ວັດຜົນ ແລະ ປະເມີນຜົນ

ວິທະຍາໄລຄູຫຼວງນາ້ ທາ ຫ້ອງການວິທະຍາສາດທາມະຊາດ ວັດ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ Assessmamnte and Evaluation ປຕ ສມົ ບນູ ຄາທະວງົ ສີ 2018

ວິທະຍາໄລຄູຫຼວງນາ້ ທາ ຫ້ອງການວິທະຍາສາດທາມະຊາດ ວັດ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ Assessmamnte and Evaluation ປຕ ສມົ ບນູ ຄາທະວງົ ສີ 2018



ບດົ ທີ ສາລະບານ ໜາ້ ບົດທີ 1 ເນອ້ື ໃນ 1 ບົດທີ 2 ຄວາມຮເູ້ ບອື້ ງຕນ້ືົ ກຽ່ ວກບັ ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ ບົດທີ 3 8 ບົດທີ 4 ຈດຸ ມູ້ງຸ ໝາຍ ແລະ ການປະເມີນຜນົ 13 ບົດທີ 5 ເຄ່ືອງມວດັ ຜນົ ການສກຶ ສາ 23 ບົດທີ 6 ການຂຽນຂສ້ື ອບວດັ ພດຶ ຕິກາດ້ານສະຕິປນັ ຍາ 29 ບດົ ທີ 7 ລັກສະນະ ແລະ ການຊອກຫາຄນນະພາບຂອງເຄືອ່ ງມ 41 ບດົ ທີ 8 ສະຖິຕເິ ບ້ືອງຕື້ນົ ກ່ຽວກບັ ວັດຜົນການສຶກສາ 48 ບດົ ທີ 9 ການປະເມີນຜົນຄະແນນ ແລະ ການໃຫູ້ຄະແນນ 52 ການປະເມີນຜົນໂດຍໃຊູ້ແຟມູ້ ສະສົມຜົນງານ 59 ບົດທີ 10 ເກນການໃຫູຄ້ ະແນນ (Scoring Rubrics) 69- ການປະເມີນຜົນໂດຍໃຊແູ້ ຟມູ້ ສະສມົ ຜົນງານ 79

ຄານາ ເອກະສານວິຊາ ວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ ມີເນື້ອໃນໄປຕາມຫັກສດແກນຂອງຄອດສ໌ລາຍວິຊາແທູ້ໃນ ການສ້າງຄມັດທະຍົມ ລະດບັ ປະລິນຍາຕີ ສອນໄດູ້ແຕ່ ມ1-7, ປືມ້ ຫົວນີເ້ື ປັນປືມ້ ທຂີື່ າ້ ພະເຈ້ືົາໄດູ້ແປຈາກຫາຍເອ ກະສານທັງຂອງລາວ ແລະ ຕ່າງປະເທດ ທີ່ືເຫັນກ້ຽວຂ້ອງ ແລະ ມີຄວາມເຫັນເໝາະສົມທາງດ້ານເນ້ືອໃນ, ຕົວ ຢ່າງ ແລະ ບົດເຝິກຫັດຜົນ ເພື່ອໃຫູ້ນັກນັກສຶກສາ ສາຍຄຄະນິດສາດ ປີທີ4 ໄດູ້ມີການສະດວກໃນຄົື້ນຄວ່າຮາ ຮຽນໃນການຮຽນ-ການສອນ. ໃນການຄ້ວາຄ້ວາ ແລະ ແປເກະສານເຫັື້ມນີ້ືກບ່ືອາດຫີກລ້ຽງໄດູ້ເຖິງຂ້ືຂາດຕົກບົກຜ່ອງໄດູ້. ສະນັ້ືນ, ຖ້າຮາກວາ່ ຄ - ອາຈານ ແລະ ນັກຄົື້ນຄ້ວາວິໄຈທ່ານໃດຫາກໄດູ້ອ່ານພົບຂຄວາມກະລຸນນາສົື່ງຂ່າວຕ ານິຕິຊົມ ມາທາງຂາ້ ພະເຈື້ົາໄດເູ້ ພືອ່ ຈະໄດູ້ນາໄປປັບປຸງໃຫູສ້ ົມບນ ແລະ ດຂີ ືນ້ ກວ່າເກືາ່ົ .

ເອກສານອ້າງອີງ 1. ວິຊາ ວດັ ແລະ ປະເມີນຜນົ ດຣ ບນຸ ຊ ໄຊຍະສອນ 2009 2. ວິຊາ ວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ ດຣ ບຸນຊ ໄຊຍະສອນ, ຮສ ດຣ ສຖີ ານ ສຸຂະວົງ 2015 3. ວິຊາ ວັດ ແລະ ປະເມນີ ຜົນ ລະບບົ 11+3 ສາຍຄມດັ ທະຍມົ 2009 4. ວດັ ແລະ ປະເມນີ ຜົນການສກຶ ສາ (ໄທ) ປີ 2554 ຮອງຊາສະດາຈານ ສົມຊາຍ ຄນົ ທອງຄາ 5. ວັດ ແລະ ປະເມີນຜນົ ການສກຶ ສາ (ໄທ) ປີ 2556 ດຣ ວາທຸໜີ ລັກໂຊກດີ



ບດົ ທ1ີ ຄວາມຮເູ້ ບອ້ື ງຕນ້ືົ ກ່ຽວກບັ ການວດັ ຜນົ ແລະ ການປະເມນີ ຜນົ 1. ຄວາມໝາຍຂອງການວດັ ຜນົ ແລະ ການປະເມນີ ຜນົ 1.1 ຄວາມໝາຍຂອງການວດັ ຜນົ ການວັດຜົນແມ່ນຂະບວນການຊອກຫາປະລິມານ ຫ ຈານວນຂອງສິ່ງຂອງຕ່າງໆ ໂດຍໃຊູ້ ເຄິ່ອງມຢ່າງໃດ ຢ່າງໜ່ງິ ຜົນຂອງການວດັ ຜົນມັກຈະອອກມາເປັນຕົວເລກ ສນັ ຍະລັກ ຫ ຂື້ມນ. ການວັດຜົນການສກສາ ໝາຍເຖິງການເກັບກາລວບລວມຂ້ືມນຕ່າງໆ ຂອງຜູ້ຮຽນຢ່ໃນ ຂະບວນການ ຮຽນ - ການສອນ ໂດຍໃຊູ້ເຄິ່ອງມຢ່າງໃດຢ່າງໜ່ິງມາປະຕິບັດ. 1.2 ຄວາມໝາຍຂອງການປະເມນີ ຜນົ ການປະເມີນຜນົ ແມ່ນການນາເອົາຜົນຂອງການວດັ ຜນົ ມາພິຈາລະນາ ວນິ ິດໄສ, ຕັດສນິ ຄນຸ ຄ່າໂດຍປຽບທຽບກັບເກນມາດຕະຖານທກ່ີິ ານດົ ໄວູ້. ການປະເມີນຜົນການສກສາໝາຍເຖງິ ການນາເອາົ ຜົນຂອງການວດັ ຜນົ ການສກສາມາຕີລາຄາ ແລະ ວິນດິ ໄສ ແລ້ວູ ຕັດສນິ ໃຈໂດຍອາໄສຫັກການຢາ່ ງໃດຢາ່ ງໜິ່ງ. 1.3 ການພວົ ພນັ ລະຫວ່ າງການວດັ ຜົນ ແລະ ການປະເມນີ ຜນົ ການສກສາ ການວັດຜນົ ແລະ ການປະເມີນຜນົ ການສກສາ ມີການພົວພັນກນັ ດ່ງິັ ນີ:ື້ ພດຕິກາການຮຽນ - ວທິ ີການ ຜນົ ການ ເກນ ຫືຼ ຫກັ - ການຕດັ ການສອ- ວດັ ຜນົ ວດັ ຜນົ ການ ສນິ ໃຈ ການວດັ ຜນົ ການສກສາ ການປະເມນີ ຜົນການສກສາ 2. ຈດຸ ປະສງົ ຂອງການວດັ ຜນົ ການສກສາ ຈຸດປະສົງ ກ. ເພອິ່ ວິນິດໄສ ກດິ ຈະກາ ຂ. ເພິ່ອພັດທະນາການຮຽນການສອນ ຂຄ້ື ວາມ ຄ. ເພິ່ອພະຍາກອນ ( ) 1. ຄເຮັດການວັດຜນົ ແລູ້ວນາເອາົ ຄະແນນ ງ. ເພິ່ອປະເມີນຜົນ ມາຈັດລຽງລາດບັ ( ) 2. ທາ້ ວ ສຸບນັ ເຮດັ ຂສື້ ອບຄະນດິ ສາດ ຜິດຫາຍຂໂ້ື ດຍສະເພາະເລກໂຈດ ( ) 3. ຫງັ ຈາກສອບເສັງແລູ້ວຄສາມາດບອກ ນັກຮຽນວາ່ ຄົນໃດຄວນຈະໄປຮຽນຕິ່ວິຊາ ໃດຈິ່ງຈະສາເລດັ ( ) 4. ເມິອ່ ວດັ ຜົນແລູ້ວຄເຫນັ ໄດຂູ້ ບ້ື ົກຜອ່ ງ 1

ຂອງນັກຮຽນແລວູ້ ຫາວິທີປັບປງຸ ການຮຽນ ຈ. ເພອ່ິ ປຽບທຽບການພດັ ທະນາ ການສອນ ການຂອງນັກຮຽນ ( ) 5. ຄຈັດການສອບເສງັ ດ້ວຍບົດສອບເສັງ ສະບບັ ເດມີ 2 ຄັງື້ ກອ່ ນສອນ ແລະຫງັ ສອນ ສ. ເພິ່ອຈດັ ອັນດັບທຂີ ອງນກັ ຮຽນ ( ) 6. ໂຮງຮຽນຈດັ ການຮຽນການສອນໄດູ້ ມາດຕະຖານເຮັດໃຫູ້ຜົນຂອງການຮຽນດີຂ້ນື ການວັດຜນົ ການສກສາມີຈດຸ ປະສງົ ທິສ່ີ າຄນັ ຫາຍຢາ່ ງຕິ່ການຮຽນ-ການສອນ ແຕ່ພສະຫຼຸບໄດູບ້ າງບັນຫາທ່ິີ ສາຄັນດັິ່ງນື້:ີ ກ. ວດັ ຜນົ ເພ່ອິ ພດັ ທະນາການຮຽນ-ການສອນ ເປັນການວດັ ເພິອ່ ຊອກຮວູ້ າ່ ນກັ ຮຽນມຄີ ວາມບົກຜອ່ ງ ຫ ບິ່ເຂົາື້ ໃຈໃນບດົ ເລອິ່ ງໃດ ແລວູ້ ຈ່ິງຄ່ອຍຫາວິທີ ການສອນເພ່ິອແກູ້ໄຂຂື້ບກົ ຜ່ອງເຫາ່ິົ ນນື້ັ ຈດຸ ປະສງົ ນີ້ືຖວາ່ ເປັນຈຸດປະສົງທິ່ີສາຄັນທສິ່ີ ຸດ. ຂ. ວດັ ຜົນເພອ່ິ ວນິ ິດໄສ ເປັນການວັດຜນົ ເພອິ່ ຊອກຮວູ້ າ່ ນັກຮຽນມຄີ ວາມບົກຜ່ອງຢຈິ່ ດຸ ໃດ ຈາກນນືັ້ ກຫາທາງຊວ່ ຍເຫອເພີິມ່ ໃຫູ້ ນັກຮຽນມຄີ ວາມເຂ້າືົ ໃຈໃນຈຸດນັືນ້ . ຄ. ວດັ ຜນົ ເພອິ່ ຈດັ ອນັ ດບັ ທຂີ ອງນກັ ຮຽນ ເປັນການວັດຜນົ ເພ່ິອປຽບທຽບວາ່ ນັກຮຽນຄົນໃດເກ່ັງິ ຄນົ ໃດອອ່ ນ ນັກຮຽນຄນົ ໃດຈະໄດເູ້ ປນັ ທີເທົິ່າໃດ. ງ. ວດັ ຜົນເພອ່ິ ປຽບທຽບການພດັ ທະນາການຂອງນກັ ຮຽນ ເປັນການວັດຜົນເພ່ິອປຽບທຽບສະມັດທະພາບຂອງນັກຮຽນວ່າມີຄວາມກ້າວໜ້າ ຫ ບ່ິ ເຊິ່ັນ ການ ປຽບທຽບກ່ອນຮຽນ ແລະ ຫັງຮຽນບົດໃດໜ່ິງ ຫ ຫົວຂື້ໃດໜ່ິງ ຫ ປຽບທຽບການຮຽນ ລະຫວ່ າງ ພາກຮຽນທີ 1 ແລະ ພາກຮຽນທີ 2 ຈ. ວດັ ຜນົ ເພອິ່ ພະຍາກອນ ເປັນການວັດຜົນເພິ່ອຄາດຄະເນລວ່ ງໜ້າວາ່ ນັກຮຽນຄົນໃດຄວນຈະໄປຮຽນຕໃ່ິ ນລາຍ ວິຊາໃດຈ່ິງຈະມີ ຜນົ ສາເລດັ ອັນດີ ການວັດຜົນແບບນມ້ືີ ີປະໂຫຍດໃນການແນະແນວການສກສາ. ສ. ວດັ ຜນົ ເພອ່ິ ປະເມນີ ຜນົ ເປັນການວັດຜົນເພ່ອິ ເອົາຜນົ ຂອງການວດັ ຜນົ ນັນ້ື ໄປໃຊູ້ໃນການສະຫລຸບຕີລາຄາວ່າການ ຈັດການສກສາ ນັື້ນມປີ ະສິດທພິ າບສງ ຫ ຕິ່າ ຫກັ ສດເໝາະສົມ ຫ ບ່ິ ຄວນປບັ ປຸງແກູ້ໄຂຫຍງັ ແດ່ ແລະ ຈະຕດັ ສິນໃຈເຮດັ ແນວ- ໃດໃນຂນືັ້ ຕິໄ່ ປ ຫ ອາດນາໄປວິເຄາະເຄິອ່ ງມທໃ່ິີ ຊູ້ໃນການວດັ ຜນົ ນັື້ນເໝາະສົມ ຫ ບ.່ິ ຄນຸ ນະທາ ແລະ ຈນັ ຍາບນັ ຂອງນກັ ວດັ ຜນົ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ ເພ່ິອເຮັດໃຫູ້ການວັດຜົນ ແລະ ການປະເມີນຜົນການສກສາມີຄວາມຖກຕ້ອງເປັນທາ ແລະ ມີປະສິດ- ທິພາບນັ້ືນ ຜູ້ເຮັດການວັດຜົນ ແລະ ການປະເມີນຜົນການສກສາຄວນມີຄຸນນະທາ ແລະ ຈັນຍາບັນດິ່ັງນີ້ື: ກ. ມຄີ ວາມຊສ່ິ ດັ ບລສິ ດຸ ເປນັ ຜທູ້ ມິີ່ ີຄວາມຊສ່ິ ັດບລິສຸດຕກິ່ ານວດັ ຜນົ ຄ ບິ່ສໂ້ື ກງ ບ່ິເຫນັ ແກ່ຄາ່ ຈາ້ ງລາງວນັ ບິ່ເຮັດ ໃຫູ້ບົດສອບເສັງ ຮົິ່ວ ຫ ເອາົ ໄປຂາຍ ຫ ຕັດສນິ ໃຫູ້ນັກຮຽນເລິອ່ ນຊື້ັນ ໂດຍບໄ່ິ ດູ້ຜ່ານການສອບເສັງ ແລະ ອ່ິນໆ. ຂ. ມຄີ ວາມຍຕຸ ທິ າ ໃຫ້ຄູ ວາມເປນັ ທາແກຜ່ ູ້ເຂົາ້ື ຮ່ວມການວດັ ຜນົ ທກຸ ຄົນ ເຊນັ່ິ ກວດບົດສອບເສງັ ໃຫູ້ຖກຕອ້ ງ ເປັນ ທາ, ໃຊູວ້ ທິ ີການວດັ ຜົນຢາ່ ງຖກຕອ້ ງ ແລະມີຄວາມຍຸຕິທາ. ຄ. ມຄີ ວາມດໝຸ ນັິ່ ແລະອດົ ທນົ ການວັດຜົນການສກສາເປັນວຽກທຕິ່ີ ້ອງເຮັດເປນັ ປະຈາ. ດງິັ່ ນ້ັນື , ຜເູ້ ຮດັ ການວດັ ຜົນຕອ້ ງ ມີຄວາມດຸໝ່ັິນ ແລະ ອດົ ທົນ ແລະ ຄວນຖວ່າ ການວດັ ຜນົ ຕ້ອງໄປຄຽງຄກ່ ັບການຮຽນ-ການສອນ ຢ່ສະເໝີ. ງ. ມຄີ ວາມລະອຽດ ຖຖ່ີິ ວ້ ນ ແລະຮອບຄອບ 2

ການວດັ ຜນົ ການສກສາເປັນວຽກງານທລ່ີິ ະອຽດອອ່ ນ ດງັິ່ ນັື້ນ ຕ້ອງເຮດັ ດ້ວຍຄວາມລະມດັ ລະວັງລະອຽດ ຖິ່ີຖວ້ ນ ມີຄວາມສຂຸ ມຸ ຮອບຄອບເພາະອາດເກດີ ມບີ ັນຫາຂ້ນື ມາໄດູ້. ຈ. ມຄີ ວາມຮບັ ຜດິ ຊອບສງ ຜເູ້ ຮັດການວດັ ຜົນການສກສາຕອ້ ງຖວາ່ ການວັດຜນົ ເປນັ ວຽກງານທສິີ່ າຄນັ ດ່ັິງນ້ັນື ຕ້ອງ ເປນັ ຜທູ້ ີິ່ຮັກສາ ຄວາມລັບຂອງບດົ ສອບເສງັ ໄວເູ້ ປນັ ຢາ່ ງດີ ແລະ ເຮດັ ສາເລດັ ຕາມໜ້າທ່ີທິ ີິ່ຖກ ມອບໝາຍ. ສ. ກງົ ຕເ່ິ ວລາ ການວັດຜົນການສກສາຕ້ອງກົງຕິ່ເວລາທີ່ິການົດເອົາໄວູ້ ເຊ່ິັນ ການສົ່ິງຕືົ້ນສະບັບຂອງ ບົດສອບເສັງ ການນັດວັນສອບເສັງ ແລະ ການສົິ່ງຄະແນນໃຫູ້ທັນກັບເວລາ. ຊ. ສນົ ໃຈເຕກັ ນກິ ການວດັ ຜນົ ຢສ່ ະເໝີ ເມອ່ິ ມກີ ານວດັ ຜົນຕອ້ ງພະຍາຍາມໃຊູເ້ ຕັກນກິ ການວດັ ຜົນໃຫເູ້ ໝາະສົມ ບິ່ແມນ່ ເຮດັ ໄປ ຕາມໃຈມັກຂອງ ຕນົ ເອງ. 3. ປະໂຫຍດຂອງການວດັ ຜນົ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ ການສກສາ ການປະເມີນຜົນການສກສາ ມປີ ະໂຫຍດໃນດາ້ ນຕ່າງໆດັງິ່ ຕິ່ໄປນ:ີ້ື 1 ປະໂຫຍດຕ່ິນກັ ຮຽນ ກ. ຊວ່ ຍໃຫ້ນູ ັກຮຽນແຕລ່ ະຄົນຮ້ວູ າ່ ຕົນເອງເກ່ງ ແລະ ອ່ອນໃນເນອື້ ໃນວິຊາໃດ. ຂ. ຊວ່ ຍໃຫູນ້ ັກຮຽນເຫນັ ຄວາມສາມາດ ແລະ ຄວາມຊານິຊານານຂອງຕນົ ເອງ. ຄ. ຊ່ວຍເພມ້ືີ ແຮງຈງໃຈໃຫນູ້ ັກຮຽນໄດູ້ຮຽນຮູ້ເພມີ້ື ຂນ້ື . ງ. ຊ່ວຍໃນການຕັດສິນໃຈເລອກສາຂາວຊິ າທິຈີ່ ະສກສາຕິ່ ແລະ ການເລອກວິຊາຊີບ. ຈ. ຊ່ວຍໃຫສູ້ າມາດສະແດງຄວາມຮູ້ ແລະ ຍັງສາມາດໃຊູ້ຄວາມຮທູ້ ີ່ິໄດ້ຮູ ຽນມາເພ່ອິ ແກູ້ບນັ ຫາ 2 ປະໂຫຍດຕຄິ່ ອາຈານ ກ. ຮູ້ພດຕິກາເບ້ືອງຕົື້ນຂອງນັກຮຽນ ເພອິ່ ຊ່ວຍໃນການຈດັ ການຮຽນການສອນໃຫ້ເູ ຫມາະ ສມົ ຂ. ຊວ່ ຍວິນດິ ໄສຂື້ບົກພອ່ ງໃນການສອນຂອງຕົນເອງ. ຄ. ຊ່ວຍໃຫສູ້ ອນໄດູ້ຖກຕອ້ ງສອດຄອ່ ງກັບເນືອ້ ໃນ ແລະ ຈຸດມຸູ້ງຫມາຍຂອງຫລກັ ສດຕະຫລອດ ຈານວນ ປັບປຸງ ຈຸດມຸູ້ງຫມາຍໃຫສູ້ ອດຄອ່ ງກບັ ຄວາມເປນັ ຈິງ. ງ. ເຮັດໃຫູຮ້ ູ້ວ່າການຮຽນ ການສອນບັນລຈຸ ດຸ ມຸູ້ງຫມາຍທີ່ິວາງໄວູ້ ຫລ ບ່.ິ ຈ. ຊ່ວຍໃຫ້ຮູ ູ້ວາ່ ຈະຕ້ອງສອນບາລຸງໃຫູ້ແກ່ຄົນໃດ ສ. ໃຊເູ້ ປັນຂມ້ື ນໃນການປຽບທຽບລະດັບຜົນສາເລັດທາງການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນແຕລ່ ະຄນົ . ຊ. ລາຍງານຜົນໃຫູ້ຜປູ້ ກົ ຄອງ ແລະ ອາຈານແນະແນວ ແລະ ຜູ້ບລິຫານສະຖາບນັ ໂດູ້ຮ.ູ້ 3 ປະໂຫຍດຕ່ຄິ ວາມແນະແນວ ກ. ໃຊູໃ້ ນການແນະແນວທາງແກບູ້ ນັ ຫາສວ່ ນຕວົ ເພາະການວດັ ຜນົ ຈະເຮັດໃຫູ້ຄແນະແນວຮວູ້ ່ານກັ ຮຽນມີບັນຫາ ໃນເລືອ້ ງໃດ. ຂ. ໃຊູ້ຜນົ ຈາກການວດັ ໃນການແນະນາການສກສາຕິ່ ແລະ ການປະກອບອາຊີບ. ຄ. ຊ່ວຍໃນການແນະນາທາງດ້ານຈິດຕະວິທະຍາເຊິນ່ັ ແກ້ໄູ ຂບັນຫາສງັ ຄົມ ອາລົມ ແລະ ບກຸ ຄະລິກພາບ. 4 ປະໂຫຍດຕ່ຜິ ບູ້ ລຫິ ານ ກ. ຊວ່ ຍໃນການວາງແຜນການສອນ ແລະ ການບລຫິ ານໂຮງຮຽນໃຫູ້ຖກຕອ້ ງ. ຂ. ຊ່ວຍໃນດ້ານການປບັ ປຸງຫລກັ ສດໃຫູ້ເຫມາະສມົ . ຄ. ຊ່ວຍໃນການຕັດສິນໃຈກ່ຽວກັບການຈດັ ການສກສາເຊິັ່ນ: ການຈັດຊັື້ນຮຽນ, ການເລິອ່ ນຊັ້ືນ. ງ. ຊ່ວຍໃນການກວດສອບຄຸນນະພາບການຮຽນການສອນ. 3

ຈ. ນາໄປສກ່ ານວິໃຈທ່ີເິ ປນັ ປະໂຫຍດຕ່ິການສກສາ. 4. ລກັ ສະນະຂອງການວດັ ຜນົ ການສກສາ ກດິ ຈະກາ. 1. ຄາຊແ້ືີ ຈງ ຈົິ່ງພຈິ າລະນາວ່າ ແຕ່ລະຂຄ້ື ວາມລ່ມຸ ນກີ້ື ງົ ກັບລກັ ສະນະຂໃື້ ດ ແລ້ວູ ນາເອົາຕົວອກັ ສອນ (ກ, ຂ, ຄ, ງ, ຈ) ທີິ່- ຢຕ່ ິ່ໜ້າແຕ່ລະຈດຸ ປະສົງມາຕມິ່ ໃສ່ຕໜ່ິ ້າແຕ່ລະຂຄື້ ວາມທີ່ິເຫນັ ວາ່ ຖກຕອ້ ງ. ຂຄ້ື ວາມ ລັກສະນະ ( ) 1. ຄບສິ່ າມາດວດັ ຄວາມຮທູ້ ີິ່ຄໄດູສ້ ອນ ກ. ຍິ່ອມມຄີ ວາຜດິ ພາດ ໄປແລູ້ວທງັ ໝົດ ຂ. ສະແດງໃນຮບຂອການ ( ) 2. ຄຸນລັກສະນະຂອງຄົນ(ຄວາມສນົ ໃຈ, ພວົ ພັນ ບຸກຄະລິກະພາບ, ສະຕປິ ນັ ຍາ, ຄວາມຮ້ສູ ກ) ຄ. ເປນັ ການວັດຜນົ ທາງ ຈະບມິ່ ີເຄິອ່ ງມວດັ ໃດໆ ວັດໄດໂູ້ ດຍກງົ ອອ້ ມ ( ) 3. ເຄ່ິອງມວດັ ຜົນການສກສາຈະບມ່ິ ີຄວາມເຊ່ອິ ໝ້ັນື ເຖິງ 100% ຍງັ ມສີ າເຫດອິ່ນເຊິັ່ນສະພາບ ງ. ເປນັ ການວດັ ທີ່ິບມິ່ ີ 0 ແວດລ້ອມ, ສະພາບຂອງຜສູ້ ອບເສັງ ... ແທູ້ ຫ 0 ສົມບນ ( ) 4. ຄະແນນຈາກການວດັ ຈະບມິ່ ຄີ ວາມໝາຍຖ້າບິ່ ທຽບກັບກຸມ່ ຫ ເກນ ຈ. ເປນັ ການວດັ ຜົນທິີ່ບິ່ ( ) 5. ນກັ ຮຽນສອບໄດຄູ້ ະແນນ 0 ບໝ່ິ າຍຄວາມວາ່ ສມົ ບນ ນັກຮຽນບ່ິມີຄວາມຮຫູ້ ຍັງ ການວັດຜນົ ການສກສາເປັນການວດັ ຜົນໃນສງ່ິ ທິ່ເີ ປນັ ນາມມະທາ ຈິ່ງເປນັ ການວັດທ່ຍີິ າກ ກວ່ າການວດັ ຜົນ ສງ່ິ ທີ່ິເປັນຮບປະທາ. ດ່ັິງນ້ັືນ, ການວັດຜົນການສກສາຈິງ່ ມີລກັ ສະນະດງ່ັິ ນ:ີ້ື ກ. ການວດັ ຜນົ ການສກສາເປນັ ການວດັ ຜນົ ທ່ີິບສ່ິ ມົ ບນ ໃນຂະບວນການຮຽນການສອນວຊິ າໃດໜິ່ງນນ້ັື ມັນມີລາຍລະອຽດຫວງຫາຍທິ່ີສດຸ ຈົນຜສູ້ ອນ ບ່ິອາດສາມາດ ທີິ່ຈະສາ້ ງຄາຖາມໃຫູ້ຄບົ ຖ້ວນໄດ.ູ້ ດ່ັິງນນື້ັ ຜສູ້ ອນຈ່ງິ ຈາເປັນຕ້ອງເລອກເອົາເນື້ອໃນທ່ິີສາຄນັ ªº--é-ªº-Î- ‡¤-´¾- ¦¾É ¤-À¯ñ--£¿-«¾´À²ˆº-ùÉ--ñ¡-»¼--ª- º®-Áìɸ«- -Àõ ºö¾-°-ö -¢º¤-¡¾--ªº® -­˜­´- ¾-ª-óì¾£- ¾À- ¯ñ--£½-Á---¢º¤¸ò- §¾­- ˜­Å ©É¸¨-À¹©­- ˜­¥- ¤‡ -«-õ¸È¾-À¯ñ-¡¾-¸ñ©°- ö--ê†-®Ò-¦ö´-®ø-. ຂ. ການວດັ ຜນົ ການສກສາເປນັ ການວດັ ຜນົ ທາງອອ້ ມ ການວັດຜນົ ການສກສາບອ່ິ າດມີເຄອ່ິ ງມຊະນດິ ໃດທິຈ່ີ ະວັດໄດູ້ໂດຍກງົ ຄກັບການວດັ ແທກລວງຍາວຫການ ຊງ່ັິ ນ້າື ໜັກ.ການວດັ ຜນົ ການສກສາເປັນການວດັ ສິ່ງທເ່ິີ ຮົາບສິ່ າມາດທິ່ີຈະແຕະຕອ້ ງໄດດູ້ ່ັິງນັື້ນຈ່ິງຕ້ອງຊອກຫາວmິ ທີ ການຕ່າງໆມາປະຕບິ ັດ ຈາກນືັ້ນກແປຜົນຂອງການວດັ ຜົນນນ້ັື ອອກມາເປັນຄະແນນ ແລະ ແປຄວາມໝາຍຂອງຄະ ແນນນນືນ້ັ ອີກຕິ່ໜງ່ິ ວ່ານກັ ຮຽນຜນູ້ ນັ້ື ເກ່ງິັ ຫ ອ່ອນ ມີຄວາມຮໜູ້ ້ອຍຫາຍປານໃດ ເຊ່ງິ ບແິ່ ນໃ່ ຈວ່າເປັນການແປ ຄວາມໝາຍທິີ່ຖກຕອ້ ງ ແລະ ຊດັ ເຈນ. ຄ. ການວັດຜນົ ການສກສາຍ່ອມມຄີ ວາມຜດິ ພາດ ການວັດຜົນການສກສາເປັນການວັດໃນສງ່ິ ທີິ່ເຮາົ ບສິ່ າມາດຈະແຕະຕອ້ ງໄດູ້ ດ່ິງັ ນນ້ັື ຈິ່ງມີຄວາມຜິດພາດສງ. ສິ່ງທິ່ີເຮັດໃຫູ້ມຄີ ວາມຜິດພາດນ້ນັື ມຢີ ່າງຫວງຫາຍ ແຕ່ໃນທິີ່ນຂີື້ ເວົາ້ື ພຽງແຕ່ 2 ຢາ່ ງຄ: ຄວາມຜິດພາດທ່ີິເກີດຈາກນັກຮຽນເອງ ເຊ່ນັິ ໃນມື້ກວດກາ ຫ ສອບເສັງນັນ້ື ນັກຮຽນຜໃູ້ ດໜງິ່ ອາດຈະມສີ ຸ- ຂະພາບບດິ່ ີ ມີຄວາມກງັ ວນົ ໃຈ ຫ ມີອາລມົ ບດິ່ ີ ຕຽມຕົວບດ່ິ ີ ທດຸ ຈະລດິ ໃນການສອບເສງັ ແລະ ອ່ນິ ໆ... 4

