พระพุทธเจ้าทรงสั่งสอนอะไร 20220208

151 จูฬศีล ข้อห้ามอย่างเล็ก (Cula Sila: Minor Morality) 1. ละเว้นขาดจากการฆ่าสัตว์ วางทัณฑาวุธและศัสตราวุธ มีความ ละอาย มีความเอน็ ดู มุ่งประโยชน์เกือ้ กลู ต่อสรรพสัตว์ (Give up injury to life and lay aside all types of weapons and instruments of harm.) 2.ละ เว้นขาดจากการถือเอาสิ่งของที่เจ้าของเขาหวงแหนไม่ได้ให้ รับ เอาแต่ของท่ีเขาให้ มุ่งหวังแต่ของที่เขาให้ ไม่เป็ นขโมย (Not take what is not given, accept what is given and wait till it is given.) ๓. ละพฤติกรรมอนั เป็ นข้าศึกต่อพรหมจรรย์ ประพฤตพิ รหมจรรย์ เว้น ห่างไกลจากเมถุนธรรมอนั เป็ นกิจของชาวบ้าน (Give up sexual desire. He should practice celibacy and overcome the desire for sexual intercourse.) ๔. ละ เว้นขาดจากการพดู เทจ็ คือ พดู แต่คาสัตย์ ดารงความสัตย์ มี ถ้อยคาเป็ นหลกั เชื่อถือได้ ไม่หลอกลวงชาวโลก (Give up false speech, speak truth, keep faith, should be faithful and trustworthy and should not break his promise.) ๕. ละเว้นขาดจากคาส่อเสียด คือ ฟังความจากฝ่ ายนี้แล้วไม่ไปบอกฝ่ าย โน้นเพื่อทาลายฝ่ ายนี้ หรือฟังความฝ่ ายโน้นแล้วไม่มาบอกฝ่ ายนีเ้ พ่ือทาลายฝ่ าย โน้น สมานคนทแ่ี ตกกนั ส่งเสริมคนทป่ี รองดองกนั ช่ืนชมยนิ ดีเพลดิ เพลนิ ต่อผู้ท่ี สามัคคกี นั พูดแต่ถ้อยคาท่ีสร้างสรรค์ความสามัคคี (Give up slander, not repeat what he heard in one place to another in order to cause strife, strive to unite

152 those who are divided by strife, encourage those who are friends, take delight in peace, and speak such words that establish and make for peace.) ๖. ละเว้นขาดจากคาหยาบ คือ พูดแต่คาไม่มีโทษ ไพเราะ น่ารัก จบั ใจ เป็ นคาของชาวเมือง คาท่ีคนส่วนมากพอใจ (Give up harsh speech, speak words that are devoid of blame and criticism, words that are pleasing to the ears, touching the heart, cultured, pleasing to the people and loved by them.) ๗. ละเว้นขาดจากคาเพ้อเจ้อ คือ พูดถูกเวลา พูดคาจริง พูดองิ ประโยชน์ พูดองิ ธรรม พดู อิงวินัย พดู คาที่มหี ลกั ฐาน มีที่อ้างองิ มีทก่ี าหนด ประกอบด้วย ประโยชน์ เหมาะแก่เวลา (Give up frivolous talk, speak appropriately at the right time, in accordance with facts, with words full of meaning, memorable, timely, well-illustrated , measured and to the point.) ๘. เว้นขาดจากการพรากพืชคามและภูตคาม คือพืชพนั ธ์ุอนั ถูกพราก แล้วแต่ยังจะเป็ นได้อกี เช่น เหง้า หน่อ ผล เมลด็ ข้อ ยอด กง่ิ หรือ ต้นไม้ที่มรี าก ติดดนิ ท่อี าจเจริญเติบโตต่อไปได้ ได้ (Not do any harm to the plants and seeds.) ๙. กนิ อาหารมื้อเดียว ไม่กนิ ตอนกลางคืน เว้นขาดจากการกนิ อาหารใน เวลาวิกาล (Take only one meal at a time, not eat during the night or at the wrong time.) ๑๐. เว้นขาดจากการฟ้อนรา ขบั ร้อง ประโคมดนตรี และดูการ

