TTA Tibbiyotnoma gazetasi (2017-yil oktyabr)

TIBBIYOTNOMA8 № 10 2017 YIL 24 ОКTYABR TIBBIYOTNOMA ТОШКЕНТ ТИББИЁТ АКАДЕМИЯСИ БЎЙИЧА БЎШ TOSHKENT TIBBIYOT AKADEMIYASI NASHRI № 10 2017 YIL 24 ОКTYABR ПРОФЕССОР-ЎҚИТУВЧИ ХОДИМЛАР ТАРКИБИГА ТАНЛОВ ЭЪЛОН ҚИЛАДИ: Доцент Малака ошириш факультетига қарашли ҚУТЛАЙМИЗ! “БИЗ ИБН СИНО “Травматология, ортопедия ва ХДЖ” ка- ИЗДОШЛАРИМИЗ” Даволаш факультетига қарашли “2-сон федраси Ҳурматли профессор-ўқитувчилар, қадрли талабалар. акушер гинекология” кафедраси Сизларни яқинашиб келаётган Тиббиёт ходимлари куни, Тошкент Тиббиёт академиясига 2017-2018 ўқув Олий маълумотли ҳамшира факуль- касб байрамингиз билан чин дилдан самимий муборакбод йилида ўқишга қабул қилинган талаба ёшлар учун Ассистентлар тетига қарашли “Жамоат саломатли- этаман. “Биз Ибн Сино издошларимиз” номли “Талабаликка ги, соғлиқни сақлашни ташкил этиш, бағишлов” тантанали маданий-маърифий байрам Тиббий педагогик а факультетига бошқариш” кафедраси Айтиш жоизки, мамлакатимизда соғлиқни сақлаш дастури жорий йилнинг 5 октябрь санасида “Туркистон” қарашли “2-сон факультет ва госпитал тизимида амалга оширилган изчил ислоҳотлар инсон санъат саройида бўлиб ўтди. Тадбир аввалида санъат жарроҳлик” кафедраси Олий маълумотли ҳамшира факуль- манфаатларини муҳофазалаш, халқимизнинг соғлом ва саройининг фойесида соғлом турмуш тарзини тарғиб тетига қарашли “Жамоат саломатли- узоқ умр кечиришини таъминлашда юксак самаралар этувчи, гиёҳвандлик, кашандаликларнинг салбий Тиббий педагогик а факультетига ги, соғлиқни сақлашни ташкил этиш, бермоқда. Бу борада Тошкент Тиббиёт академияси ил- таъсирини ўзида акс эттирган расмлар ва баннерлар қарашли “2-сон факультет ва госпитал те- бошқариш” кафедраси мий, ташкилий ва бошқа жараёнларда кўплаб ютуқларни кўргазмаси, академиянинг иқтидорли талабалари рапия” кафедраси қўлга киритиб келмоқда. Академияда таълим олган қўлга киритган фан Олимпиадалари, халқаро Даволаш факультетига қарашли “Ички кўплаб мутахассислар республиканинг турли жойлари- конференциялар иштирокчилари сертификатлари Тиббий педагогик а факультетига касалликлар пропедевтикаси” кафедраси да аҳолининг саломатлигини мустаҳкамлашга муносиб кўргазмаси, “Янги аср авлоди” таҳририяти томонидан қарашли “Нормал ва патологик физиоло- ҳиссасини қўшаётгани қувонарли. Тиббиёт ходимлари- босмадан чиққан китоблар ярмаркаси ташкил этилди. гия” кафедраси Даволаш факультетига қарашли “Умумий нинг меҳнатдаги, илмий-ижодий изланишдаги ва ўқув Тадбирнинг тантанали қисмини Тошкент Тиббиёт болалар жарроҳлиги” кафедраси жараёнидаги фидойилигини ҳамиша юксак қадрлаймиз. академиясининг ректори Л.Н.Туйчиев очиб берди. Тиббий педагогик а факультетига Билимли, зукко, ҳар томонлама ўрнак олса арзийдиган қарашли “Реабилитология ва жисмоний Даволаш факультетига қарашли “1-сон талабаларимиз сафи йил сайин ортиб бораётганлиги тарбия” кафедраси факультет ва госпитал терапия” кафедраси бизни қувонтиради. Тиббий педагогик а факультетига Даволаш факультетига қарашли “ЛОР ва Қадрли устоз-мураббийлар, талаба-ёшлар! Сиз- қарашли “Онкология, нур диагностикаси стоматология” кафедраси ларнинг барчангизни Тиббиёт ходимлари куни касб ва терапия” кафедраси байрамингиз билан яна бир бора қутлайман. Сизларни Даволаш факультетига қарашли “Анес- халқимиз розилигини олиш йўлидаги захматли мех- Тиббий педагогика факультетига қарашли натингизда катта ривож, барчангизга мустаҳкам соғлиқ, гўзаллик, оилавий бахт, хонадонингизга файзу “Ички касалликлар №3” кафедраси тезиология ва реаниматология” кафедра- барака тилайман. Илмий ва ижодий фаолиятингизда, Тадбирнинг бадиий Абу Али ибн Синодан Малака ошириш факультетига қарашли си ўқишларингизда улкан ютуқ ва омад ёр бўлсин. кириш қисмида дунё “Тиб қонунлари” ки- илм-фани тамаддуни- тобини, ар-Розийдан “1-сон акушерлик ва гинекология” кафед- Даволаш факультетига қарашли “2-сон Л.