เล่มถอดบทเรียน กศน.ตำบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมี่ยม 2565

คำนำ เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเม่ียม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 เล่มน้ี จัดทาข้ึนเพื่อศึกษาปัจจัยความสาเร็จ รวมถึงแนวทางการพัฒนาของแหล่งเรียนรู้ประจาตาบลต้นแบบ ที่มีประสิทธิภาพ ตามองค์ประกอบด้านต่าง ๆ ท่ีสานักงาน กศน. กาหนด ประกอบด้วย การพัฒนาครู ให้มีสมรรถนะในการจัดการเรียนการสอนที่มีคุณภาพในระดับต่าง ๆ การพัฒนาสภาพแวดล้อมทางกายภาพ ของ กศน.ตาบล ให้ดึงดูดความสนใจและเอ้ือต่อการเรียนรู้ การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ทั้งการศึกษา ขั้นพื้นฐาน การศึกษาต่อเนื่องและการศึกษาตามอัธยาศัยให้ทันสมัย มีประสิทธิภาพต่อการให้บริการ ภาคีเครือข่ายร่วมจัด ส่งเสริม สนับสนุน การจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิตอย่างมีคุณภาพ รวมถึงนาเทคโนโลยี หรือนวตั กรรมทีเ่ ป็นประโยชนม์ าประยุกต์ใชก้ บั การจดั กจิ กรรมการเรียนการสอน ซง่ึ แหลง่ เรยี นรู้ประจาตาบลต้นแบบ แต่ละแห่ง มีรูปแบบการบริหารจัดการด้านการพัฒนาที่แตกต่างกัน เพื่อมุ่งให้ประชาชนในชุมชนได้รับการศึกษา ตลอดชวี ติ ท่สี อดคลอ้ งกับความต้องการของตนเอง กรมส่งเสริมการเรียนรู้ หวังเป็นอย่างยิ่งว่า เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเม่ียม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 จะเป็นประโยชน์ต่อหน่วยงาน/สถานศึกษาในสังกัด ในการนาไปพัฒนา แหลง่ เรียนรปู้ ระจาตาบลของตนเองได้อย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ สอดคล้องกับการสง่ เสริมการปฏิรูป การศึกษาของประเทศ ที่รัฐบาลมุ่งหวังให้ภารกิจของกรมส่งเสริมการเรียนรู้ เป็นกลไกในการสร้างโอกาส การเรียนร้ตู ลอดชวี ิตแก่ประชาชนไดอ้ ย่างแท้จรงิ (นายคมกฤช จันทรข์ จร) รองอธบิ ดกี รมส่งเสรมิ การเรียนรู้ รักษาราชการแทนอธิบดีกรมส่งเสริมการเรียนรู้ มิถุนายน 2566 เอกสารถอดบทเรยี น กศน.ตำบลตน้ แบบ 5 ดี พรเี มีย่ ม ประจำปีงบประมำณ พ.ศ. 2565 | ก

สำรบัญ คำนำ หนา้ สำรบัญ ก สว่ นท่ี 1 บทนำ ข 1 องคป์ ระกอบการพฒั นา 2 กระบวนการประเมินคดั เลือก 5 ขอบเขตการดาเนนิ งาน 7 ส่วนท่ี 2 องค์ประกอบที่ 1 กำรพัฒนำครูให้มสี มรรถนะในกำรจดั กำรเรียน กำรสอนทม่ี ีคณุ ภำพ 8 ในระดับต่ำง ๆ (Good Teacher) ภาคเหนือ 8 ภาคตะวันออกเฉยี งเหนอื 9 ภาคกลาง 10 ภาคตะวนั ออก 11 ภาคใต้ 11 ปจั จัยร่วมสาคญั ที่ทาให้องค์ประกอบสาเรจ็ 12 ปจั จยั ทที่ าใหป้ ระสบความสาเร็จ 13 ปัญหา/อปุ สรรค 13 แนวทางการพฒั นา 13 สว่ นท่ี 3 องค์ประกอบที่ 2 สภำพแวดลอ้ มทำงกำยภำพของ กศน.ตำบล ดึงดูดควำมสนใจและ 14 เอ้อื ต่อกำรเรียนรู้ (Good Place Best Check in) ภาคเหนือ 14 ภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือ 15 ภาคกลาง 16 ภาคตะวนั ออก 17 ภาคใต้ 18 ปัจจัยร่วมสาคัญที่ทาให้องค์ประกอบสาเร็จ 18 ปัจจยั ท่ีทาใหป้ ระสบความสาเร็จ 19 ปัญหา/อุปสรรค 19 แนวทางการพฒั นา 19 เอกสารถอดบทเรยี น กศน.ตำบลตน้ แบบ 5 ดี พรเี มีย่ ม ประจำปีงบประมำณ พ.ศ. 2565 | ข

สำรบัญ (ต่อ) หน้า 20 ส่วนที่ 4 องค์ประกอบท่ี 3 กำรจัดกระบวนกำรเรยี นรู้กำรศึกษำขนั้ พ้ืนฐำน กำรศกึ ษำตอ่ เนอ่ื ง กำรศึกษำตำมอัธยำศยั มคี วำมทนั สมัย มปี ระสิทธภิ ำพในกำรให้บรกิ ำร 20 (Good Activities) 21 ภาคเหนอื 22 ภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนอื 23 ภาคกลาง 24 ภาคตะวันออก 26 ภาคใต้ 26 ปัจจัยรว่ มสาคัญที่ทาให้องค์ประกอบสาเรจ็ 27 ปจั จยั ทที่ าใหป้ ระสบความสาเรจ็ 27 ปญั หา/อปุ สรรค 28 แนวทางการพฒั นา 28 สว่ นท่ี 5 องค์ประกอบที่ 4 ภำคเี ครือขำ่ ย ร่วมจดั ส่งเสริม สนับสนุนกำรจัดกำรเรียนรู้ตลอดชีวิต 29 ได้อยำ่ งมคี ุณภำพ (Good Partnership) 30 ภาคเหนอื 30 ภาคตะวันออกเฉยี งเหนอื 31 ภาคกลาง 31 ภาคตะวนั ออก 32 ภาคใต้ 32 ปัจจยั รว่ มสาคัญทท่ี าให้องค์ประกอบสาเร็จ 32 ปจั จัยทท่ี าให้ประสบความสาเร็จ 33 ปญั หา/อุปสรรค แนวทางการพัฒนา 33 35 สว่ นท่ี 6 องค์ประกอบท่ี 5 มีนวัตกรรมท่ีเปน็ ประโยชนแ์ ละสำมำรถนำไปใช้ไดจ้ ริง 35 (Good Innovation) 36 ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉยี งเหนอื ภาคกลาง ภาคตะวนั ออก เอกสารถอดบทเรยี น กศน.ตำบลตน้ แบบ 5 ดี พรเี มยี่ ม ประจำปีงบประมำณ พ.ศ. 2565 | ค

สำรบัญ (ต่อ) หน้า 37 ภาคใต้ 38 ปจั จัยร่วมสาคัญที่ทาให้องค์ประกอบสาเรจ็ 38 ปจั จยั ที่ทาให้ประสบความสาเรจ็ 39 ปญั หา/อปุ สรรค 39 แนวทางการพฒั นา 40 ส่วนท่ี 7 สรุปและขอ้ เสนอแนะสู่กำรปฏบิ ัติ 40 เป้าหมายของการพัฒนาฯ 40 รูปแบบการขับเคลือ่ นกจิ กรรมฯ 40 ปจั จยั ความสาเร็จ 41 ปัจจยั ความสาเร็จที่ทาให้ได้รับรางวลั กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมย่ี ม 41 ผลงานโดดเดน่ (Best Practice) 42 ปญั หา อุปสรรคท่ีพบ 42 แผนการพฒั นา กศน.ตาบลในอนาคต 43 ขอ้ เสนอแนะ 45 คณะผจู้ ดั ทำ เอกสารถอดบทเรยี น กศน.ตำบลตน้ แบบ 5 ดี พรเี มีย่ ม ประจำปีงบประมำณ พ.ศ. 2565 | ง

ส่วนท่ี 1 บทนำ การศึกษาเป็นเคร่ืองมือสาคัญประการหน่ึง ในการเสริมสร้างทรัพยากรมนุษย์เป็นบุคคลท่ีมีคุณภาพ มีความเจริญงอกงามทั้งด้านร่างกาย ความรู้ ความคิด ทักษะ ทัศนคติ คุณธรรม จริยธรรม ให้ดารงชีวิตอยู่ในสังคม ได้อย่างปกติสุข การพัฒนาศักยภาพกาลังคนของประเทศ ส่งผลให้ประเทศเกิดความเจริญก้าวหน้าในมิติ ดา้ นต่าง ๆ เช่น ด้านเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม การเมืองการปกครอง เป็นต้น ดังน้ัน ศักยภาพและคุณภาพ ของประชากรไทยทุกช่วงวัยยังคงเป็นปัจจัยท้าทายสาคัญต่อการพัฒนาประเทศ เช่น การเข้าถึงระบบการศึกษา ยังไม่ท่ัวถึงและมีคุณภาพเพียงพอ โดยเฉพาะบนพ้ืนท่ีชนบท ห่างไกลหรือทุรกันดาร ซ่ึงกระทรวงศึกษาธิการ ได้กาหนดผลลัพธ์ว่า ให้ผู้เรียนทุกคนเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพอย่างเท่าเทียมในทุกระดับและประเภทการศึกษา สามารถเรียนรู้ได้อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต โดยสถานศึกษาต้องได้รับการยกระดับคุณภาพในการให้บริการ และไดร้ บั โอกาสทางการศึกษาทัง้ ในและนอกระบบ สานักงาน กศน. เป็นหน่วยงานท่ีรับผิดชอบด้านการจัดการศึกษาตลอดชีวิต ท้ังการจัดการศึกษา นอกระบบระดับการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน การจัดการศึกษาต่อเน่ือง และการจัดการศึกษาตามอัธยาศัยท่ีสอดคล้องกับ สภาพบริบทพื้นที่และความต้องการของประชาชน โดยเฉพาะกลุ่มผู้ด้อย พลาด และขาดโอกาสทางการศึกษา อีกทง้ั เป็นหนว่ ยงานเดียวภายใตส้ ังกัดกระทรวงศึกษาธิการ ท่ีมีฐานท่ีตง้ั กระจายอยู่ทุกตาบล/แขวงท่วั ประเทศ โดยมี กศน.ตาบล/แขวง เป็นกลไกในระดับพื้นท่ีที่มีการดาเนินงานสัมผัสกับประชาชนกลุ่มเป้าหมายโดยตรง สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของการจัดต้ัง กศน.ตาบล/แขวง เมื่อปี พ.ศ. 2553 ที่กาหนดให้เป็นศูนย์กลาง การเรียนรู้และจัดกิจกรรม กศน. เพื่อให้ประชาชนได้รับการศึกษาตลอดชีวิตอย่างท่ัวถึงและมีคุณภาพ สร้างและขยายภาคีเครือข่ายในการมีส่วนร่วมจากการจัดกิจกรรม พร้อมส่งเสริม สนับสนุนและเช่ือมโยง การดาเนินงานและจัดกิจกรรมร่วมกับภาคีเครือข่าย จากความสาคัญดังกล่าว จะเห็นได้ว่าการจัดกิจกรรม ด้านการศึกษา กศน.ตาบล/แขวง ถือเป็นรากฐานและฟันเฟืองสาคัญในการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน ในชมุ ชน กิจกรรม กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมี่ยม เริ่มดาเนินการเมื่อปี พ.ศ. 2563 จากนโยบายของ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (นางกนกวรรณ วิลาวัลย์) กศน. สู่ กศน. wow ที่กาหนดให้ มีการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ประจาตาบล ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ต้นแบบที่มีคุณภาพ เป็นประโยชน์ต่อการจัดการศึกษา นอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยท่ีสอดคล้องกับสภาพบริบทพื้นท่ีและความต้องการของชุมชน ตามองค์ประกอบการพัฒนาด้านตา่ ง ๆ ที่สานักงาน กศน. กาหนด โดยนารูปแบบบริหารจัดการมาประยุกตใ์ ช้ ให้เกิดผลเชิงประจักษ์ ประชาชนเกิดการเรียนรู้ตลอดชีวิต ทั้งน้ี ได้กาหนดให้มีการประเมินคัดเลือก กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมี่ยม ระดับต่าง ๆ ได้แก่ ระดับจังหวัด ระดับกลุ่มสานักงาน กศน.จังหวัด ระดับภาค และระดบั ประเทศ ตามลาดบั จากผลการดาเนินงานกิจกรรมดังกล่าว พบว่า ตั้งแต่ปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 จนถึงปัจจุบัน มี กศน.ตาบล/แขวง ท่ีไดร้ ับการพฒั นาเป็น กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมี่ยม กระจายอยู่ท่ัวประเทศแล้วกว่า เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรีเมยี่ ม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 | 1

3,789 แห่ง ทปี่ ระชาชนหรือ กศน.ตาบล/แขวง สามารถเขา้ ไปใช้บริการเรียนรู้หรือศึกษาดงู านได้ ซ่ึงแหล่งเรยี นรู้ ประจาตาบลน้ี จะเปน็ แหลง่ เรยี นรูป้ ระจาตาบลตน้ แบบที่มีคณุ ภาพต่อการจัดการศึกษาใหแ้ ก่ประชาชนในชุมชน มีครู กศน.ตาบลที่มีสมรรถนะต่อการจัดการเรียนการสอน มีสถานท่ีที่เอ้ืออานวยต่อการเรียนรู้ มีกิจกรรมท่ีดี และเป็นประโยชน์ มีภาคีเครอื ขา่ ยร่วมส่งเสรมิ สนับสนุนการทางาน ผนวกกับมกี ารนาเทคโนโลยีหรือนวัตกรรม มาประยุกต์ใช้กบั การปฏบิ ตั ิงานใหม้ ีประสทิ ธภิ าพมากขน้ึ องคป์ ระกอบกำรพฒั นำ กศน.ตำบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมยี่ ม ประจำปงี บประมำณ พ.ศ. 2565 1. ครูมีสมรรถนะในกำรจัดกำรเรียน กำรสอนที่มีคุณภำพในระดับต่ำง ๆ (Good Teacher) เป็นการพัฒนาครู กศน.ตาบล ให้มีสมรรถนะและมีคุณภาพด้านการจัด ส่งเสริมและสนับสนุนกระบวนการ จัดการเรียนการสอน ท้ังการศึกษานอกระบบ การศึกษาต่อเน่ืองและการศึกษาตามอัธยาศัยให้มีประสิทธิภาพ ท้ังน้ี ครู กศน.ตาบล จาเป็นต้องพัฒนาตนเองและเพ่ิมขีดความสามารถในการปฏิบัติงานอย่างส ม่าเสมอ การพัฒนาด้านน้ี ประกอบด้วย 3 ส่วน คือ ด้านวิชาการ ด้านคุณธรรม จริยธรรม รวมถึงด้านความคิดสร้างสรรค์ และความสามารถ รายละเอยี ดดงั น้ี 1.1 ดำ้ นวชิ ำกำร ประกอบด้วย (1) จานวนข้อมลู ในระบบฐานขอ้ มลู เพอ่ื การบริหารจัดการ (DMIS) (2) ระดบั ความสาเร็จของการจัดทาแผนปฏิบัติการ กศน.ตาบล/แขวง (3) จานวนผู้เรยี นของหลักสตู รการศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐาน (4) จานวนความสาเร็จของการดาเนินงานการศกึ ษาขนั้ พ้นื ฐาน (5) ร้อยละของผูจ้ บหลักสตู รการศกึ ษาขนั้ พืน้ ฐาน (6) ร้อยละของผเู้ ขา้ สอบปลายภาค เอกสารถอดบทเรยี น กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรเี ม่ยี ม ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 | 2

(7) รอ้ ยละของจานวนผ้เู รียนทม่ี ีผลสมั ฤทธ์ใิ นวชิ าบังคบั (8) จานวนผเู้ ขา้ รว่ มกจิ กรรมการศกึ ษาต่อเนอื่ ง เมื่อเทียบกับเปา้ หมาย (9) รอ้ ยละของผู้จบหลักสตู รการศกึ ษาตอ่ เนอื่ งทีน่ าความรู้ไปใช้เม่ือเทยี บกับเปา้ หมาย (10) จานวนผ้รู ับบรกิ ารการศึกษาตามอัธยาศัย (11) ความสาเร็จของการจัดโครงการ/กิจกรรมที่จัดในแหล่งเรียนรู้ บ้านหนังสือชุมชน กิจกรรมห้องสมุดชาวตลาด (12) ระดบั ความสาเร็จของครใู นการมสี ่วนรับภาคีเครอื ขา่ ยในชุมชน (13) จานวนงานตามนโยบายเรง่ ด่วนหรอื งานอืน่ ๆ ที่ไดร้ บั มอบหมาย 1.2 ด้ำนคุณธรรม จรยิ ธรรม ประกอบดว้ ย (1) การมีวนิ ยั (2) การปฏบิ ัติตนเป็นแบบอยา่ งทด่ี ี (3) การดารงชวี ิตอยา่ งเหมาะสม (4) ความรักและศรัทธาในวชิ าชีพ (5) ความรับผิดชอบในวิชาชพี 1.3 ด้ำนควำมคดิ สร้ำงสรรค์ และควำมรู้ ควำมสำมำรถ ประกอบด้วย (1) มีทักษะ เทคนิคการจัดการเรียน การสอนท่ีครอบคลุม และเข้าถึงความต้องการ ของผ้เู รียนอยา่ งเป็นระบบและชัดเจน (2) มกี ารจัดทาแผนการจดั การเรียนรู้ (3) มีการออกแบบการจัดการเรียนรู้หรือสื่อการเรียนการสอน ให้มีความหลากหลาย ทันสมัยและนา่ สนใจ (4) มีทกั ษะในการกระตุน้ การเรียนรู้ และพฒั นาตนเองอย่างต่อเนือ่ ง (5) มเี ทคนิคการประชาสัมพันธ์ (6) ความพงึ พอใจของผเู้ รียน/ผู้รับบรกิ าร 2. สภำพแวดล้อมทำงกำยภำพของ กศน.ตำบล ดึงดูดควำมสนใจและเอื้อต่อกำรเรียนรู้ (Good Place Best-Check in) เป็นการพัฒนา กศน.ตาบล/แขวง ให้มีสภาพแวดล้อมและบรรยากาศที่ปลอดภัย สามารถดึงดูดใจและเอ้ือต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ตลอดชีวิตให้ผู้รับบริการ ท้ังน้ี ครู กศน.ตาบล จาเป็นต้องพัฒนาสภาพแวดล้อมให้สะอาด ร่มร่ืน มีเอกลักษณ์ท่ีสะท้อนถึงความเป็นอัตลักษณ์ตามบริบท ของชุมชน มีการแสดงข้อมูลสารสนเทศต่าง ๆ เป็นตน้ โดยพิจารณาตามหลักเกณฑ์ท่สี านักงาน กศน. กาหนด ดงั นี้ 2.1 สภาพอาคารอยูใ่ นสถานท่ีม่นั คง มีความเป็นสดั สว่ นและปลอดภยั 2.2 มีการจัดสภาพแวดล้อม โดยยึดหลัก 5 ส (สะสาง สะดวก สะอาด สุขลักษณะ สร้างนิสัยและ สะดดุ ตา) เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเม่ยี ม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 | 3

2.3 ผู้ใช้บริการ เกิดความรู้สึกเป็นมิตร สะอาดตา ปลอดภัย มีชีวิตชีวา และมีความสุข ในการ เข้าใช้บรกิ าร 2.4 มกี ารแสดงขอ้ มูลสารสนเทศตามบริบทของ กศน.ตาบล/แขวง ท่เี ปน็ ปัจจุบัน 2.5 มีเอกลกั ษณ/์ อัตลกั ษณ์ ของตาบลตามบรบิ ทพ้นื ที่ 2.6 มสี ง่ิ อานวยความสะดวกที่หลากหลายท่ีเอ้ือต่อการเรยี นรู้ เชน่ โต๊ะ เก้าอ้ี คอมพวิ เตอร์ เป็นต้น 2.7 เป็นสถานท่ีที่ใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีในการเรียนรู้ของผู้ใช้บริการ ได้แก่ Internet Wifi สอ่ื การเรยี นรอู้ อนไลน์ เป็นต้น 2.8 เปน็ จุดเชค็ อิน (check in) ท่สี ่งผลต่อการเรยี นร้ขู องผู้เขา้ ใชบ้ ริการ 2.9 มีการจัดทารหัสคิวอาร์โคด้ (QR Code) เพ่ือใช้ในการศึกษาเรียนรู้ขอ้ มูลตา่ ง ๆ 3. กิจกรรมกำรเรียน กำรศึกษำข้ันพื้นฐำน หรือกำรศึกษำต่อเนื่อง หรือกำรศึกษำตำมอัธยำศัย มีควำมทันสมัย มีประสิทธิภำพในกำรให้บริกำร (Good Activities) ครู กศน.ตาบล จาเป็นต้องมีการจัดส่งเสริม และสนับสนุนการพัฒนากจิ กรรมการเรียนรทู้ ีเ่ กี่ยวข้องกับการจัดการศกึ ษาตลอดชวี ติ ประกอบดว้ ย การศึกษา นอกระบบระดับการศึกษาขัน้ พ้นื ฐาน การศึกษาต่อเน่ืองและการศกึ ษาตามอัธยาศัยภายในแหล่งเรยี นรปู้ ระจาตาบล ของตนเอง ใหป้ ระสบผลสาเร็จและมีประสิทธภิ าพ โดยพิจารณาตามหลักเกณฑท์ ่สี านักงาน กศน. กาหนด ดงั นี้ 3.1 มีการจัดกิจกรรมการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน หรือการศึกษาต่อเน่ือง หรอื การศึกษาตามอธั ยาศัย มีผลเชงิ ประจักษ์ โดดเด่น และมกี ารปฏิบตั ิท่ดี ี รวมท้ังมีการจดั กิจกรรมการเรียนรู้ ทใ่ี ชร้ ะบบออนไลน์ 3.2 มกี ารบูรณาการนาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งมาใชใ้ นการจดั กิจกรรมการเรยี นรู้ 3.3 มีการออกแบบ และจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ท่ีสอดคล้องกับสภาพปัญหาของชุมชนและ ความต้องการของกลุ่มเป้าหมายอย่างครอบคลุมและเป็นระบบ โดยคานึงถึง ต้นน้า (Upstream) กลางน้า (Midstream) ปลายน้า (Downstream) 3.4 มีการใชเ้ ทคโนโลยที ่ีเหมาะสมกับบริบทของผู้เรียน/ผู้รับบริการในแต่ละกิจกรรม แต่ละพ้ืนที่ จัดกระบวนการเรียนรู้ที่หลากหลาย 4. ภำคีเครือข่ำย ร่วมจัด ส่งเสริม สนับสนุนกำรจัดกำรเรียนรู้ตลอดชีวิตได้อย่ำงมีคุณภำพ (Good Partnership) ครู กศน.ตาบล จาเป็นต้องร่วมจัด ส่งเสริม สนับสนุนและให้ความสาคัญเก่ียวกับ ภาคีเครือข่ายต่าง ๆ รวมถึงภาคประชาสังคมในพื้นที่ชุมชนให้มีประสิทธิภาพ เนื่องจาก กศน.ตาบล/แขวง เป็นหน่วยท่ีเข้าถึงและใกล้ชิดกับประชาชนในพื้นท่ีระดับตาบลมากที่สุด อีกทั้งกาหนดให้ภาคีเครือข่าย เข้ามามีส่วนร่วมด้านการจัดการศึกษา ใช้ต้นทุนทางสังคมชุมชนที่มีอยู่มาใช้ให้เกิดประโยชน์ โดยพิจารณา ตามหลักเกณฑท์ สี่ านักงาน กศน.กาหนด ดงั น้ี 4.1 มีทาเนยี บภมู ปิ ัญญาทอ้ งถน่ิ แหลง่ เรียนรแู้ ละภาคเี ครอื ขา่ ยในระดบั พ้นื ท่ที ี่เป็นปจั จุบัน 4.2 มภี าคีเครอื ข่ายในระดบั พน้ื ท่ี รว่ มวางแผนการจัดการเรยี นรู้ตลอดชวี ติ 4.3 มภี าคีเครอื ข่ายในระดับพ้ืนที่ รว่ มจัดการเรยี นรตู้ ลอดชวี ิต 4.4 มีภาคีเครอื ขา่ ยในระดบั พื้นที่ ร่วมนิเทศ ประเมินผลการเรยี นร้ตู ลอดชีวติ เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรีเมีย่ ม ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 | 4