153 ละเล่นท่ีเป็ นข้าศึกแก่กศุ ล (Not watch shows or attend fairs with song dance and music.) ๑๑. เว้นขาดจากการทัดทรง ประดบั ตกแต่งร่างกายด้วยพวงดอกไม้ของ หอมและเครื่องประทินผวิ อนั เป็ นลกั ษณะแห่งการแต่งตวั (Not wear ornaments, or adorn himself with garlands, scents, or cosmetics.) ๑๒. เว้นขาดจากทน่ี อนสูงใหญ่ (Not use high or large beds.) ๑๓. เว้นขาดจากการรับทองและเงิน (Not accept gold or silver.) ๑๔. เว้นขาดจากการรับธัญญาหารดบิ (Not accept raw grain.) ๑๕. เว้นขาดจากการรับเนื้อดิบ (Not accept raw meat.) ๑๖. เว้นขาดจากการรับสตรีและกมุ ารี (Not accept women or girls.) ๑๗. เว้นขาดจากการรับทาสหญงิ และทาสชาย (Not accept bondmen or bondwomen.) ๑๘. เว้นขาดจากการรับแพะและแกะ (Not accept sheep or goats.) ๑๙. เว้นขาดจากการรับไก่และสุกร (Not accept fowls or pigs.) ๒๐. เว้นขาดจากการรับช้าง โค ม้า และลา (Not accept elephants or cattle.) ๒๑. เว้นขาดจากการรับเรือกสวนไร่นาและทดี่ ิน (Not accept fields or houses.)

154 ๒๒. เว้นขาดจากการทาหน้าที่เป็ นตวั แทน(ทูเตยฺย) และผู้ส่งหนังสือสื่อ ข่าวสาร (อนุโยต) เพราะหากเกดิ เรื่องไม่ดขี นึ้ จะถูกครหาติเตียนได้ (Not act as a go-between or a messenger.) ๒๓. เว้นขาดจากการซื้อขายสิ่งของ (กยวกิ ฺกย)(Not buy or sell.) ๒๔. เว้นขาดจากการโกง (กฏู ) ด้วย เคร่ืองช่ังตวงวัด (หทยเภท สิชาเภท รกฺชุเภท) ด้วยอุบาย (วญจฺ น) ด้วยวิธีปลอมแปลง (นิกติ) ด้วยวิธีตลบตะแลง (สา วโิ ยโค) (Not falsify with scales ,weight or measures.) ๒๕. เว้นขาดจากการรับสินบน การล่อลวง และการตลบตะแลง (Abstains from the crooked ways of bribery, cheating or fraud.) ๒๖. เว้นขาดจากการทาให้คนพิการด้วยการตดั อวัยวะ(เฉทน) การฆ่าทา ให้ตาย (วโธ) การมัดจองจาผ้อู ื่น( พนฺโธ) การตีชิงทรัพย์ (อาโลโป) การปิ ดบงั ด้วยหิมะและพุ่มไม้ (วปิ ราโมโส) การปล้น จี้ และการก่อความไม่สงบอย่าง รุนแรง (สหสากาโร) (Abstains from maiming, murder, putting in bonds, robbery , dacoit or violence) มัชฌิมศีล ข้อห้ามอย่างกลาง (Majjhima Sila: Middle Morality) ๑.เว้นขาดจากการพรากพืชคาม คือ พืชเกิดจากเหง้า เกดิ จากลาต้น เกดิ จากตา เกดิ จากยอด เกดิ จากเมลด็ ทจี่ ะเจริญเติบโตต่อไปได้ และภูตคาม คือ ต้นไม้ทมี่ ีรากตดิ อยู่ซ่ึงอาจเจริญเติบโตต่อไปได้ (Abstain from injury to seeding and growing plants)

