คู่มือ Happy Model

โนมิิยเดามลอHาaรpมpณy์ด์ Mีี มoีีdคeวlามสุขุ Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีีความสุขุ เป็น็ การพัฒั นาสิินค้้าและบริกิ ารทางการท่่องเที่ย�่ วโดยการ สร้้างคุุณค่่าเพิ่่�มและสร้้างสัังคมสุุขภาวะที่่�ยั่ �งยืืนควบคู่่�กัับการเพิ่่�มนัักท่่องเที่�่ยวคุุณภาพให้้กัับประเทศโดยมีี เป้้าหมายสููงสุดุ คืือ การสร้า้ งการท่่องเที่ย่� วคุุณภาพสูงู (High Quality Tourism) หนึ่่�งในเป้้าหมายของพััฒนาการท่่องเที่่�ยว การท่่องเที่�่ยวและส่่งเสริิมสุุขภาวะที่่�ดีีในเวลาเดีียวกััน คุุณภาพสููง คือื การพัฒั นาให้ก้ ารท่อ่ งเที่�ย่ วสามารถเป็น็ ภายใต้แ้ นวคิดิ Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีีความ ส่่วนหนึ่่ง� ของการส่ง่ เสริิมการสร้า้ ง “สัังคมสุุขภาวะที่�ด่ ีี” สุุข จึึงให้้ความสำ�ำ คััญต่่อการเพิ่่�มคุุณค่่าของสิินค้้าและ ซึ่่�งประกอบด้้วย การมีีสุุขภาพทางกาย ทางจิิตใจและ บริิการในด้้านออกกำำ�ลัังกายดีี หรืือ Fit Well สัังคมที่่�ดีีทั้้�งคนในพื้้�นที่�่และนัักท่่องเที่่�ยวโดย “การออก โดยมุ่ �งหวัังให้้เกิิดการพััฒนาการออกแบบการท่่องเที่่�ยว กำำ�ลังั กาย” เป็น็ เครื่่อ� งมือื หนึ่่ง� ที่ม่� ีีความสำ�ำ คัญั ต่อ่ การสร้า้ ง เชิิงสร้้างสรรค์์ที่�่ส่่งเสริิมให้้เกิิดสุุขภาวะที่่�ดีีสามารถเชื่ �อม สุุ ข ภ า ว ะ ที่่� ดีี ใ ห้้ เ กิิ ด ขึ้ � น เ นื่่� อ ง จ า ก ก า ร อ อ ก กำำ�ลัั ง ก า ย โยงคุุณค่่าอััตลัักษณ์์โดดเด่่นของท้้องถิ่ �นและรููปแบบ เป็็นกิจิ กรรมทางกายใดๆ ก็ไ็ ด้้ที่่เ� สริมิ สร้า้ งความแข็ง็ แรง วิิถีีเชิิงวััฒนธรรมเป็็นการส่่งเสริิมให้้เกิิดการท่่องเที่่�ยว และสุุขภาพดีีต่่อร่่างกาย ซึ่�่งหากสามารถนำ�ำ แนวคิิดการ คุณุ ภาพสูงู สร้า้ งภาพลักั ษณ์ก์ ารท่อ่ งเที่ย่� วอย่า่ งยั่ง� ยืนื ของ ออกกำ�ำ ลัังกายมาประยุุกต์์ใช้้ในการท่่องเที่่�ยวได้้ ประเทศไทย อย่่างเหมาะสม เป็็นส่่วนหนึ่่�งในการสร้้างประสบการณ์์ 50 คู่่�มือื Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีคี วามสุขุ การพัฒั นาสู่�่การท่อ่ งเที่่ย� วคุณุ ภาพสููง

ออกกำำ�ลังั กายดีี (Fit Well) คือื อะไร ออกกำำ�ลัังกายดีี (Fit Well) คืือ การจััดการและการออกแบบการท่่องเที่�่ยวที่่�ส่่งเสริิมให้้เกิิดสุุขภาวะที่่�ดีี การเคลื่่�อนไหวที่�่ เหมาะสม ด้้วยกิิจกรรมด้้านการกีีฬา การนัันทนาการ การละเล่่นและประเพณีีในท้้องถิ่�น เช่่น ปั่่�นจัักรยาน วิ่�ง เดิิน ว่่ายน้ำ��ำ ดำ�ำ น้ำ��ำ ปีีนเขา และมวยไทย เป็็นต้น้ การกำำ�หนดอััตลัักษณ์ส์ ำำ�คัญั ของพื้�น้ ที่�่ ผู้้�ประกอบการหรืือนัักพััฒนาจะต้้องค้้นหาและระบุุ อัตั ลักั ษณ์ท์ ี่โ่� ดดเด่น่ สร้า้ งการจดจำำ� เพื่่อ� นำำ�ไปสู่�การสร้า้ งจุดุ ขายและ ความแตกต่า่ งได้อ้ ย่า่ งชัดั เจน โดยอัตั ลักั ษณ์ใ์ นระดับั จังั หวัดั เป็น็ การ พิจิ ารณาภาพรวมของจังั หวัดั หรือื พื้้น� ที่�่ โดยการค้น้ หาความโดดเด่น่ ทางอัตั ลักั ษณ์์ โดยจะต้อ้ งสามารถอธิบิ ายแนวคิดิ (Concept) สำ�ำ คัญั ในแต่่ละประเด็น็ อย่า่ งชััดเจน ได้แ้ ก่่ อััตลัักษณ์ส์ ำำ�คัญั ทางธรรมชาติิ ได้แ้ ก่่ ทะเล ภูเู ขา เกาะ ชายหาด แก่่ง ป่่าไม้้ น้ำำ�� พุุร้้อน ถ้ำ�ำ� น้ำ�ำ�ตก คลอง แม่่น้ำ�ำ� พืืช และพัันธุ์�ไม้้ อััตลักั ษณ์ด์ ้้านวัฒั นธรรมสิ่�งปลููกสร้้าง ได้แ้ ก่่ แหล่ง่ ท่อ่ ง เที่ย�่ วที่ม่� นุษุ ย์ส์ ร้า้ งขึ้น� ทรัพั ยากรการท่อ่ งเที่ย่� วเชิงิ วัฒั นธรรม โบราณ สถาน โบราณวัตั ถุุ อุทุ ยานประวัตั ิศิ าสตร์์ ชุมุ ชนโบราณ กำ�ำ แพงเมือื ง คูเู มือื ง พิพิ ิธิ ภัณั ฑ์์ วัดั ศาสนสถาน ย่า่ นเมือื งเก่า่ สิ่ง� ก่อ่ สร้า้ งที่ม่� ีีคุณุ ค่า่ ทางศิลิ ปะและสถาปัตั ยกรรม ย่า่ นบันั เทิงิ หรือื สถานบันั เทิงิ สวนสัตั ว์์ สวนสนุุก สวนสาธารณะ สนามกีีฬา ตลาดนััดกลางคืืน ถนนคนเดินิ และสถานที่่โ� ชว์์การแสดง อัตั ลักั ษณ์ว์ ัฒั นธรรมด้า้ นวิถิ ีีชีีวิติ ได้แ้ ก่่ งานเทศกาล งาน ประเพณีี วิิถีีชีีวิิต ความเป็็นอยู่�ของผู้้�คน บุุคคลสำ�ำ คััญ ดนตรีี ศิิลปวัฒั นธรรม การละเล่่น ศิลิ ปหััตถกรรม การแต่่งกาย ภาษา ชน เผ่่า ชาติิพัันธุ์� อาหารและภููมิิปััญญา ซึ่�่งเป็็นพื้้�นฐานสำำ�คััญ ของการพัฒั นาสิินค้้าและบริกิ ารที่�ส่ ะท้้อนภาพลักั ษณ์์ของพื้้�นที่�่ การกำำ�หนดอััตลักั ษณ์์ด้า้ นกำ�ำ ลัังกายดีี (Fit Well) ผู้้�ประกอบการหรืือนัักพััฒนาจะต้้องค้้นหาและระบุุอััต 51 ลักั ษณ์ท์ ี่โ�่ ดดเด่น่ ด้า้ นออกกำำ�ลังั กายของพื้้น� ที่�่ เพื่่อ� เป็น็ รากฐานสำำ�คัญั ของการพัฒั นา ได้้แก่ ่ อัตั ลักั ษณ์์การละเล่น่ ประเพณีี นัันทนาการ มีีการนำำ�มา ประยุุกต์์การออกกำ�ำ ลัังกาย เช่่น การรำำ� ฟ้้อน พายเรืือ มวยไทย โนราบิทิ การเล่่นสะบ้า้ ล้อ้ ตบมะผาบ การละเล่น่ ผีีตาโขน เป็็นต้้น วิิถีีชีีวิิตที่เ�่ กี่ย่� วข้้องกัับการออกกำ�ำ ลังั กาย เช่น่ วััสดุทุ ้้อง ถิ่�นที่�่ใช้้เพื่่�อการตกแต่่งอาคารสถานที่่� การกำำ�หนดสีีสััน เป็น็ ต้้น กิจิ กรรมเชิิงกีีฬา (Sport Event) มีีการจัดั กิจิ กรรมเชิิง กีีฬาที่ม�่ ีีเอกลักั ษณ์โ์ ดดเด่น่ ของพื้้น� ที่่� เช่น่ มวยไทย วิ่ง� ในรูปู แบบต่า่ งๆ ปั่่�นจัักรยาน ไตรกีีฬา ฟุุตบอล และการท่่องเที่�่ยวในกลุ่�มผจญภััย เป็น็ ต้้น   คู่ม่� ืือ Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีคี วามสุุข การพัฒั นาสู่ก�่ ารท่่องเที่่ย� วคุุณภาพสููง

วิิธีีการดำ�ำ เนินิ การ ผู้้�ประกอบการหรืือนัักพััฒนาควรร่่วมกัันจััดกิิจกรรมเพื่่�อระดมความคิิดจากผู้้�เกี่่�ยวข้้องในพื้้�นที่่�และ ร่่วมกัันวิิเคราะห์์เพื่่�อกำ�ำ หนดอััตลัักษณ์์ในประเด็็นต่่างๆ ระบุุรายละเอีียดและแนวทางการนำ�ำ ไปประยุุกต์์ใช้้ ดัังตารางประกอบ การวิเิ คราะห์อ์ ััตลัักษณ์์การออกกำ�ำ ลังั กายดีี อััตลัักษณ์ก์ ารออกกำำ�ลังั กายดีี รายละเอีียด แนวทางการนำำ�ไปประยุุกต์์ใช้้ อััตลักั ษณ์ก์ ารละเล่น่ ประเพณีี นัันทนาการ ที่่�มีีการนำำ�มา ประยุุกต์์กัับการออกกำำ�ลัังกาย เช่่น การรำำ� ฟ้้อน พายเรืือ มวยไทย โนราห์์บิิค การเล่่น สะบ้้าล้้อ ตบมะผาบ การละเล่่น ผีีตาโขน เป็น็ ต้น้ วิิ ถีีชีีวิิ ตที่่� เ กี่่� ย ว ข้้ อ ง กัั บ ก า ร ออกกำำ�ลัังกาย เช่น่ สถานที่่�ที่ใ่� ช้้ รููปแบบการใช้้ วััสดุุอุุปกรณ์์ เฉพาะถิ่�น เป็็นต้้น กิิจกรรมเชิิงกีีฬา (Sport Event) มีีการจััดกิิจกรรมเชิิง กีีฬาที่่�มีีเอกลัักษณ์์โดดเด่่นของ พื้้น� ที่�่ เช่น่ มวยไทย วิ่ง� ในรูปู แบบ ต่่างๆ ปั่่�นจัักรยาน ไตรกีีฬา ฟุุตบอล และการท่่องเที่่�ยว ในกลุ่�มผจญภััย เป็็นต้้น 52 คู่ม�่ ืือ Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีคี วามสุขุ การพััฒนาสู่�ก่ ารท่อ่ งเที่่�ยวคุุณภาพสููง

แนวทางการพััฒนาสู่่�โมเดลอารมณ์์ดีี มีีความสุุข ด้้านออกกำ�ำ ลังั กายดีี (Fit Well) องค์ป์ ระกอบหลัักที่่� 1 สินิ ค้้าและบริกิ าร (Products and Services) องค์์ประกอบย่่อย 1 องค์ป์ ระกอบย่อ่ ย 2 การประยุกุ ต์ค์ ุณุ ค่่าอัตั ลัักษณ์ท์ ้้องถิ่�น (Identity) คุณุ ค่่าด้า้ นสุขุ ภาวะ (Wellness) แนวทางการพััฒนา เป็็นการนำำ�เอาผลการวิิเคราะห์์ข้้อมููล แนวทางการพััฒนา เป็็นกระบวนการพััฒนาการท่่องเที่�่ยว อััตลัักษณ์์ระดัับจัังหวััด/พื้้�นที่่� และอััตลัักษณ์์ด้้าน ที่�่ส่่งเสริิมให้้เกิิดสุุขภาวะที่�่ดีี การเคลื่�อนไหวที่�่เหมาะสม ออกกำ�ำ ลังั กายดีมี าใช้ก้ ับั การพัฒั นาการท่อ่ งเที่ย�่ วที่ส�่ ่ง่ เสริมิ ด้ว้ ยกิจิ กรรมด้า้ นการกีีฬา การนันั ทนาการ การละเล่่นและ ให้้เกิิดสุุขภาวะที่ด�่ ีี การเคลื่�อนไหวที่�่เหมาะสม ด้ว้ ยกิิจกรรม ประเพณีีในท้อ้ งถิ่น� คำ�ำ นึงึ ถึงึ การสร้า้ งสุขุ ภาวะที่ด่� ีทีั้ง� ทางกาย ด้้านการกีีฬา การนัันทนาการ การละเล่่นและประเพณีี ใจ และสังั คม ในท้อ้ งถิ่�น วิธิ ีกี ารปฏิบิ ัตั ิิ วิิธีีการปฏิบิ ัตั ิิ 1. ใช้้รููปแบบการกีีฬา การนัันทนาการ การละเล่่นและประเพณีีใน 1. ออกแบบเส้้นทางและระยะทางการรัับบริิการในจุุดต่่างๆ ใน ท้้องถิ่�นมาใช้้เพื่่�อส่่งเสริิมสุุขภาวะที่�่ดีี และการเคลื่่�อนไหว สถานที่�่หรืือกิิจกรรมนั้้�นๆ อย่่างเหมาะสมเพื่่�อให้้ผู้้�รับบริิการ ที่�่เหมาะสม ได้้แก่่ นำำ�ศิิลปะ การแสดง ดนตรีีประจำ�ำ ถิ่่�นหรืือ ได้้เคลื่่�อนไหวอย่่างเหมาะสม พื้้น� บ้้านมาใช้ใ้ นรููปแบบการออกกำำ�ลัังกายเพื่่อ� สะท้้อนอัตั ลักั ษณ์์ 2. จัดั เตรีียมสถานที่�ส่ ำำ�หรัับออกกำำ�ลัังกายและส่ง่ เสริมิ สุุขภาพ ได้้แก่่ 2. จัดั สถานที่่ส� ำำ�หรัับการทำ�ำ กิจิ กรรมส่่งเสริิมสุขุ ภาพหรือื กิิจกรรม ห้อ้ งสปา ห้อ้ งซาวน่า่ ห้อ้ งโยคะ ห้อ้ งออกกำ�ำ ลังั กาย สถานที่ก่� ิจิ กรรม นัันทนาการอย่า่ งเหมาะสมที่่ส� ะท้อ้ นอััตลักั ษณ์ข์ องท้้องถิ่�น สำำ�หรับั การผ่อ่ นคลาย สามารถสร้้างการจดจำำ�เฉพาะพื้้�นที่่แ� ละประสบการณ์์ใหม่่ 3. มีีการจัดั พื้้น� ที่่� (Zone) เพื่่อ� การออกกำ�ำ ลัังกายทั้้�งพื้้�นที่ใ�่ นร่ม่ 3. มีีกิิจกรรมเพื่่�อส่่งเสริิมสุุขภาพที่่�สอดคล้้องกัับอััตลัักษณ์์ของพื้้�นที่�่ และพื้้น� ที่ก�่ ลางแจ้ง้ โดยคำ�ำ นึึงถึงึ ความปลอดภััย มีีการจัดั การแข่่งขันั และกิิจกรรมการละเล่่นพื้้น� บ้้าน 4. มีีพื้้�นที่่อ� ำำ�นวยความสะดวกทั้้�งก่อ่ นและหลัังการออกกำำ�ลังั กาย เช่่น ห้้องเปลี่่�ยนเสื้�อผ้้า ห้้องอาบน้ำ��ำ เป็น็ ต้น้ 5. มีีอุุปกรณ์์การออกกำำ�ลัังกาย เครื่่�องออกกำ�ำ ลัังกาย เครื่่�องแบบ/ ชุดุ สำำ�หรับั การออกกำำ�ลังั กายที่่ม� ีีมาตรฐานและเพีียงพอ 6. มีีกิิจกรรมเพื่่�อการออกกำ�ำ ลัังกายและส่่งเสริิมสุุขภาพที่�่เหมาะ กัับกลุ่�มลููกค้้าประเภทต่่างๆ เช่่น ครอบครััว ผู้�้ชาย ผู้้�หญิิง เด็็ก นักั ท่อ่ งเที่�่ยวที่่�มาเป็น็ กลุ่�ม เป็็นต้้น 7. มีีกิิจกรรมเพื่่อ� การออกกำ�ำ ลัังกายและส่่งเสริิมสุุขภาพที่�่หลากหลาย เช่น่ กิจิ กรรมประเภทการท่อ่ งเที่ย่� วกึ่่ง� ผจญภัยั (Soft Adventure) ได้้แก่่ การดำ�ำ น้ำ��ำ การส่่องนก การพายเรืือ การเดิิน วิ่�งและปั่่�นจัักรยาน และการท่่องเที่�่ยวผจญภััยเข้้มข้้น (Hard Adventure) เช่่น การออกกำ�ำ ลังั กายประเภทผาดโผน (Extreme) ปีีนผา โดดร่ม่ เครื่่อ� งร่่อน เป็น็ ต้้น 8. มีีการจัดั ทำ�ำ เส้น้ ทางธรรมชาติิและวััฒนธรรม ได้้แก่่ เส้้นทาง ชุมุ ชนวิถิ ีีวััฒนธรรม เส้น้ ทางเดิินป่า่ เส้น้ ทางน้ำำ�� ล่่องแก่ง่ เส้้นทาง ศึกึ ษาธรรมชาติิ 9. จััดให้้มีีสถานที่ส�่ ำ�ำ หรับั การกิจิ กรรมนัันทนาการท้อ้ งถิ่น� กิิจกรรม เพื่่�อสุุขภาพที่�่ส่่งเสริิมคุุณค่่าทางสัังคม เชื่�อมโยงชุุมชน อย่า่ งมีีส่่วนร่่วมและยั่ง� ยืนื 10. สร้า้ งกลุ่�มทางสังั คมในรูปู แบบชุมุ นุุม หรือื สโมสร เพื่่อ� ให้้เกิดิ กิิจกรรมการออกกำ�ำ ลัังกายร่ว่ มกันั คู่�ม่ ืือ Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีีความสุขุ การพััฒนาสู่่ก� ารท่่องเที่่�ยวคุณุ ภาพสููง 53

องค์ป์ ระกอบย่อ่ ย 3 มาตรฐานด้้านความปลอดภััย (Safety) แนวทางการพัฒั นา เป็น็ การจัดั การมาตรฐานด้า้ นความปลอดภัยั การท่อ่ งเที่ย่� วที่ส่� ่ง่ เสริมิ ให้เ้ กิดิ สุขุ ภาวะ ที่่�ดีีการเคลื่�อนไหวที่�่เหมาะสมด้้วยกิิจกรรมด้้านการกีีฬา การนัันทนาการ การละเล่่นและประเพณีี ในท้อ้ งถิ่�นสำ�ำ หรับั ผู้้�รับั บริกิ าร ผู้้�จัดั เตรียี มและผู้�ให้บ้ ริกิ าร วิิธีีการปฏิบิ ัตั ิิ 1. การจัดั ระบบรักั ษาความปลอดภััยในสถานที่แ่� ละสิ่�งอำ�ำ นวยความสะดวกที่�เ่ หมาะสมและสอดคล้อ้ งตามกฎหมาย ได้้แก่่ สััญญาณแจ้้งเตือื นภัยั กล้้องวงจรปิิด ไฟฉุกุ เฉิิน ทางออกฉุุกเฉิิน จุดุ รวมพล จัดั ให้ม้ ีีแผนการจัดั การสภาวะฉุุกเฉินิ เช่่น การซ้อ้ มหนีีไฟ เป็น็ ต้น้ มีีการเตรีียมความพร้อ้ มการปฐมพยาบาล ชุดุ ปฐมพยาบาลเบื้้อ� งต้้น หมายเลขโทรศััพท์์ หน่ว่ ยงานต่่างๆ กรณีีเกิิดเหตุฉุ ุกุ เฉิิน เจ้า้ หน้า้ ที่�ร่ ักั ษาความปลอดภััยและพนักั งานอำ�ำ นวยความสะดวก ผู้�เ้ ชี่�ย่ วชาญด้้านสุุขภาพ เช่น่ ครููฝึึก (Coach) พี่่เ� ลี้�ยง (Trainer) นัักโภชนาการ ดููแลและให้ค้ ำ�ำ แนะนำ�ำ เป็็นต้น้ 2. จััดเตรีียมสถานที่่�ออกกำำ�ลังั กายและกิิจกรรมออกกำ�ำ ลัังกายส่ง่ เสริิมคุุณภาพที่่ป� ลอดภัยั สอดคล้้องกัับผู้�ใ้ ช้ง้ าน ได้แ้ ก่่ จัดั เตรีียมป้า้ ยสื่อ� ความหมาย ชี้แ� จงรายละเอีียด ป้า้ ยเตือื น และป้า้ ยเชิญิ ชวนเพื่่อ� ส่ง่ เสริมิ ให้เ้ กิดิ การออกกำำ�ลังั กาย จัดั เตรีียมพื้้น� ที่จ�่ ัดั เก็บ็ เช่น่ ที่ว�่ างรองเท้า้ ตู้�เก็บ็ ของส่ว่ นตัวั (Locker) จุดุ ฝากของ ที่เ่� พีียงพอและปลอดภัยั เป็น็ ต้น้ มีีพื้้น� ที่แ่� ละกิจิ กรรมที่ค่� ำำ�นึงึ ถึงึ ความปลอดภัยั ของผู้้�รับบริกิ ารโดยบริกิ ารให้ส้ อดคล้อ้ งกับั วัยั และสมรรถนะทางกาย 3. จัดั ให้ม้ ีีขั้้น� ตอนการปฏิิบััติิงานตามหลักั มาตรฐานความปลอดภัยั กำ�ำ หนดระเบีียบปฏิิบััติกิ ารทำ�ำ งานในสภาวะปกติแิ ละสภาวะฉุกุ เฉินิ กำำ�หนดขั้น� ตอนหรืือหลัักปฏิบิ ัตั ิิด้้านการออกกำำ�ลัังกายที่ค�่ ำ�ำ นึึงถึึงความปลอดภััย กำ�ำ หนดหลักั การใช้อ้ ุุปกรณ์์ออกกำ�ำ ลังั กายต่่างๆ เพื่่�อป้้องกันั อันั ตรายที่อ�่ าจจะเกิดิ ขึ้น� มีีคำ�ำ แนะนำ�ำ ด้า้ นการแต่ง่ กายที่เ�่ หมาะสมในออกกำ�ำ ลัังกายแต่ล่ ะประเภทนั้้�นๆ กำำ�หนดเครื่่�องแบบการแต่ง่ กายที่�เ่ หมาะสมในการปฏิบิ ััติงิ านนั้้�นๆ กำ�ำ หนดการฝึึกอบรมหลัักการทำำ�งานที่่ส� ่ง่ เสริมิ ความปลอดภััย กำ�ำ หนดระบบการจััดการคุุณภาพ การควบคุมุ รอบระยะเวลาการใช้ง้ าน การตรวจสอบและติิดตามการทำำ�งาน มีีรับั ประกัันคุณุ ภาพ หรือื เอกสารยืนื ยันั ความปลอดภััย 54 คู่ม�่ ือื Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีคี วามสุขุ การพััฒนาสู่ก่� ารท่่องเที่่ย� วคุุณภาพสููง

