ການເມືອງ 1

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ບົດທີ 4(ຕ່ ) ການຜະລດິ ສງັ ຄມົ ແລະ ບົດບາດໃນການພັດທະນາສັງຄມົ ມະນຸດ 5. ພາກສ່ ວນ ແລະ ໂຄງປະກອບເສດຖະກດິ ຂອງ ສປປ ລາວ ນະໂຍບາຍກ່ ຽວກບັ ໂຄງປະກອບເສດຖະກດິ ແມ່ ນເນອື້ ໃນພນື້ ຖານຂອງແນວທາງການດດັ ສາ້ ງ ແລະ ຂະຫຍາຍເສດຖະກດິ ຊອງພກັ . ນະໂຍບາຍໂຄງປະກອບສາ້ ງເສດຖະກດິ ແນໃສ່ ເຮດັ ໃຫເ້ ສດຖະກດິ ຂະຫຍາຍຕວົ ຢ່ າງຮອບດາ້ ນ ແລະ ຊຸກຍ້ ກາລງັ ການຜະລດິ ຂະຫຍາຍຕວົ ຢ່ າງແຂງແຮງ, ບນັ ລຸກເຖງິ ຄນຸ ນະພາບປະສດິ ທພິ າບສງ. ນະໂຍບາຍໂຄງປະກອບເສດຖະກດິ ຕດິ ພນັ ກັບໂຄງປະກອບສງັ ຄມົ . ຖາ້ ບ່ ມີນະໂຍບາຍໂຄງປະກອບ ເສດຖະກດິ ທ່ ຖີ ືກຕອ້ ງແລວ້ ກບ່ ສາມາດສາ້ ງບນັ ດາການພວົ ພັນສງັ ຄມົ , ຄວາມສາມກັ ຄປີ ອງດອງຊາດ ແລະ ຄວາມ ສາມກັ ຄພີ າຍໃນປະຊາຊນົ ໄດ.້ ນະໂຍບາຍໂຄງປະກອບເສດຖະກດິ ເປັນສ່ ງິ ຕດັ ສນິ ກນົ ໄກຄຸມ້ ຄອງເສດຖະກດິ , ພວກເຮາົ ຈະບ່ ສາມາດ ປ່ ຽນແປງໃໝ່ ກນົ ໄກຄຸມ້ ຄອງແບບອາດຍາສດິ ເກອື້ ກນໄປສ່ ກນົ ໄກເປັນເຈາົ້ ຕນົ ເອງໃນການທລຸ ະກດິ ຕາມກນົ ໄກຕະຫລາດ ທ່ ີມີການນາພາຂອງພກັ , ການຄຸມ້ ຄອງຂອງລດັ ໄດຖ້ າ້ ພວກເຮາົ ບ່ ຫນັ ປ່ ຽນຈາກເສດຖະກດິ ທາມະຊາດແບບກຸມ້ ຕນົ ເອງພ ໃຜພລາວໄປສ່ ເສດຖະກດິ ສນິ ຄາ້ . ນະໂຍບາຍໂຄງປະກອບເສດຖະກດິ ພວກເຮາົ ແມ່ ນນະໂຍບາຍເສດຖະກດິ ຂາ້ ມຜ່ ານເຊ່ ງິ ເລ່ ມີ ຈາກເສດຖະກດິ ທາມະຊາດ ແລະ ເຄ່ ງິ ທາມະຊາດເປັນຕນົ້ ຕ ເພ່ ອື ກາ້ ວຂນຶ້ ສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ອນັ ນນັ້ ແມ່ ນມນໃຊນ້ ະໂຍບາຍ ເສດຖະກດິ ແບບໃໝ່ ຂອງເລນນິ ເຂາົ້ ໃນເງ່ອື ນໄຂຕວົ ຈງິ ຂອງປະເທດເຮາົ ຢ່ າງປະດດິ ສາ້ ງຂອງພດັ ເຮາົ . ເນອື້ ໃນພນື້ ຖານຂອງນະໂຍບາຍໂຄງປະກອບສາ້ ງເສດຖະກດິ ຂອງພກັ ເຮາົ ແມ່ ນຂະຫຍາຍກາລງັ ການຜະລດິ ຕດິ ພນັ ກບັ ການສາ້ ງ ແລະ ປັຍປຸງການພວົ ພນັ ການຜະລດິ ໃຫສ້ ອດຄ່ ອງກັບລະດບັ ແລະ ລກັ ສະນະຂອງກາລງົ ການ ຜະລດິ ດວ້ ຍການເສມີ ຂະຫຍາຍກາລງົ ແຮງ ແລະ ຄນຸ ປະໂຫຍດຂອງທກຸ ພາກສ່ ວນເສດຖະກດິ ໄປຄຽ້ ງຄ່ ກບັ ການ ປັບປຸງ ແລະ ກ່ ສາ້ ງພາກສ່ ວນເສດຖະກດິ ຂອງລດັ ແລະ ພາກສ່ ວນເສດຖະກດິ ຮ່ ວມມຂື ອງປະຊາຊນົ ໃຫເ້ ຕຍີ ໃຫຍ່ ເຂມັ້ ແຂງຂນຶ້ ເພ່ ອື ເປນັ ຫລກັ ແຫລ່ ງ ແລະ ສາມາດດາລງົ ບດົ ບາດເປັນເຈາົ້ ພາທາງປະຕບິ ດັ ການຫນັ ເປັນອຸ ດສາຫະກາ ແລະ ທນັ ສະໄໝ ບນົ ພນື້ ຖານການນາໃຊເ້ ຕກັ ໂນໂລຢີໃໝ່ ເຂາົ້ ໃນບາງຂງົ ເຂດ, ບາງຂະແໜງການທ່ ເີ ປນັ ທ່ າແຮງ ແລະ ເສດຖະກດິ ຊນົ ນະບດົ ເຊ່ ນັ ກະສກິ າປ່ າໄມ,້ ອຸ ດສາຫະກາປຸງແຕ່ ງ, ຂະແໜງໄຟຟ້ານາ້ ຕກົ , ການບລກິ ານທາງຜ່ ານ, ການທ່ ອງທ່ ຽວ ແລະ ຂະແໜງບ່ ແຮ່ ເພ່ ອື ສາ້ ງໂຄງປະກອບເສດຖະກິດກະສກິ າປ່ າໄມ້ ຕດິ ພນັ ກບັ ອຸດສາຫະກາ ແລະ ການບລກິ ານ ກຄໂື ຄງປະກອບເສດຖະກດິ ຕາມເຂດແຄວ້ ນໃຫເ້ ປັນຕນົ ເປັນໂຕຢ່ າງສອດຄ່ ອງທ່ ງົ ປະເທດ.(ຄດັ ຈາກ ເອກະສານກອງປະຊຸມໃຫຍ່ ຄງັ້ ທີ VIII ຂອງພກັ ປີ 2006 ) • ໂຄງປະກອບເສດຖະກິດລວມມີ – ໂຄງປະກອບພາກສ່ ວນເສດຖະກດິ ເຊ່ ງິ ລວມມີເສດຖະກດິ ເອກະຊນົ - ເອກະເທດ, ເອກະຊນົ - ນາຍ 46 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ທນຶ , ເສດຖະກດິ ຮ່ ວມມື ຫລື ຫຸນ້ ສ່ ວນ ແລະ ເສດຖະກດິ ຂອງລດັ . – ໂຄງປະກອບເສດຖະກດິ ຂະແໜງການລວມມີ ຂະແໜງກະສກິ າ - ປ່ າໄມ,້ ອຸດສາຫະກາ, ການບລກິ ານ... – ໂຄງປະກອບເສດຖະກດິ ເຂດແຄວ້ ນ ແມ່ ນບນັ ດາຂະແໜງເສດຖະກດິ ທ່ ແີ ຈກຢາຍຢ່ ແຕ່ ລະທອ້ ງຖ່ ນິ , ທຸກ ພາກທກຸ ແຂວງທ່ ວົ ປະເທດ. 6. ການຫນັ ພນື້ ຖານເສດຖະກດິ ແຫ່ ງຊາດໄປສ່ ເສດຖະກດິ ຜະລດິ ສນິ ຄາ້ 6.1 ຈດຸ ພເິ ສດທາງດາ້ ນເສດຖະກດິ ຂອງປະເທດເຮາົ ປະເທດເຮາົ ເປັນປະເທດໜ່ ຶງທ່ ີມຊີ ບັ ພະຍາກອນອຸດມົ ສມົ ບນພສມົ ຄວນ ພນື້ ຖານເສດຖະກດິ ແມ່ ນເສດຖະກິດ ກະສກິ າເປັນສ່ ວນໃຫ ຍ່ , ອຸ ດສາຫະກາມີພຽງແຕ່ ອຸ ດສາຫ ະກ າເບາົ ທ່ ີພວມ ຂະຫຍາຍຕວົ ຢ່ ບາງຕວົ ເມືອງ ບ່ ທັນ ຂະຫຍາຍຕວົ ກວ້ າງຂວາງ, ການຜະລດິ ແມ່ ນແບບທາມະຊາດ ແລະ ເຄ່ ງິ ທາມະຊາດເປັນສ່ ວນຫາຍ. ກ. ເສດຖະກດິ ທາມະຊາດ ເສດຖະກດິ ທາມະຊາດແມ່ ນເສດຖະກດິ ເຊ່ ງິ ການຜະລດິ ມີແຕ່ ກະທບົ ແຮງງານຕວົ ຈງິ ເຂາົ້ ໃສ່ ເປາົ້ ການອອກແຮງ ງານ ເພ່ ອື ສາ້ ງມນຄ່ າໃຊສ້ ອຍຂນຶ້ ມາຕອບສະໜອງຄວາມຕອ້ ງການພາຍໃນຄອບຄວົ ເທ່ າົ ນນັ້ , ຖາ້ ມກີ ານ ປ່ ຽນກແມ່ ນອງີ ໃສ່ ຄວາມຕອ້ ງການອນັ ຈາເປນັ ຄວາມຂາດເຂນີ ໃນການຊມົ ໃຊ້ ບ່ ທນັ ມີການແບ່ ງງານສງັ ຄມົ . ຂ. ເສດຖະກດິ ສນິ ຄາ້ ເສດຖະກິດສນິ ຄາ້ ແມ່ ນເສດຖ ະກດິ ເຊ່ ງິ ເປົ້າໝ າຍການຜະລດິ ແມ່ ນເພ່ ອື ແລກປ່ ຽນ, ເພ່ ອື ຂາຍໂດຍຜ່ ານ ຕະຫລາດບນົ ພືນ້ ຖານການແບ່ ງງານຂອງສງັ ຄມົ , ມີການຈລະຈອນ, ຖາ້ ບ່ ມກີ ານຈລະຈອນກບ່ ເປນັ ສນິ ຄາ້ . ການຜະລດິ ສນິ ຄາ້ ມີຄວາມເປັນເອກະລາດໃນການເລອື ກຂະແໜງການຜະລດິ , ການເງນິ ແລະ ການໄລ່ ລຽງການຜະລດິ ທຸລະກດິ ຕ່ າງໆ ທ່ ານ ກາກມາກ ເວາົ້ ວ່ າ “ເຂາົ ເຈາົ້ ສາມາດແລກປ່ ຽນນາກນັ ໄດໃ້ ນສ່ ງິ ທ່ ີເຂາົ ສາມາດຜະລດິ ໄດ”້ . 6.2 ຄວາມຈາເປັນທ່ ີຕອ້ ງຫນັ ການກະສກິ າແບບທາມະຊາດໄປສ່ ການກະສກິ າຜະລດິ ສນິ ຄາ້ ການຫັນເສດຖະກິດທາມະຊາດໄປສ່ ເສດຖະກດິ ສນິ ຄາ້ ຂອງປະເທດເຮາົ ແມ່ ນຫນັ ເສດຖະກິດທາມະຊາດ ແລະ ເຄ່ ງິ ທາມະຊາດໃຫເ້ ຂາົ້ ສ່ ວງົ ຈອນການຜະລດິ ຂອງສງັ ຄມົ ທ່ ີມກີ ານພວົ ພນັ ເຊ່ ງິ ກນັ ແລະ ກນັ ໃນການຜະລດິ ແລະ ການຈລະຈອນສນິ ຄາ້ ເພ່ ອື ຕອບສະໜອງຄວາມຕອ້ ງການຂອງສງັ ຄມົ , ສາ້ ງແບບແຜນການດາລງົ ຊວີ ດິ ໃໝ່ ດວ້ ຍຄຸນ ນະພາບໃໝ່ ຂອງປະຊາຊນົ ປັບປຸ ງ ແລະ ກ່ ສາ້ ງກາລງັ ການຜະລດິ ໃຫ້ຂະຫຍາຍຕວົ ດວ້ ຍບນັ ດາຮບການພວົ ພນັ ອນັ ສອດຄ່ ອງ. 7. ການປ່ ຽນແປງທາງດາ້ ນເສດຖະກດິ ຂອງປະຊາຄມົ ອາຊຽນ – ການລງົ ທນຶ ຈະເສລຫີ າຍ ຄື ໃຜຈະລງົ ທນຶ ຢ່ ໃສກໄດ້ ປະເທດທ່ ີການສກຶ ສາລະບບົ ດໆີ ກຈະ ມາເປີ ດ ໂຮງຮຽນໃນບາ້ ນເຮາົ ອາດຈະເຮດັ ໃຫໂ້ ຮງຮຽນແພງໆ ແຕ່ ຄນຸ ນະພາບບ່ ປານໃດ ຕອ້ ງລາບາກ. – ປະເທດໃດທ່ ມີ ີຄວາມເຂມັ້ ແຂງ ມີຄວາມພຽບພອ້ ມ ແລະມທີ ່ ີຕງັ້ ທ່ ີເໝາະສມົ ຈະກາຍເປນັ ຈດຸ ໃຈກາບ ຂອງການທ່ ອງທ່ ຽວແລະການບນິ ຢ່ າງບ່ ຕອ້ ງສງົ ໄສ ໂດຍສະເພາະຈະເດ່ ນັ ໃນເລ່ ອື ງການຈດັ ການປະຊຸ ມ ຕ່ າງໆ, ການວາງສະແດງສນິ ຄາ້ , ສນຈາໜ່ າຍສນິ ຄາ້ ແລະການບລກິ ານດາ້ ນການແພດແລະສຸ ຂະພາບຢ່ າງ ສງ. 47 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 – ການຄາ້ ຂາຍຈະຂະຫຍາຍຕວົ ສງ ອາດຈະເປັນໂອກາດດໃີ ຫແ້ ກ່ ປະເທດລາວເຮາົ ໃນເລ່ ອື ງ ອຸດສາຫະກາທ່ ີ ໃຊແ້ ຮງງານເປນັ ຫກັ ເຊ່ ນັ ພາກກະສກິ ກາ, ການກ່ ສາ້ ງ, ອຸ ດສາຫະກາແຜ່ ນແພ ເນ່ ອື ງຈາກນກັ ລງົ ທນຶ ຈະ ຍາ້ ຍຖານການຜະລດິ ຈາກປະເທດທ່ ມີ ີຄ່ າຈາ້ ງແຮງງານສງມາຕງັ້ ໃນປະເທດເຮາົ ແຕ່ ບນັ ຫາກຄແື ຮງງານໃນ ລາວຈະຂາດແຄນ ເນ່ ອື ງຈາກແຮງງານໜໄີ ປເຮດັ ວຽກໃນຕ່ າງປະເທດຫາຍຂນຶ້ ໂດຍສະເພາະແມ່ ນປະເທດ ໄທ. – ທຸລະກດິ ການບລກິ ານໃນລາວຈະຖກື ນກັ ລງົ ທນຶ ຕ່ າງປະເທດທ່ ີມທີ ງັ ທນຶ ແລະ ປະສບົ ການສງກວ່ າມາຊື້ ກດິ ຈະການ, ເປີດກດິ ຈະການ ແລະຖາ້ ກດິ ຈະການບລກິ ານໃນລາວບ່ ເຂມັ້ ແຂງຈະບ່ ສາມາດຢືນຢດັ ຢ່ ໄດ້ ໂດຍສະເພາະແມ່ ນທຸລະກດິ ທ່ ອງທ່ ຽວ, ຊອບແວ, ຮາ້ ນອາຫານ, ການປະຊາສາພນັ , ຄວາມງາມ ແລະ ສຸຂະພາບ. – ເລ່ ອື ງພາສາອງັ ກດິ ຈະເປັນສ່ ງິ ທ່ ີສາຄນັ ຫາຍ ເນ່ ອື ງຈາກຈະມຄີ ນົ ອາຊຽນຕ່ າງໆ ເຂາົ້ ມາທ່ ອງທ່ ຽວ, ລງົ ທນຶ ແລະເຮດັ ວຽກໃນລາວຫາຍຂນຶ້ ເຊ່ ງິ ເກອື ບວ່ າບ່ ມີປະເທດໃດສາມາດເວາົ້ ພາສາລາວໄດເ້ ລຍີ ດ່ ງັ ນນັ້ , ຈາເປນັ ຕອ້ ງໃຊພ້ າສາອງັ ກດິ ເປນັ ສ່ ກື າງ, ບນັ ດາປາ້ ຍ, ສ່ ສື ່ ງິ ພມິ ຕ່ າງໆ ລວມທງັ ໂທລະພາບແລະວທິ ະຍຸກຈະ ມີພາສາອງັ ກດິ ຫາຍຂນຶ້ . – ການຄາ້ ຂາຍໃນບລເິ ວນຊາຍແດນຈະຄກຶ ຄນື້ ຫາຍ, ດ່ ານພາສຈີ ະມີບດົ ບາດໜ້ອຍລງົ ແຕ່ ຈະມບີ ນັ ຫາເລ່ ອື ງ ຢາເສບຕດິ ແລະບນັ ຫາສງັ ຄມົ ອ່ ນື ໆ ຕາມມາ. – ປະເທດລາວຈະຂາດແຮງແຮງງານໃນພາກການຜະລດິ ກະສກິ າ, ການກ່ ສາ້ ງ, ຕດັ ຫຍບິ ເພາະແຮງງານຈະ ເຄ່ ອື ນຍາ້ ຍເສລີ ແຮງງານລາວຈະຫ່ ງັ ໄຫໄປປະເທດໄທຫາຍຂນຶ້ , ແຕ່ ຈະມີຄນົ ຫວຽດນາມເຂາົ້ ມາເຮດັ ວຽກ ໃນລາວຈາກທ່ ີຫາຍຢ່ ແລວ້ ກຈະຫາຍຂນຶ້ ຕ່ ມື ແລະມບີ ນັ ຫາທາງສງັ ຄມົ ເພ່ ມິ ຂນຶ້ ຢ່ າງແນ່ ນອນ ອນັ ນຕີ້ ອ້ ງ ລະວງັ . – ອຸດສາຫະກາໂຮງແຮມ, ການທ່ ອງທ່ ຽວ, ຮາ້ ນອາຫານ, ລດົ ເຊ່ າົ ຈະຄກຶ ຄນື້ ຫາຍຂນຶ້ . – ໂຮງໝໃນລາວອາດຈະຕອ້ ງປັບໂຕໃນການໃຫບ້ ລິການໃຫດ້ ຂີ ຶນ້ ຕ່ ມື ບ່ ດ່ ງັ ນນັ້ ຄນົ ລາວສ່ ວນຫລາຍຈະໜໄີ ປໃຊ້ ບລກິ ານປ່ ິນປົວໃນປະເທດໄທ, ບັນດາຫອ້ ງກວດພະຍາດ, ໂຮງໝເອກະຊົນກຈະຕອ້ ງໄດປ້ ັບໂຕ ເຊ່ ນັ ດຽວກນັ ຄ າ ຖາມ 1. ບນັ ດາພາກສ່ ວນເສດຖະກດິ ຢ່ ສປປ ລາວ ມອີ ນັ ໃດແດ່ ?ແຕ່ ລະອນັ ມີເນອື້ ໃນແນວໃດ? 2. ໂຄງປະກອບເສດຖະກດິ ແມ່ ນຫຍງັ ? ໂຄງປະກອບເສດຖະກດິ ແຕ່ ລະຢ່ າງມີເນອື້ ໃນແນວໃດ? 3. ນະໂຍບາຍຂອງພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວກ່ ຽວກບັ ການກ່ ສາ້ ງໂຄງປະກອບເສດຖະກດິ ແມ່ ນແນວໃດ? 48 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ພາກທີ III ສັງຄົມສາດ ບດົ ທີ 5 ປະເທດລາວ ແລະ ມນເຊອື້ ຂອງຄນົ ລາວ 1. ຊາດລາວ ແລະ ຊົນເຜ່ າົ ໃນລາວ 1.1 ຊາດລາວ ຊາດລາວເປັນຊາດໜ່ ງຶ ທ່ ມີ ີປະຫວດັ ສາດຍາວນານແຫ່ ງການປກົ ປກັ ຮກັ ສາ ແລະ ສາ້ ງຊາດຂອງຕນົ ມນເຊອື້ ແຫ່ ງ ການສາ້ ງຊາດ ແລະ ປົກປັກຮກັ ສາຊາດຂອງປະຊາຊນົ ລາວໄດຮ້ ບັ ການສບຶ ທອດມາຢ່ າງຕ່ ເນ່ ອື ງ ແລະ ໄດຮ້ ບັ ການເສມີ ຂະຫຍາຍຢ່ າງແຂງແຮງ, ເປັນຕນົ້ ແມ່ ນນບັ ແຕ່ ເຈາົ້ ຟາ້ ງ່ມຸ ວລິ ະບຸລດຸ ຜປ້ ີຊາສາມາດໄດເ້ ຕາົ້ ໂຮມນະຄອນລດັ ຕ່ າງໆ ເຂາົ້ ເປັນອນັ ໜ່ ງຶ ອນັ ດຽວ ແລະ ສະຖາປະນາອານາຈກັ ລາວລາ້ ນຊາ້ ງ. ປະຫວດັ ສາດຂອງຊາດລາວເຮາົ ແມ່ ນປະຫວດັ ສາດແຫ່ ງການສາ້ ງອະລຍິ ະທາ, ວດັ ທະນະທາ ແລະ ຄວາມ ຈະເລນີ ຮຸ່ງເຮອື ງ, ແມ່ ນປະຫວດັ ສາດແຫ່ ງວລິ ະກາໃນການຕ່ ສ້ ເພ່ ອື ປກົ ປັກຮກັ ສາປະເທດຊາດໄວຢ້ ່ າງເດດັ ດ່ ຽວອງົ ອາດ ພາຍໄຕກ້ ານນາຂອງບນັ ດາວລິ ະບຸລດຸ ແຫ່ ງຊາດ. ປະຫວດັ ສາດຂອງຊາດລາວທ່ ເີ ປນັ ເອກະລາດ, ເອກະພາບ ໄດກ້ າເນດີ ຂນຶ້ ທາອດິ ໃນ ຄສ 1353 ເມ່ ອື ເຈ່າົ້ ຟ້າງມ່ ຸ ໄດທ້ ອ້ ນໂຮມນະຄອນລດັ ຕ່ າງໆສະຖາປະນາເປັນອານາຈກັ ລາວລາ້ ນຊາ້ ງ. ລກັ ສະນະພນື້ ຖານແຫ່ ງຄວາມເປນັ ຊາດທ່ ີມີຄວາມເອກະລາດ ແລະ ມີຄວາມເອກະພາບຂອງອານາຈກັ ລາວ ລາ້ ນຊາ້ ງມດີ ່ ງັ ນ.ີ້ – ເປັນອານາຈກັ ທ່ ມີ ີເຂດແດນອນັ ກວາ້ ງໃຫຍ່ , ຕດິ ຈອດກບັ ປະເທດ, ອານາຈກັ ຕ່ າງໆ ແລະ ຖກື ຮບັ ຮໂ້ ດຍ ອານາຈກັ ປະເທດອ່ ນື ໃນຖານະເປັນປະເທດທ່ ເີ ອກະລາດ, ມອີ ະທປິ ະໄຕ ແລະ ມີຄວາມເປັນເອກະພາບ. – ເປັນອານາຈກັ ທ່ ມີ ີການແບ່ ງເຂດຄຸມ້ ຄອງ ແລະ ມລີ ະບຽບການປກົ ຄອງຫວົ ເມອື ງຕ່ າງໆຢ່ າງເປນັ ລະບບົ ພາຍໄຕອ້ ານາດລວມສນຂອງກະສດັ , ການຈດັ ລະບຽບການປົກຄອງຄື ແນວນນັ້ ໄດເ້ ຮດັ ໃຫອ້ ານາຈກັ ລາ້ ນ ຊາ້ ງມີຄວາມເຂມັ້ ແຂງ, ໝນັ້ ຄງົ ສະດວກໃນການບລຫິ ານລາຊະການບາ້ ນເມອື ງ. – ອານາຈກັ ລາ້ ນຊາ້ ງບ່ ພຽງແຕ່ ເປັນການລວມສນອານາດລດັ ເທ່ າົ ນນັ້ , ແຕ່ ຍງັ ເປນັ ອານາຈກັ ແຫ່ ງຄວາມເປັນ ເອກະພາບ ຂອງບນັ ດາຊນົ ຊາດໄດມ້ ີຄວາມສາມກັ ຄປີ ອງດອງ ແລະ ມຄີ ວາມເປັນເອກະພາບກນັ ປົກປັກ ຮກັ ສາ ແລະ ສາ້ ງສາຊາດໃຫມ້ ຄີ ວາມຈະເລນີ ຮຸ່ງເຮອື ງ. – ອານາຈກັ ລາ້ ນຊາ້ ງນອກຈາກເປັນອານາຈກັ ທ່ ີມີຕວາມເຂມັ້ ແຂງທາງດາ້ ນການເມອື ງການທະຫານແລວ້ ຍງັ ເປນັ ອານາຈກັ ທ່ ີມພີ ນື້ ຖານເສດຖະກິດອນັ ໝນັ້ ຄງົ , ມີອະລຍິ ະທາ ແລະ ວດັ ທະນະທາທ່ ເີ ປັນເອກະລກັ ແຫ່ ງຊາດ. – ອານາຈກັ ລາວລາ້ ນຊາ້ ງໄດເ້ ປັນທ່ ຮີ ບັ ຮຂ້ ອງບນັ ດາອານາຈກັ ໃກຄ້ ຽງ ແລະ ຂອງໂລກ. ພອ້ ມນນັ້ ກ່ໄດສ້ າ້ ງ 49 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ການພວົ ພນັ ແບບສະເໝພີ າບຖານບາ້ ນພ່ ີເມອື ງນອ້ ງ ບາ້ ນໃກເ້ ຮອື ນຄຽງອນັ ດກີ ບັ ອານາຈກັ ອອ້ ມຂາ້ ງ ເຊ່ ງິ ຕ່ າງຝ່ າຍກຮບັ ຮເ້ ຂດນາ້ ແດນດນິ ຂອງກນັ ແລະ ກນັ . ການເກດີ ຂນຶ້ ຂອງອານາຈກັ ລາ້ ນຊາ້ ງພາຍໃຕກ້ ານປກົ ຄອງຂອງເຈາົ້ ຟາ້ ງ່ມຸ ແມ່ ນການເກດີ ຂນຶ້ ຂອງຊາດລາວທ່ ມີ ີ ຄວາມເປນັ ເອກະລາດ, ເປັນເອກະພາບ ແລະ ເຂມັ້ ແຂງ. 1.2 ຊນົ ເຜ່ າົ ສປປ ລາວ ເປນັ ປະເທດນອ້ ຍ, ພນົ ລະເມອື ງບ່ ຫາຍແຕ່ ຊາ້ ພດັ ອຸດມົ ສມົ ບນດວ້ ຍສສີ ນັ ຂອງຊນົ ເຜ່ າົ , ແຕ່ ລະເຜ່ າົ ມປີ ະຫວດັ ຄວາມເປນັ ມາບ່ ຄກື ນັ , ພາສາປາກເວາົ້ ຕ່ າງກນັ , ຮດີ ຄອງປະເພນີຕ່ າງກນັ ແລະ ການດາລງົ ຊວີ ດິ ກ່ ຕ່ າງກນັ , ທຸກເຜ່ າົ ລວ້ ນແຕ່ ສາພນັ ກນັ ເປັນວງົ ຄະນະຍາດ ແຫ່ ງຊາດລາວເອກະພາບ. ຜ່ ານທຸກຍຸກສະໄໝ, ແຕ່ ລະເຜ່ າົ ລວ້ ນແຕ່ ໄດ້ ຜ່ ານການປະກອບສ່ ວນຢ່ າງສມົ ກຽດໃນການກ່ ຕງັ້ , ປົກປັກຮກັ ສາ ແລະ ສາ້ ງສາພດັ ທະນາປະເທດຊາດ. ປະຊາຊນົ ລາວ ລວ້ ນແຕ່ ສາ້ ງວລິ ະການາ້ໃຈອນັ ຕ່ ສອ້ ງົ ອາດກາ້ ແກ່ ນ, ນາ້ ໃຈດໝຸ ່ ນັ ຂະຫຍນັ ພຽນແລະ ມີຫວົ ຄດິ ປະດດິ ສາ້ ງໃນການ ອອກແຮງງານ. ມາຮອດໄລຍະມພີ ກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວນາພາ, ມນເຊອື້ ດ່ ງັ ກ່ າວຍ່ ງິ ໄດຮ້ ບັ ການເພ່ ມີ ພນຄນສາ້ ງ ແລະ ໄດກ້ າຍເປນັ ມນເຊອື້ ອນັ ລາ້ ຄ່ າຂອງຊາດ. ປະເທດລາວເປັນປະເທດໜ່ ງຶ ທ່ ີປະກອບມີຫາຍເຜ່ າົ ຊນົ ທ່ ດີ າລງົ ຊວີ ດິ ຢ່ ຮ່ ວມກນັ ມາແຕ່ ດກຶ ດາບນັ ໃນນນັ້ ມີ 49 ເຜ່ າົ ຊນົ ຄດື ່ ງັ ນ.ີ້ • ຕາຕະລາງປຽບທຽບຈານວນເຜ່ າົ ຕ່ າງໆໃນປີ 1995 ບນັ ດາເຜ່ າົ ໃນກ່ ຸ ມຕະກຸ ນພາສາ ຈານວນເຜ່ າົ ປະຊາກອນ % •ໄຕ - ກະໄດ 6 3,029,154 66,2 ລາວ 2,403,891 52,5 ຜໄ້ ທ 472,458 10,3 ລື້ 119,191 2,6 ຍວນ 26,239 0,6 ຢງັ ກບັ ແຊກ 7,375 0,0 • ມອນຂະແມ 27 1,037,655 22,7 ຂະມຸ 500,957 11,0 ກະຕາງ 95,440 2,9 ມະກອງ 92, 322 2,0 ຊ່ ວຍ 45,498 1,0 ລະເວນ 40,519 0,9 ຕະໂອຍ 30,876 0,7 ທນິ 23,193 0,5 ຕາລຽງ 23,019 0,5 ຟົງ 21,395 0,5 ຕາຣື 20,906 0,5 50 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

17 ກ່ ຸມອ່ ນື ໆ 143,459 ວິທະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 3 4,071 •ຫວຽດເມອື ງ 2 338,130 3,1 •ມງົ້ - ຢາ້ ວ 0,1 315,465 7,4 ມງົ້ 22,665 6,9 ຢ້າວ 8 122,653 0,5 •ຕເີ ບດ - ພະມາ້ 66,108 2,7 ກ 35,635 1,4 20,910 0,8 ຜນ້ ອ້ ຍ 1 8,900 0,5 6 ກ່ ຸມອ່ ນື ໆ 2 34,285 0,2 0,7 •ຫ ້ •ກ່ ຸມອ່ ນື ໆ ລວມ 49 4,574,848 100,01 2. ມນເຊອື້ ຂອງຊາດລາວ ແລະ ຄົນລາວ ການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງບນັ ດາເຜ່ າົ ຢ່ ລາວ ບ່ ມີຈດຸ ພເິ ສດສະເພາະຂອງຕນົ ແຕ່ ກມີສາຍພົວພນັ ສາມກັ ຄທີ ່ ເີ ປນັ ມນ ເຊ່ ອື ອນັ ດງີ າມຂອງວງົ ຄະນະຍາດແຫ່ ງຊາດອນັ ດ່ ຽວກນັ ມາຕງັ້ ແຕ່ ດນົ ນານແລວ້ ເຊ່ ງິ ສາຍພວົ ພນັ ແລະ ຄວາມສາມກັ ຄີ ລະຫວ່ າງເຜ່ າົ ໃນລາວໄດສ້ ະແດງໃນດາ້ ນຕນົ້ ຕດ່ ງັ ລ່ ມຸ ນ.ີ້ – ບນັ ດາເຜ່ າົ ທງັ ໝດົ ດາລງົ ຊວີ ດິ ຢ່ ແບບສບັ ປົນກນັ . ບ່ ມີເຜ່ າົ ໃດດາລງົ ຊວີ ດິ ຢ່ ໃນດນິ ແດນແບບເປັນເຂດຢ່ າງ ຈະແຈງ້ ຕ່ າງຫາກຢ່ ໃນພນື້ ແຜ່ ນດນິ ຕອນດ່ ຽວກນັ ແລະ ໃນອານາເຂດດຽວກນັ . – ປະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜ່ າົ ຢ່ ລາວສ່ ວນຫວງຫາຍແມ່ ນໃຊພ້ າສາລາວ, ມກີ ານພວົ ພນັ ທາງເສດຖະກດິ - ສງັ ຄມົ ແລະ ວດັ ທະນະທາອນັ ດຽວກັນແບບທຽບຖານ ແຕ່ ພອ້ ມກນັ ນນັ້ ກຍງັ ມບີ າງເຜ່ າົ ພວມຢ່ ໃນໄລຍະເບອື້ ງ ຕນົ້ ແຫ່ ງການສາ້ ງຕງັ້ ເຜ່ າົ ຍອ້ ນແນວນນັ້ ການພວົ ພນັ ທາງດາ້ ນເສດຖະກດິ ແລະ ວດັ ທະນະທາລະຫວ່ າງ ເຂາົ ເຈາົ້ ຈ່ ງິ ມໜີ ອ້ ຍ ແລະ ມີການຂະຫຍາຍຕວົ ຢ່ ໃນລະດບັ ຕ່ າ. – ຢ່ ໃນປະຫວດັ ສາດຂອງຊາດລາວແມ່ ນບ່ ເຄຍີ ມຈີ ກັ ເທ່ ອື ທ່ ີເຜ່ າົ ໜ່ ງຶ ຈະກດົ ຂ່ ຂີ ມົ ເຫງັ ແລະ ບງັ ຄບັ ໃຫເ້ ຜ່ າົ ອ່ ນື ຕອ້ ງຂນຶ້ ກບັ ຕນົ . ແຕ່ ກງົ ກນັ ຂາ້ ມທກຸ ໆເຜ່ າົ ລວ້ ນແຕ່ ມີມນເຊອື້ ສາມກັ ຄລີ ກຸ ຂນຶ້ ຕາ້ ນການຮຸກຮານ ແລະ ແຊກແຊງຂອງຊາດຕ່ າງດາ້ ວຕະຫອດມາ. – ວດັ ທະນະທາລາວແມ່ ນວດັ ທະນະທາຂອງບນັ ດາເຜ່ າົ , ພາສາເປນັ ພາຫະນະໃນການປາກເວາົ້ , ປະຊຊນົ ບນັ ດາເຜ່ າົ ກຍງັ ຮກັ ສາປາກເວາົ້ ແລະ ຮດີ ຄອງປະເພນີອນັ ດງີ າມຂອງຕນົ ໄວ.້ ຫານເຜ່ າົ ໃນລາວຍງັ ມີການ ພວົ ພນັ ແບບໂຄດວງົ ເຊອື້ ສາຍກບັ ຊນົ ເຜ່ າົ ບນັ ດາປະເທດໃກຄ້ ຽງອກີ . 3. ຄວາມສາຄນັ ຂອງຄວາມສາມກັ ຄລີ ະຫວ່ າງເຜ່ າົ 51 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 – ທຸກຊນົ ເຜ່ າົ ມຄີ ວາມສາມກັ ຄຕີ ່ ສຈ້ ່ ງິ ສາມາດເອາົ ຊະນະຜຮ້ ຸກຮານ ແລະ ປກົ ປກັ ຮກັ ສາຊາດໄວ.້ – ທຸກເຜ່ າົ ສາມກັ ຄປີ ອງດອງກນັ ເປັນອນັ ໜ່ ງຶ ອນັ ດຽວກັນ ແລະ ເປັນປືກແຜ່ ນ. ອດິ ທກິ າລງັ ປລະປກັ ຈ່ ງິ ບ່ ສາມາດແບ່ ງແຍກ ແລະ ມາງເພຊ້ າດເຮາົ , ຊາດເຮາົ ຈ່ ງິ ມີຄວາມໝນັ້ ຄງົ ເຂມັ້ ແຂງ. – ທຸກເຜ່ າົ ສາມກັ ຄພີ ອ້ ມພຽງກນັ , ຊ່ ວຍເຫອື ເຊ່ ງິ ກັນ ແລະ ກນັ ສາ້ ງສາທາມະຫາກນິ ຈ່ ງິ ຈະລດຸ ພນົ້ ຈາກ ຄວາມທກຸ ຍາກ ແລະ ຄວາມດວ້ ຍພດັ ທະນາໄດ,້ ປະເທດຊາດຈ່ ງິ ຈະໄດຮ້ ບັ ການພດັ ທະນາໃຫຈ້ ະເລນີ ກາ້ ວ ໜາ້ ຍ່ ງິ ໆຂນຶ້ . 4. ທດິ ທາງລວມ ແລະ ມາດຕະການສາ້ ງຄວາມສາມກັ ຄລີ ະຫວ່ າງເຜ່ າົ 4.1 ທດິ ທາງລວມ ຄວາມສາມກັ ຄລີ ະຫວ່ າງເຜ່ າົ ຕ່ າງໆມແມ່ ນບນັ ຫາພນື້ ຖານກວ່ າໝ່ ແລະ ຕດັ ສນິ ການຍນື ຍງົ ຄງົ ຕວົ ແລະ ຄວາມ ຈະເລນີ ກາ້ ວໜາ້ ຂອງຊາດ. ດ່ ງັ ນນັ້ , ພກັ ເຮາົ ຖວື ່ າຄວາມສາມກັ ຄບີ ນັ ດາເຜ່ າົ , ຄວາມເປນັ ເອກະພາບອນັ ໜ່ ງຶ ອນັ ດຽວກນັ ຂອງຊາດແມ່ ນບ່ ເກດີ ແຫ່ ງກາລງັ ແຮງອນັ ສງັ ລວມພາຍໃນຊາດ ແລະ ເປັນສາເຫດພນື້ ຖານຕດັ ສນິ ທກຸ ໄຊຊະນະຂອງ ການປະຕວິ ດັ . ດ່ ງັ ນນັ້ , ທດິ ທາງລວມໃນການສາ້ ງຄວາມສາມກັ ຄປີ ອງດອງບນັ ດາເຜ່ າົ ແມ່ ນ. – ເຄາົ ລບົ ແລະ ປະຕບິ ດັ ສດິ ສະເໝີພາບລະຫວ່ າງບນັ ດາເຜ່ າົ ໂດຍສາ້ ງເງ່ອື ນໄຂໃຫທ້ ກຸ ໆເຜ່ າົ ໄດເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມໃນ ພາລະກດິ ປົກປັກຮກັ ສາ ແລະ ສາ້ ງສາພດັ ທະນາປະເທດຊາດ, ສາ້ ງເງ່ອື ນໄຂໃຫທ້ ຸກເຜ່ າົ ໄດດ້ າລງົ ຊວີ ດິ ອນັ ໝນັ້ ທ່ ຽງ ແລະ ເສມີ ຂະຫຍາຍເອກະລກັ ວດັ ທະນະທາອນັ ເປັນມນເຊອື້ ຂອງຕນົ , ລບົ ລາ້ ງການຜດິ ໂຕນກນັ ດາ້ ນລະດບັ ການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງເຜ່ າົ ຕ່ າງໆໃຫໄ້ ດເ້ ປນັ ກາ້ ວໆ, ສາ້ ງເງ່ອື ນໄຂໃຫລ້ ກຫານເຂາົ ເຈາົ້ ໄດຮ້ ບັ ການສກຶ ສາຮ່ າຮຽນ, ມີພະນກັ ງານ ແລະ ບນັ ຍາຊນົ ຂອງຕນົ , ປບັ ປຸງ ແລະ ຍກົ ລະດບັ ຊີວດິ ການເປັນຢ່ ຂອງເຂາົ ເຈາົ້ ໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ , ແກໄ້ ຂແນວຄດິ ແລະ ຮດີ ຄອງປະເພນີ ອນັ ຫາ້ ຫງັ ເຊ່ ງິ ສ່ ງົ ຜນົ ສະທອ້ ນເຖງິ ການ ຜະລດິ , ຊວີ ດິ ການເປັນຢ່ ແລະ ຄວາມສາມກັ ຄີ ລະຫວ່ າງເຜ່ າົ ຕ່ າງໆ, ສາ້ ງເງ່ອື ນໄຂໃຫເ້ ຂາົ ເຈາົ້ ຢ່ ກນິ ຖກື ຕອ້ ງຕາມຫກັ ສຸຂະອະນາໄມ. – ສກຶ ສາອບົ ຮມົ ປະຊາຊນົ ເຜ່ າົ ຕ່ າງໆ ໃຫປ້ ະລະແນວຄດິ ເຜ່ າົ ຊນົ ຄບັ ແຄບ, ແນວຄດິ ແລະ ການກະທາທ່ ີເປັນ ການໝ່ ນິ ປະໝາດເຜ່ າົ ອ່ ນື ຫື ຕຕີ ວົ ຕ່ າ, ບ່ ຕງັ້ ໜາ້ ບຸກບນື ກາ້ ວຂນຶ້ ໃຫທ້ ຽມທນັ ກບັ ເຜ່ າົ ອ່ ນື , ບ່ ໃຫຈ້ າແນກ ເຜ່ າົ ນກີ້ ບັ ເຜ່ າົ ນນັ້ , ລບົ ລາ້ ງຄວາມອາຄາດບາດໝາງໃນແຕ່ ລະເຜ່ າົ ແລະ ລະຫວ່ າງເຜ່ າົ ຕ່ າງໆ. – ສບື ຕ່ ປະຕບິ ດັ ນະໂຍບາຍຕ່ ຊາວຜອ້ ອກແຮງງານລາວຢ່ ຕ່ າງປະເທດ ທ່ ີຍງັ ມີຈດິ ໃຈຮກັ ຊາດຮກັ ບາ້ ນເກີດ ເມອື ງນອນ ແລະ ບ່ ເປັນປລະປັກກັບລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ , ດວ້ ຍການສາ້ ງໂອກາດ ແລະ ເງ່ອື ນໄຂໃຫເ້ ຂາົ ເຈາົ້ ໄດມ້ າຢ້ຽວຢາມຍາດຕພີ ່ ນີ ອ້ ງຂອງຕນົ , ສາພດັ ກບັ ຄວາມເປັນຈງິ ຂອງປະເທດຊາດ, ສາ້ ງເງ່ອື ນສະດວກຕາມລະບຽບກດົ ໝາຍສາລບັ ຜທ້ ນຶ ຮອນ ແລະ ມຄີ ວາມປະສງົ ຢາກທາມະຫາກກນິ ຮ່ ວມກບັ ພ່ ີນອ້ ງຮ່ ວມຊາດຢ່ ພາຍໃນປະເທດ. 3.2 ມາດຕະການຕນົ້ ຕເພ່ ອື ເພ່ ມີ ທະວຄີ ວາມສາມກັ ຄລີ ະຫວ່ າງເຜ່ າົ ວຽກງານຊນົ ເຜ່ າົ ແມ່ ນວຽກງານທ່ ວົ ພກັ , ທ່ ວົ ກອງທບັ , ທ່ ວົ ປວງຊນົ ແລະ ອານາດການປົກຄອງທກຸ 52 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ຂນັ້ , ແຕ່ ໃນນນັ້ ແນວລາວສາ້ ງຊາດມພີ າລະໜາ້ ທ່ ີ ແລະ ຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບໂດບກງົ ເພ່ ອື ເພ່ ີມທະວຄີ ວາມ ສາ ມກັ ຄລີ ະຫວ່ າງເຜ່ າົ , ຕອ້ ງຊຸມໃສ່ ບາງວຽກງານ ແລະ ມາດຕະການຕນົ້ ຕດ່ ງັ ນ.ີ້ – ຫນັ ລງົ ສ່ ຮາກຖານປະຊາຊນົ ແລະ ສກຶ ສາອບົ ຮມົ ແນວຄດິ ການເມອື ງ ໃຫປ້ ະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜ່ າົ ເປັນປະຈາ ຢ່ າງເນ່ ອື ງນດິ ລຽນຕດິ ດວ້ ຍເນອື້ ໃນທ່ ີອຸດມົ ສມົ ບນ ແລະ ແທດເໝາະກບັ ແຕ່ ລະເປົາ້ ໝາຍເປັນຕນົ້ ແມ່ ນ ມນເຊອື້ ຂອງຊາດ, ຂອງເຜ່ າົ , ແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພກັ , ລະບຽບກົດໝາຍ ແລະ ແຜນພດັ ທະນາ ເສດຖະກດິ - ສງັ ຄມົ ຂອ ລດັ . – ກາແໜນ້ ຜເ້ ປັນຫກັ ແຫ່ ງຜມ້ ບີ ດົ ບາດສາຄນັ ຂອງແຕ່ ລະເຜ່ າົ ແຕ່ ລະຊນັ້ ຄນົ ເຕາົ້ ໂຮມຄວາມສາມກັ ຄທີ ກຸ ເຜ່ າົ , ຊນັ້ ຄນົ , ສາສະໜາ ແລະ ເພດໄວບນົ ພນື້ ຖານຄວາມເປັນເອກະພາບໃນອຸ ດມົ ການສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ , ສາ້ ງໃຫ້ ເກີດກາລງັ ແຮງໃນການແກໄ້ ຂຄວາມທກຸ ຍາກ, ປັບປຸງຊວີ ດິ ການເປັນຢ່ ທາງດາ້ ນວດັ ຖຸ ແລະ ຈດິ ໃຈ, ໃນ ການຮກັ ສາຄວາມສະຫງບົ ກຄໃື ນພາລະກດິ ປກົ ປກັ ຮກັ ສາ ແລະ ພດັ ທະນາປະເທດຊາດ. – ໂຄສະນາອະທບິ າຍໃຫປ້ ະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜ່ າົ ເຫນັ ແຈງ້ ກນົ ອຸບາຍຂອງກາລງັ ອດິ ທກິ າລງັ ປລະປັກ ທ່ ີຫວັ ງ ມາ້ ງເພຄວາມສາມກັ ຄປີ ອງດອງລະຫວ່ າງເຜ່ າົ ເພ່ ອື ຈະກາ້ ວໄປເຖງິ ການລບົ ລາ້ ງລະບອບໃໝ່ , ເອາົ ໃຈໃສ່ ຈດົ ຈຕ່ ການສກຶ ສາອບົ ຮມົ ໃຫບ້ ນັ ດາເຜ່ າົ ຮກັ ຫອມຕ່ ອມຕຸມ້ ແລະ ຊ່ ວຍເຫອື ເຊ່ ງິ ກນັ ແລະ ກນັ ເໝອື ນດ່ ງັ ອາ້ ຍນອ້ ງຮ່ ວມອຸທອນດຽວກນັ ຢ່ ໃນຄອບຄວົ ໃຫຍ່ ຂອງວງົ ຄະນະຍາດແຫ່ ງຊາດໄປຄ່ ຽງຄ່ ກບັ ການ ຮບັ ປະກນັ ຄວາມສະເໝີພາບລະຫວ່ າງເຜ່ າົ . – ປະຕບິ ດັ ນະໂຍບາຍສ່ ງົ ເສມີ ແຕ່ ລະຊນັ້ ຄນົ ແລະ ອງົ ການຈດັ ຕງັ້ ສງັ ຄມົ ໃນທ່ ວົ ປະເທດໃຫຂ້ ຸດຄນົ້ ຄວາມ ອາດສາມາດບ່ ມົ ຊອ້ ນຂອງເຂາົ ເຈາົ້ ດາ້ ນທນຶ ຮອນ, ສະຕປິ ັນຍາ ແລະ ປະສບົ ການອນັ ກາ້ ວໜາ້ ເຂາົ້ ໃນການະ ພດັ ທະນາເສດຖະກດິ ແລະ ສງັ ຄມົ , ຊຸກຍກ້ ານປະຕບິ ດັ ສດິ ແລະ ພດັ ທະຕາມກດົ ໝາຍເປັນຕນົ້ ແມ່ ນ ປະຕບິ ດັ ພນັ ທະເສຍອາກອນໃຫລ້ ດັ . – ປະຕບິ ດັ ນະໂຍບາຍສາສະໜາຢ່ າງສະເໝີຕນົ້ ສະເໝປີ າຍ, ແນໃສ່ ເຕາົ້ ໂຮມຄວາມສາມກັ ຄີ ແລະ ປະຕບິ ດັ ສດິ ເສລພີ າບໃນການເຊອື້ ຖື ຫື ບ່ ເຊ່ ອື ຖສື າສະໜາໄດຢ້ ່ າງຖກື ຕອ້ ງ. – ສກຶ ສາອບົ ຮມົ ແລະ ປຸກລະດມົ ໃຫທ້ ຸກຊນົ ເຜ່ າົ ທຸກຊນັ້ ຄນົ ແລະ ສາສະໜາເຂາົ້ ຮ່ ວມໃນຂະບວນການປອ້ ງ ກນັ ຊາດ - ປອ້ ງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ຢ່ າງເປນັ ເຈາົ້ ການ. – ສກຶ ສາອບົ ຮມົ ປະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜ່ າົ ໃຫມ້ ຄີ ວາມກະຕລື ລື ນົ້ , ດຸໝນັ້ ແລະ ອດົ ທນົ ໃນການອອກແຮງງານທາ ມະຫາກນິ , ຜ່ ານຜ່ າຄວາມຫຍຸງ້ ຍາກ ແລະ ໃຫມ້ ຈີ ດິ ໃຈປະຢັດບ່ ຟຸ ມເຟືອຍ, ສາມກັ ຄກີ ານສາ້ ງບາ້ ນຂອງ ຕນົ ໃຫບ້ າ້ ນວດັ ທະນະທາ, ບາ້ ນປອດຄະດ,ີ ບາ້ ນປອດຢາເສບຕດິ , ເປັນບາ້ ນແບບຢ່ າງດາ້ ນອະນາໄມ ແລະ ອ່ ນື ໆ. – ຄຸມ້ ຄອງ ແລະ ປກົ ປ້ອງການເຄ່ ອື ນໄຫວ ແລະ ການເຊ່ ອື ຖສື າສະໜາຂອງປະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜ່ າົ ໃຫໄ້ ປຕາມ ແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພກັ - ກດົ ໝາຍຂອງລດັ , ສະກດັ ກນັ້ ບ່ ໃຫມ້ ກີ ານສວຍໃຊສ້ າສະໜາ ເພ່ ອື ກ່ ໃຫເ້ ກດີ ບນັ ຫາເຜ່ າົ ພນັ ແລະ ທາລາຍຄວາມສາມກັ ຄລີ ະຫວ່ າງເຜ່ າົ ທ່ ສີ າສະໜາຕ່ າງກນັ . 