LOGISTYKA 51 Złożoność zarządzania łańcuchem dostaw w różnych branżach bardzo rośnie w ostatnich latach. Managerowie zarządzający tymi łańcuchami stoją przed wieloma wyzwaniami. Co się dzieje w głowach managerów? Jakie trendy, które w najbliższych kilku latach poważnie wpłyną na łańcuchy dostaw, muszą wziąć pod uwagę? Jakie wydarzenia wpłyną na zmiany w łańcuchach dostaw jeszcze bardziej podkreślając ich złożoność? Jak można ograniczać ryzyko negatywnego wpływu nieprzewidzianych wydarzeń i jak można wykorzystać pozytywny wpływ trendów na kształtowanie łańcucha dostaw w niedalekiej przyszłości?
LOGISTYKA 52 | Transport manager ieustająca walka o dostępność towaru cza elastyczność, np. przy zmianie partnera, który wymusza wiele zmian i konieczność nie spełnia oczekiwań jakościowych. Czy warto Nstosowania innowacyjnych rozwiązań posiadać wszystko w swoich rękach? w obszarze zarządzania łańcuchami dostaw. Po- W ostatnich latach mamy do czynienia z wieloma łączenia firm skutkują duplikowaniem sieci dys- czynnikami wpływającymi na wzrost złożoności trybucji i wymaga to ponownego modelowania łańcuchów dostaw w Europie. Osobiście wyróż- sieci pod kątem efektywności. Łańcuchy dostaw niam cztery główne grupy: czynniki polityczne budowane są na dzisiejsze warunki rynkowe, ale (imigranci w Calais, wojna na Ukrainie, Brexit czy są przystosowane do warunków, które zapew- w Wielkiej Brytanii); zmieniające się potrzeby ne pojawią się w niedalekiej przyszłości? Rozwój klientów, którzy chcą dostawy wszystkiego, o każ- e-commerce powoduje, że klienci składają za- dej porze i wszędzie; innowacje oraz wzrost za- mówienia 24/7 i oczekują realizacji na następny interesowania rzetelnością i odpowiedzialnością dzień. Przyszłość to realizacja zamówień nie tyl- w łańcuchach dostaw. ko w tym samym dniu, ale i w tej samej godzinie. Istnieje silny pęd do skracania łańcuchów do- staw, aby sprostać tym wymaganiom. Z drugiej System koni rozstawnych strony pojawiają się niespodziewane problemy Zawirowania polityczne wpływają na wzrost zło- – imigranci atakujący żoności łańcuchów dostaw, m.in. poprzez utrud- Łańcuchy dostaw budowane są na dzisiejsze samochody w Cala- nienia w transporcie. Istnieją jednak sposoby, aby warunki rynkowe, ale czy są przystosowane is, działania wojenne, ograniczać negatywny wpływ na transport nie- do warunków, które zapewne pojawią się które wpływają na ich przewidzianych wydarzeń, nie tylko politycznych. wydłużanie. Jak to po- W pewnym sensie antidotum na problemy w dzi- w niedalekiej przyszłości? godzić? siejszym transporcie mogą stanowić pojazdy au- tonomiczne, o których wcześniej już była mowa. W ramach zakończonych testów ciężarówki, Wszystko, o każdej porze i wszędzie które jechały w kolumnie, zachowywały między Czy logistyka przyszłości to autonomiczne pojaz- sobą znacznie mniejszy dystans niż w przypad- dy, drony i brak magazynów? Czy słowo „proro- ku pojazdów sterowanych przez ludzi i utrzy- cze” wejdzie na stałe do słownika logistycznego? mywały stałe tempo jazdy. Dzięki poruszaniu się SUPPLY CHAINS , Prorocza realizacja zamówień, prorocze zarzą- w ten sposób zużycie paliwa może być mniejsze WHERE ARE Y OU GOING ? dzanie dostawami w związku z coraz większymi o 15 proc. w stosunku do normalnego prowa- wymaganiami klientów – konieczne będzie prze- dzenia. Szacuje się, że autonomiczne samochody The complexity of supply widywanie i szukanie odpowiednich rozwiązań ciężarowe pojawią się na drogach w ciągu 4 do 6 chain management in dif- ferent sectors has grown w logistyce. Klient coraz częściej chce szybciej, niż lat. Autonomiczne ciężarówki na pewno nie wy- rapidly in the recent years. pomyśli. Jako managerowie zarządzający łańcu- eliminują grupy zawodowej kierowców, ale będą Supply chain managers face chami dostaw coraz częściej jesteśmy zmuszani, alternatywą na ich brak. multiple challenges. What happens in their minds? aby na nowo określić miejsca odpowiedzialności Kolejnym, ciekawym dla wielu, dosyć odważnym Which trends, that will i marżowości w cyfrowym świecie. rozwiązaniem (w ramach przeciwdziałania nega- soon seriously affect sup- Bezpieczeństwo, bezpieczeństwo, jeszcze raz tywnym skutkom nieprzewidzianych wydarzeń) ply chains, do they have to bezpieczeństwo – managerowie zarządzają- może być system tzw. „koni rozstawnych” i skupie- consider first? What events will boost changes in sup- cy łańcuchami dostaw chcą mieć pełen dostęp nie się na lokalnych przewoźnikach. Każdy prze- ply chains, increasing their do cyfrowej informacji związanej ze wszystkimi woźnik zna doskonale swój region i świetnie się complexity? How can one dokumentami oraz oczekują większej transpa- po nim porusza. Jest świadom zagrożeń, których limit the negative impacts of unexpected changes, and rentności. Obecnie dokumenty są z reguły w rę- może uniknąć (np. niespodziewane ataki imi- use the positive trends to kach partnerów/operatorów logistycznych, któ- grantów). Kierowca, który w danym regionie jest properly model one’s supply rzy udostępniają je na życzenie. Brak swobodnego stosunkowo rzadko, nie posiada odpowiedniej chain in the nearest future? dostępu do cyfrowej wersji dokumentów ograni- wiedzy i doświadczenia. Na czym polega system
LOGISTYKA 54 | Transport manager „koni rozstawnych”? sposobie na ograniczenie ryzyka w transporcie Klient operatora logistycznego coraz Jeden kierowca np. jeź- międzynarodowym. częściej chce szybciej, niż pomyśli. dzi tylko i wyłącznie Charakterystyką łańcuchów dostaw w dzisiej- na trasie z Warszawy szych czasach jest to, że dedykowane są dla po- do Poznania. W Poznaniu następuje przepię- szczególnych branż. Widoczna już jest tendencja cie naczepy i drugi kierowca jedzie z Poznania do współpracy poszczególnych branż i współ- np. do Berlina. Upraszczając trochę zagadnienie, dzielenia swoich łańcuchów dostaw. W związku możemy przyjąć, że podstawowy moduł jazdy z rosnącą presją czasu i kosztów ten trend będzie to 4,5 godziny do przerwy. Wystarczy tak zor- się pogłębiał. Dodatkowo pojawiają się nowe ganizować przepięcia, aby kierowca jechał mak- możliwości wykorzystania rozwiązań wcześniej symalnie 4,5 godziny. Kierowca, który pozosta- niewykorzystywanych, a dających realne szanse wił naczepę w Poznaniu zabiera kolejną i wraca na obniżenie kosztów w łańcuchu dostaw, np. ko- do Warszawy. Reasumując: czas przejazdu w dwie munikacja miejska. We Francji metro wykorzy- strony to umowne 9 godzin. Dodatkowym atu- stywane jest do transportu towarów, dlatego aż się tem systemu „koni rozstawnych” jest to, że kie- prosi, aby w Polsce spróbować wykorzystać ko- rowcy nocują w swoich domach i spędzają więcej munikację miejską, np. sieć tramwajową, w wielu czasu z rodziną, co jak wiemy, jest sporadyczne dużych miastach. w przypadku transpor- Działania omni-kanałowe Zawirowania polityczne wpływają na wzrost tu międzynarodowego. Zauważalna jest zacierająca się granica pomiędzy złożoności łańcuchów dostaw, m.in. poprzez Taki system pozwala praktykami zakupowymi offline i online. Klienci utrudnienia w transporcie. na dokładnie wylicze- coraz częściej wymagają możliwości jednoczesne- nie kosztów oraz do- go działania w wielu kanałach, np. przy zakupie chodowości każdego w Internecie chcą dokonać zwrotu w sklepie sta- odcinka trasy. Warto dodatkowo podkreślić, że cjonarnym. Dlatego też łańcuchy dostaw powinny przy długich trasach samochody często więcej być coraz bardziej dostosowane do działań omni- stoją niż jadą. -kanałowych. Wzrost wymagań klientów w ciągu System „koni rozstawnych” wymaga dobrego pla- ostatnich lat doprowadził to do rozwoju nowych nowania oraz dobrej koordynacji całego procesu rozwiązań, ułatwiających dostawę w tym samym (wymiana kierowców, miejsca przepięć naczep dniu, jak również w tej samej godzinie (np. Ama- itp.) ale daje nieporównywalnie lepsze efekty zon Prime). Dodatkowo testowane są nowe mo- i przekłada się na wzrost zyskowności transportu dele dostaw, np. dostawy kurierskie do bagażnika w porównaniu z modelem tradycyjnym. Więk- samochodowego. W pogoni za szybkością dosta- sza zyskowność to również okazja do większych wy nie należy jednak zapominać o umożliwieniu zarobków dla samych kierowców. System ten klientowi dokonania wyboru, kiedy chce otrzy- może wydawać się niemożliwy do wdrożenia, ale mać dostawę. Nie zawsze szybko oznacza maksy- istnieją już przykłady wdrożeń, które przyniosły malne zadowolenie klienta. Umożliwienie klien- wymierne korzyści. System „koni rozstawnych” towi dokonania wyboru zdecydowanie poprawia to przykład klastra transportowego. Wnioskuję jego zadowolenie. Zapewne wielu doświadczyło więc, że znów o klastrach w transporcie zrobi się przykrych skutków otrzymania dostawy zbyt głośno, jako rozwiązaniu pozwalającym na łago- wcześnie. Sam kilkukrotnie zmuszony byłem od- dzenie skutków nieprzewidzianych zdarzeń oraz bierać przesyłkę z miejsca oddalonego od miej-
LOGISTYKA 55 sca zamieszkania, gdyż kurier nie zastał mnie natężeniu korków oraz w odległych, trudno osią- w mieszkaniu. A wystarczyło dać wybór i zamiast galnych dla transportu naziemnego lokalizacjach. dostawy w 24 godziny wybrałbym dostawę w 48 godzin. Proste rozwiązanie przynoszące korzyści dla każdej strony. Super personalizacja produktów Digitalizacja/cyfryzacja łańcuchów dostaw to kolejny bardzo widoczny trend. Eliminowanie Cyfryzacja (nie tylko) łańcuchów dostaw dokumentów papierowych w każdym ogniwie W temacie innowacji prym wiedzie robotyka łańcucha dostaw oraz ciągły dostęp do aktualnej i automatyka wspierania procesów logistycznych, informacji – jest jeszcze wiele do zrobienia w tym która nastawiona jest na eliminowanie błędów zakresie, gdyż poziom cyfryzacji łańcuchów do- oraz umożliwia określanie nowych poziomów staw jest bardzo niski. Istnieją raporty wskazują- wydajności. Obawy, że roboty wyeliminują ludzi ce poziom cyfryzacji z pracy w magazynie, są raczej przesadzone. Przy- łańcuchów dostaw Coraz częściej roboty są w stanie same kład Amazona to potwierdza. Otóż wdrożenie w Polsce na nieprze- podjąć decyzję na podstawie dostarczanych 270 robotów w jednym z magazynów spowodo- kraczający 10 proc. wało jednoczesne zatrudnienie ponad 100 osób Zauważamy również danych. odpowiedzialnych za serwis, utrzymanie i pra- mocny rozwój technologii druku 3D. To może widłowe zarządzanie robotami. Coraz częściej wydawać się zbyt daleko idącym rozumowaniem, roboty są w stanie same podjąć decyzję na pod- ale drukowanie 3D może mieć wpływ na trans- stawie dostarczanych danych. Nadal jednak brak port towarów w taki sam sposób, jak poczta jest jasnych wytycznych, jaką rolę będą odgrywali elektroniczna wpłynęła na zwykłe listy. Niektóre ludzie w procesie decyzyjnym maszyn, jak będą produkty nie będą już produkowane w obiek- podzielone obowiązki pomiędzy ludźmi i maszy- tach o dużej masowej produkcji i wysłane na cały nami oraz jak zostanie określona odpowiedzial- świat. Zamiast tego kształty produktów będą di- ność za ewentualne błędne decyzje. gitalizowane i przesyłane do małych fabryk dru- Przełom w technologii czujników oraz technolo- kujących w 3D, zlokalizowanych bliżej klienta. gii obrazowania zaowocował nową generacją sa- Pozwoli to na super personalizację produktów, moprowadzących się pojazdów, które są bardziej co bezpośrednio spowoduje pojawienie się no- elastyczne i niezawodne, niż kiedykolwiek wcze- wych koncepcji usług logistycznych. Nowe ge- śniej. Od autonomicznych wózków widłowych neracje identyfikatorów cyfrowych, takich jak do autonomicznych ciężarówek, samoprowa- cyfrowe znaki wodne i jednorazowe inteligentne dzące się pojazdy zmieniają logistykę i łańcuchy etykiety doprowadzą do zwiększenia przejrzysto- dostaw poprzez wyznaczanie nowych poziomów ści i identyfikowalności w łańcuchu dostaw. bezpieczeństwa, wydajności i jakości. Bezzałogo- Dla dopełnienia tematyki innowacji i ich wpływu we statki powietrzne (UAV) lub drony zmieniają na łańcuchy dostaw dzisiejsze łańcuchy dostaw, dodając nową formę należy jeszcze wspo- Kształty produktów będą digitalizowane przesyłki ekspresowej. Nie zastąpią one jednak mnieć o Internecie i przesyłane do małych fabryk drukujących tradycyjnego transportu naziemnego, będą je- Rzeczy (IoT – Inter- w 3D zlokalizowanych bliżej klienta. dynie stanowić wartość w obszarach o wysokim net of Things) i jego potencjale do wirtu-
LOGISTYKA 56 | Transport manager alnego łączenia wszyst- w globalnych łańcuchach dostaw poprzez umoż- Klient wymaga rzetelnej informacji kiego z Internetem liwienie regularnych kontroli i minimalizowania o produkcie od momentu pozyskania i przyspieszenia pro- ryzyka. Klienci domagają się potwierdzenia, że surowca aż do finalnego punktu dostawy. cesów logistycznych wszystkie procesy prowadzone są w sposób od- opartych na danych. powiedzialny, że akceptowalne są warunki pracy Szacuje się, że do roku dla ludzi za uczciwe wynagrodzenie oraz że eli- 2020 ponad 50 mld obiektów zostanie połączo- minowane są procesy mające negatywny wpływ nych z Internetem, generując potencjał oszczęd- na środowisko. Dodatkowo warto podkreślić, że ności w logistyce na poziomie 1,9 biliona dolarów. zmniejszenie zużycia zasobów oraz właściwa go- Internet Rzeczy upoważnia inteligentne obiekty spodarka odpadami w ramach łańcucha dostaw do aktywnego uczestnictwa i kierowania proce- (np. opakowania) prowadzi do obniżenia kosztów sami logistycznymi. Logistyka to jedna z głów- operacyjnych, zwiększenia ilości potencjalnych nych gałęzi, które osiągną wymierne korzyści klientów, wzrostu lojalności i pozytywnego po- z inteligentnego połączenia przepływu informacji strzegania marki. i przepływu materiałów. Wiele czynników ma wpływ na ostateczny kształt łańcuchów dostaw. Poza wyżej wymienionymi zapewne można przytoczyć jeszcze wiele przykła- „Go Local” dów. Jedno jest pewne, dzisiejsze łańcuchy dostaw W związku ze wzrostem zainteresowania rze- nie są dostosowane do warunków, jakie przygo- telnością i odpowiedzialnością w łańcuchach towuje nam przyszłość. Warto więc śledzić obec- dostaw, obserwowany jest ostatnio wzrost liczby ne trendy technologiczne, które mają wyraźny konsumentów, którzy opierają swoje decyzje za- wpływ na efektywność łańcuchów dostaw. Warto kupowe na podstawie informacji gdzie surowiec śledzić zmieniające się wymagania klientów, aby na produkt został pozyskany, gdzie wyproduko- odpowiednio dostosowywać łańcuchy dostaw. wany i czy transportowany był w sposób odpowie- Warto podejmować ryzyko i wdrażać nowator- dzialny. Coraz więcej firm deklaruje pozyskiwa- skie rozwiązania, które wpływają na wzrost ela- nie surowców do produkcji wyrobów z terenów styczności i transparentności łańcuchów dostaw. niekonfliktowych (coraz bardziej popularne są Niestety, jako managerowie zarządzający łań- deklaracje CFSI – Conflict-Free Sourcing Initia- cuchami dostaw, nie wszystko jesteśmy w stanie tive). Łańcuchy dostaw muszą być coraz bardziej przewidzieć. Ważne, aby nasze decyzje poprawia- transparentne. Klient wymaga rzetelnej informa- ły efektywność naszych łańcuchów dostaw oraz cji o produkcie od momentu pozyskania surowca niwelowały negatywne skutki nieprzewidzianych aż do finalnego punktu dostawy. wydarzeń ekonomicznych, politycznych i spo- Równy dostęp do podstawowych potrzeb i usług łecznych. logistycznych to potencjał do poprawy warun- ków życia i gospodarki w obu regionach – rozwi- niętych i rozwijających się. Inicjatywy typu „Go Local” pozwalają lokalnym firmom korzystać z najnowszych rozwiązań logistycznych, a glo- balni operatorzy logistyczni, dzięki swoim inno- wacyjnym rozwiązaniom i szerokiej sieci, mogą AUT OR wspomagać trudno dostępne i ubogie tereny, Tomasz Sączek np. dostarczając podstawowe leki lub szczepionki. Wiceprezes Streamlog, pracował jako Odpowiedzialne łańcuchy dostaw to połączenie menedżer logistyki w Carrefour Polska uczciwych praktyk handlowych i produkcyjnych i w Gorenje Polska. na każdym ich etapie. Operatorzy logistyczni po- winni zadbać o przejrzystość i identyfikowalność
LOGISTYKA 57 MAGAZYNY CZEKAJĄ NA PRACOWNIKÓW Beata Trochymiak Rynek pracy w Polsce zmienia się nieustannie i bardzo dynamicznie. Tyle można powiedzieć o nim na pewno. Jakiekolwiek prognozowanie, co wydarzy się w ciągu najbliższych kilku miesięcy czy lat, przypomina trochę wróżenie z fusów. Owszem, publikowane są regularnie raporty dużych firm rekrutacyjnych, które ankietują i zbierają wypowiedzi pracodawców, ale ich aktualność ma krótki czas, bo zależy w dużej mierze od wydarzeń w gospodarce – krajowej i globalnej. obecnie gospodarka potrzebuje rąk od kilku miesięcy. Branża rozwija się dynamicz- do pracy i wysokiej klasy specjalistów. nie, zleceń nie brakuje, szybko przybywa firm A Spadające bezrobocie sprzyja pracow- w każdym obszarze usług. Rynek transportowy nikom, a pracodawcom spędza sen z powiek. szuka sposobów na zatrzymanie kierowców i bo- Rosną koszty zatrudnienia, rosną wymagania ryka się z problemem ich braku (najnowsze sza- kandydatów, coraz bardziej rynek odczuwa brak cunki wskazują na ich deficyt w liczbie 100 tys.), kompetencji. W Europie drastycznie spada liczba firmom spedycyjnym coraz trudniej jest znaleźć ludności w wieku produkcyjnym (do roku 2020 i potem motywować spedytorów oraz handlow- zmniejszy się o 10 proc.). Politycy widząc ten stan, ców, a 11 milionów mkw. powierzchni magazyno- dostają wysokiej gorączki na myśl, jak uzupełnić wej w Polsce pilnie potrzebuje dziesiątek tysięcy te braki i jednocześnie zadowolić swoich wybor- pracowników fizycznych. ców. Nasilają się ruchy migracyjne ludności i taki Co wymusza ta nowa rzeczywistość? Przede trend będzie się utrzymywać. Firmy budują swój wszystkim większą elastyczność pracodawców networking poza rodzimymi rynkami, aby przy- w podejściu do form zatrudnienia, czasu pracy ciągnąć nowych kandydatów. (tutaj skutecznie blokuje rozwój w tym kierun- Dynamika wzrostu płac jest coraz bardziej wy- ku polskie prawo), spełnienia indywidualnych równana dla każdego pracownika bez względu oczekiwań, dążenia do równowagi między pracą na zajmowane stanowisko. Dzisiaj pracodawca a życiem prywatnym, etc. Na pocieszenie można musi szanować każdą parę rąk do pracy, a syste- powiedzieć, że taka sytuacja występuje nie tylko my motywacyjne są ukierunkowane na zwięk- w Polsce. To globalny trend. Eksperci i analitycy szenie efektywności pracy i zatrzymanie pracow- zgodnie zwracają uwagę na jedną ważną kwestię, nika w firmie jak najdłużej. Bowiem problemem jeśli chodzi o przyszłość rynku pracy. Najważniej- jest rotacja i znalezienie skutecznego sposobu szym wyzwaniem będzie ich zdaniem aktywiza- na dotarcie do odpowiednich kandydatów. Taki cja osób trwale bezrobotnych i niedopuszczenie trend będzie się nasilać. Pracodawcy będą musieli do utraty kapitału ludzkiego. jeszcze bardziej zadbać o swój wizerunek, o ko- munikację wewnętrzną i zewnętrzną (również tę w social mediach) i działania prospołeczne. AUT ORKA Pracownicy zwracają uwagę nie tylko na wyso- Beata Trochymiak kość wynagrodzenia, ale również na atmosferę Wydawca, redaktor naczelny portalu Pracujwlogistyce.pl, pomysłodawczyni w firmie, kulturę organizacji czy też działalność Forum Kobiet w Logistyce, organizuje szkolenia dla branży TSL na rzecz społeczności lokalnych. I nie ma tutaj wyjątków, dotyczy to wszystkich branż. W sektorze usług TSL obserwujemy to już
LOGISTYKA 58 | Transport manager PŁASKA STRUKTURA ZARZĄDZANIA SPOSOBEM NA GLOBALNĄ RÓŻNORODNOŚĆ ŁAŃCUCHA DOSTAW NACISK NA EFEKTYWNOŚĆ ZWIĘKSZA ZAGROŻENIA Rozmawia: Przemysław Ozga Globalny łańcuch dostaw jest, w mojej opinii, obarczony wyższym ryzykiem niż rozwiązania lokalne. Źródłem zagrożeń jest nacisk na ciągłe zwiększanie efektywności procesów pod silną presją redukcji kosztów. Ryzyka środowiskowe, zakłócenia wynikające z bankructw podwykonawców, zmiany polityczne mogą tworzyć dodatkowe zagrożenia w procesach globalnych – mówi Ben Fitts, European Regional Manager nowozelandzkiego koncernu Mainfreight, z którym rozmawia Przemysław Ozga, redaktor naczelny czasopisma Production Manager.
