขีดเขามาหาตวั สุดทา ยตรวจสอบดูช้ินงานวา ไดร อยขีดตามทต่ี อ งการหรือไม ประโยชนของขอขีดไม ขอขีดไม จะชว ยทําเครื่องหมาย วดั ไดรวดเร็วและแมนยํา โดยการขีดเคร่อื งหมายบรรทดั ขนานไปที่ ขอบของช้ินงานไม ซงึ่ ขอขีดไมน ี้ยังมีประโยชนมากกวาดนิ สอไมในแงทีม่ ปี ลายเหลก็ แหลมเปนตวั ชวยทํา ตาํ แหนงไดชัดเจน การใชขอขดี คลายสลกั หรอื ล่ิมออก แลว วดั ระยะหางจากปลายเข็มกับดามใหขนานตามทแ่ี บบกาํ หนดแลวลอ คให แนน จับขอขดี ดา นท่มี ีเขม็ ใหแนบสนทิ กบั ไม กดดันไปขา งหนา ใหป ลายเขม็ ขีดผิวไม ตลอดแนวทต่ี องการ การบาํ รุงรักษา 1. ควรทาํ ความสะอาดหลังใช 2. ทาน้าํ มันสว นท่เี ปน โลหะ 3. เกบ็ ใหเ รียบรอ ย

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 1 เคร่อื งมอื วดั คาํ ช้แี จง จงทาํ เครื่องหมาย × ทบั หวั ขอ คาํ ตอบท่ถี กู ท่สี ดุ เพียงขอเดียว 1. ขอ ใดเปนเครื่องมือวดั ระยะ ก. ฉากเหล็ก ข. ฉากเลอ่ื นตัวที ค. ขอขีดไม ง. วงเวยี น 2. เครอ่ื งมอื ใดใชว ัดระยะชน้ิ งานทีเ่ ปนสวนโคง ก. บรรทดั ไม ข. ตลับเมตร ค. ฉากรวม ง. ฉากเปน 3. เคร่ืองมือใดใชถ ายแบบชิ้นงาน ก. ฉากจนั ทัน ข. ฉากเลอื่ นตวั ที ค. วงเวยี น ง. ขอขีดไม 4. เคร่ืองมือใดใชวัดระดบั ความลกึ ของชิ้นงาน ก. บรรทดั ไม ข. บรรทดั พบั ค. ฉากตาย ง. ฉากผสม 5. เครอ่ื งมอื ใดใชข ดี ทําแนวขนานไปกบั ขอบของช้นิ งาน ก. ดินสอเขียนไม ข. มดี ขีดแบบ ค. เหลก็ ขดี ง. ขอขดี ไม 6. เครื่องมือใดใชถายขนาดชนิ้ งานทีเ่ ปน ระยะสน้ั ๆ ก. วงเวียน ข. ดินสอขดี ไม ค. ขอขดี ไม ง. ฉากเปน 7. การต้ังขอขีดไมท่ีถูกวธิ คี วรใชวิธใี ดดีทสี่ ุด ก. คะเนขนาดดว ยสายตา ข. บรรทดั วดั จากหัวขอขดี ถึงเหลก็ หมุด ค. บรรทัดวัดจากเหลก็ หมุดถงึ หัวขอขดี ง. วดั จากชิ้นงานโดยตรง 8. ตลบั เมตรท่ีใชโ ดยท่ัวไปสายวดั ทาํ ดวยวัสดใุ ด ก. ไม ข. โลหะบาง ค. ผา ง. พลาสติก 9. เคร่อื งมอื ใดใชท ําเครื่องหมายเพ่อื การตัดทีต่ องการความเทยี่ งตรงสงู ก. ขอขดี ไม ข. มดี ขดี ไม ค. เหล็กขีด ง. ดินสอเขยี นไม 10. การบาํ รงุ รกั ษาเคร่อื งมือปฏบิ ตั ติ ามขอ ใด ก. อยาใชเครอื่ งมือผิดวธิ ี ข. อยา มวนเก็บสายวดั เขา ตลบั เร็วเกนิ ไป ค. หม่ันลบั ปลายหมุดขอขีดไมใหแ หลมอยูเ สมอ ง. ถกู ทกุ ขอ

เฉลยแบบทดสอบหลังเรียนหนวยที่ 1 คาํ ชีแ้ จง จงทาํ เครอื่ งหมาย × ทับหัวขอคําตอบที่ถูกทสี่ ุดเพยี งขอเดียว 1. ตลับเมตรทใ่ี ชโดยท่ัวไปสายวัดทําดวยวัสดุใด ก. ไม ข. โลหะบาง ค. ผา ง. พลาสตกิ 2. การบาํ รงุ รกั ษาเครือ่ งมือปฏบิ ัติตามขอใด ก. อยา ใชเครื่องมือผดิ วิธี ข. อยา มวนเกบ็ สายวัดเขา ตลับเร็วเกินไป ค. หม่ันลบั ปลายหมุดขอขีดไมใหแ หลมอยูเสมอ ง. ถูกทุกขอ 3. เครื่องมอื ใดใชถ ายขนาดชนิ้ งานท่ีเปนระยะสนั้ ๆ ก.วงเวียน ข. ดนิ สอขีดไม ค. ขอขดี ไม ง. ฉากเปน 4. เครอื่ งมอื ใดใชทาํ เครือ่ งหมายเพือ่ การตัดท่ีตองการความเที่ยงตรงสูง ก. ขอขีดไม ข. มีดขีดไม ค. เหล็กขีด ง. ดินสอเขยี นไม 5. การต้งั ขอขดี ไมท่ีถูกวิธีควรใชวธิ ีใดดีท่ีสุด ก. คะเนขนาดดว ยสายตา ข. บรรทดั วัดจากหวั ขอขีดถงึ เหล็กหมดุ ค. บรรทัดวัดจากเหลก็ หมดุ ถงึ หวั ขอขีด ง. วดั จากชน้ิ งานโดยตรง 6. เคร่อื งมอื ใดใชขีดทําแนวขนานไปทับขอบของช้ินงาน ก. ดนิ สอเขยี นไม ข. มีดขีดแบบ ค. เหล็กขดี ง. ขอขีดไม 7. เครอื่ งมือใดใชว ัดระดบั ความลกึ ของชน้ิ งาน ก. บรรทดั ไม ข. บรรทัดพบั ค. ฉากตาย ง. ฉากผสม 8. เคร่ืองมือใดใชถายแบบชิ้นงาน ก. ฉากจันทนั ข. ฉากเลื่อนตัวที ค. วงเวียน ง. ขอขดี ไม 9. เครอื่ งมอื ใดใชว ดั ระยะชน้ิ งานทเ่ี ปน สว นโคง ก. บรรทัดไม ข. ตลับเมตร ค. ฉากรวม ง. ฉากเปน 10. ขอ ใดเปนเคร่อื งมอื วัดระยะ ก. ฉากเหล็ก ข. ฉากเล่อื นตัวที ค. ขอขดี ไม ง. วงเวียน