ТУЙЧИЕВ, га улкан ҳисса қўшган “Касаллик тарихи” раси акушер гинекология” кафедраси Тошкент Тиббиёт академияси ректори олимлар Афлотун- бўйича баённомаси дан Академия тимсо- рамзий тимсолларини Ҳужжатларни қабул қилиш эълон қилинган кундан бошлаб бир ой муддатда лини, Гиппократдан Академия ректори ва ректоратнинг девонхона бўлимига топширилади. Манзилимиз: Олмазор тумани, қасамёд сўзлари би- иқтидорли талаба- тилган рамзий битик- ларига тақдим этиш Фаробий кўчаси, 2-уй. ни, Абу Райҳон Беру- саҳна кўриниши би- нийдан Хоразм Маъ- лан бошланди. Тошкент Тиббиёт академиясининг ректорати ва касаба уюшмаси Тошкент Тиббиёт академиясининг юқумли ва болалар юқумли мун академиясининг касалликлари кафедраси профессори, академик Турғунпўлат Абидович Даминовнинг турмуш ўртоғи рамзий белгисини, (Давоми 2-бетда) Малика Зуҳритдиновна ДАМИНОВАнинг вафот этганлиги муносабати билан марҳуманинг оила аъзолари ва яқинларига чуқур таъзия изҳор этади. MUASSIS: MUHARRIR TAHRIR HAYATI: Gazeta Pentium-IV Ҳикмат Ҳикмат TOSHKENT Q.Nizomov (Bosh muharrir o’rinbosari), kompyuterida sahifalandi va Toshkent TIBBIYOT TURDIQUL Tibbiyot аkademiya RISOGRAFida AKADEMIYASI BOBOMURATOV O.Hazratov, A.Zohidiy, S.Mavlyanov, D.Norgulov, L.Abduqodirova, D.Xudoyqulov 400 nusxada chop etildi. Manzilimiz: Gazeta Toshkent Matbuot va axborot Mualliflar fikri tahririyat nuqati nazaridan farqlanishi Кўпириб гапирган кўпни кўрмаган, boshqarmasida 2007-yil 15-yanvarda mumkin. Maqolalardagi ma`lumotlar uchun Toshkent shahri, Farobiy Кўзига тушгувчи чўпни кўрмаган. 02-0049 raqam bilan ro’yxatga olingan mualliflar javobgardir ko’chasi, 2-uy Бепул тарқатилади Nashr uchun ma`sul Q. Nizomov Topshirish vaqti: 14.00

TIBBIYOTNOMA2 № 10 2017 YIL 24 ОКTYABR TIBBIYOTNOMA № 10 2017 YIL 24 ОКTYABR 7 “БИЗ ИБН СИНО ИЗДОШЛАРИМИЗ” ТАЛАБАЛАР УЧУН ТЎҒРИ ОВҚАТЛАНИШ (Давоми. Боши 1-бетда) Кўплаб талабалар қандай қилиб тўғри овқатланишни билишмайди ва бу танани таҳликага солиб, иммунитетни заифлаштиради. Баъзилар Тадбир давомида Академия- онгли равишда тўғри овқатланишга жиддий аҳамият бермайдилар. Аммо, нинг биринчи курсига қабул кўплаб касалликларнинг олдини олиш ва даволашда соғлом овқатланиш қилинган 500 нафардан ортиқ муҳим аҳамиятга эга, у инсоннинг ўсишини, узоқ яшаш ва ривожланишини талабалари ўз қасамёдларини таъминлайди. Агар сиз нотўғри таомни истеъмол қилсангиз, агар ҳозир қабул қилар экан Мустақил бўлмаса, келажакда нима бўлиши мумкинлигини ким билади. Шу нуқтаи Ўзбекистон Республикаси назардан албатта, талабалар хавф гуруҳига киради. Талабаларда ортиқча фуқаросининг шон-шарафини босим, асабийлик, уйқу етишмаслиги ва бу фонда, озиқ-овқат ҳақида ўйлаш асраб-авайлашга, жамият- учун вақт йўқ. нинг сиёсий барқарорлигини, фуқаролар осойишталиги олиш, соғлом авлодни тарбия- Тадбирда меҳмон олий таъ- Талабалар қандай овқатланиши керак? Тушлик ва кечки овқат орасида талабалар одатда ва умуммиллий тотувликни, лаш, шифокор этикаси ва деон- лим муассасалари Ўзбекистон Келинг, оддий ўқувчининг оддий кунини катта бўшлиққа эга. Албатта, кечки овқатни кутиб тури- энг юксак қадрият сифати- тологияси тамойилларига амал Давлат консерваторияси, кўриб чиқайлик. Қандай қилиб кетади? Ҳар шингиз мумкин, лекин режангизга пешинлик қўшишга да сақлаш, Мустақил Ватан қилиш, беморларнинг шахсий Ўзбекистон давлат санъат ва доимгидек, эрталаб шошилиб кетадиган ҳаракат қилинг. Бу пайтда чойни печенье билан ёки бир тақдири билан ўз тақдирини ҳаётига оид маълумотларни ҳеч маданият институти иқтидорли ишлар билан бошланади: ювиниш, дафтар- стакан сут билан булочка ейиш мумкин. Овқат енгил чамбарчас боғлашга, бутун қачон ошкор қилмасликка, ота- талабалари ижросида куй- ларни топиш, уяли телефон ва кўп нарсалар- бўлиши керак. Тунда энергия кўп йўқотилмайди, шунинг фаолиятларини она диёрга ва она олдидаги фарзандлик бур- қўшиқлар, саҳна кўринишлари ни топиш, ҳатто нонушта қилишга ҳам вақт учун кўп ейиш керак эмас. Шунинг учун кечки овқатга унинг буюк келажагига бахшида чини унутмаслик, уни тўла адо ижроси тақдим этилди. Шу- бўлмаган. Кўпчилигимиз учун эрталаб шундай енгил таомлар – турли сабзавотли салатлар, мевалар этиш, Ватан тараққиёти ва гул- этиш каби пурмаъно ғояларни нингдек, Академиянинг ижодга бошланади. Биринчи паранинг охирида улар- истеъмол қилиш тавсия этилади. лаб-яшнашига ҳисса қўшишга, ўзида мужассам этган сўзлар қизиқувчан талантли ёшлари нинг ҳаммаси ошқозонни тўлдириш учун энг унинг XXI асрда жаҳон билан қасамёд этдилар. Тадбир даволаш факультети талаба- яқин ошхонага борадилар. Агар сиз 15 дақиқа Ичимлик ва витаминлар ҳамжамиятидан муносиб ўрин давомида Академиянинг мада- си У.