ຄວາມຜິດພາດທ່ິີເກດີ ຈາກສະພາບແວດລ້ອມພາຍນອກ ເຊ່ັິນ ສະພາບຫອ້ ງສອບເສງັ ບດິ່ ີມສີ ຽງລົບກວຈາກ ພາຍນອກ ຄາຖາມບຊ່ິ ດັ ເຈນ ກາມະການຄວບຄຸມຫອ້ ງເສງັ ເຄິງັ່ ຄດັ ເກນີ ໄປ ຫ ໂຍະຍານເກີນໄປ ເປດີ ໂອກາດໃຫູ້ ມກີ ານທດຸ ຈະລິດໃນການສອບເສັງ ແລະອ່ນິ ໆ... ງ. ຜນົ ຂອງການວດັ ຜນົ ການສກສາສະແດງໃນຮບຂອງການພວົ ພນັ ຜົນຂອງການວັດຜົນການສກສາຍາມໃດກສິ່ ະແດງອອກໃນຮບຂອງຄະແນນ ແຕ່ຄະແນນຕົວດຽວນ້ືັນບ່ິ ສາມາດທິ່ີຈະຕຄີ ວາມໝາຍໄດວູ້ າ່ ນກັ ຮຽນຜນູ້ ັ້ນື ໄດູ້ຄະແນນຫາຍ ຫ ໜອ້ ຍ ຫວາ່ ນກັ ຮຽນຜນູ້ ັື້ນເກ່ິັງ ຫ ອອ່ ນ. ຖາ້ ຢາກໃຫູ້ຄະແນນທໄີ່ິ ດູນ້ ືນ້ັ ມຄີ ວາມໝາຍຕ້ອງເອາົ ໄປປຽບທຽບກບັ ຂມື້ ນຢາ່ ງອນິ່ ອກີ ເຊິັ່ນ.  ໄປປຽບທຽບກັບຄະແນນເຕັມ. ຕວົ ຢາ່ ງ ທາ້ ວ ສມົ ພອນ ໄດຄູ້ ະແນນ 7 ຈາກຄະແນນເຕັມ 10 ກຖວ່າ ລາວໄດຄູ້ ະແນນສງສົມຄວນ.  ໄປປຽບທຽບກັບຄະແນນສະເລຍ່ ຂອງຫ້ອງ. ຕົວຢ່າງ ທາ້ ວ ສມົ ພອນ ໄດູ້ຄະແນນ 7 ແຕຄ່ ະແນນສະ- ເລຍ່ ຂອງຫອ້ ງໄດູ້ 8 ກສະແດງວາ່ ລາວໄດຄູ້ ະແນນທິ່ີຂອ້ ນຂ້າງຕ່າິ ກວ່າໝ່ໃນຫ້ອງດຽວກັນ.  ໄປປຽບທຽບກັບຄາດໝາຍທວ່ິີ າງໄວູ້. ຕົວຢ່າງ ທ້າວ ສົມພອນ ໄດູ້ຄະແນນ 7 ແຕ່ຄະແນນຄາດໝາຍ ແມນ່ 5. ດິ່ງັ ນືນ້ັ ລາວຈງ່ິ ໄດູ້ລິ່ນຄາດໝາຍທ່ິີວາງໄວ້.ູ ຈ. ການວດັ ຜນົ ການສກສາເປນັ ການວດັ ທບີິ່ ິ່ມີ 0 ແທູ້ ຫ 0 ສມົ ບນ ການວັດຜົນການສກສາຕາ່ ງກັບການວັດແທກລວງຍາວ ແລະ ການຊັິ່ງນາ້ື ໜັກຫາຍ ເຊັນ່ິ ລວງຍາວ 0 cm. ໝາຍຄວາມວ່າບມ່ິ ີຄວາມຍາວເລີຍ ຫ ນື້າໜັກ 0 kg ກໝ່ິ າຍຄວາມວ່າບມ່ິ ີນາ້ື ໜັກເລີຍເໝອນກນັ ສ່ວນການວດັ ຜົນການສກສາ ຖາ້ ນັກຮຽນຄົນໃດຄົນໜງ່ິ ຫາກໄດຄູ້ ະແນນ 0 ບໄ່ິ ດູໝ້ າຍຄວາມວ່ານກັ ຮຽນຄົນນັນ້ື ບ່ິມຄີ ວາມຮໃູ້ ນ ວິຊານ້ືັນເລີຍ ນກັ ຮຽນຄົນນ້ນັື ມຄີ ວາມຮໃູ້ ນວິຊານືັນ້ ຢ່ ແຕ່ເຮາົ ບໄິ່ ດຖູ້ າມໃນສິ່ງທິ່ີເຂົາຮູ້. ດິັງ່ ນ້ືນັ , ການວັດຜົນການ ສກສາຈິ່ງບມິ່ ີ 0 ສມົ ບນ. 5. ລະດບັ ຂອງການວດັ ຜນົ ລະດບັ ຂອງການວດັ ຜນົ ມີ 4 ລະດັບຄ : ກ. ການກາໜົດຊິ່ ເປັນລະດບັ ການວັດຜນົ ທີ່ິການົດສັນຍະລກັ ເພ່ິອເອ້ືນີ ຈາແນກ ຫ ຈດັ ປະເພດສງິ່ ຂອງ ເຊັ່ິນ ຊ່ິຄົນ ສັດ ເພດ ຊາຍ ຫ ເພດຍງິ ເລກທະບຽນລົດ...ຊິ່ງບໄ່ິ ດູ້ມຄີ ວາມໝາຍທາງດ້ານປະລິມານ. ຂ. ການຈດັ ລາດບັ ເປັນລະດບັ ການວດັ ຜົນທ່ີິການົດປະລິມານແຕກຕ່າງກັນ ແຕ່ບສິ່ າມາດການົດໄດວູ້ ່າແຕກ ຕາ່ ງກນັ ໜ້ອຍຫາຍ ປານໃດ ເຊ່ິັນ ການປະກວດສລິ ະປະພາຍໃນໂຮງຮຽນ ເຮາົ ບສ່ິ າມາດຈາ ແນກໄດູ້ວາ່ ຄະນະໄດທູ້ ີ 1 ແລະ ທີ 2 ມີ ຄວາມແຕກຕ່າງກັນໜອ້ ຍຫາຍປານໃດ. ຄ. ການຈັດເປນັ ຫວາ່ ງ ເປັນລະດັບການວດັ ຜົນທິ່ີການົດປະລມິ ານແຕກຕ່າງກັນ ແລະ ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວາ່ ງ ຫວົ ໜວ່ ຍເທົິ່າກັນ ແຕ່ຍງັ ຂາດຈດຸ ເລິ່ມີ ຕົນ້ື ທີ່ິແທູ້ຈິງ (ບິ່ມີ o ແທູ)້ ແລະ ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງ ຫົວໜ່ວຍກບັ ຫົວໜ່ວຍບເ່ິ ທາ່ົິ ກນັ ເຊ່ນັິ ອນຸ ຫະພມ 0 ອງົ ສາ C ບໄິ່ ດໝູ້ າຍຄວາມວ່າບມິ່ ີຄວາມ ຮ້ອນເລີຍ ເພາະຍັງມີຄວາມຮ້ອນຢເ່ ຖິງ 273 ອົງສາ ແກນວິນ. ດິັງ່ ນນັ້ື 0 ນືີ້ເປັນພຽງ 0 ສົມມດຸ ເທາ່ິົ ນນ້ືັ ແລະ ຖ້ານາງ ກ ກວດກາໄດູ້ຄະແນນ 8 ທ້າວ ຂ ໄດູ້ຄະແນນ 4 ບໄ່ິ ດູ້ໝາຍຄວາມວ່າ ນາງ ກ ເກງິ່ັ ກວ່າທາ້ ວ ຂ ສອງເທ່ົິາ. ງ. ການຈດັ ເປນັ ອດັ ຕາສວ່ ນ ເປັນລະດບັ ການວດັ ຜນົ ທິີ່ການົດປະລິມານແຕກຕາ່ ງກນັ ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງ ຫົວໜວ່ ຍ ເທົ່ິາ 5

ກນັ ແລະ ມີຈຸດເລີມິ່ ຕ້ືົນທີ່ິແທູ້ຈງິ (ມີ o ແທູ້ ) ເຊັນິ່ ຖ້າທາ້ ວ ກ ສງ 180 cm ນາງ ຂ ສງ 90 cm ໝາຍຄວາມວາ່ ທາ້ ວ ກ ສງກວາ່ ນາງ ຂ ສອງເທາ່ົິ ແລະ ຖ້ານືາ້ ໜກັ 0 kg ໝາຍຄວາມ ວ່າ ບ່ິມີນືາ້ ໜກັ ເລີຍ ດັິ່ງນື້ັນ 0 ນີ້ ເປນັ 0 ແທູ.້ ລະດັບທງັ 4 ຂື້ນັ ນີື້ ມີຄຸນລກັ ສະນະຕ່າງກນັ ເຊິງ່ ພສະຫຼຸບໄດູ້ດິັ່ງນ້ືີ: ລະດັບຂອງການວດັ ຜນົ ຄນຸ ລັກສະນະ ການການດົ ຊິ່ ຄວາມແຕກຕ່າງກນັ ການຈັດລາດບັ ຄວາມແຕກຕ່າງກນັ + ທດິ ທາງ ການຈັດເປັນຫວາ່ ງ ຄວາມແຕກຕາ່ ງກນັ + ທິດທາງ + ຫວາ່ ງເທິາົ່ ກນັ + 0 ສມົ ມຸດ ການຈັດເປນັ ອັດຕາສວ່ ນ ຄວາມແຕກຕາ່ ງກັນ + ທດິ ທາງ + ຫວາ່ ງເທາ່ິົ ກັນ + 0 ແທູ້ 6. ຫັກການວດັ ຜນົ ການສກສາ ການວດັ ຜນົ ການສກສາຈະມີປະສດິ ທິພາບດີ ຫ ບ່ິນ້ັືນຂື້ນຢກ່ ບັ ຫກັ ການ ແລະ ວິທີການ ວດັ ຜນົ ການວດັ ຜນົ ທິ່ີດຕີ ອ້ ງຢດຖຫັກການດ່ິັງນີື:້ ກ. ຕອ້ ງໃຫຖູ້ ກກບັ ຈດຸ ປະສງົ ຂອງການຮຽນ - ການສອນ ການວດັ ຜົນການສກສາເປັນການທົດສອບເບິງ່ ວາ່ ຜນົ ຂອງການສອນຂອງຄນນ້ືັ ເຮດັ ໃຫູ້ນກັ ຮຽນມີຄວາມຮູ້ ຕາມຈຸດປະສົງທີິ່ວາງໄວູ້ຫບິ່ ຖ້າການວັດຜນົ ການສກສາ ບ່ິຖກກບັ ຈດຸ ປະສົງຂອງການຮຽນການສອນແລວູ້ ກຈະຖ ວາ່ ບມິ່ ປີ ະໂຫຍດຫຍັງໝດົ . ຂ. ພະຍາຍາມຊອກຫາເຄິ່ອງມວດັ ຜົນທດ່ີິ ແີ ລະເໝາະສົມທສິີ່ ດຸ ການວັດຜົນການສກສາ ເປນັ ການວດັ ທາງອ້ອມ. ດິັ່ງນື້ັນ, ຄຄວນຊອກຫາເຄອິ່ ງມວັດຜນົ ທມ່ິີ ຄີ ຸນນະພາບດີທິ່ີ ສຸດ ເພອິ່ ໃຫ້ໄູ ດຜູ້ ນົ ທ່ີິຖກຕ້ອງ ແລະ ໜາ້ ເຊອິ່ ຖໄດ.ູ້ ຄ. ພະຍາຍາມໃຫມູ້ ຄີ ວາມຜດິ ພາດໜ້ອຍທສ່ີິ ຸດ ການວັດຜນົ ການສກສານ້ືັນຈະເກດີ ມີຄວາມຜດິ ພາດຢສ່ ະເໝີ ດິັງ່ ນ້ນືັ ຄຄວນລະມດັ ລະວງັ ເພິ່ອໃຫູ້ຄວາມຜດິ - ພາດນນ້ັື ມໜີ ້ອຍທສີິ່ ຸດຖ້າຈະໃຊເູ້ ຄິອ່ ງມວດັ ຊະນດິ ໃດກຄວນລະມັດລະວັງເຖິງດາ້ ນຈາກັດຂອງເຄິອ່ ງມຊະນດິ ນືັ້ນ ແລະ ຄວນເຮດັ ການວັດຜົນຫາຍຄງ້ັື . ງ. ຄວນຕຄີ ວາມໝາຍຂອງຜນົ ການວດັ ຜນົ ໃຫຖູ້ ກຕອ້ ງ ເມ່ອິ ໄດຜູ້ ນົ ການວັດອອກມາເປັນຄະແນນແລູວ້ ຄວນຕີຄວາມໝາຍຂອງຄະແນນນືັນ້ ໃຫຖູ້ ກຕອ້ ງ ເໝາະສມົ ແລະຍດຸ ຕິທາ. ຈ. ຄວນໃຊຜູ້ ົນການວດັ ໃຫເູ້ ປນັ ປະໂຫຍດທສິ່ີ ຸດ ການວັດຜນົ ບແິ່ ມນ່ ພຽງແຕ່ຈະຮວູ້ ່ານກັ ຮຽນຄນົ ໃດ ໄດຄູ້ າດໝາຍ ຫ ບິ່ ນກັ ຮຽນຄົນໃດເກ່ັິງ ຫ ອ່ອນ ແຕ່ ສ່ງິ ທີ່ິດີທີິ່ສຸດຄ ຕອ້ ງພະຍາຍາມຄນົ້ື ຄວ້າວາ່ ນັກຮຽນແຕ່ລະຄນົ ມຈີ ຸດດີ ແລະ ຈຸດອອ່ ນ ຢິ່ບອ່ ນໃດ ແລະ ຈະຊອກ ຫາວທິ ີແກໄູ້ ຂແນວໃດ ເພ່ອິ ໃຫກູ້ ານສອນບັນລຸຕາມຈຸດປະສົງ ທີິ່ວາງໄວ.ູ້ ການວັດຜົນ ແລະ ການປະເມີນຜົນການ ສກສາມີການພົວພນັ ຢາ່ ງສະໜິດແໜ້ນູ ກບັ ການຮຽນການສອນ ແລະ ບ່ິສາມາດທ່ຈິີ ະແຍກອອກຈາກກັນໄດ້.ູ ດ່ັິງນນັື້ ຄອາຈານພວກເຮາົ ຄວນຈະຊອກຮຮູ້ າິ່ຮຽນ ເລອກເອົາວິທກີ ານວັດຜນົ ທດີ່ິ ີ ແລະ ແທດເໝາະກັບສະ- ພາບການຕວົ ຈງິ ຄວນວັດຜົນຢາ່ ງເນ່ອິ ງນດິ ລຽນຕດິ ເພ່ິອຈະໄດູ້ຮວູ້ າ່ ການສອນຂອງຕົນມີຄວາມຂາດຕກົ ບກົ ຜ່ອງຢ່ ບ່ອນໃດ ນກັ ຮຽນບເ່ິ ຂື້າົ ໃຈບ່ອນໃດ ແລະ ຈະຊອກຫາວິທີແກູ້ໄຂແນວໃດເພອ່ິ ໃຫູ້ນັກຮຽນກາຍເປັນນັກຮຽນດີ ນັກຮຽນເກິັ່ງ ແລະ ກາຍເປນັ ກາລັງແຮງອັນມີຄນຸ ຄາ່ ຂອງ ປະເທດຊາດໃນອະນາຄົດ. ໃຈຄວາມ ການວັດຜນົ ການສກສາ ແມ່ນຂະບວນການໃຊເູ້ ຄິ່ອງມທ່ມິີ ີປະສດິ ທິພາບ ເພິ່ອໃຫູ້ໄດູ້ຕວົ ເລກ, ສັນຍະລັກທ່ິີ ມຄີ ວາມຫມາຍເພ່ິອແທນຄຸນລັກສະນະ ຫ ຄຸນນະພາບຂອງສິ່ງທີ່ຕິ ້ອງການວັດຜນົ . 6

ສ່ວນການປະເມີນຜົນການສກສາແມ່ນການສະຫຼຸບຕລີ າຄາ ວນິ ດິ ໄສຄຸນຄ່າຂອງສິງ່ ວັດຖ,ຸ ເຫດການ ຫ ບຸກຄນົ ໂດຍເອາົ ຂມ້ື ນຈາກການວັດຜົນມາປຽບທຽບກັບເກນມາດຕະຖານທີຕິ່ ື້ັງໄວ້.ູ ດ່ງັິ ນັືນ້ , ການວດັ ຜົນ ແລະ ການປະເມນີ ຜົນການສກສາຈ່ງິ ມີການພົວພນັ ກັນຢ່າງຕ່ເິ ນອິ່ ງ ແລະ ສະນດິ ແຫນ້ນ. ຈຸດປະສົງຂອງການວດັ ຜນົ ແລະ ການປະເມີນຜົນການສກສາແມ່ນເພອິ່ ຢາກຮວູ້ ່າຜາ່ ນຂະບວນການຮຽນ-ການສອນ ຫ ການຮຽນຮຈູ້ າກວທິ ີ ການຕ່າງໆ ນັກຮຽນໄດູ້ເກີດມພີ ດຕກິ າໄປຕາມຈດຸ ປະສົງແລວູ້ ຫ ບິ.່ ການວັດຜົນການສກສານນ້ືັ ເຮົາບສິ່ າມາດວັດໄດ້ໂູ ດຍກົງ ສະນນ້ືັ ເຮົາຕອ້ ງເລອກໃຊູເ້ ຄິ່ອງມວັດຜນົ ຫາຍຢ່າງ ທ່ິີເຫມາະສົມ ເພອິ່ ຈະວດັ ພດຕກິ າທ່ເີິ ປນັ ຕົວແທນໃຫ້ແູ ກຄ່ ຸນລັກສະນະຂອງສິງ່ ທ່ີິ ຕອ້ ງການວດັ ຜົນ ຈາກນືນັ້ ຈງ່ິ ນາ ເອາົ ຜນົ ຂອງການວດັ ຜົນມາຕຄີ ວາມຫມາຍໃຫູຖ້ ກຕ້ອງເພ່ິອຈະຮູ້ວ່າ ນັກຮຽນມຄີ ວາມຮ້ຄູ ວາມສາມາດຫນ້ອຍຫາຍ ປານໃດ. ການວັດຜນົ ການສກສາຕອ້ ງໃຫູແ້ ທດເຫມາະກບັ ຈດຸ ປະສົງຂອງການຮຽນ - ການສອນ, ໃຊູ້ ເຄ່ິອງມທ່ິມີ ີ ຄຸນນະພາບ, ມີຄວາມຍຸຕິທາ, ຕີຄວາມຫມາຍຂອງການວດັ ຜົນໃຫຖກຕອ້ ງ ແລະ ນາເອົາຜົນທໄິ່ີ ດູ້ຈາກການວດັ ຜນົ ໄປໃຊໃູ້ ຫກູ້ ູມຸ້ ຄາ່ . ວຽກມອບໝາຍ ຈ່ິົງພິຈາລະນາຂື້ຄວາມດິັ່ງຕ່ິລົງໄປນ້ືີວ່າຂື້ຄວາມໃດກ່ຽວຂ້ອງກັນແລູ້ວນາເອົາຕົວອັກສອນ (ກ ຫ ຂ) ໄປໃສ່ໜ້າ ຂ້ືຄວາມທ່ີິເຫັນວ່າຖກຕ້ອງ. ກ. ການວັດຜນົ ຂ. ການປະເມີນຜົນ  ນາງ ວນັ ນສີ ອບເສັງວຊິ າຄະນິດສາດໄດູ້ 80 ຄະແນນ.  ນາງ ສາລກິ າ ມີຜົນການຮຽນດີກວ່າ ນາງ ແກວູ້ ຕາ.  ກະດານດາກ້ວາງ 1,2 m ຍາວ 2,4 m  ການວິນດິ ໄສພດຕກິ າຂອງຜູ້ຮຽນໂດຍປຽບທຽບກັບເກນ.  ທາ້ ວ ສຸດຕາ ເສັງຕົກວຊິ າພາສາລາວ. ຈົິ່ງບອກຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວາ່ ງການວດັ ຜົນ ແລະການປະເມີນຜນົ . ຈຸດປະສງົ ຂອງການວັດຜນົ ແລະການປະເມີນຜນົ ການສກສາມຫີ ຍັງແດ?່ ການວດັ ຜນົ ການສຶກສາເປັນການວດັ ຜນົ ໂດຍທາງອອ້ ມມຄີ ວາມໝາຍແນວໃດ? 7

ບດົ ທ2ີ ຈດຸ ມງຸູ້ ໝາຍ ແລະ ການປະເມນີ ຜນົ 1. ການປະເມນີ ຜນົ ສາເລດັ ຂອງການຮຽນຮູ້ ການວັດຜົນ ແລະປະເມີນ ຂອງຜູ້ຮຽນ ຈະຕອ້ ງ ດາເນນີ ການໃຫູຄ້ ວບຄມຸ ທງັ 3 ດ້ານຄ: 1.1 ການປະເມນີ ທາງດາ້ ນພດຸ ທພິ ໃິ ສ ກ. ການສງັ ເກດເວລາສອນ. ໃນລະຍະເວລາທີິ່ກາລງັ ສອນຄຄວນໃຊສູ້ າຍຕາຂອງຕນົ ສງັ ເກດພດຕິກາການຮຽນ, ການໃຫຄູ້ ວາມ ສົນໃຈ ບົດຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ, ຖາ້ ຫາກສອນແລ້ວູ ນກັ ຮຽນສວ່ ນຫລາຍເຂົືາ້ ໃຈ, ເຮັດໄດູ້, ທິ່ີ ຕິດຕາມບດົ ຮຽນ ໃຫູ້ທນັ , ມີ ສີຫນາ້ ທ່າທາງສາຍຕາສະແດງອອກເຖງິ ຄວາມເບີກບານແຈ່ມໃສ ມີຄວາມຮສູ້ ກສົນໃຈຮ່ວມໃນ ການສອນ, ແຕ່ ກງົ ກັນຂ້າມຖາ້ ນກັ ຮຽນບ່ມິ ີຄວາມສົນໃຈ ຫ ຮຽນ ແລ້ວູ ບເ່ິ ຂືາົ້ ໃຈ ມີສີຫນ້າສະແດງເຖງິ ຄວາມ ຍັງຍາກບິ່ເຂາືົ້ ໃຈ ສັບສົນ ວຸູ້ນວາຍ ແລະ ອາດຈະກາຍເປນັ ຄວາມຕງຄຽດ ຫ ອາດຈະກາຍເປັນສະພາບຂອງ. ຄວາມບສ່ິ ບົ ໃຈບ່ຮິ ັບຮູ້ ສິ່ງໃດໆເລຍີ . ຂ. ການຊກັ ຖາມເວລາສອນ ການສອນທິດີ່ ີບ່ິຈາເປນັ ຈະຕ້ອງສອນດ້ວຍການບອກແລະບຈິ່ າເປັນຈະຕອ້ ງໃຊູ້ປະໂຫຍກບອກເລົ່າິ ສະເຫນີ ໄປ. ໃນລະຫວ່າງການຮຽນການສອນ ການວັດຈິດຈະກາຕ່າງໆຄວນມີກິດຈະກາຊັກຖາມໃຫູ້ນກັ ຮຽນຕອບເປນັ ລະຍະໆ, ຄາຖາມຂອງຄເປນັ ປະໂຫຍດຢ່າງຫນ້ອຍບຕ່ິ າໍ່ ກວາ່ 2 ປະການຄ : 1. ເຮດັ ໃຫູ້ນກັ ຮຽນຕອ້ ງຕດິ ຕາມບົດຮຽນ ແລະຮຽນໃຫູເ້ ຂາື້ົ ໃຈເພາະອາດຈະໄດູຮ້ ບັ ການຊກັ ຖາມ ຈາກຄ.. 2. ຄາຖາມຂອງຄຈະຊ່ວຍໃຫູ້ຄຮູ້ໄດູ້ວາ່ ນກັ ຮຽນໄດຕູ້ ດິ ຕາມບດົ ຮຽນໂດທູ້ ັນຫລບິ່, ເຂ້ົືາໃຈບດົ ຮຽນທກີ່ິ າລັງ ສອນຫລບິ່ຊ່ິງຈະມຜີ ົນຊອ່ ຍໃຫູຄ້ ສາມາດປບັ ປງຸ ບດົ ຮຽນ, ປບັ ປງຸ ການສອນໄດສູ້ ອດຄ່ອງກບັ ລະດັບຄວາມສາມາດ ຂອງຜອູ້ າ່ ນ. ຄ. ການກວດຜນົ ງານ, ການກວດບົດເຝກິ ຫດັ ການກວດຜນົ ງານ ແມນ່ ຄກັນກັບການຊັກຖານປະກອບການສອນ, ການໃຫູນ້ ັກຮຽນໄດເູ້ ຮັດກິດຈະ ກາ ຫ ເຮດັ ບົດເຝິກຫັດ ອັນໃດເປນັ ຜົນງານ, ສາມາດສົິ່ງໃຫູ້ຄກວດໄດູ້, ຈາກການກວດຜົນງານທິນີ່ ັກຮຽນສົິ່ງໃຫູ້ຈະຊ່ວ ເຮັດ ໃຫຄູ້ ຮຄູ້ ວາມສາເລັດໃນການສອນຂອງຕນົ ລວມທັງຮຜູ້ ົນການຮຽນ, ຂື້ບົກພ່ອງຂອງນັກ ຮຽນ ຊ່ງິ ຈະເຮດັ ໃຫູ້ຄ ແກູ້ໃນການສອນຂອງຕນົ ໄດ້.ູ ງ. ການໃຊແູ້ ບບທດົ ສອບ ການໃຊູ້ແບບທດົ ສອບຖໄດວູ້ າ່ ເປັນການປະເມີນຜນົ ທງັ ດາ້ ນພຸດທພິ ໃິ ສທໄິ່ີ ດູ້ເອາົ ມາໃຊເູ້ ປັນວິທີການຫກັ ຊ່ິງ ຈະສະເຫນີ ລາຍລະອຽດເພີມ້ື ເຕມີ ດັງິ່ ນີ້ື: ນຍິ າມ: ແບບທດົ ສອບຫມາຍເຖິງຊດຸ ຫ ກມຸ່ ຂອງຄາຖາມ ຫ ກິດຈະກາໃດຫນິງ່ ທິີໄ່ ດຮູ້ ບັ ການ ສາ້ ງຂືນ້ ກ. ເພອິ່ ເປນັ ຕົວກະຕຸ້ນູ ໃຫຜູ້ ຮູ້ ຽນໄດູ້ຕອບສະຫນອງໃນຮບແບບພດຕິກາ ຂ. ສາມາດແປຄວາມຫມາຍໄດ້ເູ ປັນຕວົ ເລກແບບປະລມິ ານ ຄ. ດ້ວຍຄ່າຂອງຕວົ ເລກທວີິ່ ັດໄດູ້ນນ້ືັ ເພິ່ອໃຊູເ້ ປນັ ຕວົ ຊ້ີບື ອກເຖິງລະດັບຄວາມສາມາດທິີ່ຄຸນລກັ ສະນະທ່ິີຈະ ປະເມນີ ຢໃ່ ນຕົວຂອງຜຕູ້ ອບສະຫນອງ. 8

1.2. ການປະເມນີ ດາ້ ນຈດິ ພໃິ ສ ການປະເມີນດາ້ ນຈດິ ພໂິ ສມິຄວາມຫນາຍທແີ່ິ ບງ່ ອອກໄດດູ້ ່ັງິ ນີ:້ື - ບັນຫາປະເມນີ ຜນົ ທາງດາ້ ນຈດິ ພໂິ ສ - ແນວຄດິ ທີບ່ິ ່ງິົ ບອກເຖິງພດຕກິ າ - ຫລັກການ ແລະ ວິທີການປະເມນີ ຜນົ ທາງດາ້ ນຈິດພໂິ ສ ບນັ ຫາປະເມີນຜນົ ທາງດາ້ ນຈິດພໂິ ສໂດຍທິວົ່ ໄປແລວູ້ ຈະເກດີ ບນັ ຫາດິງ່ັ ຕ່ໄິ ປນື:ີ້ ກ. ການແປຄວາມຫນາຍ: ຄາວາ່ ການປະເມນີ ຜົນທາງດ້ານຈດິ ພິໃສມັກຈະຕ້ອງກ່ຽວຂ້ອງ ຄາທິີມ່ ີ ຄວາມຫມາຍ ເປນັ ນາມມະທາ ເຊນັິ່ : ດຸຫນັ່ິນ, ຊ່ິສດັ , ປະຫຍັດ, ອົດທນົ .ຄາເຫລ່ິົານື້ເີ ປນັ ຄາທ່ມິີ ຄີ ວາມຫມາຍ ລວມໆ ແລະ ແຕ່ລະຄົນອາດແປຄວາມຫມາຍບ່ຄິ ກນັ . ຂ. ການປະຈບົ ປະແຈງ: ໂດຍທວ່ົິ ໄປແລວູ້ ນັກຮຽນສາມາດໃຈສະແດງພດຕິກາ ບາງຢາ່ ງເພ່ິອ ເອົາໃຈຄ ແລະ ເອົາ ຄະແນນຈາກຄໄດູ້ ເຊນັິ່ : ນັກຮຽນທິ່ເີ ສລີ ເວ້ືົາຈາຫຍາບຊາ້ ອາດຈະຍອມປະຕິບັດຕວົ ຮຽບຮອ້ ຍ ເວາື້ົ ຈາສພຸ າບກບັ ຄເພອິ່ ຫວັງໃຫູ້ຄໃຫູ້ຄະແນນຄວາມປະພດຂອງຕນົ ຫລາຍໆ. ຄ. ການຕວົ ະຕນົ ເອງ: ໂດຍທວົິ່ ໄປຄນົ ເຮາົ ຖ້າຫາກເຮດັ ອັນໃດໄດບູ້ ິ່ດີ ຫ ບສິ່ ອດຄອ່ ງກັບຄວາມ ຕອ້ ງການຂອງຕົນ ເອງ ແທນທີິ່ຈະໂທດຕນົ ເອງວ່າບິດ່ ີ ຫຕົນເອງບໄ່ິ ດູ້ເຮດັ ໃນສິ່ງທຖິ່ີ ກຕ້ອງກອ່ິ າດຈະໂທດຄົນ ອ່ນິ ຫ ສະພາບແວດ ລ້ອມເຊນັິ່ ນັກຮຽນເສງັ ຕກົ ຖາມວາ່ ເປັນຫຍັງຈງິ່ ເສັງຕກົ ກິ່ຈະຕອບວາ່ ບ່ິມເີ ວລາອາ່ ນຫນັງ ສີເພາະຊ່ວຍພ່ແິ ມ່ ເຮັດ ວຽກຄກສິ່ ອນບິ່ຮເູ້ ລອ້ື ງຮູ້ລາວ, ຫມ່ເພ່ອິ ນກ່ຊິ ວນໄປທຽ່ ວໃນມື້ສອບເສັງ, ທາງທິີຕ່ ົນ ເອງກ່ິບ່ິເຄຍີ ຄດິ ຈະ ອາ່ ນຫນງັ ສ ເລີຍ. 1.3. ຫລກັ ການ ແລະ ວິທກີ ານປະເມນີ ທາງດາ້ ນຈດິ ພໄິ ສ ກ. ຫລກັ ການປະເມນີ ທາງດາ້ ນຈດິ ພໄິ ສ: ໃນການປະເມນີ ທາງດ້ານຈິດພໂິ ສຄຄວນຈະຕ້ອງຄານ່ິງ ເຖງິ ຫລັກການດ່ງິັ ຕ່ິໄປນ:ີ ກ. ຄວນປະເມນີ ຫລາຍໆເທ່ິອ. ຂ. ປະເມີນຈາກພດຕກິ າສະແດງອອກທ່ເິີ ຫມາະສົມ. ຄ. ແຕ່ລະເທິ່ອຈະຕອ້ ງແນ່ໃຈວ່າ ເປັນພດຕກິ າທີ່ແິ ທຈູ້ ງິ ຂອງນັກຮຽນ. ງ. ຄວນຈະມີການບັນທກຜົນການດາເນີນການຢາ່ ງສະຫມາິ່ ສະເຫນ.ີ ວທິ ກີ ານປະເມນີ ຜນົ ທາງດາ້ ນຈດິ ພໄິ ສສາມາດເຮດັ ໄດຫູ້ ລາຍວທິ ີເຊນ່ິັ :  ຈາກການສງັ ເກດພດຕກິ າທ່ິນີ ກັ ຮຽນສະແດງອອກ ໂດຍສະເພາະພດຕິກາປະຈາວນັ ຕາມສະພາບປກົ ກະຕິ ໃນເວລາທີມິ່ ີການຈດັ ການຮຽນການສອນ.  ຈາກການສົນທະນາສາພາດນກັ ຮຽນ.  ຈາກການໃຊູແ້ ບບທດົ ສອບວັດທາງດ້ານຈດິ ພໃິ ສ.  ການໃຊູ້ມາດຕາສວ່ ນປະມານຄນຸ ຄາ່ ສາມາດໃຊູ້ເປນັ ແບບການບັນທກຄະແນນ ຂອງພດຕກິ າຂອງນັກຮຽນ ທ່ໄີິ ດ້ຈູ າກການສັງເກດຂອງຄ. 1.4 ການປະເມນີ ຜນົ ທາງດາ້ ນທກັ ສະພໃິ ສ ການປະເມນີ ຜນົ ທາງດາ້ ນທັກສະພິໃສສາມາດແບ່ງການປະເມນີ ໄດູ້ 3 ປະເພດຄ: 1. ການປະເມນີ ຈາກຜົນງານທິ່ີເຮດັ ແລວູ້ . 2. ການປະເມີນເວລາທິ່ດີ າເນນີ ຢ່ 9

