หลักสูตรสถานศกึ ษา รายวชิ าโครงงานเพื่อพฒั นาทกั ษะการเรียนรู้ (ทร02006) ระดับมธั ยมศกึ ษาตอนปลาย ตามหลกั สูตรการศึกษานอกระบบระดับการศกึ ษาข้ันพืน้ ฐาน พทุ ธศักราช 2551 ประจาภาคเรยี นท่ี 1 ปกี ารศึกษา 2564 จดั กระบวนการเรยี นรู้ 5 รูปแบบ พบกลมุ่ (ON-Site) ออนไลน์ (ON-Line) หนังสอื เรียน มอบหมายงาน (ON-Hand) ผ่านช่องทาง ETV (ON-Air) ผา่ นแอปพลเิ คชัน (ON-Demand) ศูนย์การศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศยั อาเภอเมืองนราธิวาส สานักงานสง่ เสรมิ การศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัยจงั หวดั นราธวิ าส สานกั งาน กศน. สานักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงศึกษาธิการ
คำนำ แผนการจัดกระบวนการเรียนรู้ กศน.แบบรายวิชา หลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับ การศกึ ษาขั้นพน้ื ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551 ในรายวชิ าโครงงานเพ่ือพฒั นาทกั ษะการเรยี นรู้ (ทร 02006) ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ภาคเรียนที่ 1/2564 จัดทำขึ้นเพื่อให้ครู กศน.ใช้เป็นแนวทางการจัด กระบวนการเรียนรู้ให้กับนักศึกษา กศน. โดยมีเนื้อหาสาระเกี่ยวกับโครงสร้างหลักสูตร แผนจัดการ เรียนรู้แบบรายวิชาและแนวทางการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่ครอบคลุมเนื้อหารายวิชาบังคับและ รายวิชาเลือก ในภาคเรยี นที่ 1/2564 ในการจัดทำแผนการจัดกระบวนการเรียนรู้แบบรายวิชา สำหรับครู กศน. ครั้งนี้ ได้รับความ ร่วมมอื รว่ มใจอยา่ งดยี ง่ิ จากวทิ ยากร ข้าราชการ ครอู าสาสมคั ร กศน. ครกู ศน.ตำบล ครอู าสาสมัคร กศน.ประจำปอเนาะ ครูประจำกลุ่ม นักศึกษา และภาคีเครือข่ายที่ร่วมจัดการศึกษากับกศน.อำเภอ เมืองนราธิวาสในสังกัดสำนักงาน กศน.จังหวัดนราธิวาส ที่ผ่านการอบรม ร่วมกันระดมความคิดและ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ นำมาจัดทำเป็นคู่มือครู โดยจัดทำแผนการจัดกระบวนการเรียนแบบรายวิชา ใน รายวิชาโครงงานเพ่ือพัฒนาทักษะการเรียนรู้ (ทร 02006) มี 5 รูปแบบ คอื 1. On Site การพบกลุ่ม 2. On Line การเรียนออนไลน์ 3. On Hand การให้ใบงาน แบบฝึกหัด 4. On Air การเรียนผ่าน ระบบดาวเทียม ETV 5. On Demand เรียนผ่านแอปพลิเคชัน เพื่อให้ครู กศน.สามารถนำไปใช้ใน การจดั กจิ กรรมการเรียนรใู้ หผ้ เู้ รยี นกลุ่มเป้าหมายของ กศน. มคี ณุ ภาพ ครบตามตัวชี้วดั ผลการเรียนรู้ ที่คาดหวังและพฒั นาผ้เู รยี นให้มีคุณสมบัตอิ นั พึงประสงคข์ องสถานศึกษา ครั้งนีข้ อขอบคุณ ผ้บู รหิ ารสถานศึกษา กศน.อำเภอเมอื งนราธิวาส และคณะอาจารย์ทีป่ รกึ ษา ทุกท่านที่ให้ความรู้ คำแนะนำ และให้คำปรึกษาเป็นแนวทางในการจัดทำแผนการจัดกระบวนการ เรียนรู้แบบรายวิชา ตามหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 เล่มนี้จนสำเร็จเป็นรูปเล่มสมบูรณ์ คณะผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าเอกสารเล่มนี้ จะเป็นประโยชน์ สำหรับผู้นำไปใช้จัดกระบวนการเรียนรู้ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ หากพบข้อผิดพลาดหรือมี ขอ้ เสนอแนะประการใด คณะผู้จดั ทำขอน้อมรบั ไวแ้ ก้ไข ปรับปรงุ ดว้ ยความขอบคุณย่ิง คณะผจู้ ัดทำ กศน.อำเภอเมืองนราธิวาส
สารบัญ หน้า คำนำ 1-2 3 สารบัญ 4 7 ปฏทิ นิ การพบกลุ่ม 10 1. ตารางวเิ คราะห์เนื้อหาสาระการเรยี นรู้รายวิชาโครงงานฯ คร้ังที่ 17–18 13 2. แผนการจัดการเรียนรแู้ บบรายวิชา 5 รปู แบบ คร้งั ที่ 17 17 - แผนการจดั การเรยี นรแู้ บบรายวชิ า รปู แบบ On Site 21 - แผนการจัดการเรยี นรแู้ บบรายวชิ า รูปแบบ On Line 22 - แผนการจดั การเรียนรแู้ บบรายวิชา รปู แบบ On Hand 24 - แผนการจัดการเรียนรแู้ บบรายวิชา รูปแบบ On Air 27 - แผนการจัดการเรียนรแู้ บบรายวิชา รูปแบบ On Demand 54 - กรต.การเรยี นร้ดู ว้ ยตนเอง 55 - การจดั การเรียนรู้แบบโครงงาน 58 - แบบทดสอบก่อนเรยี น 61 - ใบความรู้ / ใบงาน 64 3. แผนการจดั การเรียนรู้แบบรายวิชา 5 รปู แบบ คร้งั ที่ 18 67 - แผนการจดั การเรียนรแู้ บบรายวิชา รปู แบบ On Site 70 - แผนการจัดการเรียนร้แู บบรายวิชา รูปแบบ On Line 71 - แผนการจดั การเรียนรูแ้ บบรายวชิ า รูปแบบ On Hand 74 - แผนการจัดการเรียนรแู้ บบรายวิชา รูปแบบ On Air - แผนการจัดการเรียนรแู้ บบรายวิชา รปู แบบ On Demand - กรต.การเรียนรดู้ ้วยตนเอง - แบบทดสอบหลังเรยี น - ใบความรู้ / ใบงาน ภาคผนวก - แบบบนั ทึกสังเกตพฤติกรรม คณะผ้จู ัดทำ
ปฏทิ นิ การพบกลุ่ม ประจำภาคเรยี นท่ี 1 ปีการศึกษา 2564 ศูนยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอำเภอเมอื งนราธวิ าส ระดบั มธั ยมศกึ ษาตอนปลาย ท่ี วนั /เดือน/ปี เนื้อหา กระบวนการจดั การเรยี นรู้ หมายเหตุ 1 ......ม.ิ ย.64 ปฐมนิเทศเตรียมความพร้อมการจดั จดั กระบวนการเรียนรู้ จัดการเรียนการ 5 รปู แบบ สอนโดยครู กระบวนการเรยี นรู้ 1. Onsite (การพบกลุ่ม) ผ้รู ับผดิ ชอบ 2. Online (ออนไลน์) - โครงสรา้ งหลักสตู รตลอดการจบหลักสูตร 3. On Air (ผ่าน ETV) เชา้ 4. On hand (แจกใบงาน) เวลา 09.00 - - รูปแบบการพบกลุ่ม 5. On Demand (ผ่านแอฟ 12.00 น. พลิเคชน่ั ) บ่าย - กิจกรรมพัฒนาคณุ ภาพชีวิต เวลา 13.00 - จดั กระบวนการเรียนรู้ 16.00 น. - การประเมินคุณธรรมจริยธรรม 5 รปู แบบ 1. Onsite (การพบกลุ่ม) 2 ……มิ.ย.64 กจิ กรรมการเรียนรู้ 2. Online (ออนไลน)์ รายวิชาภาษาไทย พท31001 3. On Air (ผ่าน ETV) เรื่องที่ 1 การฟงั การดู 4. On hand (แจกใบงาน) เรอ่ื งที่ 2 การพูด 5. On Demand (ผา่ นแอฟ พร้อมสรุปและทำใบงาน มอบหมาย กรต. พลเิ คชน่ั ) 3 ..... ก.ค.64 กจิ กรรมการเรียนรู้ จดั กระบวนการเรยี นรู้ รายวชิ าภาษาไทย พท31001 5 รูปแบบ เรื่อง การอา่ น 1. Onsite (การพบกลุ่ม) พรอ้ มสรุปและทำใบงาน มอบหมาย กรต. 2. Online (ออนไลน)์ 3. On Air (ผ่าน ETV) 4. ..... ก.ค.64 กจิ กรรมการเรียนรู้ 4. On hand (แจกใบงาน) รายวชิ าภาษาไทย พท31001 5. On Demand (ผา่ นแอฟ เรอ่ื ง การเขยี น พลเิ คชั่น) พรอ้ มสรุปและทำใบงาน มอบหมาย กรต. จัดกระบวนการเรยี นรู้ 5 รูปแบบ 1. Onsite (การพบกลมุ่ ) 2. Online (ออนไลน)์ 3. On Air (ผ่าน ETV) 4. On hand (แจกใบงาน) 5. On Demand (ผ่านแอฟ พลเิ คชั่น)
ที่ วัน/เดือน/ปี เนื้อหา กระบวนการจัดการเรยี นรู้ หมายเหตุ 5 ..... ก.ค.64 กิจกรรมการเรยี นรู้ จัดกระบวนการเรยี นรู้ จัดการเรียนการ 5 รูปแบบ สอนโดยครู รายวิชาภาษาไทย พท31001 1. Onsite (การพบกลุ่ม) ผรู้ บั ผดิ ชอบ 2. Online (ออนไลน)์ เรื่อง หลักการใชภ้ าษา 3. On Air (ผ่าน ETV) เชา้ 4. On hand (แจกใบงาน) เวลา 09.00 - พรอ้ มสรปุ และทำใบงาน มอบหมาย กรต. 5. On Demand (ผ่านแอฟ 12.00 น. พลิเคชน่ั ) บา่ ย 6 ..... ก.ค.64 กจิ กรรมการเรยี นรู้ เวลา 13.00 - รายวิชาภาษาไทย พท31001 จัดกระบวนการเรียนรู้ 16.00 น. เรอ่ื ง วรรณคดีและวรรณกรรม 5 รปู แบบ พรอ้ มสรุปและทำใบงาน มอบหมาย กรต. 1. Onsite (การพบกลมุ่ ) 2. Online (ออนไลน)์ 7 ..... ก.ค.64 กจิ กรรมการเรยี นรู้ 3. On Air (ผา่ น ETV) รายวิชาศลิ ปศึกษา ทช31003 4. On hand (แจกใบงาน) เรื่อง ทศั นศิลปสากล 5. On Demand (ผา่ นแอฟ พรอ้ มสรปุ และทำใบงาน มอบหมาย กรต. พลเิ คช่นั ) 8 ..... ส.ค.64 กิจกรรมการเรยี นรู้ จัดกระบวนการเรยี นรู้ รายวิชาศิลปศึกษา ทช31003 5 รปู แบบ เรอื่ งท่ี 1 ดนตรสี ากล 1. Onsite (การพบกลุ่ม) เรื่องที่ 2 ทัศนศิลปสากล 2. Online (ออนไลน)์ พร้อมสรปุ และทำใบงาน มอบหมาย กรต. 3. On Air (ผา่ น ETV) 4. On hand (แจกใบงาน) 9 ..... ส.ค.64 กิจกรรมการเรยี นรู้ 5. On Demand (ผ่านแอฟ รายวชิ าศาสนาและหนา้ ที่พลเมอื ง สค31002 พลิเคชน่ั ) เรื่อง ศาสนา วฒั นธรรม ประเพณี พร้อมสรปุ และทำใบงาน มอบหมาย กรต. จดั กระบวนการเรยี นรู้ 5 รปู แบบ 1. Onsite (การพบกลมุ่ ) 2. Online (ออนไลน)์ 3. On Air (ผ่าน ETV) 4. On hand (แจกใบงาน) 5. On Demand (ผ่านแอฟ พลเิ คชัน่ ) จดั กระบวนการเรียนรู้ 5 รูปแบบ 1. Onsite (การพบกลุม่ ) 2. Online (ออนไลน)์ 3. On Air (ผ่าน ETV) 4. On hand (แจกใบงาน) 5. On Demand (ผ่านแอฟ พลเิ คชั่น)
ที่ วัน/เดือน/ปี เนื้อหา กระบวนการจดั การเรียนรู้ หมายเหตุ 10 ..... ส.ค.64 กจิ กรรมการเรียนรู้ จดั กระบวนการเรยี นรู้ จัดการเรยี นการ รายวิชาศาสนาและหนา้ ทีพ่ ลเมอื ง สค31002 5 รปู แบบ สอนโดยครู เรอ่ื ง หนา้ ท่ีพลเมือง 1. Onsite (การพบกลุ่ม) ผรู้ ับผิดชอบ พร้อมสรปุ และทำใบงาน มอบหมาย กรต. 2. Online (ออนไลน)์ เช้า 3. On Air (ผ่าน ETV) เวลา 09.00 - 4. On hand (แจกใบงาน) 12.00 น. 5. On Demand (ผ่านแอฟ บา่ ย พลเิ คชั่น) เวลา 13.00 - 11 ..... ส.ค.64 กิจกรรมการเรียนรู้ จัดกระบวนการเรียนรู้ 16.00 น. รายวชิ าลูกเสือ กศน. สค32035 5 รปู แบบ เรื่องท่ี 1 ลกู เสือกบั การพฒั นา 1. Onsite (การพบกลุม่ ) เร่อื งที่ 2 การลูกเสือไทย 2. Online (ออนไลน)์ เรื่องที่ 3 การลกู เสือโลก 3. On Air (ผ่าน ETV) เรอ่ื งท่ี 4 คุณธรรม จรยิ ธรรมของ ลกู เสือ 4. On hand (แจกใบงาน) เร่อื งท่ี 5 วนิ ยั และความเปน็ ระเบยี บ เรยี บรอ้ ย 5. On Demand (ผ่านแอฟ พรอ้ มสรปุ และทำใบงาน มอบหมาย กรต. พลิเคช่นั ) 12 ..... ก.ย.64 กิจกรรมการเรียนรู้ จดั กระบวนการเรยี นรู้ รายวชิ าลกู เสอื กศน. สค32035 5 รปู แบบ เรอ่ื งท่ี 1 ลกู เสือ กศน.กับการพฒั นา 1. Onsite (การพบกล่มุ ) เรอ่ื งที่ 2 ลกู เสือ กศน. กบั จิตอาสาและการ 2. Online (ออนไลน์) บรกิ าร 3. On Air (ผา่ น ETV) เรอ่ื งที่ 3 การเขยี นโครงการเพ่ือพัฒนาชุมชน 4. On hand (แจกใบงาน) และสงั คม 5. On Demand (ผ่านแอฟ เรอ่ื งท่ี 4 ทักษะลกู เสือ พลเิ คช่นั ) พรอ้ มสรุปและทำใบงาน มอบหมาย กรต. 13 ..... ก.ย.64 กิจกรรมการเรยี นรู้ จัดกระบวนการเรยี นรู้ รายวิชาลกู เสอื กศน. สค32035 5 รูปแบบ เรอ่ื งท่ี 1 ความปลอดภัยในการเข้ารว่ ม 1. Onsite (การพบกลมุ่ ) กิจกรรมลูกเสือ 2. Online (ออนไลน์) เรื่องท่ี 2 การปฐมพยาบาล 3. On Air (ผ่าน ETV) เรื่องที่ 3 การเดนิ ทางไกล อยู่คา่ ยพักแรม 4. On hand (แจกใบงาน) และชีวิตชาวคา่ ย 5. On Demand (ผ่านแอฟ เร่ืองท่ี 4 การฝึกปฏบิ ตั กิ ารเดินทางไกล อยู่ พลิเคชั่น) คา่ ยพักแรม และชีวิตชาวค่าย พร้อมสรุปและทำใบงาน มอบหมาย กรต.