Ҳамраева, тиббий педа- олдин турсангиз, ҳамма нарсани қилишингиз Сессия давомида талабалар ўзларини қувонтиришга эгаллашга сафарбар этишга, ният уйи бадиий ҳаваскорлик гогика факультети талабаси мумкин. Нонуштани кунлик режангиздан ҳаракат қилишади, кўп миқдордаги энергия ичимликлари тарихимизни чуқур ўрганиш тўгараги иқтидорли талабалари, К.Ҳидоятов, олий маълумотли чиқариб ташламанг. Уни биринчи бўлиб ва қаҳвалар ичишади. Бу ичимликлар ишлаш самара- ва у билан ғурурланишга, ин- жумладан, тиббий профилакти- ҳамшира факультети талабаси қилинг. Менга ишонинг, мазали ва соғлом дорлигини оширади, ухлашни тўхтатади, лекин у фақат соният тафаккури камолига ка факультети талабаси Шаҳзод М.Истамқулова, тиббий профи- нонушта қилиш учун кўп вақт талаб этилмай- қисқа вақт учун ишлайди. Асаб тизимининг ортиқча улкан ҳисса қўшган бобока- Жўраев ижросида “Аввал ке- лактика факультети талабаси ди ва ўзингизнинг ақлий қобилиятларингиз босимидан кейин толиқиш юзага келади, оғир чарчоқ, лонларимиз – Имом Бухо- линг, кўринг Ўзбекистонни”, Д.Ҳикматовлар томонидан ўз қанчалик кучайишини сезасиз. Шундай қилиб, кайфият йўқлиги, ўта оғир ҳолатларда депрессияга олиб рий, Ал-Фарғоний, Баҳоуддин даволаш факультети тала- қаламига мансуб шеърлари нонушта учун, сиз оддийгина тухум ёки бўтқа истеъ- келиши мумкин. Чарчаганингизда апельсин шарбати, Нақшбанд, Ал-Хоразмий, Абу баси Асрор Юсупов ижроси- йиғилганларга тақдим этилди. мол қилишингиз мумкин: гуруч, жўхори ёки картошка чарчоқни бартараф қилади ва баданга зарарсиздир. Райҳон Беруний, Ибн Сино, да “Бугун байрам”, даволаш пюреси, гречка, яхши қўшимчалар, мева ва сабзавот Кун давомида ичимлик суви етарли миқдорда – камида Мирзо Улуғбек, Алишер На- факультети талабаси Наргиза Тадбирда Академиянинг фах- аралаштириш мумкин. Ичимликдан сутли чой, қаҳва, 2 литр ичиш лозим. воий, Заҳириддин Муҳаммад Юсупова ижросида “Фидойинг рий профессор-ўқитувчилари, шарбат ва энергия билан узоқ вақт давомида юришингиз Бобурдек аждодларимиз меро- бўлгаймиз сени, Ўзбекистон!”, талаба-ёшлар, ота-оналар, мумкин. Ҳамма нарса, нонушта ва хотиржамлик билан Ш. ЗОКИРХЎЖАЕВ, ТТА профессори сини, маънавий сарчашмала- ТТА ҳузуридаги ҳарбий тиббий жамоат ташкилоти ва оммавий сиз ўқишга боришингиз мумкин. Ва энди кун ўртаси И. МАҲМУДОВА, клиник ординатор рини чуқур ўрганишга, эҳтиёт факультет курсантлари ижроси- ахборот воситалари вакиллари яқинлашиб келмоқда, биз тушлик қилишимиз керак, ле- қилиб бойитиш, улар ёққан да саф қўшиғи, Маданият уйи иштирок этишди. кин ҳар доим ҳам вақт топа олмаймиз. Келинг, “қоринни чироқларни янада мунаввар раҳбари М.Абдуллаев ижроси- алдаш” ҳақида гапирайлик. Энг яхшиси қатиқ ёки йогурт, этишга, замонавий даволаш ва да “Дуолар қилайлик” номли Д.ХУДОЙҚУЛОВ, сендвич, нок ёки банан, лекин ҳар қандай ҳолатда хот диагностика усулларини чуқур куй-қўшиқлари йиғилганларга Тошкент Тиббиёт академияси дог ёки шаурма бўлиши мумкин эмас.Талабалар кўпинча ўзлаштириб, юқори малакали тақдим этилди. энг яқин тез овқат муассасаларидан озиқ-овқат сотиб шифокор бўлишга, даволаш маънавият ва маърифат олишни афзал билишади, оқибатда эса ошқозон яраси, санъатини ўз билимларига та- бўлими бошлиғи чарчоқ ва вазн ортиши юз беради. Тушлик учун ҳар янган ҳолда беморлар манфаа- куни биринчи таом: карам шўрва, мастава, мошхўрда, тига қаратишга, аҳоли орасида балиқли шўрва, иккинчига картошка, гўштли, товуқли соғлом турмуш тарзини тарғиб котлет гарнир билан, гўшт, ош, хоҳишга қараб ширин чой қилиш, касалликларнинг олдини ёки шарбат, десерт олиш мумкин. Иложи борича иссиқ овқат ейиш тавсия қилинади чунки у организм учун керак бўлган озиқ моддаларини йўқотмайди ва тезда танада сўрилади. Биринчи суюқ овқатдан бошлаб кейин иккинчи овқатга ўтиш керак. Ҳикмат Ҳикмат Олтин олма дуо ол, дуо олтин эмасму, Ҳикмат Ахир онанг, “жон болам, сен олтиним”, демасму. Ҳикмат Ўйлаб айтган ҳар сўздан уялмайди ҳар одам, Ёлғонни ҳам яшириб қўёлмайди ҳар одам.