องค์ป์ ระกอบย่่อย 4 องค์์ประกอบย่่อย 5 มาตรฐานด้้านสุุขอนามัยั (Hygiene) มาตรฐานด้า้ นความเป็็นธรรม (Fairness) แนวทางการพััฒนา เป็็นการจััดการมาตรฐานด้้าน แนวทางการพััฒนา เป็็นการจััดการมาตรฐานด้้าน สุุขอนามััยการท่่องเที่่�ยวที่่�ส่่งเสริิมให้้เกิิดสุุขภาวะที่่�ดีี ความเป็็นธรรมที่�่คำำ�นึึงถึึงผู้้�รัับบริิการ/ลููกค้้า คู่่�ค้้า หุ้�นส่่วน การเคลื่ �อนไหวที่่�เหมาะสมด้้วยกิิจกรรมด้้านการกีีฬา พัันธมิิตร ชุุมชนและสังั คมโดยคำำ�นึึงถึึงผลประโยชน์ร์ ่ว่ มกััน การนันั ทนาการ การละเล่่นและประเพณีีในท้้องถิ่น� สำ�ำ หรับั ผู้้�รับั บริกิ าร ผู้้�จััดเตรียี มและผู้�ให้้บริิการ วิธิ ีกี ารปฏิิบัตั ิิ วิิธีีการปฏิิบัตั ิิ 1. การจััดสภาพแวดล้้อมทางกายภาพ สถานที่�่และกิิจกรรมเพื่่�อ 1. อธิิบายเงื่อ� นไขและขั้�นตอนการใช้้บริกิ ารอย่า่ งชััดเจน ได้แ้ ก่่ ก า ร อ อ ก กำำ�ลัั ง ก า ย แ ล ะ ส่่ ง เ ส ริิ ม สุุ ข ภ า พ ใ ห้้ ไ ด้้ ม า ต ร ฐ า น กำำ�หนดวัันและเวลาเปิิด-ปิดิ บริกิ าร ตามหลักั สุขุ อนามัยั ได้แ้ ก่่ กำำ�หนดวิธิ ีีการจองและชำำ�ระค่่าบริกิ าร กำำ�หนดลำำ�ดับั การรับั บริกิ ารและระยะเวลาการส่่งมอบ จััดสถานที่�่ให้้เหมาะกัับรููปแบบกิิจกรรมการออก กำำ�หนดประเภทลูกู ค้้าและเงื่�อนไขสิิทธิิประโยชน์พ์ ิิเศษ กำ�ำ ลังั กายและกิจิ กรรมส่ง่ เสริมิ สุขุ ภาพ เช่น่ ความทนทาน กำำ�หนดรายละเอีียด ขอบเขตของการรัับบริิการ ความยืืดหยุ่�น ระดัับแสงสว่่าง การระบายอากาศ กำำ�หนดเงื่อ� นไขขอยกเลิิกและการเปลี่่ย� นแปลงการบริกิ าร อุณุ หภูมู ิิ ความสูงู ขนาดพื้้น� ที่�่ และความสะอาดตามหลักั กำ�ำ หนดระบบการประกัันและใบรับั รองคุณุ ภาพ สุุขอนามััย เป็็นต้น้ 2. การจััดการด้า้ นราคาที่เ่� ป็็นธรรม ได้้แก่่ มีีระบบการจัดั การด้า้ นความสะอาด เช่น่ รอบระยะเวลา กำ�ำ หนดราคาที่่�เหมาะสมกัับคุุณภาพสินิ ค้้าและบริกิ าร การทำำ�ความสะอาด มีีถัังขยะที่่�เพีียงพอและมีีระบบ แสดงรายการสินิ ค้้าและราคาอย่่างชััดเจน การจัดั เก็บ็ ที่เ�่ หมาะสมคำ�ำ นึงึ ถึงึ สุขุ อนามัยั มีีการจััดการ แสดงข้้อมููลเกี่ย�่ วกัับสิิทธิปิ ระโยชน์ด์ ้า้ นราคา แยกประเภทขยะที่�เ่ หมาะสม เป็น็ ต้น้ 3. กำ�ำ หนดนโยบายการชดเชยที่่�เป็น็ ธรรมให้้แก่่ลูกู ค้า้ อย่่างชัดั เจน ได้้แก่่ ใช้้วััสดุุและอุุปกรณ์์ระบบอััตโนมััติิหรืือระบบเลี่�่ยง การคืนื เงิินในกรณีีที่�่ผิดิ สััญญาข้อ้ ตกลง การสััมผัสั มีีการใช้ส้ ุุขภัณั ฑ์ท์ ี่่�ได้ม้ าตรฐานและอุปุ กรณ์์ การจัดั ให้ม้ ีีการชดเชยด้ว้ ยสินิ ค้า้ และบริกิ ารทดแทนในกรณีีที่�่ ทำ�ำ ความสะอาด การชำำ�ระล้้างระบบอุปุ กรณ์อ์ ัตั โนมััติิ มีีห้อ้ งน้ำำ�� แยกประเภทผู้ใ�้ ช้้ ชาย-หญิงิ คนพิกิ าร และมีี ผิดิ สัญั ญาข้อ้ ตกลง จำำ�นวนที่�่เพีียงพอกัับการหมุุนเวีียนของลููกค้้า มีีการ การจััดทำ�ำ สิินค้า้ และบริกิ าร เพื่่อ� การชดเชย จััดเตรีียมสิ่ง� อำ�ำ นวยความสะดวก ได้้แก่่ กระจกเงา การรัับผิิดชอบต่อ่ ความเสีียหายที่�่เกิิดตามหลักั กฎหมาย กระดาษชำ�ำ ระ สบู่� ยาฆ่า่ เชื้อ� ถุงุ สำำ�หรับั ใส่ผ่ ้า้ อนามัยั และ 4. กำ�ำ หนดข้้อตกลงที่่ช� ััดเจนและเป็น็ ธรรมต่อ่ คู่�ค้้า หุ้�นส่ว่ น และพัันธมิิตร ป้้ายสื่�อความหมายด้้านสุขุ อนามััยที่่เ� หมาะสม จุดุ แขวน หรืือจุุดวางของ มีีระบบจัดั สรรผลประโยชน์์และรายได้ช้ ัดั เจนและเป็็นธรรม ได้แ้ ก่่ จัดั ให้้มีีพื้้น� ที่�ส่ ำ�ำ หรัับจััดเตรีียม เก็็บวัสั ดุอุ ุปุ กรณ์์ น้ำำ�� ยา ระบบจัดั สรรผลประโยชน์แ์ ละรายได้ท้ ี่�่ชัดั เจน และเป็็นธรรม และสารเคมีีที่�เ่ หมาะสม มีีการใช้ส้ มุนุ ไพร ผลิติ ภัณั ฑ์เ์ สริมิ ความงามที่ม่� ีีมาตรฐาน แก่่ผู้้�มีีส่่วนเกี่่ย� วข้อ้ ง รัับรองและปลอดภัยั ต่อ่ การบริกิ าร 5. การจัดั การที่่�เป็็นธรรมต่อ่ ชุุมชนและสังั คม ได้้แก่่ มีีห้้องเปลี่ย�่ นเสื้�อผ้า้ สำำ�หรับั ชายและหญิงิ และมีตู้�เก็็บ กำำ�หนดนโยบายการจัดั ซื้อ� ผลิติ ภัณั ฑ์ช์ ุมุ ชนในราคาที่เ่� หมาะสม สััมภาระที่�่สะอาด มีีการกระจายรายได้ไ้ ปยัังชุุมชนอย่า่ งทั่่ว� ถึงึ ห้้องน้ำ��ำ แยกประเภทผู้ใ้� ช้้ ชาย-หญิิง คนพิกิ าร และมีี มีีการปฏิิบััติติ ่อ่ สมาชิิกชุุมชนอย่า่ งเท่่าเทีียม จำ�ำ นวนที่่�เพีียงพอกัับการหมุุนเวีียนของลูกู ค้า้ และ ต้้องมีีการส่่งเสริิมการฝึึกทัักษะ/โอกาสทางอาชีีพให้้กัับคน สิ่่ง� อำ�ำ นวยความสะดวกครบครััน ในพื้้น� ที่่� 2. กำ�ำ หนดขั้�นตอนการปฏิิบััติิงานที่�่คำำ�นึึงถึึงสุุขอนามััยและ มีีนโยบายการจ้า้ งงานคนในชุุมชน เปิดิ โอกาสให้ช้ ุมุ ชนประกอบอาชีีพและสร้า้ งรายได้อ้ ย่า่ งพึ่่ง� พา หลักั สุขุ าภิิบาล การดำ�ำ เนินิ การที่เ่� ป็น็ มิติ รต่อ่ สิ่ง� แวดล้อ้ มและมีีการใช้ท้ รัพั ยากร การปฏิิบััติิตามหลัักมาตรฐาน SHA ทั้้�งข้้อปฏิิบััติิของ ที่่�สามารถหมุนุ เวีียนได้้ ผู้�ใ้ ห้บ้ ริิการและผู้้�รับบริิการ 6. ไม่ด่ ำ�ำ เนิินกิิจการที่�ข่ ััดต่่อหลักั ปฏิบิ ััติทิ างกฎหมาย คู่่�มือื Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีคี วามสุขุ การพัฒั นาสู่่�การท่อ่ งเที่่�ยวคุณุ ภาพสููง 55

การรัับรองมาตรฐานที่�เ่ กี่ย่� วข้อ้ งด้า้ น “ออกกำำ�ลัังกายดีี” (Fit Well) ควรต้อ้ งมีีมาตรฐานดีีอยู่�เสมอ ซึ่่ง� การรับั รองจากมาตรฐานที่่เ� กี่ย่� วข้้องด้้านสุขุ อนามัยั ขึ้�นอยู่่�กัับประเภทสินิ ค้า้ และบริิการ เช่่น มาตรฐานการท่อ่ งเที่ย�่ วไทย (Thailand Tourism Standard) : มาตรฐานกิิจกรรมเพื่่�อการท่อ่ งเที่�่ยว - มาตรฐานกิจิ กรรมการล่่องแก่่ง (Rafting Standard) - มาตรฐานกิิจกรรมเดินิ ป่า่ (Hiking Standard) - มาตรฐานกิจิ กรรมปีนี หน้้าผา (Cliff Climbing Standard) - มาตรฐานกิจิ กรรมดูนู ก (Bird Watching Standard) - มาตรฐานกิิจกรรมดููผีีเสื้อ� (Butterfly Observation Standard) - มาตรฐานกิจิ กรรมดููพรรณไม้้ป่า่ (Flora Observation Standard) - มาตรฐานกิจิ กรรมดำำ�น้ำำ�� (Diving Standard) - มาตรฐานกิจิ กรรมแคนูู (Canoe)/คายััค (Kayak) มาตรฐานผลิิตภััณฑ์อ์ ุตุ สาหกรรมเครื่่�องออกกำ�ำ ลัังกาย (Instructor Exercise) มาตรฐานสถานประกอบกิจิ การ ด้า้ นการออกกำำ�ลังั กายเพื่่�อสุขุ ภาพ มาตรฐานโครงการยกระดับั อุตุ สาหกรรมท่อ่ งเที่่�ยวไทยมาตรฐานความปลอดภัยั ด้้านสุุขอนามัยั (SHA Certification) มาตรฐานสวนสาธารณะเพื่่�อการออกกำ�ำ ลัังกาย มาตรฐานสถานประกอบการสปาเพื่่�อสุุขภาพระดับั สากล 56 คู่ม�่ ืือ Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีีความสุุข การพััฒนาสู่�ก่ ารท่อ่ งเที่่ย� วคุุณภาพสููง

ตัวั อย่า่ งออกกำำ�ลัังกายดีี ใน 5 จัังหวััด คู่ม�่ ืือ Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีีความสุุข การพััฒนาสู่�ก่ ารท่่องเที่่ย� วคุุณภาพสููง 57

ปีีนผาบ้า้ นทาสีี จัังหวััดลำำ�ปาง ปีนี ผาบ้า้ นทาสีี ที่บ�่ ริเิ วณหน้า้ ผา ถืือว่่าเป็็นภููเขาที่�ม่ ีี ประตูผู าลำ�ำ ปาง ความสวยงามและจากการสำ�ำ รวจก็็พบว่่าภููเขาแห่่งนี้้�มีีความ หลากหลายของเส้้นทางและสามารถปีีนได้้ทุุกรููปแบบ สถานที่โ่� ดยรอบสวยงามคล้า้ ยที่ป่� ระเทศฝรั่ง� เศส และหากมีีการ เปิิดเส้้นทางได้้ครบโดยรอบภููเขาจะสามารถวางเส้้นทางได้้ มากกว่่า 1,000 เส้้น ซึ่ง�่ ก็จ็ ะถือื ว่า่ เป็็นแหล่่งท่อ่ งเที่่�ยวในกีีฬา ปีีนหน้้าผาที่�่ใหญ่่ที่่�สุุดในโลก พื้้�นที่่�ดัังกล่่าวสามารถเปิิดให้้ใช้้ เป็น็ สถานที่ฝ�่ ึกึ สำำ�หรับั นักั กีีฬาปีนี หน้า้ ผา รวมถึงึ เชื่อ� มโยงไปถึงึ การเปิิดให้้เป็็นแหล่่งท่่องเที่่�ยวเชิิงผจญภััย สำำ�หรัับผู้้�ที่� ชื่�นชอบความท้า้ ทาย ที่�ม่ า: ประตูผู าลำำ�ปาง ปีนี ผา บ้า้ นทาสีี จังั หวัดั ลำำ�ปาง (เชีียงใหม่น่ ิิวส์,์ 2565) ปีีนผา บ้า้ นทาสีี ที่ม�่ า: ภาพปีีนผา บ้้านทาสีี จัังหวััดลำำ�ปาง (มติชิ นออนไลน์,์ 2565) 58 คู่ม�่ ือื Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีีความสุขุ การพััฒนาสู่�ก่ ารท่่องเที่่ย� วคุุณภาพสููง

กิจิ กรรมทางน้ำ�ำ� กลุ่่ม� นกเป็ด็ น้ำ��ำ จัังหวััดนครพนม กลุ่�มนกเป็ด็ น้ำ�ำ� เกิดิ จากสมาชิกิ ชมรมนกเป็ด็ น้ำ��ำ ที่เ่� ดินิ ทางมาจากอำ�ำ เภอเมือื งนครพนม ท่า่ อุเุ ทน สมทบร่ว่ มกับั กลุ่�มนกเป็ด็ น้ำำ�� อำำ�เภอบ้้านแพงกว่่า 300 คน ร่่วมจััดกิิจกรรมกีีฬาทางน้ำ��ำ แนวใหม่่ คืือ ว่่ายน้ำำ��โขงแบบวารีีบำำ�บััด ส่่งเสริิมการท่่องเที่่�ยวเชิิงกีีฬา และอนุรุ ัักษ์์ลุ่�มแม่น่ ้ำ�ำ�โขง เพื่่�อเป็น็ การประชาสััมพัันธ์์ ส่่งเสริิมการท่อ่ งเที่ย่� วให้้ประชาชน นัักท่่องเที่่ย� ว ได้ส้ นใจกีีฬาว่า่ ยน้ำ��ำ เพื่่อ� สุขุ ภาพ และร่ว่ มกัันอนุุรักั ษ์น์ ้ำ��ำ โขง สำ�ำ หรัับชมรมนกเป็็ดน้ำำ�� เป็็นการรวมกลุ่�มของผู้้�ที่ม� ีีความชื่�นชอบกีีฬาทางน้ำ��ำ เป็น็ กีีฬาแนวใหม่แ่ บบวารีีบำำ�บััด ทุุกวัันจะมีีการรวมตััวกััน สวมชููชีีพลอยน้ำำ��โขง เพื่่�อเป็็นการออกกำำ�ลัังกายแนววารีีบำำ�บััด สามารถเล่่นได้้ทุุกเพศทุุกวััย ทุุกช่่วงอายุุ มีีความปลอดภัยั ลดอาการบาดเจ็็บจากการออกกำ�ำ ลัังกาย และทำ�ำ ให้ส้ ุขุ ภาพดีีขึ้้�น กลุ่�มนกเป็ด็ น้ำำ�� ที่่�มา: กลุ่�มนกเป็ด็ น้ำ��ำ (ฮัักบ้้านแพง, 2565) คู่ม่� ืือ Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีคี วามสุขุ การพััฒนาสู่่�การท่อ่ งเที่่ย� วคุุณภาพสููง 59

เส้้นทางพาย SUP Board จัังหวััดสมุุทรสงคราม แม่น่ ้ำำ��แม่่กลองมีีการพายเรืือสััญจรมาตั้ง� แต่ส่ มััยโบราณ แม่น่ ้ำ��ำ สายแม่ก่ ลองเป็็นเส้น้ ทางสัญั จรหลััก โดยมีีลำำ�คลองสาขาของ แม่่น้ำ�ำ�แม่่กลอง มีีอยู่่�ด้้วยกัันทั้้�งหมด 366 สาย คลองที่�่มีีชื่่�อเสีียงอย่่างคลองอััมพวาก็็เป็็นส่่วนหนึ่่�งของลำำ�คลองสาขา การพายเรืือชม คลอง จะเริ่�มต้้นจากริิมฝั่�งทะเลอ่่าวไทย โดยผ่่านลำำ�คลองน้้อยใหญ่่ประมาณ 2-3 สาย ผ่่านต้้นโกงกาง ต้้นแสม และชมนาเกลืือ กิจิ กรรมที่น่� ่า่ สนใจ คือื กิจิ กรรมการพาย SUP Board ตามแม่่น้ำ��ำ แม่ก่ ลอง เพื่่อ� สัมั ผัสั กัับวิิถีีชีีวิติ บรรยากาศริมิ ฝั่�งคลอง ในส่ว่ นของเส้้น ทางการพาย จะมีีหลายระยะทาง ระยะ 4-10 กิิโลเมตร ระยะ 12.1 กิิโลเมตร จะเป็็นเส้้นทางรอบเกาะอััมพวา มีีเส้้นทางผ่่าน วััดบางกะพ้อ้ ม ไหว้ห้ ลวงพ่อ่ วััดบ้้านแหลม ไหว้ห้ ลวงพ่่อคง อดีีตเจ้า้ อาวาส พระเกจิิอาจารย์์ชื่�อดััง หน้า้ ที่ว�่ ่า่ การอำ�ำ เภอเลี้�ยวเข้้าคลอง ชมตลาดริิมน้ำำ��ดั้้�งเดิิมของชาวอััมพวา ชมวิิถีีชีีวิิตและสััมผััสโฮมสเตย์์ สองข้้างทาง และชิิมกาแฟโบราณอร่่อยขณะพาย SUP Board และมีีข้้อระวัังในการพาย คืือ ควรพายช่่วงเช้้าและดููระดัับน้ำ�ำ� ขึ้้�นน้ำำ�� ลง เนื่่�องจากแม่่น้ำำ�� แม่่กลองใกล้้ทะเลและกระแสน้ำ��ำ เปลี่�ย่ นแปลงบ่อ่ ย กิิจกรรมพาย SUP Board ที่�ม่ า: กิิจกรรมพาย SUP Board เส้น้ ทางแม่่กลอง (SWEEEP SUP HOUSE, 2565) 60 คู่ม่� ือื Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีคี วามสุขุ การพัฒั นาสู่่ก� ารท่่องเที่่�ยวคุุณภาพสููง

เส้น้ ทางเดินิ วิ่�ง ปั่่น� ริมิ ทะเล จังั หวััดจันั ทบุุรีี เส้้นทาง เดิิน-วิ่�ง-ปั่่�นจัักรยาน เลีียบริิมทะเล เห็็นได้้ว่่าเทรนด์์ของการดููแลสุุขภาพและการออกกำ�ำ ลัังกายทั้้�งการเดิิน การวิ่�งและการปั่่�นจัักรยานได้้ความนิิยมอย่่างต่่อเนื่่�อง ด้้วยความได้้เปรีียบทางภููมิิประเทศของจัังหวััดจัันทบุุรีีที่่�ทั้้�งติิดทะเล แม่่น้ำำ�� และคลอง จึึงทำำ�ให้้เป็็นพื้้�นที่่�ในฝัันสำำ�หรัับนัักกีีฬาหรืือผู้้�ที่�ชื่�นชอบการออกกำำ�ลัังกายท่่ามกลางธรรมชาติิรายล้้อม โดยเฉพาะเส้้นทาง เลีียบหาดคุ้�งวิิมานบนถนนเฉลิิมบููรพาชลทิิต ซึ่่�งถููกขนานว่่าเป็็นเส้้นทางชมวิิว (Scenic Route) เลีียบหาด และชายทะเลที่�่สวยติิด 1 ใน 10 ของสถานที่ใ่� นฝันั ของประเทศไทยเลยทีีเดีียว นอกจากนั้้�น ยังั มีีกิจิ กรรมการวิ่ง� ทั้้�งแบบระยะสั้น� มิินิิมาราธอน และฮาล์์ฟ มาราธอนตามเส้น้ ทางต่่างๆ อย่่างต่อ่ เนื่่�องที่�เ่ ป็็นรู้�จักกันั ดีี เช่่น จัันทบุุรีีซีีนิคิ ฮาล์ฟ์ มาราธอน เป็น็ ต้้น ถนนเฉลิมิ บููรพาชลทิติ ที่่�มา: ถนนเฉลิมิ บููรพาชลทิติ (Scenicmarathon, 2565) ที่�่มา: ถนนเฉลิิมบููรพาชลทิติ (Unseen Tour Thailand, 2565) คู่่�มือื Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีคี วามสุขุ การพััฒนาสู่�่การท่อ่ งเที่่ย� วคุณุ ภาพสููง 61

กิิจกรรมโต้ค้ ลื่่�น ชายทะเลเขาหลััก จังั หวััดพังั งา โต้ค้ ลื่่น� เล่น่ กับั ธรรมชาติทิ ี่ช�่ ายทะเลเขาหลักั จังั หวัดั พังั งา กิจิ กรรมโต้ค้ ลื่่น� เป็็นเมืืองแห่่งการโต้้คลื่่�น “เขาหลัักเซิิร์์ฟทาวน์์” กิิจกรรมที่�่ เป็็นมิิตรกัับสิ่�งแวดล้้อม กิิจกรรมกลางแจ้้งที่�่เป็็นที่่�นิิยมสำำ�หรัับ นัักท่่องเที่่�ยวในยุุคปััจจุุบััน พัังงาเป็็นจุุดหมายปลายทางของ นัักท่่องเที่�่ยวสายเอ็็กซ์์ตรีีม พื้้�นที่�่ชายทะเลเขาหลัักมีีความพร้้อม ในการขัับเคลื่่�อนเศรษฐกิิจในท้้องถิ่ �นให้้เป็็นจุุดหมายปลายทาง ด้้านสุุขภาพและกีีฬาทางน้ำ��ำ (Wellness and Water Sport Destination) มีีกิิจกรรมที่�่เกี่�่ยวข้้องกัับการโต้้คลื่่�นครบสููตร ทั้้�งคลื่่�นแท้้ คลื่่�นเทีียมที่�่มีีบริิการแก่่นัักท่่องเที่่�ยว มีีโรงเรีียนสอน เล่่นกระดานโต้้คลื่่�นกระจายอยู่�ในพื้้�นที่่�หลายแห่่ง เช่่น ปะการััง เซิิร์์ฟ สคููล (Pakarang Surf School) เบทเทอร์์ เซิิร์์ฟ คลัับ (Better Surf Thailand) ซีีเปี้้ย� นส์์ แคมป์์ เขาหลััก (Seapiens Camp Khaolak) และซอลท์์ เซิริ ์ฟ์ คลับั (Salt Surf Club) เป็น็ ต้น้ มีีจุดุ โต้ค้ ลื่่น� หลากหลาย เส้น้ ทางการเดินิ ทางเข้า้ ถึงึ ที่ส�่ ะดวกสบาย มีีความพร้้อมของโรงแรม ที่�่พััก ที่่�สะดวกสบายที่�่เอื้�อต่่อการ มาโต้้คลื่่�นของนัักท่่องเที่่�ยว ปััจจุุบัันจัังหวััดพัังงามีีโรงงานผลิิต กระดานโต้้คลื่่�นที่่�ส่่งออกไปทั่่�วโลกตั้�งอยู่�ใกล้้ๆ คืือ โรงงานผลิิต กระดานโต้ค้ ลื่่�น (The Board Factory Co., Ltd) ตราซันั โนว่่า (SUNOVA เป็็นตราสิินค้้าโต้้คลื่่�น สััญชาติิออสเตรเลีีย มีีโรงงาน ผลิิตของตััวเองที่่�เขาหลััก) นัักท่่องเที่�่ยวสามารถเลืือกซื้�ออุุปกรณ์์ ที่่�เหมาะสมสำ�ำ หรับั การโต้ค้ ลื่่�นได้ห้ ลากหลาย ที่่�มา: กิิจกรรมโต้ค้ ลื่�น่ (Onceinlife, 2565) เห็็นได้้ว่่าตััวอย่่างข้้างต้้นเป็็นการนำ�ำ อััตลัักษณ์์การละเล่่น ประเพณีี นัันทนาการ และวิิถีีชีีวิิตที่�่เกี่�่ยวข้้องกัับออกกำ�ำ ลัังกาย มาใช้ใ้ นการพัฒั นาการท่อ่ งเที่ย่� วที่ส�่ ่ง่ เสริมิ ให้เ้ กิดิ สุขุ ภาวะที่ด�่ ีี เช่น่ การเคลื่่อ� นไหวที่เ่� หมาะสมด้ว้ ยกิจิ กรรมด้า้ นการกีีฬา การนันั ทนาการ การละเล่่นและประเพณีีในท้้องถิ่�น โดยคำ�ำ นึึงถึึงรููปแบบ การจััดสถานที่่�สำ�ำ หรัับการทำ�ำ กิิจกรรม กระบวนการพััฒนาการท่่องเที่�่ยว ที่ส่� ่ง่ เสริิมให้้เกิิดสุุขภาวะที่ด่� ีี เหล่่านี้้ต� ่า่ งเป็็นส่่วนหนึ่่�งในการจัดั การมาตรฐานด้า้ นความปลอดภััยการท่่องเที่ย�่ วที่่�ส่ง่ เสริมิ ให้้เกิดิ สุุขภาวะ ที่ด�่ ีี การจััดการมาตรฐานด้้านสุขุ อนามััย และมาตรฐานด้า้ นความเป็็นธรรมที่่ค� ำ�ำ นึงึ ถึงึ ผู้้�รับบริกิ ารโดยคำำ�นึงึ ถึงึ ผลประโยชน์์ร่่วมกันั 62 คู่่ม� ืือ Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีคี วามสุขุ การพััฒนาสู่่ก� ารท่อ่ งเที่่�ยวคุณุ ภาพสููง

05 แนวทางการพัฒั นา สู่โ�่ มเดลอารมณ์์ดีี มีีความสุุข แบ่่งปัันสิ่่ง� ดีีๆ (Give Well) คู่ม�่ ืือ Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีคี วามสุขุ การพััฒนาสู่�ก่ ารท่อ่ งเที่่ย� วคุณุ ภาพสููง 63

โนมิิยเดามลอHาaรpมpณy์์ดMีี มoีีdคeวlามสุุข Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีีความสุขุ เป็็นการพััฒนาสิินค้า้ และบริิการทางการท่่องเที่่�ยวโดยการ สร้้างคุุณค่่าเพิ่่�มและสร้้างสัังคมสุุขภาวะที่�่ยั่ �งยืืนควบคู่่�กัับการเพิ่่�มนัักท่่องเที่�่ยวคุุณภาพให้้กัับประเทศโดยมีี เป้้าหมายสูงู สุดุ คืือ การสร้า้ งการท่อ่ งเที่�ย่ วคุุณภาพสููง (High Quality Tourism) ในทุุกบริิบทของสัังคมทุุกคนต่่างมีีสองสถานะ การเพิ่่�มคุุณค่่าให้้กัับสิินค้้าและบริิการในด้้านแบ่่งปััน เสมอ คือื “การเป็น็ ทั้้ง� ผู้ใ้� ห้แ้ ละผู้้�รับ” เช่น่ เดีียวกับั มิติ ิขิ อง สิ่ง� ดีีๆ หรืือ Give Well โดยมุ่�งหวังั ให้้เกิดิ การจัดั การการ การท่อ่ งเที่ย�่ ว ในทุกุ บทบาทของผู้้�ที่เ� กี่ย�่ วข้อ้ งในระบบการ ออกแบบกิิจกรรมเพื่่�อการแบ่่งปัันทางสัังคมระหว่่าง ท่่องเที่่�ยว ไม่่ว่่าจะเป็็นภาคธุุรกิิจ ภาคชุุมชน หรืือ ท้้ อ ง ถิ่ � น ใ น ฐ า น ะ เจ้้ า บ้้ า น แ ล ะ ผู้้� เ ยี่�่ ย ม เ ยืื อ น เ พื่่� อ ก า ร นักั ท่อ่ งเที่ย�่ ว ต่า่ งพึ่่ง� พิงิ และแบ่ง่ ปันั กันั จากเป้า้ หมายของ สร้า้ งคุณุ ค่า่ ร่ว่ มกันั สามารถเชื่อ� มโยงคุณุ ค่า่ อัตั ลักั ษณ์โ์ ดด การส่่งเสริิมการท่่องเที่่�ยวคุุณภาพสููงที่�่ให้้ความสำำ�คััญ เด่่นของท้้องถิ่�น และรููปแบบวิิถีีเชิิงวััฒนธรรมเป็็นการ ต่อ่ แนวคิดิ สร้้างเศรษฐกิิจแบ่่งปััน (Sharing Economy) ส่่งเสริิมให้้เกิิดการท่่องเที่่�ยวคุุณภาพสููงการส่่งเสริิม เพื่่�อนำำ�ไปสู่�การสร้้างสัังคมแห่่งการแบ่่งปััน (Sharing ภาพลัักษณ์์การท่่องเที่่�ยวและสร้้างการท่่องเที่่�ยวอย่่าง Society) และจากแนวความคิดิ ที่ว่� ่า่ สังั คมจะพัฒั นาอย่า่ ง ยั่ง� ยืืน การเพิ่่ม� คุุณค่า่ จากแหล่่งหรืือสถานที่่� สร้้างความ ยั่ �งยืืนได้้นั้้�นเกิิดจากการร่่วมมืือกัันของคนในสัังคมและ ศรััทธาและธรรมะซึ่�่งสามารถตอบสนองกลุ่ �มบุุคคลที่�่มีี การมีีวััฒนธรรมของการแบ่่งปััน จะทำ�ำ ให้้อยู่่�ร่่วมกัันได้้ ความชื่�นชอบเรื่�องสิ่�งศัักดิ์�สิิทธิ์์� การกล่่อมจิิตใจให้้เป็็น อย่่างมีีความสุุขและยั่�งยืืน ภายใต้้แนวคิิด Happy สมาธิแิ ละเป็็นสุขุ Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีีความสุุข จึึงให้้ความสำำ�คััญต่่อ 64 คู่ม�่ ืือ Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีีความสุขุ การพััฒนาสู่�ก่ ารท่่องเที่่ย� วคุณุ ภาพสููง

