ເອກະສານບັນຍາຍພາສາລາວນໍາໃຊ້

ສາ ຎາ ະ ຏະ ສາຎາລະຏະລ຋ັ ຑະຉາຎຑິ ະໄຌ ຑະຉາຉຏ຺ລາວ ສຏັ ຌພິ າຐ ຽຬກະລາ຋ ຑະຉາຎຑິ ະໄຌ ຽຬກະພາຐ ວ຋ັ ຎະຏະຍາສຬຏ ກະຉວງສກຶ ສາຎກິ າຏ ຾ລະ ກລິ າ ກມ຺ ສາ້ ງຄູ ວຎິ ະຊາໄລຄູຫົວງຏາ້ ຎາ ຽຬກະສາຏຐຏັ ຊາຊ ວຉິ າ: ພາສາລາວຏາໃຉ້ ສາຊຄູ ຬະຏຸຐາຏ ລະຐຐ຺ 12+4 ຑຎີ 1ີ , ພາກອຼຏ2 ຬາຈາຏສຬຏ: ຑຎ ຫາົ້ ຾ສງ຾ກວ້ ພຏັ ລະພາ ສກ຺ ອຼຏ 2019 - 2020

ຘະເໜໂ​ ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກ ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ

ໂີ ຈງ ກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ 1

ຍຈົ ຃ທາຓປຑ໇ ຌ໇ ຊາຌ 1. ຃ທາຓໝາງ ແຖະ ຃ທາຓຘໍາ຃ຌັ ຂບຄຑ  ຑາຘາແຓໆ ຌນງຄັ ? ຑາຘາ ແຓໆ ຌຑານະຌະຘໍາຖຍັ ແ ຘຄັ ຃ຓົ ແຓໆ ຌຏະຖຈິ ຉະຑຌັ ຂບຄຘຄັ ຃ຓົ ຏໆ າຌກາຌຈໍາຖຄົ ຆທີ ຈິ ຉທົ ຅ຄິ ໃຌກາຌເ຃ ຃ຌົ ເປາົ ຅ໆ ຄິ ຑາໃນເ໇ ກຈີ ຓຑີ າຘາເຎຌັ ຂຌັ໇ ໅ ຘະຌຌັ໇ , ຑາຘາ ແຓໆ ຌຑານະຌະ ຃ຈິ ແຖະ ບາຖຓົ ຅ຈິ ຖະນທໆ າຄ຃ຌົ ກຍັ ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ

ຈ຋1ີ ຌກໆ ຽທກຍັ ຑາຘາ ຑາຘາ ແຖກຎໆ ຽຌ຃ຍົ ຃າ໇ ບາຖຓົ ຅ຈິ ດໆ ໃຌ ຓ ແຖະ ຘຄັ ຃ຓົ ເຎຌັ ຏກ໇ າໍ ຌຈົ ໃຆ,໇ ຃ໆ ບຌໄນທ ແຖະ ບບກແປຄຄາຌຂບຄ ໅ຓາເຆໆ ຄິ ຌຍັ ແຉໆ ຌບ໇ ງນາໃນງໆ . ະຘໍາຖຍັ ແຖກຎໆ ຽຌ຃ຍົ ຃າ໇ ແຌທ ຍ຃ຌົ ໃຌຘຄັ ຃ຓົ . 2

 ພາສາມີຄວາມສໍາຄັນແນວ ຑາຘາຖາທເປາົ ຓຍີ ຈົ ຍ ຃ທາຓຘໍາ຃ຌັ ງຄັ ຍໆ ໍຑຽຄແຉໆ ເ຋ໆ າົ ຌ ງຄັ ແຓໆ ຌຎຈັ ໄ຅ຘໍາ຃ຌັ ບຌັ ໜໆ ຄຶ ຋ ຘຌັ ງະຖກັ ເບກະຖກັ ບຌັ ໜໆ ຄຶ ຂບ ຘຌັ ຖະເຘຌີ ຃ທາຓຘໍາ຃ຌັ ຉໆ ໍຍຌັ ນ ຓາຖະງາຈຍບກຉະກຸຌ \" ຑາຘ ຖາທ ໃຌທຄົ ຉະກຸຌຂບຄເຏໆ າົ ຖາທ ຂບຄຖາທ ໃຌ຃ະຌະງາຈຓະຌຸຈ ຘຄັ ຖທຓ຃ທາຓຘໍາ຃ຌັ ຂບຄຑ ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ

ວໃດ ຍາຈຘໍາ຃ຌັ ຍໆ ໍໜບ໇ ງ ຉໆ ໍກຍັ ຆາທຖາທ. ຌຌັ໇ ; ໃຌໂຉຓຌັ , ຑາຘາຖາທເປາົ ຑຈັ ຋ໆ ຏີ ກຘາ໇ ຄ຃ທາຓເຎຌັ ເຏໆ າົ ຖາທ, ເຎຌັ ບຄເຏໆ າົ , ຆາທຍປາຌ ເ຃ງີ ໄຈກ໇ ໆ າທ ນາຌທີ໇ ໆ າ: \" ຑາຘາຍບກຆາຈ ຘາຖາທແຓໆ ຌຓຖໍ ະຈກົ ຖທຓຂບຄຆາທ ທ ແຖະ ກແໍ ຓໆ ຌຓຖໍ ະຈກົ ຘະເຑາະ ຈຆາຈແນໆ ຄໂຖກ. ຑາຘາໄຈໃ໇ ຌ 2 ຈາ໇ ຌຈໆ ຄັ ຌ:ີ໇ 3

 ຘາຓາຈຘຄັ ຖທຓ຃ທາຓຘາໍ ຃ຌັ ກ. ຑາຘາແຓໆ ຌຘໆ ຘໍາຑຌັ ຖະຈຍັ ໜໆ ຄຶ ຂ ຂ. ຃ທາຓຘາໍ ຑຌັ ຂບຄຑາຘາເທາົ໇ ແຖະ ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ

ຌຂບຄຑາຘາໄຈໃ໇ ຌ 2 ຈາ໇ ຌຈໆ ຄັ ຌ:ີ໇ ຂບຄຓະຌຈຸ ະ ຑາຘາຂຽຌ 4

2. ກາຌກາໍ ເຌຈີ ແຖະ ກາຌຂະນງ 2.1 ກາຌກາໍ ເຌຈີ ຂບຄຑາຘາ  ຑາຘາກາໍ ເຌຈີ ຓາ຅າກໃຘ? ເຄໆບຌໄຂຑຉາຘຌົ໇ າຉເໍກ຋ຈີ ໆ ຑີ ຅າາໃກນກກ໇ າໍາຌເຌບຈບີ ກຑ ເທຖາຈົຌຌາຌ ໄຈເ໇ ປຈັ ໃນຘ໇ ະຖ ຎໆ ຽຌເຎັຌຘະຖີຖະຘາຈຂບຄ຃ຌົ ຂະນງາງຉທົ , ແຘຄຉາກຘໍ າຓາຈ ຏຈັ ກຍັ ໂຖກບບ໇ ຓຂາ໇ ຄກທາ໇ ຄບບກ ຘ,ຊຑ຅ຈທັົາຌແຌຑິ ດຖຉຌັ ຄັ໇ທະເ໇ ດຆຌເໆ ຌຉຄິ າກທາົກ໇ ໂໆ ຌັາາປ຃ຌແຓຌົຌຖເເາຎປະຓຌັາົ ໄຓກຘຈຌະັ ຄັ ແ໇຋຃.ງຓົໍາກກແຉໍຎຖທົະ ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ

ງາງຉທົ ຂບຄຑາຘາ ກແປຄຄາຌ, ກາຌບບກແປຄຄາຌເຎຌັ ຑາຘາ ຏໆ າຌກາຌບບກແປຄຄາຌເຎຌັ ຖຖິ ະຉໆ າຄ໅ຂບຄ຋ະຌ຃ີ ົຌ ຃ໆ ບງ໅ ກຌຈະເ,ດກຍໆ ບາໆຈົ ຄິຄບເຓຘນກ,ີຓົ ຌັຎຘຍບໆ ຄໄິ ຌຄ຋ຈກ.ໄຄັ໇ ຌໍໝກບຍັ ກຌິ ຈົ ຓທຆເໆຂນ໇າີ຋ເໆະາົກຄັ ຌນໆ າົ ເ5ີ໇ງ,ຎາໄຌັ ງຈນຉຘ໇ ກກທັົ ໍາໍ ຖທະບໃບຆກຑ໇ ຅າຘາກາເໂຎຖຌັ ກຘແໆ ກນາໆ ຄຄ຃ຘທໍາຖາຍຓັ ກເຎາຌຌັ 5

2.2 ກາຌຂະນງາງຉທົ ຂບຄຑາຘາ ກາຌຂະນງາງຉທົ ຂບຄຑາຘ ຘຄັ ຃ຓົ ແຖະ ໃຌຉທົ ຂບຄຑາຘາເບຄ. ຘາເນຈຈາ໇ ຌຘຄັ ຃ຓົ ກາຌຑທົ ຑຌັ ຖະນທໆ າຄຘຄັ ຃ຓົ ເກຄໆາບຌຌຑໄຂທົ ເຑປຌັ ຈັ ຖໃນະນຑ໇ ທາຘໆ າາຄຂຘະຄັ ນ຃ງຓົ າງແ ກໆ ຽ ທ ກັຍໂ ຖ ກ ຓີຖັກ ຘ ະ ຌ ະ ຘ ທິ຋ ະ ງ າ ຘ າ ຈ ກໍ ຓ ີຖັກ ຘ ະ ຌ ະ ຘ ຎຎຑແໆ ຖາາຽຘກຌະາຈົແຂບກຎຸບຈຄາຄຓົ ຌ຋ຉຘປາຌົ ຓຄົ ຍັ,ເຍຉແເບຌຓກັ າົໆຂໂຌເຖ຃ຌຶ໇ເຄຆ.າົ໇ໆບຘີ,ຌຍັ ໄ຅ຂທາ຋ຈັກໆ ເີ຋ ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ

ຘາແຓໆ ຌຓາ຅າກ 2 ຘາເນຈ຃: ຈາ໇ ຌ . ຓແຓໄໆ ຌຈກຆ໇ ຸກທງາ໇ ຄໃ໇ ຂນທຑ໇ າາຄຘ຋າໆ ຘີຂຸ ຈະນ, ງາງເຎຉັທຌົ ງຉທົ , ໃຌຎັຈ຅ຍຸ ຌັ ທ຋ິ ະງາຘາຈ ຘ າ ກົຌ ແ ຖ ະ ຏົຌ ຘໍ າ ເ ຖັຈ ຋ າ ຄ ຘາກົຌ. ໝາງ຃ທາຓທໆ າ ຓີກາຌ ກ຋ຑະາຘຌາະບ຋ໆ ຌໍາ຋ຖໆ ະ຅ີ ນໍາເທຎໆ າັຌຄເຆຂາາົ໇ຈຓແາໃຖຆະໃ໇ ຓຌີ ເປຈັ ໃນຑ໇ າຘາ ຓກີ າຌຂະນງາງຉທົ 6

• ຘາເນຈໃຌຉທົ ຂບຄຑາຘາ ຎາກຈົ ກາຌຂະນງາງຉທົ ຂ ນາງເຄໆບຌໄຂ, ແຉໆ ນາກຍໆ ໍຂະນງາງ ເຆໆ ຄິ ຃ໆ ບງ໅ຂະນງາງຉທົ . ຅າກຑາຘ ຅າກຑາຘາຆຌົ ເຏໆ າົ ຂຌຶ໇ ເຎຌັ ຑາຘາຆຌົ ຓາເຎຌັ ຑາຘາແນໆ ຄຆາຈ. ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ

ຂບຄຑາຘາ ແຓໆ ຌຓນີ າງປຍແຍຍ, ງຉທົ ໄຎຉາຓເຘຌັ໇ ຋າຄກະໂຈຈຂຌັ໇ . ຘາກກົ ເນໆ າົ ຂຌຶ໇ ຓາເຎຌັ ຑາຘາຆຌົ ເຏໆ າົ , ຆາຈ ແຖະ ຅າກຑາຘາຆຌົ ຆາຈກາງ 7