ท่ี วัน/เดือน/ปี เนือ้ หา กระบวนการจัดการเรียนรู้ หมายเหตุ 14 ..... ก.ย.64 กิจกรรมการเรียนรู้ จัดกระบวนการเรยี นรู้ จัดการเรียนการ รายวิชาวัสดศุ าสตร์ พว32024 5 รูปแบบ สอนโดยครู เรือ่ ง หลักวัสดศุ าสตร์ 1. Onsite (การพบกล่มุ ) ผูร้ บั ผดิ ชอบ พร้อมสรปุ และทำใบงาน มอบหมาย กรต. 2. Online (ออนไลน)์ เชา้ 3. On Air (ผ่าน ETV) เวลา 09.00 - 4. On hand (แจกใบงาน) 12.00 น. 5. On Demand (ผ่านแอฟ บ่าย พลิเคชน่ั ) เวลา 13.00 - 15 ..... ก.ย.64 กจิ กรรมการเรียนรู้ จัดกระบวนการเรียนรู้ 16.00 น. รายวชิ าวสั ดศุ าสตร์ พว32024 5 รูปแบบ เรอ่ื ง การใช้ประโยชน์และผลกระทบจากวัสดุ 1. Onsite (การพบกล่มุ ) พรอ้ มสรุปและทำใบงาน มอบหมาย กรต. 2. Online (ออนไลน์) 3. On Air (ผา่ น ETV) 4. On hand (แจกใบงาน) 5. On Demand (ผา่ นแอฟ พลิเคช่ัน) 16 ..... ก.ย.64 กิจกรรมการเรยี นรู้ จัดกระบวนการเรยี นรู้ รายวชิ าวสั ดุศาสตร์ พว32024 5 รปู แบบ เรอ่ื ง การคัดแยกและการรีไซเคิล 1. Onsite (การพบกลุ่ม) พร้อมสรปุ และทำใบงาน มอบหมาย กรต. 2. Online (ออนไลน์) 3. On Air (ผ่าน ETV) 4. On hand (แจกใบงาน) 5. On Demand (ผ่านแอฟ พลิเคชั่น) 17 ..... ก.ย.64 กจิ กรรมการเรียนรู้ จัดกระบวนการเรียนรู้ รายวชิ าโครงงานเพ่ือพฒั นาทักษะการเรียนรู้ 5 รูปแบบ ทร02006 1. Onsite (การพบกลุม่ ) เร่อื ง โครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ 2. Online (ออนไลน์) พรอ้ มสรุปและทำใบงาน มอบหมาย กรต. 3. On Air (ผา่ น ETV) 4. On hand (แจกใบงาน) 5. On Demand (ผ่านแอฟ พลิเคช่ัน) 18 ..... ก.ย.64 กจิ กรรมการเรยี นรู้ จัดกระบวนการเรยี นรู้ รายวชิ าโครงงานเพอื่ พฒั นาทักษะการเรียนรู้ 5 รูปแบบ ทร02006 1. Onsite (การพบกล่มุ ) เรอื่ ง โครงงานเพื่อพฒั นาทักษะการเรยี นรู้ 2. Online (ออนไลน์) พรอ้ มสรปุ และทำใบงาน มอบหมาย กรต. 3. On Air (ผ่าน ETV) 4. On hand (แจกใบงาน) 5. On Demand (ผ่านแอฟ พลิเคชั่น)
ท่ี วนั /เดอื น/ปี เนื้อหา กระบวนการจัดการเรียนรู้ หมายเหตุ 19 ..... ก.ย.64 กจิ กรรมการเรยี นรู้ จดั กระบวนการเรยี นรู้ จดั การเรยี นการ รายวชิ าบัญชีชาวบ้าน ทช02001 5 รูปแบบ สอนโดยครู เรอ่ื ง บัญชชี าวบ้านกบั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง 1. Onsite (การพบกลมุ่ ) ผูร้ บั ผดิ ชอบ พร้อมสรุปและทำใบงาน มอบหมาย กรต. 2. Online (ออนไลน์) เช้า 3. On Air (ผา่ น ETV) เวลา 09.00 - 4. On hand (แจกใบงาน) 12.00 น. 5. On Demand (ผ่านแอฟ บา่ ย พลเิ คชั่น) เวลา 13.00 - 20 ..... ต.ค.64 ปัจฉิมนเิ ทศ จดั กระบวนการเรียนรู้ 16.00 น. - แนะแนวการเตรยี มตวั ในการสอบปลายภาค 5 รูปแบบ - เตรียมเอกสารหลกั ฐานสำหรับนักศึกษาที่คาด 1. Onsite (การพบกลุ่ม) วา่ จบหลกั สตู ร 2. Online (ออนไลน)์ - แนะแนวการศึกษาต่อในระดับทส่ี ูงขน้ึ 3. On Air (ผา่ น ETV) - แนะแนวการประกอบอาชีพ 4. On hand (แจกใบงาน) 5. On Demand (ผา่ นแอฟ พลิเคชั่น) ปฏิทินการพบกลุ่ม : กศน.อำเภอเมอื งนราธิวาส
ตารางวเิ คราะหเ์ นอื้ หาส หลกั สูตรการศกึ ษานอกระบบ ระดับกา ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2564 สาระทกั ษะการเรยี นรู้ รายวิชาโครงงานเพื่อ จำนวน 3 หน่ว ศนู ยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษ มาตรฐานท่ี 1.1 มคี วามรคู้ วามเข้าใจ ทกั ษะ และเจตคตทิ ี่ดตี อ่ การเรยี นรู้ด้วยตนเอง หัวเรือ่ ง 1. โครงงานเพือ่ พัฒนาทกั ษะการเรียนรู้ ตวั ชี้วัด ครั้งที่ เน้ือหา 17 1. มีความรู้ความเข้าใจ หลกั การ โครงงานเพ่อื พฒั นาทักษะการเรียนรู้ และแนวคิดโครงงานความหมาย 1. หลักการและแนวคิดของ ของโครงงานเพ่ือพัฒนาทักษะการ โครงงานเพื่อพฒั นาทักษะการเรยี นรู้ เรยี นร้ปู ระเภทของโครงงานการ 2. ความหมายของโครงงานเพอื่ พัฒนา เตรียมการทำโครงงาน ทักษะและ ทกั ษะการเรยี นรู้ กระบวนการในการทำโครงงาน 3. การเตรียมการทำโครงงานเพ่ือพัฒนา การดำเนนิ การในการทำโครงงาน ทักษะการเรยี นรู้ 4. ทกั ษะและกระบวนการทจี่ ำเปน็ ใน การทำโครงงานเพ่ือพฒั นาทกั ษะการ เรียนรู้ (การหาข้อมลู การเลือกใชข้ อ้ มูล การจดั ทำข้อมูล การนำเสนอขอ้ มูล การพัฒนาต่อยอดความรู้) รวมจำนวนชั่วโมง
1 สาระการเรยี นรู้รายวชิ า ารศึกษาข้ันพน้ื ฐาน พุทธศักราช 2551 4 ระดบั มัธยมศึกษาตอนปลาย อพัฒนาทักษะการเรยี นรู้ รหสั วิชา ทร02006 วยกิต 120 ชั่วโมง ษาตามอัธยาศยั อำเภอเมืองนราธวิ าส วิเคราะห์เนอ้ื หา วิธีการจัดการเรยี นรู้ งา่ ย ปาน ยาก เนื้อหา กรต. ครูสอน สอน โครงงาน จำนวน กลาง ลึกซ้ึง เสริม ชั่วโมง (5) (1) 6 (5) 5 (14) (2) ( 20) 36 (10) (3) ( 20) 33 - - - - 34 6 - 40 80
ตารางวเิ คราะหเ์ นอื้ หาส หลกั สูตรการศกึ ษานอกระบบ ระดับกา ภาคเรียนที่ 1 ปกี ารศึกษา 2564 สาระทกั ษะการเรยี นรู้ รายวิชาโครงงานเพ่ือ จำนวน 3 หนว่ ศูนย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษ มาตรฐานที่ 1.1 มีความรู้ความเขา้ ใจ ทักษะ และเจตคติทด่ี ตี อ่ การเรยี นรดู้ ้วยตนเอง หัวเรื่อง 1. โครงงานเพ่ือพัฒนาทักษะการเรยี นรู้ ตวั ช้ีวดั คร้ังท่ี เนอื้ หา 18 2. มีความสามารถในการ โครงงานเพื่อพฒั นาทักษะการเรยี นรู้ ดำเนินการทำโครงงาน และ 5. การดำเนนิ การในการทำ สะท้อนความคดิ เห็นตอ่ โครงงาน โครงงาน เช่น การพัฒนาแหล่งเรยี นรู้ 3.มีเจตคติทด่ี ี การทำไดอารี่ ออนไลน์ ต่อการทำโครงงานและเหน็ คุณค่า 6. การสะท้อนความคิดเห็นต่อโครงงาน ของโครงงาน รวมจำนวนชั่วโมง
2 สาระการเรยี นรู้รายวชิ า ารศึกษาข้ันพน้ื ฐาน พุทธศักราช 2551 4 ระดบั มธั ยมศึกษาตอนปลาย อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ รหสั วิชา ทร02006 วยกิต 120 ชั่วโมง ษาตามอัธยาศัยอำเภอเมอื งนราธิวาส วิเคราะหเ์ นอ้ื หา วิธกี ารจัดการเรยี นรู้ งา่ ย ปาน ยาก เน้อื หา กรต. ครูสอน สอน โครงงาน จำนวน กลาง ลกึ ซึ้ง เสรมิ ชว่ั โมง (17) (3) 20 20 (17) (3) - - - - 34 6 - - 40
3 แผนการจดั การเรยี นรรู้ ายสัปดาห์ ระดบั มธั ยมศกึ ษาตอนปลาย ครง้ั ท่ี 17 รายวิชาโครงงานเพ่อื พัฒนาทักษะการเรียนรู้ รหัสวชิ า ทร 02006 เวลาเรยี น 74 ช่วั โมง (พบกลุ่ม 6 ชวั่ โมง การเรยี นรดู้ ว้ ยตนเอง 34 ช่ัวโมง การเรยี นรู้โครงงาน 40 ชวั่ โมง ) วันท.ี่ ...........................เดือน..................................................พ.ศ........................... มาตรฐานท่ี 1.1 มีความรคู้ วามเขา้ ใจ ทักษะ และเจตคติทดี่ ตี อ่ การเรียนรู้ด้วยตนเอง ตัวชี้วดั โครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรยี นรู้ 1. มีความรู้ความเข้าใจ หลักการและแนวคิดโครงงานความหมายของโครงงานเพื่อพัฒนา ทักษะการเรียนรู้ประเภทของโครงงานการเตรียมการทำโครงงาน ทักษะและกระบวนการในการทำโครงงาน การดำเนนิ การในการทำโครงงาน เนอื้ หา โครงงานเพือ่ พัฒนาทักษะการเรียนรู้ 1. หลกั การและแนวคิดของโครงงานเพือ่ พฒั นาทักษะการเรียนรู้ 2. ความหมายของโครงงานเพ่อื พฒั นาทักษะการเรยี นรู้ 3. การเตรยี มการทำโครงงานเพ่ือพัฒนาทักษะการเรยี นรู้ 4. ทักษะและกระบวนการทีจ่ ำเปน็ ในการทำโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ (การหาขอ้ มูล การเลอื กใช้ข้อมูล การจัดทำข้อมูล การนำเสนอข้อมูล การพัฒนาตอ่ ยอดความร)ู้
4 วิธีเรียน : แบบพบกลมุ่ (ON-Site) กระบวนการจดั การเรยี นรู้ การกำหนดสภาพ ปัญหา ความต้องการในการเรยี นรู้ (O : Orientation) 1. ขนั้ นำเข้าสบู่ ทเรียน ( 30 นาที ) 1.1 ครูทักทายนักศึกษา และนำเข้าสู่บทเรียนโดยให้นักศึกษาแสดงความคิดเห็นในเรื่อง โครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ตามความเข้าใจของนักศึกษา โดยครูยกตัวอย่างโครงงานของนักศึกษาที่ ประสบความสำเร็จจากอินเตอร์เนต็ พร้อมทั้งแลกเปล่ียนเรียนรู้ รว่ มกนั วิเคราะห์ และแสดงความคิดเห็นร่วมกัน ในชน้ั เรยี น พรอ้ มท้งั ทำแบบทดสอบกอ่ นเรยี น 1.2 ครูนำเข้าสู่บทเรียนโดยครูเปิดวีดีทัศน์ เรื่อง หลักการ ความหมายของโครงงาน จากลิ้ง https://www.youtube.com/watch?v=C9Ih5DC_30Y ให้นักศึกษารับชมเพื่อให้นักศึกษามีความรู้ความเข้าใจในเรื่อง หลักการและแนวคิดโครงงานความหมายของโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ประเภทของโครงงาน เพ่ือ เช่ือมโยงส่บู ทเรยี นต่อไป 1.3 ครูและนกั ศกึ ษาสรปุ ส่งิ ที่อภปิ รายร่วมกนั แลกเปล่ยี นเรียนรู้ และบนั ทกึ ลงในแบบบันทกึ การเรยี นรู้ กศน. การแสวงหาข้อมูลและการจัดการเรยี นรู้ (N : New ways of learning) 2. ข้ันจัดกิจกรรมการเรยี นการสอน ( 4 ชั่วโมง ) 2.1 ครอู ธิบายเนื้อหาจากหนังสือเรียนรายวชิ า โครงงานเพื่อพฒั นาทักษะการเรยี นรู้ (ทร 02006) โดยใหน้ ักศกึ ษาดาวโหลดหนังสอื เรยี นจากลิ้งตอ่ ไปน้ี http://online.anyflip.com/zocht/wabr/mobile/index.html (แบบเรยี นออนไลน์) โดยแลกเปล่ยี นเรียนรใู้ น เรื่อง หลกั การและแนวคิดของโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ ความหมายของโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะ การเรียนรู้ การเตรียมการทำโครงงานเพ่ือพัฒนาทักษะการเรยี นรู้ และทกั ษะและกระบวนการทีจ่ ำเปน็ ในการ ทำโครงงานเพ่อื พัฒนาทักษะการเรียนรู้ (การหาข้อมูล การเลือกใชข้ ้อมลู การจัดทำข้อมลู การนำเสนอข้อมูล การพฒั นาต่อยอดความรู้) พร้อมให้นักศกึ ษาจดบนั ทกึ รายละเอยี ดลงในแบบบนั ทึกการเรียนรู้ กศน. 2.2 ครแู บ่งกลุ่มนักศึกษาออกเป็น 2-3 กลมุ่ โดยใหน้ ักศึกษาเลือกประธาน รองประธาน และ เลขานุการ ต้งั ชือ่ กลุ่ม และแบ่งหนา้ ท่กี ันทำงานภายในกลุม่ (ครสู อนและส่งเสรมิ หลกั ประชาธปิ ไตย การทำงานเปน็ กลมุ่ หรอื ทำงานเปน็ ทมี ) 2.3 ครอู ธบิ ายเน้อื หาเพ่ิมเตมิ ในเรอื่ ง ขั้นตอนการดำเนนิ การจัดทำโครงงาน พร้อมเปิดวีดีทัศน์ เรื่อง ขั้นตอนการทำโครงงาน จากลิ้ง https://www.youtube.com/watch?v=R8OBke0u08M ให้นักศึกษา แตล่ ะกล่มุ ได้เรียนรู้ (ครูสอนและสอดแทรกให้ความรู้เรือ่ งหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง) 2.4 ครใู หน้ ักศกึ ษาแต่ละกลุม่ ทำกิจกกรมสรุปองค์ความรู้ท่ไี ดเ้ รยี นรู้ ในรูปแบบแผนท่ีความคิด ( Mind Mapping ) ลงในกระดาษ ในหวั ขอ้ ต่อไปน้ี ข้อท่ี 1 ขัน้ ตอนการทำโครงงาน ขอ้ ท่ี 2 โครงงานที่นักศกึ ษาในกล่มุ สนใจทจ่ี ะทำ
5 ( โดยยดึ หลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งในการจดั ทำช้ินงาน) และตอบประเด็นคำถามตอ่ ไปนี้ 1- เหตุผลทีจ่ ะทำโครงงาน 2- โครงงานช้ินน้ีมปี ระโยชนอ์ ะไรบา้ ง 3-ใชห้ ลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงอย่างไรในการดำเนินงาน 2.5 ครูให้แต่ละกลุม่ สง่ ตวั แทนมาออกมานำเสนอหนา้ ห้องเรียน และครูเป็นผ้ตู รวจสอบความ ถูกต้อง ให้ความรู้เพิ่มเติมและข้อเสนอแนะ โดยให้นักศึกษาจดบันทึกสิ่งที่ได้จากการฟัง และสรุปลงในแบบ บันทกึ การเรียนรู้ กศน. 2.6 ครสู อนและสอดแทรกคุณธรรม 11 ประการ ในเรื่อง ความสะอาด ความสุภาพ ความขยัน ความประหยัด ความซื่อสัตย์สุจริต ความสามคั คี ความมีน้าใจ ความมวี ินยั ศาสน์ กษตั รยิ ์ รักความเป็นไทย และ ยดึ มัน่ ในวิถีชีวิตและการปกครองตามระบอบประชาธปิ ไตยอนั มีพระมหากษตั ริยท์ รงเปน็ ประมขุ การปฏบิ ัตแิ ละนำไปประยกุ ต์ (I : Implementation) 3. ขนั้ การปฏบิ ัติและนำไปประยุกต์ใช้ ( 30 นาที ) 3.1 ครสู ่มุ ตวั แทนกลุม่ นำเสนอ เพื่อแลกเปลีย่ นความคดิ เห็นซง่ึ กันและกนั สรปุ สง่ิ ท่ีไดเ้ รียนรู้ร่วมกันและ ให้นกั ศึกษาบันทึกความรทู้ ่ีได้ ลงในแบบบันทึกการเรยี นรู้ กศน. 3.2 นักศกึ ษานำความรูท้ ไี่ ดจ้ ากการเรยี นรู้ในหลักปฏบิ ตั ิในการทำโครงงานและมีเจตคติที่ดีตอ่ การ เรียนร้ใู นรูปแบบโครงงานที่ทำให้ประสบความสำเรจ็ และนำความรไู้ ปใชใ้ นวิถีชวี ิตใหเ้ หมาะสมกับตนเอง ชุมชน และสังคมต่อไป ขั้นประเมนิ ผล (E : Evaluation) 4. ข้ันสรุปและประเมินผล (1 ชั่วโมง) 4.1 ครใู หน้ กั ศกึ ษาทำแบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง โครงงานเพอ่ื พัฒนาทกั ษะการเรียนรู้ แบบ ปรนัย จำนวน 10 ข้อ จากชุด แบบทดสอบ หรือจาก Google From พร้อมเฉลยและประเมินผล ให้นักศกึ ษาบนั ทึกคะแนนลงในแบบบันทึกการเรียนรู้ กศน. 4.2 ครใู หน้ ักศึกษาสรปุ การทำความดีและคณุ ธรรมที่ไดป้ ฏบิ ัติ พร้อมบนั ทกึ ลงในสมดุ บันทกึ ความดี เพื่อ การประเมินคณุ ธรรม 4.3 ครูติดตามงานทีไ่ ด้มอบหมายนักศกึ ษา เพอ่ื ตดิ ตามความคืบหน้า ดงั นี้ 4.3.1 ตดิ ตามงานทไี่ ด้รบั มอบหมายสปั ดาหท์ ผ่ี า่ นมา 4.3.2 ตดิ ตามการทำกิจกรรมพฒั นาคุณภาพชวี ติ (กพช.) 4.3.3 ตดิ ตามสอบถามสขุ ภาพของนกั ศึกษา (การตรวจสุขภาพ/ความสะอาด/การแตง่ กาย) 4.3.4 ตดิ ตามสอบถามการทำความดใี นแตล่ ะวนั สปั ดาหท์ ่ีผ่านมาและติดตามการบนั ทกึ กจิ กรรมท่ีทำความดลี งในสมุดบันทกึ บนั ทึกความดเี พ่ือการประเมนิ คณุ ธรรม 4.3.5 ติดตามสอบถามเกยี่ วกับงานอดเิ รก สนุ ทรยี ภาพ การเลน่ กฬี า การใช้เวลาวา่ งใหเ้ ปน็ ประโยชน์ ฯลฯ 4.3.6 ตดิ ตามความก้าวหน้าการทำโครงงาน
6 สื่อและแหล่งการเรยี นรู้ 1. หนังสือเรียนวชิ าโครงงานเพอื่ พฒั นาทักษะการเรยี นรู้ ทร02006 หรือ หนงั สอื เรยี นออนไลน์ ลงิ ค์ http://online.anyflip.com/zocht/wabr/mobile/index.html 2. คูม่ อื นักศึกษา 3. วีดที ัศน์, Youtube เกยี่ วกับ ความหมายและข้นั ตอนการจัดทำโครงงาน ลงิ ค์ https://www.youtube.com/watch?v=C9Ih5DC_30Y และล้ิง https://www.youtube.com/watch?v=R8OBke0u08M 4. แบบทดสอบกอ่ นเรียน เร่ือง โครงงานเพื่อพฒั นาทกั ษะการเรียนรู้ แบบปรนยั จำนวน 10 ข้อ (ชดุ แบบทดสอบ หรอื Google Form) 6. ใบงานที่ 1 7. ใบงานท่ี 2 8. ใบงานท่ี 3 9. ใบงานที่ 4 10. แบบบนั ทกึ การเรยี นรู้ กศน. ข้นั มอบหมายงาน 1. ครูมอบหมายใหน้ ักศึกษาไปอ่านทบทวนเน้ือหาเพ่ิมเติมจากหนังสือเรียนรายวิชาโครงงานเพื่อพัฒนา ทักษะการเรียนรู้ จากลิ้ง http://online.anyflip.com/zocht/wabr/mobile/index.html (แบบเรียนออนไลน์) โดยศึกษาใน เรื่อง หลักการและแนวคิดของโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ ความหมายของโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะ การเรียนรู้ การเตรียมการทำโครงงานเพือ่ พัฒนาทักษะการเรียนรู้ และทักษะและกระบวนการที่จำเป็นในการ ทำโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ (การหาข้อมูล การเลือกใช้ข้อมูล การจัดทำข้อมูล การนำเสนอข้อมูล การพฒั นาตอ่ ยอดความร้)ู และสรุปลงในแบบบันทกึ การเรยี นรู้ กศน. 2. ครูมอบหมายให้นักศึกษาไปศึกษาค้นคว้าเนื้อหาจากหนังสือเรียนออนไลน์รายวิชาโครงงานเพื่อ พัฒนาทักษะการเรียนรู้ จากลิ้ง http://online.anyflip.com/zocht/wabr/mobile/index.html และศึกษา เนื้อหาจากใบความรู้ และทำใบงานที่ 1 เรื่อง หลักการ แนวคิด และความหมายของโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะ การเรียนรู้ ใบงานที่ 2 เรื่อง ประเภทของโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ ใบงานที่ 3 เรื่อง การเตรียมการ วางแผนและขั้นตอนกระบวนการทำโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ ใบงานที่ 4 ทักษะที่จำเป็นในการทำ โครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ และให้นักศึกษาส่งงาน ตามวันเวลาที่ครูกำหนด ( ส่งงานในการพบกลุ่ม ครัง้ ต่อไป หรอื ทาง LINE ตามวันเวลาท่ีครูกำหนด ) 3. ครูมอบมายงานให้แต่ละกลุ่มดำเนินการวางแผนการดำเนินงานจัดทำโครงงานกลุ่มละ 1 โครงงาน พรอ้ มจัดทำรปู เล่มโครงงาน นำเสนอชิ้นงาน และส่งชิ้นงาน ตามวันเวลาทค่ี รูกำหนด กอ่ นสอบปลายภาคเรียน การวัดและประเมินผล 1. การสังเกตพฤติกรรมการมีรายบคุ คล/รายกล่มุ 2. การตรวจแบบบันทกึ การเรียนรู้ กศน. 3. ประเมนิ การนำเสนอผลงาน/ชนิ้ งาน 4. การตรวจใบงาน 5. การตรวจแบบทดสอบ 6. การประเมนิ คณุ ธรรม