LOGISTYKA 59 – Jak postrzega pan europejski styl zarządzania z perspek- – Dynamiczny rozwój gospodarczy Polski oraz potencjał tywy Nowozelandczyka? Jak wyglądał proces pana adaptacji w zakresie nowoczesnego taboru i doskonale wyszkolonej w Europie? kadry stanowią siłę napędową branży. Stąd zainteresowanie – Regionem europejskim zarządzam od niedawna, ale inwestorów budowaniem własnych sieci oddziałów na te- wiem że nie ma jednolitego europejskiego stylu zarzą- renie Polski. Grupa Mainfreight, kontynuując dynamiczną dzania, bo każdy kraj ma własny styl, który zależy od jego ekspansję na rynki Europy środkowo-wschodniej, wybrała kultury i zwyczajów. Styl zarządzania w Mainfreight Polskę ze względu na znaczenie kraju w regionie oraz jego doskonale wpasował się w tą różnorodność, gdyż jest położenie geograficzne. Wzrost gospodarczy oraz rosnąca dość bezpośredni i przenosi odpowiedzialność za decy- międzynarodowa wymiana handlowa stwarzają doskonałe zje na lokalne zespoły. Nie wydajemy bowiem jednako- perspektywy rozwoju transportu i logistyki. wych dla wszystkich instrukcji z centrali. Nasze zespoły rozumieją nasz styl zarządzania i świetnie odnajdują się – Jak wygląda dynamika waszego europejskiego biznesu w tych realiach a świadomość, że darzymy naszych lu- na tle pozostałych czterech kontynentów, na których jesteście dzi tak wielkim zaufaniem, stanowi dla nich motywację obecni? Czy nie staliśmy się dla świata prawdziwym „Starym do działania. Kontynentem”? – W niektórych częściach Europy biurokracja rzeczywi- – Polska jest potentatem europejskim na rynku transporto- ście uniemożliwia bądź bardzo utrudnia i spowalnia po- wym. Jak wygląda polski rynek transportowo-spedycyjno-lo- stęp. Na rynku widoczna jest ponadto duża konkurencja. gistyczny (TSL) z perspektywy Holandii? Dlatego też, aby nasze działania przynosiły korzyści, które
LOGISTYKA 60 | Transport manager gotowania dokumentów oraz rejestracji przewozów na ich W niektórych częściach Europy biurokracja terenie. Dyskusja w tym temacie jest nadal otwarta i czeka- rzeczywiście uniemożliwia bądź bardzo utrudnia my na kolejne informacje oraz oficjalne stanowisko Komisji i spowalnia postęp. Europejskiej w tym temacie. – Pójdźmy szerzej. Jakie według pana są główne czynniki przełożą się na zysk, musimy mieć pewność, że pracujemy ryzyka dla globalnych łańcuchów dostaw? spójnie i efektywnie, aby wyróżniać się na tle konkurencji. – Ryzyko stanowi nieodłączny atrybut każdej działalności Wszystkie rynki, na których działamy, różnią się od siebie, gospodarczej, również logistycznej. Globalny łańcuch do- mają swoją unikalną specyfikę. Nasza płaska struktura za- staw jest, w mojej opinii, obarczony wyższym ryzykiem niż rządzania to doskonałe rozwiązanie na taką różnorodność. rozwiązania lokalne. Źródłem zagrożeń jest nacisk na ciągłe Zarządzanie lokalne pozwala utrzymywać koszty stałe pod zwiększanie efektywności procesów pod silną presją reduk- kontrolą oraz pole manewru i elastyczności w działaniach. cji kosztów. Ryzyka środowiskowe, zakłócenia wynikające Dzięki temu możemy przenieść część odpowiedzialności z bankructw podwykonawców czy zmiany polityczne mogą na nasze zespoły lokalne i powierzyć im istotne zadania. tworzyć dodatkowe zagrożenia w procesach globalnych. Są jednak takie kraje europejskie, w tym Polska, w których Należy również zwrócić baczną uwagę na różnice kulturo- możemy działać bardzo sprawnie i szybko. Największym we, które wymagają uważności na każdym odcinku global- wyzwaniem w tych krajach jest nie dopuścić do tego, aby nego łańcucha dostaw. biurokracja zahamowała postęp gospodarczy. – Co dla Nowej Zelandii oznacza ekspansja gospodarcza – Co sądzi pan o wprowadzeniu płacy minimalnej w Niem- Chin? Czy pana kraj traktuje ją jako zagrożenie, czy szansę czech oraz Francji, która obejmuje koszty godzinowe, np. kie- umożliwiającą długofalową współpracę? rowców w trakcie tranzytu? – Bez wątpienia jest to ogromna szansa dla Nowej Zelandii. – Wprowadzanie płac minimalnych w kolejnych krajach To olbrzymi rynek zbytu dla nowozelandzkich produktów, Unii Europejskiej nakłada na przewoźników drogowych w szczególności artykułów spożywczych, zarówno trwałych, kolejne obowiązki administracyjne oraz konieczność do- jak i łatwo psujących się. Chiny poczyniły znaczące inwe- stosowania dokumentów do wymogów danych krajów. Jest stycje na rynku nowozelandzkim, w szczególności w za- to tym bardziej utrudnione, że przepisy prawa nie są nadal kresie działań związanych z produkcją żywności, co miało przejrzyste. Sposób naliczania i zaliczania kolejnych skład- pozytywny wpływ na lokalną gospodarkę oraz przyczyniło ników wynagrodzenia kierowcy do płacy minimalnej w da- się do wzrostu zatrudnienia. Branża turystyczna również nym kraju to nadal ogromne wyzwanie dla firm transpor- odczuła w sposób pozytywny wzrost zainteresowania Chin towych. Nastąpił wzrost kosztów pośrednich wynikających naszym krajem. Nasza grupa jest obecna na chińskim rynku z konieczności posiadania przedstawicielstwa (na terenie od wielu lat i zawsze notowaliśmy tam dobre wyniki i sta- krajów wprowadzających płace minimalne dla pracowni- ły wzrost w wymianie handlowej w obu kierunkach. Jako ków delegowanych z zagranicy) w celu tłumaczenia i przy- największy nowozelandzki agent IATA, dzięki swojemu do- świadczeniu w lotniczym transporcie produktów nietrwa- łych, pomogliśmy i nadal pomagamy wielu nowozelandz- Chiny poczyniły znaczące inwestycje na rynku kim firmom w dostarczaniu ich wysokiej jakości produktów nowozelandzkim, w szczególności w zakresie działań w doskonałym stanie do ich chińskich kontrahentów. związanych z produkcją żywności… – Dziękuję za rozmowę.
www.logistics-manager.pl Nowe Czasopismo Menedżerów Łańcucha Dostaw ZARZĄDZANIE INTELIGENTNE TECHNOLOGIE POWIERZCHNIE MAGAZYNOWE TRANSPORT I SPEDYCJA INTRALOGISTYKA SUPPLY CHAIN Premiera nowego czasopisma wydawcy „Transport Mangera” już jesienią 2017 r.
LOGISTYKA 62 | Transport manager KOSZTY PRZEWIDYWALNE I NIE, STAŁE I ZMIENNE , CZYLI… ILE KOSZTUJE LOGISTYKA? dr Marcin Jurczak Dział logistyki jest dla firmy kosztem – jak często manager logistyki słyszy te słowa... Logistyka pozostaje często niedoceniana, patrząc przez pryzmat przede wszystkim kosztów, które generuje. A gdyby tak spojrzeć na koszty logistyki z nieco innej strony?
LOGISTYKA 63 jaki sposób policzyć koszty logistyki Koszty stałe, zmienne... i te, i czy można zastanowić się nad próbą których nie widać W ich redukowania? Zapytana o „kosz- Koszty działania analizować można z wielu róż- ty logistyki” księgowa jednym tchem wyrecytuje nych perspektyw – kosztów stałych i zmiennych, wszystkie grupy kosztów w układzie kalkulacyj- w krótkiej i długiej perspektywie (pamiętając, nym czy rodzajowym. To jednak dopiero czubek że w dłuższym horyzoncie czasowym de facto góry lodowej. wszystkie koszty stają się zmienne), patrząc z per- Do kosztów w logistyce podejść można na wiele spektywy procesu, którego dotyczą (koszty zaopa- sposobów. Różne grupy mogą mieć skrajnie róż- trzenia, koszty dystrybucji). Do kalkulacji warto ny charakter – być przewidywalne lub nie, stałe uwzględnić koszty zamrożonego kapitału (czy czy zmienne. Ich wartość zależy często od: koszty pozyskania kapitału), nie wypada także za- charakteru kalkulacji – wykonywanej doraź- pomnieć o kosztach utraconych korzyści – jeżeli nie czy okresowo, zaangażujemy nasze zasoby w konkretny projekt, czasu – przed dokonaniem wydatków czy to możemy zamknąć sobie drogę do innego pro- w ramach jego rozliczenia, jektu, a co jeśli ten drugi okaże się dużo bardziej miejsca powstawania kosztów – tzw. MPK czy perspektywiczny... i bardziej dochodowy? rodzajowo. Nie wszystkie gru- Koszty logistyki to koszty transportu, magazyno- py kosztów widać Szacuje się, że koszty transportu to nawet wania, ale także realizacji zamówień, obsługi wy- na pierwszy rzut oka. dwie trzecie ogółu kosztów logistyki. syłek i zwrotów czy koszty utrzymania zapasów. Warto jednak pamię- tać o kosztach pozy- skania lub zamrożenia kapitału, także w odniesie- Transport to ¾ kosztów logistyki niu do gromadzonego poziomu zapasów. Nie bez Wybrane grupy kosztów są relatywnie łatwe powodu tak wiele uwagi poświęca się dziś właśnie do wyliczenia. Wysokość rat leasingowych, koszty zapasom. Z jednej strony (chociażby poprzez tzw. okresowych napraw serwisowych, zakupu pali- zapas bezpieczeństwa) zabezpieczają one przed wa, wynagrodzeń czy czynszów najmu wynikają pojawieniem się dodatkowych, nieprzewidzia- z umów i faktur. Są jednak takie grupy kosztów, nych kosztów (związanych np. z przestojem linii których oszacowanie bywa trudne, wiodącą rolę produkcyjnej przy braku materiałów), z drugiej zaczyna bowiem odgrywać czynnik losowy. Do- – same zapasy stają się źródłem kosztów – przez tyczy to wszelkiej maści zdarzeń losowych, gene- zamrożenie w nich określonego kapitału, koszty rujących dodatkowe, nieprzewidywalne koszty. pozyskania czy utrzymania zapasów. Patrząc w szerszej skali, koszty logistyki są także Coraz częściej w rachunku kosztów pojawia się bezpośrednio powiązane z realizowaną strategią pojęcie całkowitego kosztu posiadania (Total – sprzedażową, marketingową czy sposobem re- Cost of Ownership). TCO to dziś obiektywne alizacji produkcji. Chociażby poprzez odpowied- narzędzie do oceny podejmowanych decyzji do- nią strategię utrzymania zapasów, wszystkie te tyczących chociażby zakupów. To wydajne na- elementy stają się systemem naczyń połączonych. rzędzie do oceny efektywności realizowanych Strategia działania często wpływa na poziom za- inwestycji, poprzez towarzyszący tym inwesty- pasu, a zatem koszt jego utrzymania, koszt zamro- cjom poziom kosztów. Koncepcja TCO zakłada, żonego kapitału czy w sytuacji skrajnie negatyw- że każdą inwestycję można precyzyjnie ocenić, nej, koszty związane z brakiem tego zapasu. Swoje na podstawie kosztów zakupu czy pozyskania wy- „trzy grosze” dokładają także usługi stricte trans- branych aktywów, ale także wszystkich kosztów portowe. Szacuje się, że koszty transportu to na- towarzyszących tym aktywom przez cały okres wet dwie trzecie ogółu kosztów logistyki – presja ich użytkowania. Dla pojazdów oznacza to koszty na oszczędzenie kilku groszy na każdym realizo- zakupu i utrzymania w danym okresie, dla syste- wanym kilometrze jest zatem zawsze aktualna. mów informatycznych – koszty zakupu, wymiany
LOGISTYKA 64 | Transport manager sprzętu czy aktualizacji zadania za znacznie niższą cenę zwykle okazuje Warto pamiętać o kosztach pozyskania lub oprogramowania, gwa- się być działaniem „na krótką metę”. Oczywiście, zamrożenia kapitału na utrzymanie poziomu rancji czy serwisu itp.). usługobiorca zewnętrzny może posiadać lepiej zapasów. Właśnie dlatego koszt zorganizowane procesy (chociażby poprzez wy- ten nazywany jest „ca- soki poziom specjalizacji), dostęp do określonych łościowym”, pozwala narzędzi technicznych czy innowacyjnych, moż- bowiem spojrzeć długofalowo, na ogół kosztów liwości bycia wyraźnie tańszym są jednak ogra- związanych z daną inwestycją. To ułatwia efek- niczone. Taki bardzo tani dostawca usług prędzej tywne gospodarowanie zasobami i zabezpiecza czy później zacznie wyraźnie „ciąć koszty” także przed „niespodziankami” (typu niska cena zaku- w swoim przedsiębiorstwie. A obniżka wynagro- pu a wysokie koszty utrzymania, czy niska cena dzeń czy standardów obsługi taboru błyskawicz- za usługi firmy zewnętrznej i liczne dodatkowe nie przełoży się na niższy standard jakościowy koszty na fakturach). – niższą punktualność czy wiarygodność w przy- padku usług transportowych, chociażby przez większą rotację personelu czy częstsze niedowie- Nie ma róży bez … kosztów zienie przesyłki na czas. Outsourcing często postrzegany jest jako metoda „cięcia kosztów”. Istnieje wyraźne powiązanie po- między wydzielaniem na zewnątrz określonych Dziś oszczędność, a jutro? zadań w przedsiębiorstwie, a redukcją poziomu Historia zna wiele przypadków, gdy niskie marże kosztów. Warto jednak zwrócić uwagę na zależ- firm transportowych czy logistycznych, w połą- ność, jaka związana jest z relacją pomiędzy pozio- czeniu ze splotem niekorzystnych okoliczności mem kosztów a jakością wydzielanej na zewnątrz zewnętrznych kończyły się spektakularnymi ban- usługi. Nie bez powodu w pierwszej kolejności kructwami i upadkami znanych marek. A niskie procesem outsourcingu obejmuje się zwykle marże to efekt m.in. bardzo mocnej presji klien- czynności wymagające (obiektywnie) mniejszej tów na obniżanie cen usług. Chęć pozyskania wiedzy specjalistycznej. Proste zadania do wyko- zlecenia (aby chociaż realizować obrót i zapewnić nania (jak chociażby ochrona obiektów czy zada- sobie pokrycie kosztów przy minimalnym zysku nia porządkowe) wymagają relatywnie niższych lub niwelować straty) „bierze górę” nad możli- kwalifikacji. Nawet jeśli wraz z wydzieleniem wościami zapewnienia odpowiedniego poziomu na zewnątrz pojawiło się prawdopodobieństwo marży (odpowiedniego, czyli gwarantującego obniżenia jakości tych usług, zwykle nie staje się także odpowiedni zapas na wypadek nagłego, ono wysokim ryzykiem dla przedsiębiorstwa, pa- nieprzewidywalnego wzrostu poziomu koszów). trząc strategicznie na obszar jego działania. Im Nadmierne poszukiwanie oszczędności i chęć bardziej specjalistyczne zadania wydzielane są ograniczania kosztów obsługi procesów logi- na zewnątrz, tym większa odpowiedzialność spo- stycznych (poprzez „cięcie” kosztów własnych czy czywa na decydujących o wyborze konkretnego zlecenie usług firmom zewnętrznych przy dużej usługobiorcy. Wraz ze wzrostem roli, jaką dany presji na uzyskanie jak najniższej ceny) może bar- proces odgrywa w organizacji (a pamiętajmy, dzo szybko prowadzić nie do dużych oszczędno- że na zewnątrz wydzielamy dziś często zadania ści, ale całkiem sporych strat. „Cięcie kosztów” lo- księgowe, HR, zarządzanie infrastrukturą IT czy... gistyki prędzej czy później przekłada się na niższą transport lub logistykę), rośnie rola, jaką odgrywa jakość usług transportowych, spadek termino- odpowiednia jakość usług. wości realizacji dostaw, a wraz z nimi – mniejszą Nie ma róży bez kol- satysfakcję klientów w całości usług realizowa- Zapasy to bezpieczeństwo ców – poszukanie usłu- nych przez przedsiębiorcę. Skutkiem mogą być – a bezpieczeństwo kosztuje. gobiorcy, który zde- wydłużone czasy dostaw, nierealizowanie dostaw cyduje się realizować na czas czy z wymaganym poziomem punktual-