155 ๒. เว้นขาดจากการบริโภคของท่สี ะสมไว้ เช่น ข้าว น้า ผ้า ยาน ทน่ี อน ของหอมและอามิส (Abstain from stores food drinks clothing equipages bedding perfumes and curry stuffs.) ๓. เว้นขาดจากการดูการละเล่นอนั เป็ นข้าศึกต่อกศุ ล เช่น การฟ้อน การขบั ร้อง การประโคมดนตรี การรา การเล่านิทาน การเล่นปรบมือ การเล่นปลุกผี การเล่นตกี ลอง การสร้างฉากบ้านเมืองให้สวยงาม การละเล่นของ คนจัณฑาล การเล่นกระดานหก การละเล่นหน้าศพ การแข่งชนช้าง การแข่งม้า การแข่งชนกระบือ การแข่งชนโค การแข่งชนแพะ การแข่งชนแกะ การแข่งชนไก่ การแข่งชนนกกระทา การรากระบี่กระบอง การชกมวย มวยปลา้ การรบ การ ตรวจพลสวนสนาม การจัดกระบวนทัพ การตรวจกองทพั (Abstain from visiting shows of Nautch dances Singing of songs , Instrumental music , Ballad recitations , Hand music , The chanting of bards , Tam-tam playing , Fairy scenes , Acrobatic feats by Kandâlas, Combats of elephants, horses, buffaloes, bulls, goats, rams, cocks, and quails. Bouts at quarter-staff, boxing,wrestling Sham-fights, roll-calls, manreuvres, reviews.) ๔. เว้นขาดจากการขวนขวายในการเล่นการพนันอนั เป็ นเหตุ แห่งความประมาท เช่น เล่นหมากรุกแถวละ ๘ ตา หรือ ๑๐ ตา หมากเก็บ เล่น ดวด เล่นหมากไหว เล่นโยนบ่วง เล่นไม้ห่ึง เล่นกาทาย เล่นสะกา เล่นเป่ าใบไม้ เล่นไถเลก็ ๆ เล่นหกคะเมน เล่นกงั หัน เล่นตวงทราย เล่นรถเลก็ ๆ เล่นธนูเลก็ ๆ เล่น เขียนทาย เล่นทายใจ เล่นล้อเลยี นคนพกิ าร (Abstain from addicted to games and recreation such as Games on boards with eight, or with ten, rows of

156 squares, Throwing dice, Games with balls, Blowing through toy pipes made of leaves, Playing with toy windmills made of palm-leaves, mimicry of deformities.) ๕. เว้นขาดจากทนี่ อนอนั สูงใหญ่ คือ เตยี งมีเท้าสูงเกินขนาด เตียงมีเท้า เป็ นรูปสัตว์ร้าย พรมขนสัตว์ เครื่องลาดขนแกะลายวิจติ ร เครื่องลาดขนแกะสี ขาว เคร่ืองลาดมีลายรูปดอกไม้ เคร่ืองลาดยดั นุ่น เครื่องลาดขนแกะวจิ ติ รด้วยรูป สัตว์ร้ายเช่นสีหะและเสือ เคร่ืองลาดขนแกะมขี น ๒ ด้าน เคร่ืองลาดขนแกะมขี น ด้านเดียว เครื่องลาดปักด้วยไหมประดับรัตนะ เคร่ืองลาดผ้าไหมประดบั รัตนะ เคร่ืองลาดขนแกะขนาดใหญ่ท่ีนางฟ้อน ๑๖ คนร่ายราได้ เคร่ืองลาดบนหลงั ช้าง เครื่องลาดบนหลงั ม้า เครื่องลาดในรถ เครื่องลาดทาด้วยหนงั เสือ เคร่ืองลาดหนัง ชะมด เครื่องลาดมีเพดาน เคร่ืองลาดมีหมอน ๒ ข้าง (Abstain from movable setters ,high six feet long ,divans with animal figures, goats hair coverlets , elephant, horse and chariot rugs etc.) ๖. เว้นขาดจากการประดับตกแต่งร่างกาย เช่น อบผิว นวด อาบน้าหอม เพาะกาย ส่องกระจก แต้มตา ทดั พวงดอกไม้ ประทินผวิ ผัดหน้า ทาปาก ประดับ ข้อมือ สวมเกยี้ ว ใช้ไม้ถือ ใช้กลกั ยา ใช้ดาบ ใช้พระขรรค์ ใช้ร่ม สวมรองเท้าวจิ ิตร ตดิ กรอบหน้า ปักป่ิ น ใช้พัดและแส้ขนหางจามรี นุ่งห่มผ้าขาวชายยาว (Abstain from adorning and beautifying themselves.) ๗. เว้นขาดจากการพดู เร่ืองไร้สาระ (เดรัจฉานกถา) เช่น เรื่องพระราชา เรื่องโจร เร่ืองมหาอามาตย์ เร่ืองกองทัพ เรื่องการรบ เร่ืองข้าว เร่ืองน้า เรื่องผ้า เรื่องที่นอน เร่ืองพวงดอกไม้ เร่ืองของหอม เรื่องญาติ เรื่องความไม่พอใจต่างๆ

