ทักษะวัฒนธรรมชาวเล ร้อยเรื่องราวชาวเล มอแกน มอแกลน และอูรักลาโว้ย ผู้กล้าแห่งอันดามัน

5. เขตวัฒนธรรมพิเศษคืออะไรและเกี่ยวกับชาวเลอย่างไร? หากเอ่ยถึงค�ำวา่ “เขตพเิ ศษ” ในประเทศไทย เราอาจรู้จกั และคุ้นเคยกบั ค�ำวา่ “เขตเศรษฐกิจพเิ ศษ” (Special Economic Zone) แนวคิดน้ีถูกน�ำมาใช้ส�ำหรับการประกาศเขตพ้ืนที่บริเวณใดบริเวณหน่ึง โดยเฉพาะ เพื่อประโยชนใ์ นการส่งเสรมิ สนับสนุน และอ�ำนวยความสะดวก รวมท้งั ให้สทิ ธพิ เิ ศษบางประการ ในการดำ� เนินกจิ การตา่ งๆ เชน่ การอตุ สาหกรรม เกษตรกรรม พาณิชยกรรม การท่องเทยี่ ว การบริการ ฯลฯ โดยกำ� หนดใหผ้ วู้ า่ ราชการจงั หวดั นนั้ ๆ มอี ำ� นาจดำ� เนนิ การปรบั แผนยทุ ธศาสตร์ แผนปฏบิ ตั กิ าร หรอื แผนอน่ื ใด ของจังหวัด ให้สอดคล้องและเป็นการส่งเสริมหรือสนับสนุนการด�ำเนินการของเขตเศรษฐกิจพิเศษ โดยทกุ หน่วยงานจะมีแผนมนี โยบายทส่ี อดคล้องและรองรบั แนวคดิ เขตเศรษฐกจิ พิเศษดังกล่าว ในเมื่อเรามีแนวคิดและระเบียบที่เอื้อต่อการส่งเสริมการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ ท�ำไมเราจึงไม่ สร้างสรรค์แนวคิดในท�ำนองเดียวกันเพ่ือปกป้องคุ้มครองผู้คนท่ีเป็นชนพื้นเมืองซึ่งมีอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม และกำ� ลังถูกท�ำใหเ้ ปน็ กล่มุ ชายขอบท่ีคอ่ ยๆ สญู เสยี อนาคต ทดี่ นิ วถิ ชี วี ติ และศักด์ศิ รไี ป? ส�ำหรับสิง่ แวดล้อมและทรพั ยากรทางธรรมชาติน้นั เราก็มีกฎระเบียบเพื่อ “เขตพิเศษ” ทางสงิ่ แวดลอ้ ม v อาทิ เขตคุ้มครองสิง่ แวดล้อม อุทยานแหง่ ชาติ วนอุทยาน เขตรักษาพันธส์ุ ตั ว์ปา่ พนื้ ทม่ี รดกโลกทางธรรมชาติ ฯลฯ แต่ทำ� ไมเราจึงมืดบอดต่อการท�ำนุบ�ำรงุ และฟ้นื ฟูวัฒนธรรมท่ีก�ำลงั จะเสอ่ื มถอยลง? เราควรจะใชแ้ นวคดิ เขตพเิ ศษตา่ งๆ เหลา่ นใ้ี นการทำ� ความเขา้ ใจเพอ่ื นำ� ไปสแู่ นวคดิ “เขตวฒั นธรรมพเิ ศษ” อันจะน�ำมาซ่ึงการก�ำหนดนโยบายท่ีจะช่วยปกป้องคุ้มครองวัฒนธรรมและกลุ่มคนผู้เป็นเจ้าของวัฒนธรรม ซ่ึงต้องครอบคลุมทั้งพื้นที่เชิงกายภาพและอาณาบริเวณของวัฒนธรรม เช่น การสร้างความมั่นคงในพ้ืนที่ เพอ่ื การอยอู่ าศยั พน้ื ทที่ ำ� กนิ และพน้ื ทศี่ กั ดส์ิ ทิ ธ์ิ หรอื พนื้ ทที่ างจติ วญิ ญาณ (เชน่ พนื้ ทส่ี สุ าน) ดงั นนั้ ประเทศไทย ควรจะมี “เขตวัฒนธรรมพิเศษ” หรือ “เขตค้มุ ครองทางวัฒนธรรม” ขึ้นเพื่อปกปอ้ งคมุ้ ครองกลมุ่ ชาวเลและ ชนพ้ืนเมืองผู้ท่ีก�ำลังเผชิญภัยคุกคามจากปัจจัยต่างๆ รวมทั้งมีกฎระเบียบที่รับรองกติกาของท้องถ่ินที่เอ้ือ ตอ่ การอยรู่ ว่ มกนั ระหวา่ งมนษุ ยด์ ว้ ยกันและระหวา่ งมนุษยก์ ับธรรมชาติ 251 ชาวเลในกระแสคล่นื แหง่ การเปล่ียนแปลง

เอกสารอ้างอิง มงกฎุ เกโเมรลงื่อ้าพคฯิมรเพั้งจด์ม้า�ำหอรายงมพหู่ กรัวุฎะ, ยรพาศรชเะปวบิท็นายพทารสละมยับเรดมจ็ โพอรระส.า(ธ2ิร5า0ช2)มจกดุฎหรมาาชยกเุมหาตรุปขรอะงพสยาสามหัวโเดมยือใงชป้นกั าษมใ์ แตฝ้ รง.วศ่า.1น2า8ย.แพกร้วะ. รพาชระนนิพคนรธ:์ นฤมล กอรรุงุโเทณพทฯัย: สสถุพาิณบนั ววิจงยัศส์บังุษครมาคจัมุฬาแลงลกะรดณิเร์มกหาอวีไิทลยอาัสล.ยั (.2549) ชุมชนมอแกนและอูรักลาโว้ยกับพื้นที่คุ้มครอง. นฤมล สอถราุโบณนั ทวัยิจัยแสัลงคะมคณจฬุะ.าล(2งก5ร4ณ9)์มหชีวาิตวทิพยวากลเรัยาชาวอูรักลาโว้ย เกาะสิเหร่. กรุงเทพฯ: โครงการน�ำร่องอันดามัน นฤมล เอกราุโะณแทละัยช. า(2ย5ฝ5ัง่ 2อ)นั “ดบาา้มนนั ม. อกแรกุงเนท-พ--ฯแ:ลสะหถามบบู่ นั า้ วนจิ ทยั เี่ ปสังลคี่ยมนไจปุฬ”าใลนงกพรลณวม์ตั หชาาวติทพิ ยันาธลุ์ภยั าคใต้: ผคู้ นและชุมชนบริเวณ เมธิรามวไิทหกยารวานิทนทยิพี.านล(ธ2ยั ์ศ5. ิ5ล2ป)ศาพสัฒตนรามกหาารบขัณองฑกิตารสตั้หงถสิ่นาฐขาานวชิชุมาพชนัฒอนูราักมลนาุษโวย้ย์แในละพส้ืนังทคี่ภมูเกบ็ตัณจาฑกิตมวุมิทมยอางลนัยิเวศจวุฬัฒาลนงธกรรรณม.์ สถาบันหทนัก้าษ4ณิ 2ค67ด.ีศกึ ษา, มหาวทิ ยาลยั ศรีนครินทรวโิ รฒ สงขลา. (2529) สารานกุ รมวฒั นธรรมภาคใต้. เล่มท่ี 10 อาภรณป์ อรชักุ ญฤษาดณษุ .์ ฎ(2ีบ5ณั 54ฑ)ิตพลสวาตขั ากวาชิรปาวฏฒั สิ มนั พธรนั รธมแ์ ศลึกะษชาาตมพิ หนั าธวธ์ุ ทิ ำ� ยรางขลอยั งทชักาษวิณเก.าะลนั ตา จงั หวดั กระบ.่ี ดษุ ฎนี พิ นธป์ รญิ ญา อาภรณเมก์ หอาาะกุ วลฤิทันษยตณาลา.์ ยั จ(ศ2ังิล5หป3วา2ัดก)กรพ.ริธะลี บอ่ี.ยวเริทอื ย: าภนาิพพนสธะ์ศทิลอ้ ปนศสังาคสมตแรลมะหวาัฒบนัณธฑรริตมขสอางขชาาววิชเลามการนณุษศี ยกึ วษิทายชามุ ชบนัณบฑ้านิตหวิทวั แยหาลลมัย โอลิเวียบรน์ แเกฟาระ์รพารระี,ทกอุลงท. รกัพรงุยเ์ทอพดุ ฯพ:ว้ อยม,รนนิ ฤทมรลพ์ รหนิ้ ญิ ต้งิช.ีระนันทน์ และฌาคส์ อวิ านอฟ. (2549) คลืน่ แห่งความยุง่ ยาก Ivanoff, Jacques. (2001) Rings of Coral, Moken Folktales, Bangkok: White Lotus Co., Ltd.