Fotovoltaik Güç Sistemleri (100)

Konu Konu Başlıkları Sayfa Kodu No Konu 1 I-V Karakteristik Eğrisinde Panel ve Dizilere Yönelik Sorunlara 94 İlişkin Şekiller ve Anlamları 1.1 Adım, Basamak veya Çentik 94 1.2 Düşük Akım 94 1.3 Düşük Gerilim 95 1.4 Olması Gereken Sertlikten Uzak Daha Yuvarlak Bir Diz Şekli 95 1.5 Dikey Bacakta Daha Az Eğimin Olması 95 1.6 Yatay Bacakta Daha Dik Eğimin Olması 96 Konu 2 Güneş Enerji Santrallerinde Performans Oranı, Emre Amadelik Oranı Ve Kapasite Faktörü 97 2.1 Kapasite Faktörü Nasıl Hesaplanır? 2.2 Emre Amadelik Oranı Nasıl Hesaplanır? 97 2.3 Performans Oranı Nasıl Hesaplanır? 97 98 93

KONU 1 I-V KARAKTERİSTİK EĞRİSİNDE PANEL VE DİZİLERE YÖNELİK SORUNLARA İLİŞKİN ŞEKİLLER VE ANLAMLARI Şekil 1. Fotovoltaik Panel veya Dizilerde IV Eğrisindeki Muhtemel Bozukluklar 1.1. ADIM, BASAMAK VEYA ÇENTİK • IV Eğrisinde ortaya çıkan adım veya çentik benzeri şekiller, ölçüm örneğinin (modül ya da dizi) farklı alanları arasındaki uyumsuzluğu göstermektedir. • Bu tip IV eğrisindeki sapma, genellikle modül veya dizide yer alan bypass diyotlarının etkin hale geçtiğini ve diyot tarafından hücre ve modül etrafında bir miktar akımın bypass edildiğini gösterebilmektedir. Diğer diziler ile karşılaştırıldığında dizi akımları aynı koşullar altında farklı olacaktır. • IV eğrisinde 1 numaralı sapmaya sebep olabilecek hususlar; o Dizi veya modül kısmen gölge altında olabilir o Dizi veya modül kısmen kirli veya geçirgenliği azaltan bir madde ile kaplı olabilir (kar ve benzeri) o Fotovoltaik hücre veya modül hasarlı olabilir o Modül ve modüllere ait bypass diyotlar etkin halde olabilir. 1.2. DÜŞÜK AKIM • STC ve NOM arasında IV eğrisinde yer alan akım miktarı farkları bazı anormallikleri açığa çıkarabilir. • IV eğrisinde 2 numaralı sapmaya sebep olabilecek hususlar; o Modül veya modüller düzensiz bir kirlenmeye sahip olabilir. o Modül veya modüller kısmi gölgelenmeye sahip olabilir ve bu gölge genellikle dikey yönde konumlandırılmış modüllerde şerit halinde geçirgenliği azaltıyor olabilir. o Kum veya toprak gibi materyaller bir bariyer oluşturmuş olabilir. 94