157 (กมุ ฺภฏฐานกถ) เร่ืองคนท่ีล่วงลบั ไปแล้ว (ปุพฺพเปตถ) เรื่องไร้ประโยชน์ (นานตฺ ตกถา) เร่ืองใครสร้างโลก (โลกกขฺ ายกิ า) ( Abstain from talking nonsenses such as gossip at street corners , about existence and non-existences ,the creation of the land or sea.) ๘. เว้นขาดจากการพูดทุ่มเถยี งแก่งแย่งกัน เช่น ท่านไม่รู้ท่ัวถึงธรรม วนิ ัยนี้ แต่ผมรู้ทั่วถงึ ท่านจะรู้ทั่วถึงธรรมวนิ ัยนีไ้ ด้อย่างไร ท่านปฏิบัตผิ ิด แต่ผม ปฏบิ ัติถูก คาพดู ของผมมีประโยชน์ แต่คาพูดของท่านไม่มปี ระโยชน์ คาทค่ี วร พูดก่อน ท่านกลับพูดภายหลงั คาที่ควรพูดภายหลัง ท่านกลบั พูดเสียก่อน เร่ืองที่ ท่านเคยชินได้ผนั แปรไปแล้ว ผมจับผิดคาพูดของท่านได้แล้ว ผมข่มท่านได้แล้ว ถ้าท่านมีความสามารถกจ็ งหาทางแก้คาพูดหรือเปลื้องตนให้พ้นผดิ เถิด (Abstain from quarrelling.) ๙. เว้นขาดจากการทาหน้าที่เป็ นตวั แทนและผู้ส่ือสาร เช่น รับเป็ นส่ือให้ พระราชา ราชมหาอามาตย์ กษัตริย์ พราหมณ์ คหบดี และกมุ ารว่า “ท่านจงไปทนี่ ี้ หรือท่โี น้น จงนาเอาส่ิงนีไ้ ปจงเอาส่ิงนีม้ าจากทโี่ น้น” (Abstain from taking messages or acting as go-betweens.) ๑๐. เว้นขาดจากการพดู หลอกลวงและการพูดเลียบเคยี ง เช่น หว่านล้อม พดู และเลม็ ใช้ลาภต่อลาภ (Abstain from deception and patter.) มหาศีล ข้อห้ามอย่างใหญ่ (Maha Sila : Major Morality) ๑. เว้นขาดจากการเลยี้ งชีพผิดทางด้วยเดรัจฉานวชิ า เช่น ทานายอวยั วะ