LOGISTYKA 65 ności (w wybranych branżach, oznacza to koszty na piewszy rzut oka przestoju, utraconej sprzedaży, dodatkowe koszty oszczędności. Warto Poszukanie usługobiorcy, który zrealizuje po stronie logistyki związane z przekroczeniem zatem postawić so- zadania za znacznie niższą cenę, zwykle terminów dostaw, niedotrzymaniem wymagów bie pytanie: jakich okazuje się być działaniem „na krótką związanych z oknami czasowymi dostaw itp.). błędów udało się W dłuższej perspektywie czasu może to oznaczać uniknąć dzięki wie- metę”. wręcz, że straty związane z obniżaniem kosztów dzy firmy zewnętrz- logistyki przekroczą oszczędności wynikające nej? Analogicznie ocenić można „kosztochłon- z tego tytułu. A tym samym zamiast mniejszych ność” np. usług consultingowych, przez pryzmat kosztów... są większe, w tym czasem trudne nie oszczędności przez nie wywołanych. W zestawie- tylko do policzenia, ale wręcz nawet do oszaco- niu z kosztami usług pojawią się wówczas korzy- wania. Awarie, przestoje, utrata zleceń czy w skraj- ści (lub koszty, których udało się uniknąć), wy- nej sytuacji klientów – czasem „oszczędności” są nikające z optymalizacji procesów, podniesienia głównie krótkoterminowe. A warto też pamiętać, efektywności działania itp. że ze sprzedażowego punktu widzenia koszt po- Gdy pomyślimy o poziomie kosztów, pojawią zyskania nowego klienta bywa wielokrotnie wyż- się także koszty społeczne czy zewnętrzne, choć szy niż koszt utrzymania klienta czy rozszerzania często dopiero „przy okazji” lub na samym koń- współpracy już realizowanej. cu. Są one związane chociażby z realizacją prze- wozów, za pomoca wybranej gałęzi transportu: w przypadku wyboru kolei i transportu wodne- Ile warte jest know-how? go kilkukrotnie niższe (w przeliczeniu na tono- Outsourcing usług logistycznych zwykle bywa kilometr pracy przewozowej) niż w transporcie oceniany przez pryzmat ceny za usługi, ewentual- samochodowym i nawet kilkanaście razy niższe nie relacji kosztów realizacji usług do ich jakości. niż w transporcie lotniczym. Wraz z rozwojem Minimalizacja kosztów logistyki czy maksymali- „świadomości ekologicznej” i modnym dziś zacja jakości usług? Coraz częściej wygrywa wa- „zrównoważonym rozwojem”, kosztom zewnętrz- riant pośredni, a salomonowe rozwiązania zapew- nym (np. w transporcie) poświęca się coraz więcej niać mają rozsądny poziom kosztów przy możliwie uwagi. wysokim poziomie jakości. Wskaźnik jakościowy Jaki model realizacji zadań logistycznych będzie jest tu niezwykle ważny, zwykle bowiem nie da się najbardziej właściwy? Czy warto oszczędzać utrzymać niskiej ceny w dłuższej perspektywie. na doborze podwykonawców, a raczej czy i jak Przy okazji outsourcingu pojawia się jeszcze je- wiele można zaoszczędzić na odpowiedniej or- den, dodatkowy aspekt. Warto zastanowić się nad ganizacji procesów? Odpowiedzi na te pytania „wartością” wiedzy, którą w ramach współpracy zależą od wielu czynników. Droga do prawidło- biznesowej dostarcza partner zewnętrzny. Wiedza wej kalkulacji wszystkich grup kosztów jest długa ta (wynikająca ze znajomości rynku, procesów i wyboista. A przy okazji, warto pamiętać, że „chy- logistycznych, rozwiązań branżowych itp.) bywa try traci dwa razy”. często źródłem dodatkowych, niewidocznych AUT OR Dr Marcin Jurczak Absolwent Akademii Ekonomicznej w Poznaniu oraz Uniwersytetu Ekono- micznego w Poznaniu, doktor nauk ekonomicznych w zakresie nauk o za- rządzaniu, specjalność: logistyka. Od wielu lat współpracuje z czasopismami branżowymi w obszarze logistyki i transportu, jako dziennikarz i autor tek- stów. Nauczyciel akademicki, uczestnik projektów naukowych i naukowo-ba- dawczych.
PROMOCJA 66 | Transport manager PRZEWOŹNICY DROGOWI NA TERENIE POLSKI POSZUKIWANI DO WSPÓŁPRACY CARREFOUR NA ŚWIECIE Tomasz Lisowski W 1959 r. rodziny Fournier, Badin i Defforay postanowiły rozpocząć działalność handlową. Pierwszy supermarket otwarty został w Annecy Firma Carrefour nieustannie poszukuje możliwości wspólnego we Francji, a wybudowanie go na skrzyżowaniu rozwoju z profesjonalistami z sieci pięciu ulic dało początek nazwie sieci Carrefour transportowej. (z fr. carrefour – skrzyżowanie). ierwszy hipermarket powstał już 4 lata później w Sain- dlowych w Advantage Report® 2016 w ocenie 15 detalistów (bez te- Genevieve-des-Bois. W 1970 r. Carrefour wprowadził drogerii handlowych). Pswoje akcje na Paryską Giełdę Papierów Wartościowych. Advantage jest organizacją założoną w 1988 r. i mierzącą po- Niedługo później firma rozpoczęła międzynarodową ekspan- ziom współpracy z wykorzystaniem usługi – Advantage Re- sję, wchodząc do Hiszpanii, a następnie rozwijając działalność port®. Jest to narzędzie biznesowe stosowane do oceny wyni- na kolejnych rynkach, gdzie powstawały placówki w różnych ków firmy w porównaniu do konkurentów i firm podobnych, formatach. określa mocne i słabe strony oraz potencjały, a także priorytety Obecnie grupa Carrefour zatrudnia na świecie ponad 380 tys. – mające na celu wsparcie dostawcy. pracowników w 35 krajach. Posiada 12 tys. sklepów obsługują- Jest to wyróżnienie, które motywuje Carrefour Polska do utrzy- cych każdego dnia 12 mln klientów. mania tej pozycji w kolejnych latach i obliguje do dalszego roz- woju i ciągłej poprawy. Obecnie Carrefour Polska wykonuje prawie 500 operacji transportowych każdego dnia, wykorzystu- Carrefour Polska – 20 lat razem jąc do tego 4 centra dystrybucyjne o łącznej powierzchni 150 W 2017 r. Carrefour świętuje 20-stą rocznicę swojej działalności tys. mkw., 12 platform przeładunkowych oraz 350 pojazdów w Polsce, która rozpoczęła się od hipermarketu w Łodzi. Obec- ciężarowych. nie pod szyldem Carrefour działa w Polsce ponad 800 sklepów w różnych formatach: 86 hipermarketów, prawie 150 supermar- ketów, i ponad 600 sklepów typu convenience oraz 40 sklepów Carrefour partnerem przewoźnika specjalistycznych. Carrefour jest także właścicielem i zarządcą W związku z intensywnym rozwojem sieci sklepów rozbudo- centrów handlowych oraz sieci stacji paliw, a w 2015 r. rozpo- wuje się również sieć centrów dystrybucyjnych i zaplecze lo- czął swoją aktywność również w obszarze e-commerce, tworząc gistyczne. Firma Carrefour nieustannie poszukuje możliwości własną platformę zakupową on-line. Sieć sklepów odwiedza ty- wspólnego rozwoju z profesjonalistami z sieci transportowej. godniowo ponad 5 mln klientów obsługiwanych przez około 16 Zapraszamy do kontaktu. tys. pracowników. Logistyka i Transport AUT OR W funkcjonowaniu dużej sieci handlowej kluczowe znaczenie Tomasz Lisowski ma świetnie zorganizowany łańcuch dostaw. To on sprawił, Dyrektor transportu w Carrefour Polska że w 2016 r., Carrefour Polska zajął 1. miejsce wśród sieci han- [email protected]
68 | Transport manager 74 PRAWO CIĘŻARÓWKA NARZĘDZIEM W RĘKACH TERRORYSTÓW Jerzy Różyk 80 TRANSPORT DELEGOWANY Z UNII EUROPEJSKIEJ Joanna Jasiewicz 88 BEZ RYCZAŁTÓW I CO DALEJ? Agnieszka Frasik 94 TRANSPORTOWY BIG BROTHER Dominika Pach
AKTUALNOŚCI PRAWO 69 LITWA LONDYN ZAOSTRZA PRZEPISY ZMIANY PRZEPISÓW CELNYCH EKOLOGICZNE OD 1 STYCZNIA 2017 R. 1 stycznia 2017 r. weszły w życie zmiany do litewskiego Kodeksu Admini- stracyjnego. Zgodnie z art. 217 nowego Kodeksu, przewoźnik zobowiązany jest do przekazania do litewskiego informatycznego systemu celnego zgło- szenia elektronicznego najpóźniej na 1 godzinę przed przybyciem pojazdu z towarem do litewskiego oddziału celnego. W przypadku opóźnienia przewoźnik zostanie ukarany grzywną w wyso- kości 36 euro. Dodatkowo, jeśli podobne naruszenie przepisów admini- stracyjnych powtórzy się, zostanie naliczona kara pieniężna do 150 euro. Natomiast w przypadku wysłania nieprawidłowego zgłoszenia może zo- stać naliczona kara ostrzegawcza w wysokości do 36 euro. PS Wszystkie pojazdy wjeżdżające na teren Londynu od 2017 r. muszą spro- stać normom emisji spalin Euro 4 – w innym przypadku kierowcy pojaz- dów, w których normy te nie są spełniane, zostaną ukarani grzywną. Chodzi POLSKI KIEROWCA NAPADNIĘTY o 10-funtową dopłatę, nazwaną „T-charge” na wszystkie pojazdy wjeżdża- POD PARYŻEM jące do Londynu i nie spełniające norm Euro 4. Kolejna opłata to ok. 11 funtów, które należy zapłacić za wstęp do „dziennej strefy zatłoczenia” po- Ekaterina Pokrovsky / Shutterstock.com tes-la-Jolie – imigranckim getcie pod Pa- nach jest wprowadzenie Ultra-Low Emission Zone przed końcem 2019 r. między 7 rano a 18 wieczorem od poniedziałku do piątku. Ponadto w pla- Polski kierowca został napadnięty w Man- ryżem. Znajdował się w ciężarówce na par- JH kingu przy autostradzie A13. Do pojazdu podszedł mężczyzna z podrobioną policyj- ną legitymacją i kazał kierowcy otworzyć drzwi. PRZEWOZÓW POLSKO-UKRAIŃSKICH Polak zeznał, że został następnie wyciągnię- KONTYNGENTY ZEZWOLEŃ DLA ty siłą z ciężarówki i zaatakowany przez czterech napastników, w tym trzech pocho- dzenia arabskiego, którzy uzbrojeni byli w kije bejsbolowe i noże. Ponadto sprawcy ukradli Polakowi ciężarówkę, którą spaloną znaleziono w pobli- skim lesie. FL OD 2017 R. WINIETY DLA POJAZDÓW WJEŻDŻAJĄCYCH DO PARYŻA Począwszy od poniedziałku 16 stycznia 2017r., dla pojazdów jeżdżących po Paryżu obowiązuje będzie wymóg posiadania specjalnej winiety (która 26 stycznia Polsko-Ukraińska Komisja Mieszana ds. międzynarodowych musi być umieszczona w dolnej prawej części przedniej szyby pojazdu). przewozów drogowych zakończyła obrady, a wiceministrowie obu stron Nowym system opłat objęte zostaną wszystkie pojazdy, w tym przyjeżdża- podpisali porozumienie w formie protokołu. Polscy i ukraińscy przewoź- jące do Paryża autobusy i autokary. nicy otrzymają po 200 tys. zezwoleń do wykorzystania w tym roku. Oczy- Winietę muszą posiadać pojazdy jeżdżące po Paryżu od poniedziałku wiście z perspektywy 2017 r. kontyngent może wydawać się zbyt dużym do piątku w godzinach od 8 rano do 8 wieczorem. Różne kategorie po- wobec polskich potrzeb. Ale w perspektywie najbliższych kilku – kilkuna- jazdów, w zależności od klasy emisji spalin Euro, korzystają z różnych uła- stu lat decyzja ta jest słuszna. Dziś gospodarka ukraińska dopiero zaczyna twień (parkingi, objazdy itp.) w przypadku, gdy poziom zanieczyszczeń odbijać się od dna. Niemniej za kilka lat może to być duży rynek zbytu w mieście osiągnie szczytową wartość. i o tym trzeba pamiętać, nie zamykając dziś drzwi przed tą perspektywą. JK KJ
PRAWO 70 | Transport manager PRZEWOŹNIKU – PRZYGOTUJ SIĘ NA ODZYSKIWANIE NAŁOŻONYCH NA CIEBIE KAR DOCIŚNIĘTE NACISKI Robert Krzych Ostatnio trochę jakby mniej słychać o naciskach na osie pojazdów, jakie są dopuszczalne w Polsce. Sądy oddaliły skargi, Inspekcja Transportu Drogowego (ITD) nadal kontroluje i nakłada kary, zaś przewoźnicy płacą. Z uwagi na obowiązujące w Polsce przepisy prowadzenie działalności w transporcie drogowym przypomina rosyjską ruletkę, ustrzelą czy nie ustrzelą? A dlaczego? Dlatego że po większości polskich dróg nie mogą się poruszać pojazdy których masa rzeczywista nie przekracza dopuszczalnej masy całkowitej 40 ton. rzyczyną tego jest fakt iż na znacznej Naciski ograniczone do 8 i 10 ton większości polskich dróg do jazdy są do- Powyższy temat miałem okazję Państwu prezen- Ppuszczone pojazdy których naciski osi po- tować na jednym ze spotkań organizowanych jedynczej nie przekraczają 8 ton, zaś przy 40 tono- przez redakcję Transport Managera, lecz w tym wym pojeździe, załadowca, choćby nie wiem jak miejscu jeszcze raz go przybliżę i nieco uzupełnię. się starał i rozmieszczał ładunek, to i tak nacisk Zakres dopuszczalnych nacisków osi określa art. na pojedynczą oś napędową zawsze przekroczy tę 41 ust.1 ustawy o drogach publicznych, zgodnie magiczną liczbę 8 ton. W zasadzie ryzykuje każdy, z którym po drogach publicznych dopuszczony kto załadowuje lub rozładowuje towary na terenie jest ruch pojazdów o naciskach osi do 11,5 tony. firm położonych przy drogach gminnych, powia- Nie mniej jednak w art. 41 ust. 2 i 3 dopusz- towych lub wojewódzkich. Już tylko na margine- czalne naciski zostały ograniczone do 8 i 10 ton sie wspomnę że po polskich drogach poruszają w zależności od kategorii drogi. Rozwiązanie się pojazdy z drewnem, których masa rzeczywista to jest sprzeczne z unijną dyrektywą 96/53/WE, przekracza i 55 ton a naciski osi 15 ton i dzieje się a w szczególności z art. 3, stosownie do którego to zupełnie legalnie, zaś przewoźnicy wożący tzw. państwo członkowskie nie może odmówić lub drobnicę są karani gdy nacisk osi wynosi 8,2 tony. zabronić używania pojazdów zarejestrowanych
PRAWO 71 w pozostałych państwach członkowskich, pod skierowała do TSUE warunkiem, że ich naciski na osie odpowiadają sprawę przeciwko Przewoźnicy ukarani za przekroczenia wartościom maksymalnym określonym w załącz- Polsce w związku nacisków na osie mają kilka miesięcy, niku nr I do dyrektywy. Zgodnie z lp. 3.4.1 i 3.4.2 z nieprawidłowym żeby się przygotować do odzyskiwania załącznika nr I do w/w dyrektywy do przewozu wdrożeniem dyrekty- powinny zostać dopuszczone pojazdy o naci- wy Rady 96/53/WE nałożonych na nich grzywien i przeszukać skach osi napędowej do 11,5 tony. z 25 lipca 1996 r. archiwa aby wydobyć z nich dokumenty Cóż to oznacza z zapomnianymi już nieco sprawami w praktyce dla i poczekać kilka miesięcy na rozstrzygnięcie Wyjątki są regułą pr z e w o ź n i ków ? Art. 7 dyrektywy umożliwia wprowadzenie ogra- Na chwilę obecną sprawy przez TSUE. niczeń w ruchu na zasadach wyjątku, na nie- nic się nie zmieni, ale których drogach lub obiektach inżynieryjnych, w przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia spra- w przypadkach nieprzystosowanej infrastruktury wy, może się zmienić bardzo wiele. Po pierwsze, lub miejscach o szczególnym znaczeniu przy- wymusi to zmianę przepisów krajowych. Po dru- rodniczym. Reasumując zatem, ograniczenia gie, przewoźnikom, którzy już zostali ukarani, zawarte w ustawie o drogach publicznych mają umożliwi dochodzenie zwrotu przynajmniej czę- charakter ogólny, świadczy o tym fakt iż obejmu- ści nałożonych kar. Zgodnie z art. 145b kodek- ją ponad 95 proc. polskich dróg, nie zaś jedynie su postępowania administracyjnego będzie im dozwolonego wyjątku. Na marginesie należy za- przysługiwała możliwość złożenia skargi o wzno- uważyć, że to drogi o dopuszczonym nacisku 11,5 wienie postępowania, bądź roszczenie odszkodo- tony stanowią wyjątek w polskiej infrastrukturze wawcze na zasadach ogólnych. Jedna droga nie drogowej, zatem w tym zakresie są niezgodne wyklucza drugiej. z w/w dyrektywą. Co więcej, konieczność uzyska- Skupmy się przez chwilę na drodze admini- nia dodatkowych zezwoleń jest także ogranicze- stracyjnej. Tu trzeba zwrócić szczególną uwagę niem w dostępie do dróg. na fakt, że przepisy art. 145b §2 kpa. przewidują Należy także wskazać, iż rozwiązania obowiązu- bardzo krótki, bo zaledwie miesięczny, termin jące w Polsce stanowią ograniczenie stanowiące na złożenie stosownego wniosku, przy czym liczy naruszenie Art. 34 TFUE, czyli w rzeczywisto- się on od dnia uprawomocnienia się wyroku. ści stanowią środek o skutku równoważnym W związku z tym mamy jeszcze trochę czasu, do ograniczenia ilościowego w przepływie to- żeby się przygotować do ewentualnego działania warów. Wspomniane kwestie zostały poruszone i przeszukać archiwa, aby wydobyć z nich doku- w orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości Unii menty z zapomnianymi już nieco sprawami i po- Europejskiej (TSUE) C-320/03 – sprawa Komisja czekać kilka miesięcy na rozstrzygnięcie sprawy Europejska przeciwko Republice Austrii. przez Trybunał. Nadzieja w TSUE W kwietniu 2014 r. prowadzona przeze mnie kan- celaria skierowała do Naczelnego Sądu Admini- AUT OR stracyjnego w Warszawie dwie skargi kasacyjne Robert Krzych od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administra- Właściciel Kancelarii Radcy Prawnego Robert Krzych. Specjalizuje się w ob- cyjnego. Skargi zawierały także wnioski o skiero- słudze prawnej przedsiębiorstw transportowych. Z usług kancelarii korzysta wanie pytań prejudycjalnych do TSUE. Do dzisiaj ponad 120 przedsiębiorstw w całej Polsce, których flota obejmuje ponad 800 obie skargi nie zostały rozstrzygnięte. samochodów. Wydawałoby się, że sprawa jest beznadziejna, ale nie. 17 listopada 2016 r. Komisja Europejska