แบ่่งปัันสิ่่�งดีีๆ (Give Well) คืืออะไร แบ่ง่ ปัันสิ่ง� ดีีๆ (Give Well) คือื การจัดั การการออกแบบกิจิ กรรมการท่อ่ งเที่ย�่ วเพื่่�อการแบ่่งปัันทางสังั คมระหว่า่ งท้อ้ งถิ่น� ใน ฐานะเจ้้าบ้้านและผู้้�เยี่�่ยมเยืือนเพื่่�อการสร้้างคุุณค่่าร่่วมกััน ประกอบด้้วย 1) แหล่่งศรััทธาและธรรมะ 2) ธรรมชาติิและการเกษตร 3) วััฒนธรรมประเพณีี และ 4) กิิจกรรมผจญภัยั เช่น่ ท้้องถิ่�นแนะนำำ�สิินค้้าและบริิการ และสถานที่่�ท่อ่ งเที่ย�่ วใหม่่ (Unseen) การทำำ� กิจิ กรรมร่่วมกัับชุมุ ชน เรีียนรู้�จากปราชญ์ช์ าวบ้้าน ปลูกู ป่า่ สอนหนัังสืือเด็็กและอาบน้ำ�ำ� ช้า้ ง เป็็นต้น้ การกำำ�หนดอััตลัักษณ์ส์ ำำ�คััญของพื้�น้ ที่�่ ผู้�้ประกอบการหรืือนัักพััฒนาจะต้้องค้้นหาและระบุุ อัตั ลักั ษณ์ท์ ี่โ่� ดดเด่น่ สร้า้ งการจดจำำ� เพื่่อ� นำำ�ไปสู่�การสร้า้ งจุดุ ขายและ ความแตกต่า่ งได้อ้ ย่า่ งชัดั เจน โดยอัตั ลักั ษณ์ใ์ นระดับั จังั หวัดั เป็น็ การ พิจิ ารณาภาพรวมของจังั หวัดั หรือื พื้้น� ที่่� โดยการค้น้ หาความโดดเด่น่ ทางอัตั ลักั ษณ์์ โดยจะต้อ้ งสามารถอธิบิ ายแนวคิดิ (Concept) สำำ�คัญั ในแต่่ละประเด็น็ อย่า่ งชััดเจน ได้้แก่่ อััตลัักษณ์์สำำ�คัญั ทางธรรมชาติิ ได้แ้ ก่่ ทะเล ภูเู ขา เกาะ ชายหาด แก่่ง ป่่าไม้้ น้ำ�ำ�พุุร้้อน ถ้ำ��ำ น้ำ��ำ ตก คลอง แม่่น้ำ�ำ� พืืชและ พัันธุ์�ไม้้ อัตั ลักั ษณ์ด์ ้้านวัฒั นธรรมสิ่�งปลูกู สร้้าง ได้แ้ ก่่ แหล่ง่ ท่่อง เที่ย่� วที่ม�่ นุษุ ย์ส์ ร้า้ งขึ้น� ทรัพั ยากรการท่อ่ งเที่ย่� วเชิงิ วัฒั นธรรม โบราณ สถาน โบราณวัตั ถุุ อุทุ ยานประวัตั ิศิ าสตร์์ ชุมุ ชนโบราณ กำำ�แพงเมือื ง คูเู มือื ง พิพิ ิธิ ภัณั ฑ์์ วัดั ศาสนสถาน ย่า่ นเมือื งเก่า่ สิ่ง� ก่อ่ สร้า้ งที่ม�่ ีีคุณุ ค่า่ ทางศิลิ ปะและสถาปัตั ยกรรม ย่า่ นบันั เทิงิ หรือื สถานบันั เทิงิ สวนสัตั ว์์ สวนสนุุก สวนสาธารณะ สนามกีีฬา ตลาดนััดกลางคืืน ถนนคนเดิิน และสถานที่่�โชว์์การแสดง อัตั ลักั ษณ์ว์ ัฒั นธรรมด้า้ นวิถิ ีีชีีวิติ ได้แ้ ก่่ งานเทศกาล งาน ประเพณีี วิิถีีชีีวิิต ความเป็็นอยู่�ของผู้้�คน บุุคคลสำ�ำ คััญ ดนตรีี ศิิลปวััฒนธรรม การละเล่่น การแต่่งกาย ภาษา ชนเผ่่า ชาติิพัันธุ์� อาหารและภูมู ิปิ ัญั ญา ซึ่ง�่ เป็น็ พื้้น� ฐานสำำ�คัญั ของการพัฒั นาสินิ ค้า้ และ บริิการที่�่สะท้้อนภาพลัักษณ์์ของพื้้น� ที่่� การกำ�ำ หนดอััตลักั ษณ์์ด้า้ นการแบ่ง่ ปันั สิ่ง� ดีีๆ (Give Well) ผู้้�ประกอบการหรืือนัักพััฒนาจะต้้องค้้นหาและระบุุ อััตลัักษณ์์ที่่�โดดเด่่นด้้านแบ่่งปัันสิ่�งดีีๆ ของพื้้�นที่่� เพื่่�อเป็็นรากฐาน สำำ�คัญั ของการพัฒั นา ได้แ้ ก่่ อัตั ลักั ษณ์ท์ ้อ้ งถิ่น� แปลกใหม่่ (Unseen) เช่น่ การให้ค้ วาม รู้�จากคนในท้อ้ งถิ่น� การลงมืือปฏิบิ ััติพิ ร้อ้ มกับั คนในท้้องถิ่น� เป็็นต้น้ แหล่ง่ เรีียนรู้�และรูปู แบบกิิจกรรมเพื่�อ่ สังั คม เช่น่ การทำำ� เครื่่�องจัักสาน อาบน้ำ�ำ�ช้า้ ง เกี่�ย่ วข้า้ ว เป็น็ ต้้น คู่่ม� ือื Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีีความสุุข การพัฒั นาสู่่�การท่อ่ งเที่่ย� วคุณุ ภาพสููง 65

วิิธีกี ารดำ�ำ เนิินการ ผู้�้ประกอบการหรืือนัักพััฒนาควรร่่วมกัันจััดกิิจกรรมเพื่่�อระดมความคิิดจากผู้�้เกี่�่ยวข้้องในพื้้�นที่่�และ ร่่วมกัันวิิเคราะห์์เพื่่�อกำำ�หนดอััตลัักษณ์์ในประเด็็นต่่างๆ ระบุุรายละเอีียดและแนวทางการนำำ�ไปประยุุกต์์ใช้้ ดังั ตารางประกอบ การวิิเคราะห์อ์ ััตลัักษณ์ก์ ารแบ่่งปัันสิ่ง� ดีีๆ อััตลักั ษณ์์การแบ่่งปัันสิ่�งดีีๆ รายละเอีียด แนวทางการนำ�ำ ไปประยุุกต์์ใช้้ อััตลัักษณ์์ท้้องถิ่ �นแปลกใหม่่ (Unseen) เช่น่ การให้้ความรู้� จากคนในท้้องถิ่�น การลงมืือ ปฏิิบััติิพร้้อมกัับคนในท้้องถิ่ �น เป็็นต้น้ แ ห ล่่ ง เรีี ย น รู้� แ ล ะ รูู ป แ บ บ กิจิ กรรมเพื่อ่� สังั คม เช่น่ การทำ�ำ เครื่่อ� งจัักสาน อาบน้ำ��ำ ช้า้ ง เกี่ย�่ ว ข้า้ ว เป็น็ ต้้น 66 คู่่ม� ืือ Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีคี วามสุุข การพััฒนาสู่่ก� ารท่อ่ งเที่่�ยวคุณุ ภาพสููง

แนวทางการพััฒนาสู่�่โมเดลอารมณ์์ดีี มีีความสุขุ ด้า้ นแบ่่งปัันสิ่�งดีีๆ (Give Well) องค์์ประกอบหลัักที่่� 1 สินิ ค้า้ และบริิการ (Products and Services) องค์ป์ ระกอบย่อ่ ย 1 องค์ป์ ระกอบย่่อย 2 การประยุุกต์ค์ ุุณค่่าอััตลักั ษณ์ท์ ้้องถิ่�น (Identity) คุุณค่่าด้า้ นสุุขภาวะ (Wellness) แนวทางการพัฒั นา เป็น็ การนำำ�เอาผลการวิเิ คราะห์ข์ ้อ้ มูลู อัตั ลักั ษณ์์ แนวทางการพััฒนา เป็็นกระบวนการพััฒนาการออกแบบกิิจกรรม ระดับั จังั หวัดั /พื้้น� ที่่� และอัตั ลักั ษณ์ด์ ้า้ นการแบ่ง่ ปันั สิ่ง� ดีๆี (Give Well) การท่่องเที่�่ยวเพื่่�อการแบ่่งปัันทางสัังคมระหว่่างท้้องถิ่ �นในฐานะ มาใช้้กัับพััฒนาการออกแบบกิิจกรรมการท่่องเที่่�ยวเพื่�่อการแบ่่งปััน เจ้้าบ้้านและผู้ �เยี่ �ยมเยืือนเพื่�่อการสร้้างคุุณค่่าร่่วมกัันโดยคำำ�นึึงถึึง ท า ง สัั ง ค ม ร ะ ห ว่่ า ง ท้้ อ ง ถิ่ � น ใ น ฐ า น ะ เ จ้้ า บ้้ า น แ ล ะ ผู้ � เ ยี่ � ย ม เ ยืื อ น การสร้า้ งสุุขภาวะที่ด�่ ีทีั้ง� ทางกาย ใจ และสังั คม เพื่อ่� การสร้า้ งคุุณค่่าร่่วมกันั วิิธีีการปฏิิบััติิ วิิธีกี ารปฏิบิ ัตั ิิ 1. ใช้้องค์์ความรู้� เรื่�องราวความเป็็นมาของท้้องถิ่�นเพื่่�อการแบ่่งปััน 1. ออกแบบกิจิ กรรมสำ�ำ หรับั การแบ่ง่ ปัันที่่ส� ่ง่ เสริมิ สุุขภาพกาย ได้้แก่่ สู่่�สัังคม โดยการจััดกิิจกรรมสื่�อความหมาย ได้้แก่่ กิิจกรรมปลููกป่่าชายเลน กิิจกรรมอาสาพััฒนาชุุมชน กิิจกรรมเดินิ ป่่าอนุุรักั ษ์์สิ่�งแวดล้้อม กิจิ กรรมดำำ�น้ำ��ำ เก็บ็ ขยะ การนำ�ำ เสนอปราชญ์ช์ ุมุ ชนถ่า่ ยทอดองค์ค์ วามรู้้�ภููมิิปัญั ญา มััคคุเุ ทศก์์น้อ้ ย ทูตู วัฒั นธรรม นักั สื่อ� ความหมายท้้องถิ่น� 2. ออกแบบกิจิ กรรมการแบ่่งปันั ที่่�ส่่งเสริิมคุณุ ค่่าทางจิติ ใจ ร่่วมทำำ�ดีี นักั สื่�อความหมายธรรมชาติิ และมีีความสุุข การจััดพื้้�นที่�่แบ่่งปัันเพื่่�อกิิจกรรมทางสัังคม เช่่น การนำ�ำ เสนออัตั ลักั ษณ์ท์ ้อ้ งถิ่น� แปลกใหม่่ (UNSEEN) และ การจััดพื้้�นที่�่สำำ�หรัับการเรีียนรู้� พื้้�นที่่�ตลาดชุุมชน พื้้�นที่่�จััดแสดง ศิิลปวัฒั นธรรม เป็็นต้้น เรื่�องราว โดยคำำ�นึึงถึึงสิิทธิิมนุุษยชน การไม่่ทารุุณสััตว์์ และความเชื่�อของสัังคมในท้้องถิ่�น สร้้างนัักท่่องเที่�่ยว 3. การออกแบบกิจิ กรรมเพื่่อ� การแบ่ง่ ปันั ทางสังั คม และการสนับั สนุนุ อาสาสมััคร เพื่่�อการเพิ่่�มจำำ�นวนนัักท่่องเที่่�ยวคุุณภาพ วิิสาหกิจิ ชุุมชน ในท้อ้ งถิ่น� 2. จัดั ให้ม้ ีีพื้้น� ที่ส�่ ำำ�หรับั การเรีียนรู้�ร่วมกันั ระหว่า่ งเจ้า้ บ้า้ นและผู้ม้� าเยือื น 4. ออกแบบกิิจกรรมส่่งเสริิมคุุณค่่าทางสัังคมโดยรอบ สร้้างชื่�อเสีียง ที่่�สามารถสร้้างการจดจำ�ำ เฉพาะพื้้�นที่�่และประสบการณ์์ใหม่่ได้้ และภาพลัักษณ์์ที่่�ดีีให้้กัับท้้องถิ่�น เป็็นศููนย์์กลางในการรัับบริิจาค พััฒนาศููนย์์การเรีียนรู้� ได้้แก่่ ธนาคารปูู ธนาคารหมึึก วิิถีีชีีวิิต เพื่่อ� เชื่�อมโยงระหว่า่ งผู้ใ้� ห้แ้ ละผู้้�รับ อาบน้ำ��ำ ช้า้ ง บ้า้ นควาย พิพิ ิธิ ภัณั ฑ์์ท้้องถิ่�น 3. มีีการนำ�ำ เสนอรููปแบบกิิจกรรมเพื่่�อสังั คม ที่่�แสดงให้้เห็น็ ถึงึ วิิถีีชีีวิติ ภููมิิปััญญา ศิิลปวััฒนธรรมท้้องถิ่�น โดยกิิจกรรมเพื่่�อสัังคม (Corporate Social Responsibility; CSR) ได้แ้ ก่่ การปลูกู ป่า่ ป่่าชุุมชน การปล่่อยพัันธุ์์�สััตว์์น้ำ��ำ การบริิจาค การสอนอาชีีพ ปลูกู ปะการังั ทำ�ำ ฝายชะลอน้ำ�ำ� ห้้องสมุุดชุุมชน เก็บ็ ขยะชายหาด 4. การสร้้างกิิจกรรมการท่่องเที่่�ยวเชิิงสร้้างสรรค์์ที่่�สอดคล้้องกัับ อััตลัักษณ์์ เช่่น ปลููกข้้าวดำ�ำ นา การท่่องเที่่�ยวเชิิงเกษตร เลี้ย� งควาย ปลูกู ผักั ทอผ้า้ ย้้อมผ้า้ แกะสลัักงานปั้้น� เป็น็ ต้น้ คู่ม่� ืือ Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีคี วามสุขุ การพัฒั นาสู่�่การท่อ่ งเที่่�ยวคุุณภาพสููง 67

องค์์ประกอบย่่อย 3 มาตรฐานด้้านความปลอดภัยั (Safety) เพื่่�อการสร้า้ ง “Happy Seed” ด้้านแบ่ง่ ปัันสิ่ง� ดีีๆ (Give Well) แนวทางการพััฒนา เป็็นกระบวนการพััฒนาการออกแบบกิิจกรรมการท่่องเที่่�ยวเพื่่�อการแบ่่งปััน ทางสัังคมระหว่า่ งท้อ้ งถิ่น� ในฐานะเจ้้าบ้า้ นและผู้�เยี่ย� มเยืือนเพื่อ่� การสร้า้ งคุณุ ค่่าร่ว่ มกััน วิธิ ีกี ารปฏิิบัตั ิิ 1. การจัดั การระบบรักั ษาความปลอดภัยั ในสถานที่แ�่ ละกิจิ กรรมการแบ่ง่ ปันั ที่เ�่ หมาะสมและสอดคล้อ้ งตามกฎหมาย ได้แ้ ก่่ สัญั ญาณแจ้ง้ เตืือนภััย กล้อ้ งวงจรปิดิ ไฟฉุุกเฉินิ ทางออกฉุกุ เฉินิ จุดุ รวมพล จัดั ให้ม้ ีีแผนการจััดการสภาวะฉุกุ เฉิิน เช่่น การซ้้อมหนีีไฟ เป็็นต้้น มีีการเตรีียมความพร้้อมการปฐมพยาบาล ชุดุ ปฐมพยาบาลเบื้้อ� งต้น้ หมายเลขโทรศัพั ท์์ หน่่วยงานต่า่ งๆ กรณีีเกิิดเหตุุฉุกุ เฉิิน เจ้า้ หน้า้ ที่ร่� ัักษาความปลอดภััยและพนักั งานอำ�ำ นวยความสะดวก 2. จััดเตรีียมสถานที่�อ่ อกกำำ�ลังั กายและกิจิ กรรมออกกำำ�ลังั กายส่ง่ เสริิมคุุณภาพที่ป�่ ลอดภัยั สอดคล้้องกัับผู้้�ใช้้งาน ได้้แก่่ จัดั เตรีียมป้า้ ยสื่อ� ความหมาย ชี้�แจงรายละเอีียด ป้้ายเตืือน และป้า้ ยเชิญิ ชวนเพื่่อ� ส่่งเสริมิ ให้เ้ กิดิ การแบ่ง่ ปััน มีีพื้้น� ที่แ�่ ละกิจิ กรรมที่ค่� ำ�ำ นึงึ ถึงึ ความปลอดภัยั ของผู้้�รับบริกิ ารโดยบริกิ ารให้ส้ อดคล้อ้ งกับั วัยั และสมรรถนะทางกาย 3. จัดั ให้ม้ ีีขั้้น� ตอนการปฏิิบััติิงานตามหลัักมาตรฐานความปลอดภััย กำ�ำ หนดระเบีียบปฏิิบััติิการทำ�ำ งานในสภาวะปกติแิ ละสภาวะฉุุกเฉิิน กำำ�หนดขั้น� ตอนหรืือหลัักปฏิบิ ััติดิ ้้านการออกกำำ�ลังั กายที่�ค่ ำ�ำ นึึงถึึงความปลอดภัยั กำ�ำ หนดหลักั การใช้้อุุปกรณ์อ์ อกกำำ�ลังั กายต่่างๆ เพื่่�อป้อ้ งกัันอัันตรายที่อ่� าจจะเกิดิ ขึ้�น มีีคำำ�แนะนำำ�ด้า้ นการแต่่งกายที่�่เหมาะสมในออกกำำ�ลังั กายแต่ล่ ะประเภทนั้้�นๆ กำำ�หนดเครื่่อ� งแบบการแต่ง่ กายที่่เ� หมาะสมในการปฏิิบัตั ิิงานนั้้น� ๆ กำ�ำ หนดการฝึกึ อบรมหลักั การทำ�ำ งานที่�่ส่่งเสริมิ ความปลอดภัยั กำ�ำ หนดระบบการจััดการคุุณภาพ การควบคุุม รอบระยะเวลาการใช้้งาน การตรวจสอบและติิดตามการทำ�ำ งาน มีีรับั ประกัันคุุณภาพ หรืือเอกสารยืืนยัันความปลอดภัยั 68 คู่�ม่ ืือ Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีคี วามสุขุ การพัฒั นาสู่�่การท่่องเที่่ย� วคุณุ ภาพสููง

องค์์ประกอบย่อ่ ย 4 องค์ป์ ระกอบย่อ่ ย 5 มาตรฐานด้า้ นสุขุ อนามััย (Hygiene) มาตรฐานด้า้ นความเป็น็ ธรรม (Fairness) แนวทางการพััฒนา เป็็นการจััดการมาตรฐาน แนวทางการพัฒั นา เป็น็ การจัดั การมาตรฐานด้า้ นความเป็น็ ด้้านสุุขอนามััยกิิจกรรมการท่่องเที่่�ยวเพื่่�อการแบ่ง่ ปัันทาง ธรรมที่�ค่ ำ�ำ นึึงถึึงผู้้�รับั บริกิ าร/ลูกู ค้้า คู่่�ค้้า หุ้�นส่ว่ น พันั ธมิิตร สัังคมระหว่่างท้้องถิ่ �นในฐานะเจ้้าบ้้านและผู้ �เยี่ �ยมเยืือน ชุมุ ชนและสัังคมโดยคำ�ำ นึึงถึงึ ผลประโยชน์ร์ ่ว่ มกันั เพื่อ�่ การสร้า้ งคุุณค่่าร่ว่ มกันั วิิธีีการปฏิิบััติิ วิธิ ีกี ารปฏิบิ ัตั ิิ 1. การจัดั การสภาพแวดล้อ้ มทางกายภาพ สถานที่่� และการออกแบบ 1. อธิบิ ายเงื่�อนไขและขั้�นตอนการใช้บ้ ริิการอย่่างชัดั เจน ได้้แก่่ กิจิ กรรมให้้ได้ม้ าตรฐานตามหลักั สุขุ อนามััย ได้้แก่่ กำำ�หนดวัันและเวลาเปิดิ -ปิิด บริกิ าร กำำ�หนดวิิธีีการจองและชำ�ำ ระค่่าบริกิ าร จััดสถานที่�่ให้้เหมาะสมกัับรููปแบบกิิจกรรมเพื่่�อการ กำ�ำ หนดลำ�ำ ดัับการรัับบริกิ ารและระยะเวลาการส่่งมอบ แบ่่งปันั เช่น่ ความทนทาน ความยืืดหยุ่�น ระดับั แสง กำ�ำ หนดประเภทลููกค้า้ และเงื่�อนไขสิิทธิิประโยชน์์พิเิ ศษ สว่า่ ง การระบายอากาศ อุณุ หภูมู ิิ ความสูงู ขนาดพื้้�นที่่� กำำ�หนดรายละเอีียด ขอบเขตของการรับั บริกิ าร และความสะอาดตามหลัักสุุขอนามัยั เป็็นต้น้ กำ�ำ หนดเงื่�อนไขขอยกเลิิกและการเปลี่ย�่ นแปลงการบริกิ าร มีีระบบการจัดั การด้า้ นความสะอาด เช่น่ รอบระยะเวลา กำำ�หนดระบบการประกันั และใบรับั รองคุุณภาพ การทำ�ำ ความสะอาด มีีถัังขยะที่่�เพีียงพอและมีีระบบ 2. การจััดการด้า้ นราคาที่�่เป็็นธรรม ได้แ้ ก่่ การจัดั เก็บ็ ที่เ่� หมาะสมคำ�ำ นึึงถึงึ สุขุ อนามััย มีีการจัดั การ กำ�ำ หนดราคาที่่�เหมาะสมกับั คุุณภาพสินิ ค้้าและบริกิ าร แยกประเภทขยะที่�่เหมาะสม เป็็นต้น้ แสดงรายการสิินค้้าและราคาอย่า่ งชััดเจน ใช้้วััสดุุและอุุปกรณ์์ระบบอััตโนมััติิหรืือระบบเลี่่�ยง แสดงข้อ้ มููลเกี่�ย่ วกับั สิิทธิิประโยชน์์ด้้านราคา การสัมั ผััส มีีการใช้ส้ ุขุ ภััณฑ์ท์ ี่่�ได้ม้ าตรฐานและอุปุ กรณ์์ 3. กำ�ำ หนดนโยบายการชดเชยที่เ�่ ป็น็ ธรรมให้้แก่่ลูกู ค้้าอย่า่ งชัดั เจน ได้แ้ ก่่ ทำ�ำ ความสะอาด การชำำ�ระล้้าง ระบบอุุปกรณ์อ์ ััตโนมัตั ิิ การคืนื เงินิ ในกรณีีที่ผ่� ิิดสัญั ญาข้อ้ ตกลง มีีห้อ้ งน้ำ�ำ�แยกประเภทผู้ใ�้ ช้้ ชาย-หญิิง คนพิกิ าร และมีี การจัดั ให้ม้ ีีการชดเชยด้ว้ ยสินิ ค้า้ และบริกิ ารทดแทนในกรณีีที่่� จำำ�นวนที่่�เพีียงพอกัับการหมุุนเวีียนของลููกค้้า มีีการ จััดเตรีียมสิ่ง� อำำ�นวยความสะดวก ได้แ้ ก่่ กระจกเงา ผิดิ สัญั ญาข้อ้ ตกลง กระดาษชำำ�ระ สบู่� ยาฆ่า่ เชื้อ� ถุงุ สำ�ำ หรับั ใส่ผ่ ้า้ อนามัยั และ การจัดั ทำ�ำ สิินค้า้ และบริกิ าร เพื่่�อการชดเชย ป้า้ ยสื่อ� ความหมายด้้านสุุขอนามััยที่เ�่ หมาะสม จุุดแขวน การรัับผิิดชอบต่อ่ ความเสีียหายที่�่เกิิดตามหลัักกฎหมาย หรือื จุดุ วางของ 4. กำ�ำ หนดข้อ้ ตกลงที่�ช่ ััดเจนและเป็็นธรรมต่่อคู่�ค้า้ หุ้�นส่ว่ น และพันั ธมิติ ร จััดให้้มีีพื้้�นที่่ส� ำำ�หรับั จััดเตรีียม เก็บ็ วัสั ดุุอุุปกรณ์์ น้ำำ��ยา และสารเคมีีที่เ่� หมาะสม มีีระบบจััดสรรผลประโยชน์์และรายได้้ชัดั เจนและเป็็นธรรม ได้้แก่่ 2. กำำ�หนดขั้�นตอนการปฏิิบััติิงานที่�่คำ�ำ นึึงถึึงสุุขอนามััยและ ระบบจััดสรรผลประโยชน์แ์ ละรายได้ท้ ี่ช�่ ัดั เจน และเป็็นธรรม หลักั สุขุ าภิบิ าล แก่่ผู้้�มีีส่่วนเกี่่ย� วข้อ้ ง การปฏิิบััติิตามหลัักมาตรฐาน SHA ทั้้�งข้้อปฏิิบััติิของ 5. การจััดการที่่�เป็น็ ธรรมต่อ่ ชุมุ ชนและสัังคม ได้แ้ ก่่ ผู้ใ�้ ห้้บริกิ ารและผู้้�รับบริกิ าร กำ�ำ หนดนโยบายการจัดั ซื้อ� ผลิติ ภัณั ฑ์ช์ ุมุ ชนในราคาที่เ่� หมาะสม มีีการกระจายรายได้้ไปยัังชุุมชนอย่า่ งทั่่�วถึงึ มีีการปฏิบิ ัตั ิิต่อ่ สมาชิกิ ชุุมชนอย่่างเท่า่ เทีียม ต้้องมีีการส่่งเสริิมการฝึึกทัักษะ/โอกาสทางอาชีีพให้้กัับ คนในพื้้�นที่�่ มีีนโยบายการจ้้างงานคนในชุมุ ชน เปิดิ โอกาสให้ช้ ุมุ ชนประกอบอาชีีพและสร้า้ งรายได้อ้ ย่า่ งพึ่่ง� พา การดำำ�เนินิ การที่เ�่ ป็น็ มิติ รต่อ่ สิ่ง� แวดล้อ้ มและมีีการใช้ท้ รัพั ยากร ที่�่สามารถหมุนุ เวีียนได้้ 6. ไม่ด่ ำ�ำ เนินิ กิจิ การที่่ข� ััดต่อ่ หลัักปฏิิบััติิต่อ่ กฎหมาย คู่่�มืือ Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีีความสุุข การพัฒั นาสู่่�การท่อ่ งเที่่ย� วคุณุ ภาพสููง 69