158 เช่นลายมือ ลายเท้า (องค) ทานายฝัน (สุปิ น) วชิ าทาให้เล่ือนตาแหน่งข้าราชการ (เขตฺตวชิ ชา) วชิ าเชิญเทวดาในป่ าช้า (สิววิชฺชา) วิชาเวทมนตร์ไล่ผี (ภูตวิชฺชา) วิชาต้ังศาลพระภูม(ิ ภูริวิชฺชา) วิชาหมองู(อหิวิชฺชา) วชิ าว่าด้วยยาพษิ (วสิ ฺวชิ ชา) วชิ าว่าด้วยแมงป่ อง (วิจฺฉิกวิชฺชา) วิชาว่าด้วยหนู (มุสิกวชิ ฺชา)วิชาว่าด้วยเสียงนก (สกณุ วชิ ชฺชา) วชิ าว่าด้วยเสียงกา(วายสวิชฺชา) วชิ าทายอายุ (ปกฺกชฺฌาน๊) วิชา ป้องกนั ลูกศร (สวปริตฺตาน)วิชาว่าด้วยเสียงสัตว์ร้อง (มิคจกกฺก) (Abstains from low arts such as palmistry, fortune telling.) ๒. เว้นขาดจากการเลยี้ งชีพผดิ ทางด้วยเดรัจฉานวชิ า เช่น ทานายลกั ษณะแก้วมณี ลักษณะผ้า ลกั ษณะไม้พลอง ลักษณะศัสตรา ลกั ษณะ ดาบ ลกั ษณะศร ลกั ษณะธนู ลกั ษณะอาวุธ ลกั ษณะสตรี ลกั ษณะบุรุษ ลกั ษณะ เดก็ ชาย ลกั ษณะเด็กหญิง ลกั ษณะทาสชาย ลกั ษณะทาสหญงิ ลกั ษณะช้าง ลกั ษณะม้า ลกั ษณะกระบือ ลกั ษณะโคอุสภะ ลกั ษณะโคสามัญ ลักษณะแพะ ลกั ษณะแกะ ลกั ษณะไก่ ลกั ษณะนกกระทา ลกั ษณะเหีย้ ลกั ษณะตุ้มหู ลกั ษณะเต่า ลกั ษณะมฤค (Abstain from low arts such as good and bad quality of things such as gems garments swords arrows weapons women men boys girls slaves etc.) ๓. เว้นขาดจากการเลยี้ งชีพผดิ ทางด้วยเดรัจฉานวชิ า เช่น ดูฤกษ์การเสดจ็ ยาตราทพั การมีชัยชนะหรือปราชัยของพระราชา (อญญ นิยยฺ าน ภสิสฺสติ) (Abstain from wrong means of livelihood from debased arts such as the king will march forth or will not march forth.)

159 ๔. เว้นขาดจากการเลยี้ งชีพผดิ ทางด้วยเดรัจฉานวชิ า เช่น พยากรณ์ว่าจะมี เพลงิ ไหม้ใหญ่ ( ทิสาฑาโห) จะมีอุกาบาต (อกุ กาปาโต) จะมี จันทรคราส สุริย คราส ดวงจนั ทร์ ดวงอาทติ ย์จักโคจรถูกทางหรือผิดทาง ดาวนักษตั รจักโคจรถูก ทางหรือผิดทาง จักมี แผ่นดนิ ไหว ฟ้าร้อง ดวงจนั ทร์ ดวงอาทิตย์ หรือดาว นักษัตรโคจรถูกทางจกั มีผลอย่างนี้ โคจรผิดทางจกั มีผลอย่างนี้ (Abstain from wrong means of lively hood such as predicting an eclipse of the moon and the sun.) ๕. ภิกษุเว้นขาดจากการเลยี้ งชีพผิดทางด้วยเดรัจฉานวิชา เช่น พยากรณ์ว่าฝน จะดี (สุวุฏฐิกา) ฝนจะแล้ง (ทุพฺพุฏฐิกา) การคานวณด้วยการนับนวิ้ (มุททา) การ คานวณด้วยวิธีคดิ ในใจ (คณนา) การอนุมานด้วยสายตา (สังขาน) (Abstain from low arts such as predicting abundant rain or a draught.) ๖. เว้นขาดจากการเลยี้ งชีพผดิ ทางด้วยเดรัจฉานวชิ า เช่น ให้ฤกษ์อาวาหมงคล (หญงิ มาอยู่บ้านชาย) ฤกษ์ววิ าหมงคล (ชายมาอยู่บ้านหญิง) ฤกษ์ส่งตัว ฤกษ์หย่า ร้าง ฤกษ์รวบรวมทรัพย์ ฤกษ์ใช้จ่ายทรัพย์ ทาให้โชคดี ทาให้เคราะห์ร้าย ให้ยา ผดุงครรภ์ ร่ายมนตร์ทาให้ลนิ้ แข็ง ทาให้คางแขง็ ทาให้มือสั่น ทาให้คางสั่น ทาให้ หูอือ้ เป็ นหมอดูลูกแก้ว ใช้หญิงสาวเป็ นคนทรง ใช้หญงิ ประจาเทวาลยั เป็ นคน ทรง บวงสรวงดวงอาทิตย์และท้าวมหาพรหม ร่ายมนตร์พ่นไฟ ทาพิธีเรียกขวญั (Abstain from arranging auspicious dates for marriage.) ๗. เว้นขาดจากการเลยี้ งชีพผดิ ทางด้วยเดรัจฉานวชิ า เช่น ทาพธิ ีบนบาน พธิ ีแก้บน ร่ายมนตร์ขบั ผี ต้ังศาลพระภูมิ ทากะเทยให้เป็ นชาย ทาชายให้เป็ น กะเทย ทาพิธีปลูกเรือน พิธีบวงสรวงพืน้ ที่ พ่นนา้ มนต์ รดน้ามนตร์ พธิ ีบูชาไฟ