7 วธิ ีการเรียน : แบบออนไลน์ (ON-Line) กระบวนการจดั การเรยี นรู้ การกำหนดสภาพ ปัญหา ความตอ้ งการในการเรียนรู้ (O : Orientation) 1. ขนั้ นำเขา้ สู่บทเรียน ( 30 นาที ) 1.1 ครูทักทายนักศึกษา และนำเข้าสู่บทเรียนโดยให้นักศึกษาแสดงความคิดเห็นในเรื่อง โครงงานเพ่ือ พัฒนาทักษะการเรียนรู้ตามความเข้าใจของนักศึกษา โดยครูยกตัวอย่างโครงงานของนักศึกษาที่ประสบ ความสำเร็จจากอินเตอร์เน็ต พร้อมทั้งแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ร่วมกันวิเคราะห์ และแสดงความคิดเห็นร่วมกันในชั้น เรียน พรอ้ มทง้ั ทำแบบทดสอบก่อนเรยี น (ชุดแบบทดสอบ หรอื Google Form) ผา่ นทาง Google Classroom หรือ LINE กลุ่ม พรอ้ มอธบิ ายถงึ เหตผุ ลความจำเปน็ ท่ตี ้องจัดกิจกรรมการเรียนรูปแบบออนไลน์ 1.2 ครูนำเข้าสู่บทเรียนโดยครูเปิดวีดีทัศน์ เรื่อง หลักการ ความหมายของโครงงาน จากล้ิง https://www.youtube.com/watch?v=C9Ih5DC_30Y ให้นักศึกษารับชมเพื่อให้นักศึกษามีความรู้ความ เข้าใจในเรื่องหลักการและแนวคิดโครงงานความหมายของโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ประเภทของ โครงงาน นกั ศึกษาร่วมกันวิเคราะหแ์ ละแลกเปลย่ี นเรียนรแู้ สดงความคดิ เหน็ ผา่ นทาง Google Classroom หรือ แอปพลเิ คชนั LINE เพื่อเชื่อมโยงเข้าสูบ่ ทเรียนต่อไป 1.3 ครูและนักศกึ ษาสรุปสง่ิ ท่ีอภปิ รายร่วมกัน แลกเปลย่ี นเรียนรู้ และบันทกึ ลงในแบบบนั ทกึ การเรียนรู้ กศน. ผ่านทาง Google Classroom หรอื แอปพลิเคชัน LINE การแสวงหาข้อมูลและการจัดการเรยี นรู้ (N : New ways of learning) 2. ขน้ั จัดกจิ กรรมการเรยี นการสอน ( 4 ช่ัวโมง ) 2.1 ครูมอบหมายให้นักศกึ ษาไปศกึ ษาหาความรู้ เรอ่ื ง โครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรยี นรู้ จากหนงั สอื เรียนออนไลน์ รายวิชาโครงงานเพ่ือพัฒนาทักษะการเรียนรู้ จากลิงค์ http://online.anyflip.com/zocht/wabr/mobile/index.html และ หรอื จากส่อื และแหล่งเรียนรตู้ ่างๆ และ ใหส้ รุปลงในแบบบนั ทึกการเรียนรู้ กศน. ในหวั ขอ้ ต่อไปน้ี 1. หลกั การและแนวคิดของโครงงานเพือ่ พฒั นาทักษะการเรียนรู้ 2. ความหมายของโครงงานเพอ่ื พัฒนาทกั ษะการเรยี นรู้ 3. การเตรียมการทำโครงงานเพ่ือพัฒนาทกั ษะการเรยี นรู้ 4. ทกั ษะและกระบวนการที่จำเปน็ ในการทำโครงงานเพื่อพัฒนาทกั ษะการเรยี นรู้ (การหาข้อมูล การเลือกใช้ข้อมูล การจัดทำข้อมูล การนำเสนอข้อมู ล การพัฒนาตอ่ ยอดความรู้) 2.2 ครมู อบหมายใหน้ กั ศึกษาเลอื กโครงงานทีน่ กั ศึกษาสนใจ จำนวน 1 เรือ่ ง ใหไ้ ปศึกษาค้นควา้ จาก หนงั สือ เรยี นออนไลน์รายวิชาโครงงานเพ่ือพฒั นาทกั ษะการเรียนรู้ จากลงิ ค์ http://online.anyflip.com/zocht/wabr/mobile/index.htm หรือจากแหล่งการเรยี นรตู้ ่างๆ และให้ นกั ศึกษาจดั ทำสรปุ ความรูเ้ ป็นแผนผงั ความคดิ ลงในแบบบันทึกการเรยี นรู้ กศน. ในหัวขอ้ ดงั น้ี ข้อที่ 1 ข้ันตอนการทำโครงงาน ข้อที่ 2 โครงงานที่นักศึกษาสนใจที่จะทำ ( โดยยึดหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงในการจัดทำช้ินงาน) และตอบประเด็นคำถามต่อไปนี้ 1- เหตผุ ลทจี่ ะทำโครงงาน 2- โครงงานช้ินนมี้ ปี ระโยชน์อะไรบ้าง
8 3-ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงอยา่ งไรในการดำเนินงาน และนำเสนอเป็นรายบุคคลในการเรยี นออนไลน์คร้ังตอ่ ไปผ่านทาง Google Classroom หรอื แอป พลิเคชัน LINE 2.3 ครูสอนและสอดแทรกคณุ ธรรม 11 ประการ ในเร่อื ง ความสะอาด ความสุภาพ ความกตัญญู กตเวทีความขยัน ความประหยัด ความซื่อสัตย์ ความมีน้ำใจ ความมีวินัย ศาสน์ กษัตริย์ รักความเป็นไทย และ ยึดมั่นในวิถีชีวิตและการปกครองตามระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตรยิ ์ทรงเป็นประมุข ผ่านทาง LINE กล่มุ การปฏบิ ตั ิและนำไปประยกุ ต์ (I : Implementation) 3. ข้นั การปฏบิ ัติและนำไปประยกุ ต์ใช้ ( 30 นาที ) 3.1 ครสู ุ่มตัวแทนกลุ่มนำเสนอผ่านแอปพลิเคชนั LINE เพ่ือแลกเปลย่ี นความคิดเห็นซ่ึงกนั และกัน สรุป สงิ่ ทไี่ ดเ้ รยี นรรู้ ว่ มกนั และใหน้ ักศกึ ษาบนั ทึกความรู้ทไ่ี ด้ ลงในแบบบนั ทึกการเรียนรู้ กศน. 3.2 นักศกึ ษานำความรูท้ ่ไี ดจ้ ากการเรียนรู้ในหลักปฏบิ ตั ใิ นการทำโครงงานและมีเจตคติทดี่ ีต่อการ เรียนร้ใู นรูปแบบโครงงานท่ีทำใหป้ ระสบความสำเร็จ และนำความร้ไู ปใช้ในวิถชี วี ิตให้เหมาะสมกบั ตนเอง ชุมชน และสงั คมตอ่ ไป ขนั้ ประเมนิ ผล (E : Evaluation) 4. ขัน้ สรุปและประเมนิ ผล (1 ชว่ั โมง) 4.1 ครูใหน้ กั ศึกษาทำแบบทดสอบก่อนเรียน เรือ่ ง โครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ แบบปรนัย จำนวน 10 ขอ้ จากชดุ แบบทดสอบ หรือจาก Google From พร้อมเฉลยและประเมนิ ผล ให้นกั ศึกษาบันทึกคะแนนลงในแบบบนั ทกึ การเรยี นรู้ กศน. 4.2 ครใู หน้ ักศึกษาสรปุ การทำความดีและคุณธรรมท่ีไดป้ ฏิบัติ พร้อมบันทกึ ลงในสมุดบันทึกความดี เพื่อ การประเมนิ คณุ ธรรม 4.3 ครูติดตามงานทไี่ ดม้ อบหมายนกั ศึกษา เพือ่ ติดตามความคืบหนา้ ทางแอปพลเิ คชัน Line ดงั น้ี 4.3.1 ติดตามงานทีไ่ ดร้ บั มอบหมายสัปดาหท์ ีผ่ า่ นมา 4.3.2 ติดตามการทำกจิ กรรมพัฒนาคณุ ภาพชวี ิต (กพช.) 4.3.3 ตดิ ตามสอบถามสขุ ภาพของนกั ศกึ ษา (การตรวจสุขภาพ/ความสะอาด/ การแตง่ กาย) 4.3.4 ติดตามสอบถามการทำความดใี นแต่ละวนั สัปดาห์ทผ่ี า่ นมาและตดิ ตามการ บันทึก กิจกรรมทที่ ำความดีลงในสมดุ บนั ทึกบันทกึ ความดเี พ่ือการประเมิน คุณธรรม 4.3.5 ติดตามสอบถามเกย่ี วกบั งานอดเิ รก สนุ ทรยี ภาพ การเลน่ กีฬา การใช้เวลาวา่ ง ใหเ้ ป็นประโยชน์ ฯลฯ 4.3.6 ตดิ ตามความก้าวหนา้ การทำโครงงาน
9 สอ่ื และแหลง่ การเรียนรู้ 1. Google Classroom / แอปพลเิ คชนั LINE 2. หนงั สอื เรยี นวิชาโครงงานเพ่ือพฒั นาทักษะการเรียนรู้ ทร02006 หรือ หนังสือเรยี นออนไลน์ ลงิ คh์ ttp://online.anyflip.com/zocht/wabr/mobile/index.html 3. คูม่ ือนักศกึ ษา 4. วีดที ัศน์, Youtube เก่ยี วกบั ความหมายและขนั้ ตอนการจัดทำโครงงาน ลงิ ค์ https://www.youtube.com/watch?v=C9Ih5DC_30Y และล้ิง https://www.youtube.com/watch?v=R8OBke0u08M 5. แบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง โครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ แบบปรนัย จำนวน 10 ขอ้ (ชุดแบบทดสอบ หรอื Google Form) 6. ใบงานที่ 1 7. ใบงานท่ี 2 8. ใบงานที่ 3 9. ใบงานที่ 4 10. แบบบนั ทกึ การเรยี นรู้ กศน. ข้นั มอบหมายงาน 1. ครูมอบหมายใหน้ ักศึกษาไปอ่านทบทวนเนื้อหาเพิ่มเติมจากหนังสือเรียนรายวิชาโครงงานเพ่ือพัฒนา ทักษะการเรียนรู้ จากลิ้ง http://online.anyflip.com/zocht/wabr/mobile/index.html (แบบเรียน ออนไลน์) โดยศึกษาในเรื่อง หลักการและแนวคิดของโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ ความหมายของ โครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ การเตรียมการทำโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ และทักษะและ กระบวนการที่จำเป็นในการทำโครงงานเพอื่ พัฒนาทักษะการเรียนรู้ (การหาข้อมูล การเลือกใชข้ ้อมลู การจัดทำ ขอ้ มลู การนำเสนอขอ้ มลู การพฒั นาต่อยอดความร้)ู และสรุปลงในแบบบนั ทึกการเรียนรู้ กศน. 2. ครูมอบหมายให้นักศึกษาไปศึกษาค้นคว้าเนื้อหาจากหนังสือเรียนออนไลน์รายวิชาโครงงานเพื่อ พัฒนาทักษะการเรียนรู้ จากลิ้ง http://online.anyflip.com/zocht/wabr/mobile/index.html และศึกษา เนื้อหาจากใบความรู้ และทำใบงานที่ 1 เรื่อง หลักการ แนวคิด และความหมายของโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะ การเรียนรู้ ใบงานที่ 2 เรื่อง ประเภทของโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ ใบงานที่ 3 เรื่อง การเตรียมการ วางแผนและขั้นตอนกระบวนการทำโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียน ใบงานที่ 4 ทักษะที่จำเป็นในการทำ โครงงานเพื่อพัฒนาทกั ษะการเรยี นรู้ และใหน้ ักศึกษาส่งงาน (โดยครจู ะสง่ ใบงานทาง Google classroom) และ ให้นกั ศกึ ษาสง่ งานทาง LINE 3. ครูมอบมายงานให้แต่ละกลุ่มดำเนินการวางแผนการดำเนินงานจัดทำโครงงานกลุ่มละ 1 โครงงาน พรอ้ มจัดทำรูปเล่มโครงงาน นำเสนอชิ้นงาน และส่งชิ้นงาน ตามวนั เวลาทค่ี รูกำหนด ก่อนสอบปลายภาคเรยี น การวัดและประเมินผล 1. การสังเกตพฤตกิ รรมการมรี ายบคุ คล/รายกลุ่ม 2. การตรวจแบบบันทกึ การเรยี นรู้ กศน. 3. ประเมนิ การนำเสนอผลงาน/ชนิ้ งาน 4. การตรวจใบงาน 5. การตรวจแบบทดสอบ 6. การประเมนิ คุณธรรม
10 วิธกี ารเรยี น : แบบหนงั สอื เรยี น มอบหมายงาน (ON - Hand) กระบวนการจดั การเรยี นรู้ การกำหนดสภาพ ปญั หา ความต้องการในการเรียนรู้ (O : Orientation) 1. ขน้ั นำเขา้ ส่บู ทเรียน ( 30 นาที ) 1.1 ครสู ำรวจความพรอ้ มของนกั ศึกษาในการเรียนรู้ สำหรบั นกั ศึกษาไม่มีอินเตอรเ์ น็ต และเครือ่ งมือ ส่อื สาร โดยนำหนงั สือเรยี น ใบความรู้ และใบงาน ใหผ้ เู้ รยี นไดเ้ รยี นร้ทู บี่ า้ น ในรายวิชา โครงงานเพอ่ื พฒั นา ทกั ษะการเรยี นรู้ จากหนังสือท่คี รูไดน้ ำไปให้ พรอ้ มใหน้ กั ศึกษา ศึกษาใบความรู้ จัดทำใบงาน พร้อมท้งั ทำ แบบทดสอบก่อนเรียน 1.2 ครูนำตัวอย่างการเรียนรู้แบบโครงงาน ไปให้นักศึกษา ศึกษาเรียนรู้ที่บ้าน เพื่อเชื่อมโยงเข้าสู่ บทเรยี นและมอบหมายงานตอ่ ไป 1.3 นกั ศกึ ษาสรุปสงิ่ ท่ีได้เรยี นรใู้ นตวั อย่างรูปเล่มโครงงาน บนั ทกึ ลงในแบบบนั ทึกการเรยี นรู้ กศน. และ นำส่งตามวนั เวลาที่ครู กำหนด การแสวงหาข้อมูลและการจัดการเรียนรู้ (N : New ways of learning) 2. ขัน้ จัดกิจกรรมการเรยี นการสอน ( 4 ชั่วโมง ) 2.1 ครมู อบหมายให้นักศึกษาไปศึกษาหาความรู้ เรือ่ ง โครงงานเพื่อพฒั นาทักษะการเรียนรู้ จากหนงั สือ รายวชิ าโครงงานเพ่ือพัฒนาทักษะการเรยี นรู้ ในหวั ข้อต่อไปนี้ 1. หลักการและแนวคิดของโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ 2. ความหมายของโครงงานเพอื่ พัฒนาทักษะการเรยี นรู้ 3. การเตรียมการทำโครงงานเพือ่ พฒั นาทกั ษะการเรียนรู้ 4. ทกั ษะและกระบวนการที่จำเปน็ ในการทำโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ (การหาข้อมูล การเลือกใช้ข้อมูล การจัดทำข้อมูล การนำเสนอข้อมู ล การพัฒนาตอ่ ยอดความร้)ู 2.2 ครมู อบหมายงานให้นักศึกษาเลอื กโครงงานท่นี ักศกึ ษาสนใจ จำนวน 1 เร่อื ง ให้ไปศึกษาคน้ ควา้ จากหนังสือ รายวชิ าโครงงานเพ่ือพฒั นาทักษะการเรียนรู้ จากใบความรู้ หรือจากแหลง่ การเรียนรูต้ า่ งๆ และให้ นักศึกษาจดั ทำสรปุ ความรเู้ ป็นแผนผังความคดิ ลงในแบบบันทกึ การเรยี นรู้ กศน. ในหัวขอ้ ดงั น้ี ข้อท่ี 1 ข้ันตอนการทำโครงงาน ข้อที่ 2 โครงงานที่นักศกึ ษาสนใจท่ีจะทำ ( โดยยดึ หลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งในการจดั ทำชิ้นงาน) และตอบประเด็นคำถามต่อไปนี้ 1- เหตผุ ลทจี่ ะทำโครงงาน 2- โครงงานชน้ิ น้มี ปี ระโยชน์อะไรบ้าง 3-ใช้หลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงอยา่ งไรในการดำเนินงาน และให้นักศึกษาส่งงานนำส่งตามวันเวลาทค่ี รู กำหนด 2.3 ครมู อบหมายครมู อบหมายให้นักศึกษาไปศึกษาค้นควา้ เนอื้ หาจากหนงั สือเรียนรายวชิ า โครงงานเพ่ือพฒั นาทักษะการเรียนรู้ และทำใบงาน ดงั น้ี - ใบงานท่ี 1 เร่อื ง หลกั การ แนวคดิ และความหมายของโครงงานเพ่ือพฒั นาทักษะการเรียนรู้ - ใบงานท่ี 2 เรอื่ ง ประเภทของโครงงานเพ่ือพัฒนาทักษะการเรียนรู้
11 - ใบงานที่ 3 เรือ่ ง การเตรยี มการวางแผนและข้นั ตอนกระบวนการทำโครงงานเพื่อพัฒนา ทักษะการเรียนรู้ - ใบงานที่ 4 ทักษะทีจ่ ำเปน็ ในการทำโครงงานเพ่ือพฒั นาทักษะการเรียนรู้ และให้นกั ศึกษาส่ง นำสง่ ตามวันเวลาท่ีครู กำหนด 2.4 ครูสอนและสอดแทรกคณุ ธรรม 11 ประการ ในเรื่อง ความสะอาด ความสุภาพ ความกตญั ญู กตเวทีความขยัน ความประหยัด ความซื่อสัตย์ ความมีน้ำใจ ความมีวินัย ศาสน์ กษัตริย์ รักความเป็นไทย และ ยึดมั่นในวิถีชีวิตและการปกครองตามระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ผ่านใบความรู้ ใบงาน การปฏิบตั ิและนำไปประยุกต์ (I : Implementation) 3. ขัน้ การปฏิบัตแิ ละนำไปประยกุ ตใ์ ช้ ( 30 นาที ) 3.1 ครใู หน้ กั ศึกษา สรุปส่งิ ท่ีไดเ้ รียนรู้และใหน้ ักศกึ ษาบันทึกความรู้ที่ได้ ลงในแบบบนั ทกึ การเรยี นรู้ กศน. 3.2 นักศึกษานำความรทู้ ่ีได้จากการเรยี นรู้ในหลักปฏิบตั ใิ นการทำโครงงานและมีเจตคติทีด่ ตี ่อการ เรียนรู้ในรปู แบบโครงงานท่ีทำใหป้ ระสบความสำเรจ็ และนำความรไู้ ปใช้ในวิถชี วี ิตให้เหมาะสมกบั ตนเอง ชมุ ชน และสงั คมตอ่ ไป ขัน้ ประเมินผล (E : Evaluation) 4. ขั้นสรุปและประเมนิ ผล (1 ชว่ั โมง) 4.1 ครูใหน้ ักศึกษาทำแบบทดสอบก่อนเรยี น เร่อื ง โครงงานเพอ่ื พฒั นาทักษะการเรยี นรู้ แบบปรนยั จำนวน 10 ขอ้ จากชดุ แบบทดสอบ พรอ้ มเฉลยและประเมนิ ผล ใหน้ กั ศึกษาบันทกึ คะแนนลงใน แบบบันทึกการเรยี นรู้ กศน. 4.2 ครูใหน้ ักศึกษาสรุปการทำความดีและคุณธรรมท่ไี ด้ปฏิบัติ พรอ้ มบันทึกลงในสมุดบนั ทกึ ความดี เพ่ือ การประเมินคุณธรรม 4.3 ครตู ดิ ตามงานทไี่ ดม้ อบหมายนักศกึ ษา เพ่ือตดิ ตามความคืบหน้า 4.3.1 ตดิ ตามงานทไ่ี ดร้ บั มอบหมายสปั ดาหท์ ่ีผ่านมา 4.3.2 ตดิ ตามการทำกิจกรรมพัฒนาคณุ ภาพชวี ิต (กพช.) 4.3.3 ตดิ ตามสอบถามสุขภาพของนักศกึ ษา (การตรวจสขุ ภาพ/ความสะอาด/ การแต่งกาย) 4.3.4 ติดตามสอบถามการทำความดใี นแต่ละวนั สปั ดาหท์ ่ีผา่ นมาและติดตามการ บันทกึ กิจกรรมท่ีทำความดลี งในสมุดบันทึกบนั ทกึ ความดีเพือ่ การประเมิ คุณธรรม 4.3.5 ติดตามสอบถามเกี่ยวกบั งานอดเิ รก สุนทรยี ภาพ การเลน่ กีฬา การใช้เวลาวา่ ง ให้เป็นประโยชน์ ฯลฯ 4.3.6 ติดตามความก้าวหนา้ การทำโครงงาน