3. ການປະເມີນຜົນຜະລດິ ແລະ ການປະຕິບດັ ງານ 2. ຈດຸ ມງຸ່ ໝາຍຂອງການພດັ ທະນາຜຮູ້ ຽນ ວຽກງານການສກສາເປັນວຽກງານທ່ິີສາຄນັ ແລະຈາເປນັ ສາລັບຫມົດທຸກຄນົ ການຈັດການ ແມນ່ ການພດັ ທະ ນາຄນົ ຫລ ພດັ ທະນາສັບພະຍາກອນມະນຸດຂອງປະເທດ, ໃນການຈດັ ການສກສາດ. ລະປະເທດ ແມນ່ ມກີ ານກາ ນົດຈຸດປະສົງລະດັບຄາດຫມາຍຂອງການພດັ ທະນາຄນົ . ການການົດຈດຸ ປະສົງຈະ ຕ້ອງໃຫູ້ພັດທະນາ ການໃນດາ້ ນ ໃດແດ.່ ສງິ່ ດງ່ັິ ກ່າວຖ້າຫາກເຮົາພິຈາລະນາ ຫລ ວເິ ຄາະໂດຍພາບລວມແລູວ້ ສາມາດຈາແນກການພັດ ທະນາຄົນ ເປນັ 3 ພາກສ່ວນໃຫຍດ່ ິ່ັງນີ້ື: 2.1 ການພດັ ທະນາດາ້ ນພດຸ ທພິ ໃິ ສ: ແມ່ນການພັດທະນາຄນົ ດ້ານການສິັ່ງສອນໃຫູ້ມຄີ ວາມຮູ້ດ້ານໃດ ດ້ານຫນິງ່ ເຊນ່ິັ ເປນັ ແພດ, ເປັນຄ, ເປັນນັກວຊິ າການ....ການຮຽນຮູ້ໃນດ້ານພດຸ ທພິ ໂິ ສຈະຕອ້ ງໃຊູ້ສະຫນອງ ເປນັ ສ່ວນສາ ຄັນໃນການຮຽນຮຄູ້ ວາມເຂາ້ົື ໃຈເຊນິ່ັ : ການຮຽນເລກ, ວິທະຍາສາດ ແລະ ເນອ້ື ໃນວິຊາຕ່າງໆ. 2.2 ການພດັ ທະນາດາ້ ນຈຕິ ະພໃິ ສ: ແມນ່ ການໃຫູກ້ ານສກສາອົບຮມົ ເພອ່ິ ໃຫູ້ຄນົ ເປັນຄົນດີມີລະບຽບ ວິໃນ ຮັບຜິດຊອບຕ່ສິ ັງຄົມ ເປັນພນົ ລະເມອງດີຂອງປະເທດຊາດມີນາໍ້ ໃຈເສຍສະລະ ຮກັ ແພງຊວ່ ຍເຫອຊງ່ິ ກັນ ແລະ ກນັ . 2.3 ການພດັ ທະນາທດັ ສະພໃິ ສ: ແມນ່ ການພັດທະນາຄົນໃຫູ້ມຄີ ວາມສາມາດໃຊ້ເູ ຫອິ່ ແຮງເພອ່ິ ປະກອບ ກດິ ຈະ ກາຕ່າງໆທີ່ຈິ າເປນັ ແລະ ຕ້ອງອາໃສການເຝິກຝົນ ຕົວຢາ່ ງ : ຄນົ ເປັນຊາ່ ງໄມູ້ຕ້ອງສາມາດເລິ່ອຍໄມູ້, ຄນົ ເປັນແພດ ຕອ້ ງວິທກີ ານປນິ່ ປົວຄວາມເຈັບ. ການພດັ ທະນາຜຮູ້ ຽນໃນແຕລ່ ະດາ້ ນມລີ າຍລະອຽດດງິັ່ ນ:ີ້ື  ພດັ ທະນາການທາງດາ້ ນພດຸ ທພິ ໃິ ສ ດິ່ງັ ໄດ້ກູ າ່ ວມາແລູ້ວວ່າສ່ວນຫນ່ິງຄການສອນໃຫູ້ຄົນມຄີ ວາມຮ້ໃູ ນເລ້ືອງໃດເລ້ືອງຫນິງ່ .. ການຮຽນ ຮເູ້ ນ້ືອ ໃນ ໃນລັກວິຊາການຕ່າງໆ ຜູຮ້ ຽນຈະຕອ້ ງໃຊ້ສູ ະຫນອງເປັນຫລກັ ທຕ່ິີ ້ອງຂອງການຮຽນຮ.ູ້ ນັກວຊິ າ ການໄດູ້ ພະຍາຍາມ ຈັດແປງລກັ ສະນະຂອງການໃຊສູ້ ະຫນອງຂອງຄົນໃນການຮຽນຮໃູ້ ນວຊິ າການຕ່າງໆ ວາ່ ມກີ ານໃຊູ້ ສະຫນອງຄິດຢ່ຈັກແບບ ແລະ ການຄິດດິ່ັງກ່າວສາມາດລຽງລາດັບຈາກການຄິດແບບງ່າຍຊືນັ້ ຟ້ືນ ຖານໄປສກ່ ານຄິດ ທ່ທີິ ີຍ່ິ ງູຸ້ ຍາກຊບັ ຊອ້ ນຂ້ນື ແນວໃດ. ສດຸ ທ້າຍມກັ ວິຊາການໄດູຈ້ ັດລາດບັ ຊນ້ັື ການໃຊສູ້ ະຫມອງ ຄດິ ຈາກງາ່ ຍໄປຫາ ຍາກແຍກອອກ ເປນັ 6 ແບບ ລຽງລາດັບຈາກງາ່ ຍໄປຫາຍາກດ່ິງັ ນື:ີ້ ກ. ຄວາມຮູ້ ຄວາມຈຈິ່ າ ຄວາມເຂື້າົ ໃຈ (Knowledge) . ຫນາຍເຖງິ ການຮຽນຮູເ້ ນ້ອື ໃນໃນທ່ກິີ ່ຽວຂ້ອງກັບວິທີການໃດໆທຜ່ິີ ູເ້ ຄີຍ ໄດູ້ຍນີ ໄດູ້ ບາດຈົດຈາເນື້ອໃນທິກີ່ ຽ່ ວຂ້ອງກັບຄວາມຮູ້ວິທີການດິັ່ງກ່າວນື້ນັ ໄວໄູ້ ດູລ້ ກັ ສະນະຄວາມເປນັ 2 ລັກສະນະຍອຍຄ : ການຈໄ່ິ ດ້ດູ (Recognition) ຫມາຍເຖິງຕ້ອງເປັນສງິ່ ທີ່ກິ ຽ່ ວ .ໃຈນາກະຕ້ນຸູ ກ່ອນຈິ່ງຄິດອອກ ເຊິນັ່ ວາ່ ເມ່ອິ ເຫນັ ຮບ ຖ່າຍຕອນເປນັ ເດັກນ້ອຍບອກໄດວູ້ ່າຫມ່ຊິ່ວາ່ ແນວໃດ, ການລະນກເຫນັ ໄດູ້ (Recoll) ຫມາຍເຖິງກາຄດິ ອອກມາໄດູ້ດວ້ ຍຕົວເອງ ຕ້ອງມີສ່ິງໃດມາໃຫູ້ເຫນັ ຫລມາເປັນຕວົ ກະຕນູຸ້ ເຊ່ິນັ ຄດຊິ່ຫມ່ເພ່ອິ ນສະໃຫມຮຽນໃລະ ດັບ ປະຖົມສກສາ ໂດດ້ວຍຕນົ ເອງ. ຂ. ຄວາມເຂາົ້ື ໃຈ (Comprehension) 10

ໄດແູ້ ກຄ່ ວາມສາມາດຂອງຄນົ ໃນການທິີຈ່ ະຕດິ ຕ່ິຮບັ ສານ ຫ ຮບັ ສສິ່ ານທິ່ີສ່ົິງມາຫາຕນົ ໄວູ້. ຕອ້ ງ ຫ ຄວາມ ສາມາດໃນການສິົ່ງຮີບ ຫ ສິ່ຄວາມຫມາຍສິ່ງທຕ່ິີ ົນຕ້ອງການໄດຢູ້ າ່ ງຖກຕອ້ ງກາ ສານນ້ນັື ອາດໃຊສູ້ ໄດູຫ້ ລາຍວິທີ ເຊັິ່ນການເວົືາ້ , ການຮຽນການສ່ົິງສນັ ຍານ. ຄ. ການນາໄປໃຊູ້ (Application) ແມນ່ ຄວາມສາມາດຂອງຜຮູ້ ຽນໃນການນາເອາົ ຄວາມຮໄູ້ ປໃຊູ້ໃນສະຖານະການຫລເງ່ອິ ນໄຂທ່ິຕີ າ່ ງ ໄປຈາກ ເດມີ ທິີ່ຮຽນໃນຊນ້ັື ຮຽນເຊັ່ິນ: ນັກຮຽນຮຽນທາດອາຫານພິດແລູ້ວສາມາດນາເອົາຫລັກວິຊາໄປໃຊູ້ໃນ ການປກຝງັ ຂອງຕນົ , ນັກຮຽນຮຽນຫລັກການສອນແລູ້ວ ເມອ່ິ ຮຽນຈົບສາມາດນາໄປໃຊເູ້ ຮດັ ການສອນໄດູ້, ການຮຽນວຊິ າໂພ ສະນາການແລູວ້ ສາມາດຈັດອາຫານໃຫູເ້ ຫມາະສົມກັບ ສະພາບຂອງຄນົ ເຈບັ ແຕ່ລະໂວອາຍຸ ໂດູກ້ ານຮຽນວິຊາ ຈດິ ຕະສາດການສອນ ແລວູ້ ນາໄປປັບປງຸ ການສອນ ເພອ່ິ ແກູ້ໄຂບັນຫານກັ ຮຽນທິີ່ບິສ່ ນົ ໃຈ ໃນການຮຽນໂດູ້. ການນາໄປໃຊໃູ້ ນວິທີນື້ີ ຫມາຍເຖງິ ການນາຄວາມຮໄູ້ ປປບັ ປຸງໃຊໃູ້ ນສະຖານະການເງ່ິອນ ໂຊໃຫມ່ໆທິ່ແີ ຕກຕ່າງໄປ ຈາກສະພາບ ການທິີເ່ ຄຍີ ເຫັນ, ດ້ວຍເຫດນ້ືີການທິ່ີມຊີ ່າງ ໂມູ້ຄນົ ຫນິ່ງນາເອົາໄມູ້ມາ ກະຕິທີ່ເິ ຂົາເຮດັ ຢເ່ ປັນປະຈາ, ມັນເກດີ ເປນັ ຄວາມຊານິຊານານ. ງ. ການວເິ ຄາະ (Analysis) ແມ່ນຄວາມສາມາດຂອງຜູ້ຮຽນໃນການເບງ່ີິ ເຫນັ ເຖງີ ໂຄງຮາ່ ງເງິ່ອນໄຂ, ຫັກການທ່ິີພາວະເບື້ອງຫລງັ ທິີຊ່ ກຸ ຊອນຢໂດຍການເບ່ິງເຫັນບ່ດິ ິ່ງັ ກ່າວນນືັ້ ເກີດຈາກຄວາມສາມາດໃນການພຈິ າລະນາໂດຍໃຊປູ້ ັນຍາຂອງຕົນເອງ. ຈ. ການສງັ ເຄາະ (Synthesis) ແມ່ນຄວາມສາມາດຂອງຄົນໃນການຄື້ນົ ຄິດປະດິດສາ້ ງສງ່ິ ໃຫມ່ໆໃຫເູ້ ກດີ ຂນື້ ໃນຮບແບບຕາ່ ງໆໂດຍມີ ເງ່ອິ ນໄຂວາ່ ສິງ່ ທເີ່ິ ຮດັ ຂືນ້ ມານນ້ືັ ຈະຕ້ອງເຮັດດ້ວຍຕົນເອງ ບໄດລູ້ ອກແບບຂອງໃຜທັງສືນິ້ ຕວົ ຢາ່ ງ ສ່ິງທິີ່ເປັນການສງັ ເຄາະເຊນັ່ິ : ບົດຄວາມ, ບດົ ຂຽນ, ບດົ ປະພນັ , ເຄອິ່ ງໃຊູ້, ຮບ ພາບ , ຜົນງານຕາ່ ງໆທາງດ້ານສິນລະປະ, ການຕກົ ແຕ່ງ, ທິດສະດີການວາງແຜນການລ່ວງໜາ້ ດວ້ ຍຕນົ ເອງ. ສ. ການປະເມນີ ຄາ່ ແມນ່ ການສງ່ິົ ຄວາມເຫັນ ຕັດສິນ ພິຈາລະນາ ຄນຸ ຄາ່ ສິ່ງໃດສ່ິງຫນິ່ງວາ່ ດີຮ້າຍຄວນມີ ຫລບິມ່ ີ, ຖກ ຫ ຜິດ, ເຫມາະສມົ ຫ ບິ່ເຫມາະສມົ , ໂດຍມີເກນທກີິ່ ານດົ ຂື້ນໂວ້ເູ ປັນແນວທາງໃນການຕດັ ສນິ ຄຸນຄາ່ ການ ປະເມີນຄ່າ ແຍກ ອອກເປັນ 2 ລັກສະນະໂດ້ຄູ :  ການປະເມີນຄາ່ ດວ້ ຍການໃຊູ້ເກນພາຍໃນ ແມນ່ ການປະເມີນຄ່າໂດຍເບງິ່ ຈາກຄຸນຄ່າຂອງສິ່ງ ນືັນ້ ເຊັິ່ນ: ການປະເມນີ ຄ່າວາ່ ໂມງຫນ່ວຍນີື້ໃຊູໄ້ ດ້ດູ ເີ ຫມາະສົມ ຫ ບໂິ່ ດຍເບ່ງິ ຈາກຄວາມທ່ຽງຕົງໃນການ ບອກເວລາ.  ການປະເມນີ ຄາ່ ດວ້ ຍການໃຊເູ້ ກນພາຍນອກ ແມນ່ ການປະເມນີ ຄາ່ ໂດຍການເບິ່ງຈາກຄນຸ ຄ່າ ພາຍນອກ ເຊ່ິັນ: ພິຈາລະນາໂມງຫນວ່ ຍນ້ືີດເີ ຫມາະສົມຫລບ່ິໂດຍພຈິ າລະນາຈາກຄວາມຈບົ ງາມ ແລະ ລາຄາ ຂອງໂມງ. 2.4 ພດັ ທະນາການດາ້ ນຈດິ ຕພິ ໃິ ສ ຈິດຕະນິໃສເປັນພາກສວ່ ນຫນ່ິງຂອງການສກສາອບົ ຮົມບິມົ່ ນິໃສໃຫຄູ້ ນົ ເປັນຄົນດມີ ີຄວາມປະພດປະ ຕິບັດ ຕາມຄວາມມ້ງູຸ ຫວງັ ຂອງສັງຄົມ ການແບ່ງພດັ ທະນາການຂອງພດຕກິ າໃນສ່ວນນີແ້ື ບງ່ ອອກເປັນ 5 ຂືັ້ ຕອນຄ:  ການຮບັ ຮູ້  ການຕອບສະໜອງ  ການໃຫູ້ຄນຸ ຄາ່  ການຈດັ ລະບົບຄຸນຄ່າ  ການພັດທະນາບກຸ ຄະລກິ ກະພາບ 11

2.5 ການພດັ ທະນາດາ້ ນທກັ ສະພໄິ ສ ທັກສະພໃິ ສເປັນພາກສ່ວນການຮຽນຮູ້ການກະທະໃດຫນງິ່ ທ່ິີຕ້ອງໃຊຄູ້ ວາມຊານິຊານານຂອງກາ້ ມຊື້ີນສວ່ ນ ໃດສ່ວນຫນງ່ິ ຂອງຮ່າງກາຍເປັນຫລັກໃນການກະທາ ຕົວຢາ່ ງ : ການທັກເສື້ອແລນຕ້ອງໃຊູ້ທັກສະຂອງນ້ວືີ ມ, ການ ເຕາະບານ ຕ້ອງໃຊູ້ທກັ ສະການເຄອິ່ ນໃຫວຂອງຮ່າງກາຍ ແລະ ຕນີ ເປນັ ຕ້ນືົ ການກະທາ ດ່ິັງກ່າວຈະໄດດູ້ ີ ແລະ ຊາ ນານ ຕອ້ ງອາໃສການຝກຝົນກາ້ ມຊນື້ີ ສວ່ ນທິີກ່ ່ຽວຂອ້ ງຈົນເກດີ ເປັນທກັ ສະ. ວຽກມອບໝາຍ 1. ການປະເມນີ ຜົນສາເລດັ ຂອງການຮຽນຮູ້ມຈີ ກັ ດ້ານ ຄດາ້ ນໃດແດ່ ? 2. ວິທກີ ານປະເມີນຜນົ ທາງດາ້ ນຈິດພິໄສມີຈັກວິທ?ີ 3. ການພັດທະນາການທາງດາ້ ນພຸດທພິ ໃິ ສມຈີ ັກແບບ? 12

ບດົ ທ3ີ ເຄອ່ິ ງມວດັ ຜນົ ການສກສາ 1. ເຄອິ່ ງມວດັ ຜນົ ການສກສາ 1.1 ການສງັ ເກດ ການສງັ ເກດຄການພິຈາລະນາປະກດົ ການຕ່າງໆທເີິ່ ກດີ ຂນື້ ເພອ່ິ ຄົນື້ ຫາຄວາມຈງິ ບາງຢາ່ ງ ໂດຍອາໄສປະ- ສາດສາພັດຂອງຜສູ້ ງັ ເກດໂດຍກງົ . ການສງັ ເກດໄດແູ້ ບ່ງອອກເປນັ 2 ແບບດັງ່ິ ນີື.້ ກ. ການສງັ ເກດໂດຍຜສູ້ ງັ ເກດເຂາ້ົື ຮວ່ ມໃນກດິ ຈະກາ ແມ່ນການສງັ ເກດໂດຍຜສູ້ ັງເກດເຂົືາ້ ຮ່ວມໃນກດິ ຈະການນັື້ ໂດຍກງົ ກັບຜຖູ້ ກສັງເກດອາດເຮັດ ກດິ ຈະກາຮວ່ ມ ກັນ ຫ ອາດເຂ້ືົາຮວ່ ມໃນຖານະທີິເ່ ປັນສະມາຊິກຄນົ ໜງິ່ ຂອງການເຮດັ ກດິ ຈະການັນື້ . ຂ. ການສັງເກດໂດຍຜສູ້ ງັ ເກດບໄິ່ ດເູ້ ຂາື້ົ ຮ່ວມໃນກດິ ຈະກາ ແມນ່ ການສງັ ເກດໂດຍຜສູ້ ັງເກດຢພ່ າຍນອກວົງຂອງຜຖູ້ ກສງັ ເກດຄ ສັງເກດໃນຖານະທິີ່ເປັນບຸກຄົນພາຍນອກ ບໄ່ິ ດເູ້ ຂົື້າຮ່ວມເຮດັ ກິດຈະກາກບັ ຜຖູ້ ກສັງເກດ ການສັງເກດໃນຮບແບບນີ້ື ແບ່ງອອກເປນັ 2 ຢາ່ ງຄ: ການສັງເກດທມີິ່ ີຮບແບບແນ່ນອນ ຄການສັງເກດ ທ່ິີຜສູ້ ັງເກດໄດກູ້ ານົດເລອິ່ ງທິີ່ຈະສັງເກດສະເພາະໄວແູ້ ລູວ້ ໂດຍຄາດວ່າ ພດຕິກາທ່ີິຈະສງັ - ເກດນືັນ້ ຈະເກີດຂນ້ື ໃນໄລຍະເວລາທິ່ຈີ ະສງັ ເກດ ເຊນ່ິັ ການສັງເກດຄວາມປະພດ ສງັ ເກດພດຕິກາການຮຽນຂອງ ນັກຮຽນ ການສງັ ເກດແບບນຜ້ືີ ສູ້ ງັ ເກດຄວນຈະເຮດັ ໃຫູ້ຜຖູ້ ກສງັ ເກດ ບິ່ຮສູ້ ກຕົວວ່າຖກສັງເກດ ຈ່ິງຈະໄດູ້ຂມ້ື ນທິີ່ ຖກຕອ້ ງຊດັ ເຈນໄດູ.້ ການສງັ ເກດທບ່ີິ ມິ່ ຮີ ບແບບແນນ່ ອນ ແມນ່ ການສງັ ເກດທຜີ່ິ ສູ້ ງັ ເກດບໄິ່ ດເູ້ ຈາະຈົງສະເພາະສິງ່ ທຈ່ີິ ະສັງເກດພຽງຢ່າງດຽວຕ້ອງ ສັງເກດເບງິ່ ເລິ່ອງ ຕາ່ ງໆ ທກິ່ີ ່ຽວຂ້ອງອກີ ຕ່ິມ ການສັງເກດແບບນມີື້ ັກໃຊູ້ກັບການສງັ ເກດເລອ່ິ ງໃໝ.່ ຄ. ຫກັ ການໃນການສັງເກດ.  ຕອ້ ງຕືງັ້ ຈຸດປະສົງຂອງການສງັ ເກດໃຫແູ້ ນ່ນອນວ່າ ຈະສງັ ເກດພດຕກິ າໃດ.  ຕ້ອງສັງເກດດ້ວຍຄວາມລະມັດລະວງັ ແລະ ພິຈາລະນາໃຫູຖ້ ິ່ີຖ້ວນທງັ ດ້ານດີ ແລະ ດາ້ ນອ່ອນ ພ້ອມກັນ ນັນ້ື ກຕ້ອງມຄີ ວາມຍຕຸ ທິ າທີ່ິສຸດ.  ໃນເວລາສງັ ເກດບຄິ່ ວນໃຫູ້ຜຖູ້ ກສງັ ເກດຮວູ້ ່າເຮາົ ກາລງັ ສງັ ເກດເຂົາຢ່.  ບນັ ທກຜົນຂອງການສັງເກດທນັ ທີ ແລະ ເປນັ ລະບບົ .  ບນັ ທກສະເພາະແຕ່ສິ່ງທິ່ີສງັ ເກດເຫນັ ເທິາົ່ ນື້ນັ ບຄິ່ ວນຮບີ ຮ້ອນຕີຄວາມໝາຍໃນເວລາສັງເກດ ແລະ ບິ່ຄວນ ບັນທກຄວາມຮສູ້ ກສ່ວນຕວົ .  ໄລຍະເວລາໃນການສງັ ເກດຄວນໃຫູ້ຕ່ິເນອ່ິ ງກນັ ແລະ ຕ້ອງສງັ ເກດຫາຍໆຄ້ງັື ແລະ ຫາຍໆສະຖານະການ.  ການສັງເກດຄວນໃຊຜູ້ ສູ້ ງັ ເກດຫາຍໆຄນົ . ງ. ເຄອ່ິ ງມໃນການສງັ ເກດ  ແບບການດົ ຄະແນນໃນແຕ່ລະລາຍການເທົາິ່ ໆກນັ ເຊິ່ັນ ຄະແນນ ເຕມັ 5 ແລວູ້ ໃຫູ້ຜສູ້ ັງເກດ ເລອກໃຫູ້ຄະ ແນນເອົາເອງ. ຕວົ ຢາ່ ງ ສັງເກດກ່ຽວກບັ ຄຸນສົມບັດຂອງນກັ ຮຽນ. ລ/ດ ຊິ່ ແລະ ນາມສະກຸນ ລາຍການທີິ່ 1 ລາຍການທ່ິີ 2 ລາຍການທີ່ິ 3 ຄະແນນລວມ (ການນງຸ່ ຖ) (ການປາກເວາົື້ )5 (ຄວາມຊ່ິສດັ ) 5 5 1 ນ. ມະນີ 4 5 1 10 2349 2 ທ. ຈັນດີ ທ. ທອງດາ 13

3 3 4 4 11  ແບບແບງ່ ຄະແນນແຕ່ລະລາຍການອອກເປັນຄະແນນຍອ່ ຍໆ ແລູວ້ ໃຫູ້ຜສູ້ ັງເກດຂີດເຄອ່ິ ງໝາຍ  ລງົ ໃຫູ້ ຫອ້ ງທ່ີິເຫນັ ວາ່ ເໝາະສົມ. ລ/ດ ຊື່ ຼື ແລະ ລາຍການທື່ ີ 1 ລາຍການທ່ື ີ 2 ລາຍການທ່ື ີ 3 ຄະແນນ ນາມສະກນຸ 5 4 3 2 1 5 4 3 2 1 5 4 3 2 1 ລວມ 9 1 ນ. ຈນັ ດີ    9 11 2 ທ. ສທຸ າ    3 ທ. ວນັ ດີ     ແບບປະເມນີ ແຕລື່ ະລາຍການວາ່ື ຜາື່ ນ ຫືຼ ບື່ ຜາ່ື ນ. ລ/ດ ຊື່ ືຼ ແລະ ລາຍການທ່ື ີ 1 ລາຍການທື່ ີ 2 ລາຍການທ່ື ີ 3 ສະຫຼບຸ ຜນົ ນາມສະກນຸ ຜາື່ ນ ບື່ ຜາ່ື ນ ຜາື່ ນ ບື່ ຜາື່ ນ ຜາ່ື ນ ບື່ ຜາ່ື ນ ການຕດັ ສນິ °¾È - 1 ນ. ສນັ ຕິ   ®°-Ò Èú¾- °È¾- 2 ນ. ຈນັ ດາ   3 ທ. ປນັ ຍາ   ຈ. ດາ້ ນດີ ແລະ ດາ້ ນຈາກດັ ດາ້ ນດີ  ຊ່ວຍໃຫູ້ໄດຂູ້ ື້ມນທິ່ີບສິ່ າມາດລວບລວມໂດຍການໃຊູ້ເຄ່ອິ ງມຫເທກັ ນກິ ຢາ່ ງອນິ່ .  ຊ່ວຍໃຫູ້ໄດຂູ້ ື້ມນໃນສະຖານະການຕ່າງໆ ຢາ່ ງແທ້ຈູ ງິ .  ສາມາດບັນທກຄວາມຈງິ ໃນລະຫວ່າງທເີ່ິ ກດີ ເຫດການນັນ້ື ໆ.  ການສັງເກດເປນັ ວທິ ີທເິ່ີ ຮັດໄດງູ້ ່າຍ ສະດວກ ແລະບສ່ິ ນ້ິື ເປອງ.  ຊ່ວຍໃຫູ້ຜສູ້ ງັ ເກດ ມີເທັກນກິ ໃນການສັງເກດດຂີ ້ືນ.  ມຄີ ວາມສະບາຍໃຈທັງສອງຝ່າຍເນ່ອິ ງຈາກຜູ້ຖກສັງເກດບຮ່ິ ສູ້ ກວາ່ ຕົນເອງຖກສັງເກດ. ດາ້ ນຈາກດັ  ສືນິ້ ເປອງເວລາໃນສງັ ເກດ.  ຖາ້ ຜສູ້ ັງເກດມີເວລາໜ້ອຍອາດເຮດັ ໃຫູໄ້ ດຂູ້ ້ືມນບຄ່ິ ົບຖວ້ ນ.  ການສງັ ເກດບາງຄ້ງືັ ບມິ່ ີຄວາມສະດວກ ຖາ້ ຫາກສງັ ເກດເລ່ິອງສ່ວນຕົວຂອງບຸກຄນົ .  ການສັງເກດບາງເຫດການເຮັດບ່ິໄດູ້ ຖ້າຫາກວ່າເຫດການນື້ັນບິ່ເກີດຂື້ນໃນຊ່ວງເວລາທິ່ີ ດາເນີນການສັງ ເກດ. 1.2 ການສາພາດ ການສາພາດຄການສອບຖາມ ຫ ສົນທະນາກັນຢ່າງມີຈຸດປະສົງທ່ິີການົດໄວູ້ລ່ວງໜ້າ ການສາພາດນໃ້ີື ຊໄູ້ ດຜູ້ ົນດີໃນການເກບັ ຂມ້ື ນກຽ່ ວກັບຄວາມຮສູ້ ກຄວາມສົນໃຈຄວາມຄດຄວາມເຫນັ ຫ ທັດສະນະ ຄະຕຕິ ່າງໆ. ການສາພາດມີ 2 ຮບແບບ ຄ: ກ. ຮບແບບການສາພາດ 1. ການສາພາດໂດຍໃຊູ້ແບບສາພາດ ເປັນການສາພາດໂດຍຜສູ້ າພາດໄດຕູ້ ຽມແບບສາພາດໄວລູ້ ວ່ ງໜາ້ ແລູວ້ ນາເອົາແບບສາພາດ ນັື້ນໄປສາພາດກັບທກຸ ຄນົ ຕາມແບບສາພາດນ້ືັນເໝອນກນັ . ການສາພາດແບບນຈີ້ື ະບສິ່ າມາດຖາມອອກນອກແບບສາພາດໄດແູ້ ຕ່ວາ່ ຈະສະ- ດວກໃນການວິເຄາະຂມື້ ນ. 2. ການສາພາດໂດຍບໃິ່ ຊູ້ແບບສາພາດ 14

ເປັນການສາພາດທີິ່ບຕິ່ ້ອງມີແບບສາພາດ ໂດຍທ່ີິຜສູ້ າພາດຈະຕ້ອງຕັງື້ ຄາຖາມ ຖາມແຕ່ລະຄົນເພິ່ອໃຫເູ້ ຂາົ ເຈົືາ້ ສະແດງຄວາມຄດິ ເຫັນຂອງເຂົາເຈ້ົາື ອອກມາແຕ່ລະຄນົ ກບຈ່ິ າເປນັ ຈະຕອ້ ງ ໃຊູ້ຄາຖາມດຽວກັນ. ຂ. ໂຄງຮາ່ ງຂອງແບບສາພາດ ແບບສາພາດປະກອບດວ້ ຍ 3 ພາກສວ່ ນທິສ່ີ າຄັນດ່ິັງນ:ີື້ ພາກສ່ວນທິີ່ໃຊສູ້ າຫບັ ບັນທກຂມື້ ນກ່ຽວກບັ ການສາພາດ ເຊ່ິັນ ຊ່ິໂຄງການ ວັນ ເດອນ ປີ ສາພາດ ຊິ່ຜສູ້ າພາດ ແລະ ລັກສະນະບາງຢາ່ ງຂອງກມຸ່ ທ່ີິຖກສາພາດ ເຊນ່ັິ ສະພາບຄອບຄົວ ບ້ານ ເມອງ ແຂວງ... ລາຍລະອຽດສວ່ ນຕວົ ຂອງຜຖູ້ ກສາພາດ ເຊິັ່ນ ເພດ ອາຍຸ ຈານວນລກ ຈານວນຄນົ ໃນຄອບຄົວ ສາສະໜາອາຊີບ... ລາຍລະອຽດກຽ່ ວກບັ ການສາພາດຄຄາຖາມ ແລະ ຄາຕອບທ່ິີກງົ ກັບຈດຸ ປະສົງຂອງການສາພາດ. ຄ. ຫກັ ການທົິ່ວໄປຂອງການສາພາດ 1. ການກະກຽມກ່ອນການສາພາດ  ຜສູ້ າພາດຕອ້ ງເຂ້ົືາໃຈລະອຽດໃນເລິ່ອງທ່ີິຈະສາພາດ ເຊນັິ່ ຈຸດປະສງົ , ຄາຖາມ, ຄາຕອບ ປະເພດຕ່າງໆ ທ່ີິ ກາໜົດໄວູ້ລວ່ ງໜ້າໃນແບບສາພາດ.  ກ່ອນຈະສາພາດຜສູ້ າພາດຕອ້ ງແນະນາຕວົ ເອງ ແລະ ສະເໜີຈດຸ ປະສງົ ຂອງການສາພາດ ໃຫູ້ຜຖູ້ ກສາພາດ ພ້ອມທງັ ໂອລູ້ ົມກັບເຂາົ ເຈົ້າື ເພ່ິອສ້າງຄວາມເຂື້ົາໃຈເຊງິ່ ກັນ ແລະ ກັນ. ເວລາດາເນນີ ການສາພາດ  ຜສູ້ າພາດຕອ້ ງສາ້ ງບນັ ຍາກາດອນັ ດີ ແລະສາ້ ງຄວາມເປນັ ກນັ ເອງກັບຜຖູ້ ກສາພາດ.  ສາພາດແບບຕົວຕິ່ຕົວເພິ່ອເຮັດໃຫູ້ເຂົາເຈ້າືົ ມຄີ ວາມກ້າຫານຕອບຄາຖາມດ້ວຍຄວາມຈງິ ໃຈ.  ຜສູ້ າພາດຕ້ອງສັງເກດໃຫູ້ຖິີ່ຖ້ວນວ່າ ເວລາທຈີ່ິ ະເຂ້ົືາສາພາດນນ້ັື ເໝາະສົມ ຫ ບິ່.  ບິ່ຄວນເລິ່ັງລັດເອົາຄາຕອບຈາກເຂົາເຈ້ືົາຄວນໃຫູ້ເວລາແກ່ເຂົາເຈ້ືົາຢ່າງເປັນອິດສະລະ ຄວນຫີກເວ້ືັນຄາ ຖາມທ່ີິເປັນການແນະນາຄາຕອບ.  ຄວນຫີກເວັື້ນຄາຖາມທ່ີິຜູ້ຖກສາພາດບິ່ກ້າຕອບ ຫ ລ່ິັງເລໃຈໃນການຕອບ ເຊິັ່ນ ເລ່ິອງ ສ່ວນຕົວ ເລິ່ອງ ທ່ິີສັງຄົມລັງກຽດ ເລິ່ອງທີິ່ເຂົາຈະເສຍຜົນປະໂຫຍດ...  ຄວນຫີກເວນ້ັື ການວພິ າກວຈິ ານ ຫ ສິ່ັງສອນຜູ້ຖກສາພາດໃນເມອ່ິ ຄາຕອບຂອງເຂາົ ເຈືົ້າ ຂັດກບັ ສິ່ງທ່ີິສັງຄົມ ຍອມຮບັ .  ໃນເມ່ອິ ຜູ້ຖກສາພາດຕອບຄາຖາມບຊ່ິ ດັ ເຈນ ຫ ບ່ິເພ່ງິ ພໃຈ ກຄວນຖາມຄນໃໝ່ດວ້ ຍວທິ ີ ການອນັ ແນບ ນຽນກວ່າເກິາ່ົ .  ເມອິ່ ສາພາດແລູວ້ ກຕ້ອງສະແດງຄວາມຂອບໃຈນາເຂາົ ເຈືົ້າ. ການບັນທກຄາຕອບໃນແບບສາພາດ  ຄວນບັນທກຄາຕອບທນັ ທຫີ ັງຈາກສາພາດແລູ້ວ ເພອ່ິ ບໃິ່ ຫູ້ຫງົ ລມ.  ຄວນບັນທກສະເພາະເນື້ອໃນທິ່ີສາພາດເທິົາ່ ນ້ນືັ ບິ່ຄວນບນັ ທກຄວາມຄດຄວາມເຫັນຂອງຜູ້ ສາພາດເພາະອາດຈະເກດີ ຄວາມຜິດພາດໄດ້.ູ  ໃນການສາພາດຖາ້ ບໄ່ິ ດຄູ້ າຕອບໃນຂໃື້ ດຄວນບັນທກເຫດຜນົ ໄວພູ້ ້ອມ. ໝາຍເຫດ ການສາພາດ ແລະ ການໃຊູ້ແບບສອບຖາມມີລັກສະນະຄ້າຍຄກັນໄດູ້ຂື້ມນຄກັນ ແຕ່ໂອກາດ ແລະ ສະ- ຖານະການທີ່ິຈະໃຊູ້ຕ່າງກັນ. ດ່ັິງນ້ືັນ, ກ່ອນຈະເລອກໃຊູ້ການສາພາດ ຫ ແບບສອບຖາມນ້ືັນຄວນພິຈາລະນາ ໃຫູ້ລະອຽດ. ງ. ດາ້ ນດີ ແລະດາ້ ນຈາກດັ ດາ້ ນດີ  ສາມາດເກບັ ຂ້ືມນໄດຈູ້ າກທຸກຄນົ ທີິ່ເຂ້ົາື ໃຈພາສາກັນ.  ສາມາດປ່ຽນຄາຖາມໃຫູຊ້ ດັ ເຈນ ໃນກລະນີທ່ິຜີ ຖູ້ ກສາພາດບເິ່ ຂ້າົື ໃຈຄາຖາມ. 15

 ໄດູຂ້ ມື້ ນຈິງຈາກບຸກຄນົ ທີິຕ່ ້ອງການ. ດາ້ ນຈາກດັ  ການເກບັ ກາຂື້ມນບາງຄືງ້ັ ຕອ້ ງເດນີ ທາງໄກ ເສຍເວລາ ແລະ ຄາ່ ໃຊູຈ້ ່າຍ.  ບາງຄ້ງັື ໄດຂູ້ ມ້ື ນທ່ີິບເ່ິ ປັນຄວາມຈງິ ເນ່ິອງຈາກວ່າຜຕູ້ ອບບຈ່ິ ິງໃຈໃນການຕອບເກດີ ຄວາມ ຢູາ້ ນກົວ ຫ ອາຍ.  ຂມື້ ນທ່ິີໄດຂູ້ ນື້ ຢກ່ ບັ ຄວາມສາມາດຂອງຜສູ້ າພາດ ຊິ່ງແຕ່ລະຄົນບຄ່ິ ກັນ. 1.3 ແບບສອບຖາມ ແບບສອບຖາມໝາຍເຖິງຊຸດຂອງຄາຖາມກ່ຽວກັບເລ່ິອງໃດເລ່ິອງໜິ່ງ ເພິ່ອໃຊູ້ໃນການ ເກັບກາລວບ ລວມຂ້ືມນຈາກກຸ່ມຕົວຢ່າງທິີ່ຕ້ອງການສກສາ ເຊັິ່ນ ຄວາມຄດຄວາມເຫັນບຸກຄະລິກພາບ ແລະ ຄວາມສົນໃຈ ຕ່າງໆ. ແບບສອບຖາມແບງ່ ອອກເປນັ 2 ປະເພດຄ: ກ. ແບບສອບຖາມແບບປາຍເປດີ ເປັນແບບສອບຖາມທປີິ່ ະກອບດ້ວຍຄາຖາມທ່ິີບິ່ໄດກູ້ ານດົ ຄາຕອບໃຫູ້ເລອກແຕ່ເປີດໂອກາດ ໃຫູ້ຜຖູ້ ກຖາມນນື້ັ ຕອບໂດຍໃຊຄູ້ າເວືົາ້ ຂອງຕນົ ເອງ. ຕວົ ຢາ່ ງ ເປນັ ຫຍັງເຈົາື້ ຈິ່ງເລອກຮຽນໃນວິທະຍາໄລຄແຫ່ງນ?ີື້ ............................................... ............................................................................................................................ .. ຄາຖາມແບບປາຍເປດີ ນ້ືີ ໃຊເູ້ ວລາໃນການຕອບຫາຍ ແລະ ວເິ ຄາະຂມ້ື ນຍາກ. ຂ. ແບບສອບຖາມແບບປາຍປດິ ເປັນແບບສອບຖາມທີ່ິປະກອບດ້ວຍຄາຖາມທີິ່ມຄີ າຕອບໄວໃູ້ ຫຜູ້ ຕູ້ ອບເລອກຕອບ. ຕວົ ຢາ່ ງ ທ່ານມັກຟັງລາຍການໃດ ຂອງສະຖານີວທິ ະຍຸຫາຍທ່ິີສດຸ ? ຂາ່ື ວ ເພງ ລະຄອນວທິ ະຍຸ ບດົ ຄວາມສາລະຄະດີ ອ່ື ນຼື ໆ (ໃຫບ້ ອກແຈງ້ ) . . . . . . . . . . . . ຄ. ໂຄງສາ້ ງຂອງແບບສອບຖາມ ແບບສອບຖາມປະກອບດວ້ ຍ 3 ພາກສ່ວນ ດ່ິັງນີື້ :  ຄາຊແືີ້ ຈງໃນການຕອບແບບສອບຖາມຄວນການົດຈດຸ ປະສງົ ແລະ ຄວາມສາຄັນຂອງການ ຕອບແບບສອບ ຖາມ ຈາກນນັື້ ກອະທິບາຍລັກສະນະຂອງແບບສອບຖາມ ແລະ ວິທີການ ຕອບ ພ້ອມທງັ ຍົກຕົວຢ່າງມາປະກອບ ຜົນປະໂຫຍດທ່ີິຈະໄດູ້ຮບັ ມີຄາຢງືັ້ ຢນເພິ່ອບໃ່ິ ຫູ້ ຜູ້ຕອບເກີດຄວາມກັງວນົ ໃຈໃນການຕອບ ແລະ ບ່ິໃຫູ້ຜຕູ້ ອບມີ ບັນຫາຕາມພາຍຫງັ ສດຸ ທາ້ ຍ ກຕ້ອງສະແດງຄວາມຂອບໃຈລວ່ ງໜາ້ ນາຜຕູ້ ອບ  ຂມື້ ນສວ່ ນຕົວຂອງຜຕູ້ ອບ ເຊ່ິັນ ອາຍຸ ເພດ ລະດັບການສກສາອາຊບີ ...  ຄາຖາມທີກິ່ ຽ່ ວຂອ້ ງກບັ ຈດຸ ປະສົງທີິ່ຕອ້ ງການວດັ ຜົນ. ງ. ຫກັ ການສາ້ ງແບບສອບຖາມ 1. ສ້າງຄາຖາມໃຫູ້ກງົ ກບັ ຈຸດປະສົງທີ່ິຕງັ້ື ໄວູ້ ບ່ິຄວນຖາມນອກຈາກຈດຸ ປະສງົ ທີ່ິຕງັື້ ໄວູ້ ສ້າງຄາຖາມໃຫູ້ກວມເອົາທຸກເນ້ືອໃນທີິ່ຕ້ອງການວັດຜົນ ຄວນແຍກເນື້ອໃນອອກເປັນຂື້ຍ່ອຍ ແລູ້ວສ້າງຄາຖາມ ໄປຕາມຂ້ືຍ່ອຍນືັ້ນ ຄວນຈັດລຽງຄາຖາມໃຫູ້ມີການພົວພນັ ແລະ ຕ່ິເນ່ອິ ງກນັ ຄາຖາມທ່ີດິ ີຄວນມີລກັ ສະນະດັ່ງິ ນ:ືີ້  ຄວນໃຊປູ້ ະໂຫຍກສ້ືັນໆ ກະທັດຮັດ ແຕ່ຕ້ອງກົງກັບສ່ິງທີ່ິຕອ້ ງການວດັ ຜົນ. 16

 ຄວນໃຊປູ້ ະໂຫຍກທີ່ິຊັດເຈນ ແລະ ເຂົື້າໃຈງາ່ ຍ ຫີກເວນ້ັື ປະໂຫຍກປະຕິເສດ ແລະ ຄາວາ່ ເລື້ອຍໆ ສະເໝ.ີ  ບຄ່ິ ວນໃຊຄູ້ າຖາມທ່ິີແນະນາຄາຕອບ.  ບຄິ່ ວນຖາມສິ່ງທີິ່ເປນັ ຄວາມລັບ ຫ ເປັນເລອ່ິ ງສວ່ ນຕວົ ຈົນເກນີ ໄປ.  ບຄ່ິ ວນຖາມສງິ່ ທິ່ີຮແູ້ ລູ້ວ ຫ ສ່ິງທ່ິີສາມາດວດັ ໄດູ້ດ້ວຍວິທອີ ່ິນ.  ຄາຖາມຕ້ອງເໝາະສົມກບັ ລະດບັ ຂອງຜຕູ້ ອບ.  ຄາຖາມແຕ່ລະຂຄື້ ວນຖາມບນັ ຫາດຽວເທົາ່ິ ນ້ັນື .  ຄວນມຫີ າຍຕົວເລອກໃນຄາຕອບຂອງແຕລ່ ະຂື.້  ຄາຕອບຂອງແບບສອບຖາມຄວນສາມາດແປອອກມາໃນຮບຂອງຄະແນນໄດ.ູ້ ຈ. ດາ້ ນດີ ແລະ ດາ້ ນຈາກດັ ດາ້ ນດີ  ປະຢດັ ເວລາ ແລະ ແຮງງານເພາະສາມາດເກັບຂມ້ື ນໄດຈູ້ ານວນຫາຍ ໂດຍໃຊູ້ຜເູ້ ກັບຂມື້ ນ ຈານວນໜ້ອຍ.  ຜຕູ້ ອບມີເວລາໃນການຕອບ ແລະ ຕອບຢາ່ ງເປັນອດິ ສະລະ.  ວິເຄາະຂມື້ ນໄດູ້ງາ່ ຍເພາະໃຊູແ້ ບບສອບຖາມອັນດຽວກນັ .  ໃຊູ້ເວລາດຽວກນັ ເຮດັ ໃຫູ້ຂມ້ື ນກຽ່ ວກບັ ຄວາມຄດຄວາມເຫັນຈາກຜຕູ້ ອບໃກຄູ້ ຽງກນັ .  ຂມ້ື ນມີຄວາມຊັດເຈນຫາຍຂນື້ . ດາ້ ນຈາກດັ  ໃຊ້ໄູ ດສູ້ ະເພາະບກຸ ຄົນທ່ີິຮໜູ້ ັງສເທິ່າົ ນືນ້ັ .  ຖ້າສງ່ົິ ໄປທາງໄປສະນີ ຈະໄດູ້ຮັບກັບຄນມາໜ້ອຍ ເຮັດໃຫູ້ເສຍເວລາ ແລະ ຄ່າໃຊ້ຈູ າ່ ຍ.  ຖາ້ ຜຕູ້ ອບບເິ່ ຂາົື້ ໃຈ ຫ ບິ່ເຫນັ ຄຸນຄາ່ ໃນການຕອບຂມື້ ນທີໄິ່ ດູ້ຈະບເິ່ ປນັ ປະໂຫຍດ.  ຖ້າຄາຖາມມີໜ້ອຍຈະບ່ໍຄົບຕາມເນ້ືອໃນທຕິ່ີ ອ້ ງການ ຖ້າຄາຖາມມີຫາຍຜຕູ້ ອບຈະເກດີ ມີ ຄວາມເບິອ່ ໜ່າຍໃນການຕອບ  ບແ່ິ ນໃ່ ຈວ່າຄາຕອບຈະໄດຈູ້ າກບກຸ ຄົນທຕີິ່ ້ອງການໃຫຕູ້ ອບ ຫບິ່ ເຊິັນ່ ຕ້ອງການຄາຕອບ ຈາກຜບູ້ ລຫິ ານ ແຕ່ຜບູ້ ລຫິ ານອາດໃຫູ້ຄົນອ່ນິ ຕອບແທນ 1.4 ການປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈງິ ການປະຕບິ ັດຕວົ ຈິງເປນັ ວທິ ີການວດັ ຜົນທິ່ີໃຊູ້ໃນພດຕິກາດ້ານທກັ ສະພໄິ ສທິ່ມີ ຢີ ໃ່ ນລາຍ ວິຊາທມິີ່ ີພາກ ປະຕບິ ັດຕົວຈິງ ເຊິັນ່ ພະລະສກສາ, ສິລະປະ, ເທັກໂນ, ຫດັ ຖະກາ. ຊງ່ິ ເປັນການ ວັດຜນົ ສິ່ງທິ່ີຮຽນແລູວ້ ນາເອາົ ໄປ ປະຕບິ ດັ ຕົວຈງິ ເພອິ່ ໃຫູ້ເກດີ ມຄີ ວາມຊານິຊານານ ແລະ ມີປະສດິ ທິພາບ. ກ. ລະດບັ ຂັື້ນໃນການປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈງິ ການປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈິງແບ່ງອອກເປັນ 5 ຂນ້ັື ດງ່ັິ ນ້:ືີ 1. ການຮຽນແບບ. 2. ການເຮັດຕາມແບບ. 3. ການເຮດັ ຢ່າງຖກຕອ້ ງ. 4. ການເຮດັ ຢາ່ ງຕ່ິເນອິ່ ງ. 5. ການເຮັດຢາ່ ງເປັນທາມະຊາດ. ຂ. ຂນື້ັ ຕອນໃນການວດັ ຜົນການປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈິງ 1. ຂ້ືນັ ກະກຽມ ຄຄວນເຕອນໃຫູ້ນກັ ຮຽນຮລູ້ ່ວງໜ້າກອ່ ນການວດັ ຜນົ ຈະຈັດຂນື້ ໃນເວລາໃດ. ຂັ້ນື ປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈງິ ແມ່ນລົງມປະຕບິ ັດຕວົ ຈິງເພອິ່ ໃຫູ້ບັນລຸຜນົ ຕາມເປົື້າໝາຍທວີິ່ າງໄວູ້ ແລະ ເປນັ ໄປຕາມລາດັບ ຂອງຂືນ້ັ ຕອນ ຖກຕ້ອງຕາມຫັກການ ແລະ ວທິ ີການວດັ ຜົນ. ຂັື້ນຜົນງານ ເປັນຂັ້ືນສຸດທ້າຍເມອ່ິ ນກັ ຮຽນປະຕິບັດຕາມການວດັ ຜົນຢາ່ ງມີຄນຸ ນະພາບ. ເວລາໃນການຈັດການວັດຜົນຄວນເຮັດໃຫູ້ສາເລັດພາຍໃນເວລາທກ່ິີ ານົດເອົາໄວ້.ູ 17

ຄ. ຄນຸ ລກັ ສະນະຂອງການປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈິງ ໃນຂະບວນການຂອງການປະຕບິ ັດຕົວຈິງນືັນ້ ຄຄວນເອົາໃຈໃສຄ່ ນຸ ລກັ ສະນະລວມຂອງ ການປະຕບິ ັດຕວົ ຈງິ ດງ່ິັ ນ:ື້ີ 1. ຄວາມໄວ ໃນການວັດຜົນພາກປະຕິບັດນັື້ນ ຄຄວນເອົາໃຈໃສ່ໃນດ້ານຄວາມໄວ ໝາຍຄວາມວ່າ ນັກຮຽນຈະໃຊູ້ ເວລາເທິົ່າໃດໃນການປະຕິບັດ ຜູ້ທິ່ີໄວທີິ່ສຸດໃຊູ້ເວລາເທ່ິົາໃດ ແລະ ຜູ້ທີ່ິຊ້າທີິ່ສຸດໃຊູ້ ເວລາເທົ່ິາໃດ. ຄວາມຖກຕອ້ ງ ຄຈະຕອ້ ງສງັ ເກດວ່າການກະທາຂອງນັກຮຽນນັນື້ ມຄີ ວາມຖກຕອ້ ງພຽງໃດ ຫ ມີຄວາມຜດິ ພາດຫາຍປານ- ໃດ ຊິ່ງເປັນຄນຸ ລັກສະນະທ່ີິສາຄນັ ຂອງການປະຕິບັດ. ການຈາແນກ ຄຸນລັກສະນະນື້ີມັກຈະກ່ຽວຂ້ອງກັບການວັດຜົນພາກປະຕິບັດທີິ່ນາໃຊູ້ເຄ່ິອງມໃນການ ປະຕບິ ດັ ຄ ຄຈະຕອ້ ງສັງເກດວາ່ ນກັ ຮຽນໄດກູ້ ະກຽມ ແລະ ນາໃຊເູ້ ຄ່ິອງມໃນການປະຕິບັດຖກຕ້ອງ ຫ ບ່ິ ຖາ້ ເປັນ ວິຊາດົນຕີ ຄຈະຕອ້ ງໄດູ້ສັງເກດວ່າ ນກັ ຮຽນສາມາດຈາແນກສຽງ ຫ ລະດບັ ຂອງສຽງ ໄດູ້ພຽງໃດ. ການປະຢັດແຮງງານ ການປະຢດັ ແຮງງານສາມາດວັດໄດຈູ້ າກການນບັ ຈານວນຄືັງ້ ຂອງການກະທາທິີ່ໄດຮູ້ ບັ ຜນົ ດີຕ່ຈິ ານວນຄງື້ັ ທ່ິີບ່ິ ໄດູ້ຮບັ ຜົນ ຖ້າຈານວນຄືງ້ັ ທ່ີິໄດຮູ້ ບັ ຜນົ ດສີ ງກວາ່ ກສະແດງວ່າມີການປະຢັດແຮງງານ ຈງັ ຫວະ ແມ່ນຄຸນລັກສະນະກ່ຽວກັບການປະສານສົມທົບກັນລະຫວ່າງພາກສ່ວນຕ່າງໆໃນການ ປະຕບິ ັດງານ ເຊນັິ່ ການເຮດັ ວຽກຂອງຊືິນ້ ສວ່ ນຕາ່ ງໆຂອງເຄິ່ອງຈັກ ການເຮັດວຽກງານເປນັ ໝ່ຄະນະ ການຫນ້ືິ ກິລາ ເປນັ ທມິ ການຫິືນ້ ດນົ ຕີ ການເຕ້ັືນລາ . . . ຄວາມແຮງ ຄວາມແຮງແມ່ນຄນຸ ລກັ ສະນະທີິ່ສາຄນັ ອນັ ໜ່ງິ ຂອງການປະຕິບດັ ເຊັິນ່ ການຫືິນ້ ເທັນນດິ ບານສ່ິົງ, ເຕາະ ບານ ແລະ ອ່ນິ ໆ ຄວາມແຮງນຂື້ີ ນ້ື ກັບລກັ ສະນະຂອງການປະຕບິ ັດ ບາງຢ່າງກ ຕອ້ ງໃຊູ້ແຮງຫາຍ ບາງຢ່າງກຕ້ອງໃຊູ້ ແຮງໜອ້ ຍ. ດ່ິັງນັ້ືນ ຄຕອ້ ງພິຈາລະນາໃຫູ້ ຖກຕອ້ ງໃນການ ໃຫູ້ຄະແນນ. ການຕເິ່ ນອິ່ ງເປນັ ອັນໜິງ່ ອນັ ດຽວ ໃນການວດັ ຜົນຂອງການປະຕິບັດຕວົ ຈິງນັນື້ ມີລະດບັ ຂນັ້ື ຂອງການປະຕບິ ດັ ຫາຍວິທເີ ຮາົ ບິ່ສາມາດເລອກ ໃຊູ້ວທິ ໃີ ດໜງິ່ ທ່ີິສມົ ບນໄດູ້. ດັງິ່ ນັ້ືນ ຄຄວນຖເອົາຄວາມຖກຕອ້ ງສອດຄອ່ ງເໝາະສມົ ລະຫວາ່ ງແຕ່ລະຂັືນ້ ຕອນຂອງການປະຕບິ ັດເປນັ ຫກັ ໃນການໃຫຄູ້ ະແນນ. 1.5 ການຈດັ ອນັ ດບັ ຄນຸ ນະພາບ ການຈັດອນັ ດບັ ຄນຸ ນະພາບໃຊສູ້ າຫບັ ຈດັ ອັນດບັ ຂອງຂມ້ື ນຫຜນົ ງານຕ່າງໆ ຂອງ ນັກຮຽນ ແລວູ້ ຈ່ງິ ໃຫ້ຄູ ະ- ແນນຕາມພາຍຫັງຄບ່ິຄວນໃຫຄູ້ ະແນນໃນທນັ ທີເພາະຈະເຮດັ ໃຫູ້ມຄີ ວາມຜດິ ພາດ ການຈັດອັນດັບຄນຸ ນະພາບນ້ືີ ມັກຈະໃຊໃູ້ ນບາງວິຊາທິ່ີໃຫູ້ຄະແນນຍາກ ຫ ບິ່ຄວນໃຫູ້ຄະແນນໂດຍກງົ ເຊ່ິັນ ວິຊາຫັດແຕ່ງ ຮ້ອງເພງ ແຕູ້ມຮບ ສີ ລະປະ ການປະຕບິ ັດຕວົ ຈງິ ... ສ່ວນວທິ ີການໃຫູ້ຄະແນນ ນ້ືັນໃຫປູ້ ະຕບິ ັດຄກັນກັບກິດຈະກາ. ກດິ ຈະກາ  ຄໃຫູ້ນັກຮຽນແຕູມ້ ຮບ (ຮບສັດ, ໝາກໄມູ້, ເຄ່ິອງໃຊູ້ໃນເຮອນ...) ໃຫູ້ແຕູ້ມຮບຊະນດິ ດຽວກນັ  ໃຫູ້ເວລາແກນ່ ັກຮຽນແຕູ້ມ ຫງັ ຈາກນືັ້ນເກັບມາໄວໂູ້ ຕະຄ  ຄໃຫ້ນູ ກັ ຮຽນ 2 ຄົນ ອອກມາຈັດປະເພດຂອງຮບ ການຈັດປະເພດອາດຈະຈດັ ເປນັ ກຸ່ມຕາມຄວາມເໝາະ ສົມ.  ຄໃຫູ້ນັກຮຽນລຽງທໃີ ນແຕ່ລະກຸ່ມ. 18

 ຄໃຫູນ້ ັກຮຽນລຽງທຜີ ນົ ງານທັງໝົດ.  ຄໃຫູ້ນກັ ຮຽນເອາົ ອນັ ດັບທຂີ ອງນັກຮຽນແຕ່ລະຄນົ ໄປປ່ຽນເປັນຄະແນນຕາມສດຄິດໄລຕ່ າແໜງ່ ອດັ ຕາ ສວ່ ນຮອ້ ຍ. ຕາແໜ່ງອດັ ຕາສວ່ ນຮອ້ ຍຂອງຜົນງານ = ອັນດັບທີ - 0,5 X 100 ສວ່ ນຈານວນຜນົ ງານທງັ ໝດົ ຕວົ ຢາ່ ງ ຮບຂອງທ້າວ ມີ ຖກຈັດຢອ່ ັນດບັ ທີ 4 ໃນຈານວນ 15 ຮບ ເຮາົ ສາມາດຄດິ ໄລຕ່ າແໜງ່ ອັດຕາສ່ວນຮອ້ ຍ ຂອງຮບທາ້ ວມີໄດດູ້ ັ່ິງນີື້. ຕາແໜ່ງອດັ ຕາສວ່ ນຮ້ອຍຂອງຜນົ ງານ = 4  0,5 X 100 = 350 = 23,33 15 15 ຈາກນ້ືນັ ເອົາໄປທຽບກບັ ຕາຕະລາງປຽ່ ນອັດຕາສວ່ ນຮອ້ ຍເປັນຄະແນນ ຊ່ງິ ເຫັນວ່າ 23,33 ໃກຄູ້ ຽງກັບ 23,88 ກງົ ກບັ 64 ຄະແນນ ສະແດງວາ່ ຮບທ້າວມີໄດູ້ 64/100 ຄະແນນ. (ຈງ່ິົ ເບິ່ງຕາມ ຕາຕະລາງປ່ຽນອັດຕາ ສ່ວນຮ້ອຍຂອງຜົນງານເປັນຄະແນນ) ດງັິ່ ລມຸ່ ນ:້ືີ ຕາຕະລາງປຽ່ ນອນັ ດບັ ຄນຸ ນະພາບໃຫເູ້ ປນັ ຄະແນນ ອັດຕາ ຄະແນນ ອັດຕາ ຄະແນນ ອັດຕາ ຄະແນນ ອດັ ຕາ ຄະແນນ ສວ່ ນຮ້ອຍ ສວ່ ນຮ້ອຍ ສວ່ ນຮອ້ ຍ ສວ່ ນຮອ້ ຍ 99 11,03 74 52,02 49 24 0,09 98 12,04 73 54,03 48 90,83 23 0,20 97 13,11 72 56,03 47 91,67 22 0,32 96 14,25 71 58,03 46 92,45 21 0,45 95 15,44 70 59,99 45 93,19 20 0,61 94 16,69 69 61,94 44 93,86 19 0,78 93 18,01 68 63,85 43 94,49 18 0,97 92 19,39 37 65,73 42 95,08 17 1,18 91 20,95 66 67,48 41 95,62 16 1,42 90 22,32 65 69,39 40 96,11 15 1,68 89 23,88 64 71,14 39 96,57 14 1,96 88 25,48 63 72,85 38 96,99 13 2,28 87 27,15 62 74,52 37 97,37 12 2,63 86 28,86 61 75,12 36 97,72 11 3,01 85 30,61 60 77,68 35 98,04 10 3,43 84 32,42 59 79,17 34 98,32 9 3,89 83 34,25 58 80,61 33 98,58 8 4,38 82 36,15 57 81,99 32 98,82 7 4,92 81 38,06 56 83,31 31 99,03 6 5,51 80 40,01 55 84,56 30 99,22 5 6,14 79 41,97 54 85,75 29 99,39 4 6,81 78 43,97 53 86,89 28 99,55 3 7,55 77 45,97 52 87,96 27 99,68 2 8,33 76 47,98 51 88,97 26 99,80 1 9,17 75 50,00 50 89,94 25 99,91 0 10,06 100,00 19