o Fotovoltaik modüller degredasyona (bozulma-yaşlanma) uğramış olabilir. • Yukarıdakiler dışında ölçüm ve metot kaynaklı sorunlarda açığa çıkmış olabilir. o Modül bilgileri, ölçüm cihazına yanlış veya eksik girilmiş olabilir. o Dizi bilgisi(seri/paralel) ölçüm cihazına yanlış veya eksik girilmiş olabilir. o Ölçümde kullanılan ışınım sensörü kaynaklı sorunlar oluşmuş olabilir (kalibrasyon, bozuk olması ve benzeri) o Havanın stabil olmaması bu durumu açığa çıkarmış olabilir (Yüksek – düşük ani ışınım) 1.3. DÜŞÜK GERİLİM • STC ve NOM arasında IV eğrisinde yer alan gerilim miktarı farkları bazı anormallikleri açığa çıkarabilir. • IV eğrisinde 3 numaralı sapmaya sebep olabilecek hususlar; o İletken hale geçmiş ya da kısa devre olmuş bypass diyotlar o Dizi ölçümlerinde panel sayısının ölçüm cihazına yanlış girilmesi o PID kaynaklı bozulma (Potansiyel indüklenen bozulma)-(DEGREDASYON) o Hücrede, modülde ya da tüm dizi üzerinde önemli yoğunlukta ve düzgün şekilde gölgeleme olması • Yukarıdakiler dışında ölçüm ve metot kaynaklı sorunlarda açığa çıkmış olabilir. o Modül bilgileri, ölçüm cihazına yanlış veya eksik girilmiş olabilir. o Dizi bilgisi(seri/paralel) ölçüm cihazına yanlış veya eksik girilmiş olabilir. • Ölçümde kullanılan sıcaklık sensörü kaynaklı sorunlar oluşmuş olabilir (Yanlış Ölçüm-Bozuk Ölçüm) 1.4. OLMASI GEREKEN SERTLİKTEN UZAK DAHA YUVARLAK BIR DİZ ŞEKLİ • STC ve NOM arasında IV eğrisinde yer alan daha yuvarlak bir norma sahip Mpp kısmının olduğu eğri bazı anormallikleri açığa çıkarabilir. • IV eğrinin diz yaptığı yerin daha yuvarlak bir yapıya bürünmesi, modül veya dizinin yaşlanma sürecinin ciddi bir etkisi olabilir. • Durumun böyle olduğu sonucuna varmadan önce, IV eğrisinin yatay ve dikey ayaklarının eğimlerinin kontrol edilmesi önerilmektedir. • Eğer yatay ve dikey ayaklar da NOM eğrisine göre değişmişlerse, diz şeklindeki görsele olarak benzer etkiyi görmeniz gerekmektedir. 1.5. DİKEY BACAKTA DAHA AZ EĞİMİN OLMASI • STC ve NOM arasında IV eğrisinde yer alan dikey kısımdaki eğri eğim farkları bazı anormallikleri açığa çıkarabilir. • IV eğrisinde 5 numaralı sapmaya sebep olabilecek hususlar ; o IV eğrisinin son bölümünün Vmp-Voc arasındaki eğimi test altında, devrenin seri direncinden etkilenebilir. Artan direnç, eğrinin bu kısmındaki eğimin dikliği azaltabilmektedir. o Dizi – modül kabloları arızalı – hasar görmüş olabilir (kablolar yetersiz kesitte olabilir). o Modül veya dizi ara bağlantılarındaki hatalar (zayıf, gevşek bağlantı olabilir). o Modül seri direncinin artması • Yukarıdakiler dışında ölçüm ve metot kaynaklı sorunlarda açığa çıkmış olabilir. o Özellik dizi IV eğrisi (IV curve) ölçümlerinde dizi kablosunun uzun olması, ölçüm örneğinin direnç değerini artırarak, eğrinin eğimini etkileyebilecektir. Bu ve benzeri ölçümlerde aynı etki 95

ile karşılaşılırsa, modül bazlı ölçümler yapılabilir ya da dizi ölçümleri bölünerek, uzun kablo bypass edilerek daha yakın ölçümler alınmalıdır. o Şüphe duyulan durumlarda Tekrarlı ölçüm yapılabilir. o Artan modül serisi direnci, modülde bozulma, korozyon veya üretim hatası nedeniyle hücre ara bağlantıları veya modül bağlantı kutusu içindeki yüksek direnç arızalarından kaynaklanabilir. o IR görüntüleme, bu aşamadaki korozyon veya bozuklukları tespit etmek için ikincil bir kontrol olabilir. 1.6. YATAY BACAKTA DAHA DİK EĞİMİN OLMASI • STC ve NOM arasında IV eğrisinde yer alan yatay kısımdaki eğri eğim farkları bazı anormallikleri açığa çıkarabilir. • IV eğrisinde 6 numaralı sapmaya aşağıdaki hususlar dahilinde rastlanabilir; o FV hücredeki şönt bağlantı yollarındaki bozukluklar o Dizi içerisinde modül uyuşmazlığı (Isc farklılıkları) o Konik biçimde gölgelenme veya aynı şekilde kirlenme o Modül veya dizi ara bağlantılarındaki hatalar (zayıf, gevşek bağlantı olabilir) o Modül seri direncinin artması • Şönt akımları, genellikle hücre veya hücre ara bağlantılarındaki kusurlar nedeniyle, bazı hücreleri bypass geçebilmektedir.IR testi yoluyla bu durumların tespiti lokalize sıcak nokta görünümü ile yapılabilir. Çünkü hücre bozuklukları veya iç bağlantı bozuklukları hot spot durumuna yol açmaktadır. o Bir dizideki modüller arasındaki Isc farklılıkları, üretim safhasındaki tutarsızlıklardan kaynaklanabilir. Uyumsuzluk küçükse ve dizide rastgele bir şekilde dağılmışsa, IV curve eğrisinde adımlar veya çentik şekilleri oluşmayabilir. o Daha belirgin gölgeleme IV eğrisinde basamaklara veya çentiklere neden olurken, bir dizideki bazı modüllerdeki küçük gölgeler veya bazı inceltilmiş gölge desenleri bu etkiye neden olabilir. 96