12 สื่อและแหลง่ การเรียนรู้ 1. หนังสือเรียนวิชาโครงงานเพ่อื พัฒนาทกั ษะการเรยี นรู้ ทร02006 3. คมู่ อื นักศึกษา 4. ใบความรู้ 5. แบบทดสอบก่อนเรียน เรอ่ื ง โครงงานเพ่อื พัฒนาทกั ษะการเรียนรู้แบบปรนัย จำนวน 10 ขอ้ 6. ใบงานท่ี 1 7. ใบงานที่ 2 8. ใบงานท่ี 3 9. ใบงานท่ี 4 10. แบบบนั ทึกการเรียนรู้ กศน. ข้ันมอบหมายงาน 4.1 ครูมอบหมายใหน้ กั ศึกษาศกึ ษาเรยี นรจู้ ากหนังสือเรียนรายวิชาโครงงานเพ่ือพัฒนาทักษะการเรียนรู้ โดยศึกษาในเรื่อง หลักการและแนวคิดของโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ ความหมายของโครงงานเพื่อ พัฒนาทักษะการเรียนรู้ การเตรียมการทำโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ และทักษะและกระบวนการท่ี จำเป็นในการทำโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ (การหาข้อมูล การเลือกใช้ข้อมูล การจัดทำข้อมูล การ นำเสนอขอ้ มูลการพฒั นาตอ่ ยอดความรู้) และสรปุ ลงในแบบบันทกึ การเรียนรู้ กศน. 4.2 ครูมอบหมายให้นักศึกษาไปศึกษาค้นคว้าเนื้อหาจากหนังสือเรียนออนไลน์รายวิชาโครงงานเพ่ือ พัฒนาทักษะการเรียนรู้ จากลิ้ง http://online.anyflip.com/zocht/wabr/mobile/index.html และศึกษา เนื้อหาจากใบความรู้ และทำใบงานที่ 1 เรื่อง หลักการ แนวคิด และความหมายของโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะ การเรียนรู้ ใบงานที่ 2 เรื่อง ประเภทของโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ ใบงานที่ 3 เรื่อง การเตรียมการ วางแผนและขั้นตอนกระบวนการทำโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียน ใบงานที่ 4 ทักษะที่จำเป็นในการทำ โครงงานเพือ่ พฒั นาทักษะการเรยี นรู้ และนำส่งตามวนั เวลาทีค่ รู กำหนด 4.3 ครมู อบมายงานใหด้ ำเนินการวางแผนการดำเนินงานจัดทำโครงงานรายคน/รายกลุ่มละ 1 โครงงาน พรอ้ มจัดทำรูปเลม่ โครงงาน นำเสนอชิ้นงาน และส่งชนิ้ งาน ตามวนั เวลาที่ครกู ำหนด ก่อนสอบปลายภาคเรยี น การวัดและประเมนิ ผล 1. การสงั เกตพฤติกรรมการมีรายบุคคล/รายกล่มุ 2. การตรวจแบบบนั ทกึ การเรียนรู้ กศน. 3. ประเมนิ การนำเสนอผลงาน/ชิ้นงาน 4. การตรวจใบงาน 5. การตรวจแบบทดสอบ 6. การประเมนิ คุณธรรม
13 วธิ ีการเรียน : แบบผา่ นชอ่ งทาง ETV (ON-Air) กระบวนการจดั การเรียนรู้ การกำหนดสภาพ ปัญหา ความต้องการในการเรยี นรู้ (O : Orientation) 1. ข้ันนำเข้าสบู่ ทเรยี น ( 30 นาที ) 1.1 ครูทักทายนักศึกษา และนำเข้าสู่บทเรียนโดยให้นักศึกษาแสดงความคิดเห็นในเรื่อง โครงงานเพ่ือ พัฒนาทักษะการเรียนรู้ตามความเข้าใจของนักศึกษา โดยครูยกตัวอย่างโครงงานของนักศึกษาที่ประสบ ความสำเร็จจากอนิ เตอร์เน็ต พร้อมทง้ั แลกเปล่ียนเรยี นรู้ รว่ มกนั วเิ คราะห์ และแสดงความคิดเหน็ ร่วมกันในกลุ่ม LINE พร้อมท้งั ทำแบบทดสอบกอ่ นเรยี น (ชุดแบบทดสอบ หรอื Google Form) ผา่ นทาง Google Classroom หรือ LINE กล่มุ พร้อมอธิบายถึงเหตุผลความจำเปน็ ทตี่ ้องจดั กจิ กรรมการเรยี นรูปแบบ ( ON-Air ) 1.2 ครูนำเขา้ สู่บทเรียนโดย ใหน้ กั ศกึ ษาสมคั รเปน็ สมาชกิ ETV ตามล้ิงต่อไป นี้https://www.etvthai.tv/member/AddMember_ext.aspx เพ่อื ให้นกั ศึกษามีรหัสผ่านเพ่อื เข้าไปศกึ ษา หาความรตู้ าม ตารางออนแอร์ ในแต่ละวันของสถานวี ทิ ยโุ ทรทศั นเ์ พ่อื การศึกษา กระทรวงศกึ ษาธิการ ตามลิง้ รายการโทรทัศน์ส่งเสริมการศึกษานอกระบบโรงเรยี น http://www.etvthai.tv/Video/VDO_Detail_Ext.aspx?ContentID=320&videoid=1087&v=1&p=5 และ และ นกั ศึกษาสามารถติดตามขา่ วสารได้ในเฟสบุ๊ค ETV Channel ตามลิ้งตอ่ ไปนี้ https://www.facebook.com/Etv-Channel-1512499252411798/ การแสวงหาข้อมูลและการจัดการเรยี นรู้ (N : New ways of learning) 2. ขัน้ จดั กจิ กรรมการเรียนการสอน ( 4 ชั่วโมง ) 2.1 ครมู อบหมายให้นักศึกษาเข้าไปศกึ ษาหาความรู้ ของสถานีวทิ ยโุ ทรทัศนเ์ พ่ือการศกึ ษา กระทรวงศกึ ษาธกิ ารตามเวบ็ ไซต์ www.etvthai.tv โดย เข้าสรู่ ะบบดว้ ยรหัสผ่านทีน่ กั ศึกษาสมัครไวแ้ ลว้ โดย สามารถดตู าราง ออนแอร์ได้ ตามลิง้ http://www.etvthai.tv/Front_ETV/FETV_Schedule.aspx และ สามารถดรู ายการย้อนหลังได้ ตามล้ิง http://www.etvthai.tv/home/home_External.aspx อีกชอ่ งทางการศึกษาหาความร้โู ดยผา่ น ทวี ีดจิ ิตอลชอ่ ง 52 (กศน.) สามารถตดิ ตามขา่ วสารและตาราง ออนแอร์ได้ในเฟสบุ๊ค : ETV ส่อื ดิจิทลั เพ่ือการศึกษา สำนักงาน กศน. ตามลิง้ นี้ https://www.facebook.com/etv.digital/ 2.2 ครูมอบหมายใหน้ ักศึกษาเรียนรู้แบบ (ON-Air) ในเรอื่ งการเรียนรใู้ นรปู แบบโครงงานในหัวข้อต่อไปนี้ 1. หลักการและแนวคิดของโครงงานเพ่อื พฒั นาทักษะการเรียนรู้ 2. ความหมายของโครงงานเพอ่ื พฒั นาทกั ษะการเรยี นรู้ 3. การเตรยี มการทำโครงงานเพ่ือพัฒนาทกั ษะการเรยี นรู้ 4. ทักษะและกระบวนการท่ีจำเปน็ ในการทำโครงงานเพื่อพฒั นาทักษะการเรยี นรู้ (การหาข้อมูล การเลือกใช้ข้อมูล การจัดทำข้อมูล การนำเสนอข้อมู ล การพฒั นาต่อยอดความรู้) และให้นักศึกษาสรุปลงในแบบบันทึกการเรียนรู้ กศน. นำส่งผ่านทาง Google Classroom หรือ แอปพลเิ คชนั LINE
14 2.3 ครูมอบหมายให้นักศกึ ษาเลือกโครงงานทีน่ กั ศึกษาสนใจ จำนวน 1 เรื่อง ใหไ้ ปศึกษาคน้ คว้าจาก หนังสือ เรยี นออนไลน์รายวิชาโครงงานเพ่ือพัฒนาทกั ษะการเรยี นรู้ จากลงิ ค์ http://online.anyflip.com/zocht/wabr/mobile/index.htm และจากการศึกษาในรูปแบบ(ON-Air)ทั้งใน เวบ็ ไซต์ www.etvthai.tv และ ทีวีดจิ ติ อลช่อง 52 (กศน.) หรือจากแหลง่ การเรยี นรูต้ า่ งๆ และให้นักศึกษาจดั ทำสรปุ ความรูเ้ ปน็ แผนผังความคิด ลงในแบบบนั ทึกการ เรียนรู้ กศน. ในหัวข้อ ดังนี้ ขอ้ ท่ี 1 ข้ันตอนการทำโครงงาน ข้อท่ี 2 โครงงานทนี่ ักศกึ ษาสนใจท่จี ะทำ ( โดยยึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการจัดทำช้ินงาน) และตอบประเดน็ คำถามตอ่ ไปน้ี 1- เหตผุ ลที่จะทำโครงงาน 2- โครงงานช้นิ นีม้ ีประโยชน์อะไรบา้ ง 3-ใชห้ ลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งอยา่ งไรในการดำเนินงาน และส่งงานผ่านทาง Google Classroom หรือ แอปพลิเคชัน LINE 2.4 ครสู อนและสอดแทรกคณุ ธรรม 11 ประการ ในเร่อื ง ความสะอาด ความสภุ าพ ความกตญั ญู กตเวทีความขยัน ความประหยัด ความซื่อสัตย์ ความมีน้ำใจ ความมีวินัย ศาสน์ กษัตริย์ รักความเป็นไทย และ ยึดมั่นในวิถีชีวิตและการปกครองตามระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษตั รยิ ์ทรงเป็นประมุข ผ่านทาง LINE กลุ่ม การปฏบิ ตั แิ ละนำไปประยกุ ต์ (I : Implementation) 3. ข้ันการปฏบิ ัติและนำไปประยกุ ตใ์ ช้ ( 30 นาที ) 3.1 ครสู มุ่ ตวั แทนกลมุ่ นำเสนอผ่านแอปพลเิ คชัน LINE เพ่ือแลกเปล่ยี นความคิดเห็นซ่ึงกันและกนั สรุป ส่ิงทีไ่ ดเ้ รยี นรูร้ ่วมกันและให้นักศกึ ษาบันทึกความรู้ทไ่ี ด้ ลงในแบบบนั ทึกการเรยี นรู้ กศน. 3.2 นักศึกษานำความรูท้ ไี่ ดจ้ ากการเรยี นรู้ในหลักปฏบิ ัติในการทำโครงงานและมีเจตคติทด่ี ีตอ่ การ เรียนรู้ในรปู แบบโครงงานท่ีทำใหป้ ระสบความสำเรจ็ และนำความรูไ้ ปใช้ในวิถชี ีวิตให้เหมาะสมกับตนเอง ชมุ ชน และสงั คมตอ่ ไป ข้นั ประเมนิ ผล (E : Evaluation) 4. ขนั้ สรุปและประเมินผล (1 ชั่วโมง) 4.1 ครูใหน้ ักศึกษาทำแบบทดสอบก่อนเรยี น เรอ่ื ง โครงงานเพอ่ื พัฒนาทักษะการเรยี นรู้ แบบปรนยั จำนวน 10 ขอ้ จากชุด แบบทดสอบ หรือจาก Google From พรอ้ มเฉลยและประเมินผล ให้นกั ศึกษาบนั ทึกคะแนนลงในแบบบนั ทึกการเรียนรู้ กศน. 4.2 ครูให้นักศึกษาสรปุ การทำความดแี ละคุณธรรมที่ได้ปฏิบัติ พร้อมบนั ทึกลงในสมุดบันทึกความดี เพอ่ื การประเมินคุณธรรม 4.3 ครูตดิ ตามงานทไ่ี ด้มอบหมายนกั ศึกษา เพ่อื ตดิ ตามความคืบหนา้ ทางแอปพลิเคชนั Line ดงั นี้ 4.3.1 ติดตามงานทีไ่ ด้รบั มอบหมายสปั ดาหท์ ่ีผา่ นมา 4.3.2 ตดิ ตามการทำกจิ กรรมพัฒนาคณุ ภาพชวี ติ (กพช.) 4.3.3 ติดตามสอบถามสขุ ภาพของนกั ศกึ ษา (การตรวจสุขภาพ/ความสะอาด/ การแตง่ กาย)
15 4.3.4 ตดิ ตามสอบถามการทำความดีในแต่ละวนั สปั ดาหท์ ผ่ี ่านมาและติดตามการ บันทกึ กจิ กรรมทีท่ ำความดลี งในสมดุ บันทึกบนั ทึกความดีเพื่อการประเมนิ คุณธรรม 4.3.5 ตดิ ตามสอบถามเกยี่ วกบั งานอดเิ รก สนุ ทรียภาพ การเล่นกีฬา การใชเ้ วลาวา่ ง ให้เป็นประโยชน์ ฯลฯ 4.3.6 ติดตามความกา้ วหน้าการทำโครงงาน สือ่ และแหล่งการเรียนรู้ 1. www.etvthai.tv 2.ทีวดี จิ ติ อลช่อง 52 (กศน.) 3. เฟสบคุ๊ https://www.facebook.com/etv.digital/ และ https://www.facebook.com/Etv-Channel-1512499252411798/ 4. Google Classroom / แอปพลเิ คชัน LINE 5. หนงั สือเรียนวชิ าโครงงานเพอื่ พฒั นาทกั ษะการเรียนรู้ ทร02006 หรอื หนงั สอื เรียนออนไลน์ ลิงคh์ ttp://online.anyflip.com/zocht/wabr/mobile/index.html 6. คูม่ ือนักศึกษา 7.https://www.youtube.com/watch?v=R8OBke0u08M 5. แบบทดสอบก่อนเรยี น เรอ่ื ง โครงงานเพ่อื พฒั นาทักษะการเรยี นรู้ แบบปรนัย จำนวน 10 ข้อ (ชดุ แบบทดสอบ หรือ Google Form) 6. ใบงานท่ี 1 7. ใบงานท่ี 2 8. ใบงานท่ี 3 9. ใบงานที่ 4 10. แบบบันทกึ การเรยี นรู้ กศน. ขั้นมอบหมายงาน 4.1 ครูมอบหมายให้นักศึกษาไปอ่านทบทวนเน้ือหาเพิม่ เติมจากหนังสือเรยี นรายวิชาโครงงาน เพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ จากลิ้ง http://online.anyflip.com/zocht/wabr/mobile/index.html (แบบเรียนออนไลน์)และจากการศึกษาในรูปแบบ(ON-Air)ทั้งในเว็บไซต์ www.etvthai.tv และ ทีวี ดิจิตอลช่อง 52 (กศน.) โดยศึกษาในเรื่อง หลักการและแนวคิดของโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการ เรียนรู้ ความหมายของโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ การเตรียมการทำโครงงานเพื่อพัฒนา ทักษะการเรียนรู้ และทักษะและกระบวนการที่จำเป็นในการทำโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ (การหาข้อมูล การเลือกใช้ข้อมูล การจัดทำข้อมูล การนำเสนอข้อมูลการพัฒนาต่อยอดความรู้) และ สรปุ ลงในแบบบันทึกการเรยี นรู้ กศน. 4.2 ครูมอบหมายใหน้ ักศกึ ษาไปศึกษาคน้ คว้าเนือ้ หาจากหนงั สือเรียนออนไลน์รายวชิ าโครงงาน เพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ จากลิ้ง http://online.anyflip.com/zocht/wabr/mobile/index.html และจากการศึกษาในรูปแบบ(ON-Air)ทั้งในเว็บไซต์ www.etvthai.tv และ ทีวีดิจิตอลช่อง 52 (กศน.) ศึกษาเนอ้ื หาจากใบความรู้ และทำใบงานที่ 1 เรือ่ ง หลกั การ แนวคดิ และความหมายของโครงงานเพื่อ พัฒนาทักษะการเรียนรู้ ใบงานที่ 2 เรื่อง ประเภทของโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ ใบงานที่ 3 เรื่อง การเตรียมการวางแผนและขั้นตอนกระบวนการทำโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการ
16 เรยี นรู้ ใบงานที่ 4 ทักษะที่จำเป็นในการทำโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ และให้นักศึกษาส่ง งาน (โดยครจู ะส่งใบงานทาง Google classroom) และใหน้ กั ศึกษาส่งงานทาง LINE 4.3 ครมู อบมายงานให้แต่ละคน/หรือรายกลุ่มดำเนินการวางแผนการดำเนนิ งานจัดทำโครงงาน กลมุ่ ละ 1 โครงงานพร้อมจดั ทำรปู เลม่ โครงงาน นำเสนอชิ้นงาน และสง่ ช้ินงาน ตามวันเวลาที่ครกู ำหนด ก่อนสอบปลายภาคเรยี น การวดั และประเมินผล 1. การสงั เกตพฤตกิ รรมการมีรายบคุ คล/รายกลมุ่ 2. การตรวจแบบบันทึกการเรยี นรู้ กศน. 3. ประเมนิ การนำเสนอผลงาน/ชนิ้ งาน 4. การตรวจใบงาน 5. การตรวจแบบทดสอบ 6. การประเมินคุณธรรม
17 วิธกี ารเรียน : ผ่าน แอปพลิเคชนั (ON-Demand) กระบวนการจดั การเรียนรู้ การกำหนดสภาพ ปัญหา ความตอ้ งการในการเรยี นรู้ (O : Orientation) 1. ข้ันนำเขา้ สบู่ ทเรียน ( 30 นาที ) 1.1 ครูทักทายนักศึกษา และนำเข้าสู่บทเรียนโดยให้นักศึกษาแสดงความคิดเห็นในเรื่อง โครงงานเพื่อ พัฒนาทักษะการเรียนรู้ตามความเข้าใจของนักศึกษา โดยครูยกตัวอย่างโครงงานของนักศึกษาที่ประสบ ความสำเร็จจากอินเตอร์เน็ต พร้อมทั้งแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ร่วมกันวิเคราะห์ และแสดงความคิดเห็นร่วมกันในชนั้ เรยี น พรอ้ มท้งั ทำแบบทดสอบก่อนเรียน (ชดุ แบบทดสอบ หรอื Google Form) ผา่ นทาง Google Classroom หรือแอปพลิเคชัน LINE กลุ่ม พร้อมอธิบายถึงเหตุผลความจำเป็นที่ต้องจัดกิจกรรมการเรียนรูปแบบ (ON-Demand) 1.2 ครูนำเข้าสู่บทเรียนโดยครูเปิดวีดีทัศน์ เรื่อง หลักการ ความหมายของโครงงาน จากล้ิง https://www.youtube.com/watch?v=C9Ih5DC_30Y ให้นักศึกษารับชมเพื่อให้นักศึกษามีความรู้ความ เข้าใจในเรื่องหลักการและแนวคิดโครงงานความหมายของโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ประเภทของ โครงงาน นกั ศกึ ษารว่ มกันวิเคราะห์และแลกเปล่ียนเรียนรู้แสดงความคดิ เหน็ ผ่านทาง Google Classroom หรือ แอปพลิเคชนั LINE เพือ่ เชือ่ มโยงเข้าสบู่ ทเรยี นตอ่ ไป 1.3 ครูและนกั ศกึ ษาสรุปสิง่ ท่ีอภิปรายรว่ มกัน แลกเปลีย่ นเรียนรู้ และบันทกึ ลงในแบบบันทึกการเรียนรู้ กศน. ผ่านทาง Google Classroom หรือ แอปพลิเคชนั LINE การแสวงหาข้อมูลและการจัดการเรียนรู้ (N : New ways of learning) 2. ข้นั จดั กิจกรรมการเรียนการสอน ( 4 ช่ัวโมง ) 2.1 ครูมอบหมายใหน้ กั ศึกษาไปศกึ ษาหาความรู้ เรื่อง โครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ จากหนังสอื เรยี นออนไลน์ รายวชิ าโครงงานเพ่อื พัฒนาทักษะการเรียนรู้ จากลงิ ค์ http://online.anyflip.com/zocht/wabr/mobile/index.html และ ศึกษาหาความรู้ ผ่านเว็บไซต์ www.etvthai.tv และ ช่อง Yutube หรือจากส่ือและแหลง่ เรยี นรู้ตา่ งๆ และให้สรปุ ลงในแบบบันทกึ การเรยี นรู้ กศน. ในหวั ข้อต่อไปนี้ 1. หลักการและแนวคดิ ของโครงงานเพ่ือพัฒนาทักษะการเรียนรู้ 2. ความหมายของโครงงานเพ่อื พฒั นาทกั ษะการเรียนรู้ 3. การเตรียมการทำโครงงานเพื่อพฒั นาทกั ษะการเรียนรู้ 4. ทกั ษะและกระบวนการทจ่ี ำเปน็ ในการทำโครงงานเพ่ือพฒั นาทักษะการเรยี นรู้ (การหาข้อมูล การเลือกใช้ข้อมูล การจัดทำข้อมูล การนำเสนอข้อมูล การพัฒนาตอ่ ยอดความร)ู้ 2.2 ครมู อบหมายใหน้ ักศกึ ษาเลอื กโครงงานที่นกั ศกึ ษาสนใจ จำนวน 1 เรื่อง ใหไ้ ปศึกษาคน้ คว้าจาก หนงั สอื เรียนออนไลนร์ ายวชิ าโครงงานเพื่อพฒั นาทกั ษะการเรียนรู้ จากลงิ ค์ http://online.anyflip.com/zocht/wabr/mobile/index.htm หรือจากแหลง่ การเรียนรู้ต่างๆ และให้ นักศึกษาจัดทำสรปุ ความรู้เป็นแผนผังความคิด ลงในแบบบันทกึ การเรียนรู้ กศน. ในหวั ขอ้ ดงั นี้ ข้อท่ี 1 ขัน้ ตอนการทำโครงงาน ข้อที่ 2 โครงงานที่นักศกึ ษาสนใจทจ่ี ะทำ