4.5 มภี าคีเครือขา่ ยในระดบั พื้นท่ี ร่วมรับประโยชน์การจัดการเรยี นรตู้ ลอดชวี ติ 4.6 มีอาสาสมัคร กศน.ตาบล อาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน หรืออาสาสมัครรูปแบบอื่น ๆ ท่ีส่งเสริม สนับสนนุ การจัดการเรยี นรู้ตลอดชีวิตได้อย่างทว่ั ถงึ และมีคุณภาพ 4.7 มีการจัดทาบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ร่วมกับหน่วยงานภาครัฐและเอกชน ในการจดั กจิ กรรมการเรียนรู้ตลอดชวี ติ 5. มีนวัตกรรมที่เป็นประโยชน์และสำมำรถนำไปใช้ไดจ้ ริง (Good Innovation) ครู กศน.ตาบล จาเป็นต้องมกี ารนาเทคโนโลยีสารสนเทศ หรอื นวัตกรรมมาใช้ในการจดั ส่งเสรมิ และสนับสนนุ การจดั การเรียนการสอน หรือกิจกรรมต่าง ๆ ท่ีต้องขับเคลื่อนใน กศน.ตาบล/แขวง ให้มีประสิทธิภาพ โดยพิจารณาตามหลักเกณฑ์ ทีส่ านกั งาน กศน.กาหนด ดงั นี้ 5.1 มีการนาเทคโนโลยี หรือนวัตกรรมมาประยุกต์ใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน เพือ่ ให้ชมุ ชนเกดิ การเรียนรตู้ ลอดชวี ติ 5.2 มีการทดลอง พัฒนาโดยใช้กระบวนการปฏิบัติที่ดี เพื่อการสร้างนวัตกรรมการเรียนรู้ นวัตกรรมอาชีพ หรือนวัตกรรมอื่น ๆ ท่ีสอดคล้องกับบริบทของชุมชนนั้น ๆ อีกท้ังประชาชนสามารถพัฒนาตนเอง ไดพ้ ฒั นาชมุ ชนไดอ้ ย่างยง่ั ยืน 5.3 มีการนวัตกรรมทเ่ี กดิ จากการทดลอง การพฒั นามาใช้หรือเผยแพรผ่ ่านชอ่ งทางตา่ ง ๆ 5.4 มกี ารประเมินผลการนานวตั กรรมไปใช้ 5.5 มีแนวทางการพัฒนาหรือต่อยอด เทคโนโลยี หรือนวัตกรรมท่ีใช้ในการเรียนรู้ท่ีสอดคล้องกับ บรบิ ทของชุมชน กระบวนกำรประเมินคดั เลอื ก กศน.ตำบลตน้ แบบ 5 ดี พรเี มี่ยม สานักงาน กศน. ได้กาหนดให้มีการประเมินคัดเลือก กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเม่ียม เพ่ือเป็น การกระตุ้นให้บุคลากรในสังกัด เกิดการแลกเปล่ียนเรียนรู้ถึงกระบวนการพัฒนา กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเม่ียม ต้ังแต่ต้นน้า กลางน้าและปลายน้า ได้แก่ ต้นทุนเดิมหรือสภาพแวดล้อมเดิมที่มีอยู่ รูปแบบการดาเนินการ เทคนิคหรือกลยุทธ์การพัฒนา จนถึงผลลัพธ์ท่ีเกิดขึ้นจากการพัฒนา ซ่ึงมีรายละเอียดข้ันตอนการประเมินคัดเลือก กจิ กรรม ดงั น้ี 1. สานักงาน กศน. กาหนดและแจ้งแนวทางการดาเนินงาน พร้อมหลักเกณฑ์ตัวช้ีวัด กศน.ตาบล ต้นแบบ 5 ดี พรีเม่ียม ส่งให้สานักงาน กศน.จังหวัดทุกแห่ง/กทม. และสถาบัน กศน.ภาคทุกแห่งทราบ เพอ่ื นาไปใชใ้ นการวางแผนและขับเคลอื่ นกจิ กรรมดงั กลา่ วภายในพน้ื ที่ของตนเองไดส้ าเรจ็ 2. สานักงาน กศน.จังหวัดทุกแห่ง/กทม. แจ้งแนวทางการดาเนินงาน รวมถึงหลักเกณฑแ์ ละตัวช้ีวัด กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมย่ี ม ให้สถานศึกษาในสังกดั ทราบ พรอ้ มช้ีแจงรายละเอียดการขับเคลื่อนกจิ กรรม ใหแ้ ก่ผู้บริหารและเจ้าหนา้ ทีร่ ะดับอาเภอหรือตาบล เพื่อสร้างการรับร้ทู ี่ตรงกนั 3. สถานศึกษาในสังกัดทุกแห่ง แจ้งแนวทางการดาเนินงาน รวมถึงหลักเกณฑ์และตัวช้ีวัด กศน.ตาบล ต้นแบบ 5 ดี พรีเม่ียม ให้ กศน.ตาบล/แขวงทุกแห่งทราบ พร้อมร่วมวางแผนและคัดเลือก กศน.ตาบลต้นแบบฯ เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมีย่ ม ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 | 5

ท่ีมีศักยภาพในการพัฒนาระดับอาเภอ มอบหมายให้ กศน.ตาบล/แขวงนั้น พัฒนาและปรับปรุงแหล่งเรียนรู้ ของตนเอง ตามหลกั เกณฑ์ท่สี านกั งาน กศน.กาหนด 4. สานักงาน กศน.จังหวัดทุกแห่ง/กทม. ประเมินคัดเลือก กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเม่ียม ตามหลักเกณฑ์ท่ีสานักงาน กศน.กาหนด โดยใช้รูปแบบการประเมินเชิงประจักษ์ พร้อมส่งผลการประเมิน คัดเลือกไปยังประธานกลุ่มสานักงาน กศน.จังหวัดทราบ เพื่อดาเนินการประเมินคัดเลือกในระดับสูงต่อไป สาหรบั คณะกรรมการประเมินคดั เลอื กกจิ กรรมดังกล่าว ระดับจงั หวัด ประกอบดว้ ย 4.1 ผ้อู านวยการสานกั งาน กศน.จงั หวดั /กทม ประธาน 4.2 รองผอู้ านวยการสานกั งาน กศน.จังหวดั /กทม. รองประธาน 4.3 ขา้ ราชการ 38 ค.(2) หรือศกึ ษานเิ ทศก์ จานวน 1 คน กรรมการ 4.4 ผรู้ บั ผิดชอบงาน กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมย่ี ม ระดับจังหวดั กรรมการและเลขานกุ าร 5. ประธานกลุ่มสานักงาน กศน.จังหวัดทุกแห่ง ประเมินคัดเลือก กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเม่ียม ระดับกลุ่มสานักงาน กศน.จังหวัด ตามหลักเกณฑ์ที่สานักงาน กศน.กาหนด โดยใช้รูปแบบการประเมิน เชิงประจักษ์ พร้อมส่งผลการประเมินคัดเลือกไปยังสถาบัน กศน.ภาคในพื้นท่ีสังกัดตนเอง เพื่อดาเนินการ ประเมินคัดเลือกในระดับสูงต่อไป สาหรับคณะกรรมการประเมินคัดเลือกกิจกรรมดังกล่าว ระดับกลุ่ม สานกั งาน กศน.จังหวดั ประกอบด้วย 5.1 ประธานกลุ่มสานักงาน กศน.จงั หวัด/กทม ประธาน 5.2 ผอู้ านวยการสานักงาน กศน.จงั หวดั /กทม. กรรมการ ในกลุ่มสานกั งาน กศน.จังหวัด 5.3 ศกึ ษานิเทศก์ จานวน 2 คน กรรมการ 5.4 ผู้รับผิดชอบงาน กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรเี มี่ยม กรรมการและเลขานกุ าร ของสานกั งาน กศน.จงั หวดั ทเ่ี ป็นประธานกล่มุ สานกั งาน กศน.จังหวัด 6. สถาบัน กศน.ภาคทุกแห่ง ประเมินคัดเลือก กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเม่ียม ระดับภาค ตามหลักเกณฑ์ท่ีสานักงาน กศน.กาหนด โดยใช้รูปแบบการประเมินเชิงประจักษ์ พร้อมส่งผลการประเมิน คัดเลือกไปยังสานักงาน กศน. เพื่อดาเนินการประเมินคัดเลือกในระดับประเทศต่อไป สาหรับคณะกรรมการ ประเมนิ คดั เลอื กกิจกรรมดังกล่าว ระดบั ภาค ประกอบดว้ ย 6.1 ผู้อานวยการสถาบนั กศน.ภาค ประธาน 6.2 ประธานกลมุ่ สานกั งาน กศน.จงั หวัด/กทม. ทุกคน กรรมการ 6.3 ศกึ ษานเิ ทศก์ จานวน 2 คน กรรมการ 6.4 ผ้รู ับผดิ ชอบงาน กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรีเมี่ยม กรรมการและเลขานกุ าร ของสถาบนั กศน.ภาค 7. สานักงาน กศน. ประเมินคัดเลือก กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเม่ียม ระดับประเทศ ตามหลักเกณฑ์ ที่สานักงาน กศน. กาหนด โดยใช้รูปแบบการประเมินเชิงประจักษ์ จาก กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมี่ยม เอกสารถอดบทเรยี น กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรีเมีย่ ม ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 | 6

ระดับภาคทุกแห่ง พร้อมสรุปผล จัดทาและแจ้งประกาศการคัดเลือกกิจกรรมดังกล่าว ให้สานักงาน กศน.จังหวัด ทุกแหง่ /กทม. และสถาบัน กศน.ภาคทุกแห่งทราบ 8. สานักงาน กศน. มอบโล่รางวัลและเกียรติบัตร แก่ กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรเี มี่ยม ระดับประเทศ และมอบเกียรติบัตรให้แก่ กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมี่ยม ระดับจังหวัดทุกแห่ง เพื่อเป็นขวัญและกาลังใจ แก่ครู กศน.ตาบล ขอบเขตกำรดำเนนิ งำน เอกสารถอดบทเรยี น กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมยี่ ม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ได้กาหนด ขอบเขตการดาเนินงาน โดยนา กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเม่ียม พลัส ระดับประเทศ เป็นกลุ่มเป้าหมาย ในการถอดบทเรยี นครง้ั น้ี ประกอบด้วย 1. กศน.ตาบลหนองน้าใส อาเภอภาชี จงั หวัดพระนครศรอี ยธุ ยา 2. กศน.ตาบลปงแสนทอง อาเภอเมืองลาปาง จังหวัดลาปาง 3. กศน.ตาบลเมอื งเดช อาเภอเดชอุดม จงั หวดั อบุ ลราชธานี 4. กศน.ตาบลทับมา อาเภอเมอื งระยอง จงั หวัดระยอง 5. กศน.ตาบลปลายพระยา อาเภอปลายพระยา จังหวัดกระบ่ี สาหรับกิจกรรม กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเม่ียม กาหนดให้มีการถอดบทเรียนความสาเร็จ ของกิจกรรมดังกล่าว โดยมีวัตถุประสงค์เพ่ือใช้เป็นกรอบแนวทางสาหรับ กศน.ตาบล/แขวงในสังกัด ได้นาแนวคิดการพัฒนา ไปปรบั ประยุกต์ใช้กับพื้นท่ีของตนเองได้อย่างมีประสิทธภิ าพ มีแนวทางให้เป็นต้นแบบ ในการยกระดับแหล่งเรียนรู้ด้านการจดั การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย อันส่งผลให้ประชาชน ในชมุ ชนไดร้ ับการศึกษาตลอดชวี ติ อย่างทวั่ ถึงและมีคณุ ภาพ เอกสารถอดบทเรยี น กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรีเมีย่ ม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 | 7

สว่ นท่ี 2 องคป์ ระกอบท่ี 1 กำรพัฒนำครใู ห้มสี มรรถนะในกำรจัดกำรเรียน กำรสอนที่มคี ณุ ภำพในระดับต่ำง ๆ (Good Teacher) การพัฒนาครูให้มีสมรรถนะในการจัดการเรียน การสอนท่ีมีคณุ ภาพในระดับต่าง ๆ ทัง้ ในด้านวชิ าการ ด้านคุณธรรม จริยธรรม และด้านความคิดสร้างสรรค์ ครู กศน.ตาบล จาเป็นต้องมีการพัฒนาตนเอง ให้เป็นบุคคลที่มีองค์ความรู้ ความเข้าใจเก่ียวกับสาระเน้ือหาวิชาการอย่างสม่าเสมอ รวมถึงต้องอาศัย กลยุทธ์ เทคนิคและประสบการณเ์ ฉพาะด้านเปน็ สว่ นช่วยในการจัดกิจกรรมให้เกดิ ความสนกุ กระตุ้นให้ผเู้ รยี น เกดิ ความรูส้ กึ อยากเรยี น ซง่ึ กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรเี ม่ียม ไดด้ าเนนิ การในองค์ประกอบน้ี ดงั น้ี ภำคเหนือ ในการจัดการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน ได้มีการจัดทาตารางแผนปฏิบัติงาน ปฏิทินการทางาน และปฏิบตั ิงานตามแผนให้แล้วเสร็จเปน็ ปจั จบุ ันอยู่เสมอ นอกจากนี้ยงั มกี ารกาหนดหมูบ่ ้าน เป้าหมาย เพ่ือเจาะหานักศึกษาและทาข้อตกลงกับนักศึกษาที่สมัครเรียน โดยกาหนดเป้าหมายการเรียน ร่วมกันว่า คนในชมุ ชนต้องจบการศกึ ษาระดับมธั ยมศกึ ษาตอนปลายครบทุกคนทส่ี มคั รเรียน มีการจัดการเรียน การสอนโดยใช้ส่ือการสอนท่ีหลากหลาย เช่น ห้องเรียนออนไลน์ google classroom ออกแบบสื่อการเรียน การสอนร่วมกับนักศึกษา ให้นักศึกษาสร้างส่ือการสอนด้วยตนเอง เช่น การวาดภาพสื่อต้านยาเสพติด สามารถนาไปใช้ในการรณรงค์ต่อต้านยาเสพติดในชุมชนร่วมกับภาคีเครือข่าย ใช้ต้นแบบหรือตัวอย่างที่ดี เป็นตัวเสริมแรงให้แก่นักศึกษา เพื่อให้เกิดการกระตุ้นความอยากรู้อยากเรียนในตัวผู้เรียน มีการจัดการเรียน การสอนแบบ Active Learning โดยให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในกิจกรรมการเรียนรู้ ด้วยการจาลองเหตุการณ์ หรือแสดงละคร เน้นผู้เรียนเป็นสาคญั ฝึกให้ผู้เรียนกล้าแสดงออก เน้นการปฏิบัติใช้หลักการ เพ่ือนช่วยเพื่อน กลุ่มช่วยกล่มุ ในการผลักดันให้นกั ศึกษาจบตามเกณฑ์ทกี่ าหนด การจัดการศึกษาต่อเนื่อง ได้ใช้ภมู ปิ ัญญาทอ้ งถ่ิน ช่วยจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน สร้างงานสร้างอาชีพ สร้างช่องทางการจาหน่ายผลิตภัณฑ์ที่มาจากชุมชนและ กลุ่มอาชีพที่ กศน. เข้าไปส่งเสริม โดยการร่วมกันจัดต้ัง ตลาดนัดสีเขียว ทกุ วันพุธ บรเิ วณ กศน.ตาบล การจัดการศึกษาตามอัธยาศัย ได้จัดกิจกรรม บรรณสัญจรรับบริจาคหนังสอื เพ่ือนาไปใช้ในการจัดกิจกรรม ส่งเสริมการอ่าน มีการใช้ “รถอ่านฉัน” ท่ีเป็นรถมอเตอร์ไซค์ ที่ได้รับการสนับสนุนจากผู้ว่าราชการจังหวัดลาปาง ปรับแต่งให้มีหลังคา มีที่ใส่หนังสือ อุปกรณ์ ส่ือส่งเสริม เอกสารถอดบทเรยี น กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรเี มย่ี ม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 | 8

การอ่าน เคลื่อนที่ไปตามตลาด หมู่บ้าน และชุมชนเป้าหมาย นอกจากน้ียังมีห้องสมุดขนาดเล็ก เปิดบริการ ทกุ วนั ใน กศน.ตาบล เพอื่ ใหป้ ระชาชนได้ใช้คน้ ควา้ หาความรู้ ด้านการพัฒนาสมรรถนะในการทางาน ครู กศน.ตาบล เป็นผู้ยึดมั่นการทางานด้วยความถูกต้อง ปฏิบัติตามกฎระเบียบ มีวินัยในตนเอง พัฒนาตนเองอย่างต่อเน่ือง มีความคิดสร้างสรรค์ สามารถออกแบบสื่อ การเรียนการสอนที่ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ให้กับผู้เรียน ได้แก่ การให้ผู้เรียนวาดภาพตามความคิดของตนเอง เพื่อสะทอ้ นความรู้ความคดิ และสอื่ ใหเ้ ห็นถึงความคิดที่เปน็ รปู ธรรม ภำคตะวันออกเฉยี งเหนือ ในการจัดการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาข้ันพื้นฐาน ได้มีการจัดทาแผนปฏิบัติการประจาปี วางแผนการปฏิบัติงานเป็นรายเดือน รายสัปดาห์ ตลอดจนจัดทาแผนบูรณาการในการวางแผนการจัดการเรียน การสอน การรับสมัครนักศึกษา จัดทาข้อมูลรายบุคคลของผู้เรียน มีไลน์ส่วนตัวและไลน์กลุ่ม ให้กรอก เบอร์โทรศัพท์อย่างน้อย 2 เบอร์ เพ่ือสามารถติดต่อได้สะดวก การจัดการเรียนการสอนเน้นผู้เรียนเป็นสาคัญ เน้นการศึกษาเรียนรู้ด้วยตนเอง สร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้เรียนและเข้าถึงผู้เรียนให้มากท่ีสุด เพ่ือดึงผู้เรียน ให้เข้าร่วมกิจกรรมการเรียนการสอนและการเข้าสอบ ส่ือที่ใชใ้ นการเรียนการสอน เน้นรวบรวมส่ือใบงานไวเ้ ป็นเล่ม ในแต่ละรายวิชา เพื่อให้นักศึกษาได้รวบรวมใบงานไว้เป็นท่ีเดียวกัน ไม่กระจัดกระจาย ให้จัดทารายงาน ส่งทกุ รายวิชาบังคบั สามารถทบทวนความรู้จากใบงานได้ตลอดเวลา ท้ังนี้ ใบงานสามารถใช้ได้ทุก กศน.ตาบล ท่ีสังกัด กศน.อาเภอเดชอุดม นอกจากน้ียังมีการควบคุม ติดตามและช่วยเหลือนักศึกษาต้ังแต่สมัครเรียน จนจบการศึกษา จัดให้มีการสอนเสริมให้แก่นักศึกษา โดยใช้ระบบเพ่ือนช่วยเพ่ือน จากผู้เรียนเทียบโอน เป็นครูผู้สอน การจัดการศึกษาต่อเน่ือง จัดการเรียนการสอนอาชีพ เลี้ยงไส้เดือน การทาปุ๋ยมูลไส้เดือนและ น้าหมักมูลไสเ้ ดอื น ตัง้ ศนู ย์เรยี นรเู้ กษตรอนิ ทรยี ์ เผยแพรป่ ระชาสมั พนั ธผ์ า่ นเพจเฟซบกุ๊ การจัดการศึกษาตามอธั ยาศยั เน้นใหค้ วามสาคญั กับอาสาสมคั ร กศน. ในการช่วยขบั เคล่ือนกจิ กรรม การศึกษาตามอธั ยาศัย โดยให้อาสาสมัครนาวารสาร หนงั สือทีน่ า่ สนใจ ใส่กระเป๋าไปจัดกิจกรรมตามตลาด หมูบ่ ้าน ชมุ ชนเป้าหมาย ด้านการพัฒนาสมรรถนะในการทางาน มีความคิดเชิงบวก ยืดหยุ่น เอื้อเฟ้ือ ติดตามดูแลช่วยเหลือ ใหน้ ักศึกษาจบการศึกษาตามท่ีกาหนด มคี วามคิดริเริม่ สร้างสรรค์ ใชค้ วามรูใ้ นเรื่องช่างมาพฒั นาอาคารสถานที่ พฒั นาส่อื การสอน และออกแบบการจัดกจิ กรรมการเรียนรูท้ ่ีเหมาะสมกบั ผู้เรียนในแต่ละช่วงวัย เอกสารถอดบทเรยี น กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรีเมีย่ ม ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 | 9

ภำคกลำง ในการจัดการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาข้ันพื้นฐาน ครูมีการวางแผนการทางานอย่างเป็นระบบ ได้แก่ มีการจัดทาแผนปฏิบัติการประจาปี แผนการ พบกลุ่มรายสัปดาห์ ปฏิทินการพบกลุ่ม จัดทาปฏิทิน การทางานเป็นรายวัน เน้นการทางานให้เสร็จ มีเทคนิค การจัดกิจกรรม โดยการแบ่งกลุ่มนักศึกษาออกเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มเปราะบาง ประกอบด้วย กลุ่มไม่มีรายได้ กลุ่มไม่มีรถ กลุ่มมีปัญหาทางครอบครัว และกลมุ่ ปกติ ซ่ึงครู กศน.ตาบลจะดูแลในส่วนของกลุ่มเปราะบาง โดยการดูแลช่วยเหลือผู้เรียนเป็นรายคน จัดทาข้อตกลงรว่ มกับผู้เรียนในการวางแผนการจบการศกึ ษา ภายใน 4 ภาคเรียน จัดกิจกรรมแบบพบกลุ่มร้อยละ 100 เพ่ือติดตามงานและสร้างปฏิสัมพันธ์ระหว่าง ครู นักศึกษา และประชาชนในชุมชน มีการจัดทาเล่ม “รักการอ่าน” ให้แก่นักศึกษาเป็นรายบุคคล มีการใช้หลักการเสริมแรง เข้ามามีส่วนช่วยในการกระตุ้นความอยากรู้ อยากเรียนของนักศึกษา ส่งผลให้นักศึกษามีผลสัมฤทธ์ิ ทางการเรียนเพิ่มข้ึน ใช้สื่อออนไลน์ของสานักงาน กศน.จังหวัด ร่วมกับสื่อการสอนท่ีครู กศน.ตาบลและ นักศึกษาจัดทาข้ึนเอง ใช้กระบวนการติดตาม ช่วยเหลือผู้เรียนทุกคน ส่งผลให้มีผู้เข้าสอบร้อยละ 100 จัดทาวิจัยรายบุคคล เพ่ือใช้ในการติดตาม พัฒนา และควบคุมนักศึกษาของตนเองให้ดาเนินการกิจกรรม ตามเกณฑจ์ บทส่ี านักงาน กศน. กาหนด การจดั การศึกษาต่อเน่ือง มกี ารนาศักยภาพของชุมชน เช่น แหล่งเรียนรู้ ภูมิปัญญาทอ้ งถิน่ มาเป็นสื่อ ในการจัดกระบวนการเรียนรู้ วิเคราะห์สภาพปัญหา ความต้องการและวัตถุดิบมาใช้ในการออกแบบ การจัดการศึกษาการเรยี นรู้ทส่ี อดคลอ้ งกัน การจัดการศึกษาตามอัธยาศัย มีการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านด้วยกิจกรรม “ศูนย์ฝึกมีชีวิต” ผู้มารับบริการ ได้อ่านในเร่ืองการประกอบอาชีพที่น่าสนใจ แล้วสามารถนาความรู้ไปประกอบอาชีพได้ เขา้ ใจถงึ ข้ันตอน กระบวนการ ในการทาส่งิ ต่าง ๆ พรอ้ มทัง้ ลงมอื ปฏบิ ตั ิจริง ด้านการพัฒนาสมรรถนะในการทางาน ความมีวินัยในตนเอง นากระบวนการลูกเสือมาปรับใช้ ในการดาเนินชีวิตและการปฏิบัติงาน อบรมส่ังสอนนักศึกษา เป็นแบบอยา่ งที่ดีให้กับนักศึกษา มีความคิดริเร่ิม สร้างสรรค์ นาทรัพยากรในพื้นที่มาใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อการจัดกิจกรรม เช่น การนาผักตบชวามาแปรรูป เปน็ ผลติ ภัณฑ์จนได้รบั การยอมรบั จากหน่วยงานตา่ ง ๆ ทง้ั ภายในและภายนอก เอกสารถอดบทเรยี น กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรเี มีย่ ม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 | 10