KONU 2 GÜNEŞ ENERJİ SANTRALLERİNDE PERFORMANS ORANI, EMRE AMADELİK ORANI VE KAPASİTE FAKTÖRÜ 2.1 KAPASİTE FAKTÖRÜ NASIL HESAPLANIR? Kapasite faktörü, enerji santrallerinde sıklıkla kullanılan bir terimdir. Kapasite Faktörü, zamanın tamamında gerçekleşen enerji üretiminin, santralin tam kapasite çalışır halde olması sonucunda gerçekleşebilecek üretim ile oransal olarak karşılaştırılmasının bir sonucudur. Güneş enerji santralleri için bu faktörün hesaplanması aşağıdaki ………. numaralı formül ile yapılmaktadır. KF(yıllık)=( Eçıkış / AAanma gücü) / (24 x Gün ) KF: Kapasite Faktörü Eçıkış : Santralin Üretim Miktarı kWh cinsinden AAanma gücü : Santralin AA anma gücü Gün: 365 / 366 üzerinden yıllık ölçümlenen gün sayısı Örnek: 20 Adet 50 kW anma gücünde eviriciye sahip bir santralin 365 günlük gerçekleşen üretim miktarının 1.800 MWh olduğu biliniyorsa, santralin bu 365 günlük dönem için kapasite faktörü % olarak kaçtır? Eçıkış : 1.800.000 kWh AAanma gücü: 20x50 = 1.000 kW KF= (1.800.000/1.000) / (24x365) KF=1.800/8.8760 KF= 0,2054 %KF = 100*0,2054 %KF= 20,54 ‘tir. 2.2 EMRE AMADELİK ORANI NASIL HESAPLANIR? Kapasite faktörü, enerji santralinin tam kapasite çalışması ile üretebileceği enerjinin, ürettiği enerji ile oransal karşılaştırması iken emre amadelik faktörü, bir enerji santralinin elektrik üretebileceği zaman miktarının, toplam zaman karşısındaki oransal karşılaştırması ile bulunan bir faktördür. Emre amadelik faktörü bir bakıma santralinde teorik olarak çalışmaya hazır olduğu zamanın bir yansımasıdır. Bu noktada işletme aşamasında yaşanan arızalardan kaynaklı çalışılmayan sürenin bir karşılığı olarak işletme müdahale kalitesinin bir göstergesini ifade edecektir. Güneş enerji santralleri için bu faktörün hesaplanması aşağıdaki formül ile yapılmaktadır. Emre Amadelik Oranı = Teorik olarak çalışabileceği süre – Arıza Nedeniyle Durduğu Süre / Teorik olarak çalışabileceği Süre Örnek: 1.200 kWp /1.000 kWe kurulu gücündeki bir güneş enerji santralinde 100 kWe gücünde 10 adet evirici vardır. 9 adet eviricide 1 yıl içerisinde herhangi bir arıza kaynaklı duruş olmaz iken 1 adet evirici toplam 60 saat arıza nedeniyle durmuştur. Buna göre bu santralin toplam emre amade olmadığı sürenin oransal değeri nedir? (Santralin Toplam Teorik Çalışma Zamanı 8760 alınız.) 1 eviricinin toplam çalışma zamanı 8760 saat, 10 adet eviricinin toplam çalışma zamanı : 10x8760’tır. EAO= ((8760x10)– 60) / (8760x10) EAO=0,999315 ‘tir. %EAO = 100x0,999315 97