RAPORT PRAWO 72 | Transport manager TERRORYZM ŚLADY KRWI NA KIEROWNICY Marek Loos Od 19 grudnia 2016 r. można powiedzieć, że już na dobre mamy do czynienia z nowym zagrożeniem dla kierowców pojazdów ciężarowych jeżdżących po Europie Zachodniej. Jest nim użycie ciężarówki do ataku terrorystycznego. Tego dnia wieczorem 40-tonowa ciężarówka wjechała w tłum zgromadzony na jednym ze świątecznych jarmarków w Berlinie. W zamachu zginęło 12 osób, a 50 zostało rannych. Warum? – czyli dlaczego – pytają Niemcy, ustawiający świeczki w miejscu Jedną z ofiar był polski kierowca ciężarówki, którego grudniowego zamachu na Breitscheidplatz w Berlinie. ciało znaleziono w kabinie. omniemany sprawca ataku, Tunezyjczyk Anis Amri, był kuzynem pana Ariela. I nagle o godzinie 19.41, czyli 20 minut został zastrzelony cztery dni później w Mediolanie, przed zamachem, przez komunikator do firmy transportowej Ddokąd uciekł z Niemiec. Jarmark świąteczny na Bre- dociera „telegram” wysłany przez kierowcę z szoferki ciężarówki: itscheidplatz jest jednym z najpopularniejszych w Berlinie. 19 „Mój bracie. Wszystko jest w porządku. Jak Bóg da, mój bracie, grudnia o godz. 20.14 w tłum spędzających tam wieczór osób wszystko jest w porządku. Teraz jestem w samochodzie. Czy wjechał zestaw transportowy. Tragedia przypomniała natych- mnie zrozumiałeś? Módl się za mnie, bracie. Módl się za mnie”. miast o wcześniejszym – lipcowym zamachu w Nicei, kiedy rozpędzony pojazd taranował spacerowiczów na nadmorskiej promenadzie, zabijając 84 osoby. Ślady krwi na kierownicy Po zamachu pojawiły się informacje, że terrorysta zabiłby jesz- cze więcej osób, gdyby nie to, że półżywy i ranny kierowca prze- ISIS przyznało się szkodził mu w tym. Jak podawał niemiecki tabloid „Bild”, Polak Do zamachu przyznało się tzw. Państwo Islamskie. Pościg nie mógł – zdaniem lekarzy – powstrzymywać terrorysty. „Bild” za sprawcą trwał kilka dni. 21 grudnia wydano list gończy za Tu- powołuje się na wynik obdukcji. Biegli medycyny sądowej nezyjczykiem Anisem Amrim. Poszukiwany przyjechał do Nie- stwierdzili, że kierowca ciężarówki został postrzelony w gło- miec w 2015 r., od lutego 2016 r. przebywał głównie w Berlinie. wę między godz. 16.30 i 17.30, a więc wcześniej niż pierwotnie Mimo starań w Niemczech nie dostał azylu. Wcześniej przeby- przypuszczano. W wyniku postrzału stracił wiele krwi. Gazeta wał we Włoszech, skąd ze względu na agresywne zachowanie donosiła też, że z obdukcji wynika, iż w chwili zamachu Polak został wydalony. To właśnie we Włoszech znaleziono Amriego mógł jeszcze żyć. Jednakże lekarze raczej wykluczają, aby był on po ataku na jarmark. 23 grudnia został on zastrzelony przez w stanie świadomie działać. włoskich policjantów pod Mediolanem. Zaatakował dwóch Ślady krwi Polaka na kierownicy lekarze tłumaczą tym, że jego patrolujących ulicę funkcjonariuszy, którzy chcieli go wylegity- ciało zostało wyrzucone w tamtym kierunku na skutek silnego mować. Oddał strzał, raniąc jednego z nich. Zabił go drugi. uderzenia. Mimo tych informacji tuż po tragedii tysiące Niemców podpi- sało się pod petycją postulującą odznaczenia Federalnym Krzy- „Bracie. Módl się za mnie” żem Zasługi polskiego kierowcy, który miał walczyć z zama- Polski kierowca, który zginął w zamachu – Łukasz Urban – pra- chowcem i miał przyczynić się tym do zmniejszenia liczby ofiar cował dla firmy Ariel Żurawski Usługi Transportowe z Gryfina. zamachu. Do świąt Bożego Narodzenia ponad 160 tys. funtów, Wiózł z Włoch do Polski konstrukcje stalowe. W Berlinie miał czyli blisko 850 tys. złotych, zebrano podczas internetowej wyładować część transportowanego towaru. Tuż po zamachu zbiórki dla rodziny Łukasza Urbana. Akcja była prowadzona szef firmy transportowej – Ariel Żurawski – relacjonował, że 19 na portalu GoFundMe.com. Zainicjował ją brytyjski kierowca grudnia od godziny 16. nie miał kontaktu z kierowcą. Kierowca Dave Duncan. Do tej pory pieniądze wpłaciło ok. 10 tys. osób.
RAPORT PRAWO 74 | Transport manager TERRORYZM JAKIE KROKI PODEJMOWAĆ, ŻEBY KIEROWCA NIE ZOSTAŁ OFIARĄ ZWYKŁYCH BANDYTÓW I TERRORYSTÓW CIĘŻARÓWKA NARZĘDZIEM W RĘKACH TERRORYSTÓW Jerzy Różyk W lipcu 2016 roku w Nicei, w grudniu w Berlinie, a w styczniu br. w Jerozolimie rozpędzone ciężarówki wjeżdżają w tłum ludzi. Pojazdy wykorzystywane do transportu towarów stają się śmiercionośnym narzędziem w rękach terrorystów. O ile w pierwszym przypadku sprawca zamachu wynajął ciężarówkę z wypożyczalni, w drugim przejął nad nią pieczę w sposób mający swoją kwalifikację w prawie karnym. Nie wiemy jak doszło do przejęcia przez sprawcę kontroli nad pojazdem. Wiemy za to, jakie były tego skutki. W jaki sposób dochodzi do przejęcia przez terrorystów kontroli nad pojazdem? Jak przygotować kierowców na czyhające na nich niebezpieczeństwa? Jak zabezpieczać ich i siebie przed tymi zagrożeniami?
RAPORT PRAWO 75 TERRORYZM ostoje są newralgicznym elementem trans- (często inscenizo- portu. To właśnie w trakcie postojów do- wanie okoliczności Kierowca to nie zawodowy ochroniarz, choć Pchodzi do włamań do pojazdów, kradzie- przed zdarzeniem), wiedzę na ten temat powinien mieć. ży całych zestawów, wymuszeń lub kradzieży użyte narzędzia, spo- rozbójniczych i rozbojów. Przestępstwami tymi sób zaatakowania ofiary i strategia panowania jest zagrożone nie tylko przewożone mienie, ale nad ofiarą. Nauka ta zajmuje się różnymi prze- również zdrowie i życie kierowców. Zazwyczaj stępstwami. Nie ze wszystkimi mamy jednak w obszarze zainteresowania przestępców leży do czynienia przy przewozie towarów. Głównym przewożone mienie, ale berliński zamach wyka- celem przestępców jest przewożony ładunek, za- zał, że inne mogą być przesłanki, jakimi kieru- tem skoncentruję się na przestępstwach o kierun- ją się przestępcy i inny finał. Postój pojazdu jest kowym charakterze zorientowanym na mienie. więc punktem krytycznym dla tego typu zdarzeń. Stanowi również wielkie wyzwanie dla kierow- ców sprawujących pieczę nad powierzonymi im Towar – główny determinant kradzieży pojazdami i towarami. Piecza to nie tylko dbałość Z punku widzenia ochrony mienia w transporcie o powierzone mienie, ale również jego ochro- najistotniejszymi są elementy takie jak: moty- na. Poziom sprawowanej pieczy zależy od wielu wacja działania sprawcy (zazwyczaj osiągnięcie czynników. Mogą to być: sposób prowadzenia po- zysku), metoda działania (włamanie lub rozbój), jazdu, miejsce postoju, czas postoju, zewnętrzna użyte narzędzia (przy włamaniu lub rozboju), ochrona, reakcje otoczenia i zachowania osoby sposób zaatakowania osoby ochraniającej (przy sprawującej pieczę. rozboju) i strategia panowania nad osobą ochra- niającą (przy rozboju). Kwestię motywacji pomi- jam, gdyż jest ona oczywista. Metody działania Poznaj psychologię terrorystów przestępców są różne. Uzależnione są bowiem W systemie bezpieczeństwa decydującym czyn- od postrzegania przez przestępców popełniane- nikiem sprawczym jest człowiek. Z jednej strony go czynu w kategoriach kary. Dlatego większość występuje jako sprawca, a z drugiej jako poszko- kradzieży jest dokonywanych poprzez włamanie dowany, a nierzadko jako ofiara. To w sprawcy i bez użycia przemocy wobec osoby ochraniają- tkwią przesłanki jakie nim kierują, z czego wy- cej, gdyż jest to zagrożone łagodniejszym wymia- nikają i od niego zależy jaki rodzaj przestępstwa rem kary (od 1 roku do 10 lat). Dla porównania popełnia. Aby myśleć o skutecznej ochronie, nie- wymiar kary pozbawienia wolności za rozbój zbędna jest więc znajomość psychologii spraw- z użyciem broni to okres nie krótszy niż 3 lata. TRUCKS FALL ców przestępstw. Od tego bowiem zależą: przyjęta Przy tego rodzaju przestępstwach (kradzieże, IN THE HANDS OF TERRORISTS metoda ochrony, predyspozycje, jakie powinna kradzieże z włamaniem) istotnymi elementami mieć osoba chroniąca i zachowania, jakimi po- ochrony są: zabezpieczenie mechaniczne i dozór. July 2016 in Nice, Decem- ber 2016 in Berlin, January winna się cechować. Trudno jednak wymagać Dozór nie musi być sprawowany wyłącznie przez 2017 in Jerusalem – recent od kierowców, aby bezpiecznie prowadzili pojazd osobę ochraniającą. Sąd w jednej ze spraw uznał months faced a few inci- i byli jednocześnie skutecznymi ochroniarzami. bowiem dozór za należyty, jeżeli był sprawowa- dents of trucks ploughing Można im jednak uzmysłowić, jak działają prze- ny również przez osoby trzecie, będące w pobli- in full motion into a crowd of people. Vehicles that stępcy, jak zabezpieczać powierzone mienie i sie- żu (np. kierowcy innych ciężarówek). W wielu normally transport goods bie oraz jak reagować na wypadek zagrożenia. przypadkach osoby trzecie nie podejmują jednak become evil weapons in Pozwoli to na zminimalizowanie ryzyka utraty żadnych działań, gdy zagrożone jest cudze mienie. the hands of terrorists. Whereas in Nice the per- towaru, a być może i ich własnego życia. Zatem na pomoc innych kierowców bym specjal- petrator hired the truck, in Analizowaniem zachowań sprawców przestępstw nie nie liczył. the second incident the ter- zajmuje się psychologia sprawców przestępstw. Dozór mienia można różnie definiować. Zawsze rorist abducted the vehicle in a way addressed by the Głównymi elementami analizy psychologicznej jednak chodzi o takie działanie, które nie pozosta- criminal law. są: motywacja działania sprawcy, planowanie wia złodziejom dużej swobody w działaniu. Może
RAPORT PRAWO 76 | Transport manager TERRORYZM to być: pozostawanie stwa, kierowcy powinni jednak wybierać miejsca Miejsca załadunku i rozładunku na ogół przy pojeździe w czasie postoju w zasięgu kamer monitoringu i o inten- nie mają ani wydzielonych bezpiecznych postoju, nie pozosta- sywnym ruchu pieszym, np. w pobliżu innych parkingów, ani infrastruktury służącej wianie go na długi czas, zaparkowanych pojazdów lub ciągów pieszych odpowiednie ustawie- prowadzących do obiektów. Powinni też unikać ochronie przewożonego mienia i kierowców. nie pojazdu na parkin- miejsc odosobnionych, poza zasięgiem kamer gu, uniemożliwiające i z łatwym dostępem osób postronnych i in- dostęp osób trzecich, czy parkowanie w miejscach nych pojazdów. Pozostawienie pojazdu w takich oświetlonych i w zasięgu kamer monitoringu. miejscach zwiększa bowiem przestępcom szanse Należy również mieć na uwadze to, że poprzez na kradzież towaru z naczepy lub całego pojazdu, nakaz dozoru nie można pozbawiać kierowców szczególnie, gdy pojazd nie jest właściwie dozoro- możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb wany przez kierowcę. fizjologicznych, jakimi są: sen, odpoczynek, chęć Gorzej przedstawia się sytuacja w miejscach do- utrzymania czystości, czy też możliwość zrelak- staw, gdzie nie ma ani wydzielonej powierzchni sowania się w warunkach bardziej komfortowych parkingowej, ani odpowiedniej infrastruktury. niż pojazd. Kierowca to bowiem nie zawodowy Pojazdy zazwyczaj parkują na niewielkich par- ochroniarz. Po dokonanym przez sprawców wła- kingach przy firmie odbiorcy lub przy ulicy. Po- maniu często dochodzi do ujawnienia kradzie- nieważ miejsca dostaw są usytuowane głównie ży i podjęcia przez osobę ochraniającą działań w przemysłowych dzielnicach miast, teren nie jest obronnych. O ile taka reakcja jest naturalna, pod- ani zamieszkały, ani monitorowany, co znacznie jęcie wobec złodziei stosownych działań może zmniejsza bezpieczeństwo pojazdu, przewożone- grozić użyciem wobec tej osoby przemocy fizycz- go towaru oraz kierowcy. nej. Mamy wtedy do czynienia albo z wymusze- niem rozbójniczym, albo z kradzieżą rozbójniczą. W obu tych przypadkach oprócz mienia zagro- Nie tylko „na policjanta”, „na awarię” żone jest również zdrowie i życie osoby ochra- lub „stłuczkę” niającej. Sprawcy najczęściej zadawalają się tym, Odrębną kategorią przestępstw są rozboje. W przy- co udało im się ukraść i w pośpiechu opuszczają padku rozboju, by zdobyć mienie, sprawca grozi miejsce przestępstwa. Nie jest to jednak zasada. użyciem przemocy, używa przemocy albo dopro- Ponieważ trudno jest „na gorąco” ocenić stopień wadza osobę (tutaj osobę ochraniającą) do stanu determinacji sprawców kradzieży i przewidzieć nieprzytomności lub bezbronności, np. odurza, ich reakcję na działanie podjęte przez ochrania- upija, usypia, krępuje lub w inny sposób pozbawia jącego, proponuję rozwagę przy tego typu działa- możliwości stawiania oporu. Często odbywa się niach. to z użyciem broni palnej, noża, innego podobnie działającego narzędzia, albo w inny sposób zagra- żający zdrowiu, a nawet życiu osoby ochraniającej Parkuj w miejscach monitorowanych mienie. Jak się przed tym bronić? Postoje są wymuszane stosownymi przepisami Aby odpowiedzieć na to pytanie, należy wiedzieć, lub okolicznościami towarzyszącymi przewozom. jakie zachowania mogą cechować przestępców Przy trasach znajduje się wiele parkingów, na któ- dokonujących rozbojów. Stosowane kilka lat temu rych kierowca może zaparkować pojazd. Są one przez przestępców metody „na policjanta”, czy częścią infrastruktury drogowej, na której oprócz „na awarię pojazdu lub stłuczkę” najczęściej koń- parkingu znajdują się stacje paliw i obiekty ga- czyły się skrępowaniem kierowcy, pozostawienie stronomiczne. Miejsca te należy uznać za możli- go w ustronnym miejscu i kradzieżą całego po- wie bezpieczne, gdyż parkuje tam wiele pojazdów, jazdu. Nagłaśnianie tego typu przypadków przez teren jest monitorowany, a czas postoju zwykle media i policję spowodowały, że kierowcy stali się ograniczony. Dla zoptymalizowania bezpieczeń- nieufni i przestali reagować na tego typu zacho-
RAPORT PRAWO 77 TERRORYZM wania na drogach. Przestępcy stali się więc bar- żeniu autostopowi- dziej wyrafinowani w swoich działaniach i często czów. W czasie tych W przypadku rozboju, by zdobyć mienie, przejmują kontrolę nad pojazdem w sposób iście czynności dochodzi sprawca grozi użyciem przemocy lub używa gangsterski, a nierzadko pozostawiają kierowcę do tzw. komunika- pobitego lub pozbawiają go życia. Do podobnego cji interpersonalnej. przemocy, by unieszkodliwić kierowcę. zdarzenia doszło na parkingu przy autostradzie W czasie tego procesu A2 w okolicach Pruszkowa, kiedy to sprawcy usi- sprawca swoją postawą ciała, mimiką, gestyku- łowali napaść na kierowcę ciężarówki. Kierowcy lacją i słowami przekazuje określone informacje udało się uwolnić i skryć się w kabinie pojazdu, i wzbudza do siebie zaufanie. Pomiędzy osobą skąd próbował wezwać policję. Złodzieje włamali ochraniającą i sprawcą powstaje wtedy określona się do naczepy i do czasu przybycia policji skradli więź emocjonalna. Sprawca poprzez manipulację prawie cały przewożony towar. Tego rodzaju prze- powoduje powstanie u niego mylnego wyobra- stępstwom trudno jest zapobiegać, gdyż osamot- żenia o sobie i przejmuje nad kierowcą kontrolę. niony i bezbronny kierowca zazwyczaj przegrywa Ponieważ z natury jesteśmy ufni, takie zachowa- z przestępcami. W takich przypadkach uratowanie nia sprawców przestępstw często doprowadzają życia staje się dla kierowców celem nadrzędnym. do tego, że przekazujemy im informacje, często Przed pamiętnymi wydarzeniami w Berlinie na jarmarku bożonarodzeniowym, była masakra na deptaku w Nicei, gdzie również ciężarówka była narzędziem w rękach terrorystów. Sprawcy tego typu przestępstw, zanim do nich poufne dane, a nawet dostęp do mienia, które jest doprowadzą, często wchodzą w kontakt interper- w naszej pieczy. sonalny z osobami ochraniającymi mienie. Może Zawód kierowcy wiąże się ze spędzaniem całego to być zwykłe pytanie o drogę, nawiązanie rozmo- czasu w pojeździe, a przeważającej jego części wy, czy też przystąpienie do czynności wykonywa- za kierownicą. Pracę tę przeważnie wykonują jed- nej przez tę osobę, jak np. pomoc przy wykonywa- noosobowo. Przez wielogodzinne trasy i samot- niu jakiejś pracy lub skorzystanie z tego samego ność są narażeni na działanie czynników zmniej- stolika przy spożywaniu posiłku. Może to być rów- szających percepcję i powodujących potrzebę nież wspólne podróżowanie, jak np. przy podwo- korzystania z nadarzających się „normalności”,