18 ( โดยยดึ หลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งในการจัดทำชิ้นงาน) และตอบประเดน็ คำถามต่อไปนี้ 1- เหตุผลทีจ่ ะทำโครงงาน 2- โครงงานชน้ิ นมี้ ีประโยชน์อะไรบ้าง 3-ใชห้ ลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงอยา่ งไรในการดำเนินงาน และนำเสนอเป็นรายบุคคลในการเรยี นออนไลน์ครงั้ ตอ่ ไปผ่านทาง Google Classroom หรือ แอป พลเิ คชัน LINE 2.3 ครสู อนและสอดแทรกคุณธรรม 11 ประการ ในเรอ่ื ง ความสะอาด ความสุภาพ ความกตญั ญู กตเวทีความขยัน ความประหยัด ความซื่อสัตย์ ความมีน้ำใจ ความมีวินัย ศาสน์ กษัตริย์ รักความเป็นไทย และ ยึดมั่นในวิถีชีวิตและการปกครองตามระบอบประชาธปิ ไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ผ่านทาง LINE กล่มุ การปฏบิ ตั แิ ละนำไปประยุกต์ (I : Implementation) 3. ข้ันการปฏิบัติและนำไปประยกุ ต์ใช้ ( 30 นาที ) 3.1 ครสู มุ่ ตัวแทนกลุ่มนำเสนอผ่านแอปพลเิ คชนั LINE เพื่อแลกเปลย่ี นความคดิ เห็นซ่ึงกนั และกนั สรปุ สิ่งทไี่ ด้เรียนรรู้ ่วมกันและให้นักศกึ ษาบนั ทึกความรู้ที่ได้ ลงในแบบบนั ทกึ การเรียนรู้ กศน. 3.2 นักศกึ ษานำความรทู้ ีไ่ ดจ้ ากการเรียนรู้ในหลักปฏิบตั ิในการทำโครงงานและมีเจตคติท่ดี ีต่อการ เรียนรู้ในรูปแบบโครงงานท่ีทำให้ประสบความสำเรจ็ และนำความร้ไู ปใชใ้ นวิถชี ีวิตใหเ้ หมาะสมกบั ตนเอง ชุมชน และสงั คมตอ่ ไป ขั้นประเมินผล (E : Evaluation) 4. ข้นั สรุปและประเมนิ ผล (1 ช่วั โมง) 4.1 ครูให้นักศึกษาทำแบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง โครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ แบบปรนัย จำนวน 10 ข้อ จากชุด แบบทดสอบ หรือจาก Google From พร้อมเฉลยและประเมินผล ใหน้ ักศกึ ษาบนั ทกึ คะแนนลงในแบบบนั ทึกการเรยี นรู้ กศน. 4.2 ครูให้นักศึกษาสรุปการทำความดีและคุณธรรมที่ได้ปฏิบัติ พร้อมบันทึกลงในสมุดบันทึก ความดี เพอื่ การประเมนิ คณุ ธรรม 4.3 ครูติดตามงานที่ได้มอบหมายนักศึกษา เพื่อติดตามความคืบหน้าทางแอปพลิเคชัน Line ดงั น้ี 4.3.1 ตดิ ตามงานท่ีได้รบั มอบหมายสปั ดาหท์ ผี่ า่ นมา 4.3.2 ตดิ ตามการทำกิจกรรมพฒั นาคุณภาพชีวิต (กพช.) 4.3.3 ติดตามสอบถามสุขภาพของนกั ศกึ ษา (การตรวจสุขภาพ/ความสะอาด/ การแตง่ กาย) 4.3.4 ตดิ ตามสอบถามการทำความดีในแต่ละวนั สปั ดาห์ทผี่ า่ นมาและติดตามการ บันทึก กจิ กรรมท่ที ำความดีลงในสมดุ บนั ทึกบนั ทกึ ความดเี พ่ือการประเมนิ คุณธรรม
19 4.3.5 ตดิ ตามสอบถามเกยี่ วกบั งานอดิเรก สนุ ทรยี ภาพ การเลน่ กฬี า การใชเ้ วลาว่าง ให้เป็นประโยชน์ ฯลฯ 4.3.6 ตดิ ตามความก้าวหน้าการทำโครงงาน สือ่ และแหล่งการเรยี นรู้ 1. Google Classroom / แอปพลิเคชนั LINE 2. หนังสือเรียนวิชาโครงงานเพื่อพฒั นาทักษะการเรยี นรู้ ทร02006 หรือ หนงั สือเรียนออนไลน์ ลงิ คh์ ttp://online.anyflip.com/zocht/wabr/mobile/index.html 3. คู่มอื นักศกึ ษา 4. วีดีทัศน์, Youtube เกีย่ วกับ ความหมายและข้นั ตอนการจัดทำโครงงาน ลงิ ค์ https://www.youtube.com/watch?v=C9Ih5DC_30Y และล้ิง https://www.youtube.com/watch?v=R8OBke0u08M 5. แบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง โครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ แบบปรนัย จำนวน 10 ข้อ (ชุดแบบทดสอบ หรอื Google Form) 6. ใบงานท่ี 1 7. ใบงานท่ี 2 8. ใบงานที่ 3 9. ใบงานที่ 4 10. แบบบันทึกการเรียนรู้ กศน. ขนั้ มอบหมายงาน 1. ครูมอบหมายให้นักศึกษาไปอ่านทบทวนเน้ือหาเพ่ิมเติมจากหนังสือเรียนรายวชิ าโครงงานเพ่ือพัฒนา ทักษะการเรียนรู้ จากลิ้ง http://online.anyflip.com/zocht/wabr/mobile/index.html (แบบเรียน ออนไลน์) โดยศึกษาในเรื่อง หลักการและแนวคิดของโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ ความหมายของ โครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ การเตรียมการทำโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ และทักษะและ กระบวนการท่ีจำเป็นในการทำโครงงานเพ่อื พัฒนาทักษะการเรียนรู้ (การหาขอ้ มลู การเลือกใช้ข้อมูล การจัดทำ ข้อมลู การนำเสนอข้อมลู การพัฒนาต่อยอดความร)ู้ และสรปุ ลงในแบบบันทกึ การเรยี นรู้ กศน. 2. ครูมอบหมายให้นักศึกษาไปศึกษาค้นคว้าเนื้อหาจากหนังสือเรียนออนไลน์รายวิชาโครงงานเพ่ือ พัฒนาทักษะการเรียนรู้ จากลิ้ง http://online.anyflip.com/zocht/wabr/mobile/index.html และศึกษา เนื้อหาจากใบความรู้ และทำใบงานที่ 1 เรื่อง หลักการ แนวคิด และความหมายของโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะ การเรียนรู้ ใบงานที่ 2 เรื่อง ประเภทของโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ใบงานที่ 3 เรื่อง การเตรียมการ วางแผนและขั้นตอนกระบวนการทำโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ใบงานที่ 4 ทักษะที่จำเป็นในการทำ โครงงานเพื่อพฒั นาทกั ษะการเรียนรู้ และให้นักศึกษาส่งงาน (โดยครจู ะส่งใบงานทาง Google classroom) และ ใหน้ ักศึกษาส่งงานทาง LINE 3. ครูมอบมายงานให้แต่ละกลุ่มดำเนินการวางแผนการดำเนินงานจัดทำโครงงานกลุ่มละ 1โครงงาน พรอ้ มจดั ทำรูปเลม่ โครงงาน นำเสนอชิ้นงาน และสง่ ช้ินงาน ตามวนั เวลาทคี่ รูกำหนด ก่อนสอบปลายภาคเรียน
20 การวดั และประเมินผล 1. การสังเกตพฤติกรรมการมรี ายบคุ คล/รายกลมุ่ 2. การตรวจแบบบันทกึ การเรียนรู้ กศน. 3. ประเมินการนำเสนอผลงาน/ชิน้ งาน 4. การตรวจใบงาน 5. การตรวจแบบทดสอบ 6. การประเมนิ คุณธรรม
21 การเรียนรดู้ ว้ ยตนเอง (กรต.) ครง้ั ที่ 17 (จำนวน 34 ชั่วโมง) สาระทักษะการเรียนรู้ รายวชิ า ทร 02006 โครงงานเพื่อพัฒนาทกั ษะการเรียนรู้ ระดับมธั ยมศกึ ษาตอนปลาย คำสั่ง 1. ให้นักศึกษาแบ่งกลุ่มเป็น 4 กลุ่ม และไปทำกิจกรรมการเรียนรู้ต่อเนื่อง (กรต) โดยการไปศึกษา ค้นคว้า อ่านหนังสือ จดบันทึก จากหนังสือแบบเรียน ตำรา หนังสือ อินเตอร์เน็ต และสื่ออื่นๆ ในห้องสมุด ประชาชนจงั หวดั ห้องสมุดประชาชนอำเภอ โรงเรียนประถมศึกษา โรงเรียนมธั ยมศึกษา วิทยาลัยชุมชนในพ้ืนท่ี อำเภอเมืองนราธวิ าสหรืออำเภออน่ื ๆ หรอื ไปสอบถามขอความรู้จากบุคคล ในหวั ขอ้ ตอ่ ไปนี้ กล่มุ ท1ี่ ศกึ ษาเรอื่ ง : หลักการและแนวคดิ ของโครงงานเพ่ือพัฒนาทักษะการเรียนรู้ กลุ่มท่ี 2 ศึกษาเร่ือง : ความหมายของโครงงานเพ่อื พัฒนาทักษะการเรยี นรู้ กล่มุ ท่ี 3 ศกึ ษาเร่ือง : การเตรียมการทำโครงงานเพือ่ พัฒนาทักษะการเรียนรู้ กลมุ่ ที่ 4 ศึกษาเรื่อง : ทกั ษะและกระบวนการท่จี ำเปน็ ในการทำโครงงานเพื่อพัฒนา ทักษะการเรยี นรู้ (การหาข้อมลู การเลอื กใช้ข้อมลู การจัดทำข้อมลู การนำเสนอ ข้อมูลการพัฒนาตอ่ ยอดความรู้) ใหแ้ ตก่ ลุ่มสรปุ กจิ กรรมการเรียนร้ดู ว้ ยตนเองลงเป็นรปู เลม่ รายงาน พร้อมส่งตวั แทนกลมุ่ นำเสนอดว้ ย ตนเอง (กรณที ่ีทำกรต.คนเดียว) โดยใหน้ ำเสนอผลงานตามข้อ 2 กล่มุ ละ/คนละไมเ่ กิน 10 นาที ในวนั พบกลุ่ม ครั้งต่อไป 2. ให้นกั ศึกษาแต่ละกลมุ่ วางแผน การดำเนินการการจดั ทำโครงงานทนี่ กั ศึกษาสนใจมากล่มุ ละ 1 เร่ือง แบง่ หน้ามก่ี ารทำงาน ในเร่ืองการหาข้อมูล การเลือกใช้ข้อมลู การจัดการข้อมูล พร้อมจดั ทำรูปเลม่ โครงงานท่ี ถูกต้อง โดยแต่ละกลมุ่ นำโครงงานทเ่ี ปน็ ผลงาน และรูปเลม่ โครงงาน ขน้ั ตอนของการไปเรียนรตู้ อ่ เนือ่ ง (กรต.) ของนกั ศึกษา มดี งั น้ี 1. แผนการเรียนรู้ต่อเนื่อง (กรต.) ในแต่ละแต่ละสัปดาห์ แต่ละครั้งที่ครู กศน.ตำบล/ครู ศรช. หรือครู ประจำกลมุ่ กลุ่มมอบหมาย 2. ให้บริหารเวลาและใช้เวลาในการศึกษาเรียนรู้ด้วยตนเองและทำกิจกรรมการเรียนรู้ต่อเนื่อง (กรต.) สัปดาห์ละ 15 ชงั่ โมงเป็นอยา่ งนอ้ ย 3. อ่านหนังสือ สอบถามผู้รู้ และจดบันทึกทุกครั้งทีมีการทำกิจกรรม กรต. และเก็บหลักฐานไว้ทุกคร้ัง เพื่อสง่ ครูกศน.ตำบล/ครูศรช. หรือครูประจำกลุ่ม ตรวจใหค้ ะแนนการทำ กรต. 4. จัดทำรายงานเป็นเล่ม ตามแบบรายงานที่ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย กำหนดและใหส้ ่งในวนั ทม่ี กี ารนำเสนอผลการทำกรต. ในเรือ่ งนัน้ ๆ 5. ตัวแทนกลมุ่ นำเสนอดว้ ยตนเอง (กรณีทท่ี ำกรต.คนเดียว) โดยให้นำเสนอผลงานตามข้อ 2 กลมุ่ ละ/ คนละไมเ่ กิน 10 นาที ในวันพบกลมุ่ ครง้ั ต่อไป
22 การจดั การเรียนร้แู บบโครงงาน ครัง้ ที่ 17 (จำนวน 40 ช่วั โมง) สาระทักษะการเรียนรู้ รายวชิ า ทร 02006 โครงงานเพ่ือพัฒนาทกั ษะการเรยี นรู้ ระดบั มัธยมศึกษาตอนปลาย คำสั่ง 1. ให้นกั ศกึ ษา แตล่ ะกลุ่ม ศกึ ษาหาความรู้จากแหลง่ ความรู้ตา่ ง ๆ หากแตล่ ะกลมุ่ สนใจหวั ข้อใดให้บนั ทึก ข้อมลู ด้านตา่ ง ๆ ไว้ 2-3 เร่อื ง เพือ่ ศึกษาอย่างละเอยี ด เช่น 1) สภาพ/ปัญหาของส่ิงทศ่ี กึ ษามีลกัษณะอย่างไรเกยี่ วข้องกบั ตนเองครอบครวั และสังคม อย่างไร 2) การศึกษาในข้อ 1) เกยี่ วข้องกับ เรื่องใดบ้างและมีประโยชน์อย่างไร 3) ทรพั ยากรท่มี ีในท้องถน่ิ ท่เี กย่ี วข้องกบั เร่อื งนั้นๆ มีอะไรบ้าง 4) แนวโน้มของเร่อื งทศ่ี ึกษามีความเป็นไปได้หรือไม่ 2. ใหน้ ักศึกษาแต่ละกลมุ่ วิเคราะหข์ ้อมูลประกอบการตัดสินเลือกโครงงาน เม่อื นักศึกษา ศึกษาหา ความรจู้ ากแหลง่ ขอ้ มลู และบันทกึ ข้อมลู แล้ว ให้นำข้อมลู ท่ีบันทกึ ไว้มาพจิ ารณา ร่วมกัน เพือ่ ตัดสนิ ใจเลือก โครงงานตามหัวข้อที่กำหนดโดยใช้ข้อมูลประกอบการตัดสินจ 3 ดา้ น ดังนี้ 1) ข้อมูลเก่ยี วกบั ตนเองคอื ข้อมูลตา่ ง ๆ เกย่ี วกับความพร้อมของตนเองในด้านความสนใจและ ความถนดั ความรู้และประสบการณเ์ ดมิ ความพร้อมด้านงบประมาณ ความพร้อมด้านวสั ดุอปุ กรณค์ วามพร้อม ดา้ น แรงงาน และความพร้อมด้านเวลา เป็นต้น 2) ข้อมลู เกี่ยวกับ สังคมและสิ่งแวดลอม้ เช่น ประโยชนต์ อ่ ชมุ ชนและสงั คม การสนบั สนนุ จาก บคุ คลหรือหน่วยงาน แหลง่ วัสดุอุปกรณ์แหล่งวิทยาการ แหล่งเรยี นรแู้ ละ สถานที่ทำกิจกรรมโครงงาน เป็นต้น 3) ข้อมูลเกยี่ วกับความรูด้ ้านวิชาการ เชน่ ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการทำ โครงงาน และ ขนั้ ตอน ในการปฏบิ ัติโครงงาน การเลือกทำโครงงาน ควรเลือกโครงงานทผ่ี ู้เรียนสนใจและถนัดเพราะจะชว่ ยทำ ให้การทำโครงงานประสบความสำเร็จ 3. ให้นกั ศกึ ษาแต่ละกลมุ่ ศึกษาขอม้ ลู เพ่ิมเติม เพื่อเตรยี มวางแผนการทำงานและเขยี นโครงงาน นักศกึ ษาเลือกโครงงานได้แล้ว กอ่ นจะวางแผนการทำงานและเขยี นโครงงาน นกั ศึกษาจะตอ้ ง ศกึ ษาหาความรู้ เก่ยี วกบั เรอ่ื งท่จี ะทำโครงงานเพ่ิมเติม เพ่ือใหม้ ีความรมู้ ากพอที่จะนำพาการทำโครงงานได้ การศึกษาข้อมูล จะต้องศกึ ษาอย่างละเอียด หาขอ้มูลมากเทา่ ไรกจ็ ะทำให้นักศึกษา มคี วามรู้มากข้ึน และจะทำ ให้การวาง แผนการทำงานชัดเจน และมีโอกาสประสบความสำเร็จในการทำโครงงาน 4.ให้นกั ศกึ ษาแต่ละกลุม่ แสดงผลงาน และรปู เล่มโครงงาน นำมาแสดงและนำเสนอโครงงาน ในการพบ กลุ่มครั้งต่อไป
23 การประเมนิ ผล เปน็ การตรวจสอบและวนิ จิ ฉัยการทำโครงงานของนกั ศกึ ษา เช่นการวางแผนปฏบิ ัตงิ าน โครงงาน การดำเนนิ โครงงาน และภายหลงั จากการทำงานเสรจ็ แลว้ โดยประเมินในภาพรวม การประเมนิ มี 3 สว่ น ดังน้ี 1) ประเมนิ ส่วนท่ี1 เอกสารโครงงาน 2) ประเมินสว่ นท่ี2 กระบวนการทำงาน 3) ประเมินสว่ นท่ี3 ผลงานโครงงาน 3.1) ผลงาน/ ช้ินงานโครงงาน 3.2) เอกสารรายงานโครงงาน
24 แบบทดสอบก่อนเรยี น รายวชิ าโครงงานเพอ่ื พัฒนาทักษะการเรยี นรู้ ทร 02006 คำชแ้ี จง : จงเลอื กคำตอบที่ถูกทสี่ ดุ เพียงข้อเดียว 1. การไดม้ าของหวั เรอื่ งในการทำโครงงาน ควรจะไดม้ าจากที่ใดเป็นอนั ดบั แรก ก. สงั เกตสำรวจส่งิ แวดล้อมรอบตัว ข. ไปศึกษาแนวคดิ ของโครงงานอนื่ ค. ไปศกึ ษานอกสถานท่ี ง. ปรกึ ษาอาจารย์ทปี่ รึกษาโครงงาน 2. ผูท้ ่ีควรเปน็ ทป่ี รึกษาโครงงานท่ดี ี ควรเปน็ ใคร ก. อาจารย์ประจำชน้ั ข. บคุ คลทไ่ี มใ่ ช่ครูอาจารย์ หรอื ผูอ้ ำนวยการ ค. ใครก็ได้ท่มี ีความรู้ในเร่ืองโครงงาน ง. ใครก็ได้ที่มีความรใู้ นเรอื่ งที่เราศกึ ษา 3. สิ่งทคี่ วรทำเป็นอันดับแรกในการทำโครงงานคือทำอย่างไร ก. สอบถามเร่ืองท่จี ะทำจากอาจารย์ทป่ี รึกษา ข.คดิ หัวเรอื่ งทจ่ี ะทำ ค. เตรยี มสถานท่ี ทจ่ี ะทำโครงงาน ง. ศกึ ษาสถานที่ท่จี ะประกวด 4. การจดั การเรียนการสอนแบบโครงงานม่งุ เน้นด้านใดถูกทส่ี ดุ ก. ม่งุ เน้นให้ผู้เรียนสามารถเอาสงิ่ ท่ีได้มาไปหารายได้ ข. มงุ่ เน้นใหผ้ เู้ รียนเรียนร้จู ากประสบการณ์ตรง ค. ม่งุ เนน้ ให้ผู้เรยี นหาเลีย้ งชพี เพียงลำพัง ง. ม่งุ เน้นให้ผ้เู รยี นสามคั คี 5. โครงงาน คอื อะไร ก. สิ่งทถี่ ูกบงั คับกำหนดใหศ้ ึกษา ข. การเรยี นรโู้ ดยไม่อาศยั กระบวนการทางวทิ ยาศาสตร์ ค. การเรียนร้โู ดยไมม่ ีการวางแผน ง. กจิ กรรมท่เี ปดิ โอกาสให้ผู้เรียนศึกษาสิ่งที่สนใจอย่างลกึ 6. โครงงานตามสาระการเรียนรู้ มลี กั ษณะเช่นใด ก. เป็นการพฒั นาศักยภาพของตนเองไปดา้ นท่ีตนเองสนใจ ข. เป็นการใหบ้ รู ณาการรว่ มกับการเรยี นรู้ ค. เปน็ การสร้างความสามัคคีในหมคู่ ณะ ง. เปน็ การนำความรูด้ ้านต่างๆมาประยุกตใ์ ชด้ ้วยกัน
25 7. ประเภทของโครงงานแบ่งออกได้เป็นกป่ี ระเภท ก. 2 ประเภท ข. 3 ประเภท ค. 4 ประเภท ง. 5 ประเภท 8. การออกแบบเส้ือผ้า จัดอยู่ในโครงงานประเภทใด ก. โครงงานตามความถนัด ข. โครงงานตามสาระการเรียนรู้ ค. โครงงานตามความสนใจ ง. โครงงานคณติ ศาสตร์ 9. การใชส้ มนุ ไพรในการปราบศตั รูพืชจัดอยู่ในโครงงานประเภทใด ก. ตามสาระการเรยี นรู้ ข. ตามอัธยาศัย ค. ตามความสนใจ ง. ตามความถนดั 10. ขอ้ ใดคือจดุ มุ่งหมายของการทำโครงงาน ก. เพอ่ื ให้ผูเ้ รียนไดผ้ ลประโยชน์จากกจิ กรรม ข. เพื่อใหผ้ ู้เรยี นรรู้ กั สามัคคี ค. เพอื่ ให้ผเู้ รียนรู้ เรยี นร้ถู งึ ความเป็นไทย ง. เพื่อใหผ้ ูเ้ รยี นไดแ้ สดงออกซึ่งความคิดริเริ่มสรา้ งสรรค์ ลงชื่อ............................................................นามสกลุ ...............................................ระดับ.................. รหสั นักศกึ ษา..........................................................
26 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี น 1. ก 2. ง 3. ข 4. ข 5. ง 6. ข 7. ง 8. ค 9. ข 10. ง