%EAO= 99,9315 ‘tir. Bu oran aslında Güneş enerji santralinin zamanın %99.93’ünde emre amade olduğunun bir göstergesidir. Emre Amade olmayan süre 1-EAO’dur. = 1- 0,999315 = 0,000685 ‘tir. Emre Amade olamadığı süre % olarak, %0,0685’tir. Bu oran da Güneş enerji santralinin zamanın %0,0685 oranında emre amade olmadığının bir göstergesidir. Emre amadelik oranları, işletme firmasının arızalara müdahale ve çözüm sürelerinin minimize ederek kaliteli bir işletme sunması açısından izlenebilir bir performans indeksi sağlamaktadır. Emre amadelik oranlarında genel itibariyle santrallerin teorik olarak zamanın tümünde çalışabilecekmiş gibi hazır olduğu betimlenir yani ortam koşulları uygun olursa (ışınım vb.) güneş santrallerinin zamanın tamamında üretim yapabilecek kapasiteye sahip olduğu kabul edilir ancak bazı durumda bu süre gerçek zaman dilimi yani güneşin olduğu zaman dilimleri üzerinden de hesaplanabilmekte ve değerlendirilebilmektedir. Emre amadelik oranları santral bazlı olarak taahhüt ve hesaplaması yapılabildiği gibi Trafo veya evirici bazlı olarak da taahhüt altında değerlendirilebilir ve hesaplaması ayrışık olarak yapılabilir. 2.3 PERFORMANS ORANI NASIL HESAPLANIR? Performans oranı santralin kurulu dc güç başına gerçekleşen üretiminin (sistem verim indeksi), referans verim indeksine oranı üzerinden ortaya çıkan bir göstergedir. Genel itibariyle fotovoltaik paneller üzerine gelen kaynağın (ışınımın) ne kadarının enerji üretimine dönüştürüldüğü hakkında fikir verir. Kurulu DC Güç Başına Gerçekleşen üretim = kWh / kWp cinsinden ele alınacaktır. Referans üretim indeksi ise panel yüzeyine gelen kümülatif ışınım miktarının, referans düzlem üzerine gelen ışınıma oranıdır. (kWh/m2) / (kW/m2) üzerinden baz alınacaktır. Santralin PO = Sistem Verim İndeksi / Referans Verim İndeksi’dir. Sistem Verim İndeksi = Gerçekleşen Üretim / DC Kurulu Güç Referans Verim indeksi = Panel Yüzeyine Gelen Kümülatif Işınım Miktarı / Referans düzlem üzerine gelen Işınım Santralin PO = [Gerçekleşen Üretim / (Kurulu Güç x Panel Yüzeyine Gelen Kümülatif Işınım Miktarı] * Referans Düzlem üzerine gelen Işınım Burada Referans Düzlem Üzerine Düşen Işınım 1000 W/m2 (ya da 1 kW/m2) olarak kabul edilecektir. Bir örnek üzerinden anlatılmak istenirse; 1200 kWp / 1000 kWe kurulu gücündeki bir santralin 1 yıllık Toplam Enerji Üretim Miktarı 1.800.000 kWh olmuştur. Toplam Yıllık panel yüzeyine gelen ışınım miktarı 1.850 kWh/m2 olduğuna göre santralin PO % kaçtır? PO= [1.800.000 kWh / (1.200 kWp x 1.850 kWh/m2)] * 1 kW/m2 =0,8108 %PO = 100*0,8108 %PO= 81,08 olacaktır. Sonuç olarak, gelen kaynak bazındaki verimlilik üzerinden, indüklenen kurulu güç başına üretim miktarının (üretim verimi) oransal hesaplaması santralin genel performans indeksini ortaya çıkarmaktadır. Performans hesabında gerçekleşen üretim miktarının alındığı nokta kayıpların analizini yaparken detaylı değerlendirme yapılmasına izin verecektir. Eğer gerçekleşen üretimi, evirici noktasında alınırsa, trafo ve 98