ภำคตะวนั ออก ในการจัดการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน มีการคัดกรองสัมภาษณ์และประเมินความรู้ พื้นฐาน โดยวิธีการพูดคุยเบ้ืองต้นกับนักศึกษาก่อนสมัครเรียน เพ่ือวางแผนการจัดการเรียนรู้เป็นรายบุคคล โดยครู กศน.ตาบล จะใช้ข้อมูลท่ีไดม้ าออกแบบการจัดการเรียน การสอนให้ตรงตามความสามารถของนักศึกษา ขณะเดียวกันยังมีการกาหนดข้อตกลงร่วมกับผู้เรียนเก่ียวกับ วิธีการเรียน การเข้าร่วมกิจกรรมพบกลุ่มซ่ึงกาหนดว่าต้องได้ ร้อยละ 75 กรณีจาเป็นสามารถลาได้เป็นการส่วนตัวพิจารณา ตามเหตุผล และให้รับงานไปปฏิบัติ จัดกลุ่มนักศึกษา เพื่อดูแล ช่วยเหลือซ่ึงกันและกัน เช่น การติดตามงาน การจัดทาข้อมูล ติวสอนเสริมในรายวิชาที่ตนเองถนัด ใช้ปฏิทินและตารางเรียน ของ กศน.อาเภอในการปฏิบัติงาน เปิดสอนพิเศษให้แก่นักศึกษา โดยใช้ครูที่มีความรู้และประสบการณ์มาจัดการเรียนการสอน ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากภายในวัดเขาโบสถ์ ซึ่งเป็นสถานศึกษาสังกัด สพฐ. มีการกาหนดแผนออกเยี่ยมบ้านของนักศึกษา โดยกาหนดอย่างน้อยร้อยละ 40 ของนักศึกษาทั้งหมด ใช้กลยุทธ์ เพ่ือนช่วยเพอื่ น พ่ีดูแลนอ้ ง สร้างความปรองดองและสามัคคีกันใน กศน.ตาบล ใหก้ ารช่วยเหลอื ซง่ึ กนั และกนั ไมท่ ้งิ ใครไว้ขา้ งหลัง การจัดการศึกษาต่อเน่ือง ใช้ระบบ C-smart เป็นเครื่องมอื ในการขบั เคลือ่ นและรายงานผลการจัดกิจกรรม และนาเทคโนโลยีมาประยุกต์กับการจัดการเรียนการสอนในช่วงโควิด มีการติดตามผู้จบการศึกษาต่อเนื่อง ด้วยการพบปะพดู คุยหรือสอื่ ออนไลน์ รวมถงึ เชิญมาเป็นวิทยากร ด้านการพัฒนาสมรรถนะในการทางาน เป็นผู้มีวินัย คุณธรรมและความเสียสละ โดยเสียสละทั้งแรงกาย และเงินเพ่ือใช้ในการจัดกิจกรรม ให้เกิดผลดีต่อผู้เรียน ผู้รับบริการ ทางานด้วยความมุ่งม่ัน ทุ่มเททางาน โดยไม่หวงั สิ่งตอบแทน ในดา้ นความคดิ สร้างสรรค์ ออกแบบตกแต่ง กศน.ตาบลให้มีความสวยงาม มีความคิดเชิงบวก มองข้ามอปุ สรรคปัญหาทั้งปวงด้วยการลงมอื ทา ภำคใต้ ในการจัดการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน มีการคัดกรองนักศึกษาโดยการทดสอบ คัดนักศึกษากลุ่มเก่ง กลุ่มกลาง และกลุ่มอ่อน ในส่วนของนักศึกษากลุ่มเก่ง มีการวางแผนพัฒนา ผลักดัน เข้าสู่การประกวดการเข้ารับรางวัลระดับต่าง ๆ มีการเพิ่มผลสัมฤทธ์ิของผู้เรียนโดยเปิดติวเข้มก่อนสอบ 2 สัปดาห์ จัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนเน้นวิชาการ ให้นักศึกษาท่ีเรียนเก่งเป็นต้นแบบสาหรับคนท่ีเรียนไม่เก่ง ใช้ระบบ เพอื่ นช่วยเพ่อื น มีการติดตาม ดูแลและชว่ ยเหลือผูเ้ รียน โดยเยยี่ มบา้ นนอกเวลาเรียน เอกสารถอดบทเรยี น กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรเี มยี่ ม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 | 11

การจัดการศกึ ษาต่อเน่อื ง มกี ารพัฒนาเวบ็ ไซต์ “ปลายพระยาโมเดล” อัพเดตข้อมูลให้มีความทันสมัย ตลอดเวลา และมีข้อมูลท่ีเป็นประโยชน์ต่อนักศึกษา และประชาชน มีเพจร้านค้า มีสินค้าขายดี ได้แก่ เคยเจ้ียน (กะปิทอด) น้าดื่มปลายพระยา กระเป๋าผ้า 5 ดี พรีเม่ียม เจลล้างมือ เสื้อ 5 ดี พรีเมี่ยม พลัส และสินค้าของกลุ่มอาชีพมาขายในช่องทางออนไลน์ สร้างรายได้ให้กับกลุ่มอาชีพ สร้างช่องทางการจาหน่ายสินค้า ของกลุ่มอาชีพ โดยสร้างเพจการค้า ต๊ิกต็อก (tiktok) โดยคณะกรรมการสถานศึกษา ซ่ึงเป็นผู้นาชุมชน ผู้มีชื่อเสียง ในท้องถ่นิ และมีผูต้ ิดตามในสื่อออนไลนเ์ ป็นจานวนมาก เข้ามาชว่ ยในการประชาสมั พันธ์ขบั เคล่ือนเพจร้านคา้ ด้านการพัฒนาสมรรถนะในการทางาน เป็นผู้มีวินัยในตนเอง มุ่งมั่นพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง จนได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง ได้รับรางวัลความสาเร็จทั้งหน่วยงานของ กศน. และหน่วยงานภาคีเครือข่าย วางแผนการทางานอย่างเป็นระบบ มุ่งม่ันทางานตามแผนงานที่วางไว้จนประสบความสาเร็จ มีความคิดสร้างสรรค์ ในการออกแบบผลิตภัณฑ์ ออกแบบเว็บไซด์ เพจ เฟซบุ๊ก ให้ได้รับความนิยม ได้รับการยอมรับจากนักศึกษา และประชาชนทวั่ ไป ปัจจัยรว่ มสำคญั ท่ที ำให้องค์ประกอบสำเรจ็ 1. มีการออกแบบและจัดทาแผนปฏิบัติการ กศน.ตาบล แผนการเรียนการสอน ปฏิทินการสอน รูปแบบการพบกลุ่ม ข้อตกลงร่วมกันระหว่างผู้เรียนและผู้สอน มีการวิเคราะห์ คัดกรองผู้เรียนผ่านรูปแบบต่าง ๆ เช่น การสมั ภาษณ์ การทดสอบ เพ่อื นาไปสกู่ ารจัดทาแผนการเรยี นรรู้ ายบคุ คลได้อย่างมปี ระสิทธภิ าพ 2. มีการออกแบบ จัดทาและพัฒนาสื่อการเรียน การสอนที่ทันสมัย เพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้ ความเข้าใจ ถึงเนือ้ หาวชิ า รวมถงึ นาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ มาประยกุ ต์ใช้กับการจัดกจิ กรรมได้อย่างเหมาะสม 3. จัดกระบวนการเรียนการสอนโดยเน้นผู้เรียนเป็นสาคัญ (Active learning) ให้ผู้เรียนมีส่วนร่วม และมีปฏิสัมพันธ์กับกิจกรรมการเรียนรู้ในรูปแบบที่หลากหลาย ตรงกับความตอ้ งการของผู้เรียน เช่น การวิเคราะห์ การสงั เคราะห์ การระดมสมอง การแลกเปลย่ี นความคดิ เห็น การทากรณีศึกษา เป็นตน้ 4. ครู กศน.ตาบล มีความมุ่งมั่น ต้ังใจ ค้นคว้าหาความรู้ และพัฒนาตนเองอย่างต่อเน่ือง เพื่อให้มี ทักษะและสมรรถนะต่อการจัดกิจกรรมการเรียน การสอนได้อย่างมีประสิทธิภาพ มีการใชค้ วามคิดสร้างสรรค์ ในการทางาน มคี ุณธรรม จริยธรรมและรักษาจรรยาบรรณในวชิ าชพี ครู เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรเี มย่ี ม ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 | 12

ปัจจยั ที่ทำให้ประสบควำมสำเรจ็ 1. ครูมีความสามารถในการขอรับความร่วมมือจากภาคีเครือข่ายในชุมชน โดยเข้าร่วมกิจกรรม ทุกกิจกรรมของชุมชน เน้นการใช้ความรู้ ความสามารถของตนเอง ส่งผลให้มีภาคีเครือข่ายเข้ามาร่วมจัดส่งเสริม สนบั สนุนการจดั กิจกรรมการศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศยั อย่างต่อเน่อื ง 2. กศน.ตาบล อยู่ในทาเลทเ่ี ออ้ื ตอ่ การจัดกจิ กรรม และการเข้าถงึ ของผู้รบั บรกิ าร 3. การสร้างความภาคภูมิใจให้กับตนเองอยู่เสมอโดยตั้งเป้าหมายการทางานว่า“ชุมชนเหมือนครอบครัว นักศึกษาเหมือนลูกหลาน” ต้องช่วยส่งเสริมสนับสนุนให้ทุกคนจบการศึกษา มีอาชีพ มีรายได้ ใช้ชีวิต อย่างมคี วามสขุ 4. ใช้ความสามารถด้านเทคโนโลยมี าออกแบบเว็บไซต์ เพ่ือการประชาสมั พันธ์และออกแบบการปฏิบัตงิ าน 5. เปน็ คนทท่ี างานโดยมุ่งผลสัมฤทธิ์สูง และมีมาตรฐานในการทางานอยูใ่ นระดับทีส่ งู มาก 6. มีการพึ่งพาตนเอง เข้าถึงชุมชนได้อย่างแท้จริง ต้องมีการเลือกสถานที่ในการจัดตั้ง กศน.ตาบล โดยวิเคราะห์จากประชาชนและชุมชนเป็นฐาน สามารถดึงชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการขับเคล่ือนกิจกรรม ของ กศน.ตาบล 7. มีการดาเนินการจัดฝึกอาชีพ โดยใช้งบประมาณจากหน่วยงานภาคีเครือข่ายเป็นตัวขับเคลื่อนกิจกรรม นอกเหนือจากการได้รับงบประมาณสนับสนุนจากต้นสังกัด ซึ่งไม่เพียงพอต่อการให้บริการกับกลุ่มเป้าหมาย และไม่สอดคล้องกับหลักสูตรที่เป็นไปตามความต้องการของประชาชน เนื่องจากข้อจากัดด้านระเบียบ การเบกิ จา่ ยงบประมาณ 8. มีการศึกษาดงู านจาก กศน.ตาบลอ่นื เพอื่ นามาประยกุ ต์ใชใ้ นการพฒั นา กศน.ตาบลของตนเอง ปัญหำ/อุปสรรค ไมม่ ี แนวทำงกำรพฒั นำ 1. สร้างทัศนคติในการทางานของครู กศน.ตาบล ให้มีจิตใจรักในการทางาน สร้างจิตสานึกท่ีดีและ มจี ิตอาสา 2. ตั้งเปา้ หมายในการทางานโดยใช้เวทีการประกวด เป็นมาตรฐานในการพัฒนาตนเอง 3. ใช้รูปแบบ “ครชู ่วยครู” ในการทางาน 4. ใชค้ ตทิ ว่ี า่ “ชุมชนเหมอื นครอบครัว นักศึกษาเหมอื นลูกหลาน ภาคีเครือข่ายเหมอื นเพื่อน” ในการ ทางานรว่ มกบั ชมุ ชนและภาคเครอื ข่าย เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรเี มย่ี ม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 | 13

สว่ นท่ี 3 องคป์ ระกอบท่ี 2 สภำพแวดลอ้ มทำงกำยภำพของ กศน.ตำบล ดงึ ดดู ควำมสนใจและเอ้ือต่อ กำรเรียนรู้ (Good Place Best Check in) การพัฒนาสภาพแวดล้อมทางกายภาพของ กศน.ตาบล/แขวง ให้ดึงดูดความสนใจและเอ้ือต่อการเรียนรู้ นับเป็นปัจจัยสาคัญท่ีส่งผลให้ผู้เรียนหรือผู้รับบริการเกิดความรู้สึกอยากใช้บริการ ดังน้ัน กศน.ตาบล/แขวง จึงจาเป็นต้องพัฒนาสภาพแวดล้อมทั้งภายในและภายนอกอาคารให้สะอาด ร่มร่ืน สะดุดตาที่ทาให้ผู้รับบริการ เกิดความรู้สึกถึงความน่าสนใจ ปลอดภัยและเป็นมิตร มีส่ือ วัสดุ อุปกรณ์เพียงพอต่อการจัดการเรียนการสอน มีการแสดงข้อมูลสารสนเทศตามบริบทของตาบล รวมถึงเป็นจุดเช็คอินท่ีส่งผลต่อการเข้ามาใช้บริการและ การเรียนรู้ ท้ังนี้ กศน.ตาบลท่ีได้รับรางวัลได้ดาเนินการในเร่ืองของสภาพแวดล้อมทางกายภาพของ กศน.ตาบล ดงึ ดูดความสนใจและเอ้ือต่อการเรยี นรู้ ในองค์ประกอบ ดังน้ี ภำคเหนือ กศน.ตาบลปงแสนทอง มีสถานที่ต้ังอาคารม่ันคง สวยงาม โดยได้รับอนุญาตให้ใช้อาคารสถานท่ี โรงเรยี นบา้ นทุ่งกู่ด้าย ทีเ่ ป็นโรงเรียนสังกดั สพฐ. ท่ีไม่มกี ารจัดการเรียน การสอนแล้ว ในการดาเนินการจัดกิจกรรม การเรียนการสอนและได้รับการสนับสนุนสื่อ อุปกรณ์และ สิ่งอานวยความสะดวกในการจัดการเรียนรู้ ประกอบด้วย โน้ตบุ๊ก เครื่องคอมพิวเตอร์ โทรทัศน์ โต๊ะ เก้าอี้ สื่อหนังสือ แบบเรียน สื่อสิ่งพิมพ์ สัญญาณอินเทอร์เน็ต เป็นต้น จากผูอ้ านวยการสานักงานเขตพ้ืนที่การศึกษาประถมศึกษา เขต 1 เพื่อให้บริการภายใน กศน.ตาบล มีการจัดมุม เรียนรู้ต่าง ๆ เช่น มุมโครงงาน แปลงสาธิตเกษตรธรรมชาติ (MOA) เพ่อื ใชเ้ ป็นแหล่งค้นคว้าหาความรูแ้ ละเปน็ แหล่งเรียนรู้ ใหก้ ับนักศึกษา กศน. และประชาชนทั่วไป มีการจดั กจิ กรรมส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต ไดแ้ ก่ งานการศึกษา ข้ันพื้นฐาน งานการศึกษาเพื่อพัฒนาอาชีพ งานการศึกษา เพื่อพัฒนาทักษะชีวิต งานการศึกษาเพื่อพัฒนาสังคม และชุมชน และงานการศึกษาตามอัธยาศัย เช่น บริการ ส่งเสริมการอ่าน บริการหนังสือนิยาย นิตยสารต่าง ๆ นอกจากน้ียังได้จัดทาสื่อเรียนรู้ผ่านคิวอาร์ โค้ด (QR Code) เพื่อให้บริการกับนักศึกษาและประชาชนทั่วไปที่เข้ามาค้นคว้า หาความรู้ภายใน กศน.ตาบล ขณะเดียวกันยังไดป้ รบั ภูมทิ ศั น์ เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรเี มี่ยม ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 | 14

ภายนอกอาคารให้มีความร่มรื่น สวยงาม โดยยึดหลัก 5ส (สะสาง สะดวก สะอาด สุขลักษณะ สร้างนิสัยและ สะดดุ ตา) เพื่อบรกิ ารนักศกึ ษาและประชาชนผ้ใู ชบ้ รกิ าร กศน.ตาบลปงแสนทอง ได้จัดสถานที่บริเวณลาน กศน.ตาบลให้เป็นประโยชน์กับประชาชนในชุมชน ในการเป็นท่ีจาหน่ายผลิตภัณฑ์ด้านการเกษตรของชุมชน โดยมีการจาหน่ายผลผลิตทางการเกษตรทุกวันพุธ ของสัปดาห์ ภายใต้ “ตลาดนัดสีเขียว” ขณะเดียวกัน กศน.ตาบลปงแสนทองยังเป็นจุดเช็คอินของชุมชน ในการทากิจกรรมต่าง ๆ ด้วย ทั้งน้ี ครู กศน.ตาบล ได้นาหลักทฤษฎีวงจรเดมมิ่ง (PDCA) มาเป็นกลยุทธ์ ในการพัฒนาอาคารสถานที่ โดยมีกระบวนการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ประจาตาบล ศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง และศูนย์ฝึกอาชีพชุมชนอย่างต่อเนื่อง โดยมีการประเมินความพึงพอใจอย่างสม่าเสมอ เพ่ือนามาพัฒนา ปรับปรุงให้เปน็ แหล่งเรยี นรูท้ ่ีน่าสนใจ ภำคตะวนั ออกเฉียงเหนอื กศน.ตาบลเมืองเดช มีการจัดสภาพแวดล้อมทางกายภาพท่ีดึงดูดความสนใจและเอ้ือต่อการเรียนรู้ ลกั ษณะอาคารเป็นเอกเทศและม่ันคง ต้ังอยู่ในเขตชุมชน อยู่ใกล้สถานท่ีราชการ มีพ้ืนที่กว้างขวาง เนื้อท่ี 1 ไร่ ได้รับงบประมาณการก่อสร้างจากสานักงาน กศน. มีความพร้อมในการรองรับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ทั้งภายในและภายนอกอาคาร ภายในอาคารเป็นสัดส่วน และปลอดภัย เปิดให้บริการทุกวัน มีบุคลากร นักศึกษา และอาสาสมัคร กศน. หมุนเวียนให้บริการการศึกษา การเรียนรู้ มีส่ิงอานวยความสะดวก เช่น คอมพิวเตอร์ internet wifi อีกทั้งมสี ่ือการเรียนรู้ออนไลน์ เป็นแหล่งข้อมูล สาธารณะที่ง่ายต่อการเข้าถึง เพื่อบริการนักศึกษาและ ประชาชนในพื้นที่ได้อย่างต่อเนอ่ื ง มีการจัดสภาพแวดลอ้ มโดยยึดหลัก 5ส (สะสาง สะดวก สะอาด สุขลักษณะ สร้างนิสัยและสะดุดตา) มีการจัดหนังสือ จัดนิทรรศการ จัดมุมส่งเสริมการอ่าน ตกแต่งภายนอกด้วยต้นไม้ เพื่อให้เกดิ ความร่มร่ืนสวยงามและมีบรรยากาศที่เออ้ื ตอ่ การเรยี นรู้ โดยมีภาคีเครือข่ายเข้ามามีส่วนร่วมในการระดมทรัพยากรและ ปรบั ปรงุ พัฒนา กศน.ตาบล ใหม้ ีบรรยากาศและสภาพแวดล้อม ท่เี อ้ือต่อการเรียนรู้ รวมถึงเป็นจุดเช็คอินของชมุ ชน กศน.ตาบล เมืองเดช เป็นแหล่งเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ด้านการเกษตรท่ีสอดคล้องกับวิถีชุมชน อัตลักษณ์ และสภาพ บริบทของพน้ื ที่ตาบลเมืองเดช ซึ่งเป็นศูนย์ถ่ายทอดองค์ความรู้ และศึกษาดูงานด้านต่าง ๆ ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ด้านการเกษตรให้กับชุมชน ได้แก่ การจาลองเลี้ยงกบในนา เลี้ยงกบในบ่อซีเมนต์ โรงเห็ด เตาเผาถ่าน ปลูกผักปลอดสารพิษ โดยมุ่งหวังพัฒนา แหล่งเรียนรู้ประจาตาบล ให้เป็นศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษา (ศรร.) นอกจากน้ี กศน.ตาบล ได้มีบทบาทในการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านดิจิทัล ด้านส่งเสริมประชาธิปไตย เอกสารถอดบทเรยี น กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรเี ม่ยี ม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 | 15

ด้านการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต ทั้งการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน การศึกษาต่อเนื่อง และการศึกษาตามอัธยาศัย พรอ้ มทั้งจัดทาควิ อาร์ โคด้ (QR Code) ในการเผยแพร่ความรู้ ขอ้ มูลขา่ วสารทเ่ี ปน็ ปัจจบุ นั ภำคกลำง การจัดต้ัง กศน.ตาบลหนองน้าใส มีวัตถุประสงค์เพื่อจัดการเรียนรู้ในรูปแบบที่หลากหลาย ให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้เรียน เป็นแหล่งเรียนรู้ ต ล อ ด ช ีว ิต ส า ห ร ับ ผู ้ส น ใ จ แ ล ะ ป ร ะ ช า ช น ใ น ช ุม ช น สถานที่ต้ังของ กศน.ตาบลแต่เดิมเป็นอาคารเรียน ของโรงเรียนหนองเครือบุญ ท่ีมีบริเวณโดยรอบกว้างขวาง มีอาคารทั้งหมด 4 หลัง สร้างอยู่ในพ้ืนที่ประมาณ 3 ไร่ มีลักษณะเป็นอาคารปูน 2 ชั้น และอาคารไม้ชั้นเดียว มีความเป็นเอกเทศ ต้ังอยู่ใจกลางชุมชน ติดกับวัดหนอง เครือบญุ มกี ารสัญจรเดินทางสะดวก โรงเรียนหนองเครือบุญถูกยุบในปี พ.ศ. 2559 ศูนย์การศกึ ษานอกระบบ และการศกึ ษาตามอัธยาศยั อาเภอภาชี ได้เล็งเหน็ ถึงประโยชน์ของอาคารดงั กลา่ ว จึงได้ดาเนินการประสานงาน ขอใช้อาคารท่ีถูกยุบเลิก ผ่านสานักงานเขตพื้นท่ี การศึกษาประถมศึกษา พระนครศรีอยธุ ยา เขต 1 ให้เป็นศูนย์การเรียนชุมชนประจาตาบลหนองน้าใส เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้และจัดกิจกรรมการเรียน การสอนให้กับประชาชนในตาบลหนองน้าใส เม่อื วนั ที่ 1 ตุลาคม 2560 โดยมีนางดาธณิ ี ตามเพิ่ม ครู กศน.ตาบลหนองน้าใส เป็นผู้ดูแล มีการ ดูแลรักษาสภาพแวดล้อมให้เอื้อต่อการเรียนรู้ โดย กศน.ตาบลหนองน้าใสได้เป็นศูนย์เรียนรู้ “ค่ายการเกษตร” ให้กับมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ คณะสังคม สงเคราะห์ศาสตร์ ระยะเวลา 3 เดือน นอกจากนี้ ได้แบ่งสัดส่วนอาคารของ กศน.ตาบล ดังน้ี อาคารที่ 1 เป็นศูนย์ทอผ้ากี่กระตุก อาคารท่ี 2 ช้ันล่างเป็นห้องจัดนิทรรศการ ช้ันบนเป็นห้องเรียน กศน. อาคารที่ 3 เป็นห้องสมุดสมเด็จพระเทพฯ อาคารที่ 4 เป็นโรงเห็ด อีกท้ังเป็นสถานท่ีจัดทาปุ๋ยชีวภาพให้กับชุมชน ในอนาคต ได้กาหนดแผนพัฒนาแหล่งเรียนรู้ประจาตาบล โดยจะจัดทาโคกหนองนาโมเดลตามหลักปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพยี ง ให้เป็นแหลง่ เรียนรูด้ ้านการเกษตรของชุมชน และเป็นแหลง่ ศกึ ษาดงู านจากหน่วยงานอ่นื เอกสารถอดบทเรยี น กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรีเมีย่ ม ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 | 16