การรับั รองมาตรฐานที่เ�่ กี่่ย� วข้อ้ งด้า้ น “แบ่่งปัันสิ่่ง� ดีีๆ” (Give Well) การรัับรองจากมาตรฐานที่�่เกี่่�ยวข้้องด้้านสุุขอนามััยขึ้�นอยู่่�กัับประเภทสินิ ค้้าและบริกิ าร เช่่น มาตรฐานแนวทางความรับั ผิดิ ชอบต่อ่ สังั คม ISO 26000 โครงการยกระดับั อุุตสาหกรรมท่อ่ งเที่�ย่ วไทยมาตรฐานความปลอดภััยด้้านสุขุ อนามััย (SHA Certification) มาตรฐานการท่่องเที่่�ยวไทย (Thailand Tourism Standard) : มาตรฐานแหล่ง่ ท่อ่ งเที่�ย่ ว - มาตรฐานแหล่ง่ ท่อ่ งเที่�่ยวเชิิงนิเิ วศ (Ecotourism Attraction Standard) - มาตรฐานแหล่่งท่่องเที่่�ยวทางธรรมชาติิ (Natural Attraction Standard) - มาตรฐานแหล่่งท่่องเที่�่ยวเชิิงสุุขภาพ (น้ำำ��พุุร้้อนธรรมชาติิ) (Hot Spring for Health Tourism Attraction Standard) - มาตรฐานแหล่ง่ ท่อ่ งเที่ย�่ วเชิงิ ประวััติิศาสตร์์ (Historical Attraction Standard) - มาตรฐานแหล่่งท่่องเที่ย�่ วเชิงิ วััฒนธรรม - มาตรฐานแหล่่งท่อ่ งเที่�่ยวเพื่่�อนัันทนาการ (Recreational Attraction Standard) - มาตรฐานแหล่่งท่่องเที่ย�่ วเชิิงศิลิ ปะวิิทยาการ (Arts and Sciences Educational Attraction Standard) - มาตรฐานแหล่ง่ ท่่องเที่่�ยว ประเภทน้ำำ�� ตก - มาตรฐานแหล่ง่ ท่่องเที่ย�่ ว ประเภทชายหาด - มาตรฐานแหล่่งท่่องเที่�ย่ วทางธรรมชาติิ ประเภทเกาะ - มาตรฐานแหล่่งท่อ่ งเที่�่ยวทางธรรมชาติิ ประเภทแก่ง่ - มาตรฐานแหล่ง่ ท่อ่ งเที่ย่� วทางธรรมชาติิ ประเภทถ้ำ��ำ - มาตรฐานแหล่่งท่อ่ งเที่ย�่ วเชิงิ เกษตร - มาตรฐานแหล่่งท่อ่ งเที่�่ยวทางธรรมชาติิ ประเภทธรณีีสัณั ฐาน - มาตรฐานการบริิหารจััดการแหล่ง่ ท่อ่ งเที่่ย� ว - มาตรฐานกิิจกรรมปางช้้างเพื่่อ� การท่่องเที่ย่� ว มาตรฐานการท่่องเที่ย�่ วไทย (Thailand Tourism Standard) : มาตรฐานด้้านการบริกิ ารเพื่่อ� การท่อ่ งเที่�ย่ ว - มาตรฐานเรือื รัับจ้า้ งนำำ�เที่ย�่ ว (Tourist Boat Standard) - มาตรฐานธุรุ กิจิ นำ�ำ เที่ย่� ว (Tour Operation Standard) - ศููนย์์บริกิ ารข้้อมูลู สำ�ำ หรัับนักั ท่่องเที่่�ยว (Tourist Information Center) - มาตรฐานการให้บ้ ริิการในสถานที่จ่� ำำ�หน่า่ ยของที่ร�่ ะลึึก (สิินค้า้ ทั่่�วไป) (Souvenirs Shop Service Standard for Tourism) - มาตรฐานการให้บ้ ริกิ ารในสถานที่จ่� ำ�ำ หน่า่ ยของที่ร่� ะลึกึ (สินิ ค้า้ อัญั มณีี) (Souvenirs Shop (Gem Stone Products) Service Standard) - การบริกิ ารนักั ท่อ่ งเที่ย�่ ว กลุ่�มคนพิกิ าร ผู้้�สูงอายุุ และครอบครัวั ที่ม�่ ีีเด็ก็ เล็ก็ และสตรีีมีีครรภ์์ (Tourism Service for Disabilities, Senior, Families with Young Children and Pregnant Woman) มาตรฐานการท่อ่ งเที่่�ยวไทย (Thailand Tourism Standard) : มาตรฐานอาชีีพเพื่่�อการท่อ่ งเที่ย�่ ว - มาตรฐานมัคั คุุเทศก์์ (Tourist Guide Standard) มาตรฐานการท่่องเที่ย�่ วไทย (Thailand Tourism Standard) : - การบริิการนัักท่อ่ งเที่่�ยว กลุ่�มคนพิกิ าร ผู้้�สูงอายุุ และครอบครัวั ที่ม่� ีีเด็ก็ เล็็กและสตรีีมีีครรภ์์ มาตรฐานการท่่องเที่�่ยวโดยชุุมชนของประเทศไทย หลักั เกณฑ์์เมืืองสร้้างสรรค์์ (Creative City) เมืืองแห่ง่ การเรีียนรู้� (UNESCO Learning city Award) เกณฑ์์มาตรฐานคุุณภาพธุุรกิิจบริิการ ได้แ้ ก่่ - ธุุรกิจิ ให้้บริิการโลจิิสติิกส์์ - ธุุรกิิจขนส่ง่ สินิ ค้า้ ทางถนน - ธุรุ กิจิ ค้้าส่ง่ ค้้าปลีีก - ธุรุ กิจิ แฟรนไชส์์ เมืืองสิ่ง� แวดล้้อมยั่�งยืนื (Sustainable Environmental City) รางวัลั พิิพิธิ ภัณั ฑ์์และแหล่ง่ เรีียนรู้�ดีเด่น่ ประจำำ�ปีี (Museum Thailand Awards) รางวััลอุตุ สาหกรรมท่่องเที่ย�่ วไทย (Thailand Tourism Awards) : รางวัลั ประเภทแหล่่งท่อ่ งเที่�ย่ ว (Attraction) ปราชญ์เ์ กษตรของแผ่่นดินิ 70 คู่่ม� ือื Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีคี วามสุขุ การพัฒั นาสู่่�การท่อ่ งเที่่ย� วคุุณภาพสููง

ใตนัวั 5อจัยัง่หา่ วงััดแบ่่งปัันสิ่ �งดีีๆ คู่ม�่ ืือ Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีคี วามสุุข การพััฒนาสู่่�การท่อ่ งเที่่ย� วคุุณภาพสููง 71

พิิพิิธภัณั ฑ์์เซรามิคิ ธนบดีี จัังหวััดลำำ�ปาง พิพิ ิธิ ภัณั ฑ์เ์ ซรามิคิ ธนบดีี ภายใต้แ้ นวคิดิ ย้อ้ นรอยตำ�ำ นานชามไก่น่ ครลำ�ำ ปาง จากความสำ�ำ เร็จ็ ของบริษิ ัทั ธนบดีีเคคอร์เ์ ซรามิคิ จำ�ำ กััด มีีชื่่�อเสีียงในด้้านผู้้�ผลิิตเซรามิิคของตกแต่่งบ้้านคุุณภาพสููงที่�่มีีดีีไซน์์สวยงาม ได้้แก่่ แจกััน เชิิงเทีียน จานรองแก้้วดููดน้ำ��ำ ชุดุ บููชาพระ รับั ผลิติ สินิ ค้้าเซรามิิค รัับผลิติ สิินค้า้ ที่่�ระลึกึ ผลิติ สิินค้้าพรีีเมี่ย่� ม ของขวััญของที่ร่� ะลึึก และชามไก่่ ถ้้วยตราไก่่ ที่�่ยังั คงผลิติ ตามแบบดั้ �งเดิิม โดยส่่งออกไปยัังกว่่า 70 ประเทศทั่่�วโลก จึึงมีีการจััดตั้�งพิิพิิธภััณฑ์์เซรามิิคธนบดีีเพื่่�อรวบรวมเรื่�องราวความเป็็นมา ต้น้ กำำ�เนิดิ เซรามิคิ ลำ�ำ ปางและตำ�ำ นาน “ชามไก่แ่ ห่ง่ ธนบดีี” หนึ่่ง� เดีียวที่ย่� ังั คงอนุรุ ักั ษ์ป์ ระวัตั ิศิ าสตร์แ์ ห่ง่ ความภาคภูมู ิใิ จให้ส้ มกับั ที่ล่� ำ�ำ ปาง เป็็นเมืืองแห่่งเซรามิิคของประเทศไทย สิ่�งที่�่โดดเด่่นภายในพิิพิิธภััณฑ์์เซรามิิคธนบดีี เช่่น วิิถีีชีีวิิตการทำำ�เซรามิิคลำำ�ปาง ถ่่ายทอดเรื่�องราวความเป็็นมาของชามไก่่ ชมเทคนิิคการวาดลวดลายบนชามไก่่แบบโบราณที่�่มีีหนึ่่�งเดีียวในประเทศ ชมกระบวนการ ผลิิตเซรามิิคสมััยใหม่่ เทคนิิคที่�่สร้้างชื่�อเสีียงให้้ธนบดีี เป็็นที่่�รู้�จักในนานาประเทศ ชมวิิถีีชีีวิิต และมีีกิิจกรรมปฏิิบััติิ (Work Shop) ให้้นัักท่่องเที่ย่� วได้ว้ าดลวดลายบนเซรามิคิ ถ้ว้ ยฝีมี ืือตนเองและนำำ�ไปใช้ง้ านได้้จริงิ พิพิ ิธิ ภััณฑ์เ์ ซรามิิคธนบดีี 72 คู่�่มือื Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีีความสุขุ การพััฒนาสู่ก่� ารท่่องเที่่�ยวคุณุ ภาพสููง

พญาศรีสี ัตั ตนาคราช จัังหวััดนครพนม พญาศรีีสััตตนาคราช แลนด์์มาร์์คแห่่งใหม่่ของจัังหวััดนครพนม ประดิิษฐานริิมฝั่�งแม่่น้ำำ��โขงบนลานศรีีสััตตนาคราช ถนนสุุนทรวิิจิิตร เป็็นองค์์พญานาคทองเหลืืองที่่�ใหญ่่ที่�่สุุดของภาคอีีสาน มีีความสวยงามโดดเด่่น องค์์พญาศรีีสััตตนาคราช หล่อ่ ด้ว้ ยทองเหลือื ง ตามที่ท่� ราบกันั ว่า่ พี่น�่ ้อ้ งชาวไทย-ลาว มีีความเชื่อ� ผูกู พันั อยู่่�กับั องค์พ์ ญานาค การก่อ่ สร้า้ งครั้้ง� นี้้เ� พื่่อ� เป็น็ การอนุรุ ักั ษ์์ วััฒนธรรมประเพณีี และความเชื่�อเรื่�องพญานาคของชาวไทยและชาวลาวที่่�อาศััยอยู่่�ริิมฝั่�งแม่่น้ำ�ำ� โขง อีีกทั้้�งต้้องการยกระดัับเป็็น แหล่่งท่่องเที่ย�่ วของจัังหวััดนครพนม เพื่่�อรองรัับการเป็็นศูนู ย์์กลางการท่อ่ งเที่ย�่ วในอนุุภูมู ิิภาคลุ่่�มน้ำำ��โขง ซึ่ง่� สถานที่่�แห่่งนี้้จ� ะกลายเป็็น แลนด์์มาร์์คแห่่งใหม่่สำำ�หรัับการขอพรหรืือบนบานองค์์พญาศรีีสััตตนาคราช ในพื้้�นที่่�มีีการจััดการที่่�ดีีสามารถรองรัับทั้้�งคนในท้้องถิ่�น และผู้เ�้ ยี่่ย� มเยืือน พญาศรีีสัตั ตนาคราช คู่ม่� ือื Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีีความสุุข การพััฒนาสู่่ก� ารท่่องเที่่�ยวคุุณภาพสููง 73

เส้น้ ทางศรัทั ธา จัังหวััดสมุทุ รสงคราม เมืืองสมุทุ รสงครามเป็็นเมือื ง 3 ศาสนา คือื ศาสนาพุุทธ ศาสนาคริิสต์์ ศาสนาอิสิ ลาม เป็็นพื้้�นที่ท่� ี่่�มีีการสั่�งสมของวัฒั นธรรม ในมิิติิต่่างๆ ทั้้�งทางด้้านศาสนา อารยธรรมและวิิถีีชีีวิิตชาวบ้้านแบบดั้�งเดิิมมีีสถานที่่�ต่่างๆ และมีีวััดมากถึึง 113 วััดที่่�สะท้้อนถึึง ประวัตั ิคิ วามเป็น็ มาเพื่่อ� เรีียนรู้�ประวัตั ิศิ าสตร์ต์ั้ง� แต่ส่ มัยั กรุงุ ศรีีอยุธุ ยา มีีวัดั ที่ต�่ ้อ้ งห้า้ มพลาดเพื่่อ� เรีียนรู้�เกร็ด็ ประวัตั ิศิ าสตร์์ การท่อ่ งเที่ย่� ว เชิิงศาสนาของนัักท่อ่ งเที่ย�่ วในเส้้นทางแสวงบุุญเป็น็ สิ่�งเชื่�อมโยงศาสนา หรืืออาจจะเป็็นเพื่่�อการเสริมิ ดวง เรื่อ� งงาน เรื่�องการเงินิ เรื่อ� ง บารมีีและสุขุ ภาพ การท่อ่ งเที่�่ยวเชิิงศาสนาจะกระตุ้�นให้ผ้ ู้้�คนมีีจิิตผูกู พันั กัับศาสนาผ่่านความประทับั ใจที่่�ได้้จากการท่่องเที่�่ยว สถานที่่� สำ�ำ คััญ เช่่น อุุทยานพระบรมราชานุุสรณ์์พระบาทสมเด็็จพระพุุทธเลิิศหล้้านภาลััย หรืืออุุทยาน ร.2 ค่่ายบางกุ้�ง วััดอัมั พวันั เจติยิ าราม วััดเพชรสมุุทรวิิหาร หลวงพ่อ่ วัดั บ้้านแหลม วััดบางกะพ้อ้ ม วััดจุฬุ ามณีี และอาสนวิหิ ารแม่่พระบังั เกิดิ เป็น็ ต้้น อาสนวิหิ ารแม่พ่ ระบังั เกิดิ วััดจุุฬามณีี 74 คู่่�มือื Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีคี วามสุขุ การพััฒนาสู่่�การท่่องเที่่�ยวคุุณภาพสููง

ประวััติศิ าสตร์แ์ ละความศรัทั ธาต่่อสมเด็็จพระเจ้้าตากสินิ จัังหวัดั จัันทบุุรีี ศาลสมเด็็จพระเจ้้าตากสิินมหาราช เป็็นสถานที่่�สำำ�คััญและเป็็นที่่�นิิยมในการมาสัักการะไหว้้ขอพรเพื่่�อเป็็นสิิริิมงคล ทั้้�งนัักท่่องเที่�่ยวและชาวจัันทบุุรีี อู่่�ต่่อเรืือสมเด็็จพระเจ้้าตากสิิน ซึ่่�งสัันนิิษฐานว่่าเป็็นสถานที่�่ซึ่่�งสมเด็็จพระเจ้้าตากสิินมหาราช ใช้เ้ ป็็นอู่่�ต่่อเรือื เมื่่อ� ครั้้�งเตรีียมยกทัพั ไปตีีพม่า่ เพื่่อ� กู้�เอกราชชาติิไทยเมื่ �อ พ.ศ. 2310 ที่�่มีีการขุุดค้น้ พบซากเรือื และพบแอ่ง่ น้ำ��ำ รูปู สี่เ�่ หลี่่�ยม ผืืนผ้้าลัักษณะคล้้ายอู่�เรืืออยู่�หลายแอ่่ง พร้้อมทั้้�งส่่วนประกอบต่่างๆ ของเรืือโบราณสำำ�เภาจีีนท้้ายตััดแบบฟููเจีียนที่�่คงสภาพไว้้ และมีี จุุดสำำ�คััญที่่�น่่าสนใจ เช่่น พระบรมราชานุุสาวรีีย์์สมเด็็จพระเจ้้าตากสิินมหาราช นิิยมมากราบไหว้้ขอพรเพื่่�อความเป็็นสิิริิมงคล นอกจากนั้้�น อาคารแสดงนิิทรรศการ และอาคารจำ�ำ หน่่ายผลิิตภััณฑ์์ท้้องถิ่�นของบ้้านเสม็็ดงาม รวมถึึงจุุดชมวิิวท่่าเทีียบเรืือประมง โดยบริิเวณนี้้�มัักจะมีีการจัดั การแข่่งขัันกีีฬาเรือื เร็ว็ และเรือื หางยาว อู่่�ต่่อเรือื สมเด็็จพระเจ้า้ ตากสินิ ที่�ม่ า: อู่่�ต่่อเรืือสมเด็จ็ พระเจ้า้ ตากสิิน (โอเคจันั ทบุรุ ีี, 2565) พระบรมราชานุสุ รณ์ส์ มเด็จ็ พระเจ้า้ ตากสินิ มหาราช ที่่�มา: พระบรมราชานุสุ รณ์ส์ มเด็จ็ พระเจ้้าตากสินิ มหาราช (อู่่�ต่อ่ เรืือพระเจ้า้ ตากสินิ ) 75 (Thailandtourism, 2565) คู่�่มืือ Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีีความสุุข การพัฒั นาสู่่ก� ารท่อ่ งเที่่ย� วคุณุ ภาพสููง

เที่ย�่ วชมความสวยงามของมหัศั จรรย์ท์ างธรรมชาติิ “ถ้ำ�ำ�พุุงช้า้ ง” จังั หวัดั พัังงา จัังหวััดพัังงา มีีความสวยงามที่่�เป็็นเอกลัักษณ์์ของธรรมชาติิ เป็็นพื้้�นที่่�ด้้านชายฝั่�งทะเลอัันดามััน มหาสมุุทรอิินเดีีย จึงึ มีีลักั ษณะภูมู ิปิ ระเทศส่ว่ นใหญ่เ่ ป็น็ เทือื กเขาและพื้้น� ที่ป่� ่า่ ประกอบด้ว้ ยภูเู ขาที่ส่� ลับั ซับั ซ้อ้ น มีีที่ร่� าบตามชายฝั่ง� ทะเลและที่ร�่ าบหุบุ เขา เป็็นดิินแดนแห่่งป่่าเกาะน้้อยใหญ่ม่ ากถึึง 155 เกาะ เพีียบพร้อ้ มไปด้ว้ ยทรััพยากรธรรมชาติแิ ละระบบนิิเวศ ที่�ย่ ังั คงรักั ษาความสมบูรู ณ์์ สวยงามมากมายหลายแห่่งซึ่�่งเป็็นที่่�รู้�จักระดัับโลก สิ่�งหนึ่่�งที่่�เห็็นจนเป็็นแลนด์์มาร์์ค คืือ ถ้ำำ�� พุุงช้้าง เรีียกได้้ว่่าเป็็นอุุโมงค์์น้ำ��ำ ใต้้ภููเขา รู้�จักในนาม “เขาช้า้ ง” มีีความโดดเด่น่ ที่่�ภายในตัวั ถ้ำ�ำ�สภาพภายในถ้ำำ��มีีหินิ งอก หินิ ย้้อย สวยงาม มีีธารน้ำำ�� ไหลตลอดปีี ตลอดระยะเวลา การเดิินทางภายในถ้ำ��ำ จะพบกัับความมหััศจรรย์์ตามธรรมชาติิ ที่�่สวยงามแปลกตา โดยเฉพาะหิินงอกหิินย้้อยมีีลัักษณะคล้้ายรููปช้้าง เดี่ย่� วๆ ช้า้ งหลายร้อ้ ยเชือื กเดินิ ตามกันั เป็น็ วงรอบ ช้า้ งนั่่ง� อยู่�ใต้ฉ้ ัตั ร ลวดลายของแร่ค่ วอตท์ใ์ นเนื้้อ� ปูนู ที่ด�่ ูคู ล้า้ ยคนนั่่ง� ตกปลา มีีถังั ใส่ป่ ลา ด้้วย หรืือ ซากฟอสซิลิ ที่ฝ�่ ัังตััวในเนื้้อ� หินิ เป็็นต้น้ สำ�ำ หรับั การเดินิ ทางเข้้าไปท่อ่ งเที่่ย� วในถ้ำำ��พุุงช้า้ ง นัักท่อ่ งเที่่�ยวจะพบกัับการท่อ่ งเที่ย่� ว รููปแบบเชิิงผจญภััย โดยมีีการเดิินทางด้้วยการนั่่�งเรืือแคนูู เข้้าชมหิินงอกหิินย้้อยรููปช้้างสวยงามแปลกตา นัักท่่องเที่�่ยวจะประทัับใจ และรู้้�สึกึ มหัศั จรรย์ก์ ับั ความงามของธรรมชาติิที่�่สร้้างสรรค์ม์ าให้้อย่า่ งสวยงามแท้้จริงิ ง ถ้ำ�ำ�พุงุ ช้้าง ที่�่มา: ถ้ำ�ำ�พุุงช้า้ ง (กรุุงเทพธุรุ กิจิ , 2565) ที่่�มา: ถ้ำำ��พุงุ ช้า้ ง (สถานที่่�ท่่องเที่่�ยวจัังหวัดั พัังงา, 2565) เห็็นได้้ว่่าตััวอย่่างข้้างต้้นเป็็นการนำ�ำ อััตลัักษณ์์ในระดัับจัังหวััด อััตลัักษณ์์ท้้องถิ่�นแปลกใหม่่แหล่่งเรีียนรู้�และรููปแบบกิิจกรรม เพื่่อ� สังั คม มาใช้ก้ ับั พัฒั นาการออกแบบกิจิ กรรมการท่อ่ งเที่ย�่ วที่ด่� ึงึ ดูดู ใจ และกิจิ กรรมเพื่่อ� การแบ่ง่ ปันั ทางสังั คมระหว่า่ งท้อ้ งถิ่น� ในฐานะ เจ้า้ บ้า้ นและผู้เ้� ยี่ย�่ มเยือื นเพื่่อ� การสร้า้ งคุณุ ค่า่ ร่ว่ มกันั ที่ส�่ ามารถสร้า้ งการจดจำำ�เฉพาะพื้้น� ที่แ่� ละประสบการณ์ใ์ หม่ไ่ ด้้ เพื่่อ� การสร้า้ งคุณุ ค่า่ ร่่วมกัันโดยคำ�ำ นึึงถึึงการสร้้างสุุขภาวะที่�่ดีีทั้้�งทางกาย ใจ และสัังคม การจััดการมาตรฐานด้้านความปลอดภััย การจััดการมาตรฐาน ด้า้ นสุุขอนามััย การจััดการมาตรฐานด้า้ นความเป็็นธรรม 76 คู่�่มือื Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีคี วามสุุข การพััฒนาสู่�ก่ ารท่อ่ งเที่่�ยวคุณุ ภาพสููง

06 สู่โ�่ มเดลอแานรวมทณา์งด์ ีีกมาีีรคพวัาฒั มสนุุขา (Creativity and Innovation) คู่ม�่ ืือ Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีคี วามสุุข การพัฒั นาสู่�่การท่่องเที่่ย� วคุณุ ภาพสููง 77

นโมิิยเดามลอHาaรpมpณy์ด์ Mีี มoีีdควelามสุขุ Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีีความสุุข เป็น็ การพััฒนาสินิ ค้า้ และบริกิ ารทางการท่อ่ งเที่่�ยวโดยการ สร้้างคุุณค่่าเพิ่่�มและสร้้างสัังคมสุุขภาวะที่�่ยั่ �งยืืนควบคู่่�กัับการเพิ่่�มนัักท่่องเที่่�ยวคุุณภาพให้้กัับประเทศโดยมีี เป้้าหมายสููงสุุด คืือ การสร้้างการท่่องเที่�่ยวคุุณภาพสููง (High Quality Tourism) แนวคิิดโมเดลเศรษฐกิิจ สู่�การพััฒนาที่ย่�ั่�งยืืน (BCG Economy) ความก้้าวหน้้าของเทคโนโลยีีในปััจจุุบัันนี้้� ความต้้องการได้้แบบเรีียลไทม์์ รวมถึึงการติิดต่่อสื่�อสาร ส่่งผลให้้ “การพััฒนาสิินค้้าและบริิการทางการท่่อง กันั อย่า่ งไร้พ้ รมแดน ซึ่ง�่ เรื่อ� งเหล่า่ นี้้เ� ป็น็ ปัจั จัยั ที่ผ่� ู้ป�้ ระกอบ เที่่�ยว” จะต้อ้ งมีีการเปลี่ย่� นแปลง เพื่่�อนำำ�เอาเทคโนโลยีี การในไทยต้อ้ งให้้ความใส่ใ่ จ และหัันมาพึ่่�งพาเทคโนโลยีี เข้า้ มาใช้ใ้ นการบริิหารจัดั การธุรุ กิจิ ซึ่ง�่ เทคโนโลยีีจะเป็็น ที่�่ มีี อ ยู่ � ร อ บ ตัั ว ใ ห้้ เ ป็็ น ป ร ะ โ ย ช น์์ เ พิ่่� ม ม า ก ก ว่่ า เ ดิิ ม ส่่วนหนึ่่�งในการผลัักดัันให้้ธุุรกิิจนั้้�นสามารถที่่�จะเติิบโต ข้อ้ มูลู จากสำ�ำ นักั งานนวัตั กรรมแห่ง่ ชาติิ (องค์ก์ ารมหาชน) และก้้าวกระโดดอย่่างต่่อเนื่่�อง แต่่ในการใช้้เทคโนโลยีี หรืือ NIA ได้้เผยเทคโนโลยีีดิิจิิทััลสำำ�คััญและจำำ�เป็็น อย่า่ งเดีียวไม่ก่ ่อ่ ให้เ้ กิดิ ผลกระทบต่อ่ การพัฒั นาสินิ ค้า้ และ สำำ�หรัับอุุตสาหกรรมท่่องเที่�่ยวในปีีถััดไป ได้้แก่่ บ ริิ ก า ร ท า ง ก า ร ท่่ อ ง เ ที่่� ย ว อ ย่่ า ง มีี ป ร ะ สิิ ทธิิ ภ า พ 1) เทคโนโลยีีสารสนเทศบน “สมาร์ท์ โฟน” เป็็นโจทย์์ที่�่ ซึ่่�งองค์์ประกอบจะต้้องประกอบด้้วยการพััฒนาในส่่วน ทุุ ก อ ง ค์์ ก ร ที่�่ เ กี่�่ ย วข้้ อ ง ต้้ อ ง เ ร่่ ง ห า ท า ง ต อ บ ส น อ ง ของ “ความคิิดสร้้างสรรค์์” (Creativity) ในการสร้้าง 2) เทคโนโลยีีเพื่่�อการจดจำำ� หรืือ “Recognition” รููปแบบของการท่่องเที่่�ยวที่�่มอบ“ประสบการณ์์ใหม่่ๆ” ไม่่ว่่าจะเป็็นการจดจำำ�ข้อ้ มูลู ด้้วยใบหน้า้ ลายนิ้้ว� มือื หรือื ให้้กัับลููกค้้า โดยใช้้เทคโนโลยีีเป็็นเครื่่�องมืือสำำ�หรัับการ ดวงตา การจดจำ�ำ ข้้อมููลของนัักท่่องเที่�่ยวด้้วยสิ่�งเหล่่านี้้� พัั ฒ น า สิิ น ค้้ า แ ล ะ บ ริิ ก า ร ท า ง ก า ร ท่่ อ ง เ ที่�่ ย วที่่� มีี จะทำ�ำ ให้ก้ ารบริกิ ารมีีศักั ยภาพที่ด�่ ีีขึ้้น� 3) เทคโนโลยีี “AR ประสิิทธิิภาพและมีีคุุณค่่าสููง ภายใต้้แนวคิิด Happy (Augmented Reality)” และ “VR (Virtual Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีีความสุขุ จึงึ ให้ค้ วามสำ�ำ คัญั ต่่อ Reality)” หรือื การนำ�ำ เสนอข้อ้ มูลู เชิงิ เสมือื นที่ผ่� สมผสาน การเพิ่่�มคุุณค่่าให้้กัับสิินค้้าและบริิการในด้้านการพััฒนา กับั โลกของความเป็น็ จริงิ โดย AR และ VR เป็น็ เทคโนโลยีี นวััตกรรมและความคิิดสร้้างสรรค์์ โดยมุ่�งหวัังให้้ ที่่�หลายอุตุ สาหกรรมกำ�ำ ลัังค้น้ หาวิธิ ีีใช้ง้ าน 4) เทคโนโลยีี นำ�ำ นวััตกรรมและความคิิดสร้้างสรรค์์มาเป็็นการส่่งเสริิม “Blockchain” (บล็็อกเชน) เป็็นเทคโนโลยีีที่่�ช่ว่ ยสร้า้ ง ให้้เกิิดการท่่องเที่�่ยวคุุณภาพสููงการส่่งเสริิมภาพลัักษณ์์ ความปลอดภััยและแม่่นยำ�ำ ของข้้อมููล 5) เทคโนโลยีี การท่อ่ งเที่่�ยวและสร้้างการท่อ่ งเที่่ย� วอย่า่ งยั่ง� ยืืน “ผู้้�ช่ว่ ยเสมืือนอัจั ฉริยิ ะ” ซึ่ง�่ จะมีีความคล้า้ ยคลึงึ กับั Siri นอกจากนี้้� เทคโนโลยีีและนวััตกรรมยัังเปลี่่�ยน หรืือ Alexa แต่่เป็็นผู้้�ช่วยที่่�ฝึึกฝนมาเพื่่�อช่่วยเหลืือหรืือ ตััวแปรสำ�ำ คััญ ในการสร้้างประสบการณ์์ใหม่่ๆ ให้้ประสบการณ์์เฉพาะเกี่ย่� วกัับการท่อ่ งเที่�ย่ ว สำ�ำ หรัับการท่่องเที่่�ยว โดยเฉพาะการตอบสนอง 78 คู่่ม� ืือ Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีีความสุุข การพัฒั นาสู่ก่� ารท่่องเที่่ย� วคุุณภาพสููง

การนำ�ำ เทคโนโลยีีสมััยใหม่เ่ ข้า้ มาพััฒนาสินิ ค้้า สร้า้ งกิิจกรรมและประสบการณ์์ใหม่่ๆ และบริกิ าร (Digital and Technology) ที่น�่ ัักท่อ่ งเที่�่ยวสามารถมีีส่ว่ นร่ว่ มได้้ (Activity) การนำำ�เทคโนโลยีีสมัยั ใหม่เ่ ข้า้ มาพัฒั นาสินิ ค้า้ และบริกิ าร สร้้างกิิจกรรมและประสบการณ์์ใหม่่ๆ ที่่�นัักท่่องเที่�่ยว (Digital and Technology) คืือ การนำ�ำ เทคโนโลยีี ผสมกลมกลืนื สามารถมีีส่ว่ นร่่วมได้้ (Activity) คืือ ประสบการณ์เ์ ป็็นการเรีียนรู้� กับั ชีีวิติ ประจำำ�วันั ของผู้บ�้ ริโิ ภคอย่า่ งต่อ่ เนื่่อ� ง เทคโนโลยีีจึงึ มีีบทบาท ประสบการณ์์ที่�่เกิิดจากการทดลองและเกิิดจากประสบการณ์์ ในอนาคตอย่่างมากในการ “ยกระดัับประสบการณ์์ด้้านการ ที่�เ่ กี่�ย่ วข้อ้ ง ฉะนั้้น� ประสบการณ์ท์ างการท่อ่ งเที่่�ยวของนักั ท่อ่ งเที่่ย� ว ท่อ่ งเที่ย�่ ว” ซึ่ง�่ เป็น็ การทำ�ำ ให้ค้ วามพึงึ พอใจของนักั ท่อ่ งเที่ย�่ วเพิ่่ม� มาก โดยส่่วนใหญ่่จึึงมุ่�งเน้้นไปที่่�แรงจููงใจทางด้้านการท่่องเที่่�ยวและ ขึ้�น ธุุรกิิจที่่�สนใจในเทคโนโลยีีและสามารถใช้้ประโยชน์์ได้้อย่่าง ความหมายที่�่ผู้้�เดิินทางท่่องเที่�่ยวจะได้้รัับจากประสบการณ์์ในชีีวิิต เต็็มที่่�จะมีีข้้อดีีเหนืือกว่่าคู่�แข่่งด้้วยการเข้้าถึึงและการขยายความ ประจำำ�วันั สัมั พันั ธ์ท์ ี่ด่� ีีและยั่ง� ยืนื กัับลูกู ค้า้ การใช้้ประโยชน์จ์ ากเรื่อ� งราว องค์์ประกอบของสิินค้้า และบริิการมาสร้้างเป็็นสื่�อสร้้างสรรค์์เพื่่อ� ดึึงดููดใจ ผลิิตภััณฑ์ม์ ีีการออกแบบสินิ ค้า้ ที่�่น่่าสนใจและ ผู้�บริิโภค (Storytelling and Creativity Content) แตกต่า่ งไปจากเดิมิ (Product) การใช้้ประโยชน์์จากเรื่่�องราว องค์์ประกอบของสิินค้้า ผลิิตภััณฑ์์มีีการออกแบบสิินค้้าที่�่น่่าสนใจและแตกต่่าง และบริิการมาสร้้างเป็็นสื่�่อสร้้างสรรค์์เพื่�่อดึึงดููดใจผู้้�บริิโภค ไปจากเดิิม (Product) คืือ ผลิิตภััณฑ์์หรืือสิินค้้าบริิการใดๆ (Storytelling and Creativity Content) คืือ รููปแบบการเล่่า ที่�่ใช้้สำำ�หรัับกิิจการ อาจจะเป็็นผลิิตภััณฑ์์สิินค้้าและบริิการที่�่มีีแนว เรื่�องแบบหนึ่่�ง ที่่ส� ร้า้ งอารมณ์ร์ ่่วมให้ค้ นนั้้�นสนใจ ให้ค้ วามตั้�งใจและ คิิดใหม่่ๆ หรืือมีีการเปลี่่�ยนแปลงบางอย่่างในผลิิตภััณฑ์์สิินค้้าหรืือ จดจำำ�เรื่�องราวเหล่่านั้้�น การเล่่าเรื่�องแบบ “Storytelling” ทำ�ำ ให้้ บริิการที่ม�่ ีีอยู่�แล้้วเกิิดการเปลี่่ย� นแปลงผลิติ ภัณั ฑ์ส์ ินิ ค้า้ หรืือบริิการ ผู้�้บริิโภครู้้�สึึกเหมืือนได้้เดิินทางไปกัับเรื่�องเล่่านั้้�น ทำำ�ให้้คนจดจำำ� จะต้้องมีีผลให้้ผู้้�บริิโภคหรืือลููกค้้าเพื่่�อให้้เกิิดความพึึงพอใจ เรื่อ� งราวของเนื้้อ� หาได้ม้ ากกว่า่ และที่ส�่ ่ง่ ผลทำ�ำ ให้ค้ นที่บ�่ ริโิ ภคการเล่า่ ในตััวผลิิตภััณฑ์์สินิ ค้้าหรืือบริิการให้ม้ ากที่่�สุดุ เรื่�องนั้้�นสามารถกลัับมาดููหรืือฟัังใหม่่ได้้ ส่่งต่่อข้้อความหรืือเอาไป เล่่าต่่อได้้ และสร้้างความผููกพัันเพิ่่�มเติิม ด้้วยเหตุุนี้้�การทำำ� Storytelling จึึงเป็็นการสร้้าง “สื่�่อสร้้างสรรค์์เพื่�่อดึึงดููดใจผู้้� การออกแบบบริกิ ารใหม่่หรือื ผลิติ ภัณั ฑ์บ์ ริกิ าร บริโิ ภค” ทำ�ำ ให้ผ้ ู้บ�้ ริโิ ภครู้้�สึกึ ถึงึ การเป็น็ ส่ว่ นหนึ่่ง� ของเรื่อ� งราวนั้้น� และ เดิิมให้้ดีีขึ้้�น (Service) เกิดิ ประสบการณ์ใ์ หม่่ๆ ที่ไ�่ ด้้รับั จากเรื่�องราวนั้้น� การออกแบบบริิการใหม่่หรืือผลิิตภััณฑ์์บริิการเดิิมให้้ดีี ขึ้้�น (Service) คืือ การสร้้างสรรค์์กระบวนการของงานบริิการ เพื่่�อให้้ตอบโจทย์์ความต้้องการหรืือแก้้ปััญหาของผู้�้บริิโภค เป็็นอีีก กลยุทุ ธ์ท์ ี่ส่� ามารถพัฒั นาธุรุ กิจิ การบริกิ ารให้ก้ ้า้ วไปอีีกขั้น� ได้้ อันั ที่จ�่ ริงิ “Service Design” ไม่่ได้้จำำ�กััดแค่่การออกแบบเท่่านั้้�น แต่่ยััง ครอบคลุุมไปถึึงการวิิเคราะห์์ พััฒนา และปรัับปรุุงการบริิการให้้ดีี ขึ้น� ด้้วย รูปู แบบของบรรจุุภััณฑ์์ให้้ดึึงดููดใจมากขึ้�น (Packaging) รููปแบบของบรรจุุภััณฑ์์ให้้ดึึงดููดใจมากขึ้้�น (Package) คือื การเพิ่่ม� มูลู ค่า่ ให้ก้ ับั ผลิติ ภัณั ฑ์แ์ ละเป็น็ สิ่ง� ที่ส่� ่ง่ ผลต่อ่ การตัดั สินิ ใจ ซื้�อของผู้้�บริิโภค การออกแบบบรรจุุภััณฑ์์ให้้สวยงาม โดดเด่่น และน่่าสนใจ เพื่่�อสร้้างความประทับั ใจแรกให้ล้ ููกค้า้ จึงึ เป็น็ สิ่�งสำำ�คััญ ที่่ผ� ู้้ป� ระกอบการทั้้ง� หลายไม่ค่ วรมองข้้าม คู่่ม� ืือ Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีคี วามสุุข การพััฒนาสู่ก่� ารท่อ่ งเที่่ย� วคุุณภาพสููง 79

การกำ�ำ หนดอััตลักั ษณ์ส์ ำ�ำ คััญของพื้น้� ที่่� ผู้�้ประกอบการหรืือนัักพััฒนาจะต้้องค้้นหาและระบุุ อัตั ลักั ษณ์ท์ ี่โ่� ดดเด่น่ สร้า้ งการจดจำำ� เพื่่อ� นำำ�ไปสู่�การสร้า้ งจุดุ ขายและ ความแตกต่า่ งได้อ้ ย่า่ งชัดั เจน โดยอัตั ลักั ษณ์ใ์ นระดับั จังั หวัดั เป็น็ การ พิจิ ารณาภาพรวมของจังั หวัดั หรือื พื้้น� ที่�่ โดยการค้น้ หาความโดดเด่น่ ทางอััตลัักษณ์์ โดยจะต้้องสามารถอธิิบายแนวคิิด (Concept) สำ�ำ คััญในแต่่ละประเด็็นอย่า่ งชัดั เจน ได้้แก่่ อััตลัักษณ์ส์ ำ�ำ คัญั ทางธรรมชาติิ ได้แ้ ก่่ ทะเล ภูเู ขา เกาะ ชายหาด แก่ง่ ป่่าไม้้ น้ำำ��พุรุ ้้อน ถ้ำำ�� น้ำ�ำ�ตก คลอง แม่น่ ้ำ��ำ พืืชและพัันธุ์� ไม้้ อััตลักั ษณ์์ด้้านวััฒนธรรมสิ่�งปลููกสร้้าง ได้้แก่่ แหล่่งท่่อง เที่ย�่ วที่ม่� นุษุ ย์ส์ ร้า้ งขึ้น� ทรัพั ยากรการท่อ่ งเที่ย่� วเชิงิ วัฒั นธรรม โบราณ สถาน โบราณวัตั ถุุ อุทุ ยานประวัตั ิศิ าสตร์์ ชุมุ ชนโบราณ กำำ�แพงเมือื ง คูเู มือื ง พิพิ ิธิ ภัณั ฑ์์ วัดั ศาสนสถาน ย่า่ นเมือื งเก่า่ สิ่ง� ก่อ่ สร้า้ งที่ม�่ ีีคุณุ ค่า่ ทางศิลิ ปะและสถาปัตั ยกรรม ย่า่ นบันั เทิงิ หรือื สถานบันั เทิงิ สวนสัตั ว์์ สวนสนุุก สวนสาธารณะ สนามกีีฬา ตลาดนััดกลางคืืน ถนนคนเดิิน และสถานที่โ่� ชว์์การแสดง อััตลัักษณ์์วััฒนธรรมด้้านวิิถีีชีีวิิต ได้้แก่่ งานเทศกาล งานประเพณีี วิิถีีชีีวิิต ความเป็็นอยู่�ของผู้้�คน บุุคคลสำ�ำ คััญ ดนตรีี ศิิลปวััฒนธรรม การละเล่่น ศิิลปหััตถกรรม การแต่่งกาย ภาษา ชนเผ่า่ ชาติพิ ันั ธุ์� อาหารและภูมู ิปิ ัญั ญา ซึ่ง�่ เป็น็ พื้้น� ฐานสำำ�คัญั ของการ พัฒั นาสิินค้า้ และบริกิ ารที่่ส� ะท้อ้ นภาพลักั ษณ์ข์ องพื้้�นที่�่ การกำำ�หนดอัตั ลักั ษณ์์ในระดัับท้้องถิ่�น ผู้้�ประกอบการหรืือนัักพััฒนาจะต้้องค้้นหาและระบุุ อััตลัักษณ์์ที่�่โดดเด่่นด้้านของพื้้�นที่่� เพื่่�อเป็็นรากฐานสำ�ำ คััญ ของการพัฒั นา ได้แ้ ก่ ่ อััตลัักษณ์์ที่�่ถููกกล่่าวถึึง เล่่าเรื่่�องราวความเป็็นมา เช่่น การรับั รู้้�ถึงึ เรื่�องราวของสถานที่่� บุคุ คล การบอกเล่า่ เรื่�องราวจากรุ่�น สู่�รุ่�นของผู้้�คนในท้อ้ งถิ่�น เป็น็ ต้น้ วิิถีีชีีวิิตที่่�เกี่�่ยวข้้องกัับท้้องถิ่�น เช่่น สถานที่�่ที่�่ใช้้ ประสบการณ์์ที่�่ได้ร้ ับั เป็น็ ต้น้ อัตั ลักั ษณ์ท์ ี่ส่� ร้า้ งเป็น็ กิจิ กรรมการท่อ่ งเที่ย่� วที่ม่� ีีส่ว่ นร่ว่ ม เช่่น กิิจกรรมการปรุุงอาหารท้้องถิ่�น กิิจกรรมการอนุุรัักษ์์พัันธุ์์�พืืช หรือื สัตั ว์ใ์ นท้อ้ งถิ่น� เป็น็ ต้้น 80 คู่�ม่ ือื Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีีความสุุข การพััฒนาสู่่�การท่อ่ งเที่่�ยวคุณุ ภาพสููง

วิิธีกี ารดำำ�เนินิ การ ผู้�้ประกอบการหรืือนัักพััฒนาควรร่่วมกัันจััดกิิจกรรมเพื่่�อระดมความคิิดจากผู้�้เกี่่�ยวข้้องในพื้้�นที่�่ร่่วมกััน วิิเคราะห์์เพื่่�อกำ�ำ หนดอััตลัักษณ์์ในประเด็็นต่่างๆ ระบุุรายละเอีียดและแนวทางการนำ�ำ ไปประยุุกต์์ใช้้ ดัังตารางประกอบ การวิิเคราะห์์อัตั ลักั ษณ์์ อัตั ลัักษณ์์ในระดัับท้้องถิ่�น รายละเอีียด แนวทางการนำำ�ไปประยุุกต์์ใช้้ บจอรเเัรัปุืัาบั่็ุตค�่อน็กลรคงูัต้รุ้ร่้ัล�ก�ถ้นนึาึงษวสู่เก�รณครุื่่�์า�นวอ์ทรีาขง่บ�่ถมอรููอกเงาปผกก็วู้็น้เลข�ค่ลมน่่าอ่าาใวงเนเถรสืช่ึท�่อึง้ถน่ ้องางรเกนถลิาา่่�ทน่าวรี่่� ไวเชิด่ิถ้ี่นร้ีัชับีีสวจิถิตาทากีน่ท�่เ้ทกีี้อ่่ท่�่�ยงี่วถ่�ใิ่ช�นข้้ป้้อเรปงะ็กน็สัับตบ้ทน้ก้้าอรงณถิ์่�นท์ ี่�่ อกกกิิัิิาจัตจลรกกัทรัก่รรอ่ ษรมงมณเกท์กีา์่ท่ย�ีาร่�่สวปรรทอร้ีุ่้าุง�่มนีงุอีุสรเ่ัาป่วักห็น็นษา์รก์รพ่ิว่ัทิจัน้มก้อธุรง์เ์ถช�ริพ่่ืื�่นนมช หรือื สัตั ว์ใ์ นท้้องถิ่น� เป็็นต้้น คู่ม่� ือื Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีีความสุขุ การพัฒั นาสู่่�การท่อ่ งเที่่ย� วคุณุ ภาพสููง 81

แนวทางการพััฒนาความคิิดสร้า้ งสรรค์แ์ ละนวัตั กรรม (Creativity and Innovation) องค์ป์ ระกอบหลักั ที่�่ 2 ความคิดิ สร้า้ งสรรค์แ์ ละนวัตั กรรม (Creativity and Innovation) องค์์ประกอบย่อ่ ย 1 การนำ�ำ เทคโนโลยีีสมัยั ใหม่เ่ ข้้ามาพัฒั นาสิินค้้าและบริกิ าร (Digital and Technology) แนวทางการพัฒั นา เป็็นการเทคโนโลยีสี มััยใหม่่เข้า้ มาพัฒั นาสิินค้า้ และบริิการ วิิธีกี ารปฏิิบััติิ 2. มีีการนำ�ำ นวัตั กรรมและเทคโนโลยีีสมัยั ใหม่ม่ าใช้เ้ พื่่อ� การสื่อ� สารข้อ้ มูลู ไปยััง ลููกค้า้ และผู้้�มีีส่่วนเกี่�่ยวข้อ้ งอย่่างรวดเร็็ว 1. มีีการนำำ�นวััตกรรมและเทคโนโลยีีสมััยใหม่่มาใช้้ในขั้�นตอนการผลิิตสิินค้้า และบริิการอย่า่ งมีีประสิิทธิภิ าพ และคำ�ำ นึงึ ถึึงการท่่องเที่ย�่ ววิิถีีใหม่่ (New การจัดั ทำำ�สื่่�อออนไลน์ส์ ำ�ำ หรัับการทำำ�การตลาดและการสื่อ่� สาร Normal) กัับลููกค้้า (Social Media) โดยจะต้้องคำำ�นึึงถึึงการให้้ข้้อมููลที่่� ถููกต้้องน่่าเชื่�อถืือและมีีความทัันสมััย กระตุ้�นให้้เกิิดความสนใจ การจัดั ทำ�ำ ระบบแอปพลิิเคชััน (Application) สำำ�หรัับการบริกิ ารที่�่ ติิดตาม การมีีส่่วนร่่วม การสื่�อสารและตััดสิินใจซื้�อสิินค้้า เชื่อ� มต่อ่ กัับระบบสมาร์ท์ โฟน (SMART Phone) ที่�่มีีความสามารถ และบริิการ ได้้แก่่ การจััดทำำ�เพจ Facebook Fanpage, ด้า้ นการบริิการสอดคล้อ้ งกับั ความต้อ้ งการของลููกค้า้ เช่่น การให้้ Instagram (IG), การจััดทำำ�เว็็บไซต์์ (Website) ทั้้�งนี้้�จะ ข้อ้ มูลู เพื่่อ� การตัดั สินิ ใจ ระบบการจองหรือื สั่ง� สินิ ค้า้ การลงทะเบีียน ต้้องพิิจารณากลุ่�มเป้า้ หมายเป็น็ สำ�ำ คััญ เข้้าพััก การประเมินิ ความพึงึ พอใจ เป็น็ ต้้น การเข้้าร่ว่ มกับั ระบบแอปพลิเิ คชันั แพลตฟอร์์ม (Application การสร้า้ งกิิจกรรมเพื่่�อการจัดั การลููกค้า้ สััมพัันธ์์ (Customer Platform) ในเศรษฐกิจิ (Sharing Economy) ที่่ร� วบรวมสินิ ค้้า Relation Management) แนวทางที่่�องค์์กรปฏิิบััติิตาม เมื่่อ� มีีการปฏิิสัมั พันั ธ์ก์ ัับลูกู ค้้าจากมุุมมองขององค์์กรความสัมั พันั ธ์์ และบริิการที่่�เกี่�่ยวข้้องเพื่่�อเพิ่่�มโอกาสการสร้้างรายได้้และการ ทั้้�งหมดนี้้�ครอบคลุุมถึึงการโต้้ตอบโดยตรงกัับลููกค้้าช่่วยเพิ่่�ม กระจายสินิ ค้้า ประสบการณ์์โดยรวมให้ก้ ัับลููกค้า้ การจัดั ทำำ�ระบบการขาย/ บริกิ ารอัตั โนมัตั ิิ เช่น่ ระบบ Kiosk สำ�ำ หรับั การลงทะเบีียนหรืือการสั่ง� การอัตั โนมััติิ ตู้้�จำ�ำ หน่่ายสินิ ค้้าอััตโนมัตั ิ ิ การสร้้างกิิจกรรมเพื่�่อให้้ลููกค้้าสร้้างเนื้้�อหาต่่อธุุรกิิจ (User เพื่่อ� เพิ่่�มระยะเวลาการขายได้้ตลอด 24 ชั่�วโมง เป็น็ ต้น้ Generate Content: UGC) คืือ เนื้้�อหาที่่�ลููกค้้ากลุ่�ม การจัดั ทำ�ำ ระบบไลน์โ์ อเพนแชท (Line Open Chat) ซึ่ง่� ระบบ เป้้าหมายผลิิตขึ้้�นมาด้้วยตััวเองมีีการพููดถึึงแบรนด์์ที่่�พวกเขา ห้อ้ งแชทที่เ�่ ปิดิ กว้้างให้ส้ ามารถเข้้าร่ว่ มกัันมาคุุยกันั ในเรื่อ� งต่า่ งๆ ประทับั ใจในเนื้้อ� หาที่ผ่� ลิติ ออกมาที่ส่� ำำ�คัญั เป็น็ เนื้้อ� หาที่ล�่ ูกู ค้า้ เต็ม็ ใจ เกี่่�ยวกัับสินิ ค้้าและบริิการรวมถึงึ การรแลกเปลี่ย่� นข้อ้ มูลู ที่เ�่ ป็น็ โดยที่่�ทางแบรนด์์ เช่่น เนื้้�อหาบนโซเชีียลมีีเดีีย (Social Media ประโยชน์ต์ ่อ่ การบริกิ ารในด้า้ นต่่างๆ Content) รีีวิิวและคำ�ำ ยืืนยัันกลุ่�มผู้�้ใช้้งานจริิง (Reviews and การจััดทำ�ำ ระบบการคุยุ อัตั โนมััติิ (Chat Bot) ผ่่านระบบออนไลน์ ์ Testimonials) บล็็อกโพสต์์ (Blog Posts) เป็็นต้น้ ช่อ่ งทางต่า่ งๆ เช่น่ Line, Facebook, Website เป็น็ การสร้า้ งระบบ การโฆษณาผ่่านสื่�่อหรืือสัังคมออนไลน์์ (Social Online ข้้อความอััตโนมััติิสำ�ำ คััญที่่�ใช้้สื่�อสารเบื้้�องต้้นกัับลููกค้้า หรืือการ Advertising) โดยการทำ�ำ Search Engine Optimization (SEO) ยกระดับั สู่�การเป็น็ ระบบตอบคำ�ำ ถามอััตโนมัตั ิิ เป็็นต้้น การใช้ร้ ะบบหุ่�นยนต์์เพื่่อ� การบริกิ าร (Robot) เช่่น การบริกิ าร และ Search Engine Marketing (SEM) รวมถึงึ การโฆษณาผ่า่ น ทำ�ำ ความสะอาด การส่่งของ การบริิการอาหาร เป็น็ ต้้น Google Ads เป็็นวิิธีีทำ�ำ การตลาดที่่�เจ้้าของเว็็บไซต์์ต้้องเสีีย การใช้ร้ ะบบจดจำำ�ใบหน้า้ (Face Recognition) สำำ�หรัับการลง ค่า่ โฆษณาให้ก้ ับั Google ทะเบีียนกิจิ กรรมต่่างๆ การยืนื ยันั ตััวตน 3. มีีการนำ�ำ นวััตกรรมและเทคโนโลยีีมาประยุุกต์์ใช้้เพื่่�อขาย การชำำ�ระเงิิน การนำ�ำ เสนอข้้อมููลของสิินค้้าและบริกิ ารด้้วยเทคโนโลยีี AR และ VR เพื่่อ� นำำ�เสนอบอกเล่่าเรื่�องราวให้น้ ่า่ สนใจ การจัดั เก็บ็ การขนส่ง่ สินิ ค้้าและบริกิ ารอย่า่ งรวดเร็ว็ การใช้แ้ อปพลิิเคชั่่�น (Application) ที่ส่� ่่งเสริมิ การบริกิ ารที่�ส่ ะดวก การใช้้ระบบการชำ�ำ ระเงินิ ทางอิิเล็ก็ ทรอนิกิ ส์์ (Digital Payment) สบาย เช่น่ การแปลภาษา เป็็นต้น้ ระบบเซนเซอร์์ (Sensor) ต่่างๆ สำำ�หรัับการเตืือน และระบบการ เช่น่ ระบบ Wallet ระบบ QR code เป็น็ ต้น้ ควบคุุมระยะไกลเพื่่�อการสั่�งการ ระบบเรีียกคิิวไร้ส้ าย (Queue การใช้้ระบบ RFID (Radio Frequency Identification) สำ�ำ หรัับ Pager) การอ่า่ นข้้อมูลู ในการจัดั การ การใช้้ระบบ PMS เพื่่�อการบริหิ ารจััดการธุรุ กิิจ การใช้้ระบบ POS เพื่่�อการจัดั การงานขาย การรัับชำำ�ระเงิินด้้วยระบบ Credit card เพื่่�อการอำ�ำ นวย ความสะดวกด้้านการชำำ�ระเงินิ 4. มีีการจััดทำ�ำ ฐานข้้อมููล กระบวนการวิิจััยและพััฒนาสิินค้้าและบริิการ การท่่องเที่ย่� วอย่่างต่อ่ เนื่่อ� ง 82 คู่�่มือื Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีคี วามสุุข การพััฒนาสู่่ก� ารท่อ่ งเที่่ย� วคุณุ ภาพสููง