53 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວິທະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 – ປຸກລະດມົ ໃຫປ້ ະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜ່ າົ ເປນັ ເຈາົ້ ການປດົ ປ່ ອຍຕນົ ເອງອອກຈາກຄວາມທຸກຍາກຫາ້ ຫງັ ແລະ ປັບປຸງຊວີ ດິ ການເປນັ ຢ່ ຂອງເຂາົ ເຈາົ້ ປະຕບິ ດັ ນະໂຍບາຍຊ່ ວຍໝນດາ້ ນທນຶ ຮອນ ວຊິ າການ ແລະ ຕະຫາດ ຈາໜ່ າຍຜນົ ຜະລດິ ແກ່ ເຂາົ ເຈາົ້ ເພ່ ອື ສ່ ງົ ເສມີ ການສາ້ ງເສດຖະກດິ ຄອບຄວົ ແລະ ການຜະລດິ ເປນັ ສນິ ຄາ້ . – ສາ້ ງພນື້ ຖານໂຄງລ່ າງເສດຖະກດິ ແລະ ວດັ ທະນະທາ - ສງັ ຄມົ ຢ່ ຊນົ ນະບດົ , ເຂດພດອຍຊນົ ເຜ່ າົ ເຊ່ ນັ ເສນັ້ ທາງຄມົ ມະນາຄມົ , ຊນົ ລະປະທານ, ໄຟຟາ້ , ນາ້ ສາ້ ງ, ນາ້ ລນິ , ນາ້ ບາດານ, ໂຮງຮຽນ, ໂຮງໝ, ຕະຫາດ, ສນສ່ ງົ ເສມີ ກະສກິ າ, ສາ້ ງກ່ ຸມບາ້ ນພດັ ທະນາໃຫຄ້ ່ ອຍໆກ່ າຍເປັນໃຈກາງທາງດາ້ ນເສດຖະກດິ ແລະ ວດັ ທະນະທາ. 3.3 ນະໂຍບາຍຂອງພກັ - ລດັ ກ່ ຽວກບັ ບນັ ດາເຜ່ າົ ໃນການວາງນະໂຍບາຍບນັ ດາເຜ່ າົ ພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວ ເວລາໃດກ່ ໄດຄ້ ານງຶ ເຖງິ ຈຸດພເິ ສດທງັ ໝດົ ທ່ ໄີ ດ້ ກາ້ ວມາຂາ້ ງເທງິ , ບນັ ດາເຜ່ າົ ໃນລາວລວ້ ນແຕ່ ໄດຮ້ ບັ ສດິ ເສລພີ າບ ແລະ ໄດຮ້ ບັ ສດິ ທໃິ ນທຸກໆດາ້ ນຂອງພນົ ລະເມອື ງລາວ ໃນທາງດາ້ ນກດົ ໝາຍ. ແຕ່ ວ່ າຮ່ ອງຮອຍ ແລະ ຜນົ ຮາ້ ຍຂອງນະໂຍບາຍຊນົ ຊາດ “ແບ່ ງແຍກ ແລະ ປົກຄອງ”ຂອງ ລະບອບສກັ ດນີ າ ແລະ ຫວົ ເມອື ງຂນຶ້ ຍງັ ສບື ຕ່ ສ່ ງົ ຜນົ ສະທອ້ ນຢ່ ຈນົ ເທ່ າົ ທຸກວນັ ນີ.້ ພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວເຫນັ ວ່ າການແກໄ້ ຂບນັ ຫາຊນົ ເຜ່ າົ ກ່ ອນອ່ ນື ໝດົ ແມ່ ນຕອ້ ງລບົ ລາ້ ງຄວາມບໄ່ ວວ້ າງໃຈເຊ່ ງິ ກນັ ແລະ ກນັ ລະຫວ່ າງເຜ່ າົ ຕ່ າງໆ, ຮດັ ແໜນ້ ຄວາມສາມກັ ຄລີ ະຫວ່ າງເຜ່ າົ , ພວົ ພນັ ຮ່ ວມມເື ຊ່ ງິ ກນັ ແລະ ກນັ ພາຍໃນຊາດລາວ, ຮບັ ປະກັນສດິ ເສລພີ າບ, ຄວາມສະເໝີພາບໃນການຂະຫຍາຍຂອງແຕ່ ລະເຜ່ າົ , ລບົ ລາ້ ງຄວາມຫາ້ ຫງັ ທາງດາ້ ນເສດຖະກດິ , ຍກົ ລະດບັ ການສກຶ ສາ ແລະ ວດັ ທະນະທາຂອງພນົ ລະເມອື ງລາວທກຸ ຄນົ ໃຫສ້ ງຂນຶ້ . ພວກເຮາົ ເຊ່ ອື ໝນັ້ ວ່ າ ພາຍໃຕກ້ ານນາພາອນັ ສະຫາດສ່ ອງໃສຂອງພກັ ແລະ ລດັ ຖະບານເຮາົ ບນັ ດາເຜ່ າົ ນບັ ມື້ ໄດຮ້ ບັ ການແກໄ້ ຂໃຫແ້ ທດເໝາະ ແລະ ສອດຄ່ ອງກບັ ກດົ ເກນທາງສງັ ຄມົ ຫາຍຂນຶ້ ອນັ ເຮດັ ໃຫຄ້ ວາມສະເໝພີ າບ ແລະ ຄວາມເທ່ າົ ທຽມກນັ ໃນທກຸ ດາ້ ນ ຂອງບນັ ດາເຜ່ າົ ມີຄວາມສມົ ບນ ແລະ ໝນັ້ ຄງົ . ບນັ ຫາສາຄນັ ອກີ ອນັ ໜ່ ງຶ ເຊ່ ງິ ເປັນປັດໄຈຕດັ ສນິ ຄວາມກາ້ ວໜາ້ ຂອງເຜ່ າົ ຕ່ າງໆ ແມ່ ນຄວາມບຸກບນື , ສ່ ຊນົ ນາ ເອາົ ເຜ່ າົ ຕນົ ເອງກາ້ ວຂນຶ້ ໃຫທ້ ຽບທນັ ກບັ ເຜ່ າົ ອ່ ນື ໆ ລບົ ລາ້ ງແນວຄດິ ເຜ່ າົ ຊນົ ຄບັ ແຄບ, ເຊ່ ອື ຖງື ມົ ງວາຍ, ດາລງົ ຊວີ ດິ ແບບ ທາມະຊາດ, ເອ່ ອື ຍອງີ , ຖເື ອາົ ຕນົ ເອງຕ່ າ ອນັ ຈະກາຍເປນັ ອຸ ປະສກັ ກີດຂວາງໃນທຸກດາ້ ນໃຫແ້ ກ່ ການກາ້ ວຂນຶ້ ຂອງເຜ່ າົ ຕນົ ເອງ. ຄາຖາມຄນົ້ ຄວ້ າ 1. ທດິ ທາງລວມ ແລະ ມາດຕະການຕນົ້ ຕເພ່ ອື ເພ່ ີມທະວຄີ ວາມສາມກັ ຄລີ ະຫວ່ າງເຜ່ າົ ມຄີ ແີ ນວໃດ? 2. ນະໂຍບາຍຂອງພກັ - ລດັ ກ່ ຽວກບັ ຊນົ ເຜ່ າົ ມເີ ນອື້ ໃນແນວໃດ? 54 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວິທະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ບົດທີ6 ຄວາມຮກ້ ່ ຽວກັບພັກປະຊາຊົນປະຕວິ ັດລາວ 1. ການກາເນດີ ແລະ ມນເຊອື້ ຂອງພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວ ໄຊຊະນະຂອງມະຫາປະຕວິ ດັ ສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ເດອື ນ ຕຸລາ ປີ 1917 ຢ່ ລດັ ເຊຍ ພາຍໃຕກ້ ານນາພາອນັ ປີຊາສາມາດ ຂອງທ່ ານ ເລນນິ , ໄດໄ້ ຂສງັ ກາດໃໝ່ ແຫ່ ງການປົດປ່ ອຍມວນມະນຸດອອກຈາກແອກການກດົ ຂ່ ຂີ ອງລດັ ທລິ ່ າເມອື ງຂນຶ້ , ສງັ ກາດແຫ່ ງການຂາ້ ມຜ່ ານຂນຶ້ ສ່ ສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ຂອງບນັ ດາປະຊາຊາດ. ໂດຍກາແໜນ້ ລກັ ສະນະປະຕວິ ດັ ແລະ ວທິ ະຍາສາດຂອງລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ , ປະທານ ໂຮ່ ຈມີ ນິ ໄດນ້ າເອາົ ລດັ ທດິ ່ ງັ ກ່ າວເຜຍີ ແຜ່ ຢ່ ອນິ ດຈນີ , ແລວ້ ນາພາ ສາ້ ງຕງັ້ ພກັ ກອມມນດິ ອນິ ດຈນີ ຂນຶ້ ໃນວນັ ທີ 03/02/1930. ພາຍໃຕກ້ ານນາພາຂອງພກັ ກອມມນດິ ອນິ ດຈນີ , ຢ່ ລາວເຮາົ ກໄດມ້ ກີ ານເຄ່ ອື ນໄຫວຈດັ ຕງັ້ ພກັ ຂນຶ້ ເຊ່ ງິ ເວລານນັ້ ເອີນ້ ວ່ າ ອງົ ຄະນະພກັ ແຄນ້ ລາວໃນປີ 1934 ເພ່ ອື ນາພາຂະບວນການ ຕ່ ສຂ້ ອງປະຊາຊນົ ລາວບນັ ດາເຜ່ າົ ຕາ້ ນພວກລ່ າເມອື ງຂນຶ້ ຝຣ່ ງັ . ນບັ ແຕ່ ນນັ້ ມາຂະບວນການຕ່ ສຂ້ ອງປະຊາຊນົ ລາວ ບນັ ດາເຜ່ າົ ກໄດຂ້ ະຫຍາຍຕວົ ຈາກຊນົ ນະບດົ ເຂາົ້ ສ່ ຕວົ ເມອຶື ງອນັ ໄດເ້ ຮດັ ໃຫຂ້ ະບວນຂອງກາມະກອນ, ນກັ ຮຽນຮປ້ ັນຍາ ຊນົ ຜຮ້ ກັ ຊາດໃນຫາຍຕວົ ເມອື ງການເປນັ ຂະບວນການກວ້ າງຂວາງ, ການຂະຫຍາຍພກັ ໄດດ້ າເນນີ ໄປພອ້ ມໆກບັ ການ ຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງຂະບວນການຕ່ ສຂ້ ອງປະຊາຊນົ ລາວ. ຮອດວນັ ທີ 12 ຕຸລາ 1945 ປະຊາຊນົ ລາວກສາມາດຍາດ ອານາດການປກົ ຄອງຈາກກາມຂື ອງຟາດສດິ ຍ່ ປີ ່ ຸ ນ ທ່ ປີ ະໄຊໃນສງົ ຄາມໂລກຄງັ້ ທ່ ີ II ສາ້ ງຕງັ້ ລດັ ຖະບານລາວອດິ ສະຫະ ປະກາດເອກະລາດໃຫ້ຊາວໂລກຮບັ ຮ.້ ແຕ່ ຄວາມເປນັ ເອກະລາດບ່ໄດພ້ ເທ່ າົ ໃດ, ຮອດເດອື ນ 03/1946 ຈກັ ກະພດັ ຝຣ່ ງັ ໄດກ້ ບັ ມາຮຸກຮານລາວເຮາົ ອກີ ເທ່ ອື ທ່ ສີ ອງ ພກັ ກອມມນດິ ອນິ ດຈີນຕອ້ ງໄດສ້ ບື ຕ່ ນາພາປະຊາຊນົ ສາມ ຊາດໃນອນິ ດຈີນດາເນນີ ການຕ່ ສຕ້ າ້ ນພວກລ່ າເມອື ງຂນຶ້ ຝຣ່ ງັ ອກີ ຄງັ້ ໃໝ່ . ກາລງັ ປະຕວິ ດັ ຂອງແຕ່ ລະປະເທດໄດເ້ ຕບີ ໃຫຍ່ ຂະຫຍາຍຕວົ ແຂງແຮງ, ເຂດທ່ ໝີ ັນ້ ການປະຕວິ ດັ ໄດຮ້ ບັ ການສາ້ ງຕງັ້ ຂນຶ້ ຫາຍແຫ່ ງໃນທ່ ວົ ປະເທດ. ປີ 1951 ກອງປະຊຸມ ໃຫຍ່ ສະໄໝ່ ທ່ ີ II ຂອງພກັ ກອມມນດິ ອນິ ດຈນີ ໄດໄ້ ຂຂນຶ້ ແລະ ສງັ ເກດເຫນັ ວ່ າຂະບວນການປະຕວິ ດັ ຂອງແຕ່ ລະ ປະເທດໄດເ້ ຕຍີ ໃຫຍ່ ຂະຫຍາຍຕວົ , ແຕ່ ລະປະເທດກມີຈຸດພເິ ສດສະເພາະຂອງຕນົ ແລະ ສາມາດນາພາການປະວດັ ດວ້ ຍ ຕນົ ເອງໄດ.