3. ຃ທາຓ຅າໍ ເຎຌັ ຉບ໇ ຄປຽຌປຑ໇ າຘາ ແຖ 3.1 ຃ທາຓ຅າໍ ເຎຌັ ໃຌກາຌປຽຌປຑ໇ ຋ຸກ໅ຎະເ຋ຈໃຌໂຖກງໆ ບຓຓນີ ກັ ກ ເຎຌັ ເບກະຖກັ ຂບຄຉຌົ ເບຄ ເຑໆ ບຘະແຈຄຘໍາຌ ຋ຄັ ຘະແຈຄ຃ທາຓເຎັຌເບກະຖາຈ຋າຄຈາ໇ ຌ ເບກະຖາຈ຋າຄຈາ໇ ຌກາຌເຓບຄ, ເຘຈຊະກ ແຓໆ ຌຆາຈໜໆ ຄຶ ຋ໆ ຓີ ຑີ າຘ ຂບຄຆຌົ ຆເຏາໆຈາົ ຖຖາາທທ ແຖະ ຆາຈຖາທ, ຑາຘາຖ ເທາົ໇ ປໆ ຄັ ຓ,ີ ບກີ ຎະກາຌໜໆ ຄຶ ຆາຈຖາທເຎຌັ ຆາຈ ເຓໆ ບເຎຌັ ຈໆ ຄັ ຌຌັ໇ ຅ໆ ຄຶ ຅າໍ ເຎຌັ ຉບ໇ ຄຓກີ ຈົ ຖະຍຽຍ ຌກີ໇ ເໍ ຑໆ ບຆຸກງໃ໇ ນ຃໇ ຌົ ຖາທຓຑີ າຘາຎາກເທາົ໇ ແ ເຎຌັ ເບກະຑາຍກຌັ ເຑາະທໆ າຓແີ ຉໆ ຏປ໇ ຖ໇ ະຍຽຍ ຋ກັ ຘະໃຌກາຌເທາົ໇ ຑາຘາຖາທ຋ໆ ຊີ ກຉບ໇ ຄເ຋ໆ າົ ທາຄນກັ ເກຌ ກາຌໃຆຑ໇ າຘາຖາທ຋ໆ ຊີ ກຉບ໇ ຄໃນ ຊກຉບ໇ ຄບກີ ຈທ໇ ງ. ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ

ຖະ ຎກົ ຎກັ ປກັ ຘາຑາຘາຖາທ ຑາຘາ ກາຌຎາກເທາົ໇ ແຖະ ຂຈີ ຂຽຌ ຌຽຄ, ກຽຈຘກັ ຘຂີ ບຄຆາຈຉຌົ ກຌຈິ ທັຈແຖ຋ະະຌບໆ ຌະ຋໅.ໍາ ຃ຽຄ຃ໆ ໄຎກຍັ ຃ທາຓເຎັຌ ຖຘາາທຎກາກໍເຎເຌທັ ຑາົ໇ ເາຎຘັຌາໜຂໆບຄຶ ຋ຄຉໆ ຓີ ຌົ ຃ີ ເທບາຄຓຓາແຉໆ ກໍາເຌຈີ ຈໜໆ ຄຶ ຋ໆ ຎີ ະກບຍຈທ໇ ງນາງຆຌົ ເຏໆ າົ , ຍກາຌໃຆຑ໇ າຘາຂຌຶ໇ ເຎຌັ ນກັ ກາຌ ຋ຄັ ແຖະ ຂຈີ ຂຽຌເຎຌັ ຘໆ ກາຄ຋ໆ ຓີ ຃ີ ທາຓ ຍກຈົ ເກຌຂບຄຑາຘາຖາທຈີ ແຖະ ຓີ າຌຌັ໇ ຅ໆ ຄຶ ຘາຓາຈໃຆຑ໇ າຘາໄຈຈ໇ ີ ແຖະ ນຏ໇ ບ໇ ໆ ຌປໆ ໍາປຽຌ ເຑໆ ບປ຅໇ ກັ ໃຆໄ໇ ຈດ໇ ໆ າຄ 8

3.2 ກາຌຎກົ ຎກັ ປກັ ຘາຑາຘາຖ ຆາຈຖາທກແໍ ຓໆ ຌຆາຈໜໆ ຄຶ ຋ໆ ຓີ ຑີ ຈກຶ ຈໍາຍຌັ . ຑາຘາຖາທ ກເໍ ຎຌັ ຑາຘາໜໆ ເຆໆ ຄິ ຎະກບຍຈທ໇ ງຑາຘານາງຆຌົ ເຏໆ າົ ຋ ຉບ໇ ຄຓກີ ຈົ ຖະຍຽຍ, ນກັ ກາຌຌາໍ ຑາຘາ ຖາທຓຑີ າຘາເທາົ໇ ໂຈງໃຆຑ໇ າຘາກາຄເຎຌັ ເຎຌັ ເບກະຑາຍກຌັ . ຘະຌຌັ໇ , ຋ຸກ຃ຌົ ຅ ຂຽຌໜຄັ ຘ, ຑາຘາຎາກເທາົ໇ ຂບຄ຃ຌົ ຖາ ກາຌຌາໍ ໃຆຑ໇ າຘາຖາທໃນໄ໇ ຈຈ໇ ີ ແຖະ ຊ ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ

ຖາທ ຑາຘາຎາກເທາົ໇ ເຎຌັ ຂບຄຉຌົ ເບຄຓາແຉໆ ໜຄຶ ຋ໆ ປີ ໆ ຄັ ຓໄີ ຎຈທ໇ ງຑາຘາ ແຖະ ຃ໍາເທາົ໇ ຋ໆ ເີ ຎຌັ ຂບຄຉຌົ ເບຄ. ງບ໇ ຌແຌທຌຌັ໇ ຅ໆ ຄຶ າຌໃຘຆໆ ກໃ໇ າຌຄຘຖຄັະ຃ນຓົ ທ,ໆ າ຋ຄເຄັຏຌໆ າົ ກີຉ໇ ໆ ເໍາຑຄໆ໅ບໃຆນຸກຓ໇ ງ຃ີ ໃ໇ ທນາ຃ຓ໇ ຌົ າ຅ທາໍ ແຉຓບ໇ ໆ ຌຄໄແຈຌປ໇ ໃຽຘຌໆ ເຑປໆ ບເ໇ ຊໃຄິນນຘ໇ ກັ ຄັ ກ຃າຓົ ຌເຂແາົ໇ ຖໃະ຅ໃທຌ຋ິ ີ ຊກຉບ໇ ຄ. 9