AC kablo kayıpları, evirici öncesi alınırsa, evirici verimlilikleri gibi kayıpların elemine edilerek kayıp analizi yapılmasına imkân sağlayabilecektir. Elbette santralin performansını etkileyen birçok faktörün etkisi yer almakla birlikte bunlardan bazıları; • Panellerin sıcaklık ile beraber güç kayıpları • Gölgeleme Kayıpları • Kirlilik Kayıpları • Ohmik Kayıplar • Evirici Kayıpları (DC-AC dönüşüm verimlilikleri) • Trafo Bakır Kayıpları vb. Genel itibariyle santrallerde performans oranları yıllık olarak değerlendirilmektedir. Bunun en temel sebebi, panellerin sıcaklığa bağlı güç çıkışındaki kayıplarının mevsimsel dönemlerde büyük farklılıklar göstermesinden kaynaklanmaktadır. 99

EK MODÜL Fotovoltaik Güç Sistemleri Pratik Hesaplamaları 100

Konu Konu Başlıkları Sayfa Kodu No Konu 1 Entegre FV Güç Sistemleri Pratik Hesaplamaları 102 1.1 Yerel Yüklere, Depolamaya Veya Yardımcı Kaynaklara Sahip 102 Sistemler 1.1.1 Sistem Tipleri 102 1.1.2 Parametreler Ve Formüller 103 101

KONU 1: ENTEGRE FV GÜÇ SİSTEMLERİ PRATİK HESAPLAMALARI 1.1. YEREL YÜKLERE, DEPOLAMAYA VEYA YARDIMCI KAYNAKLARA SAHİP SİSTEMLER 1.1.1. SİSTEM TİPLERİ Şekil 1, farklı FV sistem tiplerini ve elemanlar arasındaki enerji akışını içeren başlıca olası elemanları göstermektedir. Kalın çizgiler, yerel enerji depolama ve yerel yükleri içeren bir sistem konfigürasyonunu vurgulamaktadır. Şekil 1. Farklı FV sistem tiplerinin olası elemanları arasındaki enerji akışı 102

Tablo 1’de değişik FV sistem tiplerinin içerdiği elemanlar özetlenmektedir. Tablo 1. Değişik FV sistemlerinin içerdiği elemanlar Sistem elemanı Şebekeye bağlı Şebekeye bağlı Sistem tipi Mini-şebeke Mikro-şebeke (Depolama FV dizisi (DC) Ö Şebekeye bağlı Ö Ö FV dizsi (AC) Ö sistemi mevcut) (Depolama ve Ö Ö Enerji depolama (DC) Ö yedekleme sistemi Ö Ö Şebeke bağlantılı evirici Ö Ö Ö Çift yönlü evirici Ö mevcut) Ö Ö Şebeke hattı Ö Ö Yük(ler) (DC) Ö Ö Ö Ö Yük(ler) (AC) Ö Ö Ö Ö Yedekleme kaynakları (DC) Ö Ö Ö Ö Ö Ö Diğer Yenilenebilir enerji Ö kaynakları (DC) Ö Yedekleme kaynakları (AC) Ö Ö Diğer Yenilenebilir enerji kaynakları (AC) Ö ÖÖ Ö ÖÖ Ö ÖÖ 1.1.2. PARAMETRELER VE FORMÜLLER Tablo 2. Değişik Sistem Tipleri İçin Parametreler ve Formüller Parametre Sembol ya Şebekeye Şebekeye Şebekeye bağlı Mini- Mikro- da denklem bağlı bağlı (Depolama ve şebeke şebeke Meteoroloji Dizi (Depolama yedekleme Ö düzlemindeki sistemi sistemi mevcut) Ö ışınım (W.m-2) mevcut) Düzlemdeki Ö ışınım Gi,ref Ö Ö ÖÖ (kWh.m-2) Hi Ö Ö ÖÖ FV Nominal FV dizi Po Ö Ö ÖÖ gücü (kW) = Standart koşullarda modül gücü x 103