1.6 ແບບສງັ ຄມົ ມຕິ ິ ການສາ້ ງສັງຄົມມິຕິ ແມນ່ ການການສກສາສະພາບທາງດ້ານສັງຄມົ ຂອງນກັ ຮຽນວ່າ ເຂາົ ເຈືົາ້ ຢໃ່ ນຖານະ ອັນໃດໃນສາຍຕາຂອງເພິ່ອນນກັ ຮຽນນາກນັ ໂດຍໃຊູ້ວິທຖີ າມນກັ ຮຽນນາກນັ ວ່າ ມີຄວາມຮສູ້ ກແນວໃດຕເິ່ ພິອ່ ນ ນກັ ຮຽນໃນຫອ້ ງດຽວກນັ ເຮັດໃຫຄູ້ ໄດຮູ້ ຈູ້ ກັ ສະພາບຂອງນກັ ຮຽນ ໃນຫອ້ ງຮຽນຂອງຕົນໄດູ້ດີເປັນປະໂຫຍດໃນ ການຄູຸ້ມຄອງນກັ ຮຽນ ແລະ ນາໃຊເູ້ ຂາົື້ ໃນການແກໄູ້ ຂ ບນັ ຫາຕາ່ ງໆຂອງນັກຮຽນໄດ.ູ້ ກ. ວທິ ສີ າ້ ງສງັ ຄມົ ມຕິ ິ ການສ້າງສັງຄົມມິຕິມີ 2 ວິທີຄ: 1. ການສກສາບກຸ ຄະລກິ ລກັ ສະນະ ການສກສາບຸກຄະລກິ ລັກສະນະ ແມ່ນການໃຫູ້ນກັ ຮຽນຂຽນຊເ່ິ ພິ່ອນພາຍໃນຫ້ອງຮຽນຂອງ ຕົນເອງແບບ ປດິ ລັບໃຫູ້ກງົ ກບັ ຄາຖາມຂອງຄ ແລູ້ວຄເອາົ ຄາຕອບເລ່ົາິ ນ້ືນັ ໄປຊອກຫາຄວາມຖິີ່ ເພ່ິອ ສກສາເບງິ່ ວ່າ ການພົວພັນກນັ ພາຍໃນຫອ້ ງຮຽນເປນັ ແນວໃດ. ຕວົ ຢາ່ ງ  ໃຜເປັນຄົນໃຈກວ້າງຂວາງຫາຍທສ່ິີ ຸດ ?  ໃຜຄວນຈະເປັນຫົວໜາ້ ຫອ້ ງ?  ໃຜບມິ່ ັກເຄ່ິອນໄຫວກດິ ຈະກາຮ່ວມກັບໝ່? ການຕງ້ືັ ຄາຖາມ ບາງຄ້ືງັ ອາດໃຫູ້ນັກຮຽນຕງັື້ ຄາຖາມແລວູ້ ໃຫໝູ້ ຕ່ ອບ. 2. ການສາ້ ງແຜນວາດຂອງສງັ ຄມົ ການສ້າງແຜນວາດຂອງສັງຄົມແມ່ນການສກສາສະພາບທາງດ້ານສັງຄົມຂອງນັກຮຽນ ເຊິ່ັນ ນັກຮຽນ ມັກນ່ິັງໃກູ້ໃຜ ມັກເຮັດວຽກຮ່ວມກັບໃຜ ຫ ຮັກໝ່ເພ່ິອນຜູ້ໃດຫາຍກວ່າໝ່ ວິທີນີື້ ອາດ ຈະໃຫູ້ນັກຮຽນຂຽນຊ່ິ ໝ່ທີ່ິຕົນເອງມັກຫາຍມາ 1 - 3 ຄົນ ແລູ້ວສົິ່ງໃຫູ້ຄ ຈາກນ້ັືນຄກນາເອົາຂື້ມນທິີ່ ໄດູ້ມານ້ັືນໄປຊອກຫາຄວາມຖິີ່ ຫ ສ້າງແຜນວາດການພົວພັນຂອງນັກຮຽນ ແຕ່ກຕ້ອງເກັບໄວູ້ເປັນ ຄວາມລັບ. ຂ. ຫກັ ການໃນການສາ້ ງສງັ ຄມົ ມຕິ ິ 1. ຄວນເຮັດໃນກຸ່ມນກັ ຮຽນທ່ີຮິ ຈູ້ ັກກນັ ມາແລູວ້ ພສມົ ຄວນ. ຄຄວນເກບັ ໄວເູ້ ປັນຄວາມລບັ ຖ້າບດ່ິ ງັິ່ ນັື້ນ ອາດຈະເຮດັ ໃຫເູ້ ກດີ ຄວາມແຕກແຍກກັນ ຫ ເຮດັ ໃຫູ້ນກັ ຮຽນທີ່ິມີ ບນັ ຫາຢແ່ ລູ້ວ ມີບັນຫາເພີ່ິມຂື້ນອກີ . ການພຈິ າລະນາສງັ ຄມົ ມິຕຂິ ອງນັກຮຽນຄຄວນສນົ ໃຈນກັ ຮຽນຜທູ້ ິ່ີບໄິ່ ດຮູ້ ັບການເລອກຫາຍກວາ່ ແລະ ຕອ້ ງສກສາ ລາຍລະອຽດເພີ່ິມອກີ ເພ່ອິ ຊອກຫາວທິ ແີ ກູ້ໄຂ ເພາະນກັ ຮຽນແຕລ່ ະຄນົ ມບີ ັນຫາ ແຕກຕາ່ ງກນັ . ໝາຍເຫດ ສັງຄົມມຕິ ິຂອງນັກຮຽນຈະບຄິ່ ງົ ຕົວຕະຫອດ ບາງຄືງ້ັ ມກີ ານປຽ່ ນແປງໄວ. ດິັງ່ ນ້ນືັ , ຄວນ ສກສາສງັ ຄົມ ມຕິ ຂິ ອງນກັ ຮຽນໃໝໃ່ ນຊ່ວງເວລາອນັ ເໝາະສມົ . 1.7 ການສກສາລາຍກລະນີ ການສກສາລາຍກລະນີເປນັ ການວດັ ຜົນທີ່ິໃຊູ້ສະເພາະກບັ ນກັ ຮຽນທມິ່ີ ີບັນຫາເທົາ່ິ ນັນື້ ເຊ່ນັິ ຂ້ີືດື້ ຂາດຮຽນ ເລື້ອຍໆ ຜນົ ການຮຽນຕ່າິ ຫາຍ ນກັ ຮຽນທີຮ່ິ ຽນເກິ່ງັ ຜິດປກົ ກະຕິ ບ່ິສາມາດເຂາ້ືົ ກັບໝ່ ຄ່ໄດ້ເູ ປນັ ການວັດຜນົ ເພ່ິອ ສກສາສະພາບບັນຫາ ແລະ ຊອກຫາວິທແີ ກູ້ໄຂໂດຍອາໄສເຄ່ອິ ງມຫາຍ ຊະນິດຄ ການສງັ ເກດການສາພາດ ແບບ ສອບຖາມ ສັງຄມົ ມິຕິ... ຫກັ ການໃນການສກສາລາຍກລະນີ 1. ເມິ່ອເລີິ່ມສກສານກັ ຮຽນຄົນໃດ ຫກ່ມຸ ໃດ ຈະຕ້ອງສກສາຊີວະປະຫວັດຂອງນກັ ຮຽນຄົນນ້ນັື ຫ ກຸ່ມນນັື້ ໃຫູ້ ລະອຽດຖິ່ີຖວ້ ນເພິອ່ ໃຊູ້ເປັນຂມ້ື ນໃນເບອ້ື ງຕືົນ້ . 2. ການສກສາລາຍກລະນເີ ປັນການສກສາຢ່າງລະອຽດ ເລກິ ເຊິ່ງ. ດງັ່ິ ນ້ນັື , ຕອ້ ງສກສາຢ່າງລະອຽດ ຖີິ່ຖ້ວນ ແລະ ໃກູ້ສດິ ຕິດແທດ ຈ່ິງຈະໄດຂູ້ ມື້ ນ ລະອຽດຄບົ ຖ້ວນ ແລະ ມີຄວາມທຽ່ ງຕງົ ສງ. 3. ໃນການວັດຜົນຕ້ອງຕິດຕາມນັກຮຽນຜູ້ທ່ີິຈະວັດຢ່ຕະຫອດເວລາຕາມຄວາມເໝາະສົມຄ 20

ເມອ່ິ ມາຮອດໂຮງຮຽນແລວູ້ ເຮັດຫຍັງແດ່ ມກັ ລມົ ກັບໃຜ ສົນໃຈໃນການຮຽນວິຊາຕາ່ ງໆແນວໃດ ຜນົ ການຮຽນ ເປັນແນວໃດ ມັກໄປຫ້ນິື ກັບໃຜ ຕອນແລງກບັ ບ້ານກບັ ຜໃູ້ ດ ເວລາຢບ່ ້ານເຮດັ ວຽກ ຫຍງັ ແດ່ ມະນດຸ ສາພັນໃນ ບາ້ ນເປນັ ແນວໃດ. 4. ຜທູ້ ິ່ີຈະສກສາລາຍກລະນີ ມັກຈະແມນ່ ຄປະຈາຫ້ອງ. ໃນການເກັບກາຂມ້ື ນ ຫ ເວລາແກໄູ້ ຂບນັ ຫາ ຕອ້ ງອາໄສຜທູ້ ີ່ິກຽ່ ວຂ້ອງກບັ ນັກຮຽນຫາຍຄນົ ຄ ຜູ້ບລິຫານໂຮງຮຽນ ຜປູ້ ກົ ຄອງ ໝ່ເພ່ິອນ ຈດິ ຕະແພດ ຕາຫລວດ. 1.8 ການທດົ ສອບ ແບບທົດສອບແມ່ນຊດຸ ຂອງຄາຖາມທສີິ່ ້າງຂ້ນື ເພອິ່ ກະຕ້ນູຸ ໃຫ້ຜູ ຕູ້ ອບສະແດງພດຕກິ າໂຕູ້ຕອບອອກມາ ເພອ່ິ ໃຫູສ້ ັງເກດໄດູ້ ຫ ວັດຜນົ ໄດູ້. ການຕອບນືນັ້ ອາດຢໃ່ ນຮບແບບ ເຊນ່ັິ ຂຽນຕອບ, ຕອບປາກເປາ່ົິ , ການປະຕິ- ບດັ ທ່ິີສາມາດສັງເກດໄດູ້ ຫ ວດັ ຜົນໃຫູ້ເປນັ ປະລິມານໄດ້.ູ ແບບທດົ ສອບແບ່ງອອກເປັນຫາຍປະເພດ ແຕ່ຈະເວົື້າເຖິງບາງປະເພດທ່ິີສາຄນັ ດ່ງິັ ຕິ່ລົງໄປນີ.ື້ ກ. ແບບທົດສອບອດັ ຕະໄນ ເປັນແບບທົດສອບທິີ່ຄການົດຄາຖາມ ແລູວ້ ໃຫູ້ຜຕູ້ ອບຂຽນຕອບຍາວໆ ໂດຍທນ່ິີ ກັ ຮຽນ ສາມາດສະແດງ ຄວາມຄດຄວາມເຫນັ ໄດູ້ຢ່າງເຕັມທິີ.່ ຂ. ແບບທົດສອບປາລະໄນ ຊງ່ິ ແບ່ງອອກເປນັ 5 ແບບຄ:  ແບບຕອບສັນື້ ໆ  ແບບຖກ - ຜິດ  ແບບຕມິ່ ຄາ  ແບບຈັບຄ່  ແບບເລອກຕອບ ຄ. ແບບໃຫປູ້ ະຕບິ ດັ ຕວົ ຈິງ ງ. ແບບສອບປາກເປາິ່ົ ຈ. ແບບທດົ ສອບຍອ່ ຍ ສ. ແບບທດົ ສອບລວມ 1.9 ການໃຫສູ້ າ້ ງຈນິ ຕະນາການ ການໃຫູ້ສາ້ ງຈນິ ຕະນາການເປນັ ການສກສາຄືົນ້ ຄວ້າກຽ່ ວກັບລັກສະນະຂອງບຸກຄະລກິ ພາບ ຄວາມຮສູ້ ກນກ- ຄດ ອາລົມ ແຮງຈງໃຈ ແລະ ສ່ິງທິີ່ເຊ່ິອງຊອ້ ນຢພ່ າຍໃນຕົວນັກຮຽນເພ່ິອນາເອົາ ຜົນຂອງການວັດໄປປບັ ປຸງແກໄູ້ ຂ. ດງ່ິັ ນັືນ້ , ຈງິ່ ມີລັກສະນະຄາ້ ຍຄກບັ ການສກສາລາຍກລະນກີ ານ ວດັ ຜົນຊະນິດນີື້ ມກັ ຈະໃຊກູ້ ັບນັກຮຽນທີ່ິມບີ ັນຫາ ຫ ມີສະພາບຈິດທ່ິີບປ່ິ ົກກະຕິ. ການໃຊເູ້ ຄ່ອິ ງມຊະນດິ ນ້ີື ມັກຈະໃຊູ້ສ່ິງຂອງ ຫ ສາ້ ງສະຖານະການທີ່ິມຄີ ວາມໝາຍ ເພອິ່ ໄປກະຕ້ນຸູ ໃຫູ້ ນກັ ຮຽນສະແດງປະຕກິ ິລິຍາຕອບສະໜອງດວ້ ຍການກະທາ ຫ ສະແດງຄວາມ ຮູ້ສກ ອອກມາຈາກນນັື້ ຜວູ້ ັດຈະນາ ເອາົ ຄາຕອບທີ່ິໄດູມ້ ານືັ້ນໄປຕີຄວາມໝາຍ ເພາະສະນ້ືັນ ຈງ່ິ ເປນັ ການ ວັດຜົນທຫິ່ີ ຍູ້ງຸ ຍາກສັບສົນ ໂດຍສະເພາະໃນ ການຕຄີ ວາມໝາຍ ຕ້ອງອາໄສຜທູ້ ີິ່ມທີ ັກສະອນັ ດີ ຖ້າ ບິ່ດິງ່ັ ນນັື້ ຈະເຮັດໃຫູ້ມຄີ ວາມຜດິ ພາດສງ ການວັດຜນົ ຊະນິດ ນີ້ື ມກັ ຈະໃຊສູ້ ະເພາະແຕ່ໃນກມຸ່ ນັກຈດິ ຕະວທິ ະຍາເທົາິ່ ນ້ືນັ . ໃຈຄວາມ ເຄິອ່ ງມວັດຜນົ ການສກສາທງັ 10 ຊະນິດຈະເຫັນວ່າເຄິ່ອງມແຕ່ລະຊະນດິ ໃຊູ້ວັດພດຕິກາ ທາງການສກສາ ແຕກຕ່າງກນັ . ດ່ງິັ ນນັ້ື , ຜູ້ໃຊ້ເູ ຄ່ິອງມວດັ ຜນົ ຈະຕອ້ ງເລອກໃຊູ້ໃຫູ້ເຫມາະສົມກບັ ພດ ຕິກາທຕີ່ິ ອ້ ງການວດັ ຜົນ ແລະ ເຄິ່ອງມແຕ່ລະຊະນດິ ບສິ່ າມາດວັດໄດທູ້ ຸກລັກສະນະຂອງພດຕິກາ ບາງຄັງ້ື ອາດຈະໃຊູເ້ ຄິອ່ ງມວດັ ຜນົ ຫາຍຊະນດິ 21

ປະກອບເຂາືົ້ ກັນ ເພ່ອິ ຈະວດັ ພດຕກິ າລກັ ສະນະໃດຫນງ່ິ ເທ່ິົານັນ້ື ຖ້າໃຊູ້ເຄິອ່ ງມວດັ ຜນົ ຫາຍຊະນດິ ຈະຊ່ວຍໃຫູ້ຄ ເຮົາສາມາດວດັ ພດຕິກາຂອງນກັ ຮຽນທງັ 3 ດາ້ ນ ຄ ດາ້ ນສະຕິປັນຍາ, ດ້ານຈດິ ຕະພໄິ ສ ແລະ ດ້ານທກັ ສະພໄິ ສ. ໃນບນັ ດາເຄ່ອິ ງມວດັ ຜົນການສກສາຊະນິດຕາ່ ງໆນັ້ືນ ແບບທົດສອບເປນັ ເຄິ່ອງມທິ່ດີ ີ ແລະ ມປີ ະສດິ ທິ ພາບສງກວາ່ ຊະນິດອ່ນິ ໆ. ແບບທົດສອບທິີ່ດມີ ີຫັກສະນະສາຄັນ 5 ຢ່າງຄ: ຄວາມທ່ຽງຕົງ, ຄວາມເຊິ່ອຫມັືນ້ , ຄວາມເປັນ ປາລະໄນ, ອານາດຈາແນກ ແລະ ຄວາມຍາກ-ງາ່ ຍເຫມາະສມົ ໃນນ້ືັນຄວາມທຽ່ ງຕງົ ເປັນລັກສະນະ ທີ່ິສາຄນັ ທີິ່ສຸດຂອງແບບ ທົດສອບ ຄວາມທຽ່ ງຕງົ ແລະ ຄວາມເຊ່ອິ ຫມ້ັືນມີການພວົ ພັນກນັ ແລະ ເປັນລັກສະນະຂອງແບບທົດສອບທັງຊດຸ ສ່ວນອານາດຈາແນກ ແລະ ຄວາມຍາກງາ່ ຍເປັນລກັ ສະນະ ຂອງແຕລ່ ະຂຂ້ື ອງແບບທດົ ສອບ. ວຽກມອບໝາຍ 1. ຈງ່ົິ ພຈິ າລະນາຈດຸ ປະສງົ ຈາກຂຄ້ື ວາມຕໄ່ິ ປນວ້ືີ າ່ ຄວນເລອກເຄິ່ອງມວັດຜນົ ຊະນິດໃດ ຈງິ່ ຈະ ເໝາະສົມທ່ິີສຸດ.  ບອກຊ່ິ ພິ່ ແມ່ ໂຮງຮຽນ ແລະອາຈານສອນຫອ້ ງຕົນເອງໄດ.ູ້  ນາເອົາວັດຖຸເສດເຫອມາປະດິດເປນັ ສກິ່ ານສອນໄດ.  ນກັ ຮຽນຄົນໃດມຄີ ວາມຮກັ ແພງສາມັກຄີກບັ ໝ່ໄດດູ້ .ີ  ນກັ ຮຽນຄົນໃດເປນັ ຄົນສພຸ າບຮຽບຮ້ອຍ. 22

ບດົ ທີ 4 ການຂຽນຂ້ືສອບວັດພດຕິກາດ້ານສະຕປິ ນັ ຍາ 1. ພດຕກິ າດາ້ ນສະຕປິ ນັ ຍາ ບມຼູ ແລະ ຄະນະໄດແູ້ ບ່ງພດຕິກາດ້ານສະຕປິ ນັ ຍາ ອອກເປນັ 6 ດາ້ ນ ແລະ ມີດາ້ ນຍອ່ ຍດງ່ິັ ນ້ືີ. 1. ຄວາມຮູ້ - ຄວາມຈຈ່ິ າ 2. ຄວາມເຂົ້ືາໃຈ 3. ການນາໃຊູ້ 4. ການວິເຄາະ 5. ການສັງເຄາະ 6. ການປະເມີນຜົນ ເມອິ່ ຮູ້ຈັກພດຕິກາຍອ່ ຍ ດ່ັງິ ນແີື້ ລູ້ວ ກຕ້ອງຂຽນຂສື້ ອບໃຫູ້ຖກຕອ້ ງ ຕາມພດຕິກາຍອ່ ຍແຕ່ລະດ້ານທກ່ີິ າ່ ວ ມາຂ້າງເທງິ . 2. ການຂຽນຂສ້ື ອບວດັ ພດຕກິ າດາ້ ນສະຕປິ ນັ ຍາ 2.1 ພດຕກິ າດາ້ ນຄວາມຮູ້ - ຄວາມຈຈ່ິ າ ເປນັ ຄວາມສາມາດຂອງສະໝອງຂອງຄົນເຮົາໃນການຈຈ່ິ າ ຫ ລະນກເຖິງເລ່ິອງລາວຕາ່ ງ ໆ ທ່ີິໄດປູ້ ະສບົ ມາ. ກ. ຄວາມຮໃູ້ ນເນອື້ ໃນຂອງບດົ ເລອິ່ ງ. ເປັນຄວາມສາມາດໃນການຈຈິ່ າເນ້ືອໃນໃນເລອ່ິ ງທ່ີິເປັນສ່ວນຍ່ອຍໆ ເຊິ່ງແບງ່ ອອກເປັນ 2 ປະເພດຄ. 2. ຄວາມຮກູ້ ຽ່ ວກັບຄາສັບ ແລະ ນິຍາມ. ຂສ້ື ອບແຕ່ລະຂຈ້ື ະຖາມກ່ຽວກບັ ຄາສບັ ນຍິ າມ,ຄວາມໝາຍ,ຊ,່ິ ສນັ ຍະລກັ , ເຄອ່ິ ງໝາຍ, ຮບພາບ ເຊິ່ນັ . ສະກນາແປວາ່ ຫຍັງ? ກ. ນກົ ງ. ແມວ ຂ. ໜ ຈ. ເສອ ຄ. ຟານ ຂໃື້ ດໝາຍເຖິງທາດນາຕີ? ກ. S ຂ. Sd ຄ. Nd ງ. So ຈ. Na 3. ຄວາມຮກູ້ ່ຽວກບັ ກົດເກນ ແລະ ຄວາມຈິງ. ຂສື້ ອບແຕ່ລະຂຈ້ື ະຖາມກຽ່ ວກັບກົດເກນ,ສດ,ຄວາມຈງິ ໃນເນ້ືອໃນຂອງບດົ ເລອ່ິ ງຂະໜາດ, ທິດທາງ, ເວລາ, ຄຸນສມົ ບດັ , ໄລຍະທາງ, ປະກດົ ການ, ຈດຸ ປະສງົ , ສາເຫດ, ຜົນປະໂຫຍດ, ບຸນຄນຸ , ໂທດ, ສດິ , ໜາ້ ທ່ີິ ເຊ່ນັິ : a3 ມຄີ ວາມໝາຍກງົ ກັບຂໃື້ ດ ? ກ. a ຄນ 3 ງ. a ບວກກນັ 3 ເທິ່ອ ຂ. a ຄນກັນ 3 ເທ່ອິ ຈ. a ບວກ a ແລູວ້ ຄນໃຫູ້ 3 ຄ. 3 ຄນກນັ a ເທອິ່ ຈານວນມນຢ່ໃນລະຫວາ່ ງ 1 ເຖງິ 100 ມີຈກັ ຈານວນ ? ກ. 22 ຈ ານວນ ງ. 25 ຈ ານວນ ຂ. 23 ຈ ານວນ ຈ. 26 ຈ ານວນ ຄ. 24 ຈ ານວນ ຂ ຄວາມຮກູ້ ຽ່ ວກບັ ວທິ ີການປະຕບິ ດັ . 23

ເປນັ ການຖາມກຽ່ ວກບັ ການຈດັ ລະດບັ ຂ້ັືນຕອນ ໃນການເຮດັ ກິດຈະກາ ຫ ການປະຕບິ ັດງານຕາ່ ງໆ ແບ່ງ ອອກເປນັ 5 ປະເພດຄ: 2. ຄວາມຮກູ້ ຽ່ ວກບັ ລະບຽບແບບແຜນ. ເປັນການຖາມກຽ່ ວກັບຮບແບບ, ລະບຽບ, ແບບແຜນ, ກດົ ເກນ, ການໃຊູ້ເຄິ່ອງມ, ແບບສັນຍະລກັ , ຂະ ນົບທານຽມ, ປະເພນີ , ວັດທະນະທາ ເຊັິ່ນ : ຂໃ້ື ດຄວນໃຊູ້ເຄິ່ອງໝາຍຖາມ? ກ. ລາວບໄ່ິ ດູ້ມາ ງ. ລາວຈະມາຍາມໃດ ຂ. ລາວມາບ່ິໄດູ້ ຈ. ລາວຈະມາຫບິ່ມາກໄດູ້ ຄ. ລາວຄຈະບ່ິມາ 3. ຄວາມຮກູ້ ຽ່ ວກບັ ລາດບັ ຂນັ້ື ແລະ ທາ່ ອຽ່ ງ. ຄາຖາມກຽ່ ວກບັ ລາດບັ ຂ້ັນື ເປັນການຖາມກ່ຽວກບັ ເຫດການທ່ເິີ ກີດຂ້ືນ ກອ່ ນ, ລຸນ ຫ ການ ລຽງລາດບັ ສວ່ ນການຖາມກຽ່ ວກບັ ທ່າອຽ່ ງ ຈະຖາມກ່ຽວກບັ ເຫດການທເີິ່ ກີດຂ້ືນເລ້ອື ຍໆ ຄາຖາມປະເພດສວ່ ນໃຫຍ່ຈະໃຊູ້ຄາ ວາ່ “ມັກຈະ“ ຊິງ່ ເປັນການຄາດຄະເນເຫດການລວ່ ງໜ້າທ່ິີອາດຈະເກີດຂື້ນເຊ່ນັິ : ປະທານປະເທດ ຄນົ ທາອິດຂອງ ສ ປ ປ ລາວ ຊິ່ວາ່ ແນວໃດ ? ກ. ສຸພານວຸ ົງ ງ. ຄາໄຕ ສີພັນດອນ ຂ. ພມີ ວົງວິຈິດ ຈ. ໜຮັກ ພມສະຫວນັ ຄ. ໄກສອນ ພົມວຫິ ານ ຄນົ ດມ່ິ ສລຸ າຫາຍໆ ມກັ ຈະເປນັ ພະຍາດກ່ຽວກບັ ຫຍັງ ? ກ. ຫວົ ໃຈ ຄ. ເສ້ນືັ ເລອດ ຈ. ກະເພາະອາຫານ ຂ. ລາໄສູ້ ງ. ໝາກໄຂ່ຫັງ ເມອງຫວງແຫ່ງທາອດິ ຂອງລາວຄເມອງໃດ? ກ. ວຽງຈັນ ຄ. ຈາປາສກັ ຈ. ສະຫວນັ ນະເຂດ ຂ. ຊຽງຂວາງ ງ. ຫວງພະບາງ 4. ຄວາມຮກູ້ ຽ່ ວກບັ ການຈດັ ປະເພດ. ເປັນການຖາມກ່ຽວກັບການຈາແນກ ການຈດັ ປະເພດແບບຂະແໜງ ຊຸດສາຂາ ລກັ ສະນະ ເຊນ່ິັ : ໂລກເຮົາເປັນກ່ມຸ ດຽວກັນກບັ ດາວຫຍງັ ? ກ. ດາວພດຸ ຄ. ດວງຈນັ ຈ. ດວງອາທດິ ຂ. ດາວຫາງ ງ. ດາວເໜອ 5. ຄວາມຮກູ້ ຽ່ ວກບັ ລະດບັ ຄາດໝາຍ ເປນັ ການຖາມກຽ່ ວກັບ ຄາດໝາຍ ຄຸນສົມບດັ ສະເພາະ ຫ ເອກະລັກຂອງສງ່ິ ຂອງອັນໃດອນັ ໜິງ່ ເຊັິ່ນ ຂໃ້ື ດເປນັ ຄນຸ ລັກສະນະທ່ິສີ າຄັນຂອງຮບສາມແຈທ່ຽງ ? ກ. ພ້ນື ສນື້ັ ກວາ່ ຂາ້ ງ ງ. ສອງຂາ້ ງເທ່ົິາກັນ ຂ. ລວງສງຍາວກວາ່ ພືນ້ ຈ. ທັງສາມມມເປັນມມແຫມ ຄ. ມມເທິງເປນັ ມມແຫມ ເວລາໃກູ້ຈະສອບເສັງນກັ ຮຽນຄວນຕຽມຕົວແນວໃດ ? ກ. ພກັ ຜ່ອນ ງ. ຈາ້ ງຄພເິ ສດມາສອນໃຫູ້ ຂ. ຕັງື້ ໜາ້ ອ່ານປືມ້ ຈ. ທບົ ທວນສະເພາະຕອນທສີິ່ າຄັນ ຄ. ອາ່ ນແດພ່ ັກຜອ່ ນແດ່ ຄ .ຄວາມຮໃູ້ ນໃຈຄວາມຂອງບດົ ເລອິ່ ງ. ເປນັ ຄວາມສາມາດໃນການຈຈິ່ າ ຫ ລະນກເຖງິ ລັກສະນະລວມຂອງສ່ງິ ໃດສງິ່ ໜິງ່ ຫ ເລິອ່ ງໃດເລ່ິອງໜິ່ງທ່ິີ ເກີດຂ້ືນຫາຍໆເທິ່ອ. 24

1. ຄວາມຮກູ້ ຽ່ ວກບັ ຫກັ ວຊິ າການ ແລະ ການຂະຫຍາຍ. ເປັນການຖາມເຖິງຄະຕິ ຫ ຫົວໃຈຂອງບດົ ເລອ່ິ ງໃດໜ່ິງທິ່ີເອີນື້ ວາ່ ເປນັ ຫັກການ ແລະ ການຂະຫຍາຍຄະຕິ ນນັ້ື ອອກໄປສສ່ ງ່ິ ອິ່ນທ່ິີເປັນຫັກການ ເຊ່ັິນ ງູ, ກົບ ແລະ ຂື້ີກະເດອນ ມີລັກສະນະໃດທິີຄ່ ກັນ ? ກ. ຢບ່ ອ່ ນປຽກຊ່ມຸ ງ. ເປັນສດັ ເຄ່ິງບກົ ເຄິງ່ ນາ້ື ຂ. ມີກະດກສນັ ຫງັ ຈ. ກິນແມງໄມເູ້ ປນັ ອາຫານ ຄ. ອອກລກເປັນໄຂ່ ເຊ້າົື , ສວາຍ, ບ່າຍ, ແລງ, ຄາ່ິ ເປັນເລິ່ອງຂອງຫຍັງ ? ກ. ເວລາ ງ. ການໂຄຈອນຂອງດວງອາທິດ ຂ. ລະດການ ຈ. ການເກດີ ມີກາງເວັນແລະກາງຄນ ຄ. ການໂຄຈອນຂອງໂລກ 2. ຄວາມຮກູ້ ຽ່ ວກບັ ທິດສະດີ ແລະ ໂຄງສາ້ ງ. ເປັນການຖາມກຽ່ ວກັບຄະຕິ ແລະ ຫກັ ການຈາກຫາຍເນ້ອື ໃນທພີິ່ ວົ ພນັ ກັນ ເປນັ ພວກດຽວກັນ ແລະ ຢ່ ໃນສະກຸນດຽວກນັ ເພ່ອິ ຄນ້ົື ຫາທດິ ສະດີ ແລະ ໂຄງສາ້ ງທິເີ່ ປັນຕວົ ຮ່ວມກນັ ຂອງບນັ ດາເນ້ອື ໃນເຫົາິ່ ນັືນ້ ເຊັນິ່ ຮບສາມແຈສະເໝີ, ຮບດອກຈນັ ແລະ ຮບຈະຕລຸ ດັ ມີຄຸນລກັ ສະນະຄກນັ ຄຂໃື້ ດ ? ກ. ມມ ຄ. ພ້ນື ຈ. ຂະໜາດ ຂ. ຂ້າງ ງ. ເນອື້ ທີ່ິ ລວງກວາ້ ງ x ລວງຍາວ ແລະ ລວງກວ້າງ x ລວາງຍາວ x ລວງສງ ຕ່າງກັນໃນເລອ່ິ ງໃດ ທສີ່ິ າຄນັ ທິີ່ສດຸ ? ກ. ວທິ ີຄນ ງ. ຫົວໜ່ວຍ ຂ. ຜົນໄດູຮ້ ັບ ຈ. ຄວາມຍາກ-ງ່າຍ ຄ. ສດທ່ິໃີ ຊູ້ 2.2 ພດຕກິ າດາ້ ນຄວາມເຂາ້ົື ໃຈ ຂສື້ ອບປະເພດນຈື້ີ ະວດັ ຄວາມສາມາດໃນການນາເອົາຄວາມຮູ້ທໄ່ິີ ດູ້ຮຽນມາໄປດດັ ແປງ ປັບປຸງ ເພອ່ິ ໃຫູ້ ສາມາດແປຄວາມໝາຍ, ຕຄີ ວາມໝາຍ ຫ ຂະຫຍາຍຄວາມຂອງບດົ ເລ່ອິ ງ ຫ ຄວາມເປັນຈງິ ຕາ່ ງໆ. ກ. ການແປຄວາມໝາຍ ເປນັ ຄວາມສາມາດໃນການອະທິບາຍຄວາມໝາຍຂອງເຫດການ ຫ ເລອ່ິ ງລາວຕາ່ ງໆໄດໂູ້ ດຍທ່ີິເນື້ອໃນຍັງ ຄເກິົ່າ ເຊ່ິັນ ການແປຮບກາຕນ, ປະໂຫຍກ, ບດົ ຄວາມ, ສພຸ າສິດ, ບດົ ກະວ,ີ ຮບພາບ, ສນັ ຍາລກັ , ຕາຕະລາງ ເປັນ ຕນົ້ື . a3 ມຄີ ວາມໝາຍກົງກັບຂໃ້ື ດ ? ກ. ຈານວນໜງ່ິ ຄນກັນສອງເທ່ິອ ງ. ຈານວນໜງ່ິ ຄນກັນສາມເທ່ິອ ຂ. ສາມເທິອ່ ຂອງຈານວນໜງິ່ ຈ. ຈານວນໜງິ່ ເພີິ່ມຂືນ້ ສອງເທອ່ິ ຄ. ຈານວນໜ່ິງເພມ່ີິ ຂນື້ ສາມເທ່ອິ ຂ. ການຕຄີ ວາມໝາຍ ເປັນຄວາມສາມາດໃນການສະຫຼຸບເລ່ອິ ງລາວເຫດການຕາ່ ງໆທີິ່ເປັນຄວາມສາຄັນຂອງເລ່ິອງ ໂດຍການຈດັ ລະບບົ ອະທບິ າຍ ຫ ຮຽບຮຽງເນອື້ ໃນໃໝ່ ຮບແບບໃໝ່ ເຊັ່ິນ ເພາະເຫດໃດຕົືນ້ ໄມູ້ນອ້ ຍທີ່ເິ ກີດຢກ່ ້ອງຕື້ນົ ໄມູ້ໃຫຍຈ່ ່ງິ ເປັນຕນ້ົື ນອ້ ຍແລະສງ? ກ. ເພ່ອິ ໃຫູໄ້ ດູ້ອາກາດ ງ. ເພ່ິອຊອກຫາອາຫານໄດໄູ້ ວ ຂ. ເພິອ່ ໃຫູ້ແຂງແຮງໄວ ຈ. ເພິ່ອໃຫູ້ແຂງແຮງເທາ່ົິ ຕື້ນົ ໃຫຍ່ ຄ. ເພິອ່ ໃຫູ້ໄດແູ້ ສງແດດ ພດຕກິ າຂອງສິນໄຊສະແດງເຖິງຄນຸ ນະທາແນວໃດ ? 25