ภำคตะวันออก กศน.ตาบลทับมา มีสภาพอาคารทมี่ ่ันคง โดยการกากับ ดูแลการก่อสร้างจากพระครูปลัด ดร.อภิชัย อภิชโยเจ้าอาวาส วัดเขาโบสถ์ มีบริเวณพ้ืนท่ีใช้สอย 250 ตารางเมตร ด้านใน อาคาร ประกอบด้วย ห้องโถงใหญ่ จานวน 1 ห้อง ใช้เป็น พนื้ ที่สาหรบั การจัดการเรียนรู้ พบกลุ่มและจดั กิจกรรมรวมถึง จัดมุมความรู้ต่าง ๆ มีห้องสานักงาน จานวน 1 ห้อง ใช้เป็น ห้องทางานของครู กศน.ตาบล และเป็นส่วนที่ใช้เก็บอุปกรณ์ สานักงานต่าง ๆ มีการสร้างสภาพแวดล้อมและบรรยากาศท่ีเอ้ือต่อการเรยี นรทู้ ี่ปลอดภัย สะอาดตามหลกั 5ส โดยมีการปลูกฝังนิสัยรักความสะอาด สั่งสอน อบรมให้กับนักศึกษา กศน. เกิดความเข้าใจและรับรู้ร่วมกัน ในหลักการ 5ส เพ่ือประโยชน์ตอ่ การบริหารจัดการวัสดุ อุปกรณ์และสถานท่ีของ กศน.ตาบลทับมา มกี ารแต่งต้ัง และมอบหมายภารกิจหน้าทใ่ี นการทาความสะอาดบริเวณ ท่ีใช้เป็นสถานที่พบกลุ่ม ครู กศน.ตาบลทับมา ปฏิบัติตน เป็นแบบอย่างที่ดีให้แก่ผู้เรียนในการดาเนินการตามหลัก 5ส ในวันท่ี กศน.ตาบล เปิดให้บริการหรือแม้กระท่ัง วันหยุด ครู กศน.ตาบลทับมา ยังคงเข้ามาดูแลรักษา ความสะอาดและความเรียบร้อยของ กศน.ตาบลทับมา อยู่เป็นประจา สงิ่ อานวยความสะดวกของ กศน.ตาบลทบั มา เช่น โต๊ะ เก้าอ้ี คอมพิวเตอร์ ฯลฯ เป็นสถานท่ีถ่ายทอด ความรู้และศึกษาดูงานด้านต่าง ๆ ได้แก่ ด้านการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ด้านดิจิทัล ดา้ นส่งเสริมประชาธปิ ไตย ด้านการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต อีกทั้งภายในและนอกอาคารมีการจัดทารหัส คิวอาร์ โค้ด (QR Code) เพ่ืออานวยความสะดวกแก่ผมู้ ารับบริการเข้ามาศึกษา เรียนรู้ข้อมูลต่าง ๆ โดย กศน.ตาบล ทับมา มีแผนพัฒนา กศน.ตำบลทับมำให้เป็น Flower land ดินแดนแห่งกำรเรียนรู้ โดยเป็นสถานท่ี ปลูกต้นไม้ดอกไม้พันธุ์ต่าง ๆ เพื่อให้เกิดความสวยงาม เป็นจุดเช็คอินและเป็นสถานท่ีพักผ่อนหย่อนใจสาหรับ ผ้มู าใชบ้ ริการ เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมยี่ ม ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 | 17

ภำคใต้ กศน.ตาบลปลายพระยา ต้ังอยู่ในศูนย์ราชการของอาเภอ ปลายพระยา และอยู่ในแหล่งชุมชน เป็นเอกเทศ อาคารม่ันคง แบ่งเป็นสัดส่วนและมีความปลอดภัย โดยได้รับการสนับสนุน งบประมาณก่อสร้างจากสานักงาน กศน. มีการจัดสภาพแวดล้อม ทั้งภายในและภายนอกโดยยึดหลัก 5ส (สะสาง สะอาด สุขลักษณะ สร้างนิสัย และสะดุดตา) ปรับตกแต่งภูมิทัศน์ให้มีความโดดเด่น สวยงาม สะดุดตา และมีความทันสมัยมาบริหารจัดการพัฒนา กศน.ตาบล จนเป็นที่ยอมรบั จากผู้รับบริการ มีส่ิงอานวยความสะดวก ท่ีหลากหลายที่เอื้อต่อการเรียนรู้ เช่น โต๊ะ เก้าอี้ คอมพิวเตอร์ เครอื่ งปรับอากาศ และมี internet Wi-Fi ฟรี ตลอด 24 ช่ัวโมง ภายใน อาคารมีนิทรรศการให้ความรู้ เช่น โมเดลธุรกิจการผลิตน้าดื่ม 5 ดี พรีเมี่ยม พลัส ศูนย์การเรียนรู้ดิจิทลั ชุมชน นอกจากน้ี ได้จัดแสดงและจาหน่ายผลิตภัณฑ์ศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน ได้แก่ น้าด่ืม เคยเจี้ยน และกระเป๋าผ้าราตรี ส่วนภายนอก อาคารได้ใช้ฝาผนังด้านหลัง กศน.ตาบลปลายพระยา จัดเป็นร้านกาแฟจาหน่ายให้กับ ผู้ใช้บริการและ ประชาชนทั่วไป มีการจัดตกแต่งบริเวณเพื่อสร้าง ความสนใจให้กับผู้รับบริการจากส่วนราชการ และ ประชาชนทั่วไป มีจุดเช็คอิน (Check – in) เป็นร้านกาแฟ มูลค้างคาวและจาหน่ายสินค้าผลิตภัณฑ์ศูนย์ฝึกอาชีพ ชุมชนสะท้อนถึงอัตลักษณ์ของตาบลที่เป็นแหล่งเรียนรขู้ องชุมชนอย่างแท้จริง อีกทั้ง กศน.ตาบล มีการจัดกิจกรรม ฝกึ อาชพี และถา่ ยทอดองคค์ วามรู้ดา้ นเศรษฐกิจพอเพียงใหก้ ับประชาชน ผ้ทู ่ีมาศกึ ษาดงู าน ปจั จัยร่วมสำคัญทท่ี ำใหอ้ งค์ประกอบสำเร็จ 1. มีการจัดสภาพแวดล้อมทางกายภาพท้ังภายในและภายนอกอาคาร โดยยึดหลัก 5ส และมกี ารแบ่งพื้นท่ี ใช้สอยเป็นสัดส่วน สาหรับจัดกิจกรรมต่าง ๆ เช่น การจัดการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน การจัดการศึกษาต่อเน่ืองและ การจดั การศกึ ษาตามอธั ยาศยั 2. มีสื่อ วัสดุ และสงิ่ อานวยความสะดวกต่าง ๆ ที่เอือ้ ต่อการเรียนรู้ มีมุมหนังสือ มุมแสดงข้อมูลสารสนเทศ ระดับตาบล มีการจัดทารหัสคิวอาร์ โค้ด (QR Code) เพื่ออานวยความสะดวกแก่ผู้รับบริการเข้ามาศึกษาเรียนรู้ ขอ้ มูล 3. มีการพัฒนาและใช้แหล่งเรียนรู้ประจาตาบล เป็นพ้ืนที่สาหรับจัดกิจกรรมต่าง ๆ ที่เป็นประโยชน์ ตามความต้องการของชุมชน 4. มีรปู แบบการบริหารจัดการพัฒนาแหล่งเรียนรปู้ ระจาตาบล โดยนาผเู้ รียน ภาคีเครือข่ายและประชาชน ในชุมชนเข้ามามสี ่วนรว่ ม เอกสารถอดบทเรยี น กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเม่ยี ม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 | 18

ปจั จยั ที่ทำใหป้ ระสบควำมสำเรจ็ 1. มีอาคารเป็นเอกเทศ ต้ังอยใู่ นแหล่งชุมชนหรอื ศนู ยร์ าชการ มีบรเิ วณโดยรอบทเี่ หมาะสมกบั ภารกิจของ กศน. และภาคเี ครือข่าย ประชาชนเขา้ ถึงบรกิ ารไดอ้ ย่างสะดวก 2. สถานที่มคี วามเหมาะสมในการจดั กจิ กรรมและสรา้ งอตั ลกั ษณข์ อง กศน.ตาบล 3. สถานที่มีภูมทิ ศั น์สวยงาม สะอาด รม่ ร่นื โดยมนี กั ศกึ ษาและเครือขา่ ยในชมุ ชนมสี ว่ นร่วมในการพฒั นา 4. ครู กศน.ตาบล มีการบริหารจัดการในการใช้ กศน.ตาบล เป็นสถานท่ีให้เกิดประโยชน์ต่อการเรียนรู้ หรอื จัดกิจกรรมต่าง ๆ แกป่ ระชาชนในชมุ ชน 5. ได้รับการสง่ เสรมิ สนับสนุนในการใช้สถานทจี่ ากภาคีเครอื ขา่ ย เชน่ สานกั งานคณะกรรมการการศกึ ษา ขัน้ พื้นฐาน (สพฐ.) วดั องค์การบริหารสว่ นตาบล เป็นต้น ปญั หำ/อุปสรรค 1. อาคาร กศน.ตาบลติดปัญหาสิทธิ์ในที่ดิน ไม่สามารถปรับปรุง ซ่อมแซมอาคาร (โรงเรียนยุบเลิก) ให้อยู่ใน สภาพพร้อมใชง้ าน 2. ขาดบคุ ลากรทชี่ ว่ ยดแู ลอาคารสถานทไี่ ม่เพยี งพอ 3. สถานที่ภายในมีจากัด อาจจะไมเ่ พยี งพอต่อการจัดกิจกรรมทมี่ ีผู้รบั บริการจานวนมาก 4. ขาดงบประมาณในการซ่อมแซม บารุงรักษาอาคารให้มีความพร้อมในการจัดกิจกรรมและให้บริการ แก่ประชาชน แนวทำงกำรพฒั นำ 1. กศน.อาเภอ ควรรบั โอนย้ายจากหน่วยงานท่ใี ห้ใชอ้ าคาร เพื่อเขา้ ดูแลได้อย่างเต็มที่ 2. กศน.ตาบล ได้ให้นักศึกษาทากิจกรรม ในการดูแลช่วยเหลือในเร่ืองความสะอาดตามหลัก 5ส ควรนา นักศึกษาสรา้ งแกนนาด้านการเกษตรให้มีจานวนเพยี งพอ 3. จดั หาสถานที่เครอื ข่ายท่ีมีความเหมาะสมในการจดั กิจกรรม โดยขอรบั การสนบั สนนุ สถานท่เี ป็นคร้งั ไป 4. ประสานเครอื ขา่ ยในพื้นทตี่ าบลทบั มา ช่วยแก้ไขปัญหากลิ่นขยะท่เี กิดข้ึนในชุมชน 5. ขอสนับสนนุ งบประมาณจากภาคเี ครอื ขา่ ย และ การทากิจกรรม กพช.ของนักศึกษา 6. ประสานงาน ภาคีเครือข่าย ภูมิปัญญาท้องถ่ิน คณะกรรมการสถานศึกษา ผู้นาชุมชน นักศึกษาและ ประชาชนร่วมบริจาคบารุงรักษา เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรเี ม่ยี ม ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 | 19

ส่วนท่ี 4 องคป์ ระกอบที่ 3 กำรจดั กระบวนกำรเรยี นรกู้ ำรศึกษำขน้ั พ้นื ฐำน กำรศกึ ษำตอ่ เนอื่ ง กำรศึกษำตำมอัธยำศยั มีควำมทันสมัย มีประสทิ ธิภำพในกำรใหบ้ ริกำร (Good Activities) การพัฒนาด้านการจัดกระบวนการเรียนรู้กิจกรรมการเรียนการสอน ทั้งการจัดการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน การจดั การศึกษาต่อเน่ือง และการจัดการศึกษาตามอัธยาศยั ให้กับนักศึกษา กศน. หรือประชาชนในชุมชนได้เกิด การเรียนรู้ตลอดชีวติ ที่สอดคล้องกับความต้องการของตนเอง กศน.ตาบลต้นแบบฯ จาเป็นต้องวิเคราะห์ วางแผน ออกแบบและจัดกิจกรรมการเรียนรู้อย่างเป็นระบบ ต้ังแต่ต้นน้า กลางน้า ปลายน้า มีผลการดาเนินงาน เชิงประจักษ์ โดดเด่น มีการปฏิบัติท่ีดี มีการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ระบบออนไลน์ท่ีเหมาะสม ซึ่งจะขอ นาเสนอบทเรยี นความสาเรจ็ ภายใต้องค์ประกอบดังกลา่ ว ดังน้ี ภำคเหนอื การจัดการศกึ ษาขั้นพ้นื ฐาน ครู กศน.ตาบล ตงั้ เปา้ หมายว่า “คนในชมุ ชนต้องมวี ฒุ ิการศกึ ษาในระดับ มัธยมศึกษาตอนปลายและมีคุณภาพชีวิตท่ีดี” โดยได้สารวจรายชื่อเด็กที่ออกกลางคันจากการศึกษาในระบบ จากนนั้ มีการติดตามถงึ บ้านและชกั ชวนใหม้ าเรียน หากพบว่า ในพื้นที่ใดมีนักศึกษาที่รวมกลุ่มกันได้ ครู กศน.ตาบล จะลงไปสอนในพ้ืนท่ีนั้น มีการจัดทาปฏิทินการพบกลุ่ม ระบุวันและสถานที่ที่สอนที่ชัดเจน โดยกาหนดวัน พบกล่มุ คือ วันพธุ วันเสาร์และวันอาทิตย์ เพ่ือความสะดวก ของผู้เรยี นในการจัดการเรียนรู้ ครู กศน.ตาบลได้เข้ารับ การพัฒนาการทาสื่อการเรียนรู้ จากสานักบริหารและ พฒั นาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน) (OKMD) และได้จดั ทา สอื่ ในรูปแบบที่หลากหลาย เช่น อินโฟกราฟฟิค (Infographic) google site ในทุกรายวิชาครบตามโครงสร้าง หลักสูตร จัดทาส่ือคลิปวิดีโอ โดยนักศึกษาร่วมออกแบบและร่วมเป็นนักแสดง นอกจากนี้ กศน.ตาบล ยังมี แอพพลิเคชน่ั (application) ชือ่ วา่ กศน.ตำบลปงแสนทอง สาหรับการจัดการเรียนร้ใู ห้นักศึกษาสามารถค้นหา ความรู้ ตรวจสอบข้อมูล และดูผลการเรียนได้ ในส่วนของการติดตามผู้เรียนหากขาดเรียนเกิน 2 ครั้ง จะมีการ ตดิ ตามถงึ บ้าน จากผลการดาเนินงานส่งผลให้มผี ู้ขาดสอบเพียง 1 คน และมีผลสัมฤทธิ์การสอบในรายวิชาท่ียาก เชน่ วชิ าภาษาองั กฤษ มีนกั ศึกษาสอบผ่านร้อยละ 75 การจัดการศึกษาต่อเนื่อง กศน.ตาบลปงแสนทอง มีการจัดการศึกษาต่อเน่ืองในหลักสูตรรายวิชา ที่หลากหลาย เช่น การตัดเย็บผ้าพื้นเมือง การทาอาหาร การทาแคปหมูสูตรดั้งเดิม กิจกรรมที่โดดเด่น ได้แก่ กิจกรรมโรงเรียนผู้สูงอายุ ซึ่งจัดร่วมกับเทศบาลเมืองเขลางค์นคร นอกจากน้ียังมีการจัดกิจกรรมในหลักสูตร เอกสารถอดบทเรยี น กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมี่ยม ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 | 20

การทาเกษตรธรรมชาติ โดยมีแปลงสาธิตต่าง ๆ ครบวงจร เช่น การทาปุ๋ยใบไม้ การปลูกผักปลอดสารพิษ ซึ่งจากการดาเนินการ ดังกล่าว ส่งผลให้คนในชุมชนมีสุขภาพดี ได้รับรางวัลชุมชน สุขภาพดี นอกจากน้ี กศน.ตาบล จัดให้มีพื้นที่สาหรับจาหน่าย สินค้า “ตลาดนัดสีเขียว” ที่บริเวณ กศน.ตาบล โดยจัดทุกวันพุธ เพื่อนาผลผลิตจากการฝึกอาชีพของ กศน. เช่น ผลผลิตจากการ ทาเกษตรธรรมชาติ กิจกรรมพัฒนาอาชีพ รวมท้ังผลผลิต จากชมุ ชน มาจาหนา่ ยเพ่อื สร้างรายได้ การจัดการศึกษาตามอัธยาศัย กศน.ตาบลปงแสนทอง ได้ดาเนินการจัดกิจกรรมการศึกษา ตามอัธยาศยั โดยมแี ผนการจัดกจิ กรรม และประสานงานจากภาคีเครือข่ายให้มีแหล่งเรียนร้ชู มุ ชนในตาบล จดั หา ส่ือต่าง ๆ เช่น การหมุนเวียนสื่อจากห้องสมุดประชาชน ไปสู่แหล่งเรียนรู้ชุมชน ส่งเสริม สนับสนุน การดาเนินงานบ้านหนังสือชุมชน ผ่านกิจกรรมต่าง ๆ เช่น กิจกรรมพัฒนาคุณภาพชีวิต กิจกรรมจัดหาและ รับบริจาคหนังสือเพื่อสนับสนุนกิจกรรมบรรณสัญจร จานวน 1,000 เล่ม กิจกรรมห้องสมุดเคลื่อนที่สาหรับ ชาวตลาด กิจกรรมส่งเสริมการอ่าน/หน่วยบริการเคล่ือนที่ รถโมบายใหญ่และรถโมบายเล็ก ซ่ึงได้รับมอบ จากผู้ว่าราชการจังหวัดลาปาง เพื่อใช้ในกิจกรรมส่งเสริมการอ่าน ซ่ึงรถโมบายนี้ กศน.ตาบลปงแสนทอง เรียกว่า “รถอ่ำนฉัน” ด้วยรูปลักษณ์ของรถมินิโมบายมีความน่าสนใจ สวยงาม ทาให้ดึงดูดความสนใจ จากกล่มุ เปา้ หมายเข้ามาใชบ้ ริการและมคี วามสะดวกต่อการนาไปใช้จดั กิจกรรมระดับพืน้ ท่ี ภำคตะวันออกเฉยี งเหนอื การจัดการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน กศน.ตาบลเมืองเดช มีการบริหารจัดการบุคลากร ประกอบด้วย ข้าราชการ ครู ครูอาสาสมัคร ครูผู้สอนคนพิการ ครู ปวช. ครู กศน.ตาบล มีการแบ่งหน้าท่ีความรับผิดชอบในการจัด การศึกษาขั้นพื้นฐานแต่ละระดับอย่างชัดเจน มีการวิเคราะห์ผู้เรียนเป็นรายบุคคล พร้อมท้ังชี้แจงแนวทางการ จัดการเรียนรู้ให้ผู้เรียนทราบ มีกระบวนการจัดการเรียนรู้แบบพบกลุ่มและสอนเสริม โดยใช้สื่อการเรียนรู้ท่ี หลากหลาย เช่น Facebook Line google form และ โปรแกรม Quizizz.com สาหรับนักศึกษาหลักสูตร ปวช. ส่งผลให้มีนักศึกษา กศน. เข้าสอบปลายภาคถึงร้อยละ 92 และผลสมั ฤทธิท์ างการเรยี น ร้อยละ 68 ขนึ้ ไป การจดั การศกึ ษาต่อเนื่อง ครู กศน.ตาบลได้มีการ ประสาน เพื่อขอใช้ที่ราชพัสดุในการก่อสร้าง กศน.ตาบล จานวน 1 ไร่ และได้แบ่งสัดส่วนพ้ืนที่เพ่ือใช้ในการจัด การศกึ ษาขน้ั พ้นื ฐาน การจดั การศึกษาตามอัธยาศัย เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรเี มี่ยม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 | 21

ในส่วนของการจัดการศึกษาต่อเนอ่ื ง ได้ใช้พน้ื ท่สี ่วนหนึ่งเป็นศูนย์การเรียนรู้ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียง และเกษตรทฤษฎีใหม่ประจาตาบลเมืองเดช โดยมีฐานเรียนรู้ เช่น การทาบ่อกบ บ่อปลา โรงเห็ด โรงเผาถ่าน เพ่ือเป็นแหล่งเรียนรู้ของนักศึกษา กศน.ตาบล และประชาชนโดยรอบ สาหรับผลผลิตที่ได้นามาแบ่งปันให้กับ ชมุ ชน การจดั การศึกษาตามอธั ยาศยั กศน.อาเภอเดชอดุ ม ได้จัดสรา้ งหอ้ งสมุดประชาชนในพน้ื ท่ี กศน.ตาบล และในปัจจุบันไม่มีเจ้าหน้าท่ีปฏิบัติงานในห้องสมุดประชาชนดังกล่าว แต่ กศน.อาเภอได้จัดเจ้าหน้าที่มา หมุนเวียนให้บริการ ในสว่ นของ กศน.ตาบลเมืองเดช ได้สรรหาอาสาสมคั รส่งเสริมการอ่าน ซ่ึงเป็นศิษย์เก่า กศน. มาปฏิบัติหน้าที่บรรณารักษ์อาสา ณ ห้องสมุดประชาชน โดยมีการจัดกิจกรรมรถโมบาย ห้องสมุดเคลื่อนท่ี ชาวตลาด กระเป๋าหนงั สอื ไปวางไว้ในตลาด ใหน้ ักศกึ ษาแจกวารสารท่ีขอมาจากห้องสมดุ ประชาชน นอกจากนี้ กศน.ตาบลเมืองเดช ได้จดั กจิ กรรมโรงเรียนผู้สูงอายุรว่ มกับภาคีเครือข่าย ซึ่งกลุ่มเป้าหมายเปน็ ผู้สูงอายทุ ี่เรียน ทัง้ หลักสตู รการศึกษาขั้นพนื้ ฐาน การศกึ ษาตอ่ เน่อื ง และการศึกษาตามอธั ยาศยั ภำคกลำง การจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน จัดกิจกรรมการพบกลุ่มในรูปแบบปกติ โดยใช้แหล่งเรียนรู้ที่มีอยู่ ในกศน.ตาบล เป็นฐานการเรยี นรู้ให้กับนกั ศกึ ษา การจัดการศึกษาต่อเนื่อง เดิมครูปฏิบัติหน้าที่ท่ีตาบลหนองไผ่ล้อม มีการจัดการศึกษาต่อเน่ือง หลักสูตรไข่เค็มพอกใบเตย ซ่ึงมีการจดสิทธิบัตรแห่งแรก โดยใช้กลยุทธ์การเรียนฟรีกับ กศน. ทาให้ได้ กลุ่มเป้าหมายจานวนมาก และประชาสัมพันธ์ผ่านส่ือออนไลน์ เช่น Facebook Fanpage เป็นต้น ส่งผลให้ ครู กศน.ตาบล เป็นท่ีรู้จักแก่หน่วยงานต่าง ๆ และได้รับการแต่งตั้งเป็นคณะกรรมการต่าง ๆ ในระดับจังหวัด ต่อมาได้ ปฏิบัติหน้าที่ ณ กศน.ตาบลหนองน้าใส ซึ่งครู กศน.ตาบล ได้ศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูล พ้ืนฐานของชุมชน พบว่าชุมชนมีต้นทุนเดิม คือ การทอผ้าขาวม้าจากฝ้าย โดยใช้ก่ีกระตุกในการทอ อีกท้ัง ในชุมชนประสบปัญหาในเร่ือง ผักตบชวา ซ่งึ มีจานวนมากและใชง้ บประมาณในการกาจัดสูง จงึ เกิดแนวคิดในการแปรรูปผกั ตบชวาทาเป็น เส้น ใยผักตบชวา และได้นาเสนอเพื่อของบประมาณในการจัดสร้างเคร่ืองตีเส้นใย วงเงิน 900,000 บาท จากองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) เม่ือทาไประยะหน่ึง พบว่าส่วนต่าง ๆ ของต้นผักตบชวาสามารถ นามาใช้ประโยชนไ์ ด้ จงึ คดิ คน้ การใช้ประโยชน์สว่ นต่าง ๆ จากผักตบชวา ดงั นี้ ใบ นามาทาจาน ตน้ ออ่ น นามา ทาเส้นบะหมี่ ราก นามาทาปุ๋ย เปลือก นามาทากระดาษและกระถางต้นไม้ เป็นต้น ผลงานที่เกิดจากการแปรรูป ผักตบชวาได้รับการจดสิทธิบัตร โดยมีภาคีเครือข่ายทั้งภาครัฐและเอกชน เข้ามาร่วมส่งเสริม สนับสนุน และทาบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ร่วมกัน ได้แก่ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ส่งนักศึกษาคณะสังคม สงเคราะห์ศาสตร์ มาร่วมฝึกประสบการณ์วิชาชีพ บริษัทแคนนอน มาร์เก็ตติง (ไทยแลนด์) จากัด ให้งบประมาณ ในการออกแบบผลิตภัณฑ์ นาผลิตภัณฑ์ส่งออก มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี (ศูนย์คลองหก) เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรีเม่ียม ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 | 22