27 ใบความรู้ เรือ่ ง หลักการ แนวคดิ และความหมายของโครงงานเพ่ือพฒั นาทกั ษะการเรียนรู้ หลกั การของโครงงานเพื่อพฒั นาทักษะการเรียนรู้ ผู้เรียนจะมีความเข้าใจและสามารถนําโครงงานไปใช้ในการแสวงหาความรู้ได้อย่างดี ดังนั้นผู้เรียนควร มีโ ลกทัศน์ต่อโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ ที่กว้างขวาง ซึ่งจํ าเป็น ต้องทํา ความเข้าใจหลักการของ โครงงาน ซึ่งได้ประมวลหลักการเฉพาะที่สําคัญมาให้ศึกษาดังนี้ หลักการของการทําโครงงานเพื่อพัฒนาทักษะ การเรยี นรู้ 1) เนน้ การแสวงหาความรู้ด้วยตนเอง 2) ผู้เรียนเป็นผู้วางแผนในการศึกษาค้นคว้าดว้ ยตนเอง 3) ผ้เู รยี นลงมือปฏบิ ัตดิ ้วยตนเอง 4) ผูเ้ รียนเปน็ ผนู้ ําเสนอโครงงานด้วยตนเอง 5) ผ้เู รียนรว่ มกาํ หนดแนวทางวัดผลและประเมนิ ผล จุดม่งุ หมายของการทําโครงงาน (www. thaigoodview.) 1) เพื่อให้ผู้เรียนไดศ้ กึ ษาข้อมูลจากแหลง่ ความรูต้ ่างๆ ดว้ ยตนเอง 2) เพ่อื ให้ผเู้ รยี นไดแ้ สดงความคดิ รเิ ร่มิ สร้างสรรค์ 3) เพื่อให้ผู้เรียนเกิดคุณลักษณะที่ พึงประสงค์ เช่น การทำงานร่วมกัน บุคคลอื่น มีความ เช่ือมนั่ ในตนเอง มคี วามรับผดิ ชอบ ฯลฯ 4) เพอ่ื ใหผ้ ูเ้ รียนใชค้ วามรูแ้ ละประสบการณ์เลอื กทาํ โครงงานตามความสนใจ การจัดการเรียนรู้ การทําโครงงาน ควรอยู่บนพื้นฐานความเชื่อและหลักการปฏิรูป การเรียนรู้ คือ เชื่อมั่นในศักยภาพการเรียนรู้ของผู้เรียน ภายใต้หลักการจัดการเรียนรู้ที่ยึดผู้เรียนเป็นสําคัญ และสอดคล้องกับ สภาพความเป็นจรงิ ในท้องถน่ิ (บรู ชยั ศิรมิ หาสารคร. 2549 : 19) คือ 1) ผู้เรยี นได้เลือกเรอื่ งประเดน็ ปญั หาทตี่ อ้ งการจะศึกษาด้วยตนเอง 2) ผเู้ รียนไดเ้ ลอื กและหาวธิ ีการตลอดจนแหลง่ ข้อมูลทห่ี ลากหลายดว้ ยตนเอง 3) ผูเ้ รียนลงมอื ปฏิบัตแิ ละเรียนรู้ด้วยตนเอง 4) ผเู้ รียนไดบ้ รู ณาการทกั ษะ ประสบการณ์ ความรู้ สง่ิ แวดล้อมตามสภาพจรงิ 5) ผเู้ รยี นเปน็ ผูส้ รปุ และสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง 6) ผเู้ รียนไดแ้ ลกเปลี่ยนเรียนร้กู บั ผู้อ่ืน 7) ผู้เรียนไดน้ าํ ความรไู้ ปใชจ้ รงิ ( สาํ นกั งาน กศน.ภาคเหนือ. 2552 : 125) แนวคิดของโครงงานเพื่อพฒั นาทกั ษะการเรยี นรู้ การเรียนรู้แบบโครงงานเป็น การเรียนรู้ที่ให้ความสําคัญต่อผู้เรียน ในการเลือกเรียนสิ่งต่างๆ ด้วย ตนเอง ทั้งเนื้อหา วิธีการ โดยมีครูเป็นผู้คอยอํานวยความสะดวก ช่วยเหลือให้ผู้เรียนได้ประสบความสําเร็จ ในการเรียน ทั้งในแง่ของความรู้ด้านวิชาการ และความรู้ท่ีใช้ในการดําเนิน ชีวิตและการทํางานในอนาคต เป็นผู้ ที่มีความสมดุลทั้งด้านจิตใจ ร่างกาย ปัญญา อารมณ์ และสังคม การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ให้ผู้เรียน ได้ เรียน เรอ่ื งการจดั ทำโครงงานนนั้ นอกจากจะมี คุณค่าทางดา้ นการฝึก ใหผ้ ู้เรียน มี ความรู้ ความชานาญ และมีความ
28 มั่นใจในการนําเอาวิทยาศาสตร์ไปใช้ในการแก้ปัญหาหรือค้นคว้าหาความรู้ต่างๆ ด้วยตนเองแล้ว ยังให้คุณค่า อ่ืนๆ คือ 1) รจู้ กั ตอบปัญหาโดยใชก้ ระบวนการทางวทิ ยาศาสตร์ ไม่เป็นคนท่ีหลงเช่อื งมงายไร้เหตุผล 2) ไดศ้ กึ ษาคน้ คว้าหาความรู้ในเรอ่ื งท่ีตนสนใจ ได้อย่างลึกซงึ้ กว่าการจัดกจิ กรรมการเรียนรู้ของครู 3) ทําใหผ้ ู้เรยี นไดแ้ สดงออกถึงความสามารถพเิ ศษของตนเอง 4) ทาํ ให้ผู้เรยี นเกิดความสนใจเรียนในกลุ่มสาระการเรยี นรูน้ ้ันๆ มากยง่ิ ขึ้น 5) ผ้เู รียนได้ใช้เวลาวา่ งใหเ้ ปน็ ประโยชน์ การเรยี นรโู้ ดยใชโ้ ครงงาน สามารถช่วยใหผ้ เู้ รียนไดฝ้ ึกทักษะสําคญั ๆ ดงั น้ี 1) สัมพนั ธภาพระหว่างบคุ คล (Interpersonal skill) 2) การแก้ปัญหาและความขดั แย้ง (Conflict resolution) 3) ความสามารถในการถกเถยี งเจรจาเพ่ือนาํ ไปสกู่ ารตดั สนิ ใจ (Consensus on decision) 4) เทคนคิ การตดิ ต่อสื่อสารระหวา่ งบุคคลทม่ี ีประสทิ ธภิ าพ (Effective interpersonal Communication techniques) 5) การจัดการและการบรหิ ารเวลา (Time management) 6) เตรียมผเู้ รยี นเพอื่ จะออกไปทํางานรว่ มกับผอู้ น่ื 6.1) ทักษะในแง่ความรู้เกี่ยวกับความสามารถในการควบคุมจิตใจและควบคุมตนเอง (Discipline knowledge) 6.2) ทักษะเก่ยี วกบั กระบวนการกลุ่ม (Group-processskill) 7) ช่วยให้ผู้เรียนได้มีความรู้มากขึ้น มีมุมมองหลากหลาย( Multi perspective) อันจะนําไป สู่ความสามารถทางสติปัญญา การรับรู้ ความเข้าใจ การจดจํา และความสามารถในการทํางานร่วมกับผู้อื่นได้ดี ยิ่งขึ้น 8) เพิ่ม ความสามารถในการเข้า ใจสิง่ ตา่ งๆ ได้ดีข้นึ อันนํา ไปสู่ความสามารถในการคดิ วิเคราะห์และ ทกั ษะการสอ่ื สาร (Criticalthinking and Communication skill) (Freeman, 1995) 9) ชว่ ยสนับสนนุ การพฒั นาทักษะการทํางานเป็น ทีม จากการเรียนรู้ จากประสบการณ์ (Experiential learning) (Kolb, 1984) 10) การเรียนแบบโครงงานชว่ ยให้เกิดการเรียนรู้แบบรว่ มมือกัน (Cooperative learning) ในกลุ่มของ ผู้เรียน ซึ่งผู้เรียนแต่ละคนจะแลกเปลี่ยนความรู้ซึ่งกันและกันในการเรียน โดยอาศัยกระบวนการ กลุ่ม( group dynamic)
29 ความหมายของโครงงานเพอื่ พัฒนาทักษะการเรียนรู้ มีผู้รู้ได้ให้ความหมายของคําว่าโครงงานไว้ในหลายมุมมอง ซึ่งได้ประมวลมาให้ผู้เรียนได้ศึกษาดังน้ี “โครงงาน” หมายถึง วิธีการเรียนวิธีหนึ่งที่ผู้เรียนมุ่งทํางานเพื่อให้เกิดความรู้ ควบคู่กับการทํางานให้ บรรลุเป้าหมาย มิใช่มุ่งทํางานเพื่อให้บรรลุเป้าหมายอย่างเดียว ผู้ทําโครงงานจะต้องกําหนดภาระงานใด ภาระ งานหนึ่งขึน้ มาทํา แลว้ ใชภ้ าระงานน้นั ทําภาระงานอกี อย่างหน่ึงที่เรียกวา่ ภาระงานการศึกษาเรยี นรู้ สรา้ ง ความรู้ ขึ้นเพอื่ นําความรู้ไปใช้ปรับปรุงการทํางานให้บรรลุเปา้ หมาย ในระหว่างท่ีทาํ งานให้บรรลุเป้าหมาย ก็ทํางานเพ่ือ การศกึ ษาเรยี นร้อู ีกควบคู่กนั ไปตลอด (จาํ นง หนนู ิล . 2546:13) “โครงงาน” คือ การศกึ ษาค้นคว้าหาความรหู้ รือหาคาํ ตอบในขอ้ สงสัยเรื่องใดเร่ืองหน่งึ อย่างลึกซงึ้ ดว้ ยวิธกี ารที่หลากหลาย เกดิ ภาระงานในการศกึ ษาค้นคว้าดว้ ยความสนใจของผูเ้ รยี นเอง มคี ณุ คา่ กวา่ การ ทํางานใหบ้ รรลุเป้าหมายท่เี รียกวา่ การทาํ โครงการ หรอื การทํารายงานธรรมดาท่ีมีผกู้ ําหนดหวั ขอ้ ขนึ้ ให้ไปทํา” (จํานงหนูนลิ . 2546:14 ) “โครงงาน” หมายถงึ กิจกรรมทเ่ี ปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้ศกึ ษาคน้ ควา้ และลงมือปฏบิ ตั ิด้วยตนเองตาม ความสามารถ ความถนัด และความสนใจ โดยอาศัยกระบวนการทางวทิ ยาศาสตร์ หรอื กระบวนการอืน่ ไปใช้ใน การศึกษาหาคําตอบ โดยมีครูผสู้ อนคอยกระตนุ้ แนะนาํ และใหค้ าํ ปรกึ ษาแก่ผู้เรียนอย่างใกล้ชิด ตงั้ แต่การเลือก หวั ขอ้ ทจี่ ะศึกษาค้นคว้า ดําเนินการวางแผน กําหนดขนั้ ตอนการดาํ เนนิ งาน และการนําเสนอผลงาน ซง่ึ อาจทาํ เปน็ รายบุคคลหรือเป็นกล่มุ (วิโรจน์ ศรีโภคา และคณะ. 2544:9 ) “โครงงาน” คือ งานวิจัย เล็กๆ สําหรับ ผ้เู รียน เปน็ การแก้ปญั หาหรือข้อสงสัย หาคาํ ตอบโดยใช้ กระบวนการทางวทิ ยาศาสตร์ หากเน้อื หาหรือข้อสงสยั เป็นไปตามกลมุ่ สาระการเรยี นรูใ้ ด จะเรยี กวา่ โครงงาน ใน กล่มุ สาระนัน้ ๆ (www. tet2. org/index.) “โครงงาน” คือ การศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกบั สงิ่ ใดสิ่งหนึ่งหรือหลายๆ สง่ิ ท่ีอยากรู้คาํ ตอบใหล้ ึกซ้ึงหรอื เรียนรใู้ นเรื่องน้ันๆ ให้มากขน้ึ โดยใชก้ ระบวนการวธิ กี ารท่ีศึกษาอย่างมรี ะบบเปน็ ขน้ั ตอน มกี ารวางแผนใน การศึกษาอยา่ งละเอียด ปฏิบัติงานตามแผนทว่ี างไว้ จนได้ข้อสรุป หรอื ผลสรปุ ทเี่ ป็น คําตอบในเร่ื องนั้ น ๆ (www. thaigoodview.) “โครงงาน” คือ การเรียนรู้ที่เกิดจากความสนใจของผู้เรียน ที่ต้องการศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับสิ่งใดส่ิง หนึ่งหรือหลายๆ สิ่ง ที่สงสัยและต้องการคําตอบให้ลึกซึ้งชัดเจน หรือต้องการเรียนรู้ในเรื่องนั้นๆ ให้มากข้ึน กว่าเดิมโดยใช้ความรู้หลายๆ ด้านและทักษะกระบวนการที่ต่อเนื่อง มีการวางแผนในการศึกษาและรับผิดชอบ ปฏิบัติตามแผนจนได้ข้อสรุปหรือผลการศึกษา หรือคําตอบเกี่ยวกับเรื่องนั้นๆ อย่างเป็นระบบ เรื่องที่จะทํา โครงงานควรเป็นเรื่องที่ผู้เรียนสนใจ และสอดคล้องตามสาระการเรียนรู้ตามรายวิชานั้น (สํานักงานสงเสริม การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัย.แนวทางการจัดการเรียนร้ หลกั สูตรการศึกษานอกระบบ ระดับ การศกึ ษาขนั้ พนื้ ฐานพทุ ธศักราช 2551 .นนทบุรี : บรษิ ัทไทย พบั บลคิ เอด็ ดูเคชั่น จาํ กัด, 2553.) โครงงาน (project) จึง เป็น เสมือนสะพานเชื่อมระหว่างผู้เรียนกับ ห้องเรียน และโลกภายนอก ซึ่งผู้เรียนสามารถจะนําความรู้ที่ได้รบั มาปรบั ใช้ได้ในชีวิตจริงของผูเ้ รียน ทั้งนี้เพราะว่า ผู้เรียนตอ้ งนําเอาความรู้ ทไ่ี ดจ้ ากชน้ั เรยี นมาบูรณาการเขา้ กับกิจกรรมที่จะกระทาํ เพอ่ื นําไปสู่ความรู้ใหมๆ่ ด้วยการสรา้ งความหมาย การ แก้ปัญหา และการค้นพบด้วยตนเอง ผู้เรียนต้องสร้างและกําหนดความรู้ จากความคิดและแนวคิดที่มีอยู่ กับ ความคิดและแนวคิดที่เกิดขึ้นใหม่ ทําให้เกิดการปรับเปลี่ยนความรู้ให้เป็นเครื่องมือในการเรียนรู้สิ่ง ใหม่ตาม
30 มุมมองในทัศนะต่างๆ ที่รวบรวมมาให้ผู้เรียนได้ศึกษา จะเห็นได้ว่าโครงงานเป็นวิธีแสวงหาซึ่งความรู้ด้วยตนเอง อีกหนทางหนึ่ง ซึ่งมีคุณค่าแตกต่างไปจากการเรียนรู้ด้วยวิธีอื่นๆ อยู่บ้าง โดยมีข้อเด่นตรงที่เป็นการแสวงหา ความรู้ที่ต้องสัมผัสด้วยตนเอง อย่างไรก็ตามผู้เรียนควรสรุปความหมายของคําว่า โครงงานเพื่อพัฒนาทักษะ การเรียนรู้ทเี่ ปน็ ความเขา้ ใจของตัวท่านเอง ความหมายของการเรยี นรูแ้ บบโครงงาน การเรียนรู้แบบโครงงาน คือ การจัดให้นักศึกษารวมกลุ่มกันทํากิจกรรมร่วมกัน โดยมีจุดมุ่งหมายใน การศึกษาหาความรู้ หรือทํากิจกรรมใดกิจกรรมหนึ่งตามความสนใจของนักศึกษา การเรียนรู้แบบโครงงานน้ี จึงมุ่งตอบสนองความสนใจ ความกระตือรือร้น และความใฝ่เรียนรู้ของผู้เรียนเอง ในการแสวงหาข้อมูล ความรู้ ตา่ งๆ เพ่อื ทําโครงงานรว่ มกันให้ประสบความสาํ เร็จตามจดุ มุ่งหมายของโครงงาน การเรยี นรโู้ ดยใช้โครงงาน เป็น ศูนย์กลางการเรียนรู้ (Project Centered Learning) ซึ่งหมายถึง การกระทํากิจกรรมร่วมกัน ช่วยเหลือ กันใน การแก้ปัญหาที่ เกิดขึ้นภายในกลุ่ม ด้วยวิธีการปฏิบัติจริง เพื่อการเรียนรู้ วิธีการแก้ปัญหา อัน นําไปสู่ ความสามารถในการคิดวิเคราะห์ แสวงหาข้อมูลและแนวทางในการแก้ปญั หาเหล่านั้น การเรียนรู้แบบโครงงาน อาจมีชื่อเรียกอื่นที่มีความหมายเดียวกัน ได้แก่ การเรียนรู้โดยใช้โครงงาน การเรียนรู้แบบโครงการ การเรียนรู้ โดยใช้โครงงานเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ ในเรื่องความหมาย ไดม้ ีผกู้ ลา่ วถึงไวห้ ลาย สรุปได้ว่า การเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นการเสริมสร้างศักยภาพการเรียนรู้ของแต่ละคน ให้ได้รับการ พัฒนาได้เต็มขีดความสามารถที่มีอยู่อย่างแท้จริง ทําให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ด้วยตนเอง ได้เรียนวิธีการเรียนรู้ สามารถสร้างองค์ความรู้ได้ด้วยตนเอง รวมทั้งปลูกฝังนิสัยรักการเรียนรู้ อันจะนําไปสู่การเป็นบุคคลแห่งการ เรียนรู้ได้ในที่สุด ความสํ า คั ญ ของการเรียนรู้ แ บบโครงงาน การที่ผู้เรียนได้เรียนรู้ผ่านโครงงาน ทําให้มอง เห็น ความสัมพันธ์ ระหว่างความคิด กับ ข้อเท็จจริง ซึ่ง จะถูก เชื่อมโยงเข้า เป็น เรื่องเดียวกัน ในลักษณะของ ความสัมพันธ์และการเชือ่ มโยง อันจะสามารถนําไปใช้ในสถานการณ์อื่นได้อย่างหลากหลาย สามารถบูรณาการ ความรู้มาช่วยกันทําโครงงาน เรียนรู้จักการทํางานร่วมกับ ผู้อื่น รู้จักการหาข้อมูลความรู้ต่างๆ ด้วยตนเอง ฝึกทักษะการสื่อสาร รู้จักการคิดแก้ไขปัญหาในส่วนของผู้เรียน การเรียนรู้จากโครงงานถือได้ว่าเป็นการเรียนรู้ ร่วมกันภายในกลุ่ม เพราะทุกคนได้เข้ามามีส่วนร่วมในการค้นหาคําตอบหาความหมาย ตลอดจนแนวทางแก้ไข ปัญหา ร่วมคิด ร่วมทํางาน ส่งผลให้เกิดกระบวนการค้นพบกระบวนการเรียนรู้สิ่งต่างๆ ได้ด้วยตนเอง สามารถ นําความรู้ ที่ได้ รับมาแลกเปลี่ ยนประสบการณ์ และแลกเปลี่ยนพื้นฐานความรู้ ระหว่างผู้เรียนด้วยกัน เป็นลักษณะของการเรียนรู้ร่วมกัน ( Collaboration learning) ความรู้และสามารถด้านต่างๆ ที่มีอยู่ในตัวของ ผู้เรียน จะถูกกระตุ้นให้ได้แสดงออกมาอย่างเต็มที่ขณะที่ปฏิบัติกิจกรรม เช่นเดียวกับทักษะต่างๆ ที่จําเป็น สําหรับชีวิต เช่น ทักษะการทํางาน ทักษะการอยู่ร่วมกัน ทักษะการจัดการ ฯลฯ ก็จะถูกนําเอามาใช้อย่างเต็ม ตามศักยภาพ ในขณะที่ร่วมกันแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นระหว่างการทําโครงงาน การเรียนรู้แบบโครงงานยังช่วย ส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และค่านิยมทั้งหลายก็จะถูกปลูกฝังและสั่งสมในตัวผู้เรียน ในขณะที่ทุกคนร่วมกัน ทํางาน รวมทั้งเป็นการปลูกฝังความเป็นประชาธิปไตย ฝึกหัดการรู้จักรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่นเนื่ องจากว่า แนวคิดหลักของการเรียนรู้แบบโครงงาน จะใช้หลักการเรียนรู้ร่วมกัน (Team learning) อันจะนําไปสู่การ เรียนรู้ด้วยการนําตนเอง ซึ่งมีผลโดยตรงต่อการเพิ่มโอกาสในการเจริญก้าวหน้าของบุคคล ในการเรียนรู้และ พัฒนาความรู้ ความสามารถของตนเอง ความสามารถในการมีปฏสิ ัมพนั ธ์และทํางานรว่ มกับผู้อ่ืนได้ดแี ละ มีประ สิทธิ ภาพ ไม่ ใช่สิ่งที่เ กิดขึ้นเองได้หากแต่เป็นสิ่งท่ีต้องเกิ ดจากการเรียนรู้ เพื่อจะทํ าให้ทักษะดังกล่าว เกิดข้ึน
31 ในตัวของบุคคล การเรียนรู้เพื่อให้เกิดความสามารถและทักษะดังกล่าว สามารถทําให้เกิดได้โดยใช้ หลักกา ร เรียนรู้ โดยให้ ผู้เรียนรวมกลุ่ม กัน มีโ อกาสร่วมกัน ในการเรียนรู้ และทํางานร่วมกัน โดยใช้วิ ธี “group assignments in their courses” ซึ่งมีครูเป็นผู้อํานวยความสะดวกให้แก่ผู้เรียน และช่วยให้ผู้เรียน สามารถ เรียนรู้ทักษะดังกล่าวจากประสบการณ์ในการการทําโครงงานร่วนกัน ดังนั้นในการจัดการเรียนรู้แบบ โครงงาน จึงต้องเน้นและให้ความสําคัญที่ตัวผู้เรียน โดยมุ่งให้ผู้เรียนได้พัฒนาขีดความสามารถของตนเองอย่าง เต็มตาม ศักยภาพ มีความสมดลุ ท้ังด้านจิตใจ ร่างกาย ปญั ญา และสงั คม เปน็ ผ้รู ูจ้ กั คิด วเิ คราะห์ รักการเรียนรู้ เรียนรู้ได้ ด้วยตนเอง มีเจตคติที่ดี มีวินัย มีความรับผิดชอบ และมีทักษะที่จําเป็นสําหรับการดํารงชีวิต รวมทั้ง ทักษะทาง อาชีพ สามารถพึ่งตนเองและร่วมมือกับผู้อื่นอย่างสร้างสรรค์ การเรียนรู้แบบโครงงานต้องมุ่งพัฒนา ความสามารถทางอารมณ์ได้แก่ ความสามารถในการมีสติ รู้ตัวและความสามารถในการปรับตัวเข้ากับสังคม ซ่ึง ถือว่าเป็นปัจจัยสําคัญที่จะทําให้คนเราประสบความสําเร็จในชีวิต เช่นเดียวกับความสามารถทางปัญญา ความสามารถหรือความฉลาดทางอารมณ์ที่จะต้องปลูกฝังให้ผู้เรียน ได้แก่ การรู้จักตนเอง การเข้าใจตนเอง ความสามารถในการควบคุมตนเอง ความเข้าใจและเห็นอกเห็นใจผู้อื่น มีความเชื่อมั่นและเห็นคุณค่าในตัวเอง ความสามารถในการแก้ไขข้อขัดแย้งทางอารมณ์