องค์์ประกอบย่่อย 2 องค์์ประกอบย่อ่ ย 3 ผแลลิะิแตตภกััณต่า่ ฑง์ไ์มปีีจกาากรเดอิิมอ(กPแroบdบuสcิิtน) ค้้าให้้น่่าสนใจ ใกห้า้ดีรีขึ้อ้�นอ(กSแeบrvบicบeริ)ิการใหม่่หรืือพััฒนาบริิการเดิิม แนวทางการพััฒนา เป็็นผลิิตภััณฑ์์สิินค้้าและบริิการที่่�มีี แนวทางการพัฒั นา เป็น็ การสร้า้ งสรรค์ก์ ระบวนการของงาน แนวคิิดใหม่ๆ่ หรืือมีกี ารเปลี่่�ยนแปลงบางอย่่างในผลิติ ภัณั ฑ์์ บริิการ เพื่�่อให้้ตอบโจทย์์ความต้้องการหรืือแก้้ปััญหา สินิ ค้า้ หรืือบริกิ ารที่ม่� ีอี ยู่�แล้ว้ เกิดิ การเปลี่่ย� นแปลงผลิติ ภัณั ฑ์์ ของผู้�บริโิ ภค สิินค้้าหรืือบริิการจะต้้องมีีผลให้ผู้้�บริโิ ภคหรืือลูกู ค้้า วิธิ ีีการปฏิิบัตั ิิ วิิธีีการปฏิบิ ัตั ิิ 1. จัดั ทำ�ำ สินิ ค้า้ ให้ม้ ีีจุุดเด่่น สะท้้อนอััตลักั ษณ์์และเรื่�องราวของท้้องถิ่น� 1. การวางแผนเพื่่อ� การยกระดับั ขีีดความสามารถด้า้ นการบริกิ าร ได้แ้ ก่่ และการสร้า้ งมูลู ค่า่ เพิ่่ม� ด้้วยแนวคิดิ “เป็น็ ของแท้ใ้ นพื้้น� ที่ท�่ ี่ห่� าจาก การศึกึ ษาความต้้องการของลูกู ค้า้ (Customer Insight) ที่อ�่ื่น� ไม่ไ่ ด้้ (Original Concept)” หรือื “เป็น็ ของหายากที่ม่� ีีบริกิ าร การจัดั ทำำ�ระบบการประเมินิ คุณุ ภาพการบริกิ าร/ความพึงึ ในบางช่่วงเวลา (Limited Seasonal)” หรืือ “การสร้า้ งแคมเปญ พอใจในการบริกิ าร (Service Quality Evaluation) จากสิินค้้าและบริกิ ารประเภทพิเิ ศษ (Rare Item)” การจััดทำ�ำ เส้น้ ทางการรัับบริิการของลููกค้า้ (Customer Journey) และการวิเิ คราะห์์จุดุ สััมผัสั บริิการ (Service 2. จัดั ทำ�ำ สินิ ค้า้ ที่่�มีีความเฉพาะตัวั (Tailor Made) เพื่่�อการเพิ่่�มมููลค่่า Touchpoint) เพื่่อ� กำำ�หนดแนวทางการออกแบบ โดยพิิจารณาจากความต้้องการของลููกค้้ารายบุุคคลและ การบริกิ าร ผลิิตให้ต้ รงตามความต้อ้ งการ การจัดั ทำ�ำ พิิมพ์์เขีียวบริกิ าร (Service Blueprint) เพื่่�อ กำำ�หนดขั้�นตอนและลำำ�ดับั ในการทำำ�งาน 3. จัดั ทำำ�สินิ ค้า้ และบริกิ ารที่่ม� ีีความเฉพาะตัวั ที่ล�่ ูกู ค้า้ ออกแบบได้เ้ อง การจััดทำำ�มาตรฐานกระบวนการบริิการ (Standard (Do It Yourself : DIY) ในจุุดที่่�ทำ�ำ การผลิิตสามารถซื้�อเพื่่�อการ Operation Procedure: SOP) เพื่่�อสร้้างมาตรฐาน ครอบครอง ร่่วมกัันในการทำำ�งาน การจััดทำำ�มาตรฐานระยะเวลาการให้บ้ ริิการ (Service 4. จัดั ทำ�ำ สินิ ค้้าที่�ล่ ููกค้า้ สามารถซื้�อและนำำ�ไปทำ�ำ ได้้ด้ว้ ยตนเอง (Buy It Level Agreement: SLA) เพื่่�อควบคุุมการบริิการให้้ Yourself : BIY) เช่่น การทำ�ำ ชุุดส่่วนผสมอาหารแล้้วลููกค้้า เป็็นไปตามขั้น� ตอน สามารถซื้อ� กลัับไปปรุุงเองที่บ�่ ้า้ ง เป็็นต้้น การจััดทำำ�แผนการจััดการข้้อร้้องเรีียน (Service Recovery) เพื่่�อเตรีียมความพร้้อมสำ�ำ หรับั เหตุกุ ารณ์์ 5. จัดั ทำ�ำ สินิ ค้า้ ร่ว่ มสมัยั (Contemporary Product) โดยการประยุกุ ต์์ ไม่ค่ าดคิิด กระแสความนิยิ มด้า้ นต่่างๆ ในปััจจุบุ ันั มาผสมผสานกัับอััตลัักษณ์์ การฝึกึ อบรมเพื่่อ� การยกระดับั และพัฒั นาพนักั งานบริกิ าร ท้้องถิ่�นเพื่่�อตอบสนองกลุ่�มตลาดสมััยใหม่่ เช่่น การทำ�ำ ชาไข่่มุุก (Professional Service Provider Training) เพื่่อ� พัฒั นา น้ำ�ำ�มะปี๊๊ด� เป็็นต้น้ ขีีดความสามารถของผู้ใ�้ ห้้บริิการ การฝึกึ อบรมเพื่่อ� การยกระดับั และพัฒั นาหัวั หน้า้ งานและ ผู้ป�้ ระกอบการ (Management Upskills) เพื่่อ� ให้้เข้า้ ถึงึ นวััตกรรมใหม่ส่ ำ�ำ หรับั การพััฒนาธุุรกิิจ 2. การออกแบบการบริกิ าร (Service Design) ให้ส้ อดคล้อ้ งกับั ความ ต้อ้ งการของลููกค้้าและการเปลี่ย�่ นแปลงทางด้า้ นการแข่ง่ ขััน ได้แ้ ก่่ การจัดั ทำ�ำ ศูนู ย์์ให้้คำำ�แนะนำำ�และช่ว่ ยเหลืือแบบครบวงจร (Customer Service) หรืือ รููปแบบการสื่�อสารด้้วย สัญั ญาณภาพและเสีียง (VDO Call Service) ก า ร ใ ห้้ บริิการจองล่่วงหน้า้ การบริกิ ารพื้้น� ที่พ�่ ิเิ ศษสำำ�หรัับลูกู ค้า้ ชั้�นพิเิ ศษ การบริิการจัดั ส่่งสิินค้า้ และบริกิ าร การให้บ้ ริกิ ารหลัังการขาย การบริิการด้้านการชำำ�ระค่า่ บริิการ พนักั งานอำ�ำ นวยความสะดวกที่�่มีีมาตรฐานการทำ�ำ งาน บริิการรับั -ฝากสิินค้า้ และสััมภาระ สิ่่�งอำำ�นวยความสะดวกที่่�สอดคล้้องกัับเส้้นทางการ บริกิ ารลูกู ค้า้ จุดุ บริิการในรููปแบบการบริกิ ารตนเอง (Self Service) จุุดประชาสัมั พันั ธ์ห์ รือื จุดุ บริิการบริิการลููกค้้าสัมั พันั ธ์์ คู่�ม่ ือื Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีีความสุขุ การพััฒนาสู่่�การท่อ่ งเที่่ย� วคุุณภาพสููง 83

องค์์ประกอบย่่อย 4 องค์์ประกอบย่่อย 5 รูปู แบบของบรรจุุภัณั ฑ์์ให้ด้ ึึงดูดู ใจมากขึ้น� (Package) มสีีรส้่้ว่านงรก่่วิิจมกได้ร้ (รAมcใtหivมi่t่ๆy) ที่่�นัักท่่องเที่�่ยวสามารถ แนวทางการพััฒนา เป็็นบรรจุุภััณฑ์์ที่่�สามารถเพิ่�่มมููลค่่า แนวทางการพััฒนา เป็็นประสบการณ์์ทางการท่่องเที่่�ยว ให้ก้ ับั ผลิติ ภัณั ฑ์แ์ ละเป็น็ สิ่ง� ที่ส่� ่ง่ ผลต่อ่ การตัดั สินิ ใจซื้อ้� ของ ที่่�มีีอิิทธิิพลต่่อการรัับรู้�ในสภาพแวดล้้อมทางกายภาพและ ผู้�บริโิ ภค สัังคม พฤติิกรรม อารมณ์์ ความรู้�สึกนึึกคิิดความตื่�นเต้้น และทััศนคติิแรงจููงใจของนัักท่่องเที่่�ยวที่่�ทำ�ำ ให้้เกิิดความ ผ่่อนคลายและรู้�สึกมีีส่่วนร่ว่ ม วิิธีีการปฏิบิ ััติิ วิิธีีการปฏิิบััติิ 1. มีีการออกแบบบรรจุุภัณั ฑ์์ที่ส่� ะดวกต่่อประโยชน์์การใช้ง้ านและ 1. ออกแบบกิจิ กรรมก่่อให้เ้ กิดิ การเรีียนรู้�และการแลกเปลี่ย�่ นข้อ้ มููลและ หลัักปฏิบิ ัตั ิทิ างกฎหมาย ได้้แก่่ ประสบการณ์์เชิงิ สร้า้ งสรรค์์ร่่วมกันั (Creative Learning Space) เป็น็ การจัดั พื้้น� ที่ห่� รือื การใช้พ้ ื้้น� ที่ท�่ ี่ม่� ีีอยู่�มาสร้า้ งกิจิ กรรมเชิงิ สร้า้ งสรรค์์ การรัักษาคุุณภาพสิินค้้า โดยบรรจุุในภาชนะโลหะที่่� ให้เ้ กิดิ การเรีียนรู้� เช่่น พื้้�นที่่�จััดแสดงภาพ สิ่�งของ วััตถุุ แผนที่ต่� ่า่ งๆ ปิิดผนึึกและถูกู หลักั อนามัยั ปกป้้องคุ้�มครองและรัักษา การจััดพื้้�นที่�่พิิพิิธภััณฑ์์ชุุมชน ศูนู ย์เ์ รีียนรู้้�ต่า่ งๆ เป็น็ ต้น้ คุุณภาพสิินค้้า มีีความปลอดภัยั ประหยััดและมีี ประสิิทธิิภาพ 2. ออกแบบกิิจกรรมเชิิงสร้้างสรรค์์ (Creative Activity) มุ่�งเน้้นให้้ การเข้า้ ถึึงความหมายและคุุณประโยชน์์ของผลิิตภััณฑ์ ์ นัั ก ท่่ อ ง เ ที่่� ย ว ห รืื อ ลูู ก ค้้ า ไ ด้้ มีีส่่ ว น ร่่ ว ม กิิ จ ก ร ร ม แ ล ะ ส ร้้ า ง ได้้อย่่างชััดเจน ประสบการณ์์ตรงผ่่านการสััมผััส (5 Sense) เช่่น การได้้ลงมืือ อำำ�นวยความสะดวกในการจัดั วางขนส่่ง การจััดแสดง ทำำ�อาหาร เก็็บผััก ทอผ้้า ระบายสีี ปรุุงอาหาร บรรจุุสิินค้้า การจัดั เก็บ็ มีีความรวดเร็็วสามารถรวมหน่่วยของ ชิิมอาหาร เป็น็ ต้น้ ผลิิตภัณั ฑ์เ์ หล่่านั้้�นเป็น็ หน่ว่ ยเดีียวได้้ มีีการออกแบบบรรจุุภััณฑ์์ที่่�ถููกต้้อง ประกอบด้้วย 3. ออกแบบกิิจกรรมที่่�ลููกค้้ามีีส่่วนร่่วมต่่อการสืืบสานคุุณค่่าและ 1) ชื่อ� สิินค้า้ 2) ตราสิินค้า้ 3) สััญลักั ษณ์ท์ างการค้า้ รัับผิิดชอบต่่อสัังคม (CSR Creative Activity) เป็็นการ 4) รายละเอีียดของสิินค้้า 5) รายละเอีียดส่่งเสริิม ออกแบบกิิจกรรมเชิงิ สร้า้ งสรรค์ใ์ ห้น้ ักั ท่่องเที่�ย่ วหรือื ลููกค้า้ ได้แ้ สดง การขาย 6) รููปภาพ 7) ส่่วนประกอบของสิินค้้า บทบาทของการมีีส่่วนร่่วมและเป็็นเจ้า้ ของพื้้น� ที่�่ และมีีส่ว่ นช่่วยสร้้าง 8) ปริมิ าตรหรือื ปริมิ าณ 9) ชื่อ� ผู้้�ผลิติ และผู้้�จำ�หน่า่ ย (ถ้า้ ประโยชน์ต์ ่อ่ พื้้น� ที่่� เช่น่ กิจิ กรรมปลูกู ป่า่ การบริจิ าค กิจิ กรรมเชิงิ อาสา มีี) และ 9) รายละเอีียดตามข้้อบัังคัับของกฎหมาย เช่น่ กิิจกรรมการทำำ�ความสะอาด การตอบแทนสัังคม เป็็นต้้น วันั ผลิติ และวัันหมดอายุุ เป็น็ ต้้น หลังั จากที่่ม� ีีการเก็็บ ข้อ้ มูลู รายละเอีียดต่า่ งๆ ดัังกล่า่ วมาแล้ว้ จึึงเริ่ม� กระบวน การออกแบบด้้วยการเปลี่่ย� นข้อ้ มููลที่�ไ่ ด้ร้ ับั มาเป็น็ กราฟิิกบนบรรจุภุ ััณฑ์์ เป็็นต้้น 2. มีีการออกแบบบรรจุภุ ัณั ฑ์์ที่ส�่ ร้า้ งมูลู ค่่าเพิ่่�มแก่่ผลิติ ภััณฑ์์และ ดึงึ ดูดู ความสนใจแก่่ลููกค้า้ เช่น่ มีีอัตั ลัักษณ์์ท้้องถิ่น� เป็็นต้น้ มีีสิ่่ง� แสดงหรือื ตััวบ่ง่ ชี้�ที่เ�่ ป็็นเอกลักั ษณ์์ลัักษณะพิเิ ศษที่่� ดึึงดููดและสร้้างการจดจำำ� สื่อ� สารรายละเอีียดสินิ ค้า้ ดึงึ ดููดผู้�บ้ ริโิ ภคให้แ้ สดงถึึงภาพลัักษณ์ไ์ ด้อ้ ย่่างชัดั เจน บรรจุุภััณฑ์์ให้้สามารถสื่�อสารและสร้้างผลกระทบต่่อ ผู้บ้� ริโิ ภคโดยใช้ค้ วามรู้�แขนงศิิลปะเข้า้ มาสร้า้ ง คุณุ ลัักษณะ มีีการออกแบบบรรจุุภัณั ฑ์์ไม่่เป็น็ พิิษต่่อสิ่ง� แวดล้้อม สามารถเพิ่่ม� มููลค่่าและนำ�ำ ไปสู่�การตั้�งราคาขายได้้สูงู ขึ้น� เนื่่อ� งจากความสวยงามของบรรจุภุ ัณั ฑ์จ์ ะสร้า้ งมูลู ค่า่ เพิ่่ม� ให้แ้ ก่่สินิ ค้้า 3. การจัดั ทำ�ำ แพ็็คเกจเหมาจ่า่ ยสินิ ค้้าและบริกิ าร โดยการรวมสินิ ค้้า และบริิการเข้้าไปไว้้ด้้วยกัันเพื่่�อเสนอขายเป็็นทางเลืือกให้้กัับ ลููกค้า้ ตามรููปแบบความสนใจ ด้ว้ ยการตั้ง� ราคารวมเพื่่�อให้ล้ ููกค้้า รู้้�สึึกถึึงความคุ้�มค่า่ ที่�ไ่ ด้ร้ ับั 84 คู่�่มืือ Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีีความสุขุ การพััฒนาสู่่�การท่่องเที่่�ยวคุณุ ภาพสููง

องค์์ประกอบย่่อย 6 ก(Sาtรoใrช้y้ปtรeะllโiยnชgน์a์จnาdกเCรื่r�อeงaรtาivวe อCงoคn์์ปteรnะกt)อบของสิินค้้าและบริิการมาสร้้างเป็็นสื่�อสร้้างสรรค์์เพื่่�อจููงใจผู้�บริิโภค แนวทางการพััฒนา เป็็นรููปแบบการเล่่าเรื่่�องแบบหนึ่่�งทำ�ำ ให้้ผู้�บริิโภครู้้�สึึกเหมืือนได้้เดิินทางไปกัับเรื่�่องเล่่านั้�น ทำ�ำ ให้้คนจดจำ�ำ เรื่อ�่ งราวของเนื้อ� หานั้�น และมีสี ่ว่ นร่่วมไปกัับเรื่�อ่ งราวหรืือประสบการณ์์จากเรื่�่องราวที่่�ได้ร้ ับั วิิธีีการปฏิบิ ัตั ิิ 1. สิินค้า้ และบริกิ ารสามารถสื่�อสารคุุณค่่าอัตั ลักั ษณ์์และเรื่�องราวท้อ้ งถิ่น� อย่่างเป็น็ รููปธรรม เช่น่ การสร้า้ งสรรค์์ รายการอาหาร การออกแบบสถานที่�่ การสร้า้ งกิจิ กรรมการท่่องเที่�่ยว การพััฒนาสินิ ค้้าของฝากของที่�ร่ ะลึึก เป็็นต้้น 2. การพัฒั นานักั สื่อ� ความหมายท้อ้ งถิ่น� บุคุ ลากรที่ม�่ ีีความรู้� ความเข้า้ ใจต่อ่ เรื่อ� งราวและพัฒั นาบุคุ ลากรให้ส้ ามารถ สื่�อความหมายได้้อย่่างน่า่ สนใจ เช่น่ การสร้า้ งมัคั คุุเทศก์ท์ ้อ้ งถิ่�น มััคคุุเทศก์์น้อ้ ย ปราชญ์ช์ ุุมชนหรือื แม้้แต่่ผู้้�ให้้ บริิการทุุกระดัับจะต้้องมีีความรู้้�ความเข้้าใจต่่ออััตลัักษณ์์ท้้องถิ่ �นและสิินค้้าและบริิการให้้สามารถเป็็น “นัักสื่�อความหมายหรืือนัักเล่า่ เรื่�อง” เพื่่�อการส่่งต่อ่ และการถ่า่ ยทอดเรื่อ� งราวได้อ้ ย่่างน่า่ สนใจ เป็น็ ต้้น 3. การสร้้างอิทิ ธิิพลทางความคิิดในท้้องถิ่น� (Local Influencer) เป็น็ การพัฒั นาบุคุ คลในท้อ้ งถิ่�นให้ส้ ามารถเป็น็ ตัวั แทนของพื้้น� ที่่เ� พื่่�อที่�่นำำ�เสนอเรื่�องราวต่่างๆ นอกจากจะมีีข้้อมูลู เชิงิ ลึกึ แล้้วยังั สามารถสร้้างความเชื่�อมั่่�นกับั นักั ท่่องเที่่�ยวได้้เป็น็ อย่า่ งดีี 4. การใช้้ผู้้�ที่�มีีอิทิ ธิพิ ลทางความคิิด (Key Opinion Leader : KOL) เป็น็ การนำำ�บุุคคลที่่�มีีชื่่�อเสีียงและเป็น็ ที่ร่�ู้�จัก ของสัังคม (Social Influencer) ทำ�ำ หน้้าที่�่ถ่่ายทอดเรื่�องราวในท้้องถิ่�นเพื่่�อให้้เกิิดการรัับรู้�และสนใจมา ท่อ่ งเที่�่ยวในพื้้�นที่่� 5. การจััดทำ�ำ สื่่�อประเภทต่่างๆ ที่�่ได้้ผ่่านการสืืบค้้นเรื่�องราวต่่างๆ ในพื้้�นที่�่และสามารถเป็็นเครื่่�องมืือสร้้าง การรัับรู้�ในพื้้�นที่่�และต่่างพื้้�นที่�่ เช่่น การทำำ� (Poster) การสร้้างสำำ�คััญแฮชแท็็ก (#) การทำ�ำ คลิิปวิิดีีโอสั้�น การจัดั ให้ม้ ีีกิิจกรรมถ่า่ ยทอดสดผ่า่ นสื่�อออนไลน์์ (Live) เป็น็ ต้้น คู่�่มืือ Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีีความสุุข การพััฒนาสู่่�การท่อ่ งเที่่ย� วคุุณภาพสููง 85

07 โมเดลเศรษฐกิจิ สู่ก่� ารพัฒั นาอย่่างยั่่�งยืืน (BCG Economy) 86 คู่ม�่ ือื Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีคี วามสุุข การพััฒนาสู่่�การท่่องเที่่ย� วคุุณภาพสููง

นโมิิยเดามลอHาaรpมpณy์ด์ Mีี มoีีdคeวlามสุขุ Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีีความสุขุ เป็น็ การพััฒนาสินิ ค้้าและบริิการทางการท่อ่ งเที่ย่� วโดยการ สร้้างคุุณค่่าเพิ่่�มและสร้้างสัังคมสุุขภาวะที่�่ยั่ �งยืืนควบคู่่�กัับการเพิ่่�มนัักท่่องเที่่�ยวคุุณภาพให้้กัับประเทศโดยมีี เป้้าหมายสููงสุุด คืือ การสร้้างการท่่องเที่�่ยวคุุณภาพสููง (High Quality Tourism) แนวคิิดโมเดลเศรษฐกิิจ สู่�การพััฒนาที่ย�่ั่ง� ยืืน (BCG Economy) ในการพััฒนาการท่่องเที่่�ยวเชิิงสร้้างสรรค์์แนวคิิดโมเดลเศรษฐกิิจสู่�การพััฒนาที่�่ยั่�งยืืน (BCG Economy) ด้้วยโมเดลเศรษฐกิจิ สู่�การพััฒนาที่�่ยั่�งยืืน (BCG Model) มุ่�งเน้้นการสร้า้ งคุุณค่า่ เพิ่่�มและสร้้างสัังคมที่่�ยั่�งยืนื ด้้วยการ ส่ง่ มอบการท่่องเที่ย่� วคุุณภาพสููง ได้้แก่่ กิินดีี (Eat Well) อยู่�ดี (Live Well) ออกกำ�ำ ลัังกายดีี (Fit Well) และแบ่ง่ ปััน สิ่ง� ดีีๆ (Give Well) เปรีียบเสมืือนเปลืือกนอกที่ช่� ่ว่ ยสร้า้ งเสริมิ ให้เ้ มล็ด็ พันั ธุ์ไ์� ด้เ้ ติบิ โตอย่า่ งสมบูรู ณ์์ โดยการประยุกุ ต์์ การพัฒั นาการท่อ่ งเที่ย่� วที่ย�่ั่ง� ยืืน ประกอบด้ว้ ยแนวคิดิ การพัฒั นา ได้แ้ ก่่ 1) แนวคิดิ เศรษฐกิจิ หมุนุ เวีียน การหมุนุ เวีียน ทรัพั ยากรกลับั มาใช้ใ้ ห้คุ้้�มค่า่ ที่ส่� ุดุ (Circular Economy) 2) แนวการจัดั การเพื่่อ� การลดการปล่อ่ ยคาร์บ์ อนไดออกไซด์์ สุุทธิิให้้เป็็นศููนย์์ (Carbon Neutral) 3) แนวคิิดการท่่องเที่่�ยวอย่่างมีีส่่วนร่่วม (Inclusive Tourism) 4) แนวคิิด เศรษฐกิจิ ฐานราก (Local Economy) 5) แนวคิิดการจััดการขีีดความสามารถในการรองรัับ (Carrying Capacity Management) 6) แนวคิิดหลักั เกณฑ์ด์ ้้านการท่่องเที่ย�่ วอย่่างยั่ง� ยืืนสำ�ำ หรับั แหล่่งท่่องเที่ย�่ ว (GSTC Criteria) และ 7) การอนุุรัักษ์ธ์ รรมชาติิ (Preserve Nature) คู่�ม่ ือื Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีีความสุุข การพัฒั นาสู่่�การท่่องเที่่ย� วคุุณภาพสููง 87