160 ปรุงยาสารอก ยาถ่าย ยาแก้โรคลมตีขนึ้ เบื้องบน ยาแก้โรคลมตีลงเบื้องต่า ยาแก้ ปวดศีรษะ นา้ มันหยอดหูน้ามนั หยอดตา ยานัตถ์ุ ยาหยอดตา ยาป้ายตา เป็ นหมอ ตา หมอผ่าตัด หมอรักษาเด็ก (กมุ ารเวช) การให้สมุนไพรและยา การใส่ยาแล้วล้าง ออกเม่ือโรคหาย (Abstain from promising gifts to deities in return for favors fulfilling such promise.) ภิกษุผู้สมบูรณ์ด้วยจูฬศีล มัชฌิมศีล และมหาศีลดังกล่าว ย่อมไม่ ประสบภยั อนั ตรายจากการสารวมในศีลเลย ย่อมเสวยสุขอันไม่มีโทษภายใน ท้งั หลายท้งั ปวง แหล่งข้อมูล พระไตรปิ ฎก เล่มที่ ๙ พระสุตตันตปิ ฎก เล่มที่ ๑ ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค

161 บทที่ 40 ทฆี ชานสุ ตู ร : ทฏิ ฐธมั มกิ ตั ถประโยชน์ ธรรมทเี่ ป็ นประโยชนใ์ นปจั จบุ นั Dighajanu Sutta : conditions that lead to happiness and in this lives. Shutter stock free royalty คร้ังหนึ่ง พระพุทธเจ้าประทับอย่ทู ่ีนิคมของชาวโกฬิยะ มีชายหนุ่มชื่อ ทีฆชาณุ หรือ พยคั ฆปัชชะเข้าไปถาม ขอให้แสดงธรรมท่ีเหมาะแก่คนธรรมดาท่ี ยงั ครองเรือนอยู่กบั บุตรภรรยา ยงั ชอบดอกไม้ของหอม และยินดใี นเงนิ ทองอยู่ เพ่ือประโยชน์สุขสามญั ทคี่ นท่ัวไปปรารถนา คือ ลาภ ยศ สรรเสริญ สุข และ ไมตรี ที่มองเห็นกนั ในชาตินี้ ไม่ต้องรอชาติหน้า พระพุทธเจ้าจึงทรงแสดงธรรม 4 ประการช่ือ ทฆี ชาณุสูตร หรือ ทิฏฐธัมมิกตั ถประโยชน์ บางทีเรียกว่า หัวใจ เศรษฐี หรือ ทฏิ ฐธัมมิกตั ถสังวัต ตนิกธรรม ใช้คาย่อว่า “อุ อา กา สะ” ประกอบด้วยวธิ ีการ 4 อย่างคือ