ຍຈົ ຋ີ 2 1. ຃ທາຓໝາງ ແຖະ ຃ທາຓຘາໍ ຃ຌັ ຂບ 1.1 ຃ທາຓໝາງຂບຄກາຌຒຄັ ກາຌຘໆ ຘາຌຈທ໇ ງ຃ໍາເທາົ໇ ເຎຌັ ຈທ໇ ງຖາງຖກັ ບກັ ຘບຌ, ກາຌເທາົ໇ ຘໆ ຘາຌ຋ໆ ຓີ ະຌຸຈໃຆຓ໇ າກໆ ບຌ຋ກັ ຘະ , ໂຖກຓ຃ີ ທາຓ຅ະເຖຌີ ກາ໇ ທໜາ໇ ນ ຂະນງາງກາຌຉຈິ ຉໆ ໍຘໆ ຘາຌບບກໄຎ ໂຈງກົຄຖະນທໆ າຄຍຸ ກ຃ົຌເຊິຄກ (electronics) ເຆໆ ຌັ : ໂ຋ຖະເຖກ ຈາທ຋ຽຓ; ເຆໆ ຄິ ເຎຌັ ຘໆ ຘາຌເຊຄິ ກຌັ ໃຌເທຖາບຌັ ໄທທາ. ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ

ກາຌຒຄັ ບຄກາຌຒຄັ ຌກາຌຘໆ ຘາຌ຋ໆ ຓີ ຓີ າກໆ ບຌກາຌຘໆ ຘາຌ າ ແຖະ ກາຌຒຄັ ຅ໆ ຄິ ເຎຌັ ຂະຍທຌກາຌ ະກາຌຂຽຌ ແຖະ ກາຌບໆ າຌ, ຎຈັ ຅ຍຸ ຌັ ນາງ຋າຄຈາ໇ ຌເ຋ກັ ໂຌໂຖຆ,ີ ຓະຌຸຈ ກຎາດຌໆ າຘຄໆ ກຘທາຌາ໇ ຄຏຂໆ ທາຌາຄຘ,ໆ ຅າກກາຌຘໆ ຘາຌ ເ ບ ເ ຖັກໂ ຉ ຕ ຌ ິກ ກ, ໂ຋ຖະຘຍັ , ທ຋ິ ະງຸ, ໂ຋ຖະ຋ຈັ ນ ຌຂາ໇ ຓ຋ະທຍີ ນ ຃ຌົ ຖະຒາກໂຖກໄຈ໇ 10

1.2 ຃ທາຓຘາໍ ຃ຌັ ຂບຄກາຌຒຄັ ກາຌຒຄັ ຓຍີ ຈົ ຍາຈຘໍາ຃ຌັ ນ ຒນັຄເຓຑີ຃າະທຘາະຓຌຘຌັ໇ ໍານ຃຅ັຌໆ ຄິ ງເຎໆ ິຄຌັໃໂຌຘກຈາຎຌະ ຘາຓາຈ຅ໍາແຌກຘຽຄຉໆ າຄ໅ຌຌັ໇ ໄ ແຓໆ ຌກາຌ຃ຌົ໇ ຃ທາ໇ ນາ຃ທາຓໝ ທຌັ ເຑາະຓຌັ ຅ະຆໆ ທງໃນດ໇ ໆ າຄບ ຑແຓາຘໆ ຌາ຋຋ໆກັ ຓີ ຘ຃ີ ະທໜາໆຓຄຶ ໃຘຌໍາ຅຃າໍຌັ ຌເທຑຌາະ4ກ຋າ ຂບຄຓະຌຸຈ ກາຌຒຄັ ເຎັຌຑານະ ຉທົ , ຘະຘຓົ ເຎຌັ ຃ທາຓປຘ໇ ຍຉໆ ໍຓ ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ

ນາງ ກາຌຒຄັ ແຓໆ ຌ ຘໆ ຄິ ຋ໆໄີ ຈງ໇ ຌິ ກຍັ ຌະປຘັຍາຈປ຋ຘ໇ ໆ ເີ ຽປຄາົ ຉຎໆ າາຘຄ໅ະ຋຅ໆ າີຈກັຄຍຂໆໄໍ ຶຌ໇ຈ,໇ ກາຌ ແຖະ ໄຈ໇ ນ ບາຈ຅ະເທາົ໇ ໄຈທ໇ ໆ າກາຌຒັຄ ໝາງ຅າກຘຽຄຉໆ າຄ໅ໃຌຆທີ ຈິ ຎະ຅ໍາ ບໆ ຌຎະຘຍົ ຏຌົ ຘໍາເຖຈັ , ກາຌຒຄັ ກໍ ຋າຌກັ ຒຘຄັ ະແ.ຓກໆ ຌາຑຌຈຶຒຉຄັ ກິ ແໍາຓໃໆ ຌຌ຋ກາກັ ຌຘຘະໆ ຘ຋າາຌຄ ະຌະໃຌກາຌປຽຌປຘ໇ ໆ ຄິ ຉໆ າຄ໅ບບ໇ ຓ ຓາຉຄັ໇ ແຉໆ ຘະໄໝຍປາຌ. 11

2. ຃ຸຌຎະໂນງຈ ແຖະ ຓາຖະງາຈຂ 2.1 ຃ຸຌຎະໂນງຈຂບຄກາຌຒຄັ ກາຌຒຄັ ແຓໆ ຌຑຈຶ ຉກິ າໍ ກາຌ + ຉຌົ ເບຄ + ຘຄັ ຃ຓົ ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ

ຂບຄກາຌຒຄັ ຌປຍັ ຘາຌ຋ໆ ຓີ ຎີ ະໂນງຈຉໆ ໍ: 12

ກ. ຎະໂນງຈຉໆ ຉໍ ຌົ ເບຄ - ກາຌຒຄັ ຋ໆ ຈີ ີ ແຓໆ ຌຑຈຶ ຉກິ າໍ ຂບຄຏຓ໇ ຓີ າຖ ທຄົ ຘຌົ ຋ະຌາ ນ ກາຌເທາົ໇ ຉາຓຘະຊາຌ - ກາຌຒຄັ ຋ໆ ຈີ ີ ເປຈັ ໃນເ໇ ປາົ ປເ໇ ຖໆ ບຄຖາທຉໆ າ ເຖໆ ບຄ຋ໆ ຒີ ຄັ ແຖະ ຅ຈຸ ໝາງຂບຄຏເ໇ ທາົ໇ . - ກຈາາ໇ຌຌຒບຄໆັ ຌ຋໅ໆ ຈີ .ີ ຆໆ ທງຑຈັ ຋ະຌາຘະຓຈັ ຊະ - ກຑາຈັຌ຋ຒະຄັ ຋ຌໆ ຈາີ ຑີ ເຌ໇ຎຊຌັ າຑຌຌ໇ ຃ຊທາາຌຓເຓປຘຈັີ ໃະນຉເຎິ໇ ກຌັ ຈີ ງຘ ຉໆ າຄ໅຅າກກາຌຒຄັ ແຉໆ ຖະ຃ຄັ໇ . - ກາຌຒຄັ ຋ໆ ຈີ ີ ເປຈັ ໃນເ໇ ປາົ ໄຈ຃໇ ທາຓປຈ໇ າ໇ ຌ ໃຌກາຌໃຆຊ໇ ບ໇ ງ຃ໍາຑາຘາໄຈດ໇ ໆ າຄຊກຉ ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ

ຌຖ຋ະໆ ງີ ແາຖຈະໃໂຌບກກາຌາຈ຃ຉຍົ ໆ າ຃ຄ໅າ໇ ຘ. ະຓາ຃ຓົ , ໃຌ າຄ໅ ຘາຓາຈເຂາົ໇ ໃ຅຃ທາຓຘໍາ຃ຌັ ຂບຄ . ະຑາຍກາຌໃຆ຋໇ ກັ ຘະຑາຘາ ແຖະ ຘະຓຈັ ຊະຑາຍ຋າຄ຃ທາຓ຃ຈິ ຏຒ໇ ຄັ ໄຈ໇ ງາ຅າກກາຌປທຍປທຓຂໍຓ໇ ຌ ແຖະ ຂໍ຃໇ ຈິ ຌ຃ໍາຘຍັ ແຖະ ເຑໆ ຓີ ຑຌ຃ທາຓຘາຓາຈ ຉບ໇ ຄເໝາະຘຓົ 13

ຂ. ຎະໂນງຈຉໆ ຘໍ ຄັ ຃ຓົ ກາຌຒຄັ ຋ໆ ຈີ ີ ແຓໆ ຌຂະຍທຌ ຉໆ ໍຘຄັ ຃ຓົ ແຖະ ຉໆ ໍຎະເ຋ຈຆາຈ ຃ຈິ ຉໆ າຄ໅ໄຎໃຆໂ໇ ຈງຏຒ໇ ຄັ ເບຄໄຈ ຘຄັ ຃ຓົ ໄຈຎ໇ ະໂນງຈ຋າຄບບ໇ ຓ ເຆ ປກັ ຘາຘຸຂະຑາຍຘໆ ທຌຍຸກ຃ຌົ , ຉໆ າຄ໅ໃຌກາຌປກັ ຘາຘຸຂະຑາຍ, ກ ຒັຄງໆ ບ ຓຓີຘຸ ຂ ະ ຑາ ຍ ແ ຂ ຄແ ປ ຎະຘຈິ ຋ຑິ າຍ, ຎະເ຋ຈຆາຈໄຈປ໇ ຆຍັ ຑະງາກບຌຍຸກ຃ຌົ ຂບຄຆາຈ ໄຈດ໇ ໆ າຄເຂຓັ໇ ແຂຄ. ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ

ຌກາຌຘໆ ຘາຌ຋ໆ ກີ ໆ ໃໍ ນເ໇ ກຈີ ຎະໂນງຈ ໃຌຈາ໇ ຌຏຒ໇ ຄັ ຌໍາ຃ທາຓປ໇ ແຖະ ຂໍ໇ ຈປ໇ ຍັ ຏຌົ ຈ຅ີ າກກາຌຎະຉຍິ ຈັ ແຖະ ຆໆ ຌັ : ກາຌຒຄັ ບະຑຎິ າງເຖໆ ບຄ ກາຌ ຏຒ໇ ຄັ ຅ະໄຈປ໇ ຍັ ຃ທາຓປແ໇ ຌທ຃ຈິ ກາຌຒຄັ ຊາ໇ ຏຒ໇ ຄັ ຌໍາໄຎຎະຉຍິ ຈັ , ຏ໇ ປ ຄຘ າ ຓາ ຈ ຎ ະ ຉິຍັຈ ຄາ ຌ ດໆ າ ຄ ຓີ ປຍັ ຎະໂນງຈ຋າຄບບ໇ ຓໃຌກາຌຘາ໇ ຄ ຈ, ຘາຓາຈຑຈັ ຋ະຌາຎະເ຋ຈຆາຈ 14

2.2 ຓາຖະງາຈໃຌກາຌຒຄັ - ຒຄັ ຈທ໇ ງ຃ທາຓຘຌົ ໃ຅, ຏຒ໇ ຄັ ຅ະຉບ໇ ຄ - ຏຒ໇ ຄັ ຃ທຌປ຅໇ ກັ ກາຖະເ຋ຘະບຌັ ເໝ ຉໆ າຄ໅ແຖທ໇ ດາກຘະແຈຄ຃ທາຓ຃ຈິ ເ ຘາກໆ ບຌ. - ຍໆ ໍຖຍົ ກທຌຘໍາຓະ຋຃ິ ຌົ ບໆ ຌ - ຍໆ ໍ຃ທຌຎະໃນແ໇ ຊທໜາ໇ ນທໆ າຄ, ຃ທຌ ເຊຄິ ຘຸຈ຋າ໇ ງ, ຍໆ ໍ຃ທຌເບາົ ບານາຌ, ເ - ໃນກ໇ ຽຈແກໆ ຏເ໇ ທາົ໇ ຉາຓໂບກາຈ຋ໆ ເີ ໝ ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ

ຄບຈົ ຋ຌົ ແຖະ ເບາົ ໃ຅ໃຘໆ ໝາະຘຓົ , ຊາ໇ ຓ຃ີ ທາຓຂບ໇ ຄໃ຅ຍຌັ ນາ ເນຌັ ເຑໆ ຓີ ຉໆ ຓກ຃ໍ ທຌໃນ຅໇ ຍົ ກາຌເທາົ໇ ຌຌໆ ຄັ ໃນເ໇ ຉຓັ ຉາຓຖໍາຈຍັ ແຉໆ ແຊທໜາ໇ ເ຃ໆ ບຄຈໆ ຓໄຎປຍັ ຎະ຋າຌໃຌເທຖາຒຄັ . ໝາະຘຓົ 15