TIBBIYOTNOMA6 № 10 2017 YIL 24 ОКTYABR TIBBIYOTNOMA № 10 2017 YIL 24 ОКTYABR 3 МИЛЛИЙ ГЕНОФОНД КУШАНДАСИ ОНА ТИЛИМ – ЖОНУ ДИЛИМ Болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан Тил миллатнинг қалби, унинг ўтмиши, бугуни ва келажаги саналади. Шу маънода ҳар бир ҳимоя қилиш тўғрисида миллатнинг она тилида унинг бебаҳо хазинаси, минглаб сўзлар сақланади. “Тиббиётнома” ойномаси муҳаррири, Республика соғлиқни аҳамиятини эса скрининг Марказлари ташкил этилиши билан Бу сўзларни асрлар давомида халқ борасида ўзбек маърифатпарварларининг эканлигини, бу тилнинг нақадар улуғ ва бебаҳо сақлаш аълочиси Қутбиддин Низомов билан тиббиёт фанлари тенглаштирган бўлур эдим. Асримиз ахборот оқимларига тўлиб- яратади, унга сайқал беради, асраб-авайлай- саъй-ҳаракатлари билан ХХ асрнинг бошла- эканлигини, таъкидлаб ўтди. Ўзбекнинг чинакам номзоди, Ўзбекистон Республикаси Ёзувчилар уюшмаси аъзоси тошган ташвишли аср бўлиб, америкалик тадқиқотчи R Greber нинг ди. Ҳар бир даврда яшаган халқ вакиллари рида шаклланган ҳозирги ўзбек адабий тили фарзанди чин маънода она тилининг ривожига фикрига қараганда охирги 50 йилда инсониятнинг дастлабки 2500 бу сўзларни эъзозлаб, уларга ишлов бериб, бугун истиқлол шарофати билан тўлишиб, ҳисса қўшмоғи лозимлигини таъкидлаб ўтдилар. Алижон Зоҳидий суҳбати йиллик тарихига қараганда кўпроқ информациялар пайдо бўлди. сўзлар хазинасини бойитиб, кейинги авлодларга гўзаллашиб, бутун борлиғи билан кўз ўнгимизда Тадбир ўзбек тилининг кенг имкониятларини, Қутбиддин Низомов: – Ўзбекистон Республикаси ижтимоий, Уларнинг маълум фоиз қисми ҳақиқатни ифода этса, бир қисми етказишга масъулдирлар. Интернет маълумот- намоён бўлмоқда. унинг гўзаллиги, сўзларнинг маънодор ва жа- айрим давлатлар, айрим улуғ инсонларга қаратилган фисқу фасод, ларига кўра, бугунги кунда дунёда 6000 дан рангдорлигини номоён қиладиган лавҳаларга иқтисодий, тиббий ислоҳотлар илғор ўтаётган, тараққиёт йўли туҳматдан, яна бир қисми ашёларни бўрттириб кўрсатиш, далиллар- ортиқ тил бўлиб уларнинг сўз бойлиги, лексик- Тилимизнинг ривожи, уни ўсиб янада улкан бой бўлди. Ўқувчи ёшлар фахр туйғусини туйган демографик прогресс билан кечаётган давлатлардан биридир. ни сохталаштириш, яна бир қисми эса экстремизм, қўпорувчилик, грамматик қурилиши, услубий имкониятлари марраларни забт этиши келажак авлодлар, ҳолда маънавий озуқа билан йўғрилдилар. 2015 йилнинг декабрь ойи ҳисоб-китобларига қараганда мустақил гиёҳвандлик, дарбадарлик, маиший бузуқлик ва зўравонликни даражаси бир эмас. Бу борада ўзбек тили дунё- эртамиз эгаларининг онгу шуурида намоён давлатимиз фуқаролари сони 32 млн.дан ошган. Ўзбекистон Респуб- ташвиқ қилади. Шу боисдан ҳам юқоридаги қонунни аҳолисининг даги энг бой, ширали тиллардан бири саналади. бўлмоғи муҳим аҳамиятга эгадир. Бу борада Ўз тилини унутган халқнинг ликаси Давлат статистика қўмитасининг берган маълумотларига 60 фоиздан ортиғини болалар ва ёшлар ташкил этувчи жонажон Бу тилда Маҳмуд Қошғарий, Лутфий, Алишер куни кеча ТТА қошидаги академик лицейда “Она Боғларида ўсган гуллари қараганда 2012 йил мобайнида республикамизда 420 мингдан ортиқ юртимизда қабул қилиниши айни муддао бўлди. Навоий, Заҳириддин Муҳаммад Бобур, Нодира, тилим – жону дилим” номли тадбир бўлиб ўтди. Чирмаб ухлар заҳарли илон чақалоқлар дунёга келган, табиий йўқолишлар эса (дунёдан ўтиш, Огаҳий сингари буюк зотлар баракали ижод Тадбир лицей ММИДЎ Ф.Хайруллахўжаева, Ўз тилини унутган халқнинг кўчиб кетиш) 170 минг одам атрофида бўлган. Демак давлатимизда Қутбиддин Низомов: – Болалар соғлиғига зарар етказувчи қилган бўлишса, Муқимий, Фитрат, Абдулҳамид Ёшлар иттифоқи етакчиси Н.Ҳакимова, ли- Зеро, ўз она тилини севган халқнинг бугуни бир йиллик ўртача ўсиш суръати 350 минг кишидан ортиқ бўлган. ахборотни таснифлаш ҳамда ахборот маҳсулотларининг ёшга хос Чўлпон, Абдулла Қодирийлар уни янги поғонага цей Ёшлар иттифоқи сардорлари, 204-гуруҳ ва эртаси порлоқ бўлади, келажаги ҳамиша Бугунги кунда Республикамизда истиқомат қилаётган одамларнинг таснифига муфассалроқ тўхталиб ўтсангиз... олиб чиқдилар. ўқувчиларининг бевосита иштирокида ташкил нурафшон бўлади. 60 фоиздан ортиғини болалар ва ўсмирлар ташкил қилиши ҳам этилди. Тадбир давомида ўқувчиларга тилнинг демографик прогресс қанчалар жадал кечаётганлигининг бир Алижон Зоҳидий: – Албатта, қонуннинг энг долзарб жойи ҳам 1989 йил 21 октябрь тарих саҳифаларида нечоғли муқаддас, инсон қон томирларига синг- Нигора ҲАКИМОВА, жилвасидир. шунда. Болалар, умуман аҳоли ўртасида тарқалиши таъқиқланган ўзбек халқининг ўз она тилига эга бўлган тари- ган хилқат эканлиги уқтирилди. ТТА қошидаги академик лицейи Ёшлар ахборот маҳсулотлари сирасига: хий буюк кундир, дея эътироф этилди. Ўзбек Биринчи Президентимиз ўзларининг ҳар бир асарларида, тилининг ривожи, унинг дунё миқёсидаги ўрни Тадбирда сўзга чиққан лицей директори А.