ดัชนีราคาค่าแรงบุคลากรและดัชนียา หน่วยบริการสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข ระยะที่ 2

ในประเด็นของผลการศึกษาดัชนีราคายาส่งออก นำเข้า และผลิตนั้น การนำผลการศึกษาไปใช้จะต้อง พิจารณาร่วมกับข้อจำกัดของข้อมูลท่ีใช้ในการวิเคราะห์ดัชนีราคาในระยะนี้ กล่าวคือในส่วนของการส่งออก เป็นไปตามรหัสของกรมศุลกากรท่ีไม่ได้บ่งชี้ได้เพียงเป็นผลิตภัณฑ์ทางเภสัชกรร แต่ไม่ได้บ่งช้ใี นรายละเอียดถึง ราคายา ดังกรณีของยาจำหน่าย ผลิต และนำเข้า ท่ีเป็นข้อมูลจากกระทรวงสาธารณสุข และคณะกรรมการ อาหารและยา ในส่วนของยาผลิตและนำเข้า เป็นเพียงผลการวิเคราะห์ในกรณียาเม็ดเท่านั้น และมีการตัด รายการยาบางรายการที่มีความไม่สมบูรณ์ของข้อมูล ในส่วนของผลการศึกษาพบว่าในปี พ.ศ. 2560 มีดัชนี ราคาน้อยกว่าปีฐาน 3 ในขณะท่ีปี พ.ศ. 2562 และ พ.ศ. 2563 มีค่าดัชนีมากกว่าราคาปีฐาน 3 และ 7 ตามลำดับ กล่าวได้ว่าในกรณีของการส่งออกราคาผลิตภัณฑ์ทางเภสัชกรรม มีแนวโน้มท่ีราคาจะสูงขึ้น ซึ่งเมื่อ เปรียบเทียบกับดัชนีราคายานำเข้า พบว่าทิศทางการเปล่ียนแปลงของราคายาไม่เป็นไปดังกรณีการส่งออก กล่าวคือในปี พ.ศ. 2560 ราคายามากกว่าปีฐาน (พ.ศ. 2561) และในปี พ.ศ. 2562 ราคายามากกว่าปีฐาน เชน่ กัน แต่ในปี พ.ศ. 2560 ราคายาแพงกว่าปี พ.ศ. 2560 และ พ.ศ. 2562 ค่อนข้างมาก ในสว่ นของยาผลิตไม่ สามารถอธิบายผลการศึกษาในทิศทางท่ีชัดเจนดังกรณีของการส่งออกเชน่ กัน กล่าวคือในปี พ.ศ. 2560 มีดัชนี มากกว่าปีฐาน 2 ในขณะที่ปี พ.ศ. 2562 มีดัชนีมากกว่าปีฐาน 17 ทั้งผลเม่ือเปรียบเทียบผลการศึกษาทั้งกรณี ของการส่งออก ผลิต และนำเข้า เป็นที่น่าสนใจถึงบริบทท่ีแตกต่างกัน ทำให้ทิศทางของราคายาแตกต่างกัน อย่างไรก็ตามเนื่องจากการวิจัยคร้ังนี้เป็นการดำเนินการการคร้ังแรก เป็นการศึกษาในระยะที่ 1 ที่ทำให้ทราบ ถึงโครงสร้างและแนวทางการวิเคราะห์ และยังไม่มีการศึกษาก่อนหน้าน้ี การยืนยันผลดังกล่าวควรจะมีการทำ วิจัยท่ีสมบูรณ์ข้ึนต่อไป อีกทั้งควรจะมีการศึกษาในมุมมองของการวิจัยเชิงคุณภาพ เช่น การประชุมกลุ่มเพ่ือ ตรวจทานผลการศึกษากบั ผู้เช่ียวชาญ 2-104

บรรณานุกรรม [1] สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. สัดส่วนค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพ (คา่ ยา คา่ รักษา) ต่อคา่ ใช้จา่ ยของครวั เรอื นทง้ั หมด (GDP) ปี พ.ศ. 2545-2557. [2] เจาะลึกระบบสุขภาพ Hfocus. ปี 61 คนไทยเข้าถงึ ยาจำเป็นกวา่ 38,000 ราย ประหยัดคา่ ยา 8.56 พนั ล้านบาท สูงสดุ รอบ 8 ปี. เจาะลกึ ระบบสขุ ภาพ [อนิ เตอรเ์ น็ต]. 