້ ດ່ ງັ ນນັ້ , ພກັ ກອມມນດິ ອນິ ດຈນີ ຈ່ ງິ ຕກົ ລງົ ໃຫຊ້ ນົ ຊນັ້ ກາມະກອນຂອງແຕ່ ລະປະເທດສາ້ ງຕງັ້ ພກັ ການເມອື ງ ຂນຶ້ ຕ່ າງຫາກ ເພ່ ອື ສບື ຕ່ ນາພາການປະຕວິ ດັ ໃນປະເທດຂອງໃຜມນັ . ພາຍຫງັ ການຕກົ ລງົ ດ່ ງັ ກ່ າວ ບນັ ດາສະມາຊກິ ພກັ ກອມມນດິ ອນິ ດຈນີ ທ່ ີເປັນຄນົ ລາວໄດສ້ ບື ຕ່ ນາພາຂະບວນ ການຕ່ ຕາ້ ນຝຣ່ ງັ ທງັ ກະກຽມ ເພ່ ອື ສາ້ ງຕງັ້ ພກັ ການເມອື ງຂອງຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນລາວ ຮອດວນັ ທີ 22 ມນີ າ 1955 ກອງ ປະຊຸມໃຫຍ່ ຜແ້ ທນສະມາຊກິ ພກັ ກອມມນດິ ອນິ ດຈນີ ທ່ ີເປັນຄນົ ລາວໄດໄ້ ຂຂນຶ້ ສາ້ ງຕງັ້ ພກັ ປະຊາຊນົ ລາວຢ່ າງເປນັ ທາງ ການ ( ພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວໃນປັດຈບຸ ນັ ). ການກາເນດີ ຂອງພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວແມ່ ນຜນົ ແຫ່ ງການສມົ ທບົ ລະຫວ່ າງລດັ ທິ ມາກ - ເລນນິ ກບັ ຂະບວນກາມະກອນ ແລະ ຂະບວນຮກັ ຊາດຂອງປະຊາຊນົ ລາວບນັ ດາເຜ່ າົ , ແມ່ ນຄວາມຮຽກຮອ້ ງຕອ້ ງການພາວະວໄິ ສ 55 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ຂອງຂະບວນການຕ່ ສປ້ ົດປ່ ອຍຊາດ. ພກັ ກາເນດີ ຈາກຂະບວນການຕ່ ສກ້ ຊ້ າດຂອງປະຊາຊນົ ລາວບນັ ດາເຜ່ າົ ແລະ ໄດ້ ນາພາຂະບວນການຕ່ ສດ້ ່ ງັ ກ່ າວຈນົ ໄດຮ້ ບັ ໄຊຊະນະ. ກອງປະຊຸ ມໃຫຍ່ ຂອງພັກ 2. ລະບບົ ສາຍໃຍການຈດັ ຕງັ້ ນາພາຂອງພກັ ກ່ ອນຈະຮບັ ຮສ້ າຍໄຍການຈດັ ຕງັ້ ພກັ ເຮາົ ຕອ້ ງເຂາົ້ ໃຈກ່ ຽວກບັ ພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວກ່ ອນ. ພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວແມ່ ນກອງເສນາທກິ ານທາງການເມອື ງ, ເປນັ ກອງນາໜາ້ ທ່ ີມີການຈດັ ຕງັ້ ຂອງຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນ, ເປັນຕວົ ແທນແຫ່ ງຜນົ ປະໂຫຍດຂອງຊາດ ແລະ ຊາວຜອ້ ອກແຮງງານລາວບນັ ດາເຜ່ າົ ທ່ ີຮກັ ຊາດ ແລະ ກາ້ ວໜາ້ , ເປັນແກນນາໃນ ລະບບົ ການເມອື ງແຫ່ ງລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ ພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວ ປະກອບດວ້ ຍບຸກຄນົ ທ່ ີຕ່ ນື ຕວົ ຫາ້ ວຫນັ ປະຕວິ ດັ ຍອມເສຍສະຫລະ ເພ່ ອື ປະເທດຊາດ ເພ່ ອື ປະຊາຊນົ ເຊ່ ງິ ໄດຮ້ ບັ ຄວາມໄວວ້ າງໃຈກ່ ວາໝ່ ໃນຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນຊາວຜອ້ ອກແຮງງານ, ບນັ ດາຊນົ ຊນັ້ ປະຕວິ ດັ ເຊ່ ງິ ໄດຜ້ ່ ານການທດົ ສອບໃນຂະບວນການວຽກງານຕວົ ຈງິ . ພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວໄດນ້ າພາປະຊາຊນົ ລາວບນັ ດາເຜ່ າົ ເຮດັ ສາເລດັ ພາລະກດິ ປະຕວິ ດັ ປົດປ່ ອຍຊາດ ລງົ ລາ້ ງລະບອບສກັ ດນີ າ ແລະ ລ່ າເມອື ງຂນຶ້ ອນັ ໄດໄ້ ຂສງັ ກາດໃໝ່ ໃຫແ້ ກ່ ປະເທດຊາດເຮາົ . ພາຍຫລງັ ປະເທດໄດຮ້ ບັ ການ ປົດປ່ ອຍຢ່ າງສມົ ບນເປັນຕນົ້ ມາ ພກັ ໄດສ້ ບື ຕ່ ນາພາປະຊາຊນົ ເຜ່ າົ ຕ່ າງໆ ປກົ ປກັ ຮກັ ສາເອກະລາດໄວໄ້ ດຢ້ ່ າງໝນັ້ ຄງົ ແລະ ນາພາປະຕບິ ດັ ແນວທາງປ່ ຽນແປງໃໝ່ ຢ່ າງຮອບດາ້ ນທ່ ີມີຫລກັ ການ, ໄດເ້ ຮດັ ໃຫປ້ ະເທດຊາດມີບາດກາ້ ວຂະຫຍາຍຕວົ ໃ ໝ່ ຊວີ ດິ ການເປັນຢ່ ຂອງປະຊາຊນົ ນບັ ມໄື້ ດຮ້ ບັ ການປົວແປງ, ສດິ ເປັນເຈາົ້ ຂອງປະຊາຊນົ ລາວບນັ ດາເຜ່ າົ ແລະ ຊນັ້ ຄນົ ຕ່ າງໆນບັ ມນື ບັ ໄດຮ້ ບັ ການປັບປຸງ, ທ່ ີຕງັ້ ແລະ ບດົ ບາດຂອງປະເທດຊາດໃນເວທສີ າກນົ ໄດຮ້ ບັ ການເຊດີ ຊໃຫສ້ ງຂນຶ້ . ພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວມລີ ະບຽບມີວໄິ ນເຂມັ້ ງວດ ແລະ ມີລະບບົ ການຈດັ ຕງັ້ ແຕ່ ສນກາງລງົ ຮອດຮາກຖານ , ແໜນ້ ໜາ ພກັ ແມ່ ນແກນນາໃນລະບບົ ການເມອື ງຂອງລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ . ດ່ ງັ ນນັ້ , ພກັ ຈ່ ງິ ມີລະບບົ ສາຍໄຍການຈດັ ຕງັ້ ຢ່ າງເປນັ ລະບບົ ມຢີ ່ ທກບ່ ອນ, ທກຸ ຂງົ ເຂດຂອງສງັ ຄມົ ເພ່ ອື ຮບັ ປະກັນການນາພາ ຂອງພກັ ໃຫທ້ ່ ວົ 56 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ເຖງິ ແລະ ໜກັ ແໜນ້ ລະອຽດຄ.ື ອງົ ການນາພາສງສຸດຂອງພກັ ແມ່ ນຄະນະບລຫິ ານງານສນກາງພກັ ເປັນຜບ້ ລຫິ ານວຽກງານ (ເປນັ ອງົ ການນາ ແລະ ຊນີ້ າ ນາພາປະຕບິ ດັ ມະຕກິ ອງປະຊຸມໃຫຍ່ ຜແ້ ທນທ່ ວົ ປະເທດຂອງພກັ ). 1.1 ຂນັ້ ສນກາງ ລວມມຄີ ະນະບລຫິ ານງານສນກາງພກັ , ກມົ ການເມອື ງສນກາງພກັ , ຄະນະເລຂາທກິ ານສນກາງພກັ ນອກຈາກ ນກີ້ ຍງັ ມອີ ງົ ການ ທ່ ເີ ປັນເສນາທກິ ານຂອງສນກາງພກັ ຄື ຫອ້ ງວ່ າການສນກາງພກັ , ຄະນະຈດັ ຕງັ້ ສນກາງພກັ , ຄະນະ ໂຄສະນາອບົ ຮມົ ສນກາງພກັ , ຄະນະກວດກາສນກາງພກັ , ຄະນະພວົ ພນັ ຕ່ າງປະເທດສນກາງພກັ ແລະ ສະຖາບນັ ການເມອື ງການປົກຄອງ ແລະ ຄະນະ ປກຊ - ປກສ ຂນັ້ ສນກາງ. 1.2 ຂນັ້ ກະຊວງ, ອງົ ການ, ແຂວງ, ນະຄອນຫລວງ ລວມມີຄະນະບລກິ ານງານພກັ ແຂວງ, ຄະນະປະຈາພກັ ແຂວງ, ຄະນະພກັ ນະຄອນຫລວງ, ຄະນະພກັ ກະຊວງ , ອງົ ການ. ນອກນນັ້ ຍງັ ມກີ ງົ ຈກັ ຊ່ ວຍວຽກຄື ຫອ້ ງວ່ າການແຂວງ, ຫອ້ ງວ່ າການນະຄອນຫລວງ, ຄະນະຈດັ ຕງັ້ ແຂວງ, ຄະນະກວດກາແຂວງ, ຄະນະໂຄສະນາອບົ ຮມົ ແຂວງ ແລະ ໂຮງຮຽນການເມອື ງການປົກຄອງແຂວງ. 1.3 ຂນັ້ ເມອື ງ, ກມົ ກອງ ຫລື ພາກສ່ ວນ ລວມມີຄະນະບລຫິ ານງານພກັ ເມອື ງ, ຄະນະປະຈາພກັ ເມອື ງ, ຄະນະພກັ ພາກສ່ ວນ ຫລື ກມົ ກອງນອກນຍີ້ ງັ ມີ ອງົ ການຊ່ ວຍວຽກຂອງຄະນະພກັ ເມອື ງຄື ຫອ້ ງວ່ າການພກັ ເມອື ງ ແລະ ຫອ້ ງການກວດກາເມອື ງ. 1.4 ຮາກຖານ ລວມມີຄະນະພກັ ຮາກຖານ ແລະ ໜ່ ວຍພກັ ພກັ ນາພາໂດຍຜ່ ານສາຍໄຍການຈດັ ຕງັ້ ແຕ່ ເທງິ ລງົ ລ່ ຸມ ເຊ່ ນັ ຄະນະພກັ ຂນັ້ ລ່ ມຸ ປະຕບິ ດັ ຕາມຄະນະພກັ ຂນັ້ ເທງິ , ທ່ ວົ ພກັ ຕອ້ ງປະຕບິ ດັ ຕາມມະຕກິ ອງປະຊຸມໃຫຍ່ ຂອງພກັ , ບຸກຄນົ ຕອ້ ງເຮດັ ຕາມການຈດັ ຕງັ້ , ຂນັ້ ລ່ ມຕອ້ ງປະຕບິ ດັ ຕາມຄາສ່ ງັ ຂອງຂນັ້ ເທງິ , ຕອ້ ງເດດັ ດ່ ຽວຕາ້ ນ ແລະ ສະກດັ ກັນ້ ລດັ ທອິ ະ ນາທປິ ະໄຕ ແລະ ພະຍາດອາດຍາສດິ ເອກະທປິ ະໄຕພາຍໃນພກັ . 