Р. иттифоқи етакчиси китобларида ва чиқишларида биз Ибн Синолар, Берунийлар, – Болаларнинг ўзлари, тенгдошлари, жамиятнинг бошқа аъзо- Шермуратов ўзбек тили дунёдаги энг бой тил Хоразмийлар, Бухорийлар, Самарқандийлар, Фарғонийлар, Тер- лари соғлиғига хавф соладиган хатти-ҳаракатларга ундайдиган, мизийлар ва Насафийларнинг бевосита авлодлари эканлигимиз алкоголь, тамаки маҳсулотлари, гиёҳванд ва психотроп воситалар Ёшлар – келажак бунёдкори ҳамда ҳар жиҳатдан уларга муносиб бўлишимиз лозим эканлигини истеъмолига, қиморбозлик, оммавий тартибсизликлар, фоҳишалик, таъкидлаб турардилар. Давлатимиз раҳбарияти, бевосита Респу- дарбадарлик, тиланчилик истакларини пайдо қиладиган, жами- ЁШЛАР ИТТИФОҚИ БЎЙИЧА САМАРАЛИ ТИЗИМ блика Соғлиқни сақлаш вазирлигининг саъй-ҳаракатлари билан ят ва табиатга нисбатан зўравонлик ва шафқатсизликка майл ЯРАТИЛДИ мустақиллигимизнинг илк кунларидан бошлаб давлат миқёсида туғдирадиган, миллий ва оилавий қадриятларни инкор этишга миллий генофондни яхшилаш, зурриёдларимизни улуғ аждодла- чақирадиган, ҳуқуқбузарлик ва бузғунчилик ғояларини, порногра- Маълумки, Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш.М.Мирзиёев Тиббий профилактика факультети етакчиси И.О. Отажонов; римизга муносиб ворис бўла оладиган тарзда тарбиялаш борасида фияни ўз ичига олган, бировлар шаънини ерга урадиган, болаларда 2017 йилнинг 30 июнидаги “Камолот” ЁИҲ бошланғич ташкилотининг Магистратура босқичи етакчиси Ж.Х.Турсунов каби етакчилари иштирок кўплаб ислоҳотлар амалга оширилди, фармонлар ва қонунларга қўрқув,саросима, ваҳима туғдирадиган ахборот воситалари шулар 4-қурултойида иштирок этдилар ва бошланғич ташкилот фаолиятига баҳо этдилар. имзолар чекилди. Халқ табобатига анъанавий медицинамизга сирасига киради. Мен болалар шифокори сифатига булар рўйхатига бердилар. Қурултойда ташкилот ёшларнинг манфаатларини тўлақонли Видеоконференция давомида олий ва ўрта махсус таълим вазири муқобили сифатида рухсат берилиши, Шарқ медицинасига кенг одамлар маънавиятига мутлақо ижобий таъсир беролмайдиган ҳимоя қила олмаганлиги сабабли Ўзбекистон Ёшлар иттифоқини ташкил И.У.Маджидов талабалар ва Ёшлар иттифоқининг фаолларининг фикр ва йўл очилиши, буюк бобокалонларимиз Абулқосим аз-Заҳравий, Абу Мексика, Ҳинд, Туркия киносериалларини, телевизорда ҳар куни қилишни таклиф этдилар. Президентимизнинг бу таклифини Ўзбекистон мулоҳазалари билан ўртоқлашиб, жумладан: Бакр ар Розий, Абу Али ибн Син, Ҳаким Юсуфий, Беруний, Ҳаким чиқиб муқом қиладиган ярим яланғоч ва ашуласининг тутуруғи ёшлари кўтаринкилик билан қабул қилишди. Шу муносабат билан 2017 Ўзбекистон Ёшлар иттифоқи 2017 йил 22 августдаги 39-сонли, Давоий ал Гилоний, Тиббий набавияларни бугунги кун имлосига йўқ хонандаларни ҳам киритган бўлардим. Зеро, болаларимиз йил 5 июлда ПФ-5106 сонли “Ёшларга оид давлат сиёсати самарадорли- Ўзбекистон Ёшлар иттифоқи марказий кенгашининг 2017 йил 22 августдаги ўгирилиб кенг китобхонлар оммасига тақдим қилиниши, Ўзбекистон маънавиятининг ерга урилишида айнан ана шу олифта ва плагиат гини ошириш ва Ўзбекистон Ёшлар иттифоқининг фаолиятини қўллаб- 10-сонли қўшма қарорига 2-иловасида қайд қилинган тузилмага асосан 13 Республикаси Халқ Табобати академиясининг очилиши, Ибн Сино “санъаткор”ларнинг ҳиссаси катта бўлмоқда. қувватлаш борасидаги фармони ва 18 июлдаги ПҚ-3138 сонли “Ўзбекистон та йўналиш ва раис билан 14 нафар етакчидан иборат кенгаш таркибида жамғармасининг яратилиши, қатор ихтисослашган Илмий тиббий Ёшлар иттифоқи фаолиятини такомиллаштиришга доир чора-тадбирлар ишнинг бориш тартиби ва шаклланиш жараёни хусусида; марказларнинг барпо этилиши, Ўзбекистон Республикаси медици- Қутбиддин Низомов: – Ахборот воситаларининг энг зарарлиси тўғрисида”ги қарорлар қабул қилинди. Шу муносабат билан Тошкент Тиб- Ўзбекистон Ёшлар иттифоқининг ОТМлардаги БТларга етакчиларнинг наси халқ ва қишлоқ хўжалигининг асосий жабҳалари билан бир нималарда деб ўйлайсиз? биёт академиясида 12 сентябрь фаол ёшлар билан биргаликда Ёшлар сайланишини ўтказилиш тартиби хусусида; қаторда жаҳон андозалари даражасига чиқиб бориши фикримизнинг иттифоқи бошланғич ташкилотини ташкил этиш таъсис йиғилиши бўлиб Ҳар бир вилоятдаги ОТМларда Ёшлар иттифоқининг тармоқлардаги яққол далилидир. Мамлакатимиз пойтахтида ва вилоят марказ- Алижон Зоҳидий: – Бу борада албатта интернетнинг турли ўтди. Бу таклифни Академия ёшлари бир овоздан қабул қилишди. Шундан етакчиларини