RAPORT PRAWO 78 | Transport manager TERRORYZM jakimi są: kontakt z ludźmi, zjedzenie posiłku Monitorowanie w strefach W styczniu 2017 r. w restauracyjnych warunkach, obejrzenie filmu rozładunku i załadunku na parkingu pod na ekranie większym niż przekątna tabletu, czy też Warto zatrzymać się przy tym przykładzie z jed- skorzystania z łazienki innej niż Toi-Toi. Sprawcy nego powodu. Samochód nie został rozładowany Paryżem bandyci wiedzą jakie są „ścieżki” kierowców, ich potrzeby w dniu planowanej dostawy i kierowca zmuszony posługując się i oczekiwania. Nierzadko z premedytacją to wy- był do odbycia wielogodzinnego postoju, o czym sfałszowaną korzystują. Przejmując kontrolę nad kierowcą, informował właściciela firmy, w której praco- legitymacją mogą przystąpić do realizacji zamierzonego celu. wał. Kontakt z kierowcą urwał się około godziny policyjną, Ich głównym celem jest przewożone mienie bę- 15.00. W przekazach i relacjach przewoźnika nie dące w pieczy kierowcy. Aby przejąć kontrolę nad ma wzmianki, że ruch pojazdu był monitorowany, podstępem mieniem, doprowadzają kierowcę do bezbron- pomimo że pojazd był wyposażony w GPS. Choć wywabili kierowcę ności w różny sposób. Wiele rozbojów jest do- zapewne nie miałoby to wpływu na wynik, to jed- z ciężarówki, konywanych w okolicznościach, kiedy dochodzi nak w niektórych przypadkach śledzenie pojaz- a potem brutalnie do nieagresywnej interakcji sprawcy i kierowcy. du i właściwa reakcja przewoźnika w przypadku Kierowca jest obezwładniany dopiero wtedy, gdy stwierdzenia zagrożenia, pozwoliłyby na uniknię- pobili. sprawca ma pewność, że przejmie pełną kontrolę cie negatywnych skutków działania przestępców. nad pojazdem. Tak było w styczniu 2017 r. na par- Tak było w przypadku przewozu opon do Wiel- kingu pod Paryżem, kiedy to sprawcy posługując kiej Brytanii, kiedy pojazd również nie został się sfałszowaną legitymacją policyjną, podstępem rozładowany po dotarciu do odbiorcy. Kierowca wywabili kierowcę z ciężarówki, a potem brutal- „kupił” sugestię pracowników ochrony i zaparko- nie pobili. Celem rozboju nie była jednak ani cię- wał pojazd na pobliskiej ulicy, pomimo że zgło- żarówka, ani towar, a gotówka i mienie znajdujące sił taki zamiar oraz otrzymał wyraźną odmowę się w kabinie. Ciężarówkę z towarem podpalili i dyspozycję odjechania i zaparkowania na par- i pozostawili w lesie. kingu przy autostradzie. W nocy sprawcy włamali Podobnie mogło być w przypadku zamachu ter- się do naczepy i skradli 2/3 przewożonych opon. rorystycznego dokonanego 16 grudnia 2016 r. W tym przypadku pojazd również był wyposa- w Berlinie, z tą różnicą, że zupełnie inny był cel żony w GPS i również nikt nie monitorował jego sprawcy. W jaki sposób terrorysta uzyskał kon- ruchu. Skutkiem niefrasobliwości była jedynie trolę nad pojazdem i jak dostał się do kabiny, tego strata towaru. Właściwa reakcja przewoźnika po- niestety nie wiemy. Mógł zastraszyć kierowcę bro- zwoliłaby na uniknięcie szkody. nią na zewnątrz pojazdu, wejść do kabiny przez Od kierowców wymaga się, aby ochraniali mienie niezablokowane drzwi, czy zostać wpuszczony powierzone im do przewozu. Trzeba jednak mieć przez kierowcę. Bezsprzeczny jest fakt, że dostał na uwadze, że nie są oni zawodowymi ochronia- się do kabiny, uruchomił silnik, manewrował rzami i nie wiedzą, jak działają przestępcy i jak pojazdem na postoju i kierował nim w drodze się skutecznie przed nimi bronić. Należy zatem do celu. To potwierdzają zarówno zainstalowany zadbać, aby mieli oni świadomość, jakimi za- w pojeździe GPS, jak i informacje podawane przez chowaniami cechują się przestępcy i jakimi za- media. Jakie były tego skutki, wszyscy wiemy. chowaniami muszą cechować się oni sami, żeby uniemożliwić bandytom osiągnięcie założonego, niekoniecznie komercyjnego celu, jak ostatnio AUT OR w przypadku terrorystów. Należy również wspo- Jerzy Różyk magać kierowców w działaniach obronnych, gdyż Ekspert ds. oceny ryzyka w transporcie i ubezpieczeń transportowych jak wykazują powyższe przykłady, pozostawienie CDS Kancelaria Brokerska ich samych sobie może doprowadzić nie tylko do utraty towaru, ale również do utraty zdrowia, www.cds-odszkodowania.info a nawet życia. www.oc-przewoźnika.info
RAPORT PRAWO 80 | Transport manager PŁACE MINIMALNE CZY LEGISLACJA UNIJNA PÓJDZIE W KIERUNKU WOLNEGO RYNKU, CZY PROTEKCJONIZMU POD PŁASZCZYKIEM PRAW SOCJALNYCH? TRANSPORT MIĘDZYNARODOWY DELEGOWANY Z UNII EUROPEJSKIEJ Adw. Joanna Jasiewicz Nie ustały kontrowersje wokół francuskich przepisów ustawy Macrona oraz dekretu 418-2016 rozszerzającego stosowanie przepisów o delegowaniu pracowników do sektora transportu międzynarodowego, a lista wyzwań, z którymi mierzy się transport międzynarodowy od 2017 r., zdaje się nie mieć końca.
RAPORT PRAWO 81 PŁACE MINIMALNE miany przepisów prawa pracy we Francji sprzeciw wobec jakichkolwiek prób liberalizacji POLISH przyniosły wprowadzenie elektroniczne- rynku transportu. Państwa-sygnatariusze widzą HAULIERS SHO WN THE DOOR Zgo systemu rejestracji pracowników de- konieczność działań ustawodawczych na pozio- FROM THE EU legowanych (system SIPSI), co i tak nie zwalnia mie europejskim przede wszystkim w zakresie The company of the coun- pracodawców od obowiązku gromadzenia do- czasu jazdy oraz odpoczynku. Jest to sygnał, że tries that apply the reg- kumentacji w formie papierowej oraz podwyżkę kraje te wypracowują wspólne stanowisko w kwe- ulations of the posting of płacy minimalnej do 9,76 euro za godzinę pracy. stii tzw. Inicjatyw Drogowych, które są obecnie workers to international transport, at the same time Oczekiwane jest wprowadzenie opłaty za korzy- przedmiotem prac Komisji Europejskiej. W tym offering a minimum wage, stanie z ww. systemu SIPSI do 50 euro za każde- miejscu warto zasygnalizować opinię rzeczni- has been joined by Italy and go pracownika delegowanego, choć większym ka generalnego Evgeniego Tancheva z 2 lutego Austria. This brings further administrative burdens – wyzwaniem niż sama opłata zdaje się obecnie 2017 r. w sprawie toczącej się przed Trybuna- everything in the name of rejestracja w systemie elektronicznym, który łem Sprawiedliwości UE, wpisującą się w reto- fighting so-called social obarczony jest błędami technicznymi i ulega re- rykę państw-sygnatariuszy deklaracji paryskiej, dumping. As yet, the Euro- gularnemu zawieszaniu z uwagi na dużą liczbę w której sygnalizuje on niemożność odbioru re- pean Commission has not undertaken any additional zgłoszeń. Od 1 kwietnia 2017 r. niezbędnym wa- gularnych tygodniowych okresów odpoczynków actions about the applica- runkiem do legalnego delegowania we Francji bę- w pojeździe. tion of German minimum dzie posiadanie zaświadczenia A1. Choć deklaracja paryska przewiduje wprowadze- wage (MiLoG) to interna- tional transport. This re- nie rozwiązań gwarantujących prawo kierowców sults in a surge in Poland’s do równowagi pomiędzy życiem zawodowym domestic solutions to regu- Deklaracja Paryska a prywatnym poprzez m.in. sankcjonowanie late the access to the mar- ket by means of the regula- Do grona krajów stosujących przepisy o dele- spędzania weekendów w pojeździe czy też przy- tions of labour law. gowaniu pracowników, a zarazem płac mini- jęcie, na poziomie europejskim, nowych praktyk malnych, do transportu międzynarodowego zmierzających do ułatwiania kierowcom powro- dołączyły Włochy i Austria. Kolejne obciążenia tów weekendowych do domu, to wyraźnie brak administracyjne, a wszystko w imię walki z tzw. w niej postanowień, które wzmacniałyby prawo dumpingiem socjalnym. Do dnia dzisiejszego Ko- pracowników oraz pracodawców do informacji misja Europejska nie podjęła żadnych dodatko- o warunkach delegowania do poszczególnych wych działań w sprawie stosowania niemieckiej krajów członkowskich UE. Deklaracja, akcentując płacy minimalnej (MiLoG) do transportu mię- silnie motyw kontroli, może być także odbierana dzynarodowego, czego efektem jest dynamiczny jako pośrednie nawiązanie do francuskiej inicja- wzrost krajowych rozwiązań regulujących dostęp tywy utworzenia Europejskiej Agencji Kontroli do rynku poprzez przepisy prawa pracy. Drogowej. Ukoronowaniem krajowych działań w kwestii re- gulacji rynku pod hasłem ochrony praw pracow- ników oraz uczciwej konkurencji jest deklaracja Rewizja Dyrektywy paryska „Alliance du routier” zawarta 31 stycznia o pracownikach delegowanych 2017 r. z inicjatywy Francji. Otóż ministrowie Dyskusje dotyczące mobilności pracowników, transportu Francji, Austrii, Belgii, Danii, Nie- a zarazem swobody świadczenia usług, nie ogra- miec, Włoch, Luksemburga, Norwegii i Szwecji, niczają się jednak do kwestii krajowych rozwią- w ramach ww. deklaracji, ustalili, iż kraje-sygna- zań prawnych związanych z płacami minimalny- tariusze deklaracji będą dążyć do zbliżania zasad mi. Komisja Europejska i Parlament Europejski stosowania europejskich przepisów w transpor- prowadzą intensywne prace nad innymi, powią- cie międzynarodowym, w tym norm socjalnych, zanymi przepisami europejskimi o istotnym zna- by ułatwić ich stosowanie, pogłębiać praktyki czeniu dla transportu międzynarodowego. kontrolne, jak i definiować wspólne stanowiska Przedmiotem szczególnego zainteresowania dotyczące przyszłości europejskiej polityki trans- branży transportu pozostaje, od 8 marca 2016 r., portowej. Kraje te wyraziły także swój wyraźny rewizja dyrektywy o delegowaniu pracowników.
RAPORT PRAWO 82 | Transport manager PŁACE MINIMALNE Obecnie prace nad w pełnym, a nie – jak dotychczas – minimal- Filar Spraw Socjalnych zakłada ewentualnymi zmia- nym zakresie, jak pracownik lokalny, wprowadzenie godziwych płac krajowych nami w zakresie eu- zakazu zastępowania pracowników delego- na poziomie co najmniej 60 proc. ropejskich przepisów wanych innymi pracownikami danego praco- o delegowaniu toczą dawcy – obowiązek niejasno opisany i niezro- przeciętnego wynagrodzenia w danym kraju. się w Parlamencie Eu- zumiały od strony praktycznej. ropejskim. Aktualne Do tego europosłowie sprawozdawcy zapropono- stanowisko Komisji Zatrudnienia i Spraw So- wali włączenie dyrektywy o delegowaniu pracow- cjalnych Parlamentu Europejskiego, który odpo- ników, która przynależy do swobody świadczenia wiada za prace nad dokumentem rewizji, zostały usług (jest jej urzeczywistnieniem) do polityki spo- wyrażone w projekcie sprawozdania z 2 grudnia łecznej UE. Oznacza to przyzwolenie na dużo dalej 2016 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrekty- idącą ingerencję w zakres uprawnień pracowników wy zmieniającej dyrektywę 96/71/WE o delego- – sztuczne regulowanie rynku pracy. W prakty- waniu pracowników w ramach świadczenia usług ce można nawet postawić tezę o próbie znoszenia (2016/0070 (COD)). Wspomniany projekt za- swobody świadczenia usług na rzecz swobody wiera pełne poparcie dla zmian proponowanych przedsiębiorczości, tj. zakładania spółek w poszcze- przez Komisję Europejską. Owe zmiany dotyczą: gólnych państwach członkowskich UE i lokalnego wprowadzenia czasowego ograniczenia legal- a nie transgranicznego świadczenia usług. nego delegowania do 24 miesięcy – po tym okresie dany pracownik delegowany ma być poddany ustawodawstwu państwa przyjmu- Transport międzynarodowy wymaga jącego a nie wysyłającego, w którym siedzibę szczególnych rozwiązań ma jego pracodawca, Z punktu widzenia transportu istotne są także odstąpienia od minimalnych stawek wyna- postanowienia w części wstępnej, tj. wskazania, grodzenia na rzecz pojęcia wynagrodzenia, że transport międzynarodowy wymaga szczegól- ustalanego przez każde państwo członkowskie nych rozwiązań. Początkowe brzmienie projektu TransPoland indywidualnie, w tym obowiązek stosowania rewizji dyrektyw o delegowaniu pracowników układów zbiorowych pracy. Oznacza to, że przewidywało, że „z uwagi na wysoce mobilny pracownik delegowany ma być wynagradzany charakter pracy w międzynarodowym transporcie Translogistica Rządy krajów Starej Unii pod pretekstem dbania o prawa socjalne pracowników z Nowej Unii chronią swoje V Międzynarodowe Targi rynki przed konkurencją – Łączymy Transportu i Logistyki Twój biznes również transportową. ze światem 8 - 10 listopada 2017 od 5 lat! EXPO XXI WARSZAWA www.trans-poland.pl
RAPORT PRAWO 83 PŁACE MINIMALNE drogowym wdrożenie dyrektywy o delegowaniu szczególnych sektorów”. To oznacza, że tendencja pracowników budzi szczególne wątpliwości i pro- legislacyjna zmierza ku pozostawieniu transportu blemy prawne, zwłaszcza w przypadkach, w któ- w ramach rewizji dyrektywy o delegowaniu pra- rych związek z danym państwem członkowskim cowników i ewentualnym wypracowaniu do- jest niewystarczający. Najwłaściwsze byłoby, aby datkowych przepisów dla tego sektora. Można kwestie te zostały ujęte w przepisach dotyczących to również odczytywać jako sygnał, że w ten spo- poszczególnych sektorów oraz w innych unijnych sób zostanie osiągnięty kompromis w przedmiocie inicjatywach ukierunkowanych na funkcjonowa- krajowych płac minimalnych, stosowanych do pra- nie wewnętrznego rynku transportu drogowego”. cowników wysoko mobilnych w transporcie. Mogło to oznaczać wyłączenie transportu mię- Na tym etapie prac legislacyjnych, prócz ogólni- dzynarodowego z rewizji dyrektywy o delegowa- kowych deklaracji politycznych, brak jest jakich- niu pracowników i uregulowanie statusu prawne- kolwiek konkretnych propozycji rozwiązań. Takie go kierowcy w ramach tzw. Inicjatyw Drogowych. próby prac merytorycznych podjęte zostały m.in. Na etapie prac parlamentarnych zaproponowano w toku Forum Drogowego we Florencji prowadzo- jednak postanowienie węższe, tj. „z uwagi na wy- nego przez Uniwersytet Europejski we Florencji soce mobilny charakter pracy w międzynarodo- (European University Institute we Florencji – Ro- wym transporcie drogowym delegowanie pra- bert Schuman Center for Advanced Studies, konfe- cowników budzi szczególne wątpliwości prawne, rencja „From patchwork to a well functioning and które należy ująć w przepisach dotyczących po- socially fair EU Road Transport Market”). TransPoland Translogistica V Międzynarodowe Targi Łączymy Transportu i Logistyki Twój biznes ze światem 8 - 10 listopada 2017 od 5 lat! EXPO XXI WARSZAWA www.trans-poland.pl