3. ບັນດາຫກັ ການ ແລະ ທິດນາຂອງພກັ • ບນັ ດາຫກັ ການ ພກັ ປະຊາຊນົ ຕວິ ດັ ລາວ ແມ່ ນພກັ ຂອງຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນລາວຜອ້ ອກແຮງງານທ່ ີຍດຶ ໝນັ້ ຖລື ດັ ທິ ມາກ - ເລນນິ ຢ່ າງແທຈ້ ງິ . ສະນນັ້ , ພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວຈ່ ງິ ໄດຮ້ ບັ ການຈດັ ຕງັ້ ຂນຶ້ ແລະ ເຄ່ ອື ນໄຫວ ຕາມ 5 ຫກັ ການດ່ ງັ ນ:ີ້ ຫັກການທ1ີ ພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວຍດຶ ໝນັ້ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ແລະ ມນເຊອື້ ອນັ ດງີ າມຂອງພກັ ເປັນພນື້ ຖານ ແນວຄດິ ທດິ ສະດຂີ ອງພກັ , ເສມີ ຂະຫຍາຍລກັ ສະນະນາໜາ້ , ລກັ ສະນະຕ່ ສຂ້ ອງຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນກ່ ສາ້ ງປບັ ປງພກັ ໃຫປ້ ອດໃສ, ເຂມັ້ ແຂງໜກັ ແໜນ້ . ຫກັ ການທ2ີ ພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວຈດັ ຕງັ້ ແລະ ເຄ່ ອື ນໄຫວຕາມຫກັ ການລວມສນປະຊາທປິ ະໄຕນາພາເປນັ 57 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວິທະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ໝ່ ຄະນະ, ບຸກຄນົ ຮບັ ຜດິ ຊອບ, ສຽງສ່ ວນໜອ້ ຍຕອ້ ງຂນຶ້ ກບັ ສຽງສ່ ວນຫາຍ, ທ່ ວົ ພກັ ຂນຶ້ ກບັ ສນກາງພກັ , ພກັ ມລີ ະບຽບວໄິ ນເຂມັ້ ງວດ. ຫັກການທ3ີ ພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວຖເື ອາົ ຄວາມສາມກັ ຄເີ ປັນອນັ ໜ່ ງຶ ອນັ ດຽວ ພາຍໃນພກັ ຫກັ ການພນື້ ຖານ ເພ່ ອື ຮບັ ປະກນັ ຄວາມເປັນເອກະພາບທາງດາ້ ນການເມອື ງ, ແນວຄດິ , ການຈດັ ຕງັ້ ແລະ ການກະທາຂອງພກັ . ຫກັ ການທີ4 ພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວ ເຄ່ ອື ນໄຫວຕາມແນວທາງມະຫາຊນົ ຂອງພກັ , ອງິ ໃສ່ ມະຫາຊນົ ແລະ ຜ່ ານຂະບວນການປະຕວິ ດັ ຂອງມະຫາຊນົ ເພ່ ອື ກ່ ສາ້ ງ ແລະ ຂະຫຍາຍພກັ . ຫັກການທ5ີ ພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວຖເື ອາົ ຫກັ ການຕານຕິ ຊິ ມົ ຕນົ ເອງ ແລະ ຕານຕິ ຊິ ມົ ກນັ ເປນັ ກດົ ເກນໃນການ ຄງົ ຕວົ ແລະ ຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງພກັ . ບນັ ດາຫກັ ການສາ້ ງພກັ ດ່ ງັ ກ່ າວນນັ້ ນີ້ ຍງັ ສະແດງຈະແຈງ້ ເຖງິ ທາດແທຊ້ ນົ ຊນັ້ ຂອງພກັ ເຮາົ ແມ່ ນພກັ ຂອງຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນ ແລະ ຊາວຜອ້ ອກແຮງງານ, ຢືນຢັນວ່ າ ພກັ ດຽວນາພາແມ່ ນຖກື ຕອ້ ງ ແລະ ມີ ປະຊາທປິ ະໄຕລ່ ນື ລະບອບເກ່ າົ ຕງັ້ ຫາຍເທ່ າົ . ນອກຈາກ 5 ຫກັ ການຂາ້ ງເທງິ , ພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວກ່ ສາ້ ງ ແລະ ປັບປຸງຕນົ ເອງຕາມ 3 ທດິ ນາ ດ່ ງັ ນ:ີ້ ທດິ ນາທີ1 ກ່ ສາ້ ງພກັ ໃຫປ້ ອດໃສ, ເຂມັ້ ແຂງ, ໜກັ ແໜນ້ ທາງດາ້ ນການເມອື ງ, ແນວຄດິ , ການຈດັ ຕງັ້ ແລະ ແບບແຜນການນາພາຂອງພກັ . ທດິ ນາທ2ີ ການກ່ ສາ້ ງ, ປບັ ປຸງພກັ ຕອ້ ງຖເື ອາົ ຄຸນນະພາບເປັນກກົ , ຮບັ ເອາົ ຜທ້ ່ ດີ ເີ ດ່ ນັ ມເີ ງ່ອື ນໄຂ, ມາດຖານຄບົ ຖວ້ ນເຂາົ້ ພກັ , ເດດັ ດ່ ຽວເອາົ ຜເ້ ສ່ ອື ມຄນຸ ປ່ ຽນທາດອອກຈາກພກັ , ບລະນະ ແລະ ພດັ ທະນາຕນົ ເອງຢ່ າງບ່ ຢຸດ ຢງັ້ ເພ່ ອື ໃຫທ້ ຽບທນັ ກບັ ຄວາມຮຽກຮອ້ ງຕອ້ ງການໃນການນາພາຂອງພກັ ແຕ່ ລະໄລຍະ. ທດິ ນາທີ3 ສມົ ທບົ ລະຫວ່ າງການເພ່ ີມທະວກີ ານນາພາຂອງພກັ ກບັ ການເຊດີ ຊຄວາມສກັ ສດິ ໃນການຄມຸ ້ ຄອງຂອງ ລດັ , ເສມີ ຂະຫຍາຍບດົ ບາດເປັນເຈາົ້ ການຂອງບນັ ດາອງົ ການຈດັ ຕງັ້ ມະຫາຊນົ . 4. ທິດທາງ ແລະ ໜາ້ ທ່ ຕີ ນົ້ ຕຂອງພກັ ໃນໄລຍະໃໝ່ 4.2 ທິດທາງ – ການບາລງຸ ກ່ ສາ້ ງພະນກັ ງານຕອ້ ງເລ່ ີມຈາກຄວາມຮຽກຮອ້ ງຕອ້ ງການຂອງໜາ້ ທ່ ີການເມອື ງ, ໜ້າທ່ ີວຊິ າ ສະເພາະ ແລະ ການເຕບີ ໃຫຍ່ ຂະຫຍາຍຕວົ ທາງດາ້ ນເສດຖະກດິ - ສງັ ຄມົ ໃນແຕ່ ລະໄລຍະເຮດັ ໃຫກ້ ານ ພດັ ທະນາພະນກັ ງານຕອ້ ງຕດິ ພນັ ກບັ ການນາໃຊຢ້ ່ າງມປີ ະສດິ ຕຜິ ນົ . 58 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 – ສຸມໃສ່ ເຝິກອບົ ຮມົ ບາລງຸ ຍກົ ລະດບັ ແລະ ກ່ ສາ້ ງທງັ 3 ປະເພດພະນກັ ງານຄື ພະນກັ ງານນາພາ, ພະນກັ ງານຄມຸ ້ ຄອງບລຫິ ານ ແລະ ພະນກັ ງານວຊິ າການ ໂດຍເນນັ້ ໜກັ ໃສ່ 3 ດາ້ ນ ສະແດງອອກຄຸນທາດ ການເມອື ງ, ຄວາມຮທ້ າງດາ້ ນທດິ ສະດີ ແລະ ວຊິ າສະເພາະນບັ ທງັ ພາສາຕ່ າງປະເທດ ແລະ ຄວາມສາມາດ ໃນການຈດັ ຕງັ້ ປະຕບິ ດັ ໂດຍຖືຄຸນທາດດາ້ ນການເມືອງເປັນກກົ , ເອາົ ໃຈໃສ່ ສາ້ ງພະນກັ ງານຄຸມ້ ຄອງ ເສດຖະກດິ , ພະນກັ ງານກດົ ໝາຍ, ພະນກັ ງານກະສກິ າ, ພະນກັ ງານທ່ ີເຮດັ ວຽກຮ່ ວມມກື ບັ ຕ່ າງປະເທດ, ພະນກັ ງານເຜ່ ົາ ແລະ ພະນກັ ງານເພດຍງິ , ພເິ ສດຕອ້ ງສມົ ໃຊບ້ າລງຸ , ກ່ ສາ້ ງພະນກັ ງານ ຂນັ້ ເມອື ງ ແລະ ຮາກຖານ ເພ່ ອື ພດັ ທະນາຊນົ ນະບດົ , ເອາົ ການກ່ ສາ້ ງ ແລະ ຍກົ ລະດບັ ຢ່ ພາຍໃນຕດິ ພນັ ກບັ ສະພາບການ ຕວົ ຈງິ ຂອງປະເທດເປັນຕນົ້ ຕ, ພອ້ ມກັນນນັ້ ກສ່ ງົ ໄປຍກົ ລະດບັ ຢ່ ຕ່ າງປະເທດ ບາງວຊິ າທີເຫນັ ວ່ າມຄີ ວາມ ຈາເປັນ ເຊ່ ງິ ພວກເຮາົ ບ່ ສາມາດສາ້ ງໄດ.້ – ການເລອື ກເຟັນ້ ແລະ ກ່ ສາ້ ງພະນກັ ງານຕອ້ ງຮບັ ປະກັນລກັ ສະນະຊນົ ຊນັ້ ຂອງພັກຖສື າຄນັ ຖນັ ແຖວ ກາມະກອນ, ຊາວກະສກິ ອນທ່ ີກາ້ ວໜາ້ , ນກັ ຮຽນຮປ້ ນັ ຍາຊນົ ປະຕວິ ດັ ແລະ ລກຫລານພະນກັ ງານ ໂດຍ ຜ່ ານຂະບວນການວຽກງານຕວົ ຈງິ , ສາ້ ງໃຫໄ້ ດປ້ ນັ ຍາຊນົ ທ່ ີມາຈາກຊາວກະສກິ ອນ, ຈາກເຜ່ າົ ແລະ ສາ້ ງ ໃຫມ້ ພີ ະນກັ ງານທ່ ີສານານງານ, ກ່ ສາ້ ງພະນກັ ງານທ່ ີເປັນຫວົ ຈກັ ຫລກັ ແຫລ່ ງ ແລະ ພະນກັ ງານສບື ທອດຢ່ ຂນັ້ ຕ່ າງໆ. – ໄປຄຽງຄ່ ກັບການບາລຸງສາ້ ງຕອ້ ງໄດເ້ ອົາໃຈໃສ່ ຄຸມ້ ຄອງປ້ ອງກັນ, ຕດິ ຕາມກ ວດກາ ແລະ ປະຕບິ ດັ ນະໂຍບາຍດາ້ ນຕ່ າງໆຕ່ ພະນກັ ງານຖເື ອາົ ການຄຸມ້ ຄອງ ແລະ ກາແໜນ້ ພະນກັ ງານເປັນວທິ ີການ ແລະ ເງ່ອື ນໄຂ ເພ່ ອື ປົກປັກຮກັ ສາພະນກັ ງານ, ເອາົ ການປະຕບິ ດັ ນະໂຍບາຍຕ່ ພະນກັ ງານທ່ ີລງົ ເຮດັ ໜາ້ ທ່ ີຢ່ ຮາກ ຖານ ຫລື ບ່ ອນອ່ ນື ໆຕາມການມອບໝາຍຂອງພກັ . 