ຄຜນູ້ ໄີື້ ປສອນຫ້ອງໃດ ນກັ ຮຽນກ່ິເສງັ ຕກົ ຫາຍ ສະແດງວ່າຄຄົນນນື້ັ ເປນັ ແນວໃດ? 7. ຄ .ການຂະຫຍາຍຄວາມໝາຍ ເປນັ ການຄາດຄະເນເລ່ອິ ງຕາ່ ງໆທຄ່ິີ າດວາ່ ຈະເກີດຂ້ືນ ຖາ້ ເກີດເຫດການໜງິ່ ຈະເກີດເຫດ ການໃດອກີ ຕິໄ່ ປ ເຊ່ນັິ ຖາ້ ເພີິມ່ ລວງຍາວຂອງແຕ່ລະຂ້າງ ຂອງຮບຈະຕລຸ ັດຂ້ືນສອງເທິ່າົ ເນອ້ື ທຈ່ິີ ະເພ່ິມີ ຂື້ນຈັກເທ່ົາິ ? ກ. 2 ເທົິ່າ ງ. 8 ເທົິ່າ ຂ. 4 ເທິາົ່ ຈ. 10 ເທາົ່ິ ຄ. 6 ເທິ່າົ ຄົນເກ່ງັິ ວິຊາຄະນິດສາດ ອາດຈະເກ່ງິັ ວິຊາໃດອີກ ? ກ. ຟີຊກິ ງ. ວນັ ນະຄະດີ ຂ. ພມສາດ ຈ. ພາສາຕ່າງປະເທດ ຄ. ພາສາລາວ 2.3 ພດຕກິ າຄວາມສາມາດດາ້ ນການນາໃຊູ້ ເປັນຂສ້ື ອບທີ່ິວດັ ຄວາມສາມາດໃນການນາເອົາຄວາມຮຄູ້ ວາມເຂື້າົ ໃຈຈາກສິງ່ ທິີ່ເຄີຍຮຽນມາ ໄປໃຊໃູ້ ນສະຖາ- ນະການໃໝ່ທິີຄ່ ້າຍຄກນັ ກັບສະຖານະການທເີິ່ ຄີຍໄດຮູ້ ຽນມາແລູ້ວ ການອອກຂສ້ື ອບປະເພດນບືີ້ ຄິ່ ວນເອາົ ສິ່ງທມີິ່ ີຢໃ່ ນ ປມື້ ຫ ໃນບດົ ຝກຫດັ ມາອອກ ເຊັິ່ນ : ຂໃ້ື ດເປນັ ສດການຊອກຫາບລິມາດ ຂອງຮບກບັ ສາກ ? ກ. a3 ງ. abc ຂ. a2 b ຈ. a2bc ຄ. a2 b2 2.4. ພດຕກິ າດາ້ ນຄວາມສາມາດໃນການວເິ ຄາະ ການວເິ ຄາະແມ່ນຄວາມສາມາດໃນການໄຈແູ້ ຍກເລອ່ິ ງລາວ ເຫດການ ຫ ພິຈາລະນາວາ່ ສິງ່ ເຫ່ົິານ້ນືັ ປະກອບດ້ວຍສ່ວນຍອ່ ຍໆຫຍັງແດ່ ສວ່ ນຍ່ອຍໃດມີຄວາມສາຄນັ ທສີິ່ ດຸ ສວ່ ນຍ່ອຍຄໃ່ ດມກີ ານພົວພັນກນັ ຫາຍທ່ິີ ສຸດ ແລະ ສ່ວນຍ່ອຍເຫາ່ົິ ນນັ້ື ຢຮ່ ່ວມກັນໄດໂູ້ ດຍໃຊູ້ຫກັ ການໃດ ? ກ. ການວເິ ຄາະຄວາມສາຄນັ ແມນ່ ຄວາມສາມາດໃນການພິຈາລະນາໄຈແູ້ ຍກເລິ່ອງລາວ ຫ ເຫດການອອກເປັນສ່ວນຍ່ອຍໆ ແລະ ສາ- ມາດບອກສວ່ ນປະກອບທິີ່ສາຄັນໄດູ້ ເຊິັນ່ ຄວນຕງື້ັ ຊິ່ບດົ ຄວາມນວ້ືີ ່າແນວໃດ ? ຕວົ ຢາ່ ງ ຖ້າລວງຮອບຂອງຮບເລຂາຄະນິດລມຸ່ ນເືີ້ ທາົ່ິ ກັນ ຮບໃດຈະມເີ ນ້ືອທ່ິີຫາຍທີິ່ສດຸ ? ກ. ວົງມົນ ຄ. ຈະຕຸລັດ ຈ. ສາມແຈທ່ຽງ ຂ. ຄາງໝ ງ. ສແີິ່ ຈສາກ ຂ. ການວິເຄາະການພວົ ພນັ . ເປນັ ຄວາມສາມາດໃນການພິຈາລະນາໄຈູ້ແຍກເລອ່ິ ງລາວເຫດການຕ່າງໆ ເພອິ່ ຊອກຫາຄວາມກຽ່ ວຂອ້ ງ ຫ ພົວພນັ ນາກນັ ແນວໃດ ເຊິນັ່ . ຄ. ເຮດັ ນາກບັ ເຮດັ ສວນ 1. ສອງສິ່ງໃດບມ່ິ ີການພົວພນັ ກນັ ? ກ. ລດັ ສະໝີກບັ ວງົ ມົນງ. ງ. ລວງຮອບກັບ ເສນືັ້ ຜ່າສນກາງ ຂ. ລັດສະໝີກບັ ເມັດເຄງິີ່ ກາງ ຈ. ລວງຮອບກບັ ເນ້ືອທຂີ່ິ ອງວງົ ມົນ ຄ. ລັດສະໝີກັບເສນ້ືັ ຜາ່ ສນກາງ ຄວານ: ຊ້າງມີຄວາມໝາຍຄກບັ ຂໃື້ ດ ? 26

ກ. ຄ : ນັກຮຽນ ຂ. ແພດ : ຄນົ ເຈັບ ຄ. ທະຫານ : ສດັ ຕ ງ. ຕາຫວດ : ຜຮູ້ ້າຍ ຈ. ນາຍຈາ້ ງ : ລກຈ້າງ ຄ. ການວເິ ຄາະຫກັ ການ. ເປັນຄວາມສາມາດໃນການໄຈແູ້ ຍກເລ່ອິ ງລາວ ຫ ເຫດການອອກເປັນສວ່ ນຍ່ອຍໆ ແລ້ວູ ພິຈາລະນາວາ່ ສ່ວນ ຍ່ອຍໆເຫ່ິາົ ນນ້ັື ຢຮ່ ວ່ ມກັນ ຫ ປະຕິບດັ ງານຮ່ວມກນັ ໄດູ້ດວ້ ຍຫກັ ການແນວໃດ ເຊ່ັນິ : 2. ການເຄອ່ິ ນທຂີິ່ ອງສິ່ງໃດໃຊຫູ້ ັກການຜດິ ກບັ ຊະນດິ ອິນ່ ? ກ. ບງ້ັື ໄຟ ຄ. ເຮອບິນອາຍພນ່ົິ ຂ.ຈະຫວດ ງ. ເຮອບນິ ໝາກປນິ່ 2.5 ພດຕກິ າຄວາມສາມາດໃນການສງັ ເຄາະ ແມ່ນຄວາມສາມາດໃນການປະສມົ ປະສານສິງ່ ຕ່າງໆ ຫ ເລ່ິອງລາວຕາ່ ງໆຕງ້ັື ແຕ່ 2 ຢາ່ ງຂນ້ື ໄປເຂື້ົາເປນັ ອນັ ດຽວກັນໂດຍການຈັດລຽງ ຫ ລວບລວມໃຫູ້ເປັນສິງ່ ໃໝ່ ຫ ເລ່ອິ ງລາວໃໝ່ ເຊ່ນັິ : ກ. ການສງັ ເຄາະບດົ ຄວາມ. ແມ່ນຄວາມສາມາດໃນການເອົາຄວາມຮູ້ ແລະ ປະສົບການຕ່າງໆມາປະສົມປະສານກນັ ໃຫູ້ເປນັ ບົດຄວາມ ຫ ເລ່ິອງໃໝໆ່ ເຊ່ິັນ ການແຕ່ງເລອິ່ ງ, ແຕ່ງກອນ, ຂຽນເອກະສານ, ແຕູມ້ ຮບ ຕາມແນວຄດິ ຂອງນັກຮຽນ ຂ້ືສອບປະເພດນືີ້ ສວ່ ນຫາຍເປັນຂສ້ື ອບແບບອັດຕະໄນ ເຊັ່ິນ. ຈົິ່ງແຕູ້ມຮບກຽ່ ວກັບການດາລງົ ຊວີ ດິ ຂອງຄນົ ໃນຊົນນະບົດ. ເລ່ິອງພະເວດສນັ ດອນເປນັ ຕວົ ຢ່າງຂອງຄວາມດີຫາຍທິ່ີສຸດໃນຂໃື້ ດ? ກ. ຄວາມພາກພຽນ ຂ. ຄວາມກະຕນັ ຍ ຄ. ຄວາມເສຍສະຫະ ງ. ຄວາມກ້າຫານ ຈ. ຄວາມເມດຕາກະລນຸ ນາ 8. ຂ. ການສງັ ເຄາະແຜນງານ. ເປັນຄວາມສາມາດໃນການສາ້ ງໂຄງການ ແຜນງານຕາ່ ງໆວ່າຈະຕອ້ ງເຮັດແນວໃດມຂີ ນັ້ື ຕອນ ຫຍັງແດ່ ຕ້ອງກະກຽມຫຍັງແດ່ ຂື້ສອບຊະນິດນສີ້ື ່ວນຫາຍເປັນຂສ້ື ອບແບບອດັ ຕະໄນຄໃຫູ້ນັກຮຽນຂຽນໂຄງການໜິ່ງ ອອກມາ. ຄາເວ້າົື ໃນຂໃື້ ດສະແດງເຖິງການວາງແຜນການລ່ວງໜາ້ ? ກ. ສງິ່ັ ຄ. ເສງັ ຈ. ປຽບທຽບ ຂ. ເຮດັ ງ. ກຽມຕວົ 2.6 ພດຕກິ າຄວາມສາມາດໃນການປະເມນີ ຜນົ ແມນ່ ຄວາມສາມາດໃນການຕດັ ສິນຄຸນຄາ່ ຂອງເນ້ອື ເລອິ່ ງ ເຫດການ ຫ ເລິ່ອງລາວຕ່າງໆ ໂດຍອາໄສຫັກການ ຫ ມາດຖານທິີ່ວາງໄວ.ູ້ ກ. ການປະເມນີ ຜົນໂດຍອາໄສຄວາມຈງິ ພາຍໃນ ແມ່ນການຕດັ ສນິ ຄນຸ ຄາ່ ຂອງສງ່ິ ນັ້ນື ໆ ຕາມຄນຸ ສົມບດັ ເນື້ອໃນ ວິທີການ ຕາມບດົ ຄວາມນືນັ້ ໆ ເຊນ່ິັ : ຈາກເລອິ່ ງຂນຸ ລ ນາງອ້ືົວ ນາງອ້ວືົ ເປັນຄນົ ດີ ຫ ບ່ິ ? ຈາກເລອ່ິ ງສິນໄຊ ຍກັ ກຸມພນັ ເປນັ ຄນົ ດີ ຫ ບິ່ ? 27

ການທຕິ່ີ າເວັນຂື້ນທາງທິດຕາເວນັ ອອກ ແລູ້ວຕົກໃນທິດຕາເວັນຕົກທຸກມ້ື ເໝາະສາລບັ ການພິສດຄວາມຈິງໃນ ເລ່ິອງໃດຫາຍທ່ິີສຸດ ? ຂ. ການປະເມນີ ຜນົ ໂດຍອາໄສຄວາມຈິງພາຍນອກ ແມນ່ ຄວາມສາມາດໃນການຕດັ ສິນຄຸນຄາ່ ຂອງສິງ່ ນ້ືນັ ໆ ໂດຍທຽບກັບເລອ່ິ ງລາວ ຫ ສ່ິງອ່ິນໆທິີ່ຢນ່ ອກ ເລອ່ິ ງລາວ ຫ ເຫດການນ້ນືັ ເຊັິ່ນ: ໃຈຄວາມ ບມຼູ ແລະ ຄະນະໄດແູ້ ບ່ງພດຕກິ າດາ້ ນສະຕິປັນຍາອອກເປນັ 6 ດາ້ ນຄ: ຄວາມຮ-ູ້ ຄວາມຈຈ່ິ າ ເຊິ່ງແມ່ນຄວາມ ສາມາດຂອງສະໝອງຂອງຄົນເຮົາໃນການຈຈິ່ າ ຫ ລະນກເຖິງເລ່ິອງລາວຕ່າງໆ ທີ່ິໄດປູ້ ະສບົ ມາ;ຄວາມເຂ້ືາົ ໃຈ ເຊ່ງິ ແມນ່ ຄວາມສາມາດໃນການແປຄວາມໝາຍ,ຕຄີ ວາມໝາຍ ຫ ຂະຫຍາຍຄວາມ ຂອງບົດເລິອ່ ງ ຫ ຄວາມເປັນຈງິ ຕ່າງໆ; ການນາໃຊູ້ ເຊິ່ງແມ່ນຄວາມສາມາດໃນການນາເອົາຄວາມຮຄູ້ ວາມເຂາ້ືົ ໃຈ ຈາກສິ່ງທເີິ່ ຄຍີ ຮຽນມາໄປໃຊູໃ້ ນສະຖານະການໃໝ່ທ່ີິຄ້າຍຄກັນ; ການວເິ ຄາະ ເຊ່ິງແມ່ນຄວາມສາມາດໃນການໄຈູ້ ແຍກເລິ່ອງລາວເຫດການ ຫ ພິຈາລະນາວ່າ ສງິ່ ເຫ່າິົ ນັື້ນປະກອບດ້ວຍສ່ວນຍ່ອຍໆຫຍັງແດ່; ການສງັ ເຄາະເຊງ່ິ ແມນ່ ຄວາມສາມາດໃນການປະສົມປະສານສິງ່ ຕາ່ ງໆ ຫ ເລິ່ອງລາວຕ່າງໆຕ້ືັງແຕ່ 2 ຢ່າງຂ້ືນໄປເຂ້າົື ເປນັ ອນັ ດຽວກນັ ແລະ ການປະເມີນຜນົ ເຊ່ິງແມນ່ ຄວາມສາມາດໃນການ ຕດັ ສິນຄຸນຄາ່ ຂອງເນ້ືອໃນຂອງບດົ ເລິ່ອງເຫດການຫເລ່ິອງລາວຕ່າງໆ. ດັ່ິງນ້ືນັ ການຂຽນຂສື້ ອບນອກຈາກຈະຂຽນໃຫູ້ຖກຕອ້ ງຕາມຈຸດປະສົງທິ່ີຈະວດັ ແລວູ້ ກຕ້ອງ ຂຽນໃຫູ້ຖກ- ຕອ້ ງຕາມພດຕກິ າດ້ານຕາ່ ງໆແລະຄວນຂຽນຂສ້ື ອບວດັ ຕ້ງັື ແຕດ່ ້ານຄວາມຮ-ູ້ ຄວາມຈິ່ຈາ ຈາຂື້ນໄປ. ວຽກມອບໝາຍ 1. ຄເລອກເອົາບົດຮຽນວິຊາພາສາລາວ ຊ້ືັນມັດທະຍົມຕອນຕົື້ນ ມາໜ່ິງບົດແລູ້ວໃຫູ້ນັກຮຽນ ສ້າງຂື້ສອບຕາມພດຕິກາຍ່ອຍຕ່າງໆຕ້ືັງແຕ່ພດຕິກາດ້ານຄວາມຮູ້ - ຄວາມຈ່ິຈາໄປຈົນຮອດ ພດຕິກາດ້ານການ ປະເມີນຜົນຢ່າງລະຂ້ື ທັງໝົດ 20 ຂ້ື. 2. ຄເລອກເອົາບົດຮຽນວິຊາຄະນິດສາດ ຊ້ືັນມັດທະຍົມຕອນຕົື້ນມາໜິ່ງບົດ ແລູ້ວໃຫູ້ນັກຮຽນ ສ້າງຂື້ສອບຕາມພດຕິກາຍ່ອຍຕ່າງໆຕັື້ງແຕ່ພດຕິກາດ້ານຄວາມຮູ້ - ຄວາມຈ່ິຈາໄປຈົນຮອດ ພດຕິກາ ດ້ານ ການນາໃຊູ້ ຢ່າງລະຂ້ື ທັງໝົດ 10 ຂື້. 3. ຄເລອກເອົາບົດຮຽນວິຊາຄະນິດສາດ ຊືັ້ນມັດທະຍົມຕອນຕ້ືົນມາໜິ່ງບົດ ແລູ້ວໃຫູ້ນັກຮຽນ ສ້າງຂື້ສອບຕາມພດຕິກາຍ່ອຍຕ່າງໆຕັ້ືງແຕ່ພດຕິກາດ້ານຄວາມຮູ້ - ຄວາມຈິ່ຈາໄປຈົນຮອດ ພດຕິກາ ດ້ານ ການນາໃຊູ້ ຢ່າງລະຂື້ ທັງໝົດ 20 ຂ້ື. 28

ບດົ ທີ 5 ລກັ ສະນະ ແລະ ການຊອກຫາຄນນະພາບຂອງເຄອ່ິ ງມ 1. ລກັ ສະນະທດີ່ິ ຂີ ອງເຄອິ່ ງມວດັ ຜນົ ການວັດ-ປະເມນີ ຜນົ ການສກສາເປນັ ສິງ່ ສາຄັນທສິີ່ ດຸ ໃນການພັດທະນາການຮຽນ-ການສອນ, ດັງິ່ ນນືັ້ ຖ້າ ຢາກໃຫກູ້ ານເກັບກາຂມ້ື ນມີຄວາມຊັດເຈນັ ຖກຕອ້ ງມນັ ຈິງ່ ຮຽນຮອ້ ງໃຫມູ້ ີເຄອິ່ ງມການເກບັ ກາຂ້ືມນທດ່ິີ ີ ແລະ ໜາ້ ເຊິອ່ ຖທີິ່ສດຸ . ເຄິອ່ ງມວັດຜົນທດີິ່ ຄີ ວນມລີ ກັ ສະນະລຸມ່ ນີ:້ື ກ. ຄວາມທ່ຽງຕງົ ແມ່ນຄຸນລັກສະນະຂອງແບບທົດສອບທິ່ີຈະຕ້ອງວັດໄດູ້ຖກຕ້ອງໃນສິ່ງທິ່ີຈະວັດຜົນເຊ່ິງ ແບງ່ ອອກເປັນ 4 ປະເພດຄ:  ຄວາມທ່ຽງຕງົ ຕາມເນ້ອື ໃນ ຂ້ືສອບແຕ່ລະຂື້ຕອ້ ງສອດຄ່ອງກບັ ເນືອ້ ໃນຂອງຫັກສດ.  ຄວາມທ່ຽງຕົງຕາມໂຄງສາ້ ງ ຂື້ສອບຕ້ອງສອດຄອ່ ງກບັ ຄນຸ ລກັ ສະນະ ຫ ພດຕິກາທຈ່ີິ ະວດັ .  ຄວາມທ່ຽງຕົງຕາມສະພາບຂສ້ື ອບຕອ້ ງວັດໃຫູ້ຕງົ ກບັ ສະພາວະຄວາມເປັນຈງິ ຂອງນັກຮຽນໃນເວລານັື້ນ.  ຄວາມທຽ່ ງຕງົ ຕາມພະຍາກອນ ເມິອ່ ວດັ ແລູ້ວຕອ້ ງໃຫສູ້ າມາດຄາດຄະເນໄດູ້ລ່ວງໜາ້ ວ່ານກັ ຮຽນຜນູ້ ືນັ້ ຈະ ສາມາດຮຽນວິຊາໃດໄດດູ້ ໃີ ນອະນາຄົດ. ຂ. ຄວາມເຊອ່ິ ໝນັື້ ໝາຍເຖງິ ແບບທດົ ສອບນືັນ້ ຖາ້ ເອາົ ໄປວັດກັບນັກຮຽນຫາຍໆເທ່ິອກຈະໄດູ້ຜນົ ຄກັນກບັ ຄງ້ືັ ທາອດິ . ຄ. ອານາດຈາແນກ ຄຂສ້ື ອບນັນື້ ສາມາດຈາແນກນກັ ຮຽນຜເູ້ ກງິັ່ ແລະ ຜູ້ອ່ອນ ອອກເປັນ 2 ກຸ່ມ ຄ ກ່ມຸ ເກິັງ່ ແລະ ກມຸ່ ອ່ອນໄດູ້. ງ. ຄວາມເປນັ ປາລະໄນ ຄຂສື້ ອບທິ່ີມີຄນຸ ລັກສະນະ 3 ປະການຄ:  ຄາຖາມຊດັ ເຈນ ຜູ້ສອບເຂົື້າໃຈໄດູຄ້ ກັນ.  ກວດໃຫູ້ຄະແນນໄດູຄ້ ກັນ ບວິ່ າ່ ຈະໃຫໃູ້ ຜກວດກຕາມ.  ມຄີ ວາມຊັດເຈນໃນການແປຄວາມໝາຍຂອງຄະແນນໝາຍຄວາມວາ່ ແປຄວາມໝາຍ ຂອງຄະແນນທ່ິໄີ ດູ້ ເປັນແບບດຽວກັນ. ຈ. ຄວາມຍາກ - ງາ່ ຍ ໝາຍເຖິງອດັ ຕາສວ່ ນຂອງຜຕູ້ ອບຂສ້ື ອບຂນ້ື ນັ້ື ຖກກັບຈານວນຂອງຜເູ້ ຂ້ົືາສອບເສັງທັງໝດົ . ສ. ຄວາມມປີ ະສດິ ທພິ າບ ໝາຍເຖງິ ຂສື້ ອບທ່ິີປະຢດັ ທາງດາ້ ນເສດຖະກິດ ເຊິນ່ັ ລງົ ທນໜ້ອຍ ລາຄາຖກ ດາເນນີ ການສອບງ່າຍ ພິມຊດັ ເຈນ ອ່ານງາ່ ຍ ມີເນ້ອື ໃນຫາຍ ໃຊເູ້ ວລາກວດໜອ້ ຍເປັນຕ້ນືົ . ຊ. ວດັ ຜນົ ໄດຢູ້ າ່ ງເລກິ ເຊ່ິງ ແບບທົດສອບຄວບຄຸມພດຕກິ າຫາຍໆດ້ານ ເຊ່ນິັ ຄວາມຈາ, ຄວາມເຂົາ້ື ໃຈ, ການນາໃຊູ້, ການວເິ ຄາະ, ການ ສັງເຄາະ ແລະ ການປະເມີນຄ່າ. ຍ. ຄວາມຍຕຸ ທິ າ ໝາຍຄວາມວ່າການດາເນີນການສອບນ້ືັນ ຈະບິ່ເປີດໂອກາດໃຫູ້ນັກຮຽນຜູ້ໃດຜູ້ໜິ່ງໄດູ້ປຽບ ຫ ເສຍປຽບ ແລະ ຄວນມີຂື້ສອບຫາຍຂ້ື ເພິ່ອໃຫູ້ຄວບຄຸມຕາມຫັກສດ. ດ. ຄວາມສະເພາະເຈາະຈງົ ຂສ້ື ອບຕອ້ ງມີການຖາມ ການຕອບຢາ່ ງຊັດເຈນໃນແຕ່ລະຂຄື້ ວນຖາມດາ້ ນດຽວ ບ່ິຄວນຖາມຫາຍດາ້ ນ ເພາະຈະເຮັດໃຫູ້ນັກຮຽນບເ່ິ ຂ້ົືາໃຈຄາຖາມ. ຕ. ການກະຕນູຸ້ ຍແຸ ຍ່ 29

ແບບທົດສອບນັນ້ື ຕ້ອງມີການຍວົ ະເຍ້ືົາໃຫນູ້ ັກຮຽນຕອບຢ່າງສະໜກຸ ສະໜານ ເຊ່ນັິ ເອົາຂທ້ື ີ ງ່າຍໄວ້ທູ າງໜາ້ ແລະ ເອາົ ຂທື້ ີິ່ຍາກໄວູທ້ າງຫງັ . ແບບທົດສອບທີ່ິມີຄົບຕາມ 10 ລັກສະນະດ່ັິງກາ່ ວຈະເປັນຂສ້ື ອບທີ່ິດທີ ີິສ່ ຸດ, ແຕ່ໂດຍທົິວ່ ໄປແລູ້ວ ແບບທົດ ສອບໃດທ່ີິມຄີ ບົ 5 ດ້ານຄ ຄວາມທ່ຽງຕງົ , ຄວາມເຊິອ່ ໝ້ນືັ , ອານາດຈາແນກ, ຄວາມຍາກ-ງາ່ ຍ ແລະ ຄວາມມປີ ະ- ສດິ ທິພາບແລວູ້ ກຖວ່າເປນັ ແບບທົດສອບທມີ່ິ ຄີ ນຸ ນະພາບແລູ້ວ. 2. ການຫາຄນຸ ນະພາບຂອງເຄອິ່ ງມ ຄຸນລັກສະນະທ່ີິດຂີ ອງເຄິ່ອງມວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ ການກວດສອບຄນຸ ນະພາບຂອງແບບທດົ ສອບທໃ່ີິ ຊູ້ໃນ ການວດັ ຜົນຈະຕ້ອງທາການກວດສອບຄຸນນະພາບດາ້ ນຕ່າງໆ ທີ່ິຈາເປນັ ຂອງແບບທົດສອບແຕ່ລະຊະນິດດິ່ງັ ຕໄ່ິ ປ ນ:ື້ີ 1. ຄວາມທຽ່ ງກງົ (Validity) ເປນັ ຄວາມຖກຕອ້ ງສອດຄອ່ ງຂອງແບບທດົ ສອບກບັ ສິງ່ ທຕິ່ີ ້ອງການຈະວດັ ຊງ່ິ ເປນັ ຄຸນລັກສະນະຂອງແບບທດົ ສອບທຖິີ່ ວ່າສາຄັນທິີສ່ ດຸ ໂດຍມເີ ກນໃນການປຽບທຽບ ຄ ເນື້ອຫາ ໂຄງສາ້ ງ ສະພາບ ປະຈບຸ ນັ ແລະ ອະນາຄົດ. 2. ຄວາມເຊອ່ິ ໝ້ນັື (Reliability) ເປັນຄວາມຄງົ ເສື້ັນຄົງວາຂອງຄະແນນໃນການວັດແຕ່ລະເທອ່ິ ຫລ ຄວາມຄງົ ທ່ີິຂອງ ຜົນການວັດ ຜນົ ຂອງການວັດບວິ່ າ່ ຈະເປນັ ຄະແນນ ຫລ ອັນດບັ ທ່ີິກຕາມເມ່ິອວດັ ໄດູ້ຜນົ ອອກມາ ແລູວ້ ສາມາດເຊອິ່ ຖໄດໃູ້ ນລະດບັ ສງຈົນສາມາດປະກນັ ໄດວູ້ າ່ ຖ້າມກີ ານກວດສອບຊ້າື ອີກຈກັ ຄື້ັງກ່ິຈະໄດູ້ຜນົ ບປິ່ ່ຽງ ແປງ ນັນ້ື ເອງ 3. ຄວາມເປນັ ປາລາໄນ (Objectivity) ເປັນຄວາມຊດັ ເຈນທ່ິທີ ກຸ ຝ່າຍທິີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການວັດຜົນຄັື້ງນັ້ືນ ມີຄວາມເຫັນ ສອດຄອ່ ງກັນໃນເລ່ອິ ງຂອງຄາຖາມ ຄາ່ ຂອງຄະແນນ ຫລ ອນັ ດບັ ທທິີ່ ວີິ່ ດັ ໄດູ້ ຕະຫລອດຈົນການ ແປງຄ່າຄະແນນເປນັ ຜົນປະເມີນໃນການ ຕດັ ສນິ ຄນຸ ຄາ່ ກສອດຄອ່ ງກົງກັນ, ການພິຈາລະນາຄວາມເປນັ ປາລາໄນ ຂອງແບບທົດສອບມີຫາຍປະການ ຄຸນສົມບັດຄວາມເປນັ ປາລາໄນ ຂອງແບບທົດສອບທິີ່ສາຄນັ ໄດູ້ແກ່ ຄຸນສົມບດັ 3 ປະການ ດິງັ່ ນ:້ືີ 3.1 ຄວາມຫມາຍຂອງຄາຖາມຈະແຈງູ້ : ຂສ້ື ອບທເ່ິີ ປນັ ປາລາໄນທກຸ ຄົນທີ່ອິ ່ານຂສ້ື ອບ ບ່ິວາ່ ຈະເປັນຜສູ້ ອບ ຫລ ຜູ້ກວດຂສ້ື ອບຄວນຈະເຂ້ົືາໃຈກງົ ກັນບຕ່ິ ີຄວາມໄປຄົນລະແງ່ 3.2 ກວດໃຫຄູ້ ະແນນໄດກູ້ ງົ ກນັ : ຂ້ືສອບທິີ່ມຄີ ວາມເປນັ ປາລາໄນບວ່ິ າ່ ຈະເປັນຜອູ້ ອກ ຂ້ືສອບຫລ ໃຜກຕາມ ສາມາດກວດໃຫ້ຄູ ະແນນໄດກູ້ ົງກນັ ຂ້ືສອບທິ່ີຜກູ້ ວດສະເຫຍີ ບກິ່ ງົ ກນັ ສະແດງໃຫເູ້ ຫນັ ເຖິງຄວາມບຊິ່ ັດເຈນໃນຄາາ ຖາມ ແລະ ຄາຕອບ. 3.3 ແປຄວາມຫມາຍຂອງຄະແນນໄດກູ້ ງົ ກນັ : ໂດຍທິົວ່ ໄປຂສື້ ອບປາລາໄນນັນື້ ຜຕູ້ ອບຖກຈະໄດູ້ 1 ຄະ ແນນ ຕອບ ຜດິ ຈະໄດສູ້ ນຄະແນນ ຈານວນຄະແນນທ່ິີໄດູຈ້ ະແທນຈານວນຂື້ທີຖິ່ ກເຮັດໃຫ້ສູ າມາດແປຄວາມ ຫມາຍໄດຊູ້ ັດເຈນວາ່ ໃຜ ເກ່ິງັ ອ່ອນຢາ່ ງໃດ ຕອບຖກຫລາຍນ້ອຍຕາ່ ງກັນຢາ່ ງໃດຂສ້ື ອບປະເພດຖກຜິດ ຈັບຄ່ ເຕີມ ຄາ ຫລ ເລອກຕອບທຂີິ່ າດຄນຸ ສມົ ບດັ ຂໃື້ ດຂື້ໜິງ່ ອາດເວ້ົືາໄດວູ້ ່າເປັນຂສ້ື ອບ ປາລາໄນສະເພາະຮບແບບຂອງຂື້ ສອບເທົາ່ິ ນ້ັນື ສວ່ ນຄຸນສົມບັດຢງັ ບເ່ິ ປັນປາລາໄນຄວາມເປັນປາລາໄນຂອງຂສື້ ອບຈະທາໃຫູ້ເກີດ ຄຸນສົມບດັ ທາງ ຄວາມເຊ່ິອມ່ນິັ ຂອງຄະແນນອັນຈະນາໄປສ່ຄວາມທຽ່ ງຕງົ ຂອງຜົນການວດັ . 4. ຄວາມຍາກງາ່ ຍ (Difficulty) ຄວາມຍາກງາ່ ຍຂອງຂສ້ື ອບພຈິ າລະນາໄດູຈ້ າກຜົນການສອບຂອງຜູ້ ສອບ 30