3. ກາຌຑຈັ ຋ະຌາຘະຓ ຘະຓຈັ ຊະຑາຍກາຌຒຄັ ແຓໆ ຌ຃ ເຆໆ ຄິ ຘາຓາຈເຂາົ໇ ໃ຅຃ທາຓໝາງຂບຄຘ ຒຄັ ດໆ າຄຓຎີ ະຘຈິ ຋ຏິ ຌົ , ໂຈງຓທີ ຋ິ ກີ າຌ ກ. ຑຈຶ ຉກິ າໍ ກາຌຒຄັ ຂບຄຌກັ ປຽຌ ຂ. ກາຌຒຄັ ໂຈງໃຆຑ໇ ຅ິ າຖະຌາງາຌ ຃. ກາຌຒຄັ ຘາຌຎະເຑຈຉໆ າຄ໅ ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ

ຓຈັ ຊະຑາຍໃຌກາຌຒຄັ ຃ທາຓຘາຓາຈໃຌກາຌຒຄັ ຂບຄຏຒ໇ ຄັ , ຘາຌຉາຓ຋ໆ ຏີ ເ໇ ທາົ໇ ຉບ໇ ຄກາຌ ນ ເບຌີ໇ ທໆ າ ຌຑຈັ ຋ະຌາຈໆ ຄັ ຌ:ີ໇ 16

4. ຎະເຑຈຂບຄກາຌຒຄັ ຎະເຑຈຂບຄກາຌຒຄັ ຖທຓຓີ 4 ຎ - ກາຌຒຄັ ໂຈງຏຒ໇ ຄັ ຓຘີ ໆ ທຌປໆ ທຓໂຈງກຄົ - ກາຌຒຄັ ໂຈງຏຒ໇ ຄັ ຍໆ ໍຓຘີ ໆ ທຌປໆ ທຓໂຈງກ - ກາຌຒຄັ ຅າກ ຘໆ ເບເຖກັ ໂຉຕຌກິ (Ele - ກາຌຒຄັ ເຑໆ ບ຅ຍັ ໃ຅຃ທາຓ. ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ

ຎະເຑຈ຃: ຄໃຌຂະຍທຌກາຌຘໆ ຘາຌ. ກຄົ ໃຌຂະຍທຌກາຌຘໆ ຘາຌ. ectronics) 17

4.1 ກາຌຒຄັ ໂຈງຏຒ໇ ຄັ ຓຘີ ໆ ທຌປໆ ທຓໂຈງກຄົ ໃ ກາຌຒຄັ ໃຌກາຌຘໆ ຘາຌຖະນທໆ າຄຍຸກ຃ຌົ , ກາ ກ. ກາກຌຒາຌຄັ ຘໃໆຌຘກາຌາຌຖຘະໆ ຘນາທຌໆ າຖຄຍະຸນກ຃ທໆ ຌາົ ຄຍແຸກຓ຃ໆ ຌ ຍໆ ໍເກຌີ 2 ຃ຌົ , ແຉໆ ຖະ຃ຌົ ຅ະເປຈັ ໜາ໇ ຋ໆ ປີ ຍັ ທ຋ິ ດີ ໆ າຄຓກີ າຌ຃ຌົ໇ ຃ທາ໇ ຑ຅ິ າຖະຌາ, ຏຒ໇ ຄັ ຅ະ ຋ໆ ຏີ ເ໇ ທາົ໇ ຉບ໇ ຄກາຌຘໆ ຘາຌຓາງຄັ ຉຌົ , ຏຒ໇ ຄັ ຉບ ຊາຌເຎຌັ ໜາ໇ ເຆໆ ບຊຑຽຄໃຈ, ຉບຌໃຈເຎຌັ ຂ ເນຈຘຓົ ຏຌົ ຑຽຄໃຈ, ຏຒ໇ ຄັ ບາຈ຅ະຎະເຓຌີ ຃ ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ

ໃຌຂະຍທຌກາຌຘໆ ຘາຌ ຎະກບຍຓ:ີ າຌຒຄັ ຘໆ ຘາຌຑາງໃຌກໆ ຸຓ ຃ຌຌົ ກຈິ ຅ະກາໍ ຋ໆ ຍີ ຸກ຃ຌົ ຘໆ ຘາຌຉໆ ໍກຌັ ຓ຅ີ າໍ ຌທຌ ຍຘາຌ, ຘໆ ຄົ ຘາຌເຆໆ ຄິ ກຌັ ແຖະ ກຌັ ໂຈງໃຆ໇ ະຉບ໇ ຄໃຆ຃໇ ທຓ຃ຈິ ຉ຃ີ ທາຓໝາງຘໍາ຃ຌັ ຘໆ ຄິ ບ໇ ຄທເິ ຃າະທໆ າ ຉບຌໃຈເຎຌັ ຃ທາຓ຅ຄິ ຓນີ ກັ ຂໍ຃໇ ຈິ ເນຌັ ຑຽຄໃຈ? ແຖະ ຂໍ຃໇ ຈິ ເນຌັ ຌຌັ໇ ຘຓົ ຃ໆ າທໆ າຓຎີ ະໂນງຈໜບ໇ ງນາງ. 18

ຂ. ກາຌຒຄັ ຘໆ ຘາຌຑາງໃຌກໆ ຸຓ ກາຌຘໆ ຘາຌຑາງໃຌກໆ ຸຓ ແຓໆ ຌ ຉຄັ໇ ແຉໆ 3 ຃ຌົ ຂຌຶ໇ ໄຎດໆ ກຍັ ໂບກາຈ, ຘະ ຋ໆ ເີ ປຈັ ໃນກ໇ າຌຘໆ ຘາຌຖະນທໆ າຄຍຸກ຃ຌົ ຑາງໃຌກໆ ຸຓ, ກາຌຎະຆຸຓຎກຶ ຘານາຖ ກຌັ ເຆໆ ຄິ ໄຈຑ໇ ຍົ ເນຌັ ຋ໆ ທົ ໄຎໃຌໂປຄປຽຌ ແຖະ ບຄົ ກາຌຉໆ າຄ໅. ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ

ຌກາຌຘໆ ຘາຌ຋ໆ ຓີ ຍີ ຸກ຃ຌົ ເຂາົ໇ ປໆ ທຓ ະຊາຌ຋ໆ ເີ ບບ໇ ບໍາຌທງ຃ທາຓຘະຈທກ ຌຑາງໃຌກໆ ຸຓຈໍາເຌຌີ ໄຎໄຈກ໇ າຌຘໆ ຘາຌ ເຑໆ ບແກຍ໇ ຌັ ນາ ແຖະ ທາຄແຏຌປໆ ທຓ ຌ, ທ຋ິ ະງາໄຖ຃, ຓະນາທ຋ິ ະງາໄຖ 19

4.2 ຒຄັ ໂຈງຏຒ໇ ຄັ ຍໆ ຓໍ ຘີ ໆ ທຌປໆ ທຓໂຈງກຄົ ກາຌຘໆ ຘາຌແຍຍຌີ໇ ໄຈແ໇ ກໆ ກາ ບະຑຎິ າງໃຌ຋ໆ ຘີ າ຋າຖະຌະ, ກາຌຘ ນກາາຌຘຆຽຄແີ໇ ,຅ກຄຉາໆ ຌໍ຋ໆ ກຎີ ໆ າະທຆ຃ຸຓໍາຎແາຖໄະຘ,ກກາຌາເຌທກ 4.3 ຒຄັ ຅າກຘໆ ເບເຖກັ ໂຉຕຌກິ (Elect ຍັຌ຋ຒຶກຄັ ຘ຅ຽາກຄ ຘແໆ ເຖບເະຖກັຑໂາຉຍຕຘໆຌເກນິ ໆໄົາຈຌແ໇ ີແ໇ ກ ຘະເຑາະທ຋ິ ະງຸ ຌຍັ ທໆ າເຎຌັ ຘໆ ແຏໆ ນາ ເຖບກຒຄັ ຅າກຖາງກາຌຉໆ າຄ໅ໄຈຉ໇ າ ໃຌຖກັ ຘະຌະນາງປຍແຍຍກໆ ໍຉາຓແ ຊາຌະຈ,ີ ຓເີ ຄຌິ ຆເ໇ ຃ໆ ບຄໃຆຖ໇ າ຃າແຑ ບກີ ເຎຌັ ຅າໍ ຌທຌນທຄນາງ. ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ

ຄໃຌຂະຍທຌກາຌຘໆ ຘາຌ າຌເທາົ໇ ໃຌຆຸ ຓຆຌົ ຉໆ າຄ໅ ເຆໆ ຌັ : ກາຌ ຘະແຈຄຎະຊະກະຊາ, ກາຌໂ຃ຘະຌາ ທກາົ໇ໆ ໃາທຌຉໂບບ໇ ກຌາປຈຍັ ຉ,ໆ າຄກ໅າຉຌໆ ໍ຋ຍໆ ຎີ ຌັ ະງຆາຸຓງຘ. ະນຸຍ, tronics) ກໆ ທ຋ິ ະງຸ, ໂ຋ຖະ຋ຈັ , ປຍເຄາົ , ເ຋ຍ ແຏໆ ນາງດໆ ໃຌ຋ໆ ົທຎະເ຋ຈເປົາໂຈງ າງ, ຓ຃ີ ທາຓຘະຈທກ ຏຒ໇ ຄັ ຘາຓາຈ ແຓຉໃໆ ກ຅ໆ ໍງຓຄັ ກັ຅າໍ ເກຊຈັ ຄິ ດແໆ ໃຓຌໆ ຌກ຅ໆ ຸຓະຂຑບຈັ ຄ຋ຏະຒ໇ ຌຄັ າ຋ໄໆ ຓີຎີ ຑຄ ແຖະ ງຄັ ຉບ໇ ຄເຘງ຃ໆ າໃຆ຅໇ ໆ າງບໆ ຌ໅ 20

4.4 ກາຌຒຄັ ເຑໆ ບ຅ຍັ ໃ຅຃ທາຓ ຃ທາຓກຘາໍາຌ຃ຒຌັ ຄັ ຖເຑະໆ ບບ຅ຽຈຍັ ໃຉ຅ໆ າ຃ຄ໅ທ຋າຓໆ ຒີ ຖຄັ ະຓ ຘະຓາ຋,ິ ຉຄັ໇ ໃ຅ຒຄັ ປໆ ທຓ຋ຄັ ຅ຈົ ຍຌັ ກາຌ຅ຍັ ໃ຅຃ທາຓ. ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ

ະຓບາກຽຈາຌຌຒຌັ໇ ຄັ ຎເຎະຌັ ເຑກຈາຌຌຒີ໇ ຏຄັ ຒເ໇ ຆຄັໆ ຄິ຅ຏະຒ໇ ຉຄັ ບ໇຅ຄຍັ ຓໃີ຅ ຌ຋ກຶ ເຑໆ ບຆໆ ທງ຃ທາຓ຅າໍ ກາຌຒຄັ ເຑໆ ບ 21

ທຽກ ໃນຌ໇ ກັ ປຽຌຒຄັ ຂໆ າທ຅າກທ ຘຑຓິ , ຖາງກາຌໃຈໜໆ ຄຶ ແຖທ໇ ຂ ຉຌົ ເບຄຈາ໇ ຌໃຈແຈໆ ?. ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ

ກຍາ໇ ຌ ທ຋ິ ະງຸກະ຅າງຘຽຄແນໆ ຄຆາຈ, ໜຄັ ຂຽຌຖາງຄາຌທໆ າໄຈຓ໇ ຎີ ະໂນງຈ ຉໆ ໍ 22

ຍຈົ ຋ີ 3 1. ຃ທາຓໝາງ ແຖະ ຃ທາຓຘາໍ ຃ຌັ ຂບ 1.1 ຃ທາຓໝາງຂບຄກາຌເທາົ໇  ກາຌເທາົ໇ ແຓໆ ຌນງຄັ ? ແຖະ ຓ຃ີ ທາຓ ກາຌເທາົ໇ ແຓໆ ຌທ຋ິ ກີ າຌຘໆ ຘາ ກາຌໃຆຘ໇ ຽຄເທາົ໇ ຘະແຈຄ຃ທາຓປຘ໇ ກຶ ຌ ກຌັ ກຉໍ ບ໇ ຄຓກີ າຌຘະແຈຄກຖິ ງິ າ຋ໆ າ຋າ ໃນຓ໇ ຃ີ ທາຓເຂາົ໇ ໃ຅ຄໆາງ, ກຖິ ງິ າ຋ໆ າ຋າ ຃ຌັ ນາງ ເຑາະຓຌັ ຍໆ ຄົ ຍບກເຊຄິ ບາຖຓົ ຖະຈຍັ ຃ທາຓປ໇ ແຖະ ຃ຸຌຌະ຋ໍາຉໆ າຄ໅ ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ

ກາຌເທາົ໇ ບຄກາຌເທາົ໇ ຓຘໍາ຃ຌັ ຃ແຌທໃຈ? າຌ຋ໆ ຅ີ າໍ ເຎຌັ ໃຆຉ໇ ະນບຈເທຖາ, ຈທ໇ ງ ຌກຶ ຃ຈິ ໃນ຃໇ ຌົ ບໆ ຌປຍັ ປຑ໇ ບ໇ ຓຈຽທ າຄຎະກບຍໃຌເທຖາເທາົ໇ ເຑໆ ບຆໆ ທງ າຄ຋ໆ ຘີ ະແຈຄໃຌເທຖາເທາົ໇ ຓ຃ີ ທາຓຘໍາ ຓ - ຃ທາຓປຘ໇ ກຶ ຌກຶ ຃ຈິ ຌໄິ ຘໃ຅຃ໍ, ໅ຂບຄຏເ໇ ທາົ໇ . 23

 ຃ທາຓຘໍາ຃ຌັ ຂບຄກາຌເທາົ໇ ກາຌເທາົ໇ ຓ຃ີ ທາຓຘໍາ຃ຌັ ເຑາະ຅ະຉບ໇ ຄຌາໍ ຘະເຑາະ຋ໆ ໃີ ຆໃ໇ ຌຆທີ ຈິ ຎະ຅າໍ ທຌັ , ງຄັ ຌາໍ ໄຎໃຆຉ໇ ເຆໆ ຌັ : ຑ຋ິ ກີ ບຌ, ຌກັ ຘະແຈຄ, ໂ຃ຘກົ , ຌກັ ປບ໇ ຄ ບາ຅າຌ, ແຑຈ ເຎຌັ ຉຌົ໇ . ໃຌຂະຌະຈຽທກຌັ ຏເ໇ ທ ປາ໇ ງແກໆ ຉຌົ ເບຄໄຈເ໇ ຆໆ ຌັ ກຌັ . ຅າກ຃ທາຓຘາໍ ຃ຌັ ຂບຄກາຌເທາົ໇ ຘາຓາຈຘ + ຃ທາຓຘາໍ ຃ຌັ ຉໆ ຉໍ ຌົ ເບຄ + ຃ທາຓຘາໍ ຃ຌັ ຉໆ ຘໍ ໆ ທຌຖທຓ ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ

າໄຎໃຆໃ໇ ຌກາຌຉຈິ ຉໆ ໍເທາົ໇ ຖຓົ ກຍັ ຃ຌົ ບໆ ຌຘະເໝີ ຍໆ ໍ ຉຈິ ຉໆ ຋ໍ າຄ຋ຸຖະກຈິ ນ ກາຌຎະກບຍກາຌຄາຌ , ຌກັ ຂໆ າທ, ຌກັ ກາຌເຓບຄ, ຌກັ ຍຖໍ ນິ າຌ, ຃ ທາົ໇ ໅ ຈກີ ຅ໍ ະຓຏີ ຌົ ຈແີ ກໆ ຏເ໇ ທາົ໇ , ຏເ໇ ທາົ໇ ຍໆ ໍຈກີ ຓໍ ຏີ ຌົ ຘະນຸຍໄຈຈ໇ ໆ ຄັ ຌ:ີ໇ 24

2. ຅ຈຸ ຎະຘຄົ ແຖະ ຓາຖະງາຈຂບຄກາຌເທາົ໇ 2.1 ຅ຈຸ ຎະຘຄົ ໃຌກາຌເທາົ໇ - ໃໃຆຆກກ໇໇ າາຌຌເເທທາາົົ໇໇ ເເຑຑໆ ບໆ ບຊຆໆ າບງກ຋ນບາຈ຃຃ທທາຓາຓປປ,໇ ຘ໇ ຃ກຶ ທຌາຓກຶ ເ຃ - ຂ- ບໃຆຄ຃ກ໇ ໍາາຊຌາເຓທາົ໇ ນເຑໆ ບກ຅າຌຄໃຂ຅຃ໍ ເາໍ ປບຈັະໃ຋ນຍິ ຏ໇ າງບ໇ ໆ ໃຌຌເນຍຌັຌັ ນຈເາີ ຂບຄຉຌົ . - ໃຆກ໇ າຌເທາົ໇ ເຑໆ ບຘາ໇ ຄຓະຌຈຸ ຘໍາຑຌັ ຋ໆ ຈີ ຉີ ໆ ໍກຌັ - ໃຆກ໇ າຌເທາົ໇ ເຑໆ ບຍບກເຖໆ າົ ໃນຂ໇ ຓໍ໇ ຌ ເຎຌັ ກ ປຍັ ປ.໇ ເ-ກໃຈີ ຆຓກ໇ ຎີ າຌັຌງເທາາ຃ົ໇ ທເຑາໆ ບຓໃປນ໇ ແ຃໇ ຖທະາຓຌປາໍ ໄ,໇ ຎ຃ຎທະາຉຓຍິ ເຂຈັ າົໄ໇ ໃຈ ຍ຋- ຌັາໃງເຆ຋ຎກ໇ ຄີາາໄຉຌຘໆ າເຄ຋ທ໅ໆ ຍີາົ໇ຈໆ ເໍ ເທຎ໇ຑໆງຌັ ບ.຋຃ກາທຄາາກຌຓາເເຌທຑາ,ົ໇ ຈີຎໃເຸກຌຑໂຖຌີ ບະກເຈຎາຓົ ຌັຈກຉໃໆ າານຄຌເ໅໇ ຖະຈຓົ ກາຌບບກແປຄຄາຌ, ກາຌປກັ ຘາຘະຑາ - ໃຆກ໇ າຌເທາົ໇ ຈຄຶ ຈຈ຅ຈິ ໃ຅ໃນຏ໇ ບ໇ ໆ ຌ຃ບ໇ ງຉາຓ ໂ຃ຘະຌາຉໆ າຄ໅. ຎ຋ ນາ໇ ແຘຄແກທ໇ ຑຌັ ຖະຑາ