dizideki modül sayısı DC Po,dc Ö Ö Ö ÖÖ sistemindeki Ö nominal FV Po,ac Ö ÖÖ dizi gücü (kW) Ö AC Aa Ö Ö ÖÖ sistemindeki nominal FV Aa,dc Ö Ö ÖÖ dizi gücü (kW) Ö FV dizi alanı Aa,ac Ö ÖÖ (m2) = modül VA Ö Ö ÖÖ alanı x dizideki VA,dc,dc Ö modül sayısı Ö ÖÖ DC VAdc,ac sistemindeki IA Ö ÖÖ FV dizi alanı Ö ÖÖ (m2) Iadc,dc AC ÖÖ sistemindeki Iadc,ac FV dizi alanı PA Ö ÖÖ (m2) Ö ÖÖ FV dizisi çıkış PA,dc,dc Ö ÖÖ voltajı DC sistemindeki FV dizisi çıkış voltajı AC sistemindeki FV dzisi çıkş voltajı FV dizisi çıkış akımı DC sistemindeki FV dizisi çıkış akımı AC sistemindeki FV dizisi çıkış akımı FV dizisi çıkış gücü DC sistemindeki 104

FV dizisi çıkış PA,dc,ac Ö Ö ÖÖ gücü VS Ö Ö ÖÖ AC ITS Ö Ö ÖÖ sistemindeki Ö Ö ÖÖ FV dizisi çıkış IFS Ö Ö ÖÖ gücü Ö Ö ÖÖ Enerji PTS Depolama ÖÖ Ö PFS ÖÖ Ö İşletme voltajı ÖÖ Ö Depolama VU ÖÖ Ö sistemine olan ITU ÖÖ Ö akım IFU Depolama PTU Ö Ö ÖÖ sisteminden PFU Ö Ö ÖÖ olan akım Ö Ö ÖÖ Depolama VL,dc sistemine IL,dc Ö Ö ÖÖ doğru güç PL,dc Ö Ö ÖÖ Depolama VL,ac Ö Ö ÖÖ sisteminden IL,ac alınan güç PL,ac Ö ÖÖ Şebeke Ö ÖÖ VBUac Şebeke voltajı IBUac 105 Şebekeye verilen akım Şebekeden çekilen akım Şebekeye verilen güç Şebekeden çekilen güç DC Yükler Yük voltajı Yük akımı Yük gücü AC Yükler Yük voltajı Yük akımı Yük gücü AC yedekleme kaynak(lar)ı Yedekleme AC voltajı Yedekleme AC akımı

Yedekleme AC PBUac Ö ÖÖ gücü VBUdc Ö ÖÖ DC yedekleme IBUdc Ö ÖÖ kaynak(lar)I PBUdc Ö ÖÖ Yedekleme DC voltajı VREac Ö Ö ÖÖ Yedekleme DC IREac Ö Ö ÖÖ akımı PREac Ö Ö ÖÖ Yedekleme DC gücü VREdc Ö Ö ÖÖ Diğer AC IREdc Ö Ö ÖÖ yenilenebilir PREdc Ö Ö ÖÖ kaynak(lar) Diğer ERE = EREdc + Ö Ö ÖÖ yenilenebilir EREac Ö Ö ÖÖ enerji AC 106 voltajı ETU = ETU - Diğer EFU yenilenebilir enerji AC akımı Diğer yenilenebilir enerji AC gücü Diğer DC yenilenebilir kaynak(lar) Diğer yenilenebilir enerji DC voltajı Diğer yenilenebilir enerji DC akımı Diğer yenilenebilir enerji DC gücü Elektriksel enerji Günlük yenilenebilir enerji çıktısı (kWh) Şebekeye verilen (net) enerji (kWh)