савияси ва лидерлик қобилиятларини яна бир бор кўриб ларида скрининг марказларининг очилиши ҳам туғма тараққиёт сайтлари биринчи ўринда турибди. Давлат миқёсида улар- сўнг академияда сайловлар бўлиб ўтди. 10 сентябрдан 15 сентябргача чиқиш ва масъулиятлилик ҳиссини ошириш даражасини ўрганиш хусусида нуқсонлари ва аномалиялар билан дунёга келиш ҳолларини 2-3 ба- ни саралаш, чеклашнинг имконлари йўқмикан? Зўравонлик, Ёшлар иттифоқи бошланғич ташкилотининг гуруҳ етакчилари сайловлари, сўз юритилди. робаргача қисқартирди. Демакки, кўплаб ота-оналар умрбод ногирон шаҳватпарастлик, оғзи шалоқликни тарғиб қилувчи сайтлар 15 сентябрдан 18 сентябргача Ёшлар иттифоқи бошланғич ташкилотининг Уч соат давом этган видеоконференцияда Ёшлар иттифоқининг фа- зурриёдни тарбиялашдек заҳматдан халос бўлдилар. беҳисоб,гомосексуализм, зоофилия, некрофилия каби жинсий факультет етакчилари ва 19 сентябрда академия Ёшлар иттифоқи БТга оллари олий ва ўрта махсус таълим вазири И.У.Маджидовга саволлар ва бузуқчилик бугунги кунда ҳатто кабель телевидениеларининг ҳам етакчилигига сайлови ўтказилди. муаммолар бўйича мурожаат қилдилар. Биринчи Президентимизнинг 2014 йилни “Соғлом она ва бола асосий дастурларига айланиб қолди. “Таъқиқланган дарахтнинг Тадбирда Ёшлар етакчилари томонидан олий таълим ёшларининг бўш йили” деб эълон қилиши ҳам миллий генофондни яхшилаш бораси- меваси ширин” деганларидек, уларни қисман чеклаш, аммо бу- Сайловлар кўп номзодлилик, ошкоралик ва шаффофлик асосида вақтини самарали ташкил этиш, тўгараклар тармоғини ривожлантириш, даги улкан қадамлардан биридир. Зеро, яхши ният билан номланган тунлай йўқотмаслик бу борада ўсаётган болалар тушунчасида ўтказилди. Номзодларни тарғибот қилишлари учун академия маъмурияти дарсликлар, ҳуқуқий ва бадиий адабиётлар таъминланган ахборот-ресурс йил ҳар жиҳатдан ўзини оқлаши, юртимиздан жаҳон аҳлини тонг катта қизиқиш туғдиради. Нима қилиб бўлса улардан баҳра олишга томонидан барча шарт-шароитлар яратиб берилди. марказларини ташкил этиш, замонавий спорт залларини барпо этиш бора- қолдирадиган спортчилар, олимлар, ижодкорлар чиқиши учун нав- интиладилар. Бунинг устига хориж кинофильмларининг айримла- сида таклифлар билдирилди. батдаги бир пиллапоядир. рида суицидал фикрларни, гиёҳвандлик ва жинсий бузуқликларни 2017 йил 30 сентябрь куни олий ва ўрта махсус таълим вазири Шу билан бирга, баркамол ва соғлом авлодни вояга етказиш, уларни пинҳона онг ости марказларига киритувчи 25 кадр қўшилган бўлиб, И.У.Маджидов билан 2017 йил 5 июлда ПФ-5106 сонли “Ёшларга оид дав- миллий қадриятларимизга ҳурмат руҳида тарбиялаш ва бандлигини таъ- 2017 йилнинг 15 августида Ўзбекистон Республикаси Қонунчилик зурриёдларимизнинг жисмоний, руҳий, маънавий қиёфаларига жид- лат сиёсати самарадорлигини ошириш ва Ўзбекистон Ёшлар иттифоқининг минлаш борасида Олий таълим вазирлиги билан Ёшлар иттифоқи ташки- палатаси томонидан қабул қилинган, Сенат томонидан 24 августда дий хатар туғдирмоқда. Рус олими Т.Звягинцев компьютер экрани фаолиятини қўллаб-қувватлаш борасидаги фармонининг ижроси юзасидан лотининг ҳамкорликда ишлаши таклифи берилди. маъқулланган ҳамда муҳтарам Президентимиз Ш.М.Мирзиёев олдида ҳар куни 2 соатдан ортиқ ўтириш, уяли алоқа воситасидан Республикамизнинг барча ОТМларидан Ўзбекистон Ёшлар иттифоқининг Ёшлар иттифоқининг фаоллари томонидан билдирилган таклиф ва томонидан мазкур йилнинг 8 сентябрида имзоланган “Болаларни 30 дақиқадан ортиқ фойдаланиш иммун тизимининг 3-4 баробаргача етакчилари билан бир қаторда Тошкент Тиббиёт академияси Ёшлар мулоҳазалар муҳокама қилинди ва вазирлик масъул ходимларига тегишли уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш пасайишига, ўсмалар пайдо бўлиш эҳтимолини икки баробаригача иттифоқи БТнинг етакчилари билан ҳам очиқ мулоқот тарзидаги видеокон- кўрсатмалар берилди. тўғрисида” қонуни ҳам айнан ана шундай миллий генофондни кўпайишига сабаб бўлар экан. Уйқу бузилиши, тажанглик, асабий- ференция ўтказилди. яхшилашга қаратилган чора-тадбирлардандир. лик, камқонлик каби ҳолатлар ҳам ана шу юқори технологияларнинг Т.А.БОБОМУРАТОВ, зарарли жиҳатларидандир. Видеоконференцияда: ТТА Маънавият ва маърифат ишлари бўйича проректори Алижон Зоҳидий: – Мен албатта ушбу қонунни мустақиллик ТТА Ёшлар иттифоқи етакчиси С.И.Мавлянов; йилларида аҳоли саломатлиги ва турмуши сифатини яхшилашга Даволаш факультетининг етакчиси В.Ё.Ҳусанов; С.И.МАВЛЯНОВ, қаратилган энг улкан қадамлардан бири, самарадорлиги бўйича Даволаш факультетининг 5-курслар бўйича етакчиси Т.Валихўжаев; ТТА Ёшлар иттифоқи БТ етакчиси Тиббий педагогика факультети етакчиси Ж.М.Умаров; Олий маълумотли ҳамшира факультетидан Н.Ш.Убайдуллаева; Қаҳратоннинг қаҳрини ўз онаси қиш билар, Тилнинг туҳмат тошини тишлаб турган тиш билар. Ҳикмат Ҳикмат Ҳикмат Ҳикмат Ўйламайин сўз айтсанг, тилинг куйиб қолгайдир, Етти ётга ёр бўлсанг, дилинг куйиб қолгайдир