RAPORT PRAWO 84 | Transport manager PŁACE MINIMALNE Warto wskazać, że nowa prezydencja Unii Eu- czego 987/2009. Wspomniane przepisy regulują ropejskiej od 1 stycznia 2017 r. – prezydencja między innymi procedurę wydawania zaświad- maltańska – wskazała, że rewizja dyrektywy czeń A1, których posiadanie jest warunkiem le- o delegowaniu pracowników jest jej priorytetem galnego delegowania w Austrii, a od 1 kwietnia politycznym. Uprzednia prezydencja – słowacka 2017 r. także we Francji. W praktyce zaświadczenie (w okresie 1 lipca – 31 grudnia 2016 r.) również A1 staje się warunkiem świadczenia usług w da- zaliczała delegowanie pracowników do swoich nym państwie członkowskim. Formularz A1, po- głównych wyzwań. W podsumowaniu swych świadczony przez terenową jednostkę ZUS, wła- półrocznych prac prezydencja słowacka wska- ściwą ze względu na siedzibę pracodawcy, stanowi zała jednakże, że nie udało się ustalić wspólne- dokument potwierdzający zastosowanie polskiego go stanowiska politycznego między państwami ustawodawstwa w zakresie zabezpieczenia spo- członkowskimi ani co do zasad ogólnych, a tym łecznego w przypadku pracownika delegowanego. bardziej szczególnych rozwiązań dla transportu Proponowana przez Komisję Europejską zmiana międzynarodowego. przewiduje jednak znacznie większą ingerencję instytucji ubezpieczeniowych państw przyjmu- jących, np. Francji, w ramach weryfikacji czy za- Europejski Filar Praw Socjalnych świadczenie A1 zostało prawidłowo udzielone. Projektem nie mniej kontrowersyjnym niż rewizja W ramach ww. propozycji polski Zakład Ubez- dyrektywy o delegowaniu pracowników jest ini- pieczeń Społecznych nie tylko sprawdzałby, cjatywa utworzenia tzw. Filaru Praw Socjalnych. na wniosek instytucji państwa przyjmującego, Jak zadeklarowała Komisja Europejska, projekt zasadność wydania zaświadczenia A1, ale także ma służyć ponownej ocenie celów społecznych, byłby zobligowany do przedstawienia dowo- jakie legły u podstaw Unii Europejskiej, i które zo- dów, na podstawie których zaświadczenie wydał, stały wyrażone w prawie Unii Europejskiej, m.in. tak by instytucje państwa obcego mogły doko- w swobodach gospodarczych i licznych prawach nać swej własnej oceny. W praktyce może być socjalnych przyznanych obywatelom UE. Zarów- to kolejne, istotne ograniczenie w wykonywaniu no projekt, jak i sprawozdanie w sprawie Euro- usług przez polskich pracodawców na rynku we- pejskiego Filaru Praw Socjalnych, opracowane wnętrznym. Dyskusja nad opisanymi propozycja- przez Komisję Zatrudnienia i Spraw Socjalnych mi zmian będzie trwała przez najbliższe miesiące. Parlamentu Europejskiego (2016/2095 (INI)) z 13 września 2016 r., będące przedmiotem de- bat w grudniu 2016 i styczniu 2017 r., odnoszą się do kwestii godnych płac. Jednym z postulatów jest wprowadzenie godziwych płac krajowych na poziomie co najmniej 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia w danym kraju oraz ustanowie- nia europejskich ram systemów minimalnych do- chodów. Początkowo projekt był skierowany tyl- ko do państw strefy euro, lecz ostatecznie ma on AUT ORKA dotyczyć wszystkich państw członkowskich UE. Joanna Jasiewicz W najbliższych miesiącach Komisja Europejska Adwokat we francuskiej Kancelarii Praw- przedstawi konkretne propozycje legislacyjne, nej Gide Loyrette Nouel i pełnomocnik urzeczywistniające wskazane wyżej założenia. zarządu stowarzyszenia pracodawców Nie można także pominąć propozycji zmia- Transport i Logistyka Polska. ny rozporządzenia nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpie- czenia społecznego i rozporządzenia wykonaw-
RAPORT PRAWO 85 PŁACE MINIMALNE HOLANDIA TEŻ Z PŁACĄ MINIMALNĄ Paweł Judek Holandia od początku 2017 r. dołączyła do grona państw ograniczających przewoźnikom prawo do swobodnego wykonywania usług transportowych. Wprowadziła bowiem regulacje w zakresie płacy minimalnej, które zaczęły obowiązywać od 1 stycznia. bowiązująca w Holandii Wet arerbeidsvoorwaarden Do płacy minimalnej nie zalicza się natomiast diet z tytułu po- gedetacheerde werknemers in de Europese Unie – dróży służbowej, a także wydatków poniesionych na utrzyma- OUstawa o zatrudnianiu pracowników delegowanych nie i zakwaterowanie. Trudno w chwili obecnej zawyrokować, w UE, w skrócie WAGW EU objęła swym zasięgiem również jak będą traktowane przez holenderskie organy wypłaty z tytułu branżę transportową. Podobnie jak w przypadku Austrii, re- ryczałtów za noclegi. Te bowiem w polskiej praktyce nie stano- gulacje odnoszą się zarówno do kabotażu, jak i do transportu wią kosztu zakwaterowania pracownika, gdyż temu przysługuje międzynarodowego z i do Holandii. Spod zakresu zastosowania bezpłatne miejsce do spania. Czas pokaże, czy holenderskie or- ustawy wyłączono natomiast tranzyt. Również w Holandii nie gany zajmą stanowisko jak w Niemczech, gdzie ryczałty są ak- ma znaczenia, skąd pochodzi zleceniodawca transportu. ceptowane jako składnik płacy minimalnej, czy jak we Francji, gdzie nie są one brane pod uwagę. 8,96 euro za godzinę Podstawowym obowiązkiem przewoźników objętych regulacją Przedstawiciel w Holandii ustawy jest wypłacanie swoim pracownikom płacy minimalnej Pracodawca delegujący pracownika do pracy na terenie Holan- w wysokości obowiązującej w Holandii. W holenderskiej bran- dii ma obowiązek wyznaczyć swojego przedstawiciela i dane ży transportowej istnieje układ zbiorowy określający wysokość tej osoby przekazać oddelegowanym pracownikom. Brak jest płacy minimalnej kierowców, ale ten nie ma zastosowania szczegółowych wytycznych co do przedstawiciela, więc może do przewoźników zagranicznych. Stąd też jego postanowienia to być osoba zatrudniona w przedsiębiorstwie pracodawcy nie będą miały żadnego wpływu na obowiązki polskich prze- na terenie Polski. Powinna jednak mieć możliwość skomuniko- woźników. Zagraniczne przedsiębiorstwa transportowe zobo- wania się przynajmniej w języku angielskim z przedstawiciela- wiązane są więc do stosowania ogólnych stawek płacy minimal- mi holenderskich organów. nej ustalonych przez organy centralne. W przeciwieństwie do wielu innych krajów na chwilę obecną Płaca minimalna jest waloryzowana w Holandii 1 stycznia władze holenderskie nie wymagają, by pracownik miał przy so- i 1 lipca każdego roku, stąd też przewoźnicy zobowiązani są bie dokumentację płacową i pracowniczą. Nie ma również obo- na bieżąco śledzić jej wysokość. Stawki uzależnione są zarów- wiązku zgłaszania oddelegowania pracownika do pracy w Ho- no od wieku pracowników, jak i od przewidzianej tygodniowej landii. W tym zakresie przepisy holenderskie są zdecydowanie normy czasu pracy. W przypadku polskich pracowników pra- korzystniejsze dla polskich przewoźników. cujących wg normy 40 h na tydzień, o ile mają co najmniej 23 lata, stawka wynosi obecnie 8,96 euro za godzinę. AUT OR Paweł Judek Radca prawny, partner w kancelarii Działyński i Judek Składniki płacy Spółka Partnerska Radców Prawnych w Poznaniu. Prowa- W świetle wytycznych rządu holenderskiego płaca minimalna dzi blog poświęcony prawu transportowemu pod adresem obejmuje: www.transportoweprawo.pl. Specjalizuje się w prawie podstawowe wynagrodzenie uzgodnione w umowie, transportowym i prowadzeniu sporów sądowych. wypłaty związane z wynikami pracy, opłaty od wygenerowanego obrotu.
RAPORT PRAWO 86 | Transport manager PŁACE MINIMALNE PŁACA MINIMALNA W AUSTRII Paweł Judek Od 1 stycznia 2017 r. do krajów utrudniających życie zagranicznym przewoźnikom dołączyła Austria. W świetle znowelizowanych przepisów polscy przewoźnicy muszą liczyć się z istotnymi obowiązkami administracyjnymi i dodatkowymi wydatkami. świetle austriackiej ustawy o zwalczaniu dumpingu Kwota płacy minimalnej płacowego i socjalnego (Lohn- und Sozialdum- Podstawowym wymogiem, do którego muszą dostosować się W ping-Bekampfungsgesetz w skrócie LSD-BG opu- przewoźnicy wykonujący transporty podlegające nowym regu- blikowana w Federalnym Dzienniku Ustaw BGBI. I nr 44/2016) lacjom, jest obowiązek wypłacania swoim pracownikom wyko- zasady regulujące oddelegowanie pracowników do pracy nującym pracę na terenie Austrii płacy minimalnej w wysoko- na terenie Austrii obejmują również przedstawicieli branży ści obowiązującej w tym kraju. Odmiennie jednak niż w Polsce, transportowej. Nowe regulacje dotyczą zarówno kabotażu, jak płaca minimalna w Austrii nie jest ustanawiana w drodze aktów i transportu międzynarodowego towarów lub osób do i z Au- prawnych organów centralnych, ale za pośrednictwem układów strii. Bez znaczenia jest przy tym przynależność państwowa zle- zbiorowych dotyczących poszczególnych branż. Tego rodzaju ceniodawcy przewozu – przepisy dotyczą zarówno przewozów układ obowiązuje również w odniesieniu do branży transpor- zlecanych przez firmy austriackie, jak i zagraniczne. Obawiać towej. Przewiduje on płacę minimalną na poziomie od 8,49 nie muszą się natomiast przewoźnicy, którzy wykorzystują Au- do 10,50 EUR za godzinę, w zależności od rodzaju pojazdów, strię wyłącznie jako kraj tranzytowy – przepisy o oddelegowa- poziomu wyszkolenia, stażu pracy itp. niu nie obejmują tej kategorii transportu. W tym miejscu standardowo pojawia się pytanie, czy polska dieta i ryczałt za noclegi będą podlegać zaliczeniu do austriac- kiej płacy minimalnej. W świetle przepisów dyrektywy o pra- Obowiązki po stronie przewoźników cownikach delegowanych wydaje się, że w polskich realiach W świetle austriackich regulacji na przewoźników nałożono przynajmniej w odniesieniu do ryczałtu za nocleg, powinna być kilka podstawowych obowiązków: konieczność wypłacania taka możliwość. Ryczałt nie stanowi bowiem de facto zwrotu pracownikom delegowanym do pracy w Austrii płacy minimal- kosztów noclegu (gdyż kierowca nie ponosi żadnych kosztów nej obowiązującej w tym kraju, obowiązek zgłoszenia delegacji z tym związanych), lecz w praktyce jest składnikiem wynagro- danego pracownika, wymóg posiadania w pojeździe określonej dzenia kierowcy. O ile jednak władze niemieckie przyjmują taką dokumentacji związanej z oddelegowaniem pracownika, a tak- interpretację przepisów w odniesieniu do MiLoG, to już wła- że konieczność wyznaczenia przedstawiciela na terenie Austrii. dze francuskie całkowicie ją odrzucają, uznając, że ani dieta, ani ryczałt nie mogą być zaliczane do płacy minimalnej wynikają- Płaca minimalna kierowcy ciężarówki w Austrii wynosi cej z Loi Macron. Aktualnie brak informacji, jakie stanowisko od 8,49 do 10,50 euro za godzinę, w zależności od rodzaju w tym sporze zajmą organy austriackie. pojazdów, poziomu wyszkolenia, stażu pracy itp.
RAPORT PRAWO 87 PŁACE MINIMALNE Zgłoszenie nym w ekran w taki sposób, by możliwe było ich skopiowanie Każda delegacja zatrudnionego do pracy na terytorium Austrii do komputera kontrolującego. Niewystarczające jest więc prze- podlega obowiązkowemu zgłoszeniu. W praktyce więc każ- chowywanie ich na pen-drive’ie. dy transport podlegający ustawie wymagać będzie zgłoszenia. W określonych wypadkach zgłoszenie może mieć charakter ra- mowy lub zbiorczy. Zgłoszenie ramowe dotyczy sytuacji wyko- Pełnomocnik nywania przez przewoźnika regularnych przewozów na terenie W każdym wypadku delegowania pracownika konieczne jest Austrii na rzecz austriackiego zleceniodawcy. Zgłoszenie zbior- zgłoszenie osoby kontaktowej (Ansprechperson). Osobą tą cze z kolei może być wykorzystane, gdy w ramach jednego prze- może być zarówno sam delegowany pracownik, jak i pełno- wozu istnieją dwa miejsca załadunku lub rozładunku w Austrii. mocnik, adwokat lub notariusz z siedzibą w Austrii. W praktyce W zgłoszeniu indywidualnym konieczne jest podanie szeregu zapewne najkorzystniejszym dla pracodawcy rozwiązaniem jest informacji dotyczących planowanego zlecenia, jak m.in. dane wskazywanie jako osoby kontaktowej właśnie delegowanego kierowcy, zleceniodawcy, trasa przejazdu czy miejsce rozpoczę- kierowcy. cia pracy w Austrii. Co istotne, zgłoszenie powinno być dokona- ne przed rozpoczęciem pracy przez delegowanego pracownika, co rozumiane jest odmiennie w odniesieniu do poszczególnych Sankcje kategorii transportu. W przypadku przewozu kabotażowego Za nieprzestrzeganie postanowień ustawy przewidziane są momentem rozpoczęcia pracy jest podjęcie ładunku. W przy- sankcje w różnej wysokości, w zależności od rodzaju narusze- padku transportu międzynarodowego oddelegowanie pracow- nia. Niewypłacanie wynagrodzenia minimalnego, nie więcej niż nika na terenie Austrii rozpoczyna się z chwilą przekroczenia 3 pracownikom, karane jest od 1 do 10 tys. euro za pierwsze przez niego granicy austriackiej. naruszenie i od 2 do 20 tys. euro za kolejne naruszenia. W przy- padku większej liczby pracowników kara może wynieść nawet 50 tys. euro. Brak zgłoszenia to kara od 500 do 10 tys. euro. Z ko- Dokumenty lei brak odpowiednich dokumentów w pojeździe może skutko- Niezależnie od powyższych obowiązków pracodawca powinien wać nałożeniem kary od 500 do 50 tys. euro, w zależności od ro- zapewnić, by kierowca miał ze sobą w pojeździe następujące dzaju brakującej dokumentacji. dokumenty: zaświadczenie o ubezpieczeniu społecznych kierowcy A1 w języku niemieckim lub przetłumaczone na język niemiec- Okres przejściowy ki, przy czym tłumaczenie nie musi być przysięgłe, W związku z koniecznością dostosowania się przez przewoźni- kopia zgłoszenia delegacji, przy czym jeśli z przyczyn tech- ków do nowych regulacji, władze austriackie przewidziały okres nicznych nie jest możliwe, by kierowca był w posiadaniu tej przejściowy do końca lutego 2017 r., w którym od przewoźni- kopii, wystarczające jest, by znał numer referencyjny zgło- ków wymagane są wyłącznie zgłoszenia delegacji pracow- szenia; niczych bez konieczności okazania stosownej dokumentacji dokumentacja płacowa, z której wynika, jakie wynagrodze- pracowniczej potwierdzającej wypłacanie pracownikowi pensji nie przysługuje pracownikom w okresie ich delegowania minimalnej. do Austrii i jakie zostało im rzeczywiście wypłacone; doku- Austriackie regulacje, pomimo pewnych udogodnień dla prze- mentacja powinna być sporządzona w języku niemieckim woźnika, stanowić będą istotną barierą dla przedsiębiorców lub na niemiecki przetłumaczona (tłumaczenie nie musi transportowych. Konieczność wysyłania każdorazowego zgło- być przysięgłe) z wyjątkiem umowy o pracę, która może być szenia, dostarczenia kierowcom stosownych dokumentów oraz również w języku angielskim; ich tłumaczenia z pewnością wpływać będą na zwiększenie pozwolenie na pracę w kraju delegującym pracownika, jeśli kosztów przewoźników, a samo zaangażowanie czasowe w wy- kierowca nie jest obywatelem państwa członkowskiego UE, konywanie czynności o charakterze formalnym może prowa- a w kraju delegującym takie zezwolenie jest wymagane. dzić do mniej efektywnego wykorzystania zasobów ludzkich Dokumenty powinny być przechowywane w formie papiero- przedsiębiorstwa i wpływać na obniżenie jego jakości lub ren- wej lub czytelnej formie elektronicznej, przez co rozumie się towności. Pozostaje mieć nadzieję, że również w odniesieniu przechowywanie ich na sprzęcie elektronicznym, wyposażo- do tych przepisów interweniować będzie Unia Europejska.
RAPORT PRAWO 88 | Transport manager PŁACE MINIMALNE KIEROWCOM WYKONUJĄCYM PRACĘ W TRANSPORCIE MIĘDZYNARODOWYM MOŻNA NADAL WYPŁACAĆ RYCZAŁTY NOCLEGOWE BEZ RYCZAŁTÓW I CO DALEJ? Agnieszka Frasik, Michał Dynerowicz Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 listopada 2016 r. w sprawie ryczałtów dla kierowców za noclegi w kabinach, jakkolwiek korzystny dla przedsiębiorców świadczących usługi na rynku transportu międzynarodowego, wprowadził jednocześnie niemałe zamieszanie wokół pojęcia ryczałtu za nocleg, doprowadzając do licznych spekulacji dotyczących przyszłości transportu międzynarodowego w kontekście płacy minimalnej w poszczególnych państwach członkowskich Unii Europejskiej.