ช่วยวิจัยเรื่องนวัตกรรมส่ิงทอ รวมถึงการสนับสนุนจากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สถาบนั วจิ ยั แห่งชาติ เปน็ ตน้ อีกทงั้ ไดร้ ับเชิญเปน็ วิทยากรและอาจารยพ์ เิ ศษในมหาวทิ ยาลัย ผลที่เกิดขึ้น กศน.ตาบลหนองน้าใส ได้พัฒนาแหล่งเรียนรู้โดยใช้ช่ือว่า เส้นกำรเดินทัพผักตบชวำ โดยมีฐานการเรียนรู้ ท่ีสร้างรายได้ให้กับชุมชน ได้แก่ โรงทอ โรงผักตบ และโรงเห็ด และมีการ ติดต่อเข้ามาเรียนรู้และศึกษาดูงาน ท้ังจาก นักศึกษา กศน. ทั้งบุคคลภายในและภายนอก จงั หวัด ทาให้เกดิ รายได้กับชุมชน ทั้งการจาหน่าย สนิ ค้า การขายอาหาร เป็นตน้ ปัจจุบนั มีการขยายผล สร้างเครื่องตีเส้นใย จานวน 8 เครื่อง กระจายไป ในพื้นท่ีชุมชนต่าง ๆ เกิดเป็นเครือข่ายในการตีเส้น ผักตบชวา ซ่ึง กศน.ตาบลจะรับซ้ือเส้นใยผักตบชวา ในราคากิโลกรัมละ 1,000 บาท เพื่อนามาแปรรูป ผลิตภัณฑ์ตา่ ง ๆ นอกจากนย้ี งั รบั ตีเสน้ ใยจากพืชชนิดอืน่ ๆ เชน่ กลว้ ย ขา่ เปน็ ตน้ การจัดการศึกษาตามอัธยาศัย มีการจัดกิจกรรมโดยนาเอาองค์ความรู้ท้ังหมดของงานการศึกษา ต่อเนื่องและภูมิปัญญาต่าง ๆ เข้ามาใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในรูปแบบบ้านหนังสือชุมชน ห้องสมุด เคล่ือนทีช่ าวตลาด บูรณาการจัดกจิ กรรมรว่ มกับห้องสมุด กศน.ตาบล ภำคตะวันออก การจัดกิจกรรมการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน ครู กศน.ตาบล มีการวิเคราะห์ผู้เรียนรายบุคคลเพ่ือคัดเลือก นักศึกษาเบ้ืองต้น พบว่าผู้เรียนส่วนใหญ่เป็นเยาวชนที่ออกจากระบบการเรียนกลางคัน และมีความสามารถ ในการใช้เทคโนโลยี โดยครู กศน.ตาบล ได้ชี้แจงเง่ือนไข เกณฑ์การจัดการเรียนรู้ รวมถึงการจบหลักสูตร มีการใช้ กระบวนการจัดการเรียนรู้ มีการจัดกิจกรรมพบกลุ่ม ทุกวันอาทติ ย์ สว่ นใหญ่นกั ศึกษาจะมาพบกลุม่ จานวนมาก ท้ังน้ีพื้นท่ี กศน.ตาบลทับมา ต้ังอยู่ในพื้นที่อุตสาหกรรม ท า ใ ห ้ก ลุ ่ม น ัก ศ ึก ษ า บ า ง ส ่ว น ไ ม ่ส า ม า ร ถ ม า เ ข ้า ร ่ว ม การพบกลุ่มได้ เน่ืองจากต้องไปทางาน กศน.ตาบลทับมา มีการจัดการเรียนการสอน 2 รูปแบบ คือ การสอนแบบ พบกลุ่มและการสอนแบบออนไลน์ (ผ่าน Facebook Live) ท่ีสามารถรับชมย้อนหลังได้ โดยสถานศึกษา มีนโยบายให้ครูทุกคนออกแบบกระบวนการสอนในรูปแบบออนไลน์ 1 คนต่อ 1 รายวิชาตามความถนัด และทาแผนการสอน การผลิตสื่อ แบบทดสอบ ซ่ึงแตกต่างจากการสอนรูปแบบเดิมที่แจกใบงานและ เปิดหนงั สอื เรียน มกี ารจดั ทาส่ือทามอื รวมถงึ สื่อท่ที าจากโปรแกรม Power point และการใช้สื่อจากชอ่ ง ETV ใหน้ ักศึกษาได้เรยี นร้รู ่วมกบั ครใู นรายวชิ าทค่ี รูไมถ่ นัด เช่น วิชาประวัตศิ าสตร์ คณติ ศาสตร์ เป็นตน้ เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรเี ม่ยี ม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 | 23

การดูแลช่วยเหลือผู้เรียน ใช้วิธีการพ่ีช่วยน้อง เพื่อนช่วยเพื่อน เพ่ือช่วยเหลือกันในการเรียนรู้ เช่น การติดตามงาน การติดตามการมาพบกลุ่ม การแจ้งข่าวสาร ในกรณีท่ีนักศึกษาไม่ได้อ่านไลน์กลุ่ม หรือไม่ สามารถติดต่อได้ กระบวนการพฒั นาผู้เรียนมีการสอนเสริม การติวก่อนสอบ โดยใช้งบประมาณจากภาคีเครือข่าย ซึ่งเป็นงบประมาณที่ได้รับจากพระครูปลัด ดร.อภิชัย อภิชโย เจ้าอาวาสวัดเขาโบสถ์ ในการจัดหาบุคคล มาช่วยสอนเสริมในรายวิชาที่ตนเองไม่ถนัด ด้านของ การพัฒนาผู้เรียนด้านการทาโครงงาน ครูร่วมกับผู้เรียน คิดโครงงานเพ่ือแก้ปัญหามลพิษทางอากาศ เน่ืองจาก พ้นื ที่ตาบลต้ังอยู่ใกล้บ่อขยะของชุมชน โดยมีผู้ปกครองของนักศึกษาที่ทางานในบรษิ ัท SCG ได้ร่วมกันประดิษฐ์ เครื่องฟอกอากาศ และส่งโครงงานประกวด แต่โครงงานดังกล่าวไม่ได้รับรางวัล เนื่องจากใช้กระแสไฟฟ้าทาให้ ไม่ตรงตามเง่ือนไขของการประกวด จากนั้นจึงได้วางแผนการพัฒนาโครงงานเร่ือง เคร่ืองเจาะหลุมปลูกต้นไม้ เพื่อการเกษตร ซึ่งส่งผลให้ กศน.ตาบลทับมาได้รับรางวัล กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมี่ยม พลัส ผลการดาเนินงานทาให้การทดสอบการศึกษาระดบั ชาตนิ อกโรงเรียน (N-Net) อยู่ในระดับสูงขึ้น และโครงงาน ทีเ่ กิดขนึ้ อย่างเปน็ รูปธรรมทาใหม้ ผี ู้มาศึกษาดูงานอย่างต่อเน่ือง การจัดกิจกรรมการศึกษาต่อเนื่อง ครู กศน.ตาบล มีการสอบถามความต้องการ ผ่านการพูดคุย แบบไม่เป็นทางการ ค้นหากลุ่มท่ีมีอยู่เดิมในชุมชน ซ่ึงกิจกรรมท่ีมีความต้องการน้ันจะจัดอยู่ในหลักสูตรระยะสั้น เช่น หลักสูตรถนอมอาหาร ตัดผมชาย ศิลปะประดิษฐ์ รวมถึงกลุ่มวิสาหกิจชุมชนการรีไซเคิลขยะ ที่เริ่ม การจัดการเรียนรู้จาก กศน. โดยมีการจัดฐานการเรียนรู้และส่งเสริมให้นักศึกษา กศน. และประชาชน นอกพื้นที่ได้เรียนรู้ เป็นแหล่งศึกษาดูงาน และประชาสัมพันธ์ผ่าน Facebook จนส่งผลให้เป็นท่ีรู้จักในชุมชน และสงั คมภายนอก การจัดกิจกรรมการศึกษาตามอัธยาศัย นาสื่อการศึกษาขั้นพ้ืนฐานมาใช้ประโยชน์ในกิจกรรม การศึกษาตามอัธยาศัย และการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่าน โดยมีเน้ือหา เช่น เกร็ดความรู้ด้านสุขภาพ ข่าวสาร เป็นต้น ผ่านส่ือออนไลน์ เช่น Facebook page โดยมีการแชร์กิจกรรมอย่างสม่าเสมอ อย่างน้อย สัปดาห์ละ 1 ครง้ั ซึ่งสามารถตรวจสอบได้จากการเขา้ ชม กดไลค์ ของผทู้ ่มี าใชบ้ ริการท่มี จี านวนมาก ภำคใต้ การจดั กจิ กรรมการศกึ ษาข้ันพ้ืนฐาน เนอื่ งจากเดมิ กศน.ตาบลปลายพระยา มีนกั ศึกษาระดบั การศึกษา ข้ันพ้ืนฐานน้อย จึงได้ทาการศึกษาข้อมลู วิเคราะห์ชุมชน จุดเดน่ และแนวทางในการพัฒนา จากน้ันได้ลงพ้ืนที่ ไปรับสมคั รนกั ศกึ ษา โดยการเคาะประตูบ้าน พูดคยุ ทาความเขา้ ใจกับผู้ปกครองและนักศึกษา ทาให้ได้จานวน นักศึกษาเพิ่มมากข้ึน ครูคัดกรองนักศึกษาเพื่อจาแนกผู้เรียนโดยการทดสอบรายบุคคล สัมภาษณ์และจาแนก ผู้เรียนออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มผู้เรียนที่มีพื้นฐานความรู้และความพร้อมน้อย ให้ครูอาสาสมัครเป็นผู้สอน กลุ่มผเู้ รียนท่ีมีพ้นื ฐานความร้แู ละความพรอ้ มปานกลาง ใหข้ ้าราชการครูเป็นผู้สอน กลมุ่ ผูเ้ รยี นที่มพี น้ื ฐาน เอกสารถอดบทเรยี น กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรีเมย่ี ม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 | 24

ความรู้และความพร้อมมาก ให้ครู กศน.ตาบลเป็นผู้สอน ทาให้ครูมีกลุ่มเป้าหมายท่ีชัดเจนและสามารถ จัดการเรียนการสอนได้เหมาะสมกับพื้นฐานของผู้เรียนในแต่ละกลุ่ม ซ่ึงการจัดการศึกษาของตาบลปลายพระยา ครไู ดจ้ ดั การเรยี นการสอนโดยใชร้ ปู แบบ ปลำยพระยำโมเดล ดังนี้ การจัดการเรียนการสอน เน้นการอยู่กันแบบพี่น้องมากกว่าครู จัดการเรียนการสอนเป็นกันเอง ให้ข้อคิด ให้คาปรึกษา และใช้รูปแบบเด็กเก่งช่วยเด็กอ่อน โดยให้นักศึกษาท่ีออกจากระบบ (นักศึกษาเทียบโอน) เป็นผู้ช่วยครูในการติดตามและช่วยเหลือเพื่อนในการเรียน มีการส่งเสริมให้นักศึกษาเกิดรายได้โดยส่งเสริม ให้ทาอาชีพเสริม กรณีนักศึกษาที่ขาดเรียนติดต่อกัน 4 คร้ัง ครูจะไปติดตามถึงบ้าน เพื่อสอบถามสาเหตุและ หาแนวทางแก้ปัญหา รวมถึงปลูกฝังนักศึกษาให้มีความตระหนัก ความรับผิดชอบในการเรียนและการสอบ จากการดาเนินการดังกล่าว จึงส่งผลให้มีผู้เข้าสอบถึงร้อยละ 100 และมีผลสัมฤทธ์ิทางการเรียนในรายวิชา บงั คับสงู ข้ึน การจัดกิจกรรมการศึกษาต่อเน่ือง จากการพัฒนาหลักสูตรเดิมท่ีมีอยู่ในตาบล กศน.ตาบล ต้องการ ต่อยอดของเดิมที่มีอยู่ในชุมชน ให้เป็นสินค้าในกลุ่ม พรีเม่ียม พลัส ได้แก่ เคยเจี้ยนกระบี่พรีเม่ียมพลัส น้าดื่ม พรีเม่ียมพลัส สเปรย์แอลกอฮอล์ เส้ือที่ระลึก กระเป๋าผ้าปาเต๊ะ โดยเฉพาะหลักสูตรการทาเคยเจี้ยน เป็นวิธีการผลิตท่ีมีในเฉพาะ ตาบลปลายพระยา ซ่ึง กศน.ตาบลได้พัฒนาหลักสูตรเคยเจี้ยน โดยผ่านการเห็นชอบจากคณะกรรมการสถานศึกษา และอนุมัตโิ ดย ผู้บริหารสถานศึกษาก่อนนาไปใช้จัดการศึกษาเพื่อพัฒนาอาชีพ มีการบริหารจัดการในรูปแบบของคณะกรรมการทั้งในเร่ืองการผลิต การออกแบบผลิตภัณฑ์ การตลาด การขายสินค้าออนไลน์ การประชาสัมพันธ์ผ่านพรีเซ็นเตอร์ ซึ่งพรีเซ็นเตอร์คัดเลือกจาก คณะกรรมการ กศน.ตาบล ท่ีมีช่ือเสียงและเป็นท่ียอมรับของชุมชน โดยพิจารณาจากยอดกดไลค์ของ Facebook เป็นจานวนมาก ผู้เข้าชมจึงมีจานวนมาก ส่งผลให้ผลิตภัณฑ์เคยเจย้ี นกระบี่พรีเมี่ยมพลัส สร้างรายได้ให้กับชุมชนเป็นหลักแสน ต่อปี ชุมชนมรี ายได้ และมีแนวทางในการพัฒนาผลติ ภณั ฑ์รสชาติให้มคี วามหลากหลาย และพัฒนาบรรจุภัณฑ์ ให้สะดวกต่อการพกพาและรับประทาน โดยมีการขอรับงบประมาณสนับสนุนจากภาคีเครือข่าย เช่น งบประมาณในการผลติ นา้ ดมื่ จากสานักงานกองทนุ สนับสนนุ การสรา้ งเสริมสขุ ภาพ (สสส.) เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรเี มยี่ ม ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 | 25

การจัดการศึกษาตามอัธยาศัย ได้รับรางวัลบ้านหนังสือชุมชนดีเด่นของกลุ่มสานักงาน กศน.จังหวัด อันดามัน ทาให้ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์ (ธกส.) เกิดความสนใจและอยากได้มุมหนังสือแบบ กศน. จึงขอให้ กศน.ตาบล ไปจัดมุมหนังสือให้ธนาคารเพ่ือการเกษตรและสหกรณ์ (ธกส.) ในพ้ืนท่ีชุมชน กิจกรรม บ้านหนังสือชมุ ชน จะมีการหมนุ เวยี นเปลี่ยนหนงั สือไปเรื่อย ๆ โครงการเล่านิทาน โครงการแนะนาการใช้ส่ือ เร่ืองการอ่าน มีการเปิดสอนหลักสูตรบาริสต้า (barista) ส่งผลให้เกิดการสร้างรายได้จากการเปิดร้านกาแฟ ภายใน กศน.ตาบล ซึ่งวิทยากรเคยทางานอยู่ในร้านกาแฟ จากน้ันนาความรู้มาสอนให้กับกลุ่มเป้าหมาย กศน. และรว่ มกับ กศน.ตาบลในการพัฒนารา้ นกาแฟตอ่ ไป ปจั จยั รว่ มสำคญั ท่ีทำใหอ้ งค์ประกอบสำเรจ็ 1. มีการนาระบบเทคโนโลยีดิจิทัล หรือระบบออนไลน์มาประยุกต์ใช้กับการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ระดับการศึกษาขน้ั พ้นื ฐานได้อยา่ งเหมาะสมกับผเู้ รียน มกี ารออกแบบและจดั ทาส่อื การเรียนรทู้ ห่ี ลากหลาย 2. ด้านการจัดการศึกษาต่อเนื่อง มีการออกแบบและจัดกิจกรรมการเรียนรู้ท่ีครอบคลุม ต้ังแต่ระดับ ตน้ น้า กลางน้าและปลายน้าที่สอดคล้องกับความต้องการของผู้เรียน สภาพปัญหาชุมชน มีการประชาสมั พันธ์ กิจกรรมหรอื ผลผลติ ใหเ้ ปน็ ทีร่ จู้ กั แก่สาธารณชน 3. มีการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่าน หมุนเวียนหนังสือ พร้อมพัฒนาสื่อ รูปแบบการจัดกิจกรรม การจัดการศึกษาตามอัธยาศัยอย่างสม่าเสมอ เพื่อสร้างนิสัยรักการอ่านและใช้เวลาให้เกิดประโยชน์แก่ ประชาชน ปจั จยั ที่ทำใหป้ ระสบควำมสำเรจ็ 1. ครู กศน.ตาบล มีความมุ่งมั่น ตั้งใจ เสียสละ มีทัศนคติเชิงบวก มองเห็นความสาเร็จของงานมากกว่า อปุ สรรค 2. ครู กศน.ตาบล มีวสิ ยั ทศั น์ มีความรู้ ความสามารถเฉพาะเรอ่ื ง และนาความรนู้ ้นั มาพัฒนางานของตนเอง 3. มีกลยุทธ์ท่ีชัดเจน เช่น การลุยถึงที่ จัดการเรียนรู้รายบุคคล เพ่ือนช่วยเพื่อน พ่ีดูแลน้อง การใช้ ชมุ ชนเปน็ ฐาน การบริหารจัดการรปู แบบกลมุ่ 4. มีการศึกษาข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล และออกแบบการปฏิบัติงานใหส้ อดคล้องกับบริบทของชุมชนและ ความต้องการของกล่มุ เป้าหมาย 5. กศน.ตาบลทีม่ ีบคุ ลากรมากกว่า 1 คน มีการบริหารจัดการบคุ ลากร โดยแบง่ หน้าท่ีความรบั ผิดชอบ และมอบหมายภารกจิ ในการจดั การศกึ ษาอยา่ งชดั เจน 6. สถานศึกษามีการส่งเสริม สนับสนุนในการพัฒนาส่ือ พัฒนาบุคลากรอย่างต่อเน่ืองและสอดคล้องกับ ภารกจิ งาน 7. ภาคเี ครอื ข่ายสง่ เสริม สนับสนนุ การจดั การศึกษาดา้ นความรู้ งบประมาณในการจัดการศกึ ษา 8. การประชาสัมพันธ์ผ่านช่องทางท่ีหลากหลายและต่อเน่ือง เช่น Facebook Fanpage Youtube เพจ กศน.ตาบล รายการโทรทัศน์ เปน็ ต้น เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรีเมี่ยม ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 | 26

ปัญหำ/อุปสรรค งบประมาณในการจดั การศึกษาข้นั พื้นฐาน การศึกษาต่อเน่ืองไม่เพยี งพอ เช่น งบในการจัดหาวสั ดุฝกึ รวมถงึ งบประมาณด้านการศึกษาตามอธั ยาศัย เชน่ งบประมาณในการจดั หาสื่อหอ้ งสมุด แนวทำงกำรพัฒนำ 1. ขอรับการสนับสนุนจากหน่วยงานภาครัฐและเอกชน และให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการจัดหาวัสดุ อุปกรณใ์ นการเรยี นรู้ 2. ขอรบั การสนบั สนุนสือ่ หนงั สือจากภาคเี ครอื ขา่ ย และการใชส้ ่อื ออนไลน์ในการจัดการเรยี นรู้ เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรีเมยี่ ม ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 | 27

สว่ นท่ี 5 องคป์ ระกอบที่ 4 ภำคเี ครือขำ่ ย รว่ มจดั ส่งเสรมิ สนับสนุนกำรจดั กำรเรียนรู้ตลอดชีวิตไดอ้ ย่ำง มีคุณภำพ (Good Partnership) ภาคีเครือข่าย นับเป็นส่วนสาคัญต่อการพัฒนา กศน.ตาบล/แขวง ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ประจาตาบล ต้นแบบท่ีมีคุณภาพ เน่ืองจาก กศน.ตาบล ได้ยึดชุมชนเป็นฐานในการดาเนินงานและจัดการเรียนรู้ โดยใช้ต้นทุน ของชุมชน เช่น อาคาร สถานที่ แหล่งวิทยาการ ภูมิปัญญาท้องถิ่น วัฒนธรรม ประเพณี มีการส่งเสริมสนับสนุน ในทุกภาคส่วนในชุมชนหรือสังคม เข้ามามีส่วนร่วมเป็นภาคีเครือข่ายในการจัดกิจกรรม ทั้งในฐานะผู้ให้บริการ ผรู้ ับบริการ มสี ่วนรว่ มเป็นเจา้ ของ ร่วมคิด ร่วมทา ร่วมแกป้ ัญหา บูรณาการกระบวนการเรยี นรู้ รวมถึงกาหนดให้ มีการสร้างและขยายภาคีเครือข่าย เพ่ือสร้างการศึกษาตลอดชีวิตให้กับประชาชนในชุมชนได้อย่างท่ัวถึงและ มีคณุ ภาพ ซ่งึ จะขอนาเสนอบทเรียนความสาเร็จภายใต้องคป์ ระกอบดงั กล่าว ดงั นี้ ภำคเหนือ กศน.ตาบลปงแสนทอง มีภาคีเครือข่ายในระดับพ้ืนที่ ร่วมจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิต เพื่อส่งเสริม สนับสนุนการดาเนินงาน ได้แก่ สานักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งประจาจังหวัดลาปาง ศูนย์ส่งเสริมพัฒนา ประชาธิปไตยตาบลปงแสนทอง เทศบาลเมืองเขลางค์นคร โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบลบ้านแม่กืย โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบลบ้านกาด ชุมชนในตาบลปง แสนทอง ทั้ง 21 ชุมชน บา้ นหนังสือชุมชน วัด โรงเรียนในพืน้ ที่ ศูนย์พัฒนาครอบครัวในชุมชนตาบลปงแสนทอง รพ.สต. กกต. เกษตรตาบล วัดตาบลปงแสนทอง โรงเรียน ศาลาชุมชน ประธานชุมชนตาบลปงแสนทอง ประธาน อสม. ชุมชนบ้าน หลวง บา้ นไรน่ าน้อย บา้ นปงแสนทอง บา้ นลาปางกลางตะวันตก บ้านไร่ข่วงเปา ประธานชุมชน ประธาน อสม. ร่วมเป็น คณะทางานศูนย์พัฒนาครอบครัวในชุมชนตาบลปงแสนทอง (สสส.) มูลนิธิเอ็มโอเอไทย ศูนย์เรียนรู้ครอบครัวเข็มแข็ง และ โรงพยาบาลลาปาง ศูนย์เรียนรู้เพื่อครอบครัวเข้มแข็งจังหวัด ลาปาง ร่วมจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิต และขับเคลื่อนกิจกรรม การเรียนรู้ได้อย่างต่อเนื่อง เช่น จัดกิจกรรมการศึกษาต่อเนื่อง การศึกษาตามอัธยาศัย กิจกรรมโรงเรียนผู้สูงอายุ เทศบาลเมือง เขลางค์นคร กิจกรรมส่งเสริมการอ่านในบ้านหนังสือชุมชน โครงการชุมชน สุขภาวะด้วยวถิ ีเกษตรธรรมชาติ เป็นต้น โดยมีการวางแผนร่วมกันการจดั การเรียนรู้ ร่วมนิเทศ ติดตาม เพ่ือพัฒนาคุณภาพการศึกษาให้มีประสิทธิภาพย่ิงขึ้น นอกจากนี้ กศน.ตาบลปงแสงทอง แสวงหา เอกสารถอดบทเรยี น กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเม่ยี ม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 | 28