2562. [เขา้ ถึง 13 พฤษภาคม 2563]; เขา้ ถงึ จาก: https://www.hfocus.org/content/2019/02/16891 [3] สุพล ลิมวฒั นานนท์, อรอนงค์ วลีขจรเลิศ. การศึกษาความเป็นไปได้ในการคำนวณดัชนีราคายา ผู้ให้บรกิ ารสุขภาพสำหรับโรงพยาบาลในประเทศไทยจากข้อมูลท่ีมีอยูใ่ นปัจจุบัน ปี 2555. นนทบรุ :ี สำนักงาน วจิ ัยเพอื่ การพฒั นาหลกั ประกันสุขภาพไทย; 2556. [4] วิโรจน์ ต้ังเจริญเสถียร, สุพล ลิมวัฒนานนท์. จุฬาภรณ์ ลิมวัฒนานนท์, อารีวรรณ เช่ียวชาญ วัฒนา, สมชาย สุริยไกร, นุศราพร เกษสมบูรณ์ และคณะ. การวิจัยเพ่ือพัฒนานโยบายราคายา. นนทบุรี: สถาบันวิจยั ระบบสาธารณสุข; 2555. [5] ILO/IMF/OECD/UNECE/Eurostat/The World Bank. Consumer price index manual: Theory and practice. Geneva: International Labour Office; 2004. [6] Cage R, Greenlees J, Jackman P. Introducing the chained consumer price index. The Seventh Meeting of the International Working Group on Price Indices. Paris, France: May 2003. [7] กองพัฒนาศักยภาพผู้บริโภค สำนกั งานคณะกรรมการอาหารและยา. ความหมายของอักษรยอ่ และตัวเลขทแี่ สดงในเลขทะเบียนตำรบั ยา [อนิ เตอร์เน็ต]. นนทบุร:ี สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา; 2563 [เข้าถึงเมอื่ 31 สิงหาคม 2563]. เขา้ ถึงได้จาก: http://pca.fda.moph.go.th/public_media_detail.php?id=6&cat=73&content_id=1690. [8] สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ กระทรวงสาธารณสุข. การพัฒนามาตรฐานกลางรหัสยา. นนทบุร:ี ม.ป.ท.; 2550. [9] บุญชัย กิจสนาโยธิน, ดาวฤกษ์ สินธุวณิชย์. บัญชีข้อมูลยาและรหัสยามาตรฐานไทย (Thai Medicine Terminology TMT) version 1.0. นนทบุรี: ศูนย์พัฒนามาตรฐานระบบข้อมูลสุขภาพไทย; 2557. [10] สำนักพัฒนาระบบบรกิ ารสุขภาพ กรมสนับสนนุ บริการสุขภาพ. รหสั มาตรฐานยา. นนทบรุ ี: ม.ป.ท.; 2550. [11] WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology. Guidelines for ATC classification and DDD assignment 2019. Oslo: Norway; 2018. [12] สภาอุตสาหกรรม. รหัสสากล (GS1). กรุงเทพฯ: ม.ป.ท.; 2562. [13] กองการพัสดุภาครัฐ กรมบัญชีกลาง. การใช้งานรหัส UNSPSC ในระบบจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ. กรงุ เทพฯ: กรมบัญชกี ลาง; 2562. 2-105

[14] Stewart C. Consumer price index (CPI) of pharmaceutical products annually in the United Kingdom (UK) from 2003 to 2018. Jun 25, 2019: Available from: https://www.statista.com/statistics/286455/pharmaceutical-products-consumer-price-index- cpi-annual-average-in-uk/ [15] Aho E, Johansson P, Rönnholm G. International price comparison of Pharmaceuticals 2017-a volume based analysis