Şebekeden EFU = EFU - Ö Ö Ö ÖÖ çekilen (net) ETU (a) Ö Ö ÖÖ enerji (kWh) Ö Ö ÖÖ Depolanan ETS = ETS - EFS Ö Ö ÖÖ net enerji Ö Ö ÖÖ (kWh) EFS = EFS - ETS Ö Ö ÖÖ Depolamadan Ö Ö ÖÖ çekilen net EA = EAdc,dc + Ö Ö ÖÖ enerji (kWh) EAdc,ac Ö Ö ÖÖ Dizi günlük Ö Ö ÖÖ enerji çıktısı EBU = EBUdc + Ö Ö ÖÖ (kWh) EBUac Yedekleme (b) (b) (c) (c) sisteminden EL = ELdc + ÖÖ net enerji ELac 107 (kWh) ÖÖ Yüke verilen EL = ELdc + enerji (kWh) (ETL,dc + ÖÖ ETL,ac) AC sistemden ETL,ac = EAac,ac yüke verilern - ETB,ac enerji (kWh) YA = EA / Po FV dizi enerji YA,dc = EAdc,dc çıktısı / Po,dc FV diziden DC YA,ac = EAdc,ac alt sisteme / Po,ac enerji çıktısı (a) Yf = Eout / FV diziden AC Po (b) alt sisteme Yf = Yfac enerjş çıktısı (c) Yf = Yfdc + Final sistem Yfac çıktısı Yf,dc = YfTB,dc DC alt sistemin final + YfTL,dc sistem çıktısı DC alt YfTB,dc = sistemden EATB,dc / Po,dc bataryalara final sistem YfTL,dc = çıktısı EATL,dc x DC alt sistemden

yüke final hBOS,dc / Ö Ö ÖÖ sistem çıktısı Po,dc Ö Ö ÖÖ Ö Ö ÖÖ AC alt Yf,ac = YfTB,ac Ö Ö ÖÖ sistemin final + YfTL,ac Ö Ö ÖÖ sistem çıktısı YfTB,ac = AC alt ÖÖ sistemden EATB,ac / Po,ac Ö Ö ÖÖ bataryalara YfTL,ac = Ö Ö ÖÖ final sistem EATL,ac x çıktısı hBOS,ac / Ö AC alt Po,ac sistemden Ö Ö ÖÖ yüke final Euse,FV = EA 108 sistem çıktısı x hBOS ya Euse 'a FV enerjinin da doğrudan Euse,FV = FA katkısı + Euse DC alt sistem Eusue,FV,dc = için Euse'a FA,dc x Euse,dc direkt FV Eusue,FV,ac = katkısı FA,ac x Euse,ac AC alt sistem için Euse'a FA = EA/Ein direkt FV katkısı FA,dc = EA,dc,dc FV dizi / Ein,dc tarafından katkı sağlanan FA,ac = EA,dc,ac toplam enerji / Ein,ac girdisinin oranı DC alt sisteme FV dizi tarafından katkı sağlanan toplam enerji girdisinin oranı AC alt sisteme FV dizi tarafından katkı sağlanan toplam enerji

girdisinin oranı Sisteme giren Ein = EA + EBU Ö Ö ÖÖ toplam enerji + EFU + EFS + (kWh) (a) (b) (b) (c ) ERE Ö Ö ÖÖ DC alt sisteme (a) Ein,dc = Ö Ö ÖÖ giren toplam (ETB,ac) + EFS enerji (kWh) + (ERE,dc + (a) (a) (a) (b) AC alt sisteme Ö Ö ÖÖ giren toplam ERE,ac) Ö Ö ÖÖ enerji (kWh) (b) Ein,dc = Ö Ö ÖÖ Sistemden (ETB,ac) + toplam enerji (EBU,dc + ÖÖ çıkışı (kWh) EBU,ac) +EFS + 109 DC alt sistemden (ERE,dc olan toplam +ERE,ac) enerji çıkışı (c ) Ein,dc = (kWh) (Eadc,dc + AC alt ETB,ac) + sistemden (EBU,dc + olan toplam EBU,ac) + EFU enerji çıkışı + EFS + (ERE,dc (kWh) +ERE,ac) Refereans Ein,ac = Ein,dc çıktı (h.d-1) Euse = EL,dc + Dizi yakalama EL,ac + ETU + kaybı (h.d-1) DC alt sistem ETS de dizi (a) Euse,dc = EL,dc + (ETL,dc +ETL,ac) + ETS (b) Euse,dc = EL,dc + (ETL,dc +ETL,ac) + ETU + ETS Euse,ac = ETL,ac + ETB,ac Yr = Hi / Gi,ref Lc = Yr - YA Lc,dc = Yr - YA,dc