32 ใบงานท่ี 1 เร่อื ง หลักการ แนวคดิ และความหมายของโครงงานเพ่ือพัฒนาทกั ษะการเรียนรู้ คำชแ้ี จง : ให้นกั ศกึ ษาตอบคำถามให้สมบูรณ์ 1. ให้นกั ศกึ ษาบอกหลักการของการทำโครงงานเพ่อื พฒั นาทักษะการเรยี นรู้มาอย่างน้อย 3 ขอ้ ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................ 2. ใหน้ กั ศกึ ษาบอกแนวคิดของโครงงานเพ่อื พัฒนาทักษะการเรียนรูม้ าอย่างน้อย 3 ขอ้ ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ........................................................................................................................................................................ ......... ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ..................................................................................................................................................... ........................... 3. ใหน้ กั ศึกษาสรุปความหมายของโครงงานเพ่ือพฒั นาทักษะการเรยี นรู้ ตาท่นี ักศกึ ษาเขา้ ใจมาพอสังเขป ....................................................................................................................................... .......................................... ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................ …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
33 4. ให้นักศกึ ษาสรปุ ความหมายของการเรียนรแู้ บบโครงงาน ตามทีน่ ักศึกษาเข้าใจมาพอสงั เขป ............................................................................................................................. .................................................... ................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. .................................................... ............................................................................................................................. .................................................... ................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................... 5. ให้นักศกึ ษาสรุปความสำคัญของโครงงานเพอ่ื พัฒนาทักษะการเรียนรู้ ตามทน่ี ักศึกษาเขา้ ใจมาพอสังเขป ............................................................................................................................. .................................................... ................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. .................................................... ............................................................................................................................. .................................................... ................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................... ลงชื่อ............................................................นามสกุล...............................................ระดบั .................. รหสั นักศึกษา..........................................................
34 ใบความรู้ เรอ่ื ง ประเภทของโครงงาน ประเภทของโครงงาน การจําแนกประเภทของโครงงานอาจแบ่งไดห้ ลายลักษณะ เช่น 1. จําแนกตามกจิ กรรมการเรียนของผเู้ รยี น ซงึ่ แบง่ เปน็ 2 ประเภท ได้แก่ 1.1 โครงงานตามสาระการเรียนรเู้ ปน็ การกาํ หนดโครงงานทบ่ี ูรณาการระหว่างสาระการ เรยี นรู้ และทกั ษะการแสวงหาความรู้เพอื่ สรา้ งองคค์ วามร้ใู หม่ๆ ดว้ ยตนเอง 1.2 โครงงานตามความสนใจ เป็น การกําหนดโครงงานตามความถนัด ความสนใจ ความ ตอ้ งการของผ้เู รยี น 2. จําแนกตามวัตถปุ ระสงค์ของโครงงาน ซึ่งแบ่งเปน็ 4 ประเภท ไดแ้ ก่ 2.1 โครงงานทเ่ี ปน็ การสํารวจรวบรวมขอ้ มลู 2.2 โครงงานทเ่ี ปน็ การศึกษาคน้ คว้าทดลอง 2.3 โครงงานทเ่ี ป็นการศกึ ษาทฤษฎีหลักการหรอื แนวคิดใหม่ๆ ในการพัฒนาผลงาน 2.4 โครงงานทเี่ ป็นการสรา้ งประดษิ ฐ์คิดคน้ โดยมีรายละเอยี ดในแตล่ ะประเภทของ ดังนี้ 1. โครงงานทเี่ ป็นการสาํ รวจรวบรวมข้อมูล เปน็ โครงงานที่มีวัตถุประสงค์ในการรวบรวมข้อมูล เรื่องใดเรื่องหนึ่ง แล้วนําข้อมูลนั้นมาจําแนกเป็นหมวดหมู่ในรูปแบบที่เหมาะสม ข้อมูลที่ได้จะนําไปปรับปรุง พัฒนาผลงาน สง่ เสริมผลผลติ ให้มีคุณภาพดยี ่ิงขึ้น ข้อมูลดงั กล่าวอาจมีผจู้ ัดทําข้ึนแลว้ แตม่ ีการเปล่ียนแปลง จึง ต้องมีการจัดทําใหม่เพื่อให้มีความทันสมัย สอดคล้องกับความต้องการของผู้ศึกษาโครงงาน โดยใช้วิธีการเก็บ ขอ้ มูลดว้ ยแบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ แบบบันทึก เช่น การสํารวจแหลง่ เรียนรู้ในชุมชน การสํารวจงาน บรกิ าร และสถานประกอบการในท้องถิ่น เป็นต้น ในการทํ าโครงงานประเภทสํารวจรวบรวมข้อมูล ไม่จําเป็นต้องมี ตัวแปรเข้ามาเกี่ยวข้อง ผู้เรียน เพียงแต่สํารวจรวบรวมข้อมูลที่ได้แล้ว และนําข้อมูลที่ได้มาจัดให้เป็นหมวดหมู่ พรอ้ มนําเสนอ ก็ถือวา่ เปน็ การ สํารวจรวบรวมข้อมูล 2. โครงงานทีเ่ ปน็ การศึกษาค้นคว้าทดลอง เปน็ โครงงานท่มี วี ตั ถปุ ระสงค์เพ่ือการศกึ ษาเร่ืองใด โดยเฉพาะ โดยศึกษาหลักการและออกแบบการค้นคว้า ในรูปแบบการทดลองเพื่อยืนยันหลักการ ทฤษฎี เพื่อ ศึกษาหาแนวทางในการเพิ่มคุณค่า และการใช้ประโยชน์ให้มากขึ้น เช่น การปลูกพืชโดยไม่ใช้สารเคมี การทํา ขนมอบชนิดต่างๆ โดยใช้วัสดุในท้องถิ่น การควบคุมการเจริญเติบโตของต้นไม้ประเภทเถา การศึกษา สตู ร เคร่อื งด่มื ท่ีผลิตจากธัญพืช ในการทําโครงงานประเภทการศึกษาค้นคว้าทดลอง จําเป็นต้องมีการจัดการกับตัวแปรที่จะมีผลต่อ การทดลอง มี 3 ชนิด คอื 2.1 ตวั แปรต้นหรอื ตัวแปรอสิ ระ หมายถงึ เหตขุ องการทดลองน้ันๆ 2.2 ตวั แปรตาม ซึง่ จะเป็นผลทเ่ี กิดจากการเปลย่ี นแปลงของตัวแปรตน้ 2.3 ตัวแปรแทรกซ้อน (Extraneous Variables) เป็นตัวแปรอื่นๆ ที่อาจมีผลต่อตัว แปรตาม โดยผู้วิจยั ไม่ต้องการใหเ้ กิดเหตกุ ารณ์นั้นขนึ้
35 3. โครงงานที่เป็นการศึกษาทฤษฎีหลักการหรือแนวคิดใหม่ๆ เป็นโครงงานที่มีวัตถุประสงค์ เพ่ือ เสนอความรหู้ รือหลักการใหม่ๆ เกย่ี วกบั เรอื่ งใดเร่ืองหน่ึงทยี่ ังไม่มีใครเคยคิด หรือคดิ ขดั แย้ง หรือขยายจาก ของเดิมที่มีอยู่ จากเนื้อหาวิ ชาการหลักการทฤษฎีต่ างๆ นํามาปรับ ปรุงพัฒนาให้สอดคล้องมีความชัดเจน มีผลงานที่เป็นรูปธรรม ซึ่งต้องผ่านการพิสูจน์อย่างมีหลักการและเชื่อถือได้ เช่น การใช้สมุนไพรในการปราบ ศัตรูพืช การใช้พลังงานแสงอาทิตย์ในการถนอมอาหารและปรุงอาหาร เกษตรแบบผสมผสาน เทคนิคการแก้ โจทย์ปญั หา การทําโครงงานประเภทน้ี ผ้ทู าํ โครงงานจะตอ้ งมีความรู้ในเร่ืองนนั้ ๆ เป็นอยา่ งดี จะสามารถอธิบาย ได้ อย่างมีเหตผุ ลและน่าเชอื่ ถอื จงึ ไมเ่ หมาะทจ่ี ะทําให้ระดับผเู้ รียนมากนัก 4. โครงงานที่เป็นการสร้างประดิษฐ์คิดค้น เป็นโครงงานที่มีวัตถุประสงค์ คือ การนําความรู้ ทฤษฎี หลักการ มาประยุกต์ใช้โดยประดิษฐ์เป็นเครื่องมือเครื่องใช้ เพื่อประโยชน์ต่างๆ หรืออาจเป็นการ สรา้ งสรรค์ สง่ิ ประดษิ ฐข์ ึน้ มาใหม่ หรือปรบั ปรงุ ของเดมิ ใหด้ ขี ้นึ ใช้ประโยชน์ไดม้ ากยิ่งข้ึน เช่น การประดิษฐ์เครื่อง ควบคุม การรดน้ำ การประดิษฐ์เครอื่ งรบั วิทยุ การประดษิ ฐข์ องชาํ รว่ ย การออกแบบเสอื้ ผ้า จากสาระสําคัญของการจัดประเภทโครงงาน ผู้เรียนจะเห็นได้ว่าโครงงานอาจจําแนกประเภทได้หลาย แนวคิด เชน่ จําแนกตามกจิ กรรมการเรยี นรู้ของการจดั ทาํ โครงงานเป็น 2 ประเภท คอื 1) โครงงานตามสาระ การเรียนรู้ 2) โครงงานตามความสนใจ และจําแนกตามวัตถุประสงค์ในการจดั ทาํ โครงงานเป็น 4 ประเภท คือ 1) โครงงานท่เี ปน็ การสาํ รวจรวบรวมขอ้ มลู หรือโครงงานประเภทสํารวจ 2) โครงงานทีเ่ ปน็ การศกึ ษาคน้ คว้า ทดลอง หรอื โครงงานประเภททดลอง 3) โครงงานท่ี เปน็ การศึกษาทฤษฎี ห ลกั การหรือแนวคิด ใหม่ ๆ หรือ โครงงานประเภทพฒั นา 4) โครงงานทีเป็นการสร้างประดิษฐ์คิดค้น หรือโครงงานประเภทประดิษฐ์ การเรียนรู้เรื่อง ประเภทของโครงงาน จะเป็นประโยชน์ต่อผู้เรียนในการตัดสินใจออกแบบโครงงาน ให้สนองต่อวัตถุประสงค์ที่ ต้องการจะศกึ ษาไดอ้ ย่างเหมาะสม
36 ใบงานที่ 2 เร่ือง ประเภทของโครงาน คำช้แี จง : ให้นักศกึ ษาตอบคำถามให้สมบูรณ์ 1. ใหน้ ักศึกษาจำแนกประเภทของโครงงานเพ่ือพฒั นาทักษะการเรียนรมู้ าพอสังเขป ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................ 2. ใหน้ กั ศกึ ษาบอกประเภทของโครงงานทจ่ี ำแนกตามวัตถปุ ระสงค์วา่ มีอะไรบา้ ง ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................... .. ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................ .................... 3. ใหน้ กั ศกึ ษาบอกลกั ษณะของโครงงานที่เปน็ การสำรวจ รวบรวมข้อมูลพร้อมยกตวั อยา่ งประกอบ ................................................................................................................................................................................. .......................................................................................................................................................................... ....... ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ....................................................................................................................................................... .......................... ................................................................................................................................................................................ …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
37 4. ใหน้ กั ศึกษาอธบิ ายตวั แปรของโครงงานที่เป็นการคน้ ควา้ ทดลอง ตามผ้เู รียนเขา้ ใจมาพอสังเขป ................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. .................................................... ............................................................................................................................. .................................................... ................................................................................................................................................................. ................ ................................................................................................................... .............................................................. ............................................................................................................................. ................................................... 5. ให้นกั ศกึ ษายกตวั อยา่ งโครงงานท่เี ปน็ การสรา้ งประดิษฐ์ คิดคน้ ตามที่ผู้เรียนสนใจ มาอย่างนอ้ ย 3 ตัวอย่าง พร้อมท้งั อธิบายเหตุผล ............................................................................................................................. .................................................... ............................................................................................................................. .................................................... ................................................................................................................................................................................ . ............................................................................................................................. .................................................... ............................................................................................................................. .................................................... ............................................................................................................................................................. ................... ............................................................................................................... .................................................................. ............................................................................................................................. .................................................... .......................................................................................................................................... ....................................... ............................................................................................ ..................................................................................... ............................................................................................................................. .................................................... ............................................................................................................................. ................................................... ............................................................................................................................. .................................................... ................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. .................................................... ............................................................................................................................. .................................................... ................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................... ลงช่ือ............................................................นามสกลุ ...............................................ระดบั .................. รหัสนกั ศึกษา..........................................................