of Swedish pharmaceutical prices and volumes relative to 19 other European countries. Stockholm: Dental and Pharmaceutical Benefits Agency; 2018. [16] Wouters OJ, Kanavos PG. A comparison of generic drug prices in seven European countries: a methodological analysis. BMC Health Services Research (2017) 17:242-8. [17] Machado M, Brodovich RO, Krahn M, Einarson TR. International drug price comparisons: quality assessment. Rev Panam salud Publica 2011; 29(1): 46-51. [18] คมกฤช รำมะนะกิจจะ, โชคชัย เหล่าอริยะ. การเปล่ียนแปลงของดัชนีราคายาในการจัดซ้ือยา รวมระดับจังหวัด เปรียบเทียบก่อนและหลังการใช้โครงการประกันสุขภาพถ้วนหน้า [วิทยานิพนธ์ปริญญา เภสชั ศาสตรบณั ฑติ ]. สงขลา: มหาวทิ ยาลัยสงขลานครนิ ทร;์ 2547. [19] เพชรรัตน์ พงษ์เจรญิ สุข, อังคนา แสงนภากาศ, อรลักษณ์ พัฒนาประทีป, นพคุณ ธรรมธัชอารี. ระบบราคาอ้างองิ ของยาในประเทศไทย. นนทบุรี: สำนกั งานวิจัยเพ่ือการพัฒนาหลักประกันสุขภาพไทย; 2555. [20] Mackie C. Strategies for a BEA satellite health care account: summary of a work- shop. Washingto DC; The National Academies Press: 2009. [21] Verghese NR, Barrenetxea J, Bhargava Y, Agrawal S, Finkelstein EA. Government pharmaceutical pricing strategies in the Asia-Pacific region: an overview. Journal of Market Access & Health Policy 2019; 7: 1601060. [22] Cameron A, Hill S, Whyte P, Ramsey S, Hedman L. WHO guideline on country pharmaceutical pricing policies. Geneva; World Health Organization: 2015. [23] Ritchwood TD, Bishu KG, Egede LE. Trends in healthcare expenditure among people living with HIV/AIDS in the United States: evidence from 10 Years of nationally repre- sentative data. International Journal for Equity in Health 2017; 16: 188. 2-106

ภาคผนวก การอบรมโครงการวเิ คราะห์ข้อมูลเพ่ือจดั ทำดชั นีราคาคา่ แรงบุคลากรและดัชนีราคายา วนั ที่ 13 – 14 กันยายน 2564 กำหนดการ การอบรมโครงการวเิ คราะห์ข้อมูลเพ่ือจดั ทำดชั นรี าคาคา่ แรงบุคลากรและดชั นรี าคายา วนั ที่ 13 กันยายน 2564 เวลา 8.30 – 16.30 น. ณ หอ้ งประชุม 1 กองเศรษฐกิจสุขภาพและหลักประกันสุขภาพ กลมุ่ บคุ ลากรท่เี กย่ี วข้องทั้งส่วนกลางและสว่ นภูมภิ าค กลุม่ ผูบ้ ริหาร และกลมุ่ ผปู้ ฎิบตั ิของเขตสขุ ภาพ สำนักงานสาธารณสุขจงั หวัด การประชมุ แบบวิดโี อออนไลน์ (Video Conference) วันที่ 13 กันยายน 2564 08.30 - 09.00 น. ลงทะเบียนออนไลน์ 09.00 - 09.30 น. พธิ ีเปิดการอบรมโครงการวเิ คราะห์ข้อมูลเพื่อจัดทำดัชนีราคาคา่ แรงบุคลากรและดัชนี ราคายา โดย : นายแพทย์สุรวทิ ย์ ศกั ดานภุ าพ ผู้อำนวยการกองเศรษฐกจิ สุขภาพและหลักประกันสุขภาพ 09.30 – 10.00 น. ความเป็นมาของโครงการ และความสำคญั ของดชั นรี าคาทม่ี ีตอ่ ระบบสาธารณสุข โดย : นายแพทย์ถาวร สกลุ พาณชิ ย์ ท่ีปรกึ ษาระดบั กระทรวง ด้านวิจัย สำนักวชิ าการสาธารณสขุ สำนักงานปลดั กระทรวง สาธารณสุข กระทรวงสาธารณสุข 10.00 – 10.30 น. บรรยาย: “ดชั นีราคาคืออะไร ทำไมถึงเป็นประโยชน์” โดย : ทพ.ประโยชน์ เพ็ญสตุ รองอธิบดีกรมทรัพย์สนิ ทางปญั ญา 10.30 - 10.45 น. รบั ประทานอาหารว่าง 10.45 - 11.30 น. บรรยาย “การจัดทำดัชนีราคาค่าแรง” - ข้อมลู ท่ีสำคญั ของการวเิ คราะห์ดัชนคี ่าแรง - การวิเคราะห์ดชั นีราคาค่าแรงบุคลากรสาธารณสขุ - ผลการศึกษา - ขอ้ จำกัดของผลการศึกษา และการอภปิ รายผล โดย : ผศ.ดร.พุดตาน พันธุเณร คณะบรหิ ารธรุ กจิ เศรษฐศาสตรแ์ ละการส่ือสาร มหาวิทยาลยั นเรศวร นางสาวพัฒนาวิไล นาหมื่นหงษ์ นักวิจยั สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข 11.30 – 12.00 น. บรรยาย “การจดั ทำดัชนรี าคายา” 2-107

- ขอ้ มูลทส่ี ำคญั ของการวเิ คราะห์ดชั นีราคายา - การวิเคราะห์ดัชนรี าคายา - ผลการศึกษา - ขอ้ จำกัดของผลการศึกษา และการอภิปรายผล โดย : รศ.ดร.ภญ. นิลวรรณ อย่ภู ักดี คณะเภสชั ศาสตร์ มหาวิทยาลยั นเรศวร 12.00 - 13.00 น. รับประทานอาหารกลางวัน การอบรมเชิงปฏบิ ตั ิการบคุ ลากรหน่วยบริการสาธารณสขุ 13.00 - 13.30 น. บรรยาย “การจัดทำดชั นีราคาคา่ แรง โครงสร้างตะกร้างาน การจัดเก็บข้อมูล รปู แบบวิธกี ารจัดเกบ็ ขอ้ มลู เคร่อื งมือ และ ฐานขอ้ มลู โดย : นางสาวพฒั นาวิไล นาหม่นื หงษ์ นักวจิ ยั สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข 13.30 – 14.30 น. บรรยาย “การจัดทำคา่ ถว่ งน้ำหนกั ข้อมูล และการวิเคราะหข์ ้อมูลดัชนีราคาคา่ แรง” โดย : ผศ.ดร.พุดตาน พันธเุ ณร คณะบริหารธรุ กิจ เศรษฐศาสตรแ์ ละการส่ือสาร มหาวิทยาลัยนเรศวร 14.30 – 14.45 น. รบั ประทานอาหารว่าง 14.45 – 15.30 น. บรรยาย “การจัดทำดชั นรี าคายา” - โครงสรา้ งตระกร้ายา การจดั เก็บข้อมลู รปู แบบวิธกี ารจัดเก็บข้อมลู เครอ่ื งมือ และ ฐานขอ้ มูล โดย : รศ.ดร.ภญ. นิลวรรณ อยู่ภกั ดี คณะเภสัชศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั นเรศวร 15.30 – 16.00 น. บรรยาย “การจัดทำคา่ ถว่ งน้ำหนกั ข้อมลู และการวิเคราะห์ข้อมูลดัชนรี าคาค่ายา” โดย : ผศ.ดร.พดุ ตาน พนั ธุเณร คณะบริหารธรุ กิจ เศรษฐศาสตรแ์ ละการสื่อสาร มหาวทิ ยาลัยนเรศวร 16.00 - 16.30 น. ประเดน็ คำถาม หมายเหตุ : กำหนดการอาจมีการเปลี่ยนแปลงตามความเหมาะสม 2-108