yakalama Lc,ac = Yr - Ö Ö Ö ÖÖ kaybı (h.d-1) YA,ac Ö Ö Ö ÖÖ AC alt sistem (a) de dizi Ls = YA - Yf Ö ÖÖ yakalama Ö Ö ÖÖ kaybı (h.d-1) Ls,dc = YA,dc - Ö Ö ÖÖ Sistem Yf,dc Ö Ö ÖÖ kayıpları (h.d- Ö Ö ÖÖ 1) Ls,ac = YA,ac - Ö ÖÖ DC alt sistem Yf,ac Ö için sistem ÖÖ kayıpları (h.d- PR = Yf / Yr (b) Ö ÖÖ 1) AC alt sistem PRdc = Yf,dc / 110 (b) (b) (b) için sistem Yr,dc ÖÖ kayıpları (h.d- 1) PRac = Yf,ac / Performans Yr,ac oranı DC alt hA = EA / sistemin (Hi x Aa) performans hA,dc = EA,dc oranı / (Hi,dc x AC alt sistemin Aa,dc) performans hA,ac = EA,ac oranı Ortalama dizi / (Hi,ac x verimliliği Aa,ac) DC alt sistemin (a) hf = Eout ortalama dizi / (Hi x Aa) verimliliği (b) htot = E AC alt use,FV / (Hi x sistemin ortalama dizi Aa) verimliliği htot,dc = Euse,FV,dc / Genel FV (Hi,dc x santral Aa,dc) verimliliği DC alt sistemin genel FV santral verimliliği

AC alt htot,ac = (a) Ö Ö ÖÖ sistemin genel Euse,FV,ac / (b) FV santral (Hi,ac x Ö (b) (b) (b) verimliliği Aa,ac) ÖÖ (a) hBOS = Sistem denge Ö ÖÖ ekipmanlarını Eout / EA n verimliliği (b) hBOS = Euse DC alt sistemin / Ein sistem denge ekipmanlarını hBOS,dc = n verimliliği Euse,dc / AC alt Ein,dc sistemin sistem denge hBOs,ac = ekipmanlarını Euse,ac / n verimliliği Ein,ac 111

FAYDALANILAN KAYNAKLAR Solar Engineering of Thermal Processes, John A. Duffie, William A. Beckman, 1991, John Wiley & Sons. UL 61724-1 Standart for Photovoltaic System Performance – Part 1: Monitoring Utility Scale Solar Power Plants, International Finance Corporation, 2012, IFC. UL 61724-3 Photovoltaic System Performance Part 3: Energy Evaulated Method IEC 62446-1 Photovoltaic (PV) systems - Requirements for testing, documentation and maintenance - Part 1: Grid connected systems - Documentation, commissioning tests and inspection 112

ARKA KAPAK İÇ SAYFASI (BOŞ)

RE-You Projesi Yenilenebilir Enerji Sistemleri Mesleki Eğitim Kitapları Serisi Kitap Serisi Editörleri: Prof. Dr. Bülent Yeşilata (Baş Editör), Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Dr. Emrah Bıyık (Yrd. Editör), Yaşar Üniversitesi Kitap Serisindeki Kitapların Başlıkları 1. Fotovoltaik Güç Sistemleri - Nitelikli Teknik İş Gücü (Seviye 5+) İçin Mesleki Temel Konular El Kitabı 2. Fotovoltaik Güç Sistemleri - Nitelikli Teknik İş Gücü (Seviye 5+) İçin Mesleki Gelişim Konuları Ek Kitabı 3. Rüzgar Güç Sistemleri - Nitelikli Teknik İş Gücü (Seviye 5+) İçin Mesleki Temel Konular El Kitabı 4. Rüzgar Güç Sistemleri - Nitelikli Teknik İş Gücü (Seviye 5+) İçin Mesleki Gelişim Konuları Ek Kitabı 5. Biyogaz Güç Sistemleri - Nitelikli Teknik İş Gücü (Seviye 5+) İçin Mesleki Temel Konular El Kitabı 6. Biyogaz Güç Sistemleri - Nitelikli Teknik İş Gücü (Seviye 5+) İçin Mesleki Gelişim Konuları Ek Kitabı -Hakem Kitap İncelemesine Sunulan (01 Mart 2023 Tarihli) Versiyondur-