RAPORT PRAWO 89 PŁACE MINIMALNE naszym przekonaniu wniosek związ- transportu drogowe- ku pracodawców „Transport i Lo- go. Warto dodać, że Definicja pracownika delegowanego stoi W gistyka Polska” był nie tylko w pełni kierowcy w trans- w sprzeczności z pracą wykonywaną zasadny, ale również zainicjował proces legislacyj- porcie drogowym, ny, mający na celu wprowadzenie zmian w usta- tak w kraju jak i poza przez kierowców transportu drogowego. wie „O czasie pracy kierowców” (dalej: UoCPK), jego granicami, w dal- co z kolei doprowadzi do uporządkowania stanu szym ciągu posiadają status pracowników najem- prawnego obowiązującego na gruncie krajowych nych będących w podróży służbowej, w związku przepisów. Nie powinno budzić żadnych wątpli- z czym zasadność wypłaty rzeczonych należności wości, że problem legislacyjny wokół należności pozostaje aktualna już na tej podstawie. Poza gra- z tytułu podróży służbowych kierowców nale- nicami analizy pozostawmy wyłącznie swobodę ży odseparować od patologii dotyczącej imple- pracodawcy w zakresie kształtowania wysokości mentowania Dyrektywy w sprawie delegowania ryczałtu za nocleg przysługującego pracowniko- pracowników w celu świadczenia usług w usta- wi poza granicami kraju, sygnalizując jedynie, że wodawstwach poszczególnych państw członkow- obowiązujące rozporządzenie wydaje się nie sta- skich. Pomimo względnej odmienności proble- nowić już podstawy do określania minimalnych mów dotyczących należności z tytułu podróży wysokości rzeczonych należności. Maksymalna służbowej kierowców, a właściwego rozumienia wysokość wypłat nie została określona, jednak pojęcia „delegowania w celu świadczenia usług” tutaj – dla celów podatkowych – za maksymalną przez poszczególne państwa członkowskie, oby- granicę przyjąć należy stawki określone w obo- dwa problemy mają jeden wspólny punkt, jakim wiązującym rozporządzeniu. jest ustalenie statusu kierowcy w transporcie dro- gowym jako pracownika najemnego, o czym sze- rzej w dalszej części tekstu. Kierowca – pracownik najemny w ruchu transgranicznym Należy zwrócić uwagę na problematykę ustalenia Ryczałty można wypłacać statusu prawnego kierowcy wykonującego pracę Spekulacje wokół orzeczenia Trybunału Kon- w międzynarodowym transporcie drogowym. stytucyjnego sprowadzają się do ustalenia: czy Każdy pracownik, wykonujący pracę w państwie kierowcom wykonującym pracę w transporcie członkowskim, posiada przymiot pracownika międzynarodowym można wypłacać ryczałty najemnego. Jest to najszersze pojęcie pracow- noclegowe? Odpowiedź na to pytanie jest twier- nika wypracowane na gruncie wspólnotowych dząca, co więcej w naszym przekonaniu dalsze regulacji prawnych. Pracownik najemny w ru- wypłacanie ryczałtów za nocleg do czasu zakoń- chu transgranicznym może być pracownikiem czenia procesu legislacyjnego ustawy o czasie najemnym wykonującym pracę w dwóch lub pracy kierowców wydaje się zasadne, co wykaże- kilku państwach członkowskich albo pracowni- my pewnymi spostrzeżeniami. kiem najemnym delegowanym czasowo do in- Przede wszystkim Trybunał Konstytucyjny orze- nego państwa członkowskiego w celu wykonania kał w granicach złożonego wniosku, w związku usługi. Właściwe określenie statusu pracowni- z czym uchylił art. 21a UoCPK wyłącznie w za- ka ma istotne znaczenie nie tylko w kontekście kresie, w jakim dotyczy on transportu między- przysługujących pracownikowi uprawnień, ale narodowego, a to z kolei nie pozbawiło mocy również w kontekście ustalenia ustawodawstwa obowiązującej tego przepisu wobec transportu właściwego dla celów koordynacji systemów za- krajowego. Powstała zatem dysproporcja, bowiem bezpieczenia społecznego. przy prostym rozumieniu omawianego orzecze- Organy administracyjne poszczególnych państw nia, prawo do otrzymywania ryczałtu za noc- członkowskich dla celów zabezpieczenia spo- leg zachowaliby wyłącznie kierowcy krajowego łecznego zgodnie przyznają pracownikom mię-
RAPORT PRAWO 90 | Transport manager PŁACE MINIMALNE Dołącz do Unifaun dzynarodowego transportu drogowego przymiot dyrektywy. Pozostaje tylko mieć nadzieję, że Ko- pracowników najemnych, wykonujących pracę misja Europejska podejmie stosowne kroki w celu w dwóch lub kilku państwach członkowskich. zażegnania kryzysu wokół transportu międzyna- W moim przekonaniu takie działanie zasługu- rodowego. je w pełni na aprobatę, bowiem sama definicja Pozostaje pytanie, co się stanie z minimalną pła- pracownika delegowanego stoi w sprzeczności cą w UE, jeżeli ostatecznie ryczałt noclegowy z pracą wykonywaną przez kierowców transportu zniknie z regulacji prawnych dotyczących należ- drogowego. ności pieniężnych z tytułu podróży służbowych kierowców. Wprawdzie wytyczne Niemieckiego Urzędu Celnego pozwalają zaliczać ryczałt nocle- Ryczałt a płace minimalne gowy do płacy minimalnej obowiązującej na tery- Co równie istotne, pewnej podpowiedzi w zakre- torium Republiki Federalnej Niemiec, a dotych- sie delegowania w celu świadczenia usług można, czas przeprowadzone kontrole potwierdzają tę a nawet należy upatrywać w motywach do dwóch okoliczność, jednak taka sytuacja może nie trwać spośród trzech rozporządzeń stanowiących pod- wiecznie. W myśl dyrektywy o delegowaniu pra- Ponad 100 000 rm rezerwuje swoje transporty u różnych przewoźników stawę funkcjonowania transportu drogowego cowników dodatki właściwe delegowaniu mogą za pośrednictwem systemu Unifaun. Dołączenie do naszej platformy to łatwe w państwach członkowskich. Otóż już podczas być uznane za część płacy minimalnej, warto i szybkie rozpoczęcie współpracy z klientami. procesu legislacyjnego przewidziano, że dyrekty- jednak zasygnalizować, że przepisy dyrektywy wa o delegowaniu pracowników w celu świadcze- zostały przygotowane dla innych gałęzi usług, niż Po podłączeniu do naszego systemu Twoje usługi transportowe są dostępne nia usług obejmie wyłącznie usługi przewozu ka- usługi transportowe, a sam sposób sformułowa- botażowego. Pierwotnie literalne brzmienie tego nia przepisu dotyczącego zaliczania rzeczonych dla wszystkich użytkowników serwisu i zapewniają im możliwość rezerwacji swoich motywu wskazywało, że kierowcy podczas wyko- dodatków pośrednio wskazuje, że wokół zalicza- transportów z Tobą. Dzięki połączeniu zyskujesz ekspozycję do tysięcy potencjalnych nywania przewozów kabotażowych są pracow- nia ryczałtu noclegowego do płacy minimalnej klientów. Wszystko, co musisz zrobić to podłączyć się do nas za pośrednictwem nikami delegowanymi w celu świadczenia usług, może z czasem powstać niemałe zamieszanie. poczty e-mail lub EDI. ostatecznie jednak jeszcze na etapie legislacyjnym Pozostajemy więc w przekonaniu, że proces le- odstąpiono od takiego brzmienia, wskazując wy- gislacyjny zapoczątkowany wnioskiem związku Gdy klienci rezerwują transporty przez Unifaun automatycznie generowane są łącznie, że przewozy kabotażowe podlegają pod pracodawców „Transport i Logistyka Polska” jest wszystkie niezbędne etykiety i dokumenty transportowe, co zapewnia kompleksową dyrektywę o delegowaniu pracowników w celu procesem niezbędnym. Jednocześnie ze strony i profesjonalną obsługę Twoich zleceń. świadczenia usług. Powyższa analiza wskazuje, Komisji Europejskiej nieodzowne jest podjęcie że wyłącznie wyjątkowo dyrektywa o delegowa- kontroli w zakresie sposobu wdrażania dyrekty- niu pracowników znajduje zastosowanie do usług wy o delegowaniu pracowników w celu świadcze- kabotażu, w pozostałym zakresie transport mię- nia usług, aby ostatecznie ustalić spójne ramy jej dzynarodowy nie podlega przepisom omawianej obowiązywania. Unifaun to Twój sprawdzony AUT ORZY Agnieszka Frasik partner technologiczny Radca prawny. Właścicielka Kancelarii Prawnej „AMF Frasik”. Wykładowca prawa przewozowego w Okręgowej Izby Radców Prawnych w Krakowie. Po- siada Certyfikat Kompetencji Zawodowych Wspólnoty Europejskiej w Trans- porcie Międzynarodowym. Michał Dynerowicz Współpracownik Kancelarii Prawnej „AMF Frasik”, prawnik z kilkuletnim do- świadczeniem w sektorze transportowym. www.unifaun.com
Dołącz do Unifaun Ponad 100 000 rm rezerwuje swoje transporty u różnych przewoźników za pośrednictwem systemu Unifaun. Dołączenie do naszej platformy to łatwe i szybkie rozpoczęcie współpracy z klientami. Po podłączeniu do naszego systemu Twoje usługi transportowe są dostępne dla wszystkich użytkowników serwisu i zapewniają im możliwość rezerwacji swoich transportów z Tobą. Dzięki połączeniu zyskujesz ekspozycję do tysięcy potencjalnych klientów. Wszystko, co musisz zrobić to podłączyć się do nas za pośrednictwem poczty e-mail lub EDI. Gdy klienci rezerwują transporty przez Unifaun automatycznie generowane są wszystkie niezbędne etykiety i dokumenty transportowe, co zapewnia kompleksową i profesjonalną obsługę Twoich zleceń. Unifaun to Twój sprawdzony partner technologiczny www.unifaun.com
PRAWO 92 | Transport manager CZY PRZEWOŹNICY SKORZYSTAJĄ NA TYM, ŻE NADCHODZI… NOWA POLITYKA MIGRACYJNA W POLSCE Marta Walędziak-Skowrońska Polski rząd planuje zmiany w zatrudnianiu cudzoziemców w Polsce, których celem są ułatwienia dla pracowników ze Wschodu w postaci m.in. szybszego uzyskania przez nich pobytu stałego w naszym kraju. Prace nad nowymi rozwiązaniami rozpoczął już specjalnie do tego powołany rządowy zespół. Składa się on z przedstawicieli resortów Rozwoju, Rodziny oraz Spraw Wewnętrznych. Planowane zmiany mają również znaczenie dla firm transportowych zatrudniających lub mających zamiar zatrudniać obcokrajowców spoza Unii Europejskiej. edług przedstawicieli resortu rozwo- Oświadczenia pozostaną… ju głównym celem nowych regulacji Dla wielu jednak najważniejsze jest to, że rząd Wjest wpisanie polityki migracyjnej nie zlikwiduje procedury oświadczeniowej, która w strategię rozwoju gospodarczego w Polsce. pozwala w łatwy sposób zatrudnić cudzoziemca Ma to służyć uzupełnianiu niedoborów na ryn- ze Wschodu. Nie zmieni się też katalog państw, ku pracy w związku ze zmianami demograficz- których obywatele mogą korzystać z tej procedu- nym w naszym kraju, które negatywnie wpływają ry. Obecnie bowiem mieszkańcy Armenii, Biało- na polski rynek pracy. rusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji, Ukrainy mogą po- dejmować pracę w każdej branży bez obowiązku uzyskiwania zezwolenia na pracę w okresie do 6 Propozycje zmian w przepisach miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy. Zatrud- Nowa polityka migracyjna ma przede wszystkim nienie takie odbywa się na podstawie oświadcze- proponować zmiany w zakresie zatrudniania nia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy młodych obywateli ze Wschodu (w wieku do 35 cudzoziemcowi złożonego przez polskiego pra- lat) o pożądanych przez pracodawców kwalifika- codawcę i zarejestrowanego w powiatowym urzę- cjach zawodowych, chcących osiedlić się w Polsce dzie pracy. Warunkiem legalnego wykonywania na stałe z uwagi na polskie pochodzenie lub po- pracy w takim wypadku, poza posiadaniem do- siadanie Karty Polaka. kumentu zezwalającego na legalny pobyt w Pol- sce, jest zawarcie pisemnej umowy o pracę lub umów cywilnoprawnych (umowa zlecenia czy Ułatwienia dla obywateli ze Wschodu umowa o dzieło). Przykładowo, pomysłem dyskutowanym w rządowym zespole jest wprowadzaniu ułatwień w wydawaniu wiz na dłuższe pobyty, w szcze- …jednakże w ograniczonej liczbie gólności osób z Ukrainy, ułatwienia dla rodzin Możliwe jednak, że liczba oświadczeń, a także ze- emigrantów ze Wschodu oraz pomysł, aby dzieci zwoleń na pracę, będzie limitowana w skali roku, osób z pozwoleniem na stały pobyt w Polsce były a limit miałby zależeć od potrzeb polskiego ryn- objęte np. programem 500 plus. ku pracy, względów bezpieczeństwa państwa i po- Z pomysłu zezwoleń na pracę krótkoterminową Rząd RP wycofał się całkowicie.
PRAWO 93 rządku publicznego, zasady komplementarności na siedzibę lub miejsce zamieszkania podmiotu zatrudnienia cudzoziemców w stosunku do oby- powierzającego wykonywanie pracy cudzoziem- wateli polskich, a także obciążenia i możliwości cowi. Obywatele Armenii, Białorusi, Gruzji, Moł- urzędów, które podejmują decyzje w sprawie dawii, Rosji, Ukrainy mieliby korzystać z udogod- oświadczeń. Pułapy miałyby dotyczyć poszcze- nień w uzyskaniu zezwolenia takich jak: gólnych województw lub zawodów. brak konieczności uzyskania informacji staro- sty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy; Więcej państw objętych procedurą przy spełnieniu dodatkowych wymogów pod- oświadczeniową? miot powierzający pracę będzie mógł powie- Z drugiej strony rozważana jest możliwość wyda- rzyć obywatelom tych państw pracę innego wania oświadczeń również dla obywateli innych rodzaju, niż wynikającą z PKD, ale na okres nie państw, lecz wykonujących pracę w konkretnych dłuższy niż łącznie 30 dni w ciągu ważności zawodach określonych przez ministra pracy. zezwolenia. Już teraz wydaje się przesądzone, że złożenie Wysokość wynagrodzenia cudzoziemca pracu- wniosku o zarejestrowanie oświadczenia w po- jącego w oparciu o takie zezwolenie nie mogłaby wiatowym urzędzie pracy nie będzie, w wyniku być niższa niż wynagrodzenie pracowników wy- zmian, bezpłatne. Aktualnie proponowana opłata konujących w tym samym wymiarze czasu pracę to 30 zł od oświadczenia, z czego połowa zostawa- porównywalnego rodzaju lub na porównywal- łaby w urzędzie, a reszta trafiałby, jako czysty zysk, nym stanowisku. do budżetu państwa. Bez zezwoleń na krótkoterminową Nowe zasady dla pracowników Podsumowując – proponowane zmiany są aktual- sezonowych nie dyskutowane i oceniane przez członków rzą- Z uwagi na unijny wymóg – Dyrektywę Parla- dowego zespołu, a wolę ustawodawcy poznamy mentu Europejskiego i Rady 2014/36/UE z dnia dopiero po zakończeniu procesu legislacyjnego. 26 lutego 2014 r. w sprawie warunków wjazdu Przejawem tego jest obecne wstrzymanie prac i pobytu obywateli państw trzecich w celu zatrud- legislacyjnych nad zezwoleniem na pobyt czaso- nienia w charakterze pracownika sezonowego, wy w Polsce w ramach przeniesienia wewnątrz oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy przedsiębiorstwa czy na pobyt czasowy w celu będą mogły dotyczyć tylko takich prac, do których mobilności długoterminowej w ramach przenie- nie jest wymagane zezwolenie na pracę sezonową. sienia wewnątrz przedsiębiorstwa. A z pomysłu Zezwolenie na pracę sezonową – typu „S” ma być zezwoleń na pracę krótkoterminową wycofano wydawane w określonych podklasach PKD (m.in. się całkowicie. uprawa roślin, chów i hodowla zwierząt, ruchome Należy dodać, że aktualnie celem rządu jest rów- placówki gastronomiczne), na okres nieprzekra- nież przyjęcie ustawy o repatriacji Polaków i ich czający 8 miesięcy w roku kalendarzowym. Ze- potomków. zwolenie to byłoby wydawane dla określonego Czas pokaże, jaki ostatecznie kształt przyjmą cudzoziemca przez starostę właściwego ze wzglę- nowe zasady prawa migracyjnego. du na siedzibę lub miejsce zamieszkania podmio- tu powierzającego wykonywanie pracy. Na pod- AUT ORKA stawie tego zezwolenia cudzoziemiec mógłby Marta Walędziak-Skowrońska uzyskać prawo do legalnego pobytu na podstawie Radca prawny – Senior Associate Employment Department wizy „05a”. TGC Corporate Lawyers Zezwolenie na pracę sezonową miałoby być wy- dawane przez starostę właściwego ze względu
RAPORT PRAWO 94 | Transport manager MONITORING CIĘŻARÓWEK CORAZ WIĘCEJ TOWARÓW POD SPECJALNYM NADZOREM, CZYLI… Dominika TRANSPORTOWY BIG BROTHER Pach Parlament kończy pracę nad ustawą o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów. Zgodnie z projektowanymi przepisami, firmy transportowe zostaną zobowiązane do rejestrowania przewozów określonych towarów w specjalnym systemie elektronicznym. Obowiązkiem rejestracji zostaną objęte m.in. paliwa płynne, alkohol skażony i susz tytoniowy. Niewykluczone jednak, że asortyment kontrolowanych towarów będzie się poszerzał. Z kolei od 1 lipca 2017 r. trasę przejazdu ciężarówek przewożących te produkty organy będą mogły śledzić za pomocą lokalizatorów, korzystających z nawigacji satelitarnej GPS i systemu telefonii komórkowej. roponowane regulacje mają uszczelnić susz tytoniowy. Przewóz tych towarów ma być system podatkowy i pomóc w ujawnianiu rejestrowany już po upływie 14 dni od ogłoszenia Pprzedsiębiorców wyłudzających i unikają- ustawy, a od 1 lipca również nadzorowany elek- cych płacenia VAT, przy jednoczesnym zapewnie- tronicznie za pomocą systemów satelitarnych. niu ochrony rzetelnym podatnikom. Jak wskazuje Ministerstwo Finansów, wprowadzanie kolejnych rozwiązań w zakresie uszczelniania przepisów Zgłoszenie przewozu podatkowych może przynieść większe korzyści, Ustawa szczegółowo określa obowiązki pod- gdy obrót fakturowy zostanie powiązany z kon- miotów uczestniczących w przewozie towarów trolą faktycznego przemieszczania towarów. – podmiotu wysyłającego i odbierającego towar Ustawa wprowadza odpowiednio na podmiot oraz przewoźnika. wysyłający, odbierający lub przewoźnika obowią- Zgodnie z projektem ustawy przez podmiot wy- zek zarejestrowania przewozu towarów, takich jak syłający rozumie się osobę fizyczną, osobę prawną paliwa silnikowe i pochodne, w tym biodiesel, do- lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą oso- datki do paliw, oleje smarowe, oleje roślinne, któ- bowości prawnej, prowadzącą działalność gospo- re mogą być wykorzystane jako dodatki do paliw darczą, dokonującą ostatniej przed rozpoczęciem silnikowych, odmrażacze na bazie alkoholu ety- przewozu towarów dostawy towarów, wewnątrz- lowego, rozcieńczalniki i rozpuszczalniki, alko- wspólnotowej dostawy towarów lub eksportu to- hol etylowy częściowo i całkowicie skażony oraz warów, w rozumieniu przepisów ustawy o VAT.