ภูมิปัญญาในท้องถิ่นเพิ่มข้ึนทุกปี โดยได้เชิญภูมิปัญญาท้องถิ่น ปราชญ์ชาวบ้านหรือผู้ท่ีมีองค์ความรู้ เปน็ วิทยากรในการจดั การเรยี นร้ทู ี่เหมาะสมในชุมชน เพ่อื พัฒนากจิ กรรม กศน. ให้มีคณุ ภาพและประสทิ ธิภาพ มากขึ้น มีการดาเนินการจัดกิจกรรมตามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ร่วมกับหน่วยงานภาครัฐและ เอกชนในระดับพ้ืนท่ีของ กศน.ตาบลปงแสนทอง ในการจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิต เพื่อส่งเสริม สนับสนุน การพัฒนาคุณภาพชีวิต ของประชาชน ผู้รับบริการ นักศึกษา กศน. กลุ่มเด็กและเยาวชนในชุมชน ให้ได้รับ การบริการเป็นไปตามความต้องการและสอดคล้องกับการดาเนินชีวิตอย่างครอบคลุมและบรรลุเป็นไปตาม วัตถุประสงค์ของข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ร่วมกับหน่วยงานภาครัฐและเอกชน ดังนั้น จะเห็นได้ว่า กศน.ตาบลปงแสนทอง มีการนาภูมิปัญญาท้องถ่ินและทรพั ยากรในพื้นที่ เป็นต้นทุนถ่ายทอดองค์ความรู้ให้กับ ชมุ ชนด้านการเกษตร โดยหากช่วงเวลาการจัดกิจกรรมระหวา่ ง กศน.ตาบลและภาคเี ครือข่ายทบั ซอ้ นกัน จะมี การประสานงานและปรับแผนการปฏิบตั งิ านร่วมกบั ภาคเี ครอื ขา่ ยก่อน เพื่อให้บรรลผุ ลตามเปา้ หมายทีก่ าหนด ภำคตะวนั ออกเฉียงเหนือ กศน.ตาบลเมืองเดชมีเครือขา่ ยร่วมส่งเสรมิ สนับสนนุ การจัดการเรียนรู้ตลอดชีวติ โดยมีการร่วมวางแผน จัดการเรียนรู้ตลอดชีวิต และสนับสนุนทรัพยากรต่าง ๆ ในลักษณะช่วยเหลือเกื้อกูลอย่างเป็นรูปธรรมและ ต่อเน่ือง มีการจัดทาบันทึกข้อตกลงความร่วมมือการจัดการศึกษานอกระบบและการจัดการศึกษาตามอัธยาศัย (MOU) กับหน่วยงานภาคีเครือข่ายท้ังภาครัฐ และเอกชน จานวน 17 หน่วยงาน เช่น เทศบาล เมืองเดชอุดม โรงเรียนผู้สูงอายุ โรงพยาบาลส่งเสริม สุขภาพตาบลเมืองเดช ฯลฯ รวมถึงจัดทาข้อมูล ทาเนียบภูมิปัญญาท้องถิ่น แหล่งเรียนรู้ ภาคี เครือข่ายในระดับพ้ืนท่ี และเผยแพร่ในรูปแบบ E-book ผา่ นเว็บไซต์ เพื่อให้นกั ศึกษาและประชาชน ได้ศึกษาแหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาที่มีในท้องถ่ิน และเพ่ือประโยชน์ในการจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิต อาทิ การจัดกิจกรรมฝึกอาชีพระยะสั้น อบรมประชาชน การศึกษาตามอัธยาศัย เช่น การใช้บริการบ้านหนังสือชมุ ชน ตั้งในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบลเมืองเดช และได้ประเมินความพึงพอใจต่อการเข้าร่วมจัดการเรียนรู้ทุกกิจกรรม มีการจัดทาแหล่งเรียนรู้ด้านเศรษฐกิจ พอเพียงของ กศน.ตาบล โดยร่วมกบั ภาคีเครือข่าย ในการสนับสนุนสถานที่ วิชาการ งบประมาณ เพ่ือพัฒนา กศน.ตาบลให้เป็นแหล่งเรียนรู้ของชุมชน มีการสร้างภาคีเครือข่ายโดยใช้ความสัมพันธ์ส่วนตัวและใช้กลยุทธ์ การเข้าถึงชุมชน โดยการเข้าร่วมกิจกรรมของชุมชนและภาคีเครือข่าย ในการประสานงานเชิญชวน ให้เครือข่ายเข้ามารว่ มจัดกจิ กรรมกับ กศน. เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรีเม่ยี ม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 | 29

ภำคกลำง ภาคีเครือข่าย ร่วมจัด ส่งเสริม สนับสนุนการจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยมีเป้าหมายในการทางาน รว่ มกัน คือ การส่งเสรมิ การเรยี นรู้ พัฒนาคุณภาพชีวิตให้กับประชาชน ภาคีเครือข่ายทุกระดับของหน่วยงานและ สถานศึกษา กศน.ตาบลหนองน้าใส สะท้อนถึง ความสัมพันธ์และความร่วมมือในกระบวนการ จดั การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัย ทร่ี ่วมคิด ร่วมวางแผน ร่วมปฏิบัติ ร่วมประเมินผล พัฒนาการศึกษาชุมชน ร่วมกันสารวจและศึกษา วิ เ ค ร า ะ ห์ ห า ค ว า ม จ ริ ง ใ น ส ภ า ว ะ ข อ ง สั ง ค ม เศรษฐกิจ วัฒนธรรม ความต้องการและปัญหา ในชุมชน เพ่ือท่ีจะก่อให้เกิดการปรับปรุง เปล่ียนแปลงให้ดีข้ึน อันจะเป็นประโยชน์ในการดารงชีวิตของประชาชน ในชมุ ชนต่อไป กศน.ตาบลหนองน้าใส อาศัยความร่วมมือจากหลายฝ่ายร่วมเป็นภาคีเครือข่ายในการทางาน เพื่อผลักดันให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันทางสังคม ปัจจุบันหน่วยงานและสถานศึกษา กศน. มีการประสาน ความร่วมมือกันจัดการเรียนรู้กับภาคีเครือขา่ ยอย่างต่อเน่ือง มีการใช้เทคนิควิธีการหลากหลายในการสร้างภาคี เครือข่าย สร้างความสัมพันธ์กับเครือข่าย เครือข่ายให้ความร่วมมือ ในการส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ให้กับ ประชาชน รวมทั้งการพัฒนาศักยภาพการทางานร่วมกับภาคีเครือข่าย ซึ่งแต่ละวิธีหรือเทคนิคจะส่งผลให้ เกิดผลสาเร็จในการสรา้ งภาคีเครือข่ายในระดบั ทีแ่ ตกต่างกนั ดว้ ย ภำคตะวนั ออก กศน.ตาบลทับมา มีการจัดกระบวนการพัฒนางานอย่างเป็นระบบ มีขั้นตอนการทางานร่วมกับภาคี เครือข่าย มีการประสานงานในการดาเนินงานการจัดกิจกรรมต่าง ๆ ของ กศน.ตาบลอย่างต่อเนื่อง และได้รับ ความร่วมมือเป็นอย่างดี ร่วมทา ร่วมพัฒนาและร่วมจัด เพ่ือประโยชน์สูงสุดกับประชาชนในพื้นที่และบริเวณ ใกล้เคียง จากการที่ภาคีเครือข่ายในพ้ืนท่ีตาบลทับมา ได้ร่วมจัด ส่งเสริม สนับสนุนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ตลอดชีวิต ส่งผลให้การจดั กิจกรรมท้งั การเรียน การสอน และกิจกรรมอื่น ๆ ที่ กศน.ตาบลได้จัดขึ้นสาเร็จ อย่างมีคุณภาพ ขณะเดียวกัน กศน.ตาบลได้แสดง ความขอบคุณไปยังภาคีเครือข่ายที่ร่วมสนับสนุนการดาเนินงานโดย กศน.อาเภอเมืองระยอง ต้นสังกัดของ กศน.ตาบลทับมา ได้จัดทาเกียรติบัตรและมอบให้กับภาคีเครือข่าย ทั้งน้ี ในส่วนของการปฏิบัติงาน ด้านการศึกษา ก่อนจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในทุกกิจกรรม ได้มีการประสานภาคีเครือข่ายในระดับพื้นที่ เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรีเมีย่ ม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 | 30

ใหเ้ ขา้ ร่วมกิจกรรมและรว่ มนเิ ทศ ประเมินผลการจัดกจิ กรรมไปด้วยกนั พรอ้ มนาผลทไ่ี ดจ้ ากการนิเทศ รายงาน ผลให้ผบู้ ริหารสถานศกึ ษาทราบ และนาไปเปน็ ขอ้ มลู ในการพฒั นางานใหม้ ปี ระสิทธิภาพต่อไป ภำคใต้ กศน.ตาบลปลายพระยา ได้มีการจัดทาบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) โครงการจัดการศึกษา เพื่อพัฒนาท้องถ่ิน ระหว่างเทศบาลตาบลปลายพระยา และ กศน.ตาบลปลายพระยา ในการมีบทบาท เป็นแหล่งเรียนรู้ตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ศูนย์ดิจิทัลชุมชน โดยครู กศน.ตาบล ร่วมเป็นวิทยากร บรรยาย ให้ความรู้ ใช้อาคารโรงเรียนสุขภาวะวิทยา เทศบาลตาบลปลายพระยาในการฝึกอบรม นอกจากนี้ เทศบาลตาบลปลายพระยา ได้ทาบันทึกข้อตกลง ความร่วมมือกับวิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีจังหวัด กระบี่ ในการจัดการศึกษาระดับ ปวช. ปวส.โดยใช้ กศน.ตาบลปลายพระยา เป็นสถานท่ีจัดการเรียน การสอนทุกวันเสาร์และอาทิตย์ พร้อมให้ความอนุเคราะห์ ส่ือ อุปกรณ์และจัดบรรยากาศให้เอ้ือต่อการเรียนรู้ ของผู้เรียน ขณะเดียวกันธนาคารเพ่ือการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธกส.) สาขาปลายพระยา ยังได้ สนับสนุนสถานท่ีในการจัดมุมส่งเสริมการอ่าน “บ้านหนังสือชุมชน ธนาคาร ธกส.” และมีกิจกรรมหมุนเวียน หนังสือ และกิจกรรมการเรียนรู้ หนังสือดีที่อยากแนะนา เล่านิทานให้น้องฟัง และมีการส่งเสริมการอ่าน ผ่าน QR code ส่งผลให้บ้านหนังสือชุมชน ธนาคารเพือ่ การเกษตรและสหกรณก์ ารเกษตร (ธกส.) ไดร้ ับรางวัล “smart office” ในส่วนของเครือข่ายภาคประชาชนท่ีเข้ามาเป็นอาสาสมัคร กศน. กับเจ้าหน้าท่ีรับผิดชอบ การดาเนินการประชาสัมพันธ์กิจกรรมของ กศน. ท้ังการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน การศึกษาต่อเนื่อง และการศึกษา ตามอัธยาศัย และเป็นผู้นาเสนอผลิตภัณฑ์ศูนยฝ์ ึกอาชีพชุมชน ภายใต้แบรนด์พรีเม่ียมพลัส (premium plus) เทคนิคหรือกลยุทธ์ด้านการพัฒนาเครือข่ายของ กศน.ตาบลปลายพระยาที่นาไปสู่ความสาเร็จ คือ สร้างและ ขยายภาคีเครือข่าย โดยจัดทาบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) โดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วม ประสาน แผนจัดกิจกรรม มีการบริหารจัดการที่ชัดเจนโดยต้องสอดคล้องกับภารกิจของภาคีเครือข่ายร่วมด้วย มีการ สรา้ งขวญั กาลังใจและสร้างสัมพนั ธภาพท่ดี รี ่วมกับเครือข่าย พรอ้ มสรา้ งกระบวนการมีสว่ นรว่ มรว่ มกนั ปจั จัยร่วมสำคญั ทท่ี ำใหอ้ งคป์ ระกอบสำเร็จ 1. ภาคีเครือข่ายมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย ต้ังแต่ การวิเคราะห์ วางแผน จดั กิจกรรม นิเทศ ติดตามและประเมนิ ผลการจดั กจิ กรรม 2. มีการส่งเสริม สนับสนุนทรัพยากรต่าง ๆ เช่น สถานที่ ส่ือ วัสดุ อุปกรณ์ งบประมาณ เป็นต้น ร่วมเป็นวิทยากรหรอื ปราชญ์ชาวบา้ น เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรเี มี่ยม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 | 31

ปจั จยั ทที่ ำใหป้ ระสบควำมสำเร็จ 1. มีการจัดทาบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ระหว่าง กศน.อาเภอและเครือข่ายทั้งภาครัฐ และเอกชน ทาให้ กศน.ตาบลสามารถทางานรว่ มกับเครือข่ายได้อยา่ งราบร่ืนและมีประสิทธภิ าพ 2. กศน.อาเภอ มีการสร้างขวัญกาลังใจโดยการมอบเกียรติบัตรให้กับหน่วยงานภาคีเครือข่าย ท่ใี หก้ ารสนับสนุนกิจกรรม กศน.ดเี ดน่ อย่างตอ่ เนอ่ื งทุกปี 3. ครูเป็นผู้ท่ีมีความรู้ ความสามารถและเป็นแกนนาในการประชาสัมพันธ์และจัดกิจกรรมต่าง ๆ รว่ มกับภาคเี ครอื ขา่ ยเพ่อื ใหช้ มุ ชนเกิดการเรยี นรู้ 4. มีคณะกรรมการ กศน.ตาบล เครือข่ายภาคประชาชน ท่ีมีความรู้ ความสามารถ และมีศักยภาพ ในการขับเคล่ือนภารกิจต่าง ๆ ให้ประสบความสาเร็จ โดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วมให้ทุกคนมีบทบาทในการ จัดทากจิ กรรมทุกขั้นตอน 5. มีภูมิปัญญาท้องถิ่นและทรัพยากรในพื้นที่ เป็นต้นทุนของชุมชนถ่ายทอดองค์ความรู้ให้กับชุมชน ในด้านการเกษตร 6. มีเครือข่ายจานวนมากและมีความหลากหลายสามารถนามาร่วมจัดกิจกรรมการศึกษาได้ครอบคลุม กบั ภารกจิ กศน.ตาบล 7. มกี ารใชก้ ลยทุ ธ์การมสี ว่ นร่วมกบั ภาคีเครอื ข่ายท้ังกระบวนการ ตั้งแต่ตน้ น้า กลางน้าและปลายนา้ ได้แก่ การร่วมวางแผน ร่วมจัดการเรียนรู้ ร่วมนิเทศ ร่วมติดตามและพัฒนาแหล่งเรียนรู้ประจาตาบลให้เป็น แหลง่ เรียนร้ตู ลอดชวี ติ ที่มีคณุ ภาพ ปญั หำ/อุปสรรค การจัดกิจกรรมของเครือข่ายและ กศน.ตาบล มีช่วงระยะเวลาซ้าซ้อนกัน ทาให้ไม่สามารถจัดกิจกรรม ไดต้ ามแผนหรอื ภารกจิ ทก่ี าหนดไว้อยา่ งราบร่ืน แนวทำงกำรพฒั นำ การจัดกิจกรรม ร่วมกับหน่วยงานภูมิปัญญาท้องถิ่น ได้มีการประสานแผนก่อนดาเนินงาน และปรับ แผนการปฏบิ ัติงานเพือ่ ใหด้ าเนนิ โครงการร่วมกบั เครอื ข่ายเปน็ ไปตามเปา้ หมาย เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรีเม่ียม ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 | 32

สว่ นท่ี 6 องคป์ ระกอบท่ี 5 มนี วตั กรรมทเี่ ปน็ ประโยชนแ์ ละสำมำรถนำไปใชไ้ ด้จรงิ (Good Innovation) การจัดการเรียนการสอน ทั้งการจัดการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน การจัดการศึกษาต่อเน่ืองและการจัดการศึกษา ตามอัธยาศัยให้มีคุณภาพ จาเป็นต้องอาศัยเทคโนโลยีหรือนวัตกรรมต่าง ๆ ท่ีเป็นประโยชน์ เข้ามาบูรณาการ ทางานให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น มีการคิดค้นกระบวนการพัฒนา มีการผลิตนวัตกรรมที่เป็นประโยชน์ต่อการ แก้ปัญหาในชุมชน เพ่ือให้ประชาชนในชุมชนมีคุณภาพชีวิตความเป็นอยู่ท่ีดีข้ึน ซ่ึง กศน.ตาบลท่ีได้รับคัดเลือก ให้เป็น กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเม่ียม พลัส ได้ดาเนินการในเรื่องของความสาเร็จในการนานวัตกรรม ทีเ่ ป็นประโยชน์และสามารถนาไปใชไ้ ด้จริง ดงั นี้ ภำคเหนือ พัฒนาบทเรียนออนไลน์ เป็นส่ือการสอน กศน.ตาบลปงแสนทอง เป็น กศน.ตาบลนาร่องเข้ารับการอบรม การพฒั นานวัตกรรมสอ่ื การสอนบทเรียนออนไลน์ เพอ่ื นามาปรบั ใชใ้ นการจัดกระบวนการเรยี น การสอนทที่ ันสมัย โดยนาเน้ือหาบทเรียนหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน พุทธศักราช 2551 มาพัฒนา เป็นบทเรียนออนไลน์ โดยใช้ระบบ Google Site และ Infographic เพื่อให้บทเรียนมีความน่าสนใจและ แก้ปัญหาสาหรับนักศึกษาวัยทางาน ไม่สามารถมาพบ กลุ่มได้ ซง่ึ ไดพ้ ฒั นาบทเรียนออนไลน์ ต้ังแต่ พ.ศ. 2561 จนถึงปัจจุบัน กศน.ตาบล ได้พัฒนาบทเรียนออนไลน์ ให้กับนักศึกษา กศน.ทุกระดับ ต้ังแต่ระดับประถมศึกษา ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น และระดับมัธยมศึกษา ตอนปลาย นาเทคโนโลยีและนวัตกรรมมาประยุกต์ใช้ ในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน เพื่อให้ผู้เรียนและ ประชาชนในชุมชนเกิดการเรียนรู้ตลอดชีวิต จานวน 8 รายวิชา ได้แก่ วิชาภาษาไทย (พท 11001) วิชาสุขศึกษา พลศึกษา (ทช 21002) วิชาวิทยาศาสตร์ (พว 21001) วิชาช่องทางการเข้าสู่อาชีพ (อช 11001) วิชาทักษะการเรียนรู้ (ทร 31001) วิชาเศรษฐกิจพอเพียง (ทช 31001) วชิ าประวตั ิศาสตร์ชาติไทยและการสานึกในบญุ คณุ พระมหากษตั รยิ ์ รวมถงึ วชิ าโครงงาน มีการพัฒนาแอปพลิเคช่ัน (Application) ระบบช่วยเหลือผู้เรียน กศน.ตาบลปงแสนทอง เพื่ออานวย ความสะดวกให้กับนักศึกษาและผู้รับบริการด้านต่าง ๆ เช่น ข้อมูลข่าวสารประชาสัมพันธ์ การลงทะเบียนเรียน การสมัครเรียน บทเรียนออนไลน์ ข้อมูลนักศกึ ษา ผลการเรียน ชั่วโมงกิจกรรม ช่องทางการติดตอ่ สอ่ื สารกับครู เป็นต้น นักศึกษาสามารถดาวน์โหลดแอปพลิเคช่ัน (Application) จาก google playstore มาใช้งานได้จริง เอกสารถอดบทเรยี น กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมีย่ ม ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 | 33

พัฒนาโดยใชก้ ระบวนการปฏิบตั ิที่ดี เพื่อสรา้ งนวัตกรรมการเรียนรู้ นวตั กรรมอาชีพ หรือนวัตกรรมอืน่ ทีส่ อดคล้อง กบั บริบทของชมุ ชนอนื่ ๆ อกี ท้งั ประชาชนสามารถพัฒนาตนเอง พัฒนาชมุ ชนได้อย่างยัง่ ยืน กระบวนการพัฒนางานท่ีทาให้ได้รับรางวัล กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมี่ยม พลัส ระดับประเทศ กศน.ตาบลปงแสนทอง มกี ระบวนการพฒั นางานตามหลกั ทฤษฎีวงจรเดมม่ิง (Deming Cycle: PDCA) ดงั น้ี ดำ้ นกำรวำงแผน (P : Plan) มีการศึกษาสภาพปัญหาความตอ้ งการของผูเ้ รียน นักศึกษา กศน.ตาบล ปงแสนทอง หลักสูตรการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย พุทธศักราช 2551 ส่วนใหญ่เป็นวัยรุ่นและ วัยทางาน มีงานประจา ไม่สามารถมาพบกลุ่มได้ มีพนื้ ฐานการใช้สมาร์ทโฟน (smartphone) มีอินเทอร์เน็ตใช้ นักศึกษากลุ่มน้ีได้ใช้เป็นเป้าหมายการจัดการเรียนการสอนในรูปแบบออนไลน์ โดยครูได้เกบ็ ข้อมูลของผู้เรียน มาวิเคราะห์และวางแผนการจัดการเรียนการสอนแบบออนไลน์ เพ่ืออานวยความสะดวกให้ผู้เรียนสามารถ เรียนรู้ได้ทุกท่ี ทกุ เวลา โดยเป็นผอู้ านวยความสะดวก ท่ีปรึกษาและแกไ้ ขปัญหาระหวา่ งเรียนตลอดหลักสตู ร ดำ้ นกำรดำเนินกำร (D : Do) ได้แก่ พัฒนาบทเรียนออนไลน์ สาหรับการจัดกจิ กรรมการเรียน การสอน ด้านการศึกษาขั้นพื้นฐานในรูปแบบออนไลน์นั้น เร่ิมจากการเตรียมบทเรียนออนไลน์ ใน google site คือ เน้ือหาวิชาตามโครงสร้างหลักสูตรการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย พุทธศักราช 2551 ทั้ง 3 ระดับ คือประถมศึกษา มัธยมศึกษาตอนต้น มธั ยมศึกษาตอนปลาย ทั้งรายวิชาบังคบั และรายวชิ าเลือก ให้รองรับกับการใช้งานในห้องเรียนออนไลน์ มีการลดปริมาณเน้ือหาและใช้รูปภาพ ข้อมูลรูปภาพ และคลิป วดิ โี อแทน เพ่อื ให้ผ้เู รยี นเกดิ ความสนใจและเขา้ ใจงา่ ยขึ้น จานวน 8 รายวชิ า เตรียมห้องเรียนออนไลน์ หรือ google classroom เป็นการนาเนื้อหาในรายวิชาต่าง ๆ จากบทเรียน ออนไลน์ เข้าห้องเรียนโดยเรียงตามบทและหัวเร่ืองอ้างอิงตามหลักสูตรของสานักงาน กศน. รวมท้ังทาแผน การเรียนรู้ (Lesson plan) คือการกาหนดเน้ือหาของแต่ละวิชา การเว้นระยะเวลาการปล่อยเน้ือหานั้น ตามความยากง่ายของเร่ืองน้ันๆ จนครบตลอดท้ังภาคเรียน และตามจานวนที่ลงทะเบียน นอกจากน้ียังต้อง เตรยี มแบบทดสอบทา้ ยบท และแบบทดสอบเก็บคะแนนระหว่างภาคเรยี น โดยใช้ google form การบริหารจัดการห้องเรียนออนไลน์ เม่ือเปิดภาคเรียน ในวันปฐมนิเทศ ครูมีหน้าที่แนะนาการเข้า หอ้ งเรยี นตามรายวิชาที่ลงทะเบยี น แนะนาการเขา้ ไปศกึ ษาบทเรียนออนไลน์ การทาแบบทดสอบส่ง การแกไ้ ข ปัญหาและช่วยเหลือผู้เรียนในกรณีที่ใช้งานแล้วติดปัญหา รวมถึงการติดตามผู้เรียนให้เข้าเรียน และส่งงาน ตามแผนเวลาท่ีกาหนด ผ่านระบบ Line และ Messenger จนถึงวันสอบปลายภาคเรียน และวันประกาศ ผลการเรียนแตล่ ะวชิ า ด้ำนกำรตรวจสอบและประเมินผล (C : Check) ระหว่างการจัดการเรียนการสอนในรูปแบบ ออนไลน์ ครูจะคอยแก้ปัญหาและช่วยเหลือ เมื่อผู้เรียนใช้งานแล้วติดปัญหา รวมถึงการติดตามผู้เรียน ให้เข้าเรียนและสง่ งานตามกาหนด ผ่านระบบ Line และ Messenger จนถึงวันสอบปลายภาคเรียน และวนั ประกาศ ผลการเรยี นในแตล่ ะรายวิชา ด้ำนกำรปรับปรุงและพัฒนำผลกำรปฏิบัติงำน (A: Action) ตลอดภาคเรียน มีการแลกเปลี่ยน เรียนรู้ระหว่างครูผู้สอน ในวันประชุมวิชาการประจาสัปดาห์ และการประเมินผลการเรียนรู้ของผู้ เรียน การสะท้อนความรู้สึกของผู้เรียน ข้อดี ข้อเสีย เพื่อนาไปพัฒนาปรับปรุงในภาคเรียนถัดไป รวมท้ังได้พัฒนา เอกสารถอดบทเรยี น กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรีเม่ยี ม ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 | 34