การพััฒนาการท่อ่ งเที่�ย่ วคุุณภาพสููง ภายใต้แ้ นวคิิด “Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีีความสุุข” ซึ่่�งเป็น็ แนวทางการพััฒนาสิินค้้าและการบริกิ าร โดยมีีเป้้าหมายการพัฒั นาที่�ย่ั่ง� ยืืน เพื่่อ� ให้้มนุุษย์์ได้้ดำ�ำ รงอยู่�ในสัังคมที่่ด� ีีและ ขัับเคลื่่�อนเศรษฐกิิจในแต่่ละระดัับได้้ จึึงสอดคล้้องกัับแผนการพััฒนาโลกเพื่่�อความยั่�งยืืน ทั้้�งในเมล็็ดพัันธุ์์�ความสุุข (Happy Seed) ในองค์ป์ ระกอบโมเดลเศรษฐกิจิ สู่�การพัฒั นาที่�่ยั่�งยืนื (BCG Economy) ประกอบด้ว้ ย 1. แนวคิดิ เศรษฐกิจิ หมุนุ เวีียน (Circular Economy) คือื ระบบเศรษฐกิจิ ที่ใ่� ห้ค้ วามสำำ�คัญั กับั การใช้ท้ ี่เ่� ต็ม็ วงจรชีีวิติ ของวัสั ดุแุ ละผลิติ ภัณั ฑ์ต์ ่า่ งๆ ซึ่ง่� เป็น็ การหมุนุ เวีียนทรัพั ยากรต่า่ งๆ ของวัสั ดุุ หรือื ผลิติ ภัณั ฑ์น์ ั้้น� ๆ ให้ก้ ลับั มา ใช้ป้ ระโยชน์ใ์ ห้ม้ ากที่ส�่ ุดุ จะช่ว่ ยเพิ่่ม� ประสิทิ ธิภิ าพการใช้ท้ รัพั ยากรในระบบอุตุ สาหกรรมท่อ่ งเที่ย�่ ว ทำำ�ให้ไ้ ม่ม่ ีีของเสีีย ของเหลืือทิ้้�ง จึึงเป็็นการใช้้ทุุกสิ่�งให้้เกิิดประโยชน์์ให้้มากที่่�สุุด โดยมีีกระบวนการหมุุนเวีียนทรััพยากรกลัับมาใช้้ให้้ คุ้�มค่่าด้้วยระบบ 3R คือื ลดการใช้ท้ รัพั ยากร (Reduce) การนำำ�ทรัพั ยากรมาใช้ซ้ ้ำ��ำ (Reuse) หรืือการนำ�ำ ทรัพั ยากรไป แปรรููปใหม่่ (Recycle) มาประยุุกต์์ใช้้อย่่างเป็็นรููปธรรม ดัังนั้้�น ระบบการจััดการขยะจึึงความสำำ�คััญมากในการใช้้ ระบบ 3R ภายใต้้แนวคิิดเศรษฐกิจิ หมุนุ เวีียน 2. แนวการจัดั การเพื่อ�่ การลดการปล่อ่ ยคาร์บ์ อนไดออกไซด์ส์ ุทุ ธิใิ ห้เ้ ป็น็ ศูนู ย์์ (Carbon Neutral) เป็น็ การ ดำ�ำ เนินิ กิจิ การอย่า่ งเป็น็ มิติ รต่อ่ สิ่ง� แวดล้อ้ ม การรณรงค์ป์ ระชาสัมั พันั ธ์เ์ พื่่อ� กระตุ้�นให้ผ้ ู้เ�้ กี่ย่� วข้อ้ งมีีส่ว่ นร่ว่ มต่อ่ การรักั ษา สิ่�งแวดล้้อม รวมไปถึึงการคำ�ำ นวณการปล่่อยก๊๊าซเรืือนกระจก และแนะนำ�ำ แนวทางการลดการปล่่อย ก๊๊าซเรืือนกระจก การปรัับการดำ�ำ เนิินการเพื่่อ� ลดการปล่่อยก๊๊าซเรือื นกระจก (Low Carbon) และคำำ�นวณคาร์์บอน ฟุตุ พริ้น� ท์์ (Carbon Footprint) ทั้้ง� นี้้� ประโยชน์์ต่อ่ เนื่่อ� งเชิงิ ธุุรกิจิ จากการลดการปล่่อยก๊๊าซคาร์์บอนไดออกไซด์์ และ ก๊๊าซเรืือนกระจกจะช่่วยเพิ่่�มประสิิทธิิภาพการผลิิต ลดต้้นทุุน เสริิมสร้้างภาพลัักษณ์์ขององค์์กรใช้้รายงานผลผ่่าน รายงานการพััฒนาที่่�ยั่ �งยืืนตามข้้อกำำ�หนดของตลาดหลัักทรััพย์์แห่่งประเทศไทยและใช้้เป็็นเครื่่�องมืือในการรายงาน ผลการปล่่อยก๊๊าซเรืือนกระจกขององค์์กร (Carbon Disclosure Project หรืือ CDP) 3. แนวคิิดการท่อ่ งเที่�่ยวอย่า่ งมีีส่่วนร่่วม (Inclusive Growth) เป็น็ การจััดการกิจิ การในภาคการบริกิ าร สร้้างโอกาสให้้กัับผู้้�ด้อยโอกาสทางสัังคมในท้้องถิ่�นนั้้�นๆ ในการประกอบอาชีีพและสร้้างรายได้้ การจััดตั้�งวิิสาหกิิจ ทางการท่่องเที่�่ยวที่่�ดำำ�เนิินการบริิหารโดยคนท้้องถิ่�น การจััดสรรรายได้้จากการท่่องเที่�่ยวจะต้้องนำำ�ไปใช้้จ่่ายเพื่่�อ พัฒั นา/ปรัับปรุงุ /แก้้ไข หรือื กิจิ กรรมเพื่่�อสัังคมในชุมุ ชนท่อ่ งเที่ย่� ว การจััดกิิจกรรมเพื่่�อตอบแทนและช่ว่ ยเหลืือชุมุ ชน และสังั คมที่เ�่ หมาะสม และการสนับั สนุนุ ให้อ้ งค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น� และชุมุ ชนท้อ้ งถิ่น� จัดั ให้ม้ ีีการบำ�ำ รุงุ รักั ษาศิลิ ปะ จารีีตประเพณีี ภููมิปิ ัญั ญาท้้องถิ่�น วััฒนธรรมของท้อ้ งถิ่�นที่่ถ� ููกนำ�ำ มาใช้เ้ ป็็นทรััพยากรการท่่องเที่ย�่ ว 88 คู่�ม่ ือื Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีคี วามสุขุ การพััฒนาสู่ก่� ารท่่องเที่่ย� วคุณุ ภาพสููง

4. แนวคิดิ เศรษฐกิจิ ฐานราก (Local Economy) คือื ระบบเศรษฐกิจิ ของชุมุ ชนท้อ้ งถิ่น� ที่ส�่ ามารถพึ่่ง� ตนเอง ภายใต้ป้ รัชั ญาเศรษฐกิจิ พอเพีียงที่่�มีีการช่ว่ ยเหลือื เอื้�อเฟื้�อ้ ซึ่ง�่ กัันและกันั มีีคุุณธรรมและเป็น็ ระบบเศรษฐกิจิ ที่่เ� อื้�อให้้ เกิดิ การพัฒั นาด้า้ นอื่น� ๆ ในพื้้น� ที่่� ทั้้�งเศรษฐกิจิ สังั คม ผู้้�คน ชุุมชน วัฒั นธรรม สิ่ง� แวดล้อ้ ม ทรััพยากรธรรมชาติิอย่่าง เข้ม้ แข็ง็ และยั่ง� ยืนื องค์ป์ ระกอบสำ�ำ คัญั ของเศรษฐกิจิ ฐานรากที่เ�่ ข้ม้ แข็ง็ ได้แ้ ก่่ การรวมกลุ่�มเพื่่อ� สร้า้ งพลังั ในการทำำ�งาน ร่ว่ มกััน มีีการจััดการระบบการเงิินของชุุมชน มีีระบบการจัดั การทุุนชุุมชนและระบบการผลิิตของชุมุ ชน การอยู่�ร่วม กััน ทั้้ง� ทางด้้านคุุณธรรมและจริยิ ธรรมและคนในพื้้�นที่ข่� องชุุมชนสามารถมีีส่่วนร่่วม 5. แนวคิดิ การจััดการขีีดความสามารถในการรองรัับ (Carrying Capacity Management) เป็น็ การ รองรัับความเปลี่่�ยนแปลงทางเศรษฐกิิจที่่�สามารถยกระดัับคุุณภาพชีีวิิตและสัังคมได้้ ทั้้�งนี้้�ควรจะมีีการจััดการความ สามารถในการรองรัับนัักท่อ่ งเที่่�ยว โดยพิจิ ารณาการจััดการความสามารถในการรองรับั นักั ท่่องเที่�่ยวในด้า้ นที่เ�่ หมาะ สมกับั แหล่ง่ ท่อ่ งเที่ย�่ วนั้้น� ๆ หากไม่ม่ ีีการจัดั การจะเกิดิ ปัญั หาและภาวะวิกิ ฤติไิ ด้้ ครอบคลุมุ ความสามารถต่อ่ การจัดั การ และการเป็็นเจ้้าบ้้านที่่�ดีี แผนการจััดการรองรัับจำำ�นวนลููกค้้าที่�่เหมาะสมในแต่่ละช่่วงเวลา การจััดเตรีียมสิ่�งอำ�ำ นวย ความสะดวกที่่�เหมาะสมและเพีียงพอต่่อปริิมาณลููกค้้าในแต่่ละช่่วงเวลา แผนการรองรัับภาวะวิิกฤติิและความเสี่่�ยง ที่เ�่ กิดิ ขึ้น� มีีกลไกสร้า้ งการมีีส่ว่ นร่ว่ มและความเข้้าใจกับั คนในชุมุ ชนร่ว่ มกััน 6. แนวคิดิ หลัักเกณฑ์์ด้า้ นการท่่องเที่่ย� วอย่่างยั่�งยืืนสำ�ำ หรัับแหล่่งท่อ่ งเที่่ย� ว (GSTC Criteria) เป็น็ การ จัดั การกิจิ การในภาคการบริกิ ารด้า้ นการบริหิ ารจัดั การความยั่ง� ยืนื ในแหล่ง่ ท่อ่ งเที่ย�่ ว โดยกำ�ำ หนดแนวทางการจัดั การ ความยั่�งยืืน การกำำ�หนดกรอบและโครงสร้้างการจััดการ การมีีส่่วนร่่วมของผู้้�มีีส่่วนได้้ส่่วนเสีีย การจััดการการ เปลี่่�ยนแปลงในกรณีีต่่างๆ การดำำ�เนิินงานที่่�คำ�ำ นึึงถึึงความยั่�งยืืนด้้านสัังคม เศรษฐกิิจ โดยการนำ�ำ ผลประโยชน์์ ทางเศรษฐกิจิ มาสู่่�ชุมุ ชนสร้า้ งผลกระทบเชิงิ บวกต่อ่ ชุมุ ชน การดำำ�เนินิ งานที่ค่� ำ�ำ นึงึ ความยั่ง� ยืนื ด้า้ นวัฒั นธรรม และการ ดำำ�เนิินงานที่่ค� ำำ�นึึงความยั่ง� ยืืนด้า้ นสิ่ง� แวดล้อ้ ม 7. แนวคิิดการอนุุรัักษ์์ธรรมชาติิ (Preserve Natural) เป็็นการท่่องเที่่�ยวเชิิงอนุุรัักษ์์เป็็นแนวความคิิด ที่่�เชื่อ� มโยงสู่�การท่อ่ งเที่ย�่ วแบบยั่�งยืนื (Sustainable Tourism) การท่อ่ งเที่่�ยวอย่่างยั่�งยืืนเป็็นการท่อ่ งเที่่�ยวที่่ด� ำ�ำ เนินิ การภายใต้ข้ ีีดจำ�ำ กัดั ความสามารถของธรรมชาติแิ ละต้อ้ งตระหนักั ถึงึ การมีีส่ว่ นร่ว่ มของประชากรและแหล่ง่ วัฒั นธรรม อย่า่ งมีีความรัับผิิดชอบ นอกจากนี้้� มุ่�งเน้้นการท่่องเที่ย�่ วที่�่มีีกระบวนการเรีียนรู้�เพื่่�อก่อ่ ให้เ้ กิิดผลประโยชน์ต์ ่อ่ ท้อ้ งถิ่น� คู่�ม่ ือื Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีีความสุขุ การพััฒนาสู่�ก่ ารท่อ่ งเที่่ย� วคุณุ ภาพสููง 89

การกำ�ำ หนดอััตลักั ษณ์ส์ ำ�ำ คััญของพื้น�้ ที่่� การกำำ�หนดอััตลัักษณ์์ในระดัับท้้องถิ่�น ผู้�้ประกอบการหรืือนัักพััฒนาจะต้้องค้้นหาและระบุุอััตลัักษณ์์ที่่�โดด ผู้�้ประกอบการหรืือนัักพััฒนาจะต้้องค้้นหาและระบุุ เด่น่ สร้้างการจดจำำ� เพื่่อ� นำ�ำ ไปสู่�การสร้้างจุดุ ขายและความแตกต่า่ ง อััตลัักษณ์์ที่�่โดดเด่่นด้้านของพื้้�นที่่�เพื่่�อเป็็นรากฐานสำำ�คััญของการ ได้อ้ ย่า่ งชัดั เจน โดยอัตั ลักั ษณ์ใ์ นระดับั จังั หวัดั เป็น็ การพิจิ ารณาภาพ พัฒั นา ได้้แก่ ่ รวมของจังั หวัดั หรือื พื้้น� ที่�่ โดยการค้น้ หาความโดดเด่น่ ทางอัตั ลักั ษณ์์ อััตลัักษณ์์ที่่�ถููกกล่่าวถึึง เล่่าเรื่่�องราวความเป็็นมา เช่่น โดยจะต้้องสามารถอธิิบายแนวคิิด (Concept) สำ�ำ คััญในแต่่ละ การรัับรู้�ถึงเรื่อ� งราวของสถานที่�่ บุคุ คล การบอกเล่า่ เรื่�องราวจากรุ่�น ประเด็น็ อย่า่ งชัดั เจน ได้้แก่่ สู่�รุ่�นของผู้้�คนในท้อ้ งถิ่น� เป็็นต้้น อัตั ลัักษณ์ส์ ำำ�คััญทางธรรมชาติิ ได้แ้ ก่่ ทะเล ภูเู ขา เกาะ วิิถีีชีีวิิตที่�่เกี่่�ยวข้้องกัับกัับท้้องถิ่�น เช่่น สถานที่�่ที่่�ใช้้ ชายหาด แก่่ง ป่่าไม้้ น้ำ��ำ พุุร้้อน ถ้ำำ�� น้ำ��ำ ตก คลองแม่่น้ำ��ำ พืืชและ ประสบการณ์์ที่่�ได้้รัับ เป็็นต้น้ พันั ธุ์�ไม้้ อัตั ลักั ษณ์ท์ ี่ส่� ร้า้ งเป็น็ กิจิ กรรมการท่อ่ งเที่ย่� วที่ม�่ ีีส่ว่ นร่ว่ ม อััตลัักษณ์ด์ ้้านวััฒนธรรมสิ่�งปลููกสร้้าง ได้แ้ ก่่ แหล่ง่ ท่่อง เช่่น กิิจกรรมการปรุุงอาหารท้้องถิ่�น กิิจกรรมการอนุุรัักษ์์พัันธุ์์�พืืช เที่ย่� วที่ม�่ นุษุ ย์ส์ ร้า้ งขึ้น� ทรัพั ยากรการท่อ่ งเที่ย�่ วเชิงิ วัฒั นธรรม โบราณ หรืือสัตั ว์์ในท้้องถิ่�น เป็็นต้้น สถาน โบราณวัตั ถุุ อุทุ ยานประวัตั ิศิ าสตร์์ ชุมุ ชนโบราณ กำ�ำ แพงเมือื ง คูเู มือื ง พิพิ ิธิ ภัณั ฑ์์ วัดั ศาสนสถาน ย่า่ นเมือื งเก่า่ สิ่ง� ก่อ่ สร้า้ งที่ม่� ีีคุณุ ค่า่ ทางศิลิ ปะและสถาปัตั ยกรรม ย่า่ นบันั เทิงิ หรือื สถานบันั เทิงิ สวนสัตั ว์์ สวนสนุุก สวนสาธารณะ สนามกีีฬา ตลาดนััดกลางคืืน ถนนคนเดิิน และสถานที่โ่� ชว์ก์ ารแสดง อััตลัักษณ์์วััฒนธรรมที่�่ด้้านวิิถีีชีีวิิต ได้้แก่่ งานเทศกาล งานประเพณีี วิถิ ีีชีีวิติ ความเป็น็ อยู่�ของผู้้�คน บุคุ คลสำำ�คัญั ดนตรีี ศิลิ ป วัฒั นธรรม การละเล่่น ศิิลปะหััตกรรม การแต่ง่ กาย ภาษา ชนเผ่า่ ชาติพิ ันั ธุ์� อาหารและภูมู ิปิ ัญั ญา ซึ่ง่� เป็น็ พื้้น� ฐานสำำ�คัญั ของการพัฒั นา สิินค้้าและบริิการที่�่สะท้้อนภาพลัักษณ์์ของพื้้น� ที่่� 90 คู่�่มืือ Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีคี วามสุุข การพััฒนาสู่่�การท่่องเที่่ย� วคุุณภาพสููง

วิธิ ีกี ารดำำ�เนิินการ ผู้�้ประกอบการหรืือนัักพััฒนาควรร่่วมกัันจััดกิิจกรรมเพื่่�อระดมความคิิดจากผู้�้เกี่่�ยวข้้องในพื้้�นที่่�ร่่วม กัันวิิเคราะห์์เพื่่�อกำำ�หนดอััตลัักษณ์์ในประเด็็นต่่างๆ ระบุุรายละเอีียดและแนวทางการนำ�ำ ไปประยุุกต์์ใช้้ ดังั ตารางประกอบ การวิิเคราะห์์อััตลักั ษณ์์ อััตลักั ษณ์์สำ�ำ คััญของท้้องถิ่�น รายละเอีียด แนวทางการนำำ�ไปประยุุกต์์ใช้้ เอกบัุลาัุ่คต่ารลคเรรััืลับ่ั�่อกรงู้้กษ�รถึึงาาณเวรร์ื่คบ�อ์ ทีวงอ่่� รถากูามู กเวเลข่ปก่า็อ็นเลง่รืม่่ส�าอาถงวารเนถชาึ่ึท่นวงี่่� จเปา็น็กตรุ่้�น้นสู่�รุ่�น ของผู้้�คนในท้อ้ งถิ่น� วเไชิด่ิถ้น่ี้รีัชบัีสีวิถเิตปทา็ีนน็่�่เทตีก้ี่่ท่�้น�่ยี่ใ่� วช้ข้ ้ป้อรงะกสัับบทก้้าอรงณถิ์่�นท์ ี่�่ กกกอหิิัิิาจัตรจืลรือกกัทสรัก่รัรอ่ัตษรวมง์มณเก์ใ์ทกนีา์่ทย่�ีทาร่้่�สวปร้อรทอรง้ีุ่้าถุง่�มนิ่ีงุอีน� ุสรเ่ัาปว่ักเห็ปน็นษ็า์็นรก์รพ่ิว่ัตทิจ้ัน้ม้นก้อธุรง์เ์ถช�ริพ่่ืื�่นนมช คู่่�มืือ Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีคี วามสุุข การพัฒั นาสู่�่การท่อ่ งเที่่�ยวคุณุ ภาพสููง 91

แนวทางการพััฒนาความคิิดสร้า้ งสรรค์แ์ ละนวััตกรรม (Creativity and Innovation) องค์ป์ ระกอบหลักั ที่่� 3 โมเดลเศรษฐกิจิ สู่�การพัฒั นาที่ย่�ั่ง� ยืืน (BCG Model) องค์์ประกอบย่อ่ ย 1 การหมุนุ เวียี นทรััพยากรกลัับมาใช้้ให้้คุ้�มค่่าที่่�สุดุ (Circular Economy) เป็็นการนำ�ำ เอาแนวคิิดเศรษฐกิิจหมุนุ เวีียนมาประยุกุ ต์์ใช้แ้ นวคิดิ แนวคิดิ 3R ประกอบด้้วย การลด (Reduce) การใช้ซ้ ้ำ�ำ� (Reuse) การนำำ�ทรััพยากรไปแปรรูปู ใหม่่ (Recycle) เพื่่�อให้้เกิิดการใช้ท้ รัพั ยากรอย่่างมีีคุณุ ค่า่ และการสร้า้ งความยั่�งยืืน วิธิ ีีการปฏิบิ ััติิ 1. ลดการใช้้ทรััพยากร (Reduce) และพััฒนาการบริิการที่�่เป็็นมิิตร การส่ง่ เสริิมให้้นัักท่่องเที่ย�่ วหรือื ลูกู ค้า้ เห็น็ ความสำ�ำ คัญั ถึึง ต่อ่ สิ่�งแวดล้อ้ ม (Environmental Friendly Services) ได้แ้ ก่่ กระบวนการใช้้ซ้ำำ��ที่�่เหมาะสม เช่่น การใช้้ผ้้าประเภทต่่างๆ ในห้อ้ งพััก เป็น็ ต้น้ การลดวัสั ดุทุ ี่�ท่ ำ�ำ มาจากพลาสติกิ โฟม โดยไม่จ่ ำ�ำ เป็น็ สามารถนำ�ำ ไป การใช้้พลัังงานชีีวมวล เป็็นการผลิิตพลัังงานจากสิ่�งมีีชีีวิิตพืืช ปรับั ใช้ไ้ ด้ใ้ นมุมุ อาหารว่า่ ง เปลี่ย�่ นมาใช้เ้ ป็น็ ภาชนะมีีคุณุ ภาพ นำำ�มา และสััตว์์ จากการหมััก การเผา หรืือกรรมวิิธีีอื่่�นๆ เพื่่�อสร้้าง ล้า้ งซ้ำ�ำ�ได้้หลายครั้้ง� มีีลวดลายสวยงาม เลอค่า่ ส่่วนน้ำ��ำ ดื่่�มก็เ็ ปลี่�่ยน ความร้อ้ น ทำำ�ให้เ้ กิิดก๊๊าซและนำำ�ความร้้อนหรืือก๊๊าซนั้้�นๆ ไปใช้้ต่อ่ มาเป็็นขวดแก้้ว หรืือนำ�ำ น้ำ��ำ ลิิตรใส่่โถแก้้วแล้้วให้้ลููกค้้ารองริินดื่�ม 3. การนำำ�ทรััพยากรไปแปรรูปู ใหม่่ (Recycle) รวมทั้้ง� เลือื กใช้้ภาชนะธรรมชาติิ และย่่อยสลายง่า่ ย เช่น่ ใบตอง การนำำ�เศษอาหาร หรือื วััตถุดุ ิิบที่่�เหลืือจากการผลิติ อาหารไปหมักั ถ้ว้ ยใบไม้้ หลอดเยื่�อไม้้ไผ่่ เป็น็ ต้้น เป็น็ ปุ๋�ย แล้ว้ นำ�ำ กลับั ไปบำ�ำ รุงุ พืชื บำ�ำ รุงุ ดินิ หรือื การน้ำ�ำ� ขี้้เ� ถ้า้ มาทำำ�เป็น็ ปรัับปรุงุ การใช้ว้ ััสดุอุ ุปุ กรณ์ท์ ี่�ช่ ่ว่ ยลดการใช้้ทรััพยากรต่า่ งๆ เช่น่ น้ำำ��ยาล้้างจานและนำำ�น้ำ�ำ�ยาล้้างจานมาทำ�ำ ความสะอาด ที่่�เป็น็ มิติ ร อุุปกรณ์์ ประหยััดไฟ ก๊๊อกน้ำ��ำ ระบบเซนเซอร์์ (Sensor) เป็น็ ต้น้ ต่อ่ สิ่ง� แวดล้อ้ ม เป็็นต้น้ การประหยััดการใช้น้ ้ำ�ำ� การใช้้ไฟฟ้า้ เช่น่ ใช้้โอโซนในกระบวนการ การจัดั การแบบอัพั ไซเคิลิ (Upcycle) เป็น็ กระบวนการแปลงสภาพ ซักั ผ้้า เพื่่�อลดการใช้น้ ้ำำ��และลดค่่าใช้จ้ ่า่ ยด้้านพลังั งาน เป็น็ ต้้น ของวััสดุหุ รืือสิ่ง� ที่่ไ� ม่ไ่ ด้้ใช้ป้ ระโยชน์เ์ ป็็นวััสดุุใหม่่ที่�ไ่ ม่เ่ กี่�ย่ วข้อ้ งกับั การผลิิตไฟฟ้้าจากพลัังงานหมุุนเวีียน หรืือพลัังงานสะอาด เช่่น วงจรการใช้ง้ านเดิมิ ของวัสั ดุนุ ั้้น� ผ่่านการออกแบบเพิ่่ม� มููลค่า่ ติดิ ตั้ง� โซล่า่ เซลล์์ เพื่่อ� ผลิิตพลัังงานไฟฟ้า้ จากแสงอาทิิตย์์ เป็็นต้น้ ผลิิตภััณฑ์์ เช่น่ กระเป๋๋าจากถุุงน้ำ��ำ ยาล้้างไต เป็็นต้้น 2. การนำำ�ทรัพั ยากรมาใช้ซ้ ้ำำ�� (Reuse) ได้แ้ ก่่ การนำำ�ขวดแก้ว้ มาทำ�ำ เป็น็ แก้ว้ น้ำ�ำ� การนำำ�บรรจุภุ ัณั ฑ์พ์ ลาสติกิ มาทำำ� การเลืือกใช้้ภาชนะที่�่สามารถใช้ซ้ ้ำ��ำ หรือื ลดการใช้้บรรจุุภัณั ฑ์์หรืือ เป็็นเครื่่�องประดัับ การนำ�ำ เสื้อ� ยืืดเก่่ามาปรับั เปลี่�ย่ นเป็น็ ผ้า้ เช็็ดเท้า้ การเลืือกใช้้บรรจุุภััณฑ์์ที่่�ส่่งคืืนผู้้�ผลิิตได้้ เช่่น กล่่องหรืือตะกร้้า การนำำ�วััสดุุที่�่ใช้้แล้้วกลับั มาใช้ใ้ หม่่ เป็็นการส่่งคืนื วัสั ดุกุ ลัับสู่� การมอบหรือื บริจิ าคสิ่่ง� ของที่เ�่ ลิกิ ใช้ง้ านแล้้วของโรงแรมให้แ้ ก่่ กระบวนการผลิติ ผ่า่ นวงจรของการมีีส่ว่ นร่ว่ มในชีีวิติ ประจำ�ำ วันั แทน พนักั งานหรืือองค์์กรสาธารณะ มีีการเลือื กใช้้บรรจุุภัณั ฑ์ท์ ี่ส�่ ามารถ การทิ้้�งวัสั ดุเุ หล่่านั้้�นไป เติิมใหม่ไ่ ด้้ เป็น็ ต้น้ 92 คู่�่มือื Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีคี วามสุุข การพััฒนาสู่�่การท่่องเที่่�ยวคุุณภาพสููง