ເປນັ ສາຄນັ ຂືສ້ ອບໃດທ່ີິຜສູ້ ອບສ່ວນຫລາຍຕອບຖກ ຄ່າຄະແນນສະເລຍ່ ຂອງຂສື້ ອບສງກວາ່ 50 ເປເີ ຊັນຂອງຄະ ແນນເຕັມ ອາດ ເວົືາ້ ໄດູ້ວາ່ ເປັນຂສື້ ອບທີິ່ງາ່ ຍ ຫລ ຄອ່ ນຂ້າງງ່າຍ ຂື້ສອບທີ່ິມຄີ ວາມຍາກງາ່ ຍພເໝາະ ຄະແນນສະ ເລຍ່ ຂອງຂສ້ື ອບຄວນມີ ປະມານ 50 ເປເີ ຊັນຂອງຄະແນນເຕມັ ຖາ້ ຄະແນນສະເລຍ່ ຕ່ິາກວາ່ 50 ເປເີ ຊັນສະແດງ ວາ່ ເປັນຂສື້ ອບຄ່ອນຂ້າງຍາກຂ້ືສອບທ່ິີດຄີ ວນມີຄວາມຍາກງາ່ ຍພເໝາະ ບິ່ຍາກ ຫລ ງ່າຍເກນີ ໄປ ຂື້ສອບສະບັບໜ່ງິ ຄວນມີຜຕູ້ ອບຖກບຕິ່ າິ່ ກວ່າ 50 ຄນົ ແລະ ບເ່ິ ກນີ 80 ຄົນ ຈາກຜສູ້ ອບ 100 ຄນົ 5. ອານາດຈາແນກ (Discrimination) ເປນັ ລກັ ສະນະຂອງແບບທົດສອບທສ່ິີ າມາດອອກເປັນປະເພດ ຕ່າງໆ ໄດທູ້ ຸກ ລະດບັ ຕັ້ງື ແຕ່ອ່ອນສດຸ ຈົນເຖງິ ເກງິ່ັ ສຸດ ເຖິງວ່າຈະເກງິັ່ - ອ່ອນກວ່າກນັ ພຽງນ້ອຍໆກສາມາດຈາແນກ ໃຫູ້ເຫນັ ໄດູ້ ຂື້ສອບທີິ່ມີ ອານາດຈາແນກສງນືນ້ັ ເດັກເກິັງ່ ມັກຕອບຖກຫລາຍກວ່າເດກັ ອອ່ ນສະເໝີ ຂື້ສອບທິ່ີທຸກ ຄນົ ຕອບຖກໝດົ ຈະບສ່ິ າມາດບອກຫຍງັ ໄດູ້ ເລຍ ຫລ ຂສ້ື ອບທີ່ິທຸກຄນົ ຕອບຜິດໝດົ ບສິ່ າມາດບອກໄດູ້ວາ່ ໃຜເກງິັ່ ຫລ ອ່ອນ. 6. ຄວາມມປີ ະສດິ ທິພາບ (Efficiency) ເຄອ່ິ ງມວັດຜນົ ທ່ິີມປີ ະສດິ ທິພາບ ໝາຍເຖງິ ເຄ່ອິ ງມທເ່ິີ ຮດັ ໃຫູ້ ໄດູຂ້ ມື້ ນໄດຖູ້ ກຕອ້ ງເຊ່ອິ ຖໄດູ້ ໂດຍລົງທນນ້ອຍທີິ່ສດຸ ບວິ່ າ່ ຈະເປນັ ການລງົ ທນໃນແງ່ເວລາ ແຮງງານ ແລະ ຄາ່ ໃຊູ້ ຈາ່ ຍ ທັງຫມົດທງັ ຄວາມສະດວກສະບາຍ ຄ່ອງຕວົ ໃນການລວບລວມຂມື້ ນ ຂ້ືສອບທ່ິີມີປະສດິ ທພິ າບສາມາດໃຫູ້ ຄະແນນໄດູ້ທ່ຽງຕງົ ແລະ ເຊ່ິອຖໄດຫູ້ ລາຍທິີ່ສດຸ ໂດຍໃຊູເ້ ວລາແຮງງານ ແລະ ເງີນນອ້ ຍທີ່ິສຸດ ແຕ່ປະໂຫຍດທໄີິ່ ດູ້ ຈາກການສອບຄຸູມ້ ຄ່າ ຂ້ືສອບທິີ່ພມິ ຜດິ ຕົກຫ່ົນິ ຫລາຍຈານວນໜ້າ ບ່ິຄບົ ຮບແບບຂອງແບບທົດສອບລຽງບເ່ິ ປັນ ລະບຽບເຮດັ ໃຫຜູ້ ູ້ສອບເກີດຄວາມສບັ ສົນ ມີຜົນຕຄ່ິ ະແນນທິ່ີ ໄດູ້ຈາກການເຮັດແບບທດົ ສອບທັງສິນ້ື ການຈດັ ຮບ ແບບຂອງຂື້ສອບເປັນປາລາໄນແບບເລອກຕອບເພອ່ິ ໃຫູ້ເບງິ່ ງາ່ ຍ ມີຄວາມເປນັ ລະບຽບ ຮຽບຮອ້ ຍນຍິ ມົ ພິມແບ່ງ ເຄ່ງິີ ໜາ້ ເຈູ້ຍ. 7. ຄວາມຍດຸ ຕທິ າ (Fair) ຄວາມຍຸດຕິທາເປນັ ຄນຸ ລກັ ສະນະຂອງຂສ້ື ອບທ່ິີດຕີ ້ອງບເິ່ ປດີ ໂອກາດໃຫເູ້ ດກັ ໄດູ້ ປຽບ ເສຍປຽບກນັ ເຊນ່ິັ ຂ້ືສອບບາງສະບບັ ຄໄປເນ້ັືນເລິ່ອງໃດເລ່ອິ ງໜ່ິງ ຊິ່ງກົງກັບເລອິ່ ງທີ່ິເດັກເຮດັ ລາຍງານໃນບາງ ກມຸ່ ເຮດັ ໃຫກູ້ ຸ່ມນື້ນັ ໆ ໄດູ້ປຽບຄນົ ອ່ນິ ໆ ຂສ້ື ອບບາງຂໃື້ ຊູຄ້ າຖາມ ຫລຂື້ຄວາມທິແີ່ ນະນາຄາຕອບ ເຮດັ ໃຫູ້ນກັ ຮຽນ ໃຊູ້ສະຕິປນັ ຍາເດົາໄດູ້ ການໃຊູ້ ຂ້ືສອບແບບອດັ ຕະໄນພຽງ 5 ຫລ 10 ຂື້ ມາທດົ ສອບເດັກນນ້ືັ ບອ່ິ າດສ້າງຄວາມ ຍດຸ ຕິທາໃນການສອບໃຫູ້ແກ່ເດກັ ໄດູ້ ເພາະ ຜູ້ສອບມີໂອກາດແກ້ຂູ ສ້ື ອບໄດູຖ້ ກຫລາຍກວ່າແບບປາລາໄນທິີ່ມີ ຈານວນຂຫື້ ລາຍໆ ເຊິັ່ນ 100 ຂື້. 8. ຄາຖາມເລກິ (Searching) ຂສ້ື ອບທຖ່ິີ າມເລກິ ບຖິ່ າມແຕ່ພຽງຄວາມຮຄູ້ ວາມຈາເທິົາ່ ນນ້ືັ ແຕ່ຈະຖາມ ວດັ ຄວາມ ເຂົາ້ື ໃຈ ການນາຄວາມຮທູ້ ີ່ໄິ ດຮູ້ ຽນໄປແລ້ວູ ມາແກູ້ບນັ ຫາ ວິເຄາະ ຕະຫລອດຈົນສ້າງສັນສິງ່ ໃໝຂ່ ນ້ື ມາ ຈນົ ທ້າຍທິສ່ີ ຸດຄການ ປະເມີນຜນົ ຄາຖາມທ່ິີຖາມເລກິ ນນັ້ື ຜຕູ້ ອບຕ້ອງຄດິ ຄນົື້ ກ່ອນຈ່ງິ ຈະສາມາດຫາຄາຕອບໄດູ້ ບ່ິ ແມ່ນພຽງແຕ່ລະນກເຖງິ ປະສບົ ການ ຕ່າງໆພຽງຕ້ນື ໆ ກຕອບບັນຫາໄດູ້ ແຕ່ເປນັ ແບບທົດສອບທີ່ິວັດຄວາມເລິກຊ່ິງ ທາງວິຊາການຕາມແນວດງິ່ ຫລາຍກວ່າຈະວັດຕາມແນວກວ້າງ. 9. ຄາຖາມຍວົ ະຍຸ (Exemplary) ຄາຖາມຍົວະຍໄຸ ດູ້ແກ່ ຄາຖາມທ່ມິີ ລີ ັກສະນະທາ້ ທາຍໃຫເູ້ ດັກຢາກຄດິ ຢາກທາມີລລີ າ ການຖາມທິ່ໜີ ້າສົນໃຈ ບຖ່ິ າມວົນວຽນຊື້າຊາກໜາ້ ເບອ່ິ ໜ່າຍ ການໃຊູ້ຮບພາບປະກອບ ກເປັນວິທີ ໜ່ງິ ທເ່ິີ ຮັດໃຫຂູ້ ສ້ື ອບໜາ້ ສນົ ໃຈ ຂສ້ື ອບທິ່ີຍາກເກນີ ໄປເຮັດໃຫູ້ຜສູ້ ອບໝດົ ກາລງັ ໃຈທຈີິ່ ະເຮດັ ສວ່ ນຂື້ສອບທິີ່ງ່າຍ ເກີນໄປກບິ່ທ້າທາຍໃຫູ້ຢາກເຮດັ ການ ລຽງລາດັບຄາຖາມຈາກຂ້ືງາ່ ຍໄປຫາຍາກເປນັ ວທິ ີໜິ່ງທ່ເິີ ຮັດໃຫູ້ຂສ້ື ອບມີ ລກັ ສະນະທ້າທາຍໜາ້ ທາ. 31

10. ສະເພາະເຈາະຈງົ (Definite) ຄາຖາມທ່ີິດຕີ ອ້ ງບຖ່ິ າມກວ້າງເກນີ ໄປ ບ່ິຖາມຄຸມເຄອ ຫລ ຫລືິນ້ ສານວນໃຫ້ຜູ ູ້ສອບ ງົງ ຜູ້ສອບອາ່ ນແລູວ້ ຕ້ອງເຂ້າືົ ໃຈຊັດເຈນວາ່ ຄຖາມຫຍງັ ສວ່ ນຈະຕອບໄດູ້ຫລ ບຢິ່ ທ່ ຄີິ່ ວາມ ສາມາດຂອງຜຕູ້ ອບເປັນສາຄັນ.  ວິທກີ ານຫາຄນຸ ນະພາບເຄອ່ິ ງມ ການສ້າງເຄອິ່ ງມທີ່ິໃຊູ້ໃນການເກັບລວບລວມຂມ້ື ນ ຄຜູ້ສອນຕອ້ ງຫາຄນຸ ນະພາບຂອງເຄິ່ອງມເພ່ິອເປນັ ການ ຢນຢັນວ່າ ເຄ່ິອງມດັງິ່ ກ່າວມີຄຸນນະພາບ ຊງິ່ ການຫາຄນຸ ນະພາບຂອງເຄ່ອິ ງມສາມາດຈາແນກເປັນ 2 ລັກສະນະຄ: 1) ການຫາຄນຸ ນະພາບຂອງເຄອ່ິ ງມທງັ ສະບບັ ການວເິ ຄາະຂສື້ ອບທັງສະບັບ ເປນັ ການກວດສອບຄນຸ ນະພາບຂອງເຄ່ິອງມວດັ ກ່ຽວກບັ ຄວາມທຽ່ ງກົງ (Validity) ແລະ ຄວາມເຊ່ອິ ມິນັ່ (Reliability) ລາຍລະອຽດດ່ັງິ ນ:້ີື (1) ຄວາມທຽ່ ງຕງົ : ໝາຍເຖິງ ຄວາມສາມາດຂອງເຄິ່ອງມວັດ ທິີ່ສາມາດວັດໄດູໃ້ ນສງິ່ ທຕີ່ິ ອ້ ງການວັດ ເປນັ ຄວາມ ສອດຄລ້ອງລະຫວາ່ ງຜນົ ການວັດ ກັບສງິ່ ທ່ຕີິ ້ອງການວດັ ຄວາມກົງທໃິ່ີ ຊູ້ໃນການທົດສອບຈາແນກເປັນ 3 ຊະນດິ ໄດູ້ແກ່ ຄວາມກງົ ຕາມຊ້ນີື ຫາ ຄວາມກົງຕາມໂຄງສາ້ ງ ແລະ ຄວາມກົງຕາມເກນທກີ່ິ ຽ່ ວຂອ້ ງໂດຍແບບທົດສອບວັດ ຜນົ ສມັ ລດິ ຈະກ່ຽວຂອ້ ງ ກັບຄວາມກົງຕາມຊ້ືີນຫາຫລາຍກວ່າຄວາມກົງຊະນດິ ອ່ນິ ໆ ການຫາຄ່າຄວາມທຽ່ ງຕົງດ້ານເນືອ້ ຫາ (Content Validity) ເປັນການຫາຄ່າຄວາມທ່ຽງກງົ ທໃິີ່ ຫູຜ້ ຊູ້ ຽ່ ວຊານ ພຽງໃດໂດຍໃຊເູ້ ກນການປະເມນີ ດິັງ່ ນ:ີື້ ໃຫ້ຄູ ະແນນ +1 ໝາຍເຖິງ ແນ່ໃຈວາ່ ຂສື້ ອບວັດຈດຸ ປະສົງ/ເນອື້ ຫານ້ນືັ ໃຫູ້ຄະແນນ 0 ໝາຍເຖງິ ບິ່ແນ່ໃຈວ່າຂສື້ ອບວັດຈຸດປະສົງ/ເນື້ອຫານນື້ັ ໃຫຄູ້ ະແນນ -1 ໝາຍເຖິງ ແນ່ໃຈວ່າຂສ້ື ອບບວິ່ ັດຈຸດປະສົງ/ເນ້ອື ຫານືນ້ັ ແລູ້ວນາຂມ້ື ນທ່ິີໄດຈູ້ າກການພິຈາລະນາຂອງຜຊູ້ ຽ່ ວຊານ ຫາຄາ່ ຄວາມສອດຄອ່ ງລະຫວາ່ ງຂຄ້ື າຖາມແຕ່ລະຂກື້ ັບ ຈດຸ ປະສງົ ຫລ ເນື້ອຫາ (Index of Item-Objective Congruence ຫລ IOC) ຈາກສດ IOC   R N ເມ່ິອ  R ແທນ ຜົນທງັ ຫມົດຂອງຄະແນນການພຈິ າລະນາຂອງຜຊູ້ ່ຽວຊານ N ແທນຈານວນຜູ້ຊຽ່ ວຊານ ເກນການຕັດສິນຄ່າ IOC ຖ້າມຄີ າ່ 0.50 ຂ້ືນໄປ ສະແດງວາ່ ຂ້ືຄາຖາມນນ້ືັ ວດັ ໄດູ້ກົງ ຈຸດປະສົງ ຫລ ກົງຕາມເນອ້ື ຫານ້ັນື ສະແດງວ່າ ຂຄ້ື າຖາມຂນື້ ້ັືນໃຊໄູ້ ດ.ູ້ ຕວົ ຢາ່ ງ ແບບປະເມີນສາລັບຜຊູ້ ່ຽວຊານກວດສອບຄຸນນະພາບຂອງເຄ່ອິ ງມ ແບບທົດສອບລາຍວຊິ າວທິ ະຍາສາດ ຊື້ນັ ປະຖົມສກສາປທີ ີ 2 ຄາຊແ້ີື ຈງ: ແບບປະເມນີ ສະບັບນໃີື້ ຊູ້ສາລັບທ່ານຊງ່ິ ເປນັ ຜຊູ້ ຽ່ ວຊານໃນການກວດສອບວ່າຂຄື້ າຖາມແຕ່ລະຂື້ມີ ຄວາມສອດຄອ່ ງກບັ ວັດຖຸປະສົງ ຫລ ບິ່ ໂດຍມເີ ກນການປະເມນີ ດ່ິັງນ:ື້ີ ໃຫູ້ຄະແນນ +1 ໝາຍເຖງິ ແນ່ໃຈວ່າຂສື້ ອບວດັ ຈດຸ ປະສງົ /ເນ້ືອຫານັນື້ ໃຫູ້ຄະແນນ 0 ໝາຍເຖິງ ບ່ິແນໃ່ ຈວ່າຂສື້ ອບວດັ ຈຸດປະສງົ /ເນືອ້ ຫານນັ້ື 32

ໃຫູ້ຄະແນນ -1 ໝາຍເຖິງ ແນ່ໃຈວາ່ ຂສ້ື ອບບິ່ວັດຈຸດປະສງົ /ເນອ້ື ຫານນ້ັື ຄະແນນປະເມນີ ຈາກຜູ້ຊຽ່ ວຊານ ຂສອບ ຄະແນນປະເມນີ ຂສ້ື ະ ຈຸດປະສົງ ຈາກຜຊູ້ ່ຽວຊານ ເໜີ ແນະ 1. ສາມາດອະທິບາຍເລິອ່ ງ 1. ປດັ ຈັຍໃດທເ່ີິ ຮັດໃຫ້ແູ ກ່ນພດງອກ ? +1 0 -1 ນ້ືາ ແລະ ແສງທີປິ່ ັດໄຈສາຄັນ ກ. ນ້າື ຂ. ແສງ ຄ. ລມົ ຕກ່ິ ານດາລງົ ຊວີ ດິ 2. ສ່ງິ ໃດຈາເປນັ ຕິ່ການຈະເລີນເຕບີ ໂຕຂອງພດ ກ. ນື້າ ຂ. ແສງ ຄ. ກ ແລະ ຂ ຖກ ຕວົ ຢາ່ ງ ການຄານວນ ແລະ ການແປຜນົ ຄາ່ IOC ຄົນທີ5 ລວມ ຄາ່ IOC ສະຫບຼຸ +1 ຂສື້ ອບທີ ຄະແນນຄວາມເຫນັ ຂອງຜຊູ້ ຽ່ ວຊານ +1 5 ຜົນ 0 3 ຄນົ ທີ1 ຄນົ ທີ2 ຄົນທີ3 ຄນົ ທີ4 +1 0 1 ໃຊູ້ໄດູ້ 1 +1 +1 +1 +1 -1 3 0.6 ໃຊໄູ້ ດູ້ 2 0 +1 +1 0 -2 0 ໃຊ້ບູ ໄດູ້ 3 +1 0 -1 0 0.6 ໃຊູ້ໄດູ້ 4 +1 +1 -1 +1 -0.4 ໃຊບູ້ ໄດູ້ 5 0 0 -1 0 (2) ຄວາມເຊ່ິອໝ້ືນັ ຄວາມເຊອິ່ ໝືັ້ນ ໝາຍເຖງິ ຄວາມຄງົ ທີິ່ຂອງຄະແນນທວ່ີິ ັດໄດແູ້ ຕ່ລະເທ່ິອ ວິທີການຫາ ຄວາມເຊອໝັນ້ື ຂອງແບບທົດສອບເຮດັ ໄດ້ຫູ າຍວິທີແຕ່ໃນທ່ິີນີືຈ້ ະສະເໜີ 2 ວິທີດິັງ່ ນ:ີ້ື 1. ວິທສີ ອບຊາື້ 2. ວທິ ແີ ບບທດົ ສອບຄຂ່ ະໜານ 2.1 ວທິ ສີ ອບຊາ້ື ການຫາຄວາມເຊິ່ອມິ່ັນໂດຍວິທີສອບຊ້ືາເປັນການຫາຄວາມສາພນັ ຂອງຄະແນນຈາກການທາແບບທົດ 33

ສອບດຽວກນັ ສອງເທ່ິອ ໂດຍປະຊ່ວງຫາ່ ງໃຫເູ້ ໝາະສົມ (ປະມານ 2 ອາທິດ) ການຫາຄວາມເຊິ່ອໝັື້ນ ໂດຍວິທີນີື້ ເປັນກວດສອບຄວາມຄງົ ທຂິີ່ ອງການສະແດງອອກຂອງຜສູ້ ອບສອງເທ່ິອວ່າຈະມີຄວາມຄງົ ທ່ີິຫລ ບວິ່ ທິ ກີ ານນມື້ີ ີຈຸດ ອ່ອນທິ່ີຄວາມແປປຽ່ ນຜສູ້ ອບໃນລະຫວ່າງຖິມ້ື ຊ່ວງການສອບ ດ່ງັິ ນືັ້ນ ການຫາຄວາມເຊ່ອິ ໝັ້ນື ໂດຍວິທີນຄີ້ື ວນນາ ໄປໃຊກູ້ ບັ ແບບທດົ ສອບວດັ ຄຸນລັກສະນະຫກັ ຄ້ອນຂ້າງຈະຄງົ ທ່ີິບແິ່ ປປ່ຽນໂດຍງ່າຍ. 2.2 ວທິ ໃີ ຊແູ້ ບບທດົ ສອບຄຂ່ ະໜານ ການຫາຄວາມເຊອ່ິ ໝນັື້ ໂດຍໃຊວູ້ ທິ ີແບບທດົ ສອບຄຂ່ ະໜານເປນັ ການຫາຄວາມສາພນັ ຂອງຄະແນນຈາກແບບທດົ ສອບ 2 ສະບັບທີ່ິທຽບເທົາິ່ ກນັ ໄປສອບກບັ ບກຸ ຄົນກຸ່ມດຽວກນັ ວທິ ີການນມືີ້ ຈີ ດຸ ອອ່ ນທ່ິີຄວາມເປັນຄ່ຂະໜານກັນ ຂອງແບບທດົ ສອບ 2 ສອງສະບັບເຊິ່ງສາ້ ງໄດຍູ້ າກ. 3. ການວເິ ຄາະຂສ້ື ອບ 3.1 ການວິເຄາະຂສ້ື ອບແບບອງີ ກມຸ່ ການວັດຜົນແບບອີງກຸ່ມເປັນການປຽບທຽບຄວາມສາມາດຂອງຜູ້ຮຽນໃນກຸ່ມດຽວກັນວ່າ ໃຜເກັ່ິງ ໃຜ ອ່ອນ.ດັ່ິງນັ້ືນ, ລັກສະນະຂອງຂ້ືສອບແຕ່ລະຂື້ ຈະຕ້ອງໄດູ້ຄານງເຖິງຄ່າຄວາມຍາກ-ງ່າຍ ແລະ ຄ່າອານາດຈາແນ ກ. ການວິເຄາະຂື້ສອບແບບອີງກຸ່ມມີ 2 ແບບ ດ່ິັງນ້ືີ: 3.1.1 ການວເິ ຄາະຂສ້ື ອບແບບໃຊສູ້ ະເພາະແຕຕ່ ວົ ຖກ ການວເິ ຄາະຂສື້ ອບແບບໃຊສູ້ ະເພາະແຕ່ຕວົ ຖກ ດາເນນີ ໄປຕາມບາດກາ້ ວດິ່ງັ ນ້ື:ີ ບາດກາ້ ວທີ 1 ເອາົ ຂສ້ື ອບທິ່ີສ້າງແລ້ວູ ໄປສອບນກັ ຮຽນ ຫງັ ຈາກນັືນ້ ເອາົ ມາກວດຂ້ືຖກໃຫ້ຄູ ະແນນ 1 ຂ້ືຜດິ ໃຫູ້ຄະແນນ 0. ບາດກາ້ ວທີ 2 ເອົາໃບຄາຕອບທກ່ິີ ວດແລວູ້ ມາລຽງລາດບັ ແຕ່ຄະແນນສງສຸດລົງມາຫາຄະແນນຕ່າິ ສດຸ .ສ່ວນທ່ິີຍງັ ເຫອ ຖວ່າເປນັ ກມຸ່ ກາງເຊ່ິງຈະບໄິ່ ດນູ້ າເອົາມາໃຊ້ໃູ ນການວິເຄາະ. ບາດກາ້ ວທີ 3 ນັບເຈູ້ຍຄາຕອບແຕ່ຄະແນນສງສຸດ ລົງມາ ໃຫູ້ໄດູ້ 25% , 27% , 33% ຫ 50% ຂອງ ຈານວນຜຕູ້ ອບທງັ ໝດົ (ຖາ້ ໃຊເູ້ ຕັກນກິ 25%, 27%, 33% ຫ 50% ຕາມລາດບັ ) ໂດຍໃສ່ຊກ່ິ ຸມ່ ນີື້ ວ່າກຸມ່ ສງ ໃສ່ ອັກສອນຫຍວ້ື ່າ H ແລະ ນບັ ໃບຄາຕອບແຕ່ຄະແນນຕິາ່ ສຸດຂ້ນື ມາໃຫ້ໄູ ດູ້ ຈານວນ ໃບຄາຕອບເທົາ່ິ ກັບ ກຸ່ມສງ ແລ້ວູ ໃສຊ່ ກ່ິ ມຸ່ ນວີື້ າ່ ກ່ມຸ ຕິາ່ ໃສ່ອກັ ສອນຫຍວື້ ່າ L. ໝາຍເຫດ  ຖາ້ ມນີ ກັ ຮຽນຫາຍຄົນຄວນໃຊເູ້ ຕັກນກິ 25% ໝາຍຄວາມວາ່ ຈານວນນກັ ຮຽນໃນກມຸ່ ສງ ເທ່ິົາກັບ 25% ຂອງຈານວນນັກຮຽນທັງໝົດ ແລະ ຈານວນນັກຮຽນໃນກຸ່ມຕາ່ິ ກເທິົ່າກັບ 25% ຂອງຈານວນ ນັກຮຽນທັງໝົດເຊິັ່ນດຽວກັນ.  ຖ້າມນີ ກັ ຮຽນໜ້ອຍຄົນຄວນໃຊເູ້ ຕກັ ນິກ 50% ໝາຍຄວາມວ່າຈານວນນັກຮຽນໃນກ່ມຸ ສງ ເທ່ິົາກບັ ຈານວນນັກຮຽນໃນກຸມ່ ຕ່ິາ ແລະ ເທ່າິົ ກັບ 50% ຂອງຈານວນນກັ ຮຽນທງັ ໝົດ.  ຖາ້ ມຈີ ານວນນກັ ຮຽນຢໃ່ ນລະດບັ ປານກາງ ຄວນໃຊູ້ເຕັກນິກ 27% ຫ 33%. ໝາຍຄວາມວາ່ ຈານວນ ນກັ ຮຽນໃນກຸ່ມສງເທົິາ່ ກບັ ຈານວນນັກຮຽນໃນກ່ມຸ ຕິ່າ ເທິົ່າກັບ 27% ຫ 33%ຂອງຈານວນນັກຮຽນທງັ ໝົດ ການ ວິເຄາະຂສ້ື ອບນັນື້ ສ່ວນຫາຍມັກໃຊເູ້ ຕັກນກິ 27% ຕວົ ຢາ່ ງ ນັກຮຽນເຂືົ້າສອບ 48 ຄົນຖາ້ ໃຊູ້ເຕັກນກິ 27% ເພິ່ອແຍກຄນົ ກຸ່ມສງ ຫ ກ່ມຸ ຕ່ິາເຮາົ ຈະ ໄດູ້ H  L  27  48  12,96  13 100 34

ສະນັນື້ ຈານວນນກັ ຮຽນກຸ່ມສງ H = 13 ຄນົ ຈານວນນັກຮຽນກມຸ່ ຕ່າິ L = 13 ຄົນ ບາດກາ້ ວທີ 4 ເອົາໃບຄາຕອບໃນກຸ່ມສງໄປບນັ ທກລງົ ໃນແບບຟອມດງັິ່ ນືີ:້ ສົມມຸດວ່າ ກຸ່ມສງມີນັກຮຽນ 15 ຄົນ ແລະ ມີຂ້ືສອບ 40 ຂື້ ການວິເຄາະຂສ້ື ອບເປນັ ແຕ່ ລະຂ້ື ສະເພາະ ຕວົ ຖກວິຊາ ........ ຊື້ນັ .......... ກມຸ່ ສງ. ຂ້ືທີ 1 2 3 4 5 . . . 38 39 40 ຄນົ ທີ 1 /// 2 // / 3/ // 4 /// 5 //// 6 //// 7 /// 8 // 9 // 10 / / / 11 / / / 12 / / 13 / / / / 14 / / 15 / / / ລວມ : 10 13 12 9 (H) ສາລັບກຸ່ມຕິ່າກ່ິເຮດັ ແບບດຽວກນັ . ບາດກາ້ ວທີ 5 ເອົາຄ່າລວມ H ແລະ L ມາຊອກຫາຄາ່ ຄວາມຍາກ-ງ່າຍ ແລະ ຄ່າອານາດຈາແນກໂດຍ ໃຊູ້ສດດັງິ່ ນ້ີື P= HL , r= HL 2N N ຊ່ື ງຶ P ແທນຄາື່ ຄວາມຍາກ - ງາ່ື ຍ r ແທນຄາື່ ອານາດຈາແນກ H ແທນຈານວນຄນົ ຕອບຖກຼື ໃນກມຸື່ ສງູ L ແທນຈານວນຄນົ ຕອບຖກືຼ ໃນກມຸ່ື ຕາ່ື N ແທນຈານວນຄນົ ໃນກມຸື່ ສງູ ຫືຼ ກມຸ່ື ຕາ່ື . ຕວົ ຢາ່ື ງ ຂທ້ † 1: H=10, L=4 Áì½ N=15 35