แอปพลิเคชั่น (Application) ระบบช่วยเหลือผู้เรียน เพื่ออานวยความสะดวกให้กับนักศึกษา ด้านต่าง ๆ เชน่ ข้อมลู ข่าวสารประชาสัมพนั ธ์ การลงทะเบยี นเรียน การสมคั รเรยี น บทเรียนออนไลน์ ข้อมูลนักศึกษา ผลการเรียน ชั่วโมงกิจกรรม ช่องทางการติดต่อส่ือสารกับครู เป็นต้น นักศึกษาสามารถดาวน์โหลดแอปพลิเคชั่น (Application) จากระบบ google play store มาใช้งานได้จริง จากการติดตามการนาเทคโนโลยีนวัตกรรมไปใช้ นวัตกรรม สื่อออนไลน์ กศน.ตาบลปงแสนทอง อาเภอเมืองลาปาง จังหวัดลาปาง พบว่า ผู้ตอบแบบติดตามการใช้ เทคโนโลยี นวัตกรรม ส่วนใหญ่มีความพึงพอใจในแต่ละดา้ นอยู่ในระดับ “มากท่สี ุด” ท้ังนี้ในอนาคต ได้กาหนด แผนให้แอปพลิเคช่นั (Application) รองรบั ในระบบ ios และสามารถดาวน์โหลดใชง้ านได้ ภำคตะวันออกเฉียงเหนอื กศน.ตาบลเมืองเดช ได้นาเทคโนโลยีหรือนวัตกรรมมาใช้งานด้านการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) เพื่ออานวยความสะดวก ให้กับผู้เรียน ในรูปแบบออนไลน์ ด้วยโปรแกรม Quizizz เพื่อให้ชุมชนเกิดการเรียนรู้ตลอดชีวิตและนาไป เผยแพร่สู่สถานศึกษาและหน่วยงานอื่น โดยมีกระบวนการพัฒนางาน คือ นารูปแบบการเรียนการสอน แบบออนไลน์ การทดสอบในระบบ Google Form สาหรับหลักสูตรการศึกษาข้ันพื้นฐาน และทดลองใช้ ระบบ Quizizz สาหรับหลักสูตร ปวช. ผ่านการสแกนคิวอาร์โค้ด (QR code) โดยเผยแพร่ผ่านช่องทาง Facebook Fanpage Line ของ กศน.ตาบลเมืองเดช เพื่อให้นักศึกษารับทราบและเข้าถึงได้หลากหลาย ช่องทาง ซึ่งขณะนี้ ระบบ Quizizz ยังใช้กับนักศึกษาหลักสูตร ปวช. เท่าน้ัน ในอนาคตมีแผนจะนาระบบ Quizizz มาใช้กบั นักศึกษาหลักสตู รการศึกษาขัน้ พืน้ ฐานต่อไป ภำคกลำง กศน.ตาบลหนองน้าใส จัดกิจกรรมการเรียน การสอน โดยยดึ ผเู้ รียนเปน็ สาคัญ ออกแบบจัดการเรียนรู้ ในรูปแบบของการนาปัญหาผักตบชวาในชุมชน มาคิด วิเคราะห์ คิดอย่างมีวิจารณญาณ มีการแลกเปลี่ยน เรียนรู้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นร่วมกับผู้อ่ืน โดยครู กศน.ตาบลหนองน้าใส จะแนะนาให้ศึกษาสภาพปัญหา ท่ีเกิดข้ึนในชุมชนของตนเอง และนาปัญหามาคิดค้น นวัตกรรม ท่ีสามารถนามาใช้ประโยชน์ได้จริง โดยคิดค้น นวัตกรรมเส้นใยผักตบชวา นามาทอมือเปน็ ผา้ ทอมือจากผกั ตบชวา โดยใช้รูปแบบกระบวนการพัฒนางาน คือ (1) กระบวนการบริหาร จัดการผกั ตบชวาแบบครบวงจร (2) สภาพปัญหาผักตบชวาแน่น ลาคลอง ในชุมชนตาบลหนองน้าใส จึงคิดค้นนวัตกรรม นาผักตบชวามาแยกเส้นใย ผลิตเป็นผ้าทอมือเส้นใยผักตบชวา (3) ผ้าทอมือผักตบชวาลายขอสิริวัณณวรีนารีรัตน์ 1 อาเภอ เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรเี ม่ยี ม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 | 35

1 อาชีพ ทูลเกล้าถวาย สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา (4) ผ้าทอมือผักตบชวา ลายหนองน้าใส 1 อาเภอ 1 อาชีพ เข้าประกวด Best OTOP ดาวดวงที่ 6 ได้จดสิทธิบัตรจากกรมทรัพย์สิน ทางปัญญา เลขที่อนุสิทธิบัตร 17504 ซ่ึงจากการคิดค้นนวัตกรรมดังกล่าว ได้อาศัยความร่วมมือกับ ภาคเี ครอื ขา่ ย เพ่ือรับการสนับสนุนงบประมาณ ครภุ ัณฑ์ หรอื ทรพั ยากรอื่น ๆ ท่ีเก่ียวข้อง รวมถึงมกี ารใช้ชมุ ชน เปน็ ฐานภมู ิปญั ญาทอ้ งถ่ินดังเดิม มกี ารตอ่ ยอดและ up-skill re-skill ภำคตะวนั ออก กศน.ตาบลทบั มาได้มีการนาเทคโนโลยี หรอื นวัตกรรมมาประยุกต์ใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน เพ่ือให้ชุมชนเกิดการเรียนรู้ตลอดชีวิต จากแนวคิดทักษะแห่งศตวรรษท่ี 21 เปน็ เหตผุ ลท่ีทาให้การจัดการศึกษา รูปแบบเดิมท่ีเน้นแต่การเรียนแบบท่องจาเนื้อหาในสาระวิชาหลัก ๆ อย่างคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ ภาษาศาสตร์ และสังคมศกึ ษา ไม่เพียงพออีกตอ่ ไป สาหรับการดารงชีวิตของผู้เรียนในโลกศตวรรษใหม่ ภายใต้ความท้าทาย ใหม่ ๆ เนื่องจากในปัจจุบนั สงิ่ ทจี่ าเป็นมากกวา่ การท่องจา คอื การตอ้ งปลูกฝัง “ทกั ษะ” ท่จี าเป็นในศตวรรษท่ี 21 อาทิ ทักษะในการคิด ทักษะในการเรียนรู้ ทักษะชีวิตและ การทางาน ทักษะด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการส่ือสาร ควบคู่ไปกับ “เน้ือหา” ในสาระวิชาหลัก ผ่านหลักสูตร ท่ีกระชับ ชวนคิดและบูรณาการ เพ่ือสร้างผู้เรียนให้มี “คุณลักษณะ” อันพึงปรารถนาของโลกในศตวรรษที่ 21 ที่ผู้เรียนต้อง รู้จักคิด รักการเรียนรู้ มีสานึกพลเมือง มีความกล้าหาญทางจริยธรรม มีความสามารถในการ แก้ปัญหา ปรับตัว ส่ือสารและทางานร่วมกับผู้อ่ืนได้อย่าง มีประสิทธิผลตลอดชีวิต ซ่ึงทักษะต่าง ๆ เหล่าน้ีได้กลายมาเป็น ความท้าทายและข้อเรียกร้องใหม่ ๆ สาหรับครูในยุคน้ี ที่ต้องเตรียมความพร้อมในการพัฒนาตนเองอย่างจริงจัง โดยเฉพาะในเรื่องความพร้อมในการนาเทคโนโลยีมาใช้ ประโยชน์ เพ่ิมประสิทธิภาพการถ่ายทอดองค์ความรู้ใหม่ ๆ สู่ผู้เรียนในยุคน้ี ปัจจุบันมลพิษทางอากาศจากแหล่งอุตสาหกรรม การเผาไหม้เชื้อเพลิงและกระบวนการผลิต ซ่ึงเป็นตัวการสาคัญท่ีก่อให้เกิดผลกระทบต่อคุณภาพอากาศในบรรยากาศและอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพ อนามัยของประชาชนในชุมชน และก่อให้เกิดความเดือดร้อน ซึ่ง กศน.ตาบลทับมา ต้ังอยู่ใกล้พ้ืนที่โรงงาน กาจัดขยะขององค์การปกครองสว่ นทอ้ งถิ่น เมื่อสภาพอากาศปิดหรอื เวลาฝนใกลต้ ก จะมีกล่ินเหม็นขยะเกิดขึ้น บริเวณรอบ กศน.ตาบลทับมาและในชุมชน กศน.ตาบลทับมา โดยครู กศน.ตาบลทับมา ได้บูรณาการการสอน โดยให้ผู้เรียนได้นาปัญหาดังกล่าวที่เกิดขึ้นในชุมชนมานาเสนอ ตั้งเป็นสมมติฐาน และหาแนวทางแก้ปัญหา ใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ดาเนินการตามขั้นตอนการจัดทาโครงงาน เกิดเป็นนวัตกรรม เครือ่ งกรองอากาศ “ยุคโควิด 19” ขึน้ มา เพ่อื แก้ปัญหามลพษิ ทางอากาศดังกล่าว เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรเี มยี่ ม ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 | 36

กระบวนการพฒั นางาน ได้มีการทดลอง พัฒนาโดยใช้กระบวนการปฏิบัติที่ดี เพ่ือการสร้างนวัตกรรม การเรียนรู้ นวัตกรรมอาชีพ หรือนวัตกรรมอ่ืนท่ีสอดคล้องกับบริบทของชุมชนน้ัน ๆ อีกท้ังประชาชนสามารถ พัฒนาตนเองได้ พฒั นาชุมชนไดอ้ ย่างยง่ั ยนื นวัตกรรมเครื่องกรองอากาศ “ยุคโควิด 19” ที่ครูและนักศึกษา กศน.ตาบลทับมา ได้ร่วมกันจัดทาข้ึนน้ัน ได้มีการพัฒนาและต่อยอดให้ได้เครื่องกรองอากาศ “ยุคโควิด 19” ที่มีประสิทธิภาพดียิ่งข้ึน โดยการมีการทดลองใช้ท่ี กศน.ตาบล และขยายผลสู่ชุมชน พบว่าสามารถกรองฝุ่น ละอองขนาดเล็ก (pm 2.5) ได้ และยังประหยัดพลังงานไฟฟ้าได้ดี เนื่องจากมีขนาดท่ีพอเหมาะจึงทาให้ เคล่ือนย้ายและพกพาได้สะดวก อีกท้ังเป็นการนาวัสดุท่ีเหลือใช้จากครัวเรือนและชุมชนมา ปรับใช้ ให้เกิดประโยชน์ และยังสามารถนาไปเผยแพร่ให้คนในชุมชนได้ศึกษากระบวนการทาเครื่องกรองอากาศ “ยุคโควดิ 19” และนาไปพฒั นา ปรับปรุงเพ่อื นาไปใช้ไดจ้ รงิ ในชีวติ ประจาวันได้ด้วย และทางการจดั การเรยี นรู้ แบบ Project Based Learning เกิดจากการทาโครงงานเด็กโดยใชเ้ ครอื่ งขุดเจาะหลุมปลูกต้นไม้ ภำคใต้ ครู กศน.ตาบลปลายพระยา มีการนาเทคโนโลยี หรือนวัตกรรมมาประยุกต์ใช้ในการขับเคลื่อน กิจกรรมการศึกษาข้ันพื้นฐาน กิจกรรมการศึกษาต่อเนื่องและการศึกษาตลอดดชีวิต คือ Plaipraya Model ผ่านระบบดจิ ิทัล Application Line shopping เพ่ือให้ทันกับยุคสมัยและความต้องการของผู้รับบริการ โดยมี กระบวนการปรับปรุงพัฒนาต่อยอดจากฐานข้อมูล plaiphraya learning center สู่เป้าหมายหลัก Plaipraya Model โดยใช้ กระบวนการปฏิบัติที่ดีเพ่ือสร้างนวัตกรรมการเรียนรู้ให้เกิด ประโยชน์แก่ผู้ใช้บริการให้ได้มากท่ีสุด และมีความสอดคล้องกับ ความต้องการของผู้รับบริการครอบคลุมท้ัง 3 ภารกิจ ได้แก่ การศึกษาขั้นพ้ืนฐาน การศึกษาต่อเนื่องและการศึกษาตลอดชีวิต นอกจากนั้นยังได้นานวัตกรรมท่ีเกิดจากการพัฒนามาใช้ หรือ เผยแพร่ผ่านช่องทางต่าง ๆ ให้กับผู้เรียนและผู้ใช้บริการ คือ Plaipraya Model เป็นท่ีศึกษาดูงาน นอกจากนั้นยังได้ไปเป็น วิทยากรบรรยายให้ความรู้กับหน่วยงาน กศน. อื่น ๆ อาทิ เช่น กศน.อาเภอละอนุ่ จงั หวดั ระนอง และยังสง่ เสริมผลิตภัณฑ์ พรเี ม่ียม จาก กศน.อาเภอ อื่น ๆ ในจังหวัดกระบี่ มาวางจาหน่ายในร้าน Plaipraya Model Line shopping เพื่อเพิ่มโอกาสในการประชาสัมพันธ์ การเข้าถึง และการจาหน่ายมากย่ิงขึ้น เป็นต้นแบบให้หน่วยงาน กศน. อื่นๆ ได้นานวัตกรรมไปใช้พัฒนางานจน ประสบความสาเร็จ เป็นตวั แทนเข้าร่วมประเมิน กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมย่ี ม และพรีเม่ียม พลัส อาทิเช่น กศน.อาเภอละอนุ่ จงั หวัดระนอง สานกั งาน กศน.จังหวัดภูเก็ต สานกั งาน กศน.จังหวัดสุราษฎร์ธานี สานกั งาน กศน. จังหวัดยะลา สานักงาน กศน.จังหวัดนราธิวาส สานักงาน กศน.จังหวัดปัตตานี สานักงาน กศน. จังหวัดตรัง และ สานกั งาน กศน.จังหวัดกระบ่ี เอกสารถอดบทเรยี น กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรเี มยี่ ม ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 | 37

กระบวนการพัฒนางานด้านเทคโนโลยีหรือนวัตกรรม ได้ดาเนินการพัฒนาจากนวัตกรรมเดิมท่ีมีอยู่แล้ว คือ plaiphraya learning center เพื่อต้องการให้ครอบคลุมทุกภารกิจและ ผู้รับบริการสะดวกในการเข้าใช้งานตามลาดับข้ันตอนวิธีการดาเนินกิจกรรม พัฒนา เว็บไซต์ plaiphraya learning center ของวิธีหรือแนวทางปฏิบัติท่ี เป็นเลิศ แบ่งออกเป็น 3 ระยะ คือ ระยะที่ 1 ข้อมูลระบบ PLC ได้แก่ 1) ประชาสัมพันธ์ข้อมูลข่าวสาร/กิจกรรมดาเนินการของ กศน. 2) เป็นแหล่ง เรียนรู้ตลอดชีวิต มีข้อมูลข่าวสาร สาระน่ารู้ในเว็บไซต์ 3) สมัครเรียนออนไลน์ได้ 4) ดูผลการเรียนออนไลน์ เช็คตามตารางเรียนออนไลน์ 5) สามารถเข้าเรียน ออนไลน์ผ่านระบบ Google Classroom 6) สามารถดาวน์โหลดเอกสาร แบบฟอร์มต่างๆได้ และสามารถส่งเอกสารกลับมายัง กศน.ได้ 7) สามารถ สนทนาโต้ตอบกับแอดมิน ผ่านช่องทาง เบอร์โทรศัพท์ และ Facebook Messenger ระยะที่ 2 การพัฒนาระบบ PLC ได้แก่ 1) ลงช่ือเข้าระบบด้วย Facebook 2) จัดทาระบบขายสินค้าออนไลน์ เพื่อเสริมสร้างอาชีพ สร้างรายได้ให้แก่ชุมชน 3) จัดทาระบบ การ LIVE สด ในการจัดการเรียนการสอนระบบออนไลน์ เพ่ือสะดวกในการติดตามและประเมินผู้เรียน ระยะที่ 3 การเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ ระบบ PLC คือ นานวัตกรรมท่ีเกิดจากการพัฒนามาใช้ หรือเผยแพร่ผ่านช่องทางต่าง ๆ ให้กับผู้เรียนและผู้ใช้บริการ คือ Plaipraya Model เป็นที่ศึกษาดูงาน นอกจากน้ันยังได้ไปเป็นวิทยากรบรรยาย ให้ความรู้กับหน่วยงาน กศน. อ่ืน ๆ อาทิ เช่น กศน.อาเภอละอุ่น จังหวัดระนอง และยังส่งเสริมผลิตภัณฑ์ พรเี มย่ี ม จาก กศน.อาเภออน่ื ๆ ในจงั หวัดกระบ่ี ปจั จยั ร่วมสำคัญทที่ ำใหอ้ งคป์ ระกอบสำเรจ็ มีการทดลอง นาและพัฒนาเทคโนโลยีหรือนวัตกรรมต่าง ๆ มาประยุกต์ใช้กับกิจกรรมการศึกษา นอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย โดยคานึงถึงสภาพปัญหาและความต้องการของชุมชน หรืออานวย ความสะดวกใหก้ ับผเู้ รียนได้เข้าถึงระบบการศกึ ษาและมปี ระสิทธภิ าพต่อการจัดกจิ กรรมการเรียนการสอนมากขึน้ ปจั จยั ท่ีทำให้ประสบควำมสำเรจ็ 1. สถานศึกษามีนโยบายที่ชัดเจนในการนาเทคโนโลยีหรือนวัตกรรมมาใช้ในการจัดการศึกษา เพ่ือให้ ผู้เรยี น ประชาชน พัฒนาตนเองได้และพัฒนาชมุ ชนไดอ้ ย่างย่งั ยนื 2. ครูมีการพัฒนาตนเองด้านเทคโนโลยีหรือนวัตกรรมอย่างต่อเน่ือง เพื่อนามาประยุกต์ใช้ในการจัด กจิ กรรมการเรียนการสอน เพ่อื ให้ชมุ ชนเกิดการเรยี นรู้ตลอดชีวิต 3. ครูมีความตระหนัก มุ่งมั่น ตั้งใจ มีเป้าหมายและแผนท่ีชัดเจน ในการพัฒนาเทคโนโลยีหรือ นวัตกรรม โดยใช้กระบวนการปฏิบัติที่ดี เพ่ือสร้างนวัตกรรมการเรียนรู้/นวัตกรรมอาชีพ ท่ีสอดคล้องกับ ภูมิสงั คมและบริบทของชุมชนน้นั ๆ 4. การมีส่วนร่วมของบุคลากรในสถานศึกษา ประกอบด้วย ผู้บริหาร ครู บุคลากร คณะกรรมการ สถานศกึ ษา และผู้เรยี น ในการพัฒนาเทคโนโลยหี รือนวตั กรรม เอกสารถอดบทเรยี น กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรีเมยี่ ม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 | 38

5. บูรณาการความร่วมมือจากภาคีเครือข่ายทุกภาคส่วน ทั้งชุมชน หน่วยงานภาครัฐ และหน่วยงาน เอกชน ให้เขา้ มามีส่วนร่วมในการสนบั สนนุ ทรัพยากรต่าง ๆ มกี ารวางแผนร่วมกันในการพฒั นาเทคโนโลยีหรือ นวัตกรรม 6. พัฒนาเทคโนโลยีหรือนวัตกรรมการเรียนรู้ท่ีใช้งานง่าย รองรับการใช้งานทุกระบบปฏิบัติการ เพ่อื ให้ผเู้ รยี น ประชาชน ผูร้ บั บรกิ าร และผทู้ ่สี นใจ สามารถเข้าใช้งานไดอ้ ยา่ งสะดวกรวดเรว็ 7. มกี ารนาเทคโนโลยีหรือนวัตกรรมท่ีเกิดจากการทดลอง การพฒั นามาใช้หรือเผยแพร่ ผา่ นช่องทางต่าง ๆ 8. มีแนวทางการพัฒนาหรือต่อยอดเทคโนโลยีหรือนวัตกรรม ท่ีใช้ในการเรียนรู้ สอดคล้องกับบริบท ของชมุ ชน เป็นตน้ แบบใหห้ น่วยงาน สถานศึกษาอน่ื ไดน้ านวัตกรรมทีส่ รา้ งขน้ึ ไปพัฒนางาน ปญั หำ/อุปสรรค 1. บคุ ลากรขาดความรคู้ วามเขา้ ใจในการพฒั นาเทคโนโลยีหรือนวัตกรรมสาหรบั การจดั การเรียนรู้ 2. ขาดบุคลากรที่มีความรูค้ วามเชยี่ วชาญด้านเทคโนโลยเี พ่อื พัฒนาระบบการเรียนรู้ในรปู แบบต่าง ๆ 3. ขาดงบประมาณในการดาเนินการเก่ียวกับการพัฒนาเทคโนโลยีหรือนวัตกรรม เช่น ค่าเช่าพ้ืนที่ ในการจัดทาเวบ็ ไซต์ คา่ ใช้จ่ายในการดาเนนิ งานจดสทิ ธบิ ัตร/อนุสทิ ธิบัตร 4. บทเรยี นออนไลน์มเี นอ้ื หาไมท่ นั สมัย ไม่ทันตอ่ เหตกุ ารณ์ แนวทำงกำรพฒั นำ 1. สถานศึกษาควรกาหนดนโยบายในการพัฒนาเทคโนโลยีหรือนวัตกรรมใช้ในการจัดการเรียนรู้ อยา่ งตอ่ เนอื่ ง 2. สถานศึกษาควรพัฒนาครูและบุคลากรให้สามารถพัฒนาเทคโนโลยีหรือนวัตกรรมสาหรับการจัดการ เรียนรู้ เช่น ส่ือการเรียนรู้ออนไลน์ ส่ือการเรียนรู้ออฟไลน์ ส่ือการเรียนรู้ทามือแบบภูมิปัญญาท้องถิ่น เป็นต้น จดั ทาส่ือการเรียนรอู้ อนไลน์ได้อย่างมีประสิทธภิ าพ 3. สถานศึกษาควรมีการประสาน ส่งเสริมและสนับสนุนความร่วมมือจากภาคีเครือข่ายทุกภาคส่วน ให้มีส่วนร่วมในการพฒั นาเทคโนโลยหี รือนวัตกรรม 4. สถานศึกษาควรมีการระดมทรัพยากร งบประมาณ จากภาคีเครอื ขา่ ยทง้ั ภาครัฐและเอกชน 5. ครูควรพัฒนาตนเองในด้านเทคโนโลยีหรือนวัตกรรมอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้สามารถจัดการเรียนรู้ ไดอ้ ย่างมปี ระสิทธิภาพ 6. ครูควรจัดทาแผนการจัดการเรยี นรู้ สอ่ื การเรียนรู้ ให้มีความน่าสนใจ สามารถนาเสนอเนื้อหาทีย่ าก ให้เขา้ ใจงา่ ยข้นึ เพื่อสร้างแรงจงู ใจ ใหเ้ กดิ การพัฒนาเทคโนโลยหี รอื นวัตกรรม 7. ครูควรจัดทาคู่มือประกอบการใช้เทคโนโลยีหรือนวัตกรรมที่ได้รับการพัฒนาขึ้น เพ่ือที่ให้ผู้ท่ีสนใจ นาไปประยกุ ต์ใชไ้ ดอ้ ย่างมีประสทิ ธิภาพ เอกสารถอดบทเรยี น กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรเี ม่ียม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 | 39