องค์ป์ ระกอบย่่อย 2 วิธิ ีีการปฏิิบััติิ แค(Cนาaวร์rกบ์ bาอoรนnจไัดัดNกอeาอuรกtเrพไืaซ่่lอ�ด)์ก์สุาทุ รธิลิใดห้กเ้ ป็า็นรศปูลูน่ย่อ์์ย 1. มีีการคำำ�นวณการปลดปล่อ่ ยก๊๊าซเรือื นกระจก และแนะนำำ�แนวทาง การลดการปล่่อยก๊๊าซเรือื นกระจก แนวทางการพััฒนา เป็็นการจััดการเพื่่�อการลดการปล่่อย คาร์์บอนไดออกไซด์์สุุทธิิให้้เป็็นศููนย์์ ประกอบด้้วย การลด 2. ปรัับการดำำ�เนิินการเพื่่�อลดการปล่่อยก๊๊าซเรืือนกระจก (Low การปล่่อยคาร์์บอนไดออกไซด์์ตั้�งแต่่ต้้น การดููดซัับก๊๊าซ Carbon) เช่่น ปรัับกระบวนการผลิิตสิินค้้าและบริิการที่�่ลด คาร์์บอนไดออกไซด์์ที่่�ปล่่อยออกมา การชดเชยคาร์์บอน การปล่่อยก๊๊าซเรืือนกระจก หรืือ ธุุรกิิจบริิการขนส่่ง เครดิิต (Carbon Offsets) ปรับั การดำ�ำ เนิินการเพื่่อ� ลดการปล่่อยก๊๊าซเรืือนกระจกในระหว่า่ ง การขนส่่ง เป็น็ ต้้น องค์ป์ ระกอบย่อ่ ย 3 3. การชดเชยคาร์บ์ อนสำำ�หรับั ธุรุ กิจิ ที่ไ่� ม่ส่ ามารถลดการปล่อ่ ยคาร์บ์ อน ภก(าาInครสcจั่lัด่วuกนsาiv“รรeก่ว่ าTมรoคทิu่ิดอ่riงรs่เ่วmที่ม่ย� )ทวำ�ำอยร่่่วา่ งมมแีีบส่่่ง่วปนัันร่่ว”มจากทุกุ ได้้ทั้้�งหมด สามารถชดเชยคาร์์บอนด้้วยการซื้�อคาร์์บอนเครดิิต โดยในกรณีีที่ส�่ ามารถชดเชยคาร์บ์ อนได้บ้ างส่ว่ น และยังั คงเหลือื แนวทางการพััฒนา เป็็นการจััดการที่�่มุ่�งเน้้นการเติิบโต ปริมิ าณการปล่อ่ ยคาร์บ์ อนอยู่่�ส่ว่ นหนึ่่ง� เรีียกว่า่ “Carbon Offset” ที่่�ก่่อให้้เกิิดการแบ่่งปัันผลประโยชน์์ร่่วมกัันและสร้้างโอกาส ส่่วนกรณีีที่่ส� ามารถชดเชยได้ท้ ั้้�งหมด เรีียกว่่า “Carbon Neutral” อ ย่่ า ง เ ส ม อภ า ค กัั น ร ะ ห ว่่ า ง ค น ทุุ ก ก ลุ่ � ม ใ น สัั ง ค ม ที่�่ ดีี ขึ้้� น เปิิดโอกาสทางธุุรกิิจการท่่องเที่่�ยวและเสริิมสร้้างความ วิธิ ีีการปฏิบิ ััติิ สามารถในการตัดั สิินใจด้้านธุรุ กิิจ/กิิจกรรมท่อ่ งเที่่ย� ว 1. การสร้า้ งโอกาสให้ก้ ับั ผู้้�ด้อยโอกาสทางสังั คมในท้อ้ งถิ่น� นั้้น� ๆ ในการ ประกอบอาชีีพและสร้า้ งรายได้้ 2. การจัดั สรรรายได้จ้ ากการท่อ่ งเที่ย่� วจะต้อ้ งนํําไปใช้จ้ ่า่ ยเพื่่อ� พัฒั นา/ ปรับั ปรุุง/แก้้ไข หรือื กิจิ กรรมเพื่่อ� สัังคมในชุมุ ชนท่่องเที่ย�่ ว 3. มีีกิิจกรรมเพื่่อ� ตอบแทนและช่ว่ ยเหลือื ชุุมชนและสัังคมที่เ่� หมาะสม เช่่น กิิจกรรมเพื่่�อสัังคม กิิจกรรมสอนหนัังสืือให้้กัับเด็็ก กิิจกรรมการสอนทัักษะอาชีีพ กิิจกรรมการทำ�ำ ความสะอาด กิจิ กรรมการปลููกป่า่ การบริจิ าคสิ่่�งของที่่�ขาดแคลน เป็น็ ต้้น 4. การจััดกิิจกรรมพััฒนาแหล่่งท่่องเที่�่ยวในพื้้�นที่�่ชุุมชนให้้เป็็นการ ท่อ่ งเที่ย�่ วโดยชุมุ ชนเพื่่อ� การมีีส่ว่ นร่ว่ มของทุกุ ภาคส่ว่ นที่เ่� กี่ย่� วข้อ้ ง สนัับสนุุนให้้มีีการบำ�ำ รุุงรัักษาศิิลปะ จารีีตประเพณีี ภููมิิปััญญา ท้้องถิ่�น วััฒนธรรมของท้้องถิ่�นที่่�ถููกนำำ�มาใช้้เป็็นทรััพยากร การท่อ่ งเที่�่ยว 5. การส่่งเสริิมให้ม้ ีีการจัดั ตั้�งวิิสาหกิจิ ทางการท่อ่ งเที่�ย่ วที่ด่� ำำ�เนินิ การ บริิหารโดยคนท้อ้ งถิ่�น องค์์ประกอบย่อ่ ย 4 วิิธีกี ารปฏิิบัตั ิิ ความเชื่�อมโยงกัับเศรษฐกิิจท้้องถิ่�น เช่่น การใช้้วััสดุุ 1. การนำ�ำ วััตถุดุ ิิบ วัสั ดุุ ผลิติ ภัณั ฑ์จ์ ากท้อ้ งถิ่น� มาใช้้การดำ�ำ เนิินธุุรกิิจ ในท้อ้ งถิ่น� กระจายรายได้้ให้ช้ ุมุ ชน การสร้า้ งความเข้ม้ และยกระดัับด้้วยนวััตกรรมที่�่ทัันสมััยเพื่่�อให้้เกิิดการกระจาย แข็็งให้ช้ ุมุ ชน เป็็นต้น้ (Local Economy) รายได้ส้ ู่่�ชุุมชนในแหล่่งท่่องเที่ย่� ว และชุมุ ชนใกล้เ้ คีียง แนวทางการพััฒนา ใช้้ทรัพั ยากรในท้้องถิ่�น เพื่่อ� กระจาย 2. การส่่งเสริิมการขายสิินค้า้ หรืือบริิการให้แ้ ก่น่ ักั ท่่องเที่่ย� วโดยตรง รายได้้ให้้ชุุมชน สร้้างความเข้้มแข็็งให้้ชุุมชน การจ้้างคน โดยคนท้อ้ งถิ่น� หรือื การแบ่ง่ ปันั พื้้น� ที่ใ�่ ห้ก้ ับั ชุมุ ชนในการจัดั จำ�ำ หน่า่ ย ในชุุมชนท่่องเที่�่ยว และการใช้้ทุุนทางสัังคมในชุุมชน สินิ ค้้า ท่่องเที่ย่� ว 3. การแนะนำ�ำ และส่ง่ เสริิมให้น้ ักั ท่อ่ งเที่�ย่ วหรืือลูกู ค้้า สนใจท่อ่ งเที่ย่� ว ในแหล่ง่ ท่่องเที่ย�่ วท้อ้ งถิ่�นและซื้อ� สินิ ค้า้ ผลิติ ภััณฑ์ช์ ุุมชน 4. การส่ง่ เสริิมให้เ้ กิดิ เครือื ข่า่ ย ความร่ว่ มมืือ และกลไกบริิหารจัดั การ ร่่วมกัับชุุมชน 5. การส่่งเสริมิ ให้เ้ กิดิ การพััฒนาคุณุ ภาพสิินค้้าและบริิการในท้อ้ งถิ่น� ผ่า่ นกระบวนการแลกเปลี่�่ยนเรีียนรู้�การฝึึกอบรม การถ่่ายทอด นวัตั กรรมและเทคโนโลยีี คู่�่มืือ Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีีความสุุข การพััฒนาสู่ก�่ ารท่่องเที่่�ยวคุณุ ภาพสููง 93

องค์์ประกอบย่อ่ ย 5 วิิธีีการปฏิิบััติิ (นมีัCีักกaาท่rรอ่rจyงัดัiเnทีก่g�ย่ าวรCอเaรื่ยp�อ่่าaงงcคเiหวtyมามาMะสสaามnมaาgรeถmในeกnาtร)รองรัับ 1. การส่่งเสริิมการจััดการและการเป็็นเจ้้าบ้้านที่�่ดีี เช่่น การต้้อนรัับ การแนะนำำ� การแก้ไ้ ขปััญหา เป็็นต้น้ ความสามารถในการรองรัับทางเศรษฐกิิจ (Economic Carrying Capacity) คือื การรองรับั ความเปลี่่ย� นแปลงทาง 2. มีีแผนการจััดการรองรัับจำำ�นวนลููกค้้าที่่�เหมาะสมในแต่่ละช่่วงเวลา เศรษฐกิิจที่่�สามารถยกระดับั คุณุ ภาพชีวี ิิต และสัังคมได้้ เช่น่ การกำ�ำ หนดจำ�ำ นวนนักั ท่่องเที่่ย� วหรืือลูกู ค้า้ ที่�เ่ หมาะสม มีีการรัับ สำ�ำ รอง/จองล่ว่ งหน้า้ เป็็นต้น้ องค์ป์ ระกอบย่่อย 6 3. มีีการวางแผนออกแบบพื้้น� ที่ท�่ ี่ค�่ ำำ�นึงึ ถึงึ การใช้ป้ ระโยชน์แ์ ละการรองรับั แแนหวล่ทง่ ทา่ง่อใงนเกที่า�ย่ รวพั(ัฒGSนTาCบรCิิหrาitรeจrััดiaก)าร กิจิ กรรมนัันทนาการ ประกอบด้ว้ ย พื้้�นที่ใ�่ ช้้ประโยชน์ก์ ิิจกรรม นันั ทนาการ พื้้�นที่่�จอดรถ ที่พ่� ักั นักั ท่อ่ งเที่�ย่ ว ห้้องน้ำ��ำ /ห้้องสุขุ า พื้้�นที่�่ แนวทางการพััฒนา การประยุุกต์์ใช้้แนวคิิดและหลัักเกณฑ์์ จัดั การขยะ ศููนย์บ์ ริิการนักั ท่อ่ งเที่่ย� ว ร้า้ นอาหาร การท่อ่ งเที่ย�่ วอย่า่ งยั่ง� ยืนื เพื่อ�่ สร้า้ งความรับั ผิดิ ชอบต่อ่ การ บริหิ ารจัดั การแหล่ง่ ท่อ่ งเที่ย�่ ว 4. มีีการจััดเตรีียมสิ่�งอำ�ำ นวยความสะดวกที่่�เหมาะสมและเพีียงพอ ต่่อปริิมาณลููกค้้าในแต่ล่ ะช่ว่ งเวลา 5. การจัดั กิจิ กรรมรับั ฟังั ความคิิดเห็น็ ของชุมุ ชนและสังั คมโดยรอบ เพื่่�อรับั ฟัังปัญั หาและข้อ้ เสนอแนะ วิธิ ีีการปฏิบิ ัตั ิิ 1. มีีการกำำ�หนดกรอบและโครงสร้า้ งการจัดั การที่ม�่ ีีประสิทิ ธิภิ าพสร้า้ ง การท่อ่ งเที่่�ยวอย่่างยั่�งยืนื ของรััฐ เอกชน และประชาชน 2. มีีการนำำ�มาตรฐานความยั่ง� ยืืนมาใช้้เพื่่อ� ส่่งเสริมิ ให้เ้ กิดิ การรับั รอง มาตรฐาน GSTC 3. มีีแผนการติดิ ตามและรายงานความพึงึ พอใจของนักั ท่อ่ งเที่่ย� ว 4. มีีการกำำ�หนดนโยบายข้้อตกลง กฎระเบีียบ เพื่่�อให้้เกิิดความเข้้าใจ ร่่วมกันั 5. มีีการจััดทำำ�การประเมิินผลกระทบจากการพััฒนาการท่่องเที่่�ยว และวััดผลประโยชน์์ทางเศรษฐกิจิ ของชุมุ ชน องค์์ประกอบย่่อย 7 วิิธีีการปฏิิบััติิ การอนุุรัักษ์ธ์ รรมชาติิ (Preserve Nature) 1. การจัดั การที่่ค� ำำ�นึงึ ถึึงธรรมชาติแิ ละสิ่�งแวดล้้อม ควบคุุมและป้้องกััน ของเสีียให้้เกิิดขึ้น� น้้อยที่ส�่ ุุด ออกกฎหมายมาบังั คับั ใช้เ้ พื่่อ� อนุรุ ักั ษ์์ แนวทางการพััฒนา เป็็นการใช้้ทรััพยากรธรรมชาติิ ทรััพยากร เช่่น การเฝ้้าระวัังการทิ้้�งขยะ สิ่�งปฏิิกููลลงแม่่น้ำำ�� คููคลอง และสิ่ �งแวดล้้อมเพื่�่อให้้เกิิดคุุณค่่าควบคู่ �ไปกัับการอนุุรัักษ์์ การจัดั ทำำ�แนวป้้องกันั ไฟป่า่ เป็็นต้น้ โดยคำ�ำ นึึงถึึงระยะเวลาในการใช้้ให้้ยาวนาน และก่่อให้้เกิิด ผลเสีียหายต่่อสิ่�งแวดล้้อมน้้อยที่�่สุุด รวมทั้�งต้้องมีีการ 2. การบูรู ณะซ่อ่ มแซม สิ่ง� ของบางอย่่างเมื่่อ� ใช้เ้ ป็น็ เวลานานอาจเกิิดการ กระจาย การใช้้ทรััพยากรธรรมชาติอิ ย่่างทั่�วถึงึ ชำำ�รุุดได้้ เพราะฉะนั้้�นถ้้ามีีการบููรณะซ่่อมแซม ทำำ�ให้้สามารถยืืด อายุุการใช้้งานต่อ่ ไปได้้อีีก 3. การสนัับสนุุนการศึึกษาด้้านการอนุุรัักษ์์ทรััพยากรธรรมชาติิและ สิ่�งแวดล้้อมที่่�ถููกต้้องตามหลัักในทุุกระดัับอายุุ ผ่่านสื่�อสารมวลชน ต่่างๆ เพื่่�อให้้ประชาชนเกิิดความตระหนัักถึึงความสำำ�คััญและ ความจำำ�เป็็นในการอนุุรัักษ์์ เกิิดความรัักความหวงแหนและให้้ ความร่ว่ มมือื อย่่างจริงิ จังั 4. การส่ง่ เสริมิ ให้ป้ ระชาชนในท้อ้ งถิ่น� มีีส่ว่ นร่ว่ มในการอนุรุ ักั ษ์์ ดูแู ลรักั ษา ให้้คงสภาพเดิิม เพื่่�อประโยชน์์ในการดำ�ำ รงชีีวิิตในท้้องถิ่�นของตน การประสานงานเพื่่อ� สร้า้ งความรู้้�ความเข้า้ ใจ และความตระหนักั ระหว่่างหน่่วยงานของรััฐ องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�นกัับประชาชน ให้้มีีบทบาทหน้้าที่่�ในการปกป้้อง คุ้�มครอง ฟื้้�นฟููการใช้้ ทรััพยากรอย่า่ งคุ้�มค่่าและเกิดิ ประโยชน์์สูงู สุุด 5. การส่่งเสริิมการศึึกษาวิิจััย ค้น้ หาวิิธีีการและพัฒั นาเทคโนโลยีี มาใช้้ ในการจัดั การกับั ทรัพั ยากรธรรมชาติแิ ละสิ่ง� แวดล้อ้ มให้เ้ กิดิ ประโยชน์์ สููงสุุด 94 คู่ม�่ ือื Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีีความสุุข การพััฒนาสู่ก่� ารท่่องเที่่�ยวคุุณภาพสููง

08 บทส่่งท้า้ ย คู่�ม่ ือื Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีคี วามสุุข การพััฒนาสู่�่การท่่องเที่่ย� วคุุณภาพสููง 95

โนมิิยเดามลอHาaรpมpณy์ด์ Mีี มoีีdควelามสุขุ การขับั เคลื่่อ� น Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี Google, Twitter Blog และ YouTube) การแปรรูปู การ มีีความสุุข สู่่�ตลาดท่่องเที่่�ยวคุุณภาพเป็็นการขัับเคลื่่�อน ถนอมอาหาร การผลิติ ด้า้ นการออกแบบสินิ ค้้า คือื การ สิินค้้าและบริิการไปยัังกลุ่�มเป้้าหมาย “นัักท่่องเที่�่ยว ออกแบบสิินค้้าให้้น่่าสนใจและแตกต่่างไปจากเดิิม การ คุุณภาพ” โดยอาศััยปััจจััยสำำ�คััญของการขัับเคลื่่�อน ออกแบบการบริกิ าร คือื ออกแบบบริกิ ารใหม่เ่ พื่่อ� พัฒั นา Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีีความสุุข ด้้วยการ บริิการเดิิมให้้ดีีขึ้้�น การออกแบบบรรจุุภััณฑ์์ คืือ การ พััฒนาศัักยภาพบุุคลากร และผู้�้ประกอบการรอบด้้าน ปรัับปรุุงรููปแบบของบรรจุุภััณฑ์์ให้้ดึึงดููดใจมากขึ้�น การ ตามโมเดลที่่�วางไว้้ ผ่่านการสื่�อสารทางการตลาดแบบ ออกแบบกิจิ กรรม คือื การสร้้างกิจิ กรรมใหม่ๆ่ ที่น่� ักั ท่อ่ ง ผสมผสานและการตลาดยุุคใหม่่ ด้้านดิิจิิทััลและ เ ที่่� ย ว ส า ม า ร ถ มีีส่่ ว น ร่่ ว ม ไ ด้้ แ ล ะ ก า ร เ ล่่ า เรื่� อ ง เทคโนโลยีี คืือการนำ�ำ เทคโนโลยีีสมััยใหม่่เข้้ามาพััฒนา (Storytelling) และเนื้้�อหาเชิิงสร้้างสรรค์์ (Creative สินิ ค้า้ และบริกิ าร เช่น่ การใช้ส้ื่อ� สังั คมออนไลน์ท์ ุกุ รูปู แบบ Content) โดยการใช้้ประโยชน์์จากเรื่�องราวที่่�แตกต่่าง (ประชาสััมพันั ธ์์ผ่่าน TAGTHAi Platform, Facebook, องค์์ประกอบของสิินค้้าและบริิการมาสร้้างเป็็นสื่ �อ สร้้างสรรค์์เพื่่�อจููงใจนักั ท่อ่ งเที่ย่� ว 96 คู่�ม่ ือื Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีีความสุุข การพัฒั นาสู่ก�่ ารท่่องเที่่ย� วคุณุ ภาพสููง

การเข้้าถึึงตลาดท่อ่ งเที่�ย่ วคุุณภาพ 1. การร่ว่ มกันั สร้า้ ง (Co-creation) โดยให้น้ ักั ท่อ่ งเที่ย�่ วมีีส่ว่ นร่ว่ ม ในการสร้้างนวััตกรรมใหม่่ๆ ผ่่านการแสดงข้้อคิิดเห็็นและ การแลกเปลี่ย่� นประสบการณ์์ ซึ่่�งผู้�ป้ ระกอบการจะนำำ�เอาข้อ้ มูลู ที่่�ได้้ รัับไปพััฒนาสิินค้้าหรืือบริิการให้้ดีียิ่่�งขึ้�น ตรงกัับความต้้องการของ นัักท่่องเที่่�ยวมากยิ่ง� ขึ้�น 2. การสร้า้ งชุุมชนนิิยม (Communitization) การรวมกลุ่�มของ นักั ท่อ่ งเที่ย�่ วนั้้น� อาจเป็น็ การรวมกลุ่�มกันั เองเนื่่อ� งจากชอบสินิ ค้า้ และ บริิการ หรืือทางผู้้�ประกอบการได้้มีีการจััดทำำ�กิิจกรรมการรวมกลุ่�ม ขึ้�น ซึ่ง�่ การรวมกลุ่�มนี้้� ทำ�ำ ให้เ้ กิดิ ความร่ว่ มมือื ในการนำ�ำ เสนอแนวคิิด เพื่่อ� การพัฒั นาสินิ ค้า้ หรือื บริิการ และการจัดั กิจิ กรรมทางสัังคมเพื่่�อ ให้ค้ นในชุมุ ชนได้้มีีส่ว่ นร่่วม 3. การสร้า้ งบุคุ ลิกิ ลักั ษณะเฉพาะ (Character Building) จะต้อ้ ง สร้้างตราสิินค้้าให้้มีีความแตกต่่างที่�่แท้้จริิง ซึ่�่งจะสะท้้อนอััตลัักษณ์์ ที่�แ่ ท้จ้ ริิงของตราสินิ ค้า้ (Brand Identity) เพื่่�อให้้เกิดิ ความเชื่อ� มั่่น� ในสิินค้้าและบริิการ ทั้้�งนี้้�กิิจการต้้องตอบสนองความต้้องการของ นัักท่่องเที่่�ยวอย่่างต่อ่ เนื่่�องด้้วย ภวเ แทท่าห่อา่นง่งงคแตปเร์ทั์ผีร่ัฐแย่� ะนลวเททไะรรโวดิกศ้วบ้ิปยาไมนทรรทถ่เวยึ่อลึTงบ่ใา่งนAกรเเGรกวืทา่ี�อ่มาTร่�ยรงขHโว้รสป้อ่Aไาง่ มดiวรเู้สลูเ้เโPพอรืแม่ิl่ิม�องaลทแเtะพfแิแลเ่o่ร�มืพละ่r�อ็คmปะ็คงวเรรเชาืะา่กเม�อพชวืจ่ตน่มาอ�่่รสา่า่่โใั่วสหยงมั ้ๆนมงพน้ ัักใกักันัจัเับัทพบธืแ่์่่แก์่ออ�ลกาองจะาัรเปดัอทรทีก่ย่เทย�่ ่อป่าา๋ว่องรก๋าสเทงทตทาำีีั่่เำ�ังจ่�ม่�ยทคีขะวา่�่อยมอรนถวาง การส่่งเสริิมสู่่�ความยั่ง� ยืนื ด้ว้ ย Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีีความสุุข การส่ง่ เสริิม Happy Model สู่�การท่่องเที่�ย่ วคุณุ ภาพสูงู 97 อ ย่่ า ง ยั่ � ง ยืื น เ ป็็ น ก า ร ส ร้้ า ง คว า ม เข้้ า ใจ แ ล ะ ก า ร ย อ ม รัั บ ใ น ก า ร พัฒั นาการท่อ่ งเที่่�ยวคุุณภาพสูงู ด้้วย Happy Model ทั้้�งกับั ภาครัฐั เอกชน และประชาชน ซึ่�่งสามารถเพิ่่�มมููลค่่าสิินค้้าและบริิการที่�่ ส่ง่ เสริมิ การท่อ่ งเที่ย�่ วให้ม้ ีีทั้้ง� ความสนุกุ ความรู้� ตลอดจนช่ว่ ยส่ง่ เสริมิ ภาคการท่่องเที่่�ยวและผู้้�ประกอบการในพื้้�นที่�่อีีกด้้วย โดยการผลััก ดันั การท่อ่ งเที่�ย่ วและบริิการของไทยนั้้�นจะต้้องมีีจุดุ ขาย มีีเรื่อ� งราว ที่่�แตกต่่าง และมีีกิิจกรรมต่่อเนื่่�องที่�่น่่าสนใจแต่่ละพื้้�นที่่� มีีการประชาสััมพัันธ์์จุุดเด่่น และประโยชน์์ในการทำำ�กิิจกรรมต่่างๆ มีีข้้อมููลที่�่ทัันสมััยอยู่ �เสมอและนำำ�ข้้อมููลมาวิิเคราะห์์เพื่่�อการพััฒนา ต่่อยอด การรัักษามาตรฐานในระยะยาว การสร้้างการรัับรู้�และ ปลูกู ฝังั จิติ สำ�ำ นึกึ สร้า้ งการมีีส่ว่ นร่ว่ มของท้อ้ งถิ่น� /ชุมุ ชน และแนะนำำ� สถานที่�ใ่ หม่่ๆ (Unseen) ตอบสนองความต้อ้ งการของนัักท่อ่ งเที่�ย่ ว ให้เ้ กิิดสินิ ค้้าและบริิการตามแนวทาง Happy Model กับั ภาคส่่วน ต่่างๆ ที่่�เกี่่�ยวข้้อง ส่่งเสริิมการมีีส่่วนร่่วมและพััฒนาบุุคลากรให้้มีี ความพร้อ้ มตามมาตรฐาน และถ่า่ ยทอดความรู้�และแนวคิดิ Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีีความสุุข โดยบุุคคลในชุุมชน องค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น� สถาบันั การศึกึ ษาทั้้ง� ภาครัฐั และเอกชน ต่่ า ง มีีส่่ ว น ร่่ ว ม ใ น ก า ร อ อ ก แ บ บ ก า ร ท่่ อ ง เ ที่�่ ย วที่่� เ ห ม า ะ ส ม กัับบริิบทของจัังหวััดในการร่่วมกัันพััฒนาการท่่องเที่่�ยว Happy Model เพื่่อ� การนำำ�ไปปฏิบิ ัตั ิผิ ่า่ นการใช้ค้ ู่่�มือื Happy Model โมเดล อารมณ์ด์ ีี มีีความสุุขอย่า่ งต่อ่ เนื่่อ� งและยั่�งยืนื ทั้้�ง 5 ภูมู ิภิ าคต่่อไป คู่�ม่ ืือ Happy Model โมเดลอารมณ์์ดีี มีีความสุุข การพัฒั นาสู่่ก� ารท่่องเที่่ย� วคุุณภาพสููง

ภาคผนวก 98 คู่ม�่ ืือ Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีคี วามสุขุ การพััฒนาสู่่�การท่่องเที่่�ยวคุณุ ภาพสููง

การรับั รองมาตรฐานที่่�เกี่ย�่ วข้อ้ งด้า้ น “กินิ ดีี” (Eat Well) ประเภท มาตรฐาน หน่ว่ ยงานการรัับรอง ของการ รัับรอง มาตรฐาน มาตรฐานอาหารสะอาด รสชาติอิ ร่่อย กรมอนามััย (Clean Food Good Taste) กระทรวงสาธารณสุขุ มาตรฐานอาหารและยา สำำ�นักั งานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) (Food and Drug Administration) มาตรฐานอาหารปลอดภัยั กรมวิทิ ยาศาสตร์ก์ ารแพทย์์ กระทรวงสาธารณสุขุ (Food Safety) มาตรฐานระบบการวิเิ คราะห์อ์ ัันตรายและ สถาบันั รับั รองมาตรฐานไอเอสโอ อุตุ สาหกรรมพัฒั นา จุดุ วิิกฤตที่�ต่ ้้องควบคุมุ ในการผลิิตอาหาร มููลนิธิ ิิ (Hazard Analysis Critical Control สถาบันั เครือื ข่่ายของกระทรวงอุตุ สาหกรรม (สรอ.) Point : HACCP) มาตรฐานอาหารฮาลาล สำำ�นักั งานมาตรฐานสิินค้า้ เกษตรและอาหารแห่่งชาติิ (Food Safety For Halal) โครงการยกระดับั อุุตสาหกรรมท่อ่ งเที่�่ยว กระทรวงการท่่องเที่�ย่ วและกีีฬาโดยการท่่องเที่�่ยวแห่่ง ไทยมาตรฐานความปลอดภัยั ด้้านสุุข ประเทศไทย (ททท.) และกระทรวงสาธารณสุขุ โดย อนามัยั (SHA Certification) กรมควบคุุมโรค กรมอนามัยั เครื่่�องหมายรัับรองมาตรฐานสินิ ค้้าเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์์ และอาหารหรือื เครื่่อ� งหมายรัับรอง “Q” และ “Q Premium” มาตรฐานอาหารริมิ บาทวิิถีี สำ�ำ นัักสุุขาภิิบาลอาหารและน้ำ�ำ� (Street Food Good Health) กรมอนามััย กระทรวงสาธารณสุขุ มาตรฐานธงฟ้า้ มูลู นิิธิิการศึึกษาด้้าน (Blue Flag) สิ่�งแวดล้้อมในยุโุ รป (Foundation for Environmental Education inEurope: FEEE) คู่ม่� ือื Happy Model โมเดลอารมณ์ด์ ีี มีีความสุุข การพัฒั นาสู่ก่� ารท่อ่ งเที่่ย� วคุุณภาพสููง 99