TIBBIYOTNOMA4 № 10 2017 YIL 24 ОКTYABR TIBBIYOTNOMA № 10 2017 YIL 24 ОКTYABR 5 УСТОЗЛАР ҲАЁТИ – ЁШЛАРГА ИБРАТ ҲАМИША ЭЪТИРОФ ВА Адиб, йирик давлат арбоби Шароф Рашидов 1917 йилнинг 6 ноябрида Жиззах Устоз – асрлар оша қалбимизни илм-маърифат зиёси билан чароғон ЭЪЗОЗДА шаҳрида деҳқон оиласида таваллуд этиб келаётган мўътабар зотдир. Бу ёруғ оламда инсон закоси ила топган, Наримонов мактабида таҳсил неки мўъжизалар яратилган бўлса, барининг наққоши албатта Азалдан устозни улуғлаган, уни олди. 1934 йилда Жиззахдаги педагогика устоздир. Инсон борки, таълим берган, унга дунё маънавий-маърифий ота билан тенглаштириб, пирдай техникумини, 1941 йилда Самарқанд давлат дурдоналари хазинасини очувчи билим калитини қўлига тутқазган ҳурматлаган халқмиз. Дарҳақиқат, университетини тугатган. зотни устоз деб улуғлайди. Оламдаги барча яхшилик, илму маърифат, устоз отадай улуғ. Бундай улуғ зотлар меҳр-саховат асли ана шу зотлар туфайлидир. нафақат таълим, балки инсониятга ШАРОФ РАШИДОВ хизмат қилишга йўналтирилган ТАВАЛЛУДИНИНГ Б.Т.Холматова ва бошқа қатор олима- барча соҳаларда бор. Ўзингиз ўйланг, 100 ЙИЛЛИГИ ОЛДИДАН ларимизнинг сермаҳсул илмий-ижо- дунёнинг манаман деган олийгоҳини Бизнинг Тошкент Тиббиёт ака- ўсмирлар ва овқатланиш гигиенаси дий фаолияти ҳақида сўзлаб берди, тугатиб келган бўлажак шифокор Шундан сўнг муаллим ва мух- Шароф Рашидов мақоланавис демиямизда шифокорлик касбини кафедраси профессори Гули Исло- ўзаро тажриба алмашди. барибир устоз шифокорлар назорати, бир сифатида ўз фаолиятини — публицистликдан камолга етган улуғлаб, илм заҳматларидан чекин- мовна Шайхова кириш сўзи билан дуо-далдаси остида иш бошламайдими, бошлайди. 1938-1941 йилларда адиб даражасига кўтарилди. Шунинг май фаолият кўрсатиб келаётган ана очди ва йиғилиш қатнашчиларини В.Р.Кучма академиямизда ташкил ательеда биринчи иш куни бўлган Самарқанд вилоятининг “Ленин учун ҳам унинг бадиий ижоди на- шундай илму маърифат соҳиблари, В.Р.Кучма билан таништирди. Ўз қилинган “Ораста қизлар” тўгарагига тикувчи аввал устозлардан йўл-йўриқ йўли” газетасида ишлайди. 1941- муналарида бу руҳ етакчи ўринни устозларимиз бугунги кунда дунё нутқида Г.И.Шайхова бугунги кунда алоҳида эътибор қаратди. олмайдими? 1942 йилларда Улуғ Ватан уруши- эгаллайди. Адибнинг катта наср олимлари билан ҳамнафас, ўз ҳаётий республикамизда тиббиётнинг турли да қатнашади. Фронтдан қайтгач, намуналари бўлган “Ғолиблар”, тажрибалари асосида талаба ёшла- соҳаларида эришилаётган ютуқлар, В.Р.Кучма расмий ташрифи чоғида Ана шундай бағри кенг, масъулиятли ва ша- 1944-1947 йилларда Самарқанд “Бўрондан кучли”, “Қудратли тўлқин” римизга билим бермоқдалар. ислоҳотлар ва келгусидаги режалар Тошкент Тиббиёт академияси фао- рафли касб эгаларини эътироф этиш мақсадида вилоят партия ташкилотининг ко- романларида урушдан кейинги ҳақида қисқача тўхталиб ўтди. лияти билан яқиндан танишиб, бир жорий йилнинг 29 сентябрь куни пойтахтимизнинг тиби бўлиб фаолият кўрсатади. Ўзбекистон халқини, тикланиш Тошкент Тиббиёт академияси қатор ҳамкорлик масалаларини та- Ўзбек давлат драма театрида Тошкент Тиббиёт 1947-1949 йилларда “Қизил йилларидаги меҳнат жасоратлари ва И.М.Сеченов номидаги Биринчи ТТА хотин-қизлар қўмитаси ра- клиф этди. академиясининг 1 октябрь – “Устоз ва мураббийлар Ўзбекистон” газетасига муҳаррирлик бадиий ифодасини топган. Москва давлат тиббиёт институти иси, тиббиёт фанлари доктори куни”га бағишланган байрам тадбири бўлиб ўтди. қилади. 1940-1950 йилларда болалар ва ўсмирлар гигиенаси ка- Л.К.Раҳмонова мамлакатимизда Суҳбат жараёнида ТТА Бола- Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси ра- Ижодкорнинг “Кашмир қўшиғи”, федраси ўртасида ўзаро илмий-ама- она-бола соғлиғига, ёшларимизнинг лар, ўсмирлар ва овқатланиш ги- Тадбирни академия ректори, профессор иси, 1950-1959 йилларда Ўзбекистон “Комде ва Мудан” каби лирик лий ҳамкорлик алоқаларини ўрнатиш илм-фан чўққиларини эгаллашига гиенаси кафедраси мудири, проф. Л.Туйчиев очиб, йиғилганларни байрам муносабати Олий Кенгаши Раёсатининг раиси, қиссалари анъанавий Шарқ достон- мақсадида Россия ФА мухбир аъзоси, бўлган эътибор юксак даражада Н.Ж.