P = H  L = 10  4 = 14 = 0,47 2N 2 15 30 r = H  L = 10  4 = 6 = 0,40 N 15 15 ຕົວຢ່າງ ຂ້ືທີ2: H=14 L=6 ແລະ N=15 P = H  L = 14  6 = 20 = 0,66 2N 2 15 30 r = H  L = 14  6 = 8 = 0,53 N 15 15 ບາດກາ້ ວທີ 6 ນາເອາົ ຄ່າ P ແລະ ຄ່າ r ມາພິຈາລະນາຕາມລັກສະນະດ່ັິງນີ:້ື ລກັ ສະນະຂອງຄາ່ ຄວາມຍາກ- ງາ່ ຍ P (P ຈະມີຄ່າແຕ່ 0,00-1,00) ຖ້າ P ຫຍັບເຂື້າົ ໃກູ້ 1,00 ເທົິ່າໃດ ຂສ້ື ອບຂນື້ ນ້ັື ງ່າຍ ແລະ ຫຍບັ ເຂ້ືົາໃກູ້ 0 ຂສ້ື ອບຂນື້ ້ັືນຍາກ ຕາມປກົ ກະຕິຈະໃຊູ້ຂສື້ ອບທມີິ່ ຄີ າ່ ຄວາມຍາກ -ງາ່ ຍ ແຕ່ 0, 20 - 0,80 ລກັ ສະນະຂອງຄາ່ ອານາດຈາແນກ r (r ຈະມີຄ່າແຕ່ -1,00 ເຖິງ 1,00) ຖາ້ ຄ່າ r ຫຍບັ ເຂົື້າໃກູ້ 1,00 ສະ- ແດງວ່າຂື້ສອບມີອານາດຈາແນກສງ ຖາ້ ຫຍັບເຂ້ືາົ ໃກູ້ 0 ສະແດງວາ່ ບິ່ມອີ ານາດຈາແນກ ຖ້າຄາ່ ອານາດຈາແນກເປັນຈານວນລບົ ສະແດງວ່າຂສ້ື ອບມອີ ານາດຈາແນກໃນທາງກົງກນັ ຂາ້ ມ. ຕາມປົກກະຕິຈະໃຊູ້ຂສ້ື ອບທີມິ່ ອີ ານາດຈາແນກແຕ່ 0,20 - 1,00 ຕາຕະລາງພິຈາລະນາຄ່າຄວາມຍາກ-ງາ່ ຍ (P) ແລະ ຄາ່ ອານາດຈາແນກ (r) £È¾ P £¾È r 0,00 - 0,09 ຍາກຫາຍ ຄ່າລົບ ມອີ ານາດຈາແນກໃນທາງກົງກັນຂ້າມ 0,10 - 0,19 ຍາກ 0,00 ບມິ່ ີອານາດຈາແນກ 0,01 - 0,09 ມອີ ານາດຈາແນກຕ່າິ 0,20 - 0,39 ຂອ້ ນຂາ້ ງຍາກ 0,10 - 0,19 ມອີ ານາດຈາແນກຂອ້ ນຂ້າງຕ່າິ 0,40 - 0,60 ປານກາງ 0,20 - 0,29 ມອີ ານາດຈາແນກຂອ້ ນຂາ້ ງສງ 0,61 - 0,80 ຂອ້ ນຂາ້ ງງາ່ື ຍ 0,30 - 0,50 ມອີ ານາດຈາແນກສງ 0,51 - 1,00 ມອີ ານາດຈາແນກສງຫາຍ 0,81 - 0,90 ງາ່ື ຍ 0,91 - 1,00 ງາ່ື ຍຫາຍ ເຮົາອາດພິຈາລະນາຄາ່ື P ແລະ ຄາ່ື r ຕາມແຜນສະແດງຕາລາດງື່ ັ ນ:້ີ P ງາື່ ຍ 1,00 ŒŒ- - 0,80 ŒŒ- Œ- -Œ-Œ-Œ-ŒŒ- -ŒŒ- -ŒŒ- Œ- Œ- -ŒŒ- -ŒŒ- -ŒŒ- Œ- Œ- Œ- Œ- -ŒŒ- -Œ-Œ-ŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒ 0,60 ŒŒ- - ຂສ້ ອບທື່ ີຖວຼື າື່ ໃຊໄ້ ດÉ 0,40 ŒŒ- - 0,20 Œ-Œ-ŒŒ- -ŒŒ- Œ- -Œ-ŒŒ- Œ- -Œ-Œ-ŒŒ- -ŒŒ- -Œ-Œ-Œ-Œ-ŒŒ- -Œ-Œ-Œ-ŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒŒ 0,00 ຍາກ - 0,40 - 0,20 0,00 0,20 0,40 0,60 0,80 1,00 r 36

ອານາດຈາແນກຕາ່ິ ອານາດຈາແນກສງ 5.1.1 ການວເິ ຄາະຂສ້ື ອບ ແບບໃຊທູ້ ກຸ ຕວົ ເລອກ ການວເິ ຄາະຂສ້ື ອບແຕ່ລະຂແ້ື ບບໃຊູ້ທກຸ ຕວົ ເລອກດາເນີນໄປຕາມບາດກ້າວດັງິ່ ນື້ີ: ບາດກ້າວທີ 1 ເຖງິ ບາດກາ້ ວທີ 3 ດາເນນີ ໄປຄກນັ ກບັ ແບບໃຊູ້ສະເພາະແຕ່ຕົວຖກ ບາດກາ້ ວທີ 4 ເອາົ ໃບຄາຕອບໃນກຸ່ມສງໄປບັນທກລງົ ໃນແບບຟອມໃຫຄູ້ ບົ ທກຸ ຕວົ ເລອກ ນັບທງັ ຕວົ ຖກ ແລະ ຕວົ ລວງດິັງ່ ນ້:ີື ຂ້ືທີ 1 2 .-..-... 40 ຄນົ ທີ ກ ຂ ຄ ງ ຈ ກ ຂ ຄ ງ ຈ ...... ກ ຂ ຄ ງ ຈ 1/ / 2/ / 3/ / 4/ / 5/ / 6 // 7/ / 8/ / 9/ / 10 / / 11 / / 12 / / 13 / / 14 / / 15 / / 츴 2 8 2 1 2 1 3 2 9 0 ສາລບັ ກຸ່ມຕາິ່ ກ່ິເຮດັ ເຊນິັ່ ດຽວກັນ ຂນື້ັ ຕອນທີ 5 ນາເອາົ ຄາ່ ລວມ (H) ແລະ ຄາ່ ລວມ (L) ໄປຊອກຫາຄາ່ ຄວາມຍາກ-ງາ່ ຍ (P) ແລະ ຄາ່ ອານາດຈາແນກ r ໂດຍໃຊູ້ສດດ່ິງັ ນືີ້: ຕວົ ຖກຼື P = H  L , r = H  L 2N N ຕວົ ລວງ P = H  L , r = L  H 2N N P ແທນຄາື່ ຄວາມຍາກງາ່ື ຍຂອງຂສ້ ອບ r ແທນຄາື່ ອານາດຈາແນກ H ແທນຈານວນຄນົ ທື່ ີຕອບຖກຼື ໃນກມຸື່ ສງູ L ແທນຈານວນຄນົ ທ່ື ີຕອບຖກືຼ ໃນກມຸ່ື ຕາ່ື N ແທນຈານວນຄນົ ໃນກມຸ່ື ສງູ ຫືຼ ກມຸື່ ຕາ່ື . ຂນ້ັື ຕອນທີິ່ 6 37

ນາເອາົ ຄາ່ P ແລະ ຄາ່ r ມາພິຈາລະນາຕາມລັກສະນະດງັ່ິ ນີ້:ື ສະເພາະຕວົ ຖກ ຄ່າ P ຄາ່ r 0,00 - 0,09 ຍາກຫາຍ ຄາ່ ລົບໃຊູ້ບ່ິໄດູ້ 0,10 - 0,19 ຍາກ 0,00 ບມ່ິ ີອານາດຈາແນກ 0,01 - 0,09 ຕ່າິ 0,20 - 0,39 ຂອ້ ນຂ້າງຍາກ 0,10 - 0,19 ຂ້ອນຂາ້ ງຕາິ່ 0,40 - 0,60 ປານກາງ 0,20 - 0,29 ຂອ້ ນຂ້າງສງ 0,61 - 0,80 ຂ້ອນຂາ້ ງງ່າຍ 0,30 - 0,50 ສງ 0,81 - 0,90 ງາ່ ຍ 0,51 - 1,00 ສງຫາຍ 0,91 - 1,00 ງ່າຍຫາຍ ສະເພາະຕວົ ລວງ ຄ່າ r ຄາ່ ລົບ ໃຊູ້ບໄ່ິ ດູ້ ຄາ່ P 0,00 - 0.04 ໃຊູ້ບໄ່ິ ດູ້ 0,00 - 0,04 ໃຊູ້ບິ່ໄດູ້ 0.05 - 0,09 ພໃຊູ້ 0,10 - 0.30 ໃຊູ້ໄດູ້ 0,05 - 0,09 ພໃຊູ້ 0,31 - 0,50 ພໃຊູ້ 0,10 - 0,30 ໃຊູ້ໄດູ້ 0,51 - 1,00 ໃຊູ້ບໄ່ິ ດູ້ 0,31 - 0,50 ພໃຊູ້ 0,51 - 1,00 ໃຊູ້ບ່ິໄດູ້ ກດິ ຈະກາ ການວເິ ຄາະຂສ້ື ອບແບບໃຊທູ້ ຸກຕວົ ເລອກ .  ຄແບ່ງນກັ ຮຽນອອກເປັນກຸ່ມ ກ່ມຸ ຕາມຄວາມເໝາະສົມ, ຄຢາຍໃບຄາຕອບຂອງຂື້ສອບແບບອີງກມຸ່ ໃຫູ້ ກຸ່ມລະ 1 ຊດຸ ແລູວ້ ແນະນາໃຫນູ້ ກັ ຮຽນວິເຄາະຂສື້ ອບແບບໃຊູ້ທຸກຕົວເລອກໄປຕາມ ແຕ່ລະບາດກ້າວ ຫັງຈາກນືັ້ນໃຫູ້ແຕລ່ ະຈຂຸ ື້ນລາຍງານ.  ຄ ແລະ ນກັ ຮຽນພ້ອມກນັ ສະຫຼຸບ. 5.2 ການວເິ ຄາະຂສ້ື ອບແບບອງີ ເກນ ການວິເຄາະຂ້ືສອບແບບອີງເກນນືີ້ຈະຊອກຫາພຽງແຕ່ຄ່າອານາດຈາແນກຂອງຂ້ືສອບ ແຕ່ລະຂເ້ື ທິາ່ົ ນ້ືັນ ເຮາົ ຈະເວົືາ້ ເຖງິ ພຽງແຕກ່ ານສອບຄງັື້ ດຽວ ຫັງການສອນແລວູ້ ເທ່າິົ ນນ້ືັ ໂດຍໃຊູ້ວທິ ີຂອງເບຣນເນນ ເຊິງ່ ເອີືນ້ ວ່າຊອກຫາດັດສະນີ. ບາດກ້າວໃນການວເິ ຄາະຂສ້ື ອບ ມດີ ່ງັິ ນ້ື:ີ ບາດກ້າວທີ 1 ເອາົ ຂສ້ື ອບທີ່ິສາ້ ງແລວູ້ ໄປສອບກບັ ນກັ ຮຽນທຮ່ີິ ຽນຈົບເລິອ່ ງທ່ິີຈະວດັ ບາດກາ້ ວທີ 2 ກວດໃຫຄູ້ ະແນນແຕ່ລະຂື້ ແລະ ລວມຄະແນນຂອງທກຸ ຂື້ ບາດກາ້ ວທີ 3 ໃຊ້ເູ ກນທີິ່ຕືງັ້ ໄວູ້ ເປນັ ການຕັດສິນແບ່ງກຸ່ມທີິ່ຜ່ານເກນ ແລະ ບິ່ຜ່ານເກນ. ບາດກາ້ ວທີ 4 ນບັ ຈານວນຄົນທິີ່ສອບຜາ່ ນເກນ(N1) ແລະ ຈານວນຄົນທິ່ີສອບບ່ິຜາ່ ນເກນ (N2) ບາດກາ້ ວທີ 5 ແຕ່ລະຂນ້ື ບັ ຈານວນຄົນທີ່ິຜາ່ ນເກນຕອບຖກ (U) ແລະນບັ ຈານວນຄນົ ທ່ີິສອບ - ບຜິ່ າ່ ນເກນຕອບຖກ (L) ບາດກາ້ ວທີ 6 ຄິດໄລ່ຄາ່ ດດັ ສະນີ B ໂດຍໃຊສູ້ ດ: 38

ຕວົ ຖກືຼ B = U - L , ຕວົ ລວງ: B= L - U N1 N2 N2 N1 B ແທນຄາ່ື ອານາດຈາແນກ N1 ແທນຈານວນຄນົ ທ່ື ີສອບຜາື່ ນເກນ N2 ແທນຈານວນຄນົ ທ່ື ີສອບບື່ ຜາ່ື ນເກນ U ແທນຈານວນຄນົ ສອບຜາ່ື ນເກນທື່ ີຕອບຖກຼື L ແທນຈານວນຄນົ ສອບບ່ື ຜາ່ື ນເກນທ່ື ີຕອບຖກຼື . ໝາຍເຫດ ສ່ວນການພິຈາລະນາຂ້ືສອບນັ້ືນໃຫູ້ອີງຕາມການພິຈາລະນາຄ່າອານາດຈາແນກຂອງ ຂສ້ື ອບແບບອີງກຸ່ມ. ໃຈຄວາມ ການວເິ ຄາະຂສ້ື ອບດາເນນີ ໄປຕາມລັກສະນະຂອງຂສ້ື ອບ ເຊ່ນັິ ການວິເຄາະຂສື້ ອບແບບ ອີງກ່ມຸ ແລະ ການວເິ ຄາະຂສ້ື ອບແບບອງີ ເກນ. ການວິເຄາະຂ້ືສອບແບບອີງກຸ່ມເປນັ ການປຽບທຽບຄວາມສາມາດຂອງຜຮູ້ ຽນໃນກຸມ່ ດຽວກັນວາ່ ໃຜເກ່ັິງ ໃຜອອ່ ນ. ດ່ງິັ ນ້ນືັ ລກັ ສະນະຂອງຂສື້ ອບແຕ່ລະຂຈ້ື ະຕອ້ ງໄດຄູ້ ານງເຖງິ ຄາ່ ຄວາມ ຍາກ-ງ່າຍ (P) ແລະ ຄາ່ ອານາດຈາແນກ (r) ເຊິ່ງການວເິ ຄາະຈະຕອ້ ງດາເນີນໄປຕາມສອງແບບຄ ການວເິ ຄາະຂ້ື ສອບແບບໃຊູສ້ ະເພາະແຕ່ຕົວຖກ ແລະ ການວເິ ຄາະຂສື້ ອບແບບໃຊູ້ທກຸ ຕົວເລອກ. ການວິເຄາະຂື້ສອບແບບອີງເກນ ຈະຊອກຫາພຽງແຕ່ຄ່າອານາດຈາແນກຂອງຂ້ືສອບແຕ່ລະຂື້ເທົິ່ານັື້ນ ໂດຍໃຊູ້ວິທີຂອງເບຣນເນນເຊິ່ງເອີ້ືນວ່າຊອກຫາດັດສະນີ. ວຽກມອບໝາຍ 1. ຈ່ງົິ ພິຈາລະນາວາ່ ປະໂຫຍກລ່ມຸ ນກືີ້ ົງກບັ ລກັ ສະນະໃດ ຈາກ ກ - ງ ກ. ຄວາມທ່ຽງຕງົ ຕາມເນືອ້ ໃນ ຂ. ຄວາມທ່ຽງຕົງຕາມໂຄງສ້າງ. ຄ. ຄວາມທ່ຽງຕົງຕາມສະພາບ ງ. ຄວາມທ່ຽງຕງົ ຕາມພະຍາກອນ.  ທ້າວສາລີຮຽນເກັິ່ງທຸກວິຊາໃນຫ້ອງຮຽນເວລາເສັງຈົບລາຍວິຊາຈ່ິງໄດູ້ຄະແນນດີເລີດ ທຸກໆວຊິ າ.  ແບບທົດສອບວຊິ າຄະນດິ ສາດຂອງອາຈານສຸທິດາສາມາດວດັ ໄດູ້ທຸກພດຕິກາທີິ່ການົດ ໄວູ້ໃນຈຸດປະສງົ ຂອງຫກັ ສດ.  ແບບທົດສອບຊດຸ ນວີື້ ດັ ໄດສູ້ ອດຄ່ອງກບັ ເນືອ້ ໃນທກີິ່ ານດົ ໄວໃູ້ ນຫັກສດ.  ນາງມາລີສາສອບເສງັ ເຂົາື້ ຮຽນວິທະຍາໄລຄໄດູ້ທີ 1 ແລະ ຄະແນນສະເລ່ຍສະສມົ ທາ້ ຍ ພາກຮຽນກຍງັ ໄດູ້ ລະດບັ ສງສຸດຂອງຫອ້ ງ. 2. ຈົງິ່ ພິຈາລະນາຂື້ຄວາມລມຸ່ ນວ້ືີ ່າກງົ ກບັ ລັກສະນະທີດິ່ ີຂອງຂື້ສອບໃດ ? ກ. ຄວາມທຽ່ ງຕົງ ຂ. ຄວາມເຊອ່ິ ໝືັນ້ . ຄ. ຄວາມເປັນປາລະໄນ ງ. ອານາດຈາແນກ. ຈ. ຄວາມຍາກງ່າຍພເໝາະ.  ນັກຮຽນອ່ານຂື້ສອບແລວູ້ ເຂົາເຈືາົ້ ເຂ້ືາົ ໃຈກງົ ກນັ ວາ່ ຈະຕອບແນວໃດ. ຄສີທນົ ເຮັດການສອບເສັງ 2 ຄື້ງັ ດວ້ ຍແບບທດົ ສອບສະບັບເດມີ ຜນົ ການສອບເສງັ ຂອງ ນັກຮຽນແຕລ່ ະຄົນຍງັ ຢ່ ໃນລະດັບເດີມ. 39

3. ຄ ເອົາໃບຄາຕອບຂອງຂສ້ື ອບແບບອີງເກນໃຫູ້ນັກຮຽນ 1 ຊດຸ ແລວູ້ ແນະນາໃຫນູ້ ກັ ຮຽນວິເຄາະ ຂ້ືສອບ ແບບໃຊແູ້ ບບໃຊູ້ສະເພາະແຕ່ຕົວຖກໄປຕາມແຕລ່ ະບາດກາ້ ວ. 4. ຄເອົາໃບຄາຕອບຂອງຂສ້ື ອບແບບອີງເກນໃຫູ້ນັກຮຽນ 1 ຊດຸ ແລວູ້ ແນະນາໃຫນູ້ ກັ ຮຽນວິເຄາະ ຂສ້ື ອບ ແບບໃຊູ້ທຸກຕົວເລອກໄປຕາມແຕ່ລະບາດກາ້ ວ. 5. ຄເອົາໃບຄາຕອບຂອງຂສື້ ອບແບບອີງເກນໃຫູ້ນັກຮຽນ 1 ຊຸດແລູ້ວແນະນາໃຫນູ້ ກັ ຮຽນວິເຄາະ ຂ້ືສອບໄປ ຕາມແຕ່ລະບາດກ້າວ. 40

ບດົ ທີ 6 ສະຖຕິ ເິ ບອື້ ງຕນ້ືົ ກຽ່ ວກບັ ການວດັ ຜນົ ການສກສາ 1. ຄວາມຖີິ່ ແລະ ເປເີ ຊນັ 1.1 ຄວາມຖ່ິີ ການແຈກແຈງຄວາມຖິີ່ ມີ 2 ແບບ ຄ : ແບບບຈິ່ ັດກຸ່ມ ແລະ ແບບຈດັ ກ່ມຸ .ແບບບຈ່ິ ັດກຸ່ມ ແມນ່ ການລຽງລາດບັ ຄະແນນ ຈາກຫາຍໄປຫາໜອ້ ຍ ຫ ຈາກໜອ້ ຍໄປຫາຫາຍ. ຕວົ ຢາ່ ງ ນກັ ຮຽນ 10 ຄນົ ມີຄະແນນ ດິງ່ັ ນີ້ື 17 16 17 15 13 14 16 13 17 16 ເອົາຄະແນນມາແຈກແຈງຄວາມຖິ່ຈີ ະໄດູ້ດງັິ່ ນ້ືີ. ຄະແນນ ຈານວນເທອິ່ ຂດີ ຄວາມຖ່ີິ (f) ຄວາມຖ່ີິສະສມົ (cf) 17 / / / 3 10 16 / / / 3 7 15 / 1 4 14 / 1 3 13 / / 2 2 ແບບຈດັ ກມຸ່ ຖ້າມຄີ ະແນນຫາຍໆ ອາດຈດັ ຄະແນນເປນັ ກຸ່ມ ແລ້ວູ ຈິ່ງຊອກຫາຄວາມຖ.ິີ່ ຕວົ ຢາ່ ງ ຄະແນນຂອງນັກຮຽນ 40 ຄນົ ດິ່ັງນືີ້ 63 76 98 82 87 84 78 74 68 75 52 86 77 87 70 67 77 79 92 92 81 77 40 60 94 70 81 82 81 78 70 60 88 46 81 77 83 76 70 61 ຂັືນ້ ຕອນຂອງການແຈກແຈງຄວາມຖ່ີິ ມດີ ິັງ່ ນ:ື້ີ - ຊອກຫາຜົນລບົ ລະຫວາ່ ງຄະແນນສງສຸດ ແລະ ຕິ່າສດຸ ແມນ່ 98 - 40 = 58 - ກາໜດົ ຈານວນຫວາ່ ງຂອງຄະແນນ ໂດຍອງີ ຕາມຜົນລົບຂອງຄະແນນ ສ່ວນຫາຍຈະຈດັ ໃນລະຫວາ່ ງ 10 - 20 ຫວ່າງ. ເທອິ່ ນກີ້ື ານົດເອາົ 12 ຫວ່າງ. ຊອກຫາຫວາ່ ງຂອງຄະແນນໂດຍໃຊສູ້ ດ ຄະແນນສງູ ສດຸ -ຄະແນນຕາື່ ສດຸ i= ຈານວນຫວາື່ ງ i = 58 = 4,83  5 12 ດງ່ັິ ນືັ້ນ ຈ່ິງການົດເອົາຄວາມກວ້າງຂອງແຕ່ລະຫວ່າງເທາ່ົິ ກບັ 5 - ສ້າງຕາຕະລາງແຈກແຈງຄວາມຖິີ່ ດັງິ່ ນ້ືີ ຫວ່າງຄະແນນ ຈຸດເຄິງ່ ກາງ ຈານວນເທ່ິອຂີດ ຄວາມຖີ່ິ ( f ) ຄວາມຖສີ່ິ ະສມົ ( cf ) ຂອງຫວ່າງ 95-99 / 1 40 90-94 97 /// 3 39 85-89 92 //// 4 36 80-84 87 ///// /// 8 32 75-79 82 ///// ///// / 11 24 70-74 77 //// 4 13 65-69 72 /// 3 9 60-64 67 /// 3 6 62 41

55-59 57 0 3 1 3 50-54 52 / 1 2 1 1 45-49 47 / 40-44 42 / ຂຄ້ື ວນລະວັງໃນການຈດັ ຫວ່າງຄະແນນ : - ຄວາມກວ້າງຂອງຫວ່າງ (i) ຖາ້ ເປນັ ຈານວນເສດຄວນປັບໃຫູ້ເປັນຈານວນເຕມັ ສະເໝີ - ຄວາມກວ້າງຂອງຫວາ່ ງ (i) ຄວນໃຫເູ້ ປນັ ຈານວນຄີກສະເໝີ. 1.2 ເປເີ ຊນັ ການຄດິ ໄລເ່ ປີເຊນັ ແມນ່ ເອາົ ຈານວນນກັ ຮຽນທິີ່ໄດຄູ້ ະແນນ x ຫານໃຫ້ຈູ ານວນນັກຮຽນ ທັງໝດົ ແລ້ວູ ຄນ ໃຫູ້ 100. ຕວົ ຢາ່ ງ ມນີ ກັ ຮຽນ 10 ຄນົ ສອບໄດຄ້ ະແນນ: 17 16 17 15 13 14 16 13 17 16 - ເປີເຊັນນກັ ຮຽນທ່ື ີໄດຄ້ ະແນນ 13  2 100  20 10 ໝາຍຄວາມວາ່ ຈານວນນກັ ຮຽນທໄີິ່ ດຄູ້ ະແນນ 13 = 20% - ເປີເຊັນນກັ ຮຽນທື່ ີໄດຄ້ ະແນນ 14  1 100  10 10 ໝາຍຄວາມວາ່ ຈານວນນັກຮຽນທ່ີິໄດູ້ຄະແນນ 14 = 10% - ເປີເຊັນນກັ ຮຽນທ່ື ີໄດຄ້ ະແນນ 15  1 100  10 10 ໝາຍຄວາມວ່າ ຈາວກັ ຮຽທໄ່ີິ ດູຄ້ ະແນນ 15 = 10% - ເປີເຊັນນກັ ຮຽນທ່ື ີໄດຄ້ ະແນນ 16  1 100  30 10 ໝາຍຄວາມວາ່ ຈານວນນກັ ຮຽນທິີ່ໄດູ້ຄະແນນ 16 = 30% - ເປີເຊັນນກັ ຮຽນທ່ື ີໄດຄ້ ະແນນ 17  3 100  30 10 ໝາຍຄວາມວ່າ ຈານວນນກັ ຮຽນທີິ່ໄດູ້ຄະແນນ 17 = 30% 2. ການວດັ ທາ່ ອຽ່ ງເຂາ້ືົ ຄາ່ ກາງ ການວັດທາ່ ອ່ຽງເຂືົາ້ ຄາ່ ກາງມີ 3 ແບບດງ່ິັ ນີື້ ກ. ຄາ່ ສະເລຍ່ ການຄິດໄລຄ່ າ່ ສະເລຍ່ ມີ 2 ວທິ ີ ດັງ່ິ ນີື້ = X ຄ່າສະເລຍ່ ຂອງຂມ້ື ນທ່ຍີິ ັງບທິ່ ັນໄດຈູ້ ດັ ຄວາມຖີິ່ ໂດຍໃຊູ້ສດ X N X ແມນື່ ຄາ່ື ສະເລຍື່  X ແມນ່ື ຜນົ ບວກຂອງຄະແນນທງັ ໝດົ N ແມນື່ ຈານວນຄະແນນທງັ ໝດົ . ຕວົ ຢາ່ື ງ ມີຄະແນນ 16 17 15 16 14 16 13 16 15 14 X = 16 17 15 16 14 16 13 16 15 14 = 152 = 15,2 10 10 ຄາ່ ສະເລ່ຍຂອງຂມ້ື ນທິີ່ຈັດຄວາມຖີ່ິແລ້ວູ ໂດຍໃຊູ້ສດ X =  fX N 42

X ແມນ່ື ຄາື່ ສະເລຍ່ື fX ແມນື່ ຜນົ ຄນູ ລະຫວາື່ ງຄວາມຖ່ື ກີ ບັ ຄະແນນ  fX ແມນື່ ຜນົ ບວກຂອງຄະແນນທງັ ໝດົ N ແມນື່ ຈານວນຄະແນນທງັ ໝດົ . ຕວົ ຢາື່ ງ ມຄີ ະແນນ 16 17 15 16 14 16 13 16 15 14 X = (117)  (4 16)  (2 15)  (2 14)  (113) = 152 = 15,2 10 10  ການນາໃຊຄູ້ າ່ ສະເລຍ່ - ໃຊ້ອູ ະທິບາຍຄວາມສາມາດຂອງກມຸ່ ນັກຮຽນວາ່ ມຄີ ວາມສາມາດສງປານໃດ. - ໃຊ້ເູ ພອ່ິ ບອກລະດັບຄວາມຍາກ-ງ່າຍ ຂອງແບບທົດສອບ. - ໃຊູປ້ ຽບທຽບຄວາມສາມາດລະຫວາ່ ງກມຸ່ ນັກຮຽນ. - ເໝາະສາລບັ ໃຊູ້ກັບຂມື້ ນທ່ີິມີການແຈກແຈງປົກກະຕິ. ຂ. ມດັ ທະຍະຖານ ແມນ່ ຕົວທິ່ີຢເ່ ຄິ່ງກາງຂອງຂມື້ ນທງັ ໝດົ ເມອ່ິ ຈັດລຽງລາດບັ ແລ້ວູ ໂດຍໃຊູ້ສັນຍະລກັ Md. ວິທກີ ານຊອກຫາດວ້ ຍການຈດັ ລຽງລາດັບຄະແນນທງັ ໝດົ ຈາກໃຫຍ່ຫານ້ອຍ ຫ ຈາກນ້ອຍຫາໃຫຍ່ ຕົວທຢີິ່ ເ່ ຄິ່ງກາງ ແມ່ນມັດທະຍະຖານ. ຖ້າຈານວນຄະແນນເປັນຈານວນ ຄ່ໃຫ້ເູ ອົາຈານວນທີິ່ຢເ່ ຄິງ່ ກາງ 2 ຕົວມາບວກເຂ້ືົາກັນ ແລູ້ວ ຫານໃຫູ້ 2. ຕວົ ຢາ່ ງ 1. ມຄີ ະແນນ 5 3 4 1 7 2 9 ເມ່ືອຼື ຈດັ ລຽງລາດບັ ແລວ້ ເປັນ 1 2 3 4 5 7 9 ມດັ ທະຍະຖານແມນື່ Md = 4 2. ມຄີ ະແນນ 16 17 15 16 14 16 13 16 15 14 ເມ່ືອຼື ຈດັ ລຽງລາດບັ ແລວ້ ເປັນ 13 14 14 15 15 16 16 16 16 17 ມດັ ທະຍະຖານແມ່ນ Md = 15 16 = 15,5 2  ການໃຊມ້ ດັ ທະຍະຖານ - ໃຊຄ້ ກຼື ບັ ຄາ່ື ສະເລຍ່ື . - ໃຊເ້ ພ່ື ືຼອແບງ່ື ນກັ ຮຽນອອກເປັນ 2 ກມຸ່ື . - ໃນກລະນທີ ື່ ີມກີ ານກະຈາຍຂອງຄະແນນບ່ື ເປັນປກົ ກະຕິ ຄາື່ ມດັ ທະຍະຖານຈະດກີ ວາື່ ຄາື່ ສະ ເລຍື່ . ຄ. ຖານນຍິ ມົ ແມນ່ື ຄາື່ ຂອງຂມ້ ນູ ທື່ ີມຄີ ວາມຖື່ ສີ ງູ ສດຸ ຫືຼ ຄາ່ື ທ່ື ີເກດີ ຂນ້ຶ ຊາ້ ກນັ ຫາຍເທ່ື ຼືອທື່ ີສດຸ ໂດຍໃຊ້ ສນັ ຍະລກັ Mo. ຕວົ ຢາື່ ງ 1. ມຄີ ະແນນ 5 7 4 3 5 2 5 2 1 ຖານນຍິ ມົ ແມນ່ Mo = 5. 2. ມຄີ ະແນນ 16 17 15 16 14 16 13 16 15 14 ຖານນຍິ ມົ ແມນ່ື Mo = 16. 43