162 1.ความขยนั หมั่นเพยี รหม่ันทาการงาน : อฏุ ฐานสัมปทา หมายถงึ ขยนั หม่ันเพยี รในการประกอบอาชีพ โดยชอบธรรม ไม่เกียจคร้าน ใช้ปัญญา ประกอบการทางานทรี่ ับผิดชอบให้สาเร็จลุล่วงไปด้วยดี (Utthana Samada: The accomplishment of persistent effort, achievement of diligence) 2. การรักษาโภคทรัพย์: อารักขสัมปทา เพ่ือมใิ ห้โภคทรัพย์ทีห่ ามาได้ด้วย ความ ขยนั หมั่นเพียรโดยชอบธรรม ถูกยดึ ถูกลักขโมย ไฟไหม้ นา้ ท่วม หรือสูญ หายไปด้วยภัยต่างๆ (Arakkha Sampada : the accomplishment of watchfulness, achievement of protection) 3. การคบคนดเี ป็ นกลั ยาณมติ ร: กลั ยาณมิตตตา ไม่คบคนช่ัวเป็ นมิตร (Kalyanamitta : good spiritual friendship) โดยเจรจา สนทนา ศึกษา กบั ผู้ที่ถึง พร้อมด้วย ศรัทธา ศีล จาคะ ปัญญา ซ่ึงมีลกั ษณะดงั นี้ 3.1.น่ารัก :ปิ โย เป็ นทส่ี บายใจและสนิทสนม ชวนให้อยากเข้าไปปรึกษา ไต่ถาม (Piyo : to have good human relations and to be a good model.) 3.2.น่าเคารพ: ครุ ทาให้เกดิ ความรู้สึกอบอ่นุ ใจ เป็ นท่ีพง่ึ ได้ และปลอดภัย (Caru: to behave properly in a status, good practice, and good principles to live) 3.3.น่ายกย่อง : ภาวนโี ย มีความรู้และภูมิปัญญาแท้จริง ท้งั เป็ นผู้ฝึ กอบรม และปรับปรุง ตนอยู่เสมอ ควรเอาอย่าง ทาให้ระลกึ และเอ่ยอ้างด้วยซาบซึ้งภูมิใจ

163 ( Bhavaniyo: to get faith as a person of good qualities: knowledge and wisdom, self-training and self-development.) 3.4. รู้จกั ชี้แจงให้เข้าใจ :วตฺตา รู้ว่าเม่ือไรควรพูดอย่างไร คอยให้ คาแนะนาว่ากล่าวตักเตือน เป็ นท่ปี รึกษาที่ดี (Vatta :to get faith as a person of good qualities: knowledge and wisdom, self-training and self-development. ) 3.5.อดทนต่อถ้อยคา: วจนกขฺ โม คือ พร้อมทจี่ ะรับฟังคาปรึกษา ชักถาม นาเสนอและวิพากษ์วจิ ารณ์ อดทนฟังได้ ไม่เบื่อ ไม่ฉุนเฉียว (Vacanakkhamo : patient in all obstacles and full of strong mind to win those obstacles. ) 3.6. สามารถอธิบายเร่ืองยุ่งยากซับซ้อนให้เข้าใจ : คมฺภีรญจฺ กถ กตฺตา (Gambhiranca: to describe complex events and deep ideas for clear understanding.) 3.7.ไม่ชักจูงไปในทางเสื่อม : โน จฏฺ ฐาเน นิโยชเย คือ ไม่ แนะนาใน เร่ืองเหลวไหลเส่ือมเสีย (No Catthane Niyojaye : to leave misleading the other persons into destruction.) 4. การอยู่อย่างพอเพียง : สมชีวติ า คือรู้ทางเจริญและทางเสื่อมแห่งโภค ทรัพย์ แล้วเลยี้ งชีพอย่างพอเหมาะสม ไม่ให้สุรุ่ยสุร่ายฟ่ ุมเฟื อยนัก และมิให้ ฝื ดเคืองนัก โดยให้รายได้มากกว่ารายจ่าย ไม่เป็ นนักเลงหญิง ไม่เป็ นนักเลงสุรา ไม่เป็ นนักเลงการพนัน ไม่มีเพ่ือนชั่ว เปรียบได้กบั สระนา้ ที่เปิ ดทางให้นา้ ไหลเข้า แต่ปิ ดทางไหลออก ( Sama Jivikata : balance livelihood, living economically)

164 แหล่งข้อมูล: พระธรรมปิ ฎก (ประยทุ ธ์ ปยตุ ฺโต). \"พจนานุกรมพทุ ธศาสน์ ฉบบั ประมวลธรรม\". https://www.accesstoinsight.org/tipitaka/an/an08/an08.054.nara.html A.IV.281 อง.ฺ อฏฺ ฐก. 23/144/289 **************************** (ปกหลงั ด้านใน) หนงั สือเล่มนี้ จัดทาเพ่ืออทุ ศิ ให้ นางพรจันทร์ จันทวมิ ล ผู้สนใจในพระพุทธศาสนา ทลี่ ่วงลบั ไปแล้ว เมื่อ พ.ศ. ๒๕๕๔

165