ส่วนท่ี 7 สรปุ และข้อเสนอแนะสู่กำรปฏบิ ัติ จากผลการพัฒนา กศน.ตาบล/แขวง ให้เป็น กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมี่ยม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ภายใต้องค์ประกอบการพัฒนาด้านต่าง ๆ ท่ีสานักงาน กศน. กาหนด ด้วยการนารูปแบบ การบริหารจัดการมาประยุกต์ใช้กับการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ประจาต้นแบบของตนเองให้สอดคล้องกับสภาพ บริบทพ้ืนที่และความต้องการของประชาชนในชุมชน และได้นาเสนอบทเรียนความสาเร็จในแต่ละองค์ประกอบ แลว้ นาไปสบู่ ทสรปุ แหง่ ความสาเรจ็ ในการพฒั นา ดงั น้ี เป้ำหมำยของกำรพัฒนำ กศน.ตำบล/แขวง ให้เป็น กศน.ตำบลตน้ แบบ 5 ดี พรีเมยี่ ม เป็นแหล่งเรียนรู้ประจาตาบลท่ีสร้างโอกาสการเรียนรู้ ให้กับผู้ด้อย พลาดและขาดโอกาสทางสังคม ประชาชนในชุมชนทุกคนได้รับการศึกษาจนจบการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน มีอาชีพ มีรายได้ มีคุณภาพชีวิตที่ดี เป็นแหล่งเรียนรู้ประจาตาบลที่มีสภาพบริบทที่สวยงาม โดดเด่น เอื้อต่อการเรียนรู้ของประชาชนในชุมชน เป็นต้นแบบแหล่งเรียนรู้ประจาตาบลท้ังในระดับจังหวัดและระดับต่าง ๆ เช่น ระดับกลุ่มจังหวัด ระดับภาค และระดับประเทศ เปน็ แหล่งท่องเทยี่ วในชุมชน เป็นศูนย์เรียนรู้ของชุมชน เป็นแหล่งศึกษาดูงาน เปน็ กศน.ตาบล ท่ีมีชีวิต เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ตลอดชีวิตของชุมชน ท่ีชุมชนหรือประชาชนมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมและ สามารถเขา้ มาใช้ประโยชน์เพื่อการพฒั นาตนเอง ยกระดับความรู้ อนั นาไปสกู่ ารสร้างรายได้ รปู แบบกำรขบั เคลอ่ื นกจิ กรรมฯ กอ่ นได้รับกำรพฒั นำเป็น กศน.ตำบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมย่ี ม ทางานแบบคลุกวงใน สร้างความสนิทสนมและไว้วางใจ ใช้ใจแลกใจ ทางานแบบรุกถึงท่ี เข้าหา ประชาชน ชุมชนและภาคีเครือข่ายในชุมชน ตระหนักเตือนตนเองเสมอว่าคนในชุมชนคือครอบครัวเดียวกับ กศน. สร้างสัมพันธภาพท่ีดีกับผู้ปกครองให้เกิดความไว้วางใจในการนาบุตรหลานหรือตนเองมาเข้าเรียน เข้าร่วมกิจกรรมการเรียนรู้ สร้างการรับรู้ให้กับกลุ่มเป้าหมายถึงประโยชน์ท่ีจะได้รับจากการร่วมกิจกรรม มีการบริหารจัดการทีด่ ี มีความชดั เจน เหน็ ผลเป็นรูปธรรม รวมถงึ ต้องทุ่มเททั้งพลงั กายและพลังใจในการสร้าง ผลงานเชงิ ประจักษ์เพอ่ื สรา้ งการยอมรับของภาคเี ครอื ขา่ ยทุกภาคสว่ น ให้ความสาคัญกับการสารวจและวิเคราะห์ชุมชนถึงสภาพปัญหา ความต้องการการเรียนรู้ และเรื่อง ที่ต้องการพัฒนาที่สามารถนาไปพัฒนาหลักสูตรการจัดการศึกษาของสถานศึกษาทเ่ี ปน็ ไปตามผลการสารวจ ปัจจยั ควำมสำเร็จ ปัจจัยความสาเร็จในการพัฒนา กศน.ตาบลท่ีสาคัญอย่างย่ิง คือ ครู กศน.ตาบล การที่ กศน.ตาบล จะเป็นแหล่งเรียนรู้ท่ีมีคุณภาพได้ ครู กศน.ตาบลต้องมีความมุ่งมั่น เสียสละ ต้ังใจในการปฏิบัติงาน รวมถึง มเี ปา้ หมายการทางานทช่ี ัดเจน ภาคเี ครอื ขา่ ยเห็นภาพความทุ่มเทการทางานของครู กศน.ตาบล และใหก้ ารสนับสนนุ การดาเนินงานของครู กศน. ในทุกมิติ รวมถึงครู กศน.ตาบล มีการพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง เป็นบุคคล แหง่ การเรียนรู้ เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมี่ยม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 | 40

ปัจจัยขับเคล่ือนความสาเร็จรองลงมา คือ การมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย โดยเฉพาะเครือข่าย ท่ีอยู่ในชุมชนที่ กศน.ตาบลให้บริการการศึกษาและเรียนรู้ ที่ร่วมสนับสนุนในรูปแบบต่าง ๆ เช่น การร่วมเป็น กรรมการสถานศึกษา การสนับสนุนอาคารสถานที่ การสนับสนุนงบประมาณดาเนินการ ให้ข้อเสนอแนะและ รว่ มวางแผนการขับเคล่อื นกิจกรรมตลอดจนการรว่ มจัดและสง่ เสริมการจดั กจิ กรรมและกระบวนการเรียนรู้ เป็นต้น ปัจจยั ควำมสำเรจ็ ทที่ ำใหไ้ ดร้ บั รำงวลั กศน.ตำบลตน้ แบบ 5 ดี พรีเมีย่ ม 1. ความชดั เจนของนโยบายการพฒั นา กศน.ตาบล ของผ้บู รหิ ารระดบั จงั หวดั และสถานศึกษา 2. การวางแผนการพัฒนาและขับเคล่ือนการดาเนินงานของ กศน.ตาบล ท่ีดาเนินการร่วมกับภาคี เครอื ขา่ ยในตาบล ซ่ึงส่งผลให้เกดิ การจัดกจิ กรรมร่วมกันอันนาไปสู่ความสาเร็จในทีส่ ดุ 3. การได้รับความสนับสนุน และความร่วมมือจากภาคีเครือข่ายในการพัฒนา กศน.ตาบลให้เป็นไปตาม แผนที่วางไว้ ทั้งการพัฒนาในเชิงกายภาพของ กศน.ตาบล การจดั กิจกรรมตามนโยบายและแผน การรว่ มสร้าง นวตั กรรม รวมถงึ การบริหารจดั การใน กศน.ตาบล 4. ชมุ ชนเข้มแขง็ พร้อมก้าวและพัฒนาไปกับ กศน. 5. การกาหนดเป้าหมาย ความมงุ่ มน่ั ต้ังใจ การสรา้ งแรงบันดาลใจ ของครู กศน.ตาบล 6. การสร้างขวัญและกาลังใจตลอดจนการเสรมิ แรงให้กับ ครู กศน.ตาบลท่ีเปน็ ผขู้ ับเคลื่อนการพัฒนา กศน.ตาบล 7. การบริหารจัดการทีด่ ี ของ กศน.ตาบล และมีการพฒั นากจิ กรรมอยา่ งตอ่ เนื่อง ผลงำนโดดเดน่ (Best Practice) 1. การสร้างโอกาสทางการศึกษาให้กับกลุ่มเป้าหมายเด็กท่ีตกหล่นจากระบบการศึกษา โดยการนา เด็กท่ีตกหล่นจากระบบการศึกษา เข้าสู่ระบบการศึกษา และใช้การศึกษานาพาเด็กกลุ่มดังกล่าวให้ออกจาก พฤตกิ รรมและสงิ่ แวดลอ้ มทีไ่ ม่เหมาะสม 2. จัดการศึกษาเพ่ือพัฒนาอาชีพให้กับประชาชนในชุมชน สามารถสร้างอาชีพ สร้างรายได้ให้กับ ประชาชนในชุมชน 3. พัฒนา กศน.ตาบล ให้เป็นศูนยก์ ลางการเรยี นร้ขู องประชาชนในชมุ ชน 4. จัดการเรียนรู้ท่ีมีคุณภาพที่เป็นไปตามความต้องการและบริบทของชุมชน เช่น การนาเด็กที่หลุด จากระบบการศึกษาเข้าสู่ระบบการศึกษาจนจบการศึกษาและมีอาชีพ การสร้างอาชีพให้กับประชาชนในชุมชน การสรา้ งเครอื ข่าย/กลุ่มอาชีพ กล่มุ กิจกรรมในชุมชน การเป็นต้นแบบแหล่งเรยี นรูด้ า้ นอาชพี ของชมุ ชน เป็นตน้ 5. ครู กศน.ตาบล มกี ารพฒั นาตนเองอย่างตอ่ เนือ่ งและมุ่งผลสัมฤทธ์สิ ูง เพื่อเป็นบคุ คลทมี่ ีความพรอ้ ม ต่อการจัดการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย มีการจัดทาแผนปฏิบัติการ กศน.ตาบล แผนการเรียน การสอน ปฏิทินการสอน การคัดกรองผู้เรียนผ่านรูปแบบต่าง ๆ อย่างเหมาะสมอันนาไปสู่การจัดทาแผน การเรียนร้รู ายบคุ คล ใช้กระบวนการจัดการเรียนการสอนโดยเนน้ ผูเ้ รยี นเป็นสาคญั (Active learning) 6. กศน.ตาบล มีสภาพแวดล้อมท้ังภายในและภายนอกอาคารที่เอื้อต่อการเรียนรู้ นาภาคีเครือข่าย ประชาชนและนักศึกษาเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนา โดยยึดหลัก 5ส มีสื่อ วัสดุ อุปกรณ์พร้อมใช้งาน เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรีเม่ยี ม ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 | 41

มีมุมหนังสือ มุมแสดงข้อมูลสารสนเทศระดับตาบล ประชาชนสามารถเข้ามาศึกษาเรียนรู้และใช้ กศน.ตาบล เป็นพนื้ ทจ่ี ัดกจิ กรรมตา่ ง ๆ ที่เปน็ ประโยชนต์ ่อความต้องการของชุมชน 7. ครู กศน.ตาบล มีการออกแบบและจัดกิจกรรมการเรียนรู้ท่ีมีผลเชิงประจักษ์ สอดคล้องกับ ความต้องการของประชาชนรวมถึงสภาพปัญหาชุมชนอย่างครอบคลุม ต้ังแต่ระดับต้นน้า กลางน้าและปลายน้า มีกลยุทธห์ รือเทคนิคต่าง ๆ ทชี่ ัดเจน นาเคร่ืองมือหรือระบบออนไลน์ที่เหมาะสมมาใช้จัดกิจกรรม มีการนิเทศ ติดตามคณุ ภาพของผเู้ รยี นหรือผรู้ ับบริการอย่างสมา่ เสมอ 8. ภาคีเครือข่าย ท้ังหนว่ ยงานภาครัฐ เอกชนและประชาสงั คม มสี ่วนรว่ มในการจดั กิจกรรมการศกึ ษา นอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยครบทุกกระบวนการ ตั้งแต่ร่วมวเิ คราะห์ วางแผน จดั นเิ ทศ ติดตามและ ประเมินผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ต่าง ๆ ส่งผลให้ผลงาน กศน. เป็นท่ียอมรับ มีการจัดทาข้อตกลงบันทึก ความรว่ มมอื (MOU) ระดับพ้นื ที่ รวมถงึ ได้รับการส่งเสริม สนบั สนนุ ทรัพยากรจากภาคีเครือข่าย เชน่ สื่อ วัสดุ อุปกรณ์ งบประมาณ สถานท่ี เป็นต้น 9. มีการออกแบบกระบวนการและนาเทคโนโลยีหรือนวัตกรรมการเรยี นรู้ท่ีเป็นประโยชน์ มาประยุกต์ใช้ สาหรับการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน เพ่ือให้ผู้เรียนเข้าถึงระบบการศึกษาง่ายขึ้น โดยเฉพาะในห้วงสถานการณ์ การแพรร่ ะบาดของโรคตดิ เชื้อไวรสั โคโรน่า 2019 (COVID-19) หรอื นกั ศกึ ษาทต่ี ดิ ภารกิจไม่สามารถพบกลุ่มได้ นอกจากนี้ได้ออกแบบและสร้างนวัตกรรมอื่น ๆ ท่ีสอดคล้องกับบริบทเพ่ือแก้ปัญหาชุมชน ผ่านการทดลองและ พัฒนา โดยนาวัตถุดิบในพื้นที่ มายกระดับให้เป็นผลิตภัณฑ์/สินค้าที่สร้างรายได้แก่ชุมชน ส่งเสริมให้คนในชุมชน มีสว่ นร่วมในการพัฒนาชุมชนอย่างย่ังยืน และผลักดนั นวตั กรรมจนได้รบั การจดอนุสิทธบิ ัตร 10. มีการสร้างและพัฒนาผลิตภัณฑ์/สินค้าที่มาจากความต้องการของชุมชน รวมถึงการสร้างช่องทาง การจัดจาหน่ายในรูปแบบต่าง ๆ ตลอดจนการยกระดับผลิตภัณฑ์/สินค้า เพ่ือสร้างมูลค่าเพ่ิมสร้างรายได้ ทเ่ี พิ่มขึ้นให้กับชุมชน 11. ศนู ย์ฝกึ มีชวี ิต เปน็ ฐานการเรียนรใู้ นชุมชน ปญั หำ อปุ สรรคท่พี บ 1. งบประมาณที่ไดร้ ับการสนับสนนุ จากหนว่ ยงานตน้ สังกดั ไมเ่ พียงพอต่อการพัฒนา กศน.ตาบล/แขวง 2. อาคารสถานทีต่ ้งั ของ กศน.ตาบล/แขวง ไม่เปน็ เอกเทศ 3. ส่ือ วสั ดุ ครุภัณฑ์ ไม่เพียงพอตอ่ การจัดการเรียนรู้ แผนกำรพัฒนำ กศน.ตำบลในอนำคต 1. พัฒนา กศน.ตาบล ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิตท่ีมีคุณภาพรองรับความต้องการการเรียน การศกึ ษาขัน้ พื้นฐาน ของประชาชนไดอ้ ย่างเพียงพอ 2. ส่งเสริม สนับสนุนให้นักศึกษา กศน. และประชาชนใช้ กศน.ตาบล/แขวง เป็นแหลง่ เรียนรู้ที่สร้างอาชีพ สร้างรายได้อย่างยง่ั ยนื อนั เปน็ ยกระดับคุณภาพชวี ิตของประชาชนในชุมชน เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรเี มยี่ ม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 | 42

3. พัฒนา กศน.ตาบลให้เป็นแหล่งเรียนรู้ท่ีมีสภาพแวดล้อมที่สวยงามตามบริบทพื้นที่ สามารถเป็น สถานท่ีพักผ่อนหย่อนใจให้กับชุมชน รวมถึงมีการพัฒนาชุมชนให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศ หรือด้านอื่น ๆ ใหเ้ หมาะสมตามสภาพบริบทพื้นท่ี 4. ควรมกี ารพฒั นา กศน.ตาบล ใหเ้ ปน็ แหล่งเรียนรู้ประจาตาบลทม่ี กี ารพัฒนาอย่างตอ่ เนือ่ งและยงั่ ยืน เป็นจุดแสดงและจาหน่ายผลิตภัณฑ์ท่ีมีชื่อเสียง เป็นเอกลักษณ์ของชุมชน รวมถึงเป็นศูนย์เรียนรู้ทุกช่วงวัย ของชุมชน 5. ควรใช้โรงเรียนที่ถูกยุบเลิก เป็นสถานท่ีเพ่ือสร้างแหล่งเรียนรู้ประจาตาบล เพื่อให้ประชาชน ในชุมชนเข้าถึงระบบการศึกษาอย่างท่ัวถึงและเกิดการเรียนรู้ตลอดชีวิตท่ีสอดคล้องกับความต้องการของตนเอง สงั คม ชุมชน 6. ควรเพิ่มจานวนบุคลากรของ ครู กศน.ตาบล เพ่ือเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการเรียนการสอน ได้อยา่ งเต็มท่ี ขอ้ เสนอแนะ 1. เชิงนโยบำย 1.1 ควรมีงบประมาณในการสนับสนุนและพัฒนา กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเม่ียม เพ่ือให้เป็น แหล่งเรียนรู้ประจาตาบลที่มคี ุณภาพต่อการจัดการศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัยที่สอดคล้องกับ ความตอ้ งการของประชาชนไดอ้ ย่างแท้จริง 1.2 สรรหาส่ือ วัสดุ อุปกรณ์ที่ทันสมัยให้แก่ กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเม่ียม เพื่อให้ผู้เรียนหรือ ผรู้ ับบรกิ าร ได้เขา้ มาศึกษา ค้นคว้าและอานวยความสะดวก 1.3 สร้างขวัญและกาลงั ใจในการปฏิบัติงาน หรือสิทธิประโยชน์ให้แก่ กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเม่ยี ม เช่น นามาใช้เป็นเกณฑก์ ารพจิ ารณาการเลื่อนคา่ ตอบแทนพนักงานราชการ เปน็ ตน้ 1.4 สร้างความรู้ ความเข้าใจเก่ียวกับแนวทางการขับเคล่ือนกิจกรรม กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมี่ยม ให้แก่หน่วยงาน/สถานศึกษาในระดับพื้นที่ เพ่ือสร้างการรับรู้และสามารถนาไปขับเคล่ือนในรูปแบบ ทิศทางเดยี วกนั 1.5 สานักงาน กศน.จังหวัด/กทม. หรือ กศน.อาเภอ/เขต ควรจัดกิจกรรมอบรมและพัฒนา องค์ความร้ตู ่าง ๆ ทีม่ ีความจาเป็นต่อการเพิ่มทักษะในการทางานท่ีเป็นประโยชนต์ ่อการจัดการศึกษาในชุมชน ระดับตาบล/แขวง ให้กับครู กศน.ตาบล และมีพ้ืนที่แลกเปลี่ยนการบริหารจัดการหรือพัฒนา กศน.ตาบล/แขวง รวมถงึ ผลการดาเนนิ งานการพัฒนา กศน.ตาบลต้นแบบระดบั ต่าง ๆ เพือ่ สร้างการรบั รูแ้ ละจุดประกายความคิด ให้กบั ครู กศน.ตาบลหรือบุคลากรที่มคี วามสนใจผ่านสอ่ื หรือชอ่ งทางตา่ ง ๆ ได้ 2 เชงิ ปฏิบตั ิ 2.1 กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมี่ยม ควรมีการวางแผนและพัฒนาแหล่งเรียนรู้ประจาตาบล อย่างต่อเนื่อง เพ่ือให้เป็นแหล่งเรียนรู้ต้นแบบที่มีคุณภาพ ประชาชนสามารถเข้ามาศึกษาเรียนรู้ตลอดชีวิต พร้อมจัดใหม้ กี ารติดตามผลการพัฒนาเป็นรายไตรมาส หรอื รายปี เอกสารถอดบทเรยี น กศน.ตาบลตน้ แบบ 5 ดี พรเี มย่ี ม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 | 43

2.2 ครู กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเม่ียม ควรถ่ายทอดประสบการณ์การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ ประจาตาบล หรือเป็นพ่ีเลี้ยง (buddy) ให้แก่ กศน.ตาบล/แขวงอ่ืน ๆ เพื่อก่อให้เกิดการกระตุ้นและพัฒนา หอ้ งเรียนได้อย่างเหมาะสมตามสภาพบริบทพื้นที่และความต้องการของประชาชนในชมุ ชน 2.3 สานักงาน กศน.จังหวัด/กทม. และ กศน.อาเภอ/เขต ควรมีการนิเทศ ติดตามและประเมินผล พร้อมกากับการปฏิบัติงานของ กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเม่ียม อย่างสม่าเสมอ อีกทั้งให้ข้อเสนอแนะ ในการพัฒนาไดอ้ ย่างมีประสิทธิภาพ 2.4 ครู กศน.ตาบล ควรมีการพัฒนาทักษะองค์ความรู้ต่าง ๆ เพ่ือนาไปใช้ในการจัด ส่งเสริมและ สนับสนุนการจัดการศกึ ษาตลอดชีวิตให้กับประชาชนในชุมชนไดอ้ ยา่ งมีคุณภาพ เอกสารถอดบทเรยี น กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรเี มย่ี ม ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 | 44

คณะทำงำนจดั ทำเอกสำรถอดบทเรียน กศน.ตำบลตน้ แบบ 5 ดี พรเี มยี่ ม ประจำปงี บประมำณ พ.ศ. 2565 1. นายคมกฤช จันทร์ขจร รองอธบิ ดีกรมส่งเสริมการเรยี นรู้ รกั ษาราชการแทน ประธาน อธิบดีกรมส่งเสริมการเรียนรู้ คณะทางาน คณะทางาน 2. นางธชั ชนก เจรญิ วงศ์ ผูอ้ านวยการสานกั งาน สกร. จังหวดั สมทุ รปราการ คณะทางาน คณะทางาน 3. นางคนึงนิตย์ วันนติ ย์ ผู้อานวยการสานักงาน สกร. จังหวัดลาปาง คณะทางาน คณะทางาน 4. นางสาวเจนจรี สรอ้ ยประเสริฐ ผู้อานวยการสานักงาน สกร. จังหวดั ลพบุรี คณะทางาน คณะทางาน 5. นางสาวประไพศรี คงตระกูล ผู้อานวยการสานกั งาน สกร. จงั หวัดชมุ พร คณะทางาน คณะทางาน 6. นายชัยธวฒั น์ กรี ะนันทน์ ผอู้ านวยการสานักงาน สกร. จงั หวดั ลพบรุ ี คณะทางาน คณะทางาน 7. นางพมิ พา หาญวัฒนะชัย ผูอ้ านวยการ สกร. อาเภอคลองหลวง จังหวดั ปทุมธานี คณะทางาน คณะทางาน 8. นางกัลยา สทุ ิน ผูอ้ านวยการ สกร. อาเภอท่าศาลา จังหวดั นครศรีธรรมราช คณะทางาน คณะทางาน 9. นางสาวฉนั ลักษณ์ ศรีผา ผู้อานวยการ สกร. อาเภอสว่างวรี ะวงศ์ จงั หวดั อบุ ลราชธานี คณะทางาน คณะทางาน 10. นางพรพนั ธ์ อาทเิ วช ผู้อานวยการ สกร. อาเภอดอนมดแดง จงั หวดั อุบลราชธานี คณะทางาน 11. นางสาววิมล เล็กสงู เนิน ผู้อานวยการ สกร. อาเภอทา่ หลวง จงั หวดั ลพบรุ ี คณะทางาน 12. นางกิง่ ดาว นิตยไพบลู ย์ ผู้อานวยการ สกร. อาเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสมี า คณะทางาน 13. นางสาวปรารถนา ชโี พธ์ิ ผู้อานวยการ สกร. อาเภอบางระจัน จงั หวัดสงิ หบ์ รุ ี คณะทางาน 14. นางวชั รนิ ทร์ ศรณี บิ ลู ย์ ศกึ ษานเิ ทศก์ชานาญการพิเศษ จงั หวัดฉะเชิงเทรา คณะทางาน 15. นางสาวสร้อยทิพย์ ลินสวุ รรณ ศึกษานเิ ทศก์ชานาญการพิเศษ จังหวดั ฉะเชงิ เทรา 16. นางสาวเสาวรสธ์ พลโคตร ศกึ ษานิเทศก์ชานาญการพเิ ศษ จงั หวัดขอนแกน่ 17. นางสาวชยะวดี อนิ สมภกั ษร ศกึ ษานเิ ทศก์ชานาญการพิเศษ จงั หวดั กาญจนบุรี 18. นางสาวพนิตตา กจิ จนศริ ิ ครเู ชยี่ วชาญ สถาบัน กศน. ภาคตะวันออก 19. นางสาวสมุ าลี อริยะสม ครูชานาญการพิเศษ สถาบนั กศน. ภาคเหนือ 20. นางสุดารตั น์ คามลู ใจ ครชู านาญการ สกร. อาเภอเฉลิมพระเกยี รติ จังหวัดนครราชสมี า 21. นางสนุ ีย์ เพชรสมั ฤทธิ์ นักวิเคราะห์นโยบายและแผนชานาญการพิเศษ กลมุ่ ยุทธศาสตรแ์ ละแผนงาน 22. นางวนั เพ็ญ รักแจ่ม ครศู ูนย์การเรียนรู้ระดับตาบลปงแสนทอง อาเภอเมืองลาปาง จังหวดั ลาปาง 23. นางสาวสุพชิ ฌาย์ บารงุ สนุ ทร ครูศูนย์การเรียนรู้ระดับตาบลทบั มา อาเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง 24. นางดาธิณี ตามเพิม่ ครูศูนย์การเรียนรู้ระดบั ตาบลหนองนาใส อาเภอภาชี จังหวดั พระนครศรีอยุธยา เอกสารถอดบทเรียน กศน.ตาบลต้นแบบ 5 ดี พรีเม่ียม ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 | 45