38 ใบความรู้ เรอ่ื ง การเตรยี มการวางแผนและขน้ั ตอนกระบวนการทำโครงงานเพ่อื พฒั นาทกั ษะการเรียนรู้ การพิจารณาเลอื กโครงงาน การพิจารณาเลอื กโครงงานสําหรับการทาํ โครงงานประเภทต่างๆ มีแนวคดิ กวา้ งๆ ให้ผเู้ รียนไดใ้ ชเ้ ป็น กรอบความคิด ในการตัดสนิ ใจพิจารณาเลือกหัวข้อในการทําโครงงานจากเร่อื งปัญหาใกล้ ๆ ตัว เร่ืองท่ตี ่อ ยอดจากบทเรียนท่เี รยี นมาแล้วโดยมีวิธีการคดิ ดังน้ี 1) ให้สังเกตสิ่งแวดล้อมใกล้ตัวที่เป็นปัญหาในการสังเกตสิ่งแวดล้อมทั่วไปรอบๆ ตัว ผู้เรียนที่เป็น ปัญหา เช่น สิ่งแวดล้อมในสถานศึกษา สิ่งแวดล้อมรอบบ้าน สิ่งแวดล้อมทั่วไป เช่น ในสถานศึกษามีขยะเยอะ มีเศษไม้ เศษหญา้ หรอื วสั ดุตา่ งๆ ท่ไี ม่สามารถนาํ กลบั มาใช้ประโยชน์ได้แล้ว คิดหาวธิ ใี หส้ ามารถนํากลับมาใช้ให้ เกิดประโยชนอีกคร้ัง 2) ใหส้ ํารวจปัญหาที่เกิดจากอาชีพในชุมชนหรือท้องถน่ิ ในการประกอบอาชีพในชุมชนหรือท้องถ่ินว่ามี ปัญหาเกิดขึ้นอย่างไรบ้าง เช่น ปัญหาจากแมลงศัตรูพืช วัชพืชต่างๆ หาวิธีกําจัดศัตรูพืชวัชพืชต่างๆ หรือนําส่ิง เหลา่ นัน้ มาใชใ้ ห้เกิดประโยชน์ หรือวิธีในการเพิม่ จํานวน ผลผลติ ของอาชพี ตา่ งๆ หาวิธีในการลดค่าใช้จ่ายในการ ผลติ หาวธิ ีในการลดเวลา จํานวนตน้ ทนุ ฯลฯ 3) สํารวจปัญหาของอาชีพเสริม ในการสํารวจปัญหาจากการประกอบอาชีพเสริมของตัวผู้เรียนเอง ชมุ ชนหรือทอ้ งถ่ินโดยการหาวิธีใน การเพ่ิมปรมิ าณ ผลผลิต คณุ ภาพของผลผลติ หรอื ปรับปรุงวิธีการต่างๆ ให้มี ประสิทธิภาพยิ่งขึ้น เช่น การเลี้ยง ปลาสวยงาม ให้คิดหาวิธีในการทําให้ปลามีสีสวยโดยคิดวิธีหาสูตรอาหาร วิธี ในการเพาะพนั ธ์ปุ ลาเป็นตน้ 4) สํารวจความเชื่อของคนในชุมชนหรือท้องถิ่น ผู้เรียนสํารวจความเชื่อต่างๆ ของคนในชุมชนท้องถิ่น ซึง่ เป็นภมู ปิ ญั ญาชาวบา้ นที่มีความเช่ือในเรื่อง ต่างๆ หรอื ทีเ่ คยปฏบิ ตั ิสืบต่อๆ กนั มา มาพิสจู น์หาข้อเท็จจริงว่าที่ คนในชุมชนท้องถิ่นกระทํานั้น เป็นจริงหรือไม่ เช่น ความเชื่อในเรื่องฟันผุมีสาเหตุมาจากแมงกินฟันจริง หรือ ความเช่อื ในเรื่องหา้ มหญิงมีครรภเ์ ย็บปักถกั รอ้ ย ฯลฯ แล้วนาํ มาคิดหาแนวคิดในการทาํ โครงงาน 5) ศกึ ษาค้นควา้ จากหนงั สือตําราที่เกี่ยวข้องหรอื หนังสอื พมิ พ์ ในการที่ จะได้หัวขอ้ ของโครงงาน การศึกษาหาความรู้ จากหนังสือ หรอื ตาํ ราทีเ่ กย่ี วขอ้ ง หรือ หนงั สือ พิมพ์ ที่ได้นํา เสนอเกยี่ วกับ การทํา โครงงาน ซ่ึงเราจะนํา แนวคดิ ต่างๆ ทไ่ี ด้มาจากหนังสอื พิมพ์ นาํ มาดดั แปลงหรอื คดิ เป็นหัวขอ้ โครงงานได้ 6) ชม ฟัง รายการวิทยุหรือโทรทัศน์ รายการวิทยุ หรือ โทรทัศน์ ห ลายรายการ ได้ นําเสนอเกี่ยวกับ การทําโครงงานที่ ได้จัดทํา ประสบความสําเร็จได้นํามาเสนอสู่สายตาบุคคลทั่วไปโดยแนวคิดต่างๆ มาปรับปรุง เพอ่ื คิดเป็นหัวขอ้ โครงงานได้ 7) ศึกษาจากนิทรรศการหรอื โครงงานของผู้อ่ืน ในการเขา้ ศึกษาดงู านจากนิทรรศการต่างๆ ตามหนว่ ยงานหรอื สถาบนั ทางการศึกษาได้จัดข้ึน เช่น ตามมหาวทิ ยาลยั ต่างๆ หรือหน่วยงานของทางราชการ หรือเอกชน จะมีการนําโครงงานประเภทต่างๆ เขา้ มาประกวดหรอื แขง่ ขัน แล้วนําแนวคดิ ทไี่ ด้จากการศึกษามา ปรบั ปรงุ คดิ เปน็ หวั ข้อโครงงานของเราได้ 8) ผ้เู รยี นสามารถสนทนาแลกเปล่ยี นความรู้จากผ้รู หู้ รือครูประจาํ กล่มุ ในเร่ืองทเี่ ราสนใจเพอ่ื หา แนวความคดิ กวา้ งๆ หรือวธิ ีในการตัดสนิ ใจในการเลอื กคดิ ทาํ หวั ขอ้ โครงงาน
39 การวางแผนทําโครงงานและข้ันตอนกระบวนการทําโครงงาน การทําโครงงานมขี ั้นตอนกระบวนการ ดังน้ี 1) การคิดและการเลือกหัวเรื่อง ผู้เรียนจะต้องคิดและเลือกหัวเรื่องของโครงงานด้วยตนเองวา่ อยากจะ ศึกษาอะไร ทําไมจึงอยากศึกษา หัวเรื่องของโครงงานมักจะได้มาจากปัญหา คําถามหรือความ อยากรู้ อยาก เห็นเกี่ยวกับเรื่องต่างๆ ของผู้เรียนเอง หัวเรื่องของโครงงานควรเฉพาะเจาะจงและชัดเจน เมื่อใครได้อ่านช่ือ เรื่องแล้ว ควรเข้าใจและรู้เรื่องว่าโครงงานนี้ทําจากอะไร และควรคํานึงถึงประเด็นความเหมาะสมของระดับ ความรู้ ความสามารถของผู้เรียน วัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ งบประมาณ ระยะเวลา ความปลอดภัยและแหล่งความรู้ เปน็ ตน้ 2) การวางแผนการทําโครงงาน จะรวมถึงการเขียนเค้าโครงของโครงงาน ซึ่งต้องมีแนวคิดที่กําหนดไว้ ล่วงหน้า เพื่อให้การดําเนินการเป็นไปอย่างรัดกุมและรอบคอบ ไม่สับสน แล้วนําเสนอต่อครูประจํากลุ่มหรือ ครูที่ปรึกษา เพื่อขอความเห็นชอบกอ่ นดําเนินการข้ันต่อไป การเขียนเคา้ โครงของโครงงานโดยท่ัว ไป เขียนเพ่ือ แสดงแนวคิด แผนงาน และข้ันตอนการทําโครงงาน ซ่ึงควรประกอบดว้ ยหวั ข้อต่อไปน้ี 2.1) ชื่อโครงงาน : เป็นช่ือเรอ่ื งทผ่ี ้เู รียนจะทําการศึกษาค้นคว้า เพ่ือหาคํา ตอบหรือ หา แนวทางในการแกป้ ญั หา การตงั้ ชื่อเร่ือง ควรส่อื ความหมายให้ไดว้ า่ เปน็ โครงงานทจี่ ะทาํ อะไร เพือ่ ใคร /อะไร ควรเป็นขอ้ ความที่กะทัดรดั ชดั เจนสอื่ ความหมายได้ตรง 2.2) ชื่อผู้ทําโครงงาน : เป็นการระบุชื่อของผู้ทําโครงงาน ถ้าเป็นโครงงานกลุ่มให้ระบุชื่อผู้ทํา โครงงานทุกคน พร้อมเขียนรายละเอียดงานหรือหน้าที่ความรับผิดชอบ ในการทําโครงงานของแต่ละคน ให้ ชดั เจน 2.3) ชื่อท่ีปรกึ ษาโครงงาน : เป็นการระบุช่ือผู้ท่ใี หค้ าํ ปรึกษา ใหค้ ําแนะนาํ ในการทาํ โครงงาน ของผูเ้ รียน 2.4) หลักการและเหตุผลของโครงงาน : เป็นการอธิบายว่า เหตุใดจึงเลือกทําโครงงานเรื่องน้ี มีความสําคัญอย่างไร มีหลักการหรือทฤษฎีอะไรที่เกี่ยวข้อง เรื่องที่ทําเป็นเรื่องใหม่ หรือมีผู้อื่นได้ศึกษาค้นคว้า เรอื่ งนไ้ี วบ้ า้ งแลว้ ถ้ามไี ด้ผลอย่างไร เร่ืองที่ทาํ ไดข้ ยายผลเพิ่มเตมิ ปรับปรงุ จากเรอื่ งท่ผี ้อู ่ืนทําไว้อยา่ งไร หรอื เป็น การทาํ ซ้ำเพือ่ ตรวจสอบผล 2.5) จดุ ม่งุ หมายหรอื วตั ถุประสงค์ : ควรมคี วามเฉพาะเจาะจงและสามารถวัดได้ เปน็ การ บอก ขอบเขตของงานทจี่ ะทําให้ชัดเจนขึ้น ซง่ึ จดุ มงุ่ หมายหรอื วัตถปุ ระสงค์มกั เขยี นวา่ ศึกษา. . . . . . . . . . . . . . . . . . . เพือ่ เปรยี บเทียบ. . . . . . . . . . . . เพ่ือผลิต . . . . . . . . . . . . . . เพ่อื ทดลอง. . . . . . . . . หรือ เพอื่ สาํ รวจ. . . . . . . . . . . . . . . . . ซึ่งจุดประสงค์ของโครงงานที่จะบ่งบอกว่าเป็นโครงงานประเภทใด และจุดมุ่งหมายของ โครงงานจะเปน็ ทศิ ทางในการกาํ หนดวธิ ีการดําเนนิ โครงการ 2.6) สมมติฐานในการทําโครงงาน (ถ้ามี) : สมมติฐานเป็น คําตอบหรือคําอธิบายที่คาดไว้ ล่วงหน้า ซึ่งอาจจะถูกหรือไม่ก็ได้ การเขียนสมมติฐานควรมีเหตุมีผลมีทฤษฎีหรือหลักการรองรับ และที่สําคัญ คือ เป็นข้อความที่มองเห็นแนวทางในการดําเนินการทดสอบได้ โครงงานวิจัยที่กําหนดสมมุติฐานควรเป็น โครงงานประเภททดลอง ซ่งึ มักจะตอ้ งกาํ หนดตัวแปรในกระบวนการทดลอง นอกจากนี้ควรมี ความสมั พันธ์
40 ระหว่างตัวแปรอิสระ (ต้น) และตัวแปรตาม ตัวแปรแทรกซ้อน ซึ่งตัวแปรที่เกี่ยวข้อง : ตัวแปรอิสระ (ต้น) ส่งิ ที่ เปน็ เหตขุ องปัญหา ตัวแปรตาม คือส่งิ ที่เปน็ ผล ตวั แปรแทรกซ้อนคือ สงิ่ ท่ีอาจมผี ลต่อตัวแปรตามโดยผู้วิจัย ไม่ ตอ้ งการให้เกิดเหตกุ ารณน์ ้ันขึ้น 2.7) วิธีดําเนินงานและขั้น ตอนการดําเนินงาน : เป็นการเขียนให้เห็นขั้นตอนของการ ทํา โครงงานตั้งแต่เริ่มต้นจนสิ้นสุดการทํางาน โดยเขียนให้ชัดเจนว่าจะต้องทําอะไรทําเมื่อไหร่ ที่ไหน ให้ละเอียด ทุกข้นั ตอนและกจิ กรรม 2.8) แผนปฏิบัติงาน : เป็นการนําขั้นตอนการทําโครงงานมาเขียนในรูปของปฏิทินตาราง กาํ หนดการทํางานในแต่ละข้นั ตอน 2.9) ผลที่คาดว่าจะได้รับ : เป็นการเขียนให้เห็นถึงประโยชน์ และผลที่คาดว่าจะได้รับจากการ ทําโครงงาน โดยให้ระบุว่าจะเกิดประโยชน์แก่ใครเกิดขึ้นอย่างไร ทั้งโดยทางตรงหรือทางอ้อมและ ผลที่คาดว่า จะไดร้ บั จะตอ้ งสอดคล้องกับจุดมุ่งหมายหรือวตั ถุประสงค์ 2.10) เอกสารอา้ งอิง : รายช่ือเอกสารทน่ี าํ มาอ้างอิงเพื่อประกอบการทาํ โครงงาน ตลอดจน การเขยี นรายงานการทําโครงงาน ควรเขียนตามหลักการท่ีนิยมท่ีมา http://maetangtr02006.blogspot.com/2015/05/41.html 3) การดาํ เนินงานเมือ่ ทปี่ รึกษาโครงงานให้ความเห็นชอบเค้าโครงของโครงงานแลว้ ตอ่ ไปกเ็ ป็นขั้นลง มอื ปฏิบัตงิ านตามข้ันตอนทร่ี ะบุไว้ ผู้เรยี นตอ้ งพยายามทําตามแผนงานทีว่ างไว้ เตรียมวัสดุอปุ กรณ์ และสถานท่ี ให้ พร้อมปฏิบัตงิ านดว้ ยความละเอยี ดรอบคอบ คํานึงถึ ง ความประหยัดและความปลอดภัย ในการทํ างาน ตลอดจนการบนั ทกึ ข้อมูลต่างๆ ว่าได้ทําอะไรไปบ้างไดผ้ ลอยา่ งไร มปี ัญหาและข้อคิดเหน็ อยา่ งไร พยายาม บนั ทกึ ให้เป็นระเบยี บและครบถ้วน 4) การเขียนรายงานเกี่ยวกบั โครงงาน เป็นวธิ สี อ่ื ความหมายวธิ ีหนึ่งทีจ่ ะให้ผูอ้ ่ืนได้เข้าใจถงึ แนวคิด วธิ กี ารดําเนนิ งาน ผลทีไ่ ด้ตลอดจนข้อสรปุ และขอ้ เสนอแนะต่างๆ จากการศึกษาคน้ คว้าต้ังแต่ตน้ จนจบ การเขียนรายงานโครงงานอาจไม่ ระบุ ตายตัว เหมือนกัน ทกุ โครงงาน สว่ นประกอบของหัวขอ้ ในรายงานต้อง เหมาะสมกบั ประเภทของโครงงานและระดบั ชั้นของผู้เรียนองค์ประกอบของการเขียนรายงานโครงงาน แบง่ กวา้ งๆ เปน็ 3 ส่วน ดังน้ี 4.1) สว่ นปกและสว่ นตน้ ประกอบดว้ ย (1) ช่ือโครงงาน (2) โครงงาน ระดับ สถานศึกษา และวนั เดอื นปีทจี่ ัดทาํ (3) ชอื่ ครูประจาํ กลมุ่ อาจารยท์ ี่ปรึกษา (4) คํานาํ (5) สารบัญ (6) สารบัญตาราง หรือภาพประกอบ (ถ้าม)ี (7) บทคดั ย่อสั้นๆ ที่บอกเค้ าโครงอยา่ งย่อๆ ซ่ึงประกอบดว้ ย เรอื่ ง วัตถปุ ระสงค์ วธิ ี การศึกษา ระยะเวลา และสรุปผล (8) กิตติกรรมประกาศ เพ่ือแสดงความขอบคุณบุคคล หรือ หนว่ ยงานที่ ให้ความ ชว่ ยเหลอื หรือมีส่วนเกย่ี วขอ้ ง
Search