RAPORT PRAWO 95 MONITORING CIĘŻARÓWEK Natomiast podmiotem odbierającym jest osoba Numer referencyjny fizyczna, osoba prawna lub jednostka organiza- jest ważny przez ko- Firmy transportowe zostaną zobowiązane cyjna nieposiadająca osobowości prawnej, pro- lejne 10 dni od dnia do rejestrowania przewozów określonych wadząca działalność gospodarczą, dokonująca jego nadania. W przy- towarów w specjalnym systemie wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, im- padku upływu tego portu towarów lub nabycia towarów w przypad- terminu, przewóz elektronicznym. ku dostawy towarów w rozumieniu ustawy o VAT. towarów może być Przewoźnikiem zaś jest podmiot wykonujący kontynuowany po przesłaniu przez odpowiedni przewóz towarów. podmiot nowego zgłoszenia i uzyskania nowego Przykładowo, zgodnie z nowymi przepisami, numeru referencyjnego. podmiot wysyłający towar będzie musiał przesłać Analogiczne zasady obowiązują w przypadku, do specjalnego rejestru – przed rozpoczęciem gdy zamiast numeru referencyjnego podmiot przewozu – zgłoszenie przewozu, a następnie obowiązany posiada dokument zastępujący zgło- uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. szenie czy dokument potwierdzający przesunię- Po prawidłowo wypełnionym i przesłanym zgło- cia magazynowe. szeniu podmiot wysyłający otrzyma informację Dostęp do danych zgromadzonych w rejestrze zwrotną zawierającą unikatowy, indywidualny i ich przetwarzania w celu kontroli przewozu numer referencyjny, który następnie będzie mu- będą mieli: funkcjonariusze Służby Celno-Skar- siał przekazać przewoźnikowi i podmiotowi od- bowej, Policji i Straży Granicznej oraz inspektorzy bierającemu. Inspekcji Transportu Drogowego. Dodatkowo, Ponadto, przewoźnik, korzystając np. z kompute- szef Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) – ra lub tabletu, będzie musiał zgłosić do systemu: na wniosek Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrzne- swoje dane (imię i nazwisko albo nazwę oraz adres go, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Agencji zamieszkania albo siedziby) oraz swój NIP (albo Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego i Służby numer, za pomocą którego jest identyfikowany Kontrwywiadu Wojskowego – będzie udostępniał na potrzeby poboru VAT), numer rejestracyjny dane z rejestru, jeżeli będą one niezbędne do reali- środka transportu, datę faktycznego rozpoczęcia zacji ustawowych zadań tych instytucji. przewozu, planowaną datę jego zakończenia, nu- mer zezwolenia, zaświadczenia albo licencji (jeśli są wymagane), dane adresowe miejsca dostarcze- System SENT nia towaru albo miejsce zakończenia przewozu, Monitorowanie przewozu towarów umożli- a także numer dokumentu przewozowego. wi rejestr zgłoszeń, który będzie prowadzony Co ciekawe, z uwagi na istotną rolę numeru re- w systemie teleinformatycznym przez szefa KAS. ferencyjnego, ustawa zobowiązuje przewoźnika W rejestrze będą gromadzone dane: zawarte oraz kierującego do odmowy rozpoczęcia prze- w zgłoszeniach, uzupełnieniach zgłoszeń i ich wozu bez tego numeru. Dzięki takiemu roz- aktualizacjach oraz dotyczące przeprowadzonych wiązaniu podmioty te będą miały możliwość kontroli przewozu towarów. uniknięcia odpowiedzialności za niedopełnie- Dane przetwarzane w rejestrze będą przechowy- nie obowiązków wynikających z ustawy. Forma, wane przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzo- w jakiej numer referencyjny będzie przekazywa- wego, w którym dokonano zgłoszenia przewozu. ny, nie została określona w ustawie, co oznacza, Termin ten został zaproponowany analogicznie że nie powinna ona mieć znaczenia dla procesu do rozwiązania występującego w przepisach po- monitorowania. Wydaje się, że numer referencyj- datkowych, dotyczącego przedawnienia. Taki ny może być więc przekazany wiadomością SMS, okres przechowywania danych umożliwi orga- emailem, czy w formie wydruku. W przypadku nom podatkowym ich wykorzystanie w prowa- kontroli numer ten posłuży do identyfikacji prze- dzonych postępowaniach podatkowych dotyczą- wozu w rejestrze. cych określenia zasadności i wysokości należnych
RAPORT PRAWO 96 | Transport manager MONITORING CIĘŻARÓWEK podatków oraz ułatwi wą definicją, lokalizator to urządzenie zawierają- Od 1 lipca 2017 r. trasę przejazdu ciężarówek weryfikację wniosków ce system satelitarnego pozycjonowania i system przewożących m.in. paliwa płynne, alkohol o zwrot podatku VAT. łączności ruchomej GSM/GPRS. Lokalizatory skażony i susz tytoniowy, organy kontrolne Tak długi okres przecho- dedykowane dla systemu będą dostępne dla zain- wywania danych uza- teresowanych osób w punktach dystrybucyjnych będą mogły śledzić za pomocą lokalizatorów. sadniony jest także fak- i przez Internet. Będzie je można nie tylko kupić tem, że kontrola podat- ale także wypożyczyć. Każdy z nich będzie miał kowa czy kontrola celno-skarbowa może być wy- indywidualny numer identyfikujący go w syste- konywana do czasu przedawnienia zobowiązania mie. Taki lokalizator, podobnie jak urządzenie podatkowego, czyli dla podatków pośrednich 5 lat. pokładowe viaBOX wykorzystywane obecnie Przesyłanie, uzupełnienie i aktualizacja danych w systemie viaTOLL, będzie można zamontować w zgłoszeniu odpowiednio przez podmiot wysy- w kabinie środka transportu. łający, odbierający i przewoźnika następować bę- dzie za pośrednictwem Platformy Usług Elektro- nicznych Skarbowo-Celnych (PUESC), poprzez Nowe obowiązki kierowców system SENT. Dokonywanie poszczególnych Obowiązkiem kierującego będzie uruchomienie czynności wymagać będzie zarejestrowania, a na- (włączenie bez możliwości wyłączenia w trakcie stępnie uwierzytelnienia (poprzez podanie iden- realizacji przewozu) lokalizatora przed rozpoczę- tyfikatora użytkownika i hasła). Te same reguły ciem przewozu albo niezwłocznie po wjeździe dotyczą przedstawicieli ustawowych tych pod- na terytorium kraju (przewidywana jest dys- miotów albo ich pełnomocników, gdyż zgłoszenie trybucja lokalizatorów na obecnych i dawnych przewozu może przesłać również przedstawiciel przejściach granicznych). Na kierującego nało- albo pełnomocnik w rozumieniu przepisów pra- żono również obowiązek wyłączenia lokalizatora wa cywilnego. Należy jednak pamiętać, że skut- po dokonaniu przewozu towarów i dostarczeniu ki nieprawidłowego przesłania zgłoszenia, jego ich do miejsca przeznaczenia albo wyjazdu z te- uzupełnienia i aktualizacji zawsze będą obciążać rytorium kraju lub w momencie objęcia towarów podmiot reprezentowany przez te osoby. na terytorium kraju procedurą celną. W przypad- Ustawodawca przewidział również, że w przy- ku, gdy towary znajdujące się na jednym środku padku niedostępności rejestru (awaria, przerwy transportu mają być dostarczone do kilku miejsc techniczne) podmioty obowiązane będą mogły przeznaczenia (jednego lub kilku odbiorców) korzystać z procedury awaryjnej i dokonywać na terytorium kraju, kierujący powinien wyłączyć zgłoszenia na dokumencie zastępującym zgłosze- lokalizator dopiero z chwilą dostarczenia towa- nie, przesyłanym za pomocą poczty elektronicz- rów do ostatniego miejsca przeznaczenia na tery- nej do wyznaczonego organu KAS oraz uzyskać torium kraju. od właściwego organu KAS potwierdzenie przy- Sytuacja staje się jednak nieco bardziej proble- jęcia tego dokumentu. matyczna w przypadku stwierdzenia niespraw- Także w przypadku niedostępności rejestru pod- ności lokalizatora, wówczas to na kierowcy ciążyć miot wysyłający albo podmiot odbierający będzie będzie obowiązek usunięcia nieprawidłowości obowiązany przekazać przewoźnikowi dokument lub wymiany lokalizatora. W tym celu kierowca zastępujący zgłoszenie i potwierdzenie przyjęcia ma obowiązek niezwłocznie skierować się do naj- tego dokumentu. bliższego punktu dystrybucji lokalizatorów albo zatrzymać się na najbliższym parkingu lub zatoce postojowej. Przewóz towarów może być kontynu- Lokalizatory owany dopiero po usunięciu niesprawności lo- Niezależnie od obowiązków rejestrowych od 1 kalizatora albo jego wymianie lub też przeładun- lipca 2017 r. przewoźnicy będą musieli wyposażyć ku towarów na środek transportu wyposażony samochody w tzw. lokalizatory. Zgodnie z ustawo- w sprawny lokalizator.
RAPORT PRAWO 97 MONITORING CIĘŻARÓWEK Za nieprzestrzeganie przepisów ustawy przewi- ny, że może się przełożyć na spadek efektywności dziano surowe kary pieniężne. Przykładowo, je- prowadzonej przez nie działalności. Nowe obo- żeli przewoźnik nie wyposaży środka transportu wiązki to także dodatkowe koszty. Przedsiębiorcy w lokalizator, będzie podlegał karze w wysokości będą zmuszeni wprowadzić zmiany w funkcjo- 10 tys. zł, a karze w wysokości 20 tys. zł – w przy- nowaniu swoich firm, dostosować systemy in- padku stwierdzenia, że towar nie odpowiada formatyczne, przeszkolić pracowników, a nawet co do rodzaju, ilości, masy lub objętości wskaza- zatrudnić nowych. Zastrzeżenia budzi również nej w zgłoszeniu. wysokość sankcji, w tym kontekście przewoźnicy Ustawa o systemie monitorowania drogowego ponosić będą szczególne ryzyko. przewozu towarów wchodzi w życie z upływem 14 dni od jej ogłoszenia, natomiast przewidywa- ny termin wejścia w życie przepisów dotyczących lokalizatorów został określony na 1 lipca 2017 r. AUT ORKA Chociaż nowy system, w powiązaniu z danymi Dominika Pach z jednolitego pliku kontrolnego, powinien pomóc Aplikantka radcowska, fiskusowi w uszczelnieniu systemu podatkowego konsultant podatkowy. i ewentualnej selekcji podmiotów do kontroli, to zakres obowiązków nałożonych na wszystkie podmioty w łańcuchu dostawy jest na tyle znacz-
RAPORT PRAWO 98 | Transport manager MONITORING CIĘŻARÓWEK STUDIUM PRZYPADKÓW – JAK BĘDZIE FUNKCJONOWAŁ… SYSTEM MONITOROWANIA DROGOWEGO Jakub Ordon Według założeń pomysłodawców ustawa o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (SMD) ma zacząć obowiązywać od marca 2017 r., a zapisy dotyczące kar od maja. Obecnie (po uchwaleniu przez Sejm w dniu 10 lutego 2017 r.) projekt trafił na ławy senackie, a następnie będzie czekał na podpis prezydenta. Partnerzy MIĘDZYNARODOWE TARGI konkursu: TRANSPORTU, SPEDYCJI I LOGISTYKI Konkurs \"Profesjonalni Kierowcy\" www.mttsl.pl MIĘDZYNARODOWE 2 TARGI TRANSPORTU PUBLICZNEGO stawa SMD (jako kolejny pakiet regula- projekt monitorowania, gromadzenia i przetwa- cji wymierzony w szarą strefę) podejmu- rzania danych o przewozie, oddaje w ręce funk- www.warsawbusexpo.eu GIEŁDA AUTOBUSÓW UŻYWANYCH Uje próbę uszczelnienia systemu podatko- cjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, a także wego VAT i akcyzy przy przewozach drogowych Policji, Straży Granicznej i Inspekcji Transportu towarów wrażliwych, m.in. paliw, olejów smaro- Drogowego, dodatkowe narzędzie kontroli. wych, suszu tytoniowego. Ustawa, jako rządowy 22-24 Aleja Katowicka 62, Wolica 114 D, 05-830 Nadarzyn, Polska +48 518 739 124 MARCA 2017 [email protected] www.warsawexpo.eu / warsawexpo
RAPORT PRAWO 99 MONITORING CIĘŻARÓWEK Przewóz z numerem referencyjnym krajowym. System zakłada funkcjonowanie elek- Przykładowo, inspektorzy transportu drogowe- tronicznego rejestru, do którego nadsyłane będą go za pośrednictwem rejestru będą mieli wgląd zgłoszenia, wygeneruje on specjalny numer refe- w dokładne informacje na temat ładunku (ilości, rencyjny, towarzyszący przesyłce od rozpoczęcia masy) nadawcy, odbiorcy, przewoźnika, kierowcy, do zakończenia przewozu. pojazdów oraz dat i lokalizacji załadunków/wyła- dunków. Ponadto dane te, w zestawieniu z zapi- saną w plikach cyfrowych tachografów i kart ak- Towary podlegające zgłoszeniu tywnością pojazdów i kierowców, przyczynią się Wykaz towarów objętych systemem, choć okre- np. do ograniczenia procederu fałszerstw w za- ślony w ustawie, zmusza jednak do poszukiwania kresie czasu pracy kierowców zawodowych. danej grupy towarów w dwóch innych źródłach, W projekcie ustawy złożonym do Senatu zrezy- tj. w: gnowano z planowanego wcześniej systemu loka- Rozporządzeniu Rady Ministrów z 4 września lizacji pojazdów GPS, stosując mechanizm zgła- 2015 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyro- szania teleinformatycznego przewozów, na wzór bów i Usług (PKWiU). systemów funkcjonujących na terenie Węgier czy Rozporządzeniu Wykonawczym Komisji (UE) Portugalii. W odróżnieniu od zagranicznych (po- 2016/1821 z 6 października 2016 r. zmieniają- mijając różnice w celowości), polski system mo- ce załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nitorowania ma skupiać się głównie na przewozie nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej Partnerzy MIĘDZYNARODOWE TARGI konkursu: TRANSPORTU, SPEDYCJI I LOGISTYKI Konkurs \"Profesjonalni Kierowcy\" www.mttsl.pl MIĘDZYNARODOWE 2 TARGI TRANSPORTU PUBLICZNEGO GIEŁDA AUTOBUSÓW UŻYWANYCH www.warsawbusexpo.eu 22-24 Aleja Katowicka 62, Wolica 114 D, 05-830 Nadarzyn, Polska +48 518 739 124 MARCA 2017 [email protected] www.warsawexpo.eu / warsawexpo
RAPORT PRAWO 100 | Transport manager MONITORING CIĘŻARÓWEK i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy nazwisko, nazwa, adres, NIP/KRS, numer ze- Celnej. zwolenia/licencji), numery rejestracyjne środ- Ustawa zakłada rów- ka transportu, datę faktycznego rozpoczęcia/ Inspektorzy transportu drogowego za nież możliwość „dopi- zakończenia przewozu, miejsce dostawy (ad- pośrednictwem rejestru będą mieli wgląd sania” innych towarów res), numer dokumentu przewozowego (list w dokładne informacje na temat ładunku. w formie rozporzą- krajowy/CMR) i przekazuje numer kierowcy. dzenia MF. Taki doku- KIEROWCA – udostępnia numer referencyj- ment już istnieje jako ny kontrolującemu (funkcjonariusze Służby projekt Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie Celno-Skarbowej, Policja, Straż Graniczna, przewozu towarów, który nie podlega systemowi ITD). monitorowania. W § 2 projektu rozporządzenia ODBIORCA – (musi posiadać status PUES- wprowadzono np. towary od 1507 do 1517 (zgod- -C) w przypadku dostawy towarów uzupełnia nie z Nomenklaturą Scaloną), czyli np. tłuszcze, zgłoszenie o informacje o odbiorze towaru oleje roślinne (w tym rzepakowy) ich frakcje. (najpóźniej dzień po odbiorze towaru). Ta „otwarta” lista towarów docelowo ma być efek- Jeśli przewoźnik nie otrzyma numeru referencyj- tem wskazań Szefa Krajowej Administracji Skar- nego, musi odmówić przyjęcia towaru. Jeśli kie- bowej. Uwzględniając wielkość obrotu lub skalę rowca nie otrzyma numeru referencyjnego, rów- uszczupleń podatkowych, Szef KAS będzie prze- nież musi odmówić przewozu towaru. kazywał do MF wnioski, które posłużą do wpro- wadzania kolejnych zmian w wykazie towarów, 2. Przewóz z UE lub z państwa trzeciego właśnie w drodze rozporządzenia. do Polski. Gdy przewóz towaru rozpoczyna się poza Polską: ODBIORCA – przesyła do rejestru (przed Analiza przypadków rozpoczęciem przewozu) zgłoszenie, uzyskuje 1. Załadunek w Polsce. numer referencyjny. Gdy przewóz towaru rozpoczyna się na teryto- ODBIORCA – przekazuje numer referencyj- rium Polski: ny przewoźnikowi. NADAWCA – podmiot wysyłający (musi po- PRZEWOŹNIK – uzupełnia zgłoszenie przed siadać status użytkownika Platformy Usług wjazdem na teren Polski. Elektronicznych Skarbowo-Celnych – PUES- PRZEWOŹNIK – przekazuje numer referen- -C) przesyła (przed rozpoczęciem przewozu) cyjny kierowcy. do rejestru zgłoszenie, w efekcie otrzymuje KIEROWCA – udostępnia numer referencyj- numer referencyjny przypisany wyłącznie ny kontrolującemu (funkcjonariusze Służby do tego zgłoszenia. Zgłoszenie zawiera plano- Celno-Skarbowej, Policja, Straż Graniczna, waną datę rozpoczęcia przewozu, dane nadaw- ITD). cy (imię, nazwisko, nazwa, adres, NIP/KRS), ODBIORCA – uzupełnia zgłoszenie o infor- dane odbiorcy (imię, nazwisko, nazwa, adres, macje o odbiorze towaru (najpóźniej dzień NIP/KRS), miejsce załadunku (adres), rodzaj po odbiorze towaru). towaru, pozycję CN, podkategorię PKWiU, ilość, masę brutto/netto. 3. Przewóz z UE do UE lub do państwa trzeciego. NADAWCA – przekazuje numer referencyjny Gdy przewóz towaru rozpoczyna się poza Polską: przewoźnikowi, oraz odbiorcy w przypadku PRZEWOŹNIK – przesyła do rejestru (przed „dostawy towarów” (w rozumieniu ustawy z 11 rozpoczęciem przewozu) zgłoszenie, uzyskuje marca 2004 r. o podatku od towarów i usług). numer referencyjny. PRZEWOŹNIK (musi posiadać status użyt- PRZEWOŹNIK – przekazuje numer referen- kownika PUES-C) – uzupełnia zgłoszenie cyjny kierowcy. (przed wyjazdem) o dane przewoźnika (imię,
Search
Read the Text Version
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
- 40
- 41
- 42
- 43
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48
- 49
- 50
- 51
- 52
- 53
- 54
- 55
- 56
- 57
- 58
- 59
- 60
- 61
- 62
- 63
- 64
- 65
- 66
- 67
- 68
- 69
- 70
- 71
- 72
- 73
- 74
- 75
- 76
- 77
- 78
- 79
- 80
- 81
- 82
- 83
- 84
- 85
- 86
- 87
- 88
- 89
- 90
- 91
- 92
- 93
- 94
- 95
- 96
- 97
- 98
- 99
- 100
- 101
- 102
- 103
- 104
- 105
- 106
- 107
- 108
- 109
- 110
- 111
- 112
- 113
- 114
- 115
- 116
- 117
- 118
- 119
- 120
- 121
- 122
- 123
- 124
- 125
- 126
- 127
- 128
- 129
- 130
- 131
- 132
- 133
- 134
- 135
- 136
- 137
- 138
- 139
- 140
- 141
- 142
- 143
- 144
- 145
- 146
- 147
- 148
- 149
- 150
- 151
- 152
- 153
- 154
- 155
- 156
- 157
- 158
- 159
- 160
- 161
- 162
- 163
- 164
- 165
- 166
- 167
- 168
- 169
- 170
- 171
- 172