Эрматов ёш авлодни салоҳиятли билан қутлаб, бугунги кунда мустақил ўз тараққиёт 1959-1983 йилларда Ўзбекистон чилиги услубида битилган бўлиб, профессор Владислав Ремирович экани, бу ўринда айниқса, жамиятда кадрлар этиб тарбиялаш, илмий кад- йўлидан бораётган мамлакатимизнинг узлуксиз Компартиясининг Биринчи котиби ёшлик, баҳор, гўзал ҳаёт нашидаси Кучма юртимизга ташриф буюрди. хотин-қизлар фаоллигини ошириш рлар ва юксак малакали мутахассис- таълим тизимини ислоҳ қилиш ва такомиллашти- бўлиб ишлади. Токи умрининг охи- мадҳига бағишлангандир. Адиб бўйича мавжуд бўлган имкониятлар лар тайёрлашда мактаб таълими, бо- риш, уни янги сифат босқичига кўтариш, соғлиқни ригача Республика партия ташкило- ҳаётининг сўнгги йилларида яратган Тиббиётда болалар ва ўсмирлар ҳақида сўзлади. Л.К.Раҳмонова педи- лалар ва ўсмирлар гигиенаси бўйича сақлаш соҳасида амалга оширилаётган ислоҳотлар тига раҳбарлик қилди. Шунингдек, “Дил амри” қиссаси Ватан уруши гигиенаси ривожига улкан ҳисса атр-олима сифатида В.Р.Кучма билан изланишларни такомиллаштиришга доимий ва узлуксиз жараён эканлиги ва бу бизнинг Иттифоқ партия Марказий қўмитаси йилларида Белорус заминида кечган қўшган таниқли олим В.Р.Кучма ва суҳбат жараёнида Тошкент Тиббиёт алоҳида урғу бериб ўтди. миллий соғлиқни сақлаш моделида ўз ифодасини Сиёсий Бюроси аъзолигига номзод жанг манзаралари, турли миллат Тошкент Тиббиёт академияси Бола- академиясида фаолият кўрсатиб топганлигини таъкидлаб, буларнинг барчаси эса ўз ҳам эди. жангчиларининг ғалаба йўлида олиб лар, ўсмирлар ва овқатланиш гигие- келаётган, ёшларимиз учун ибрат Тадбир сўнгида ёш олимлар, навбатида олий таълим муассасалари профессор- борган ҳаёт-мамот кураши тасвирига наси кафедраси ходимлари, Тошкент мактаби бўлган устоз-профессор- магистрлар ва талаба ёшлар ҳам ўқитувчилари олдига таълим сифатини тубдан ях- Унинг ижоди асосан 30-йиллар- бағишланган. Тиббиёт академияси хотин-қизлар лар: Р.А.Собирова, М.Ж.Жалилова, тиббиётга оид берган саволларига шилаш вазифасини қўйишини яна бир бор эслатди. нинг иккинчи ярмида бошланган қўмитаси, магистрлар ва талабалар Г. И . Ш а й х о в а , М . Т. Р у с т а м о в а , жавоб олишди. Бир қатор таклифлар бўлиб, дастлаб шеъриятда қалам Шароф Рашидов Шўро ҳокимияти ўртасида давра суҳбати ташкил М.З.Ризамуҳамедова, Ф.А.Баҳрит- берилди. Сўнгра академия ҳузуридаги ҳарбий тибби- тебратган. Унинг биринчи шеърий даврининг барча давлат арбоб- қилинди. динова, Д.Қ.Нажмутдинова, ёт факультети бошлиғи полковник Ж.Собитов тўплами “Самарқанд куйлари” номи лари сингари вафотидан кейин Ф . М . А ю п о ва , Г. С . Ра ҳ и мба е ва , Давра суҳбатида келгусида Тош- йиғилганларни байрам билан муборакбод этиб, билан босилган. Сўнг эса “Ўлкам”, қораланди. Ҳаёти ва ижодини Суҳбатни таниқли олима, Тош- кент Тиббиёт академияси фаолияти- академия ўқитувчилари шарафига битилган ташак- “Орзуимиз” (1939) каби шеърлари ўрганиш таъқиқланди. Мустақиллик кент Тиббиёт академияси Болалар, ни янада ривожлантириш борасида курномани ўқиб берди. чоп этилган. Улуғ Ватан уруши шарофати билан камтарин адиб таклиф этилган масалалар юзасидан даврида фашизмга қарши ғалабага ва давлат арбобининг номи қайта тегишли тавсиялар ишлаб чиқиш ва Байрам тадбирида академия кафедрала- етакловчи шеърлар ёзиб, 1945 тикланди. У 1983 йилнинг кузида амалиётга жорий этиш бўйича ўзаро рида турли йилларда ишлаб кетган, ҳозирда йилда “Қаҳрим” номи билан тўплам тўсатдан вафот этди. Камтарин фикр-мулоҳазалар билдирилди. эса нафақада бўлган бир қатор профессор- сифатида чоп эттиради. У айни инсон, буюк давлат арбоби, ажойиб ўқитувчилар, жумладан, профессор- чоғда адабиётшунос ва мунаққид ижодкор Шароф Рашидович номи Л.К.РАҲМОНОВА, лар: С.Тошхўжаев, С.Қосимова, доцентлар: сифатида ҳам қалам тебратган эди. биз ёшларнинг қалбимизда мангу ТТА ХҚҚ раиси,т.ф.д., доцент Ш.Қосимова, Ф.Ибрагимов, А.Юлдашев, Б.Ли, катта У жанг майдонларида: Агар жанг- сақланади. ўқитувчилар: Б.Угаров, Л.Тўлаганова, Ф.Мавлонов, дан орқамга қайтсам Лаънат ўқинг, Г.Т.САИДОВА, И.Юнусов ва бошқалар эсдалик совғалари билан яшашим бекор, – деган аҳд билан Н.НУРИДДИНОВА, Тиббий-профилактика рағбатлантирилди. она-Ватан душманларига, фашизмга доцент. факультети ХҚҚ муовини, т.ф.н. қарши қаҳр-ғазаб туйғуларини тўкиб Мукофотланганлар номидан И.Юнусов сўзга сочади. Д.ЖАББОРОВ, Шаҳноза АШИРОВА чиқиб, эътироф учун миннатдорчилик билдириб, клиник ординатор шифокор-устоз масъулияти ҳақида гапириб, шифо- корларга бағишланган шеърини ўқиб берди. Тадбир сўнгида пойтахтимизнинг Ўзбек дав- лат драма театри жамоаси томонидан ёзувчи Қ.Норқобил ва шоира Х.Рустамовалар қаламига мансуб “Атиргуллар қисмати” спектакли намойиш этилди. Шоира ҚОДИРОВА Ҳикмат Ҳикмат Дўсту ёрнинг қадрини қўш қўллаб тутар бўлсанг, Ҳикмат Болангни бағри бутун, дунёдан ўтар бўлсанг. Ҳикмат Йиғлаганга қўшилиб, балки, йиғлаб юргайсан, У бошин тошга урса, албатта сен урмайсан.