4.2 ພາລະໜາ້ ທ່ ຂີ ອງພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວ ໜາ້ ທ່ ລີ ວມຂອງພກັ ເຮາົ ໃນໄລຍະໃໝ່ ນແີ້ ມ່ ນນາພາປວງຊນົ ທງັ ຊາດສບຶ ຕ່ ສາ້ ງ ແລະ ບລະນະລະບອບ ປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ ເດນີ ຕາມເສນັ້ ທາງສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ,ສາ້ ງສາພດັ ທະນາປະເທດຊາດໃຫຫ້ ລດຸ ພນົ້ ອອກຈາກ ຄວາມດອຍພດັ ທະນາ. ເພ່ ອື ເຮດັ ໃຫໄ້ ດແ້ ນວນນັ້ ພກັ ເຮາົ ໄດເ້ ອາົ ໃຈໃສ່ ຕ່ ວຽກງານດງັ້ ນ:ີ້ • ປົກປັກຮກັ ສາປະເທດຊາດ ແລະ ລະບອບໃໝ່ ໄວໃ້ ຫໝ້ ນັ້ ຄງົ ກ່ ອນອ່ ນື ໝດົ ພກັ ຕອ້ ງກາແໜນ້ ສະພາບຄວາມເປັນຈງິ ທງັ ພາຍໃນປະເທດ ແລະ ຕ່ າງປະເທດ. ຮນ້ າພາໂດຍກງົ , ເດດັ ຂາດຕ່ ກອງກາລງັ ປະກອບອາວຸດ ເອາົ ໃຈໃສ່ ກ່ ສາ້ ງກອງທບັ ກອງກາລງັ ປອ້ ງກັນຄວາມສະຫງບົ ໃຫເ້ ຂມັ້ ແຂງ ແລະ ທນັ ສະໄໝ ໂດຍສະເພາະແມ່ ນສາ້ ງກາລງັ ປະກອບອາວຸດຂອງປະຊາຊນົ ເພ່ ອື ດາເນນີ ວຽກງານປ້ອງກນັ ຊາດ - ປ້ອງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ແບບທ່ ວົ ປວງຊນົ ຢ່ າງຮອບດາ້ ນ, ປົກປັກຮກັ ສາລະບອບໃໝ່ ໃຫໝ້ ັນ້ ຄງົ , ເດດັ ດ່ ຽວຕອບຕາ້ ນການບດິ ເບອື ນ, ການໃສ່ ຮາ້ ຍປາ້ ຍສ,ີ ການທບັ ຖມົ ໂຈມຕຂີ ອງອດິ ທກິ າລງັ ປລະປກັ ທ່ ີຫວງັ ຢາກມາ້ ງເພທາລາຍລະບອບໃໝ່ ຄື ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ ລາວ, ສຊ້ ນົ ເຮດັ ໃຫປ້ ະເທດຊາດມຄີ ວາມສະຫງບົ ຢ່ າງໜກັ ແໜນ້ ຮບັ ປະກນັ ຄວາມ ປອດໄພໃຫປ້ ະຊາຊນົ , ເອາົ ໃຈໃສ່ ໃນການຈດັ ຕງັ້ ນາພາທ່ ວົ ປວງຊນົ ເຂາົ້ ຮ່ ວມປົກປັກຮກັ ສາຄວາມສະຫງບົ , ຄວາມເປັນ ລະບຽບຮຽບຮອ້ ຍຢ່ ກບັ ທ່ ,ີ ສກຶ ສາອບົ ຮມົ ການເມອື ງແນວຄດິ ໃຫກ້ າລງັ ປະກອບອາວຸດ ແລະ ຊນັ ຄນົ ຕ່ າງໆ ເພ່ ອື ເຊ່ ອື ມ ຊ່ ມື ມນເຊ່ ອື ສາມກັ ຄຮື ກັ ເຊອື້ ແພງຊາດແບບພນິ ອ້ ງຮ່ ວມອຸທອນດ່ ຽວກັນ ແລະ ມນເຊອື້ ພລິ ະອາດຫານຂອງກອງທບັ . 59 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ເອາົ ໃຈໃສ່ ວຽກງານພະລະທກິ ານປັບປຸງຊວີ ດິ ການເປັນຢ່ ຂອງກອງກາລງັ ປະກອບອາວຸ ດໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ , ປຸກລະດມົ ຂນົ ຂວາຍ ປະຊາຊນົ ເຂາົ້ ຮ່ ວມຂະບວນການ ວຽກງານປອ້ ງກນັ ຄວາມສະຫງບົ . ເປນັ ເຈາົ້ ການກາແໜນ້ ແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພກັ , ມສີ ະຕລິ ະວງັ ຕວົ ຕ່ ກນົ ອຸ ບາຍຫນັ ປ່ ຽນດວ້ ຍສນັ ຕິ ແລະ ມາ້ ງເພທາລາຍຂອງສດັ ຕ, ກ່ ຸມຄນົ ບ່ ດີ ກ່ ສາ້ ງ ແລະ ປບັ ປຸງຕນົ ເອງໃຫເ້ ປັນກາລງັ ທ່ ເີ ຂມັ້ ແຂງ, ຈງົ ຮກັ ພກັ ດຢີ ່ າງສຸ ດໃຈຕ່ ພກັ , ຕ່ ປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊນົ ເຮດັ ສາເລດັ ທກຸ ໜາ້ ທ່ ີ ທ່ ີ ໄດຮ້ ບັ ມອບໝາຍ. ໃນສະໜາ້ ນຕີ້ ອ້ ງເພ່ ີມທະວຄີ ວາມເອາົ ໃຈໃສ່ ຕ່ ການຮບັ ປະກັນສະຖຽນລະພາບ ແລະ ຄວາມປອດ ໄພຂອງສງັ ຄມົ , ສາ້ ງສະພາບແວດລອ້ ມອນັ ອານວຍສາລບັ ການສາ້ ງສາພດັ ທະນາປະເທດຊາດ ແລະ ການທາມະຫາກນິ ຂອງປະຊາຊນົ . ນດັ ຮບົ ຕອ້ ງເປັນແບບຢ່ າງໃນການປະຕບິ ດັ ໜາ້ ທ່ ຮີ ບັ ໃຊຊ້ າດຮບັ ໃຊປ້ ະຊາຊນົ ດວ້ ຍຄວາມສດັ ຊ່ ບື ລສິ ຸດ. • ກ່ ສາ້ ງ ແລະ ບລະນະລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ ລາວຕາມເສນັ້ ທາງສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ພານຫລງັ ການສາ້ ງຕງັ້ ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ ພາລະກດິ ປະຕວິ ດັ ຂອງປະເທດເຮາົ ກ ໄດກ້ າ້ ວເຂາົ້ ສໄ່ ລຍະໃໝ່ ແລະ ດາເນນີ ພາລະກດິ ປ່ ຽນແປງໃໝ່ ເຊ່ ງິ ແມ່ ນໄລຍະແຫ່ ງການສບື ຕ່ ສາ້ ງ ແລະ ຂະຫຍາຍ ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ ສາ້ ງບນັ ດາປະຖມົ ປດັ ໄຈເພ່ ອື ກາ້ ວຂນຶ້ ສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ເທ່ ອື ລະກາ້ ວ. ແຕ່ ວ່ າການກາ້ ວໄປສ່ ສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ນນັ້ ຕອ້ ງໄດຜ້ ່ ານບາດກາ້ ວທ່ ີຫຍຸງ້ ຍາກອນັ ເນ່ ອື ງມາຈາກຄວາມດອ້ ຍພດັ ທະນາຂອງປະເທດເຮາົ . ກ່ ອນອ່ ນື ໝດົ ແມ່ ນເສດຖະກິດຫລາ້ ຫລງັ , ຂະຫຍາຍຕວົ ຊາ້ ປະຊາຊນົ ສ່ ວນກລາຍແມ່ ນຍງັ ກກື ໜງັ ສ,ື ວດັ ທະນະທາຂອງຊາດຍງັ ບ່ ທນັ ໄດຮ້ ບັ ການຟືນ້ ຟເທ່ າົ ທ່ ຄີ ວນ ກາລງັ ການຜະລດິ ຍງັ ອ່ ອນນອ້ ຍ ແລະ ຍງັ ຕດິ ພນັ ກບັ ທາມະຊາດ ເພ່ ອື ກາ້ ວໄປສ່ ຈດົ ໝາຍດ່ ງັ ກ່ າວນນັ້ ແມ່ ນມຄີ ວາມຈາເປັນຕອ້ ງໄດຂ້ ະຫຍາຍສດິ ເປນັ ເຈາົ້ ຂອງປະຊາຊນົ ສາ້ ງໃຫປ້ ະຊາຊນົ ມພີ ນື້ ຖານວດັ ຖຸ ເຕກັ ນກິ , ມຄີ ວາມສາມາດໃນທກຸ ດາ້ ນເພ່ ອື ທາມາຫາກນິ ຢ່ າງມີປະສດິ ທຜິ ນົ , ບນັ ດາປະຖມົ ປັດໄຈຂອງການກາ້ ວຂນຶ້ ສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ເທ່ ອື ລະກາ້ ວນນັ້ ມນັ ປະກອບດວ້ ຍ 9 ປດັ ໄຈທ່ ເີ ປນັ ພນື້ ຖານ ຄາຖາມຄນົ້ ຄວ້ າ 1. ບນັ ດາປະຖມົ ປດັ ໄຈຂອງການກາ້ ວຂນຶ້ ສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ເທ່ ອື ລະກາ້ ວນນັ້ ມນັ ປະກອບດວ້ ຍຈກັ ປດັ ໄຈທ່ ີເປນັ ພນື້ ຖານໃດແດ່ ? 2. ລະບບົ ສາຍໃຍການຈດັ ຕງັ້ ນາພາຂອງພກັ ມຄີ ແື ນວໃດ? 3. ບນັ ດາຫກັ ການ ແລະ ທດິ ນາຂອງພກັ ມີຫຍງັ ແດ່ ? 60 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວິທະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ບົດທີ 7 ການພົວພັນ ແລະ ການຮ່ ວມມືສາກົນຂອງ ສປປ ລາວ 1. ລັກສະນະພນົ້ ເດ່ ນັ ແລະ ທ່ າອ່ ຽງລວມແຫ່ ງການພວົ ພນັ ຮ່ ວມມສື າກນົ ຢ່ ໃນໂລກມະນຸດຂອງພວກເຮາົ ໄດມ້ ີຫລາຍທະວບີ , ເຂດແຄວ້ ນ ແລະ ຫລາຍປະເທດດາລງົ ຊວີ ດິ ຢ່ ຮ່ ວມກນັ , ຊ່ ງຶ ໃນນນັ້ ສ່ ວນຫລາຍໄດເ້ ຂາົ້ ເປັນສະມາຊກິ ສະຫະປະຊາຊາດ. ບນັ ດາປະເທດຕ່ າງໆເຫລ່ າົ ລວ້ ນແຕ່ ໄດພ້ ວົ ພນັ ແລະ ຮ່ ວມມນື າກນັ ບນົ ພນື້ ຖານຫລກັ ການແຫ່ ງການພວົ ພນັ ແລະ ກດົ ໝາຍລະຫວ່ າງປະເທດ ທ່ ີສະຫະປະຊາຊາດຮບັ ຮອງ ເອາົ . ອາດຈະເວາົ້ ໄດວ້ ່ າຢ່ ໃນໂລກນີບ້ ່ ມປີ ະເທດໃດທ່ ທີ ່ ີຈະຄງົ ຕວົ ຢ່ ຢ່ າງໂດດດ່ ຽວໄດ້ ໂດຍປາສະຈາກການພວົ ພນັ ແລະ ຮ່ ວມມກື ບັ ປະເທດອາື ນໆ. ໃນສະຕະວດັ ທ່ ີ 21 ໂລກໄດມ້ ກີ ານປ່ ຽນແປງຫລາຍປະການ ແລະ ການປ່ ຽນແປງດ່ ງັ ກ່ າວນນັ້ ໄດມ້ ທີ ່ າ ອ່ ຽງລວມ ແລະ ມີລກັ ສະນະພນົ້ ເດ່ ນັ ບາງອນັ ດ່ ງັ ລ່ ມຸ ນ:ີ້ – ການຕ່ ສເ້ ພ່ ອື ສນັ ຕພິ າບ, ການເປີ ດກວ້ າງການພວົ ພນັ ແລະ ຮ່ ວມມເື ພ່ ອື ພດັ ທະນາຍງັ ເປນັ ທ່ າອ່ ຽງ ຂະຫຍາຍຕວົ ລວມ ແລະ ຕນົ້ ຕຂອງໂລກ. – ທງັ ມກີ ານແຂ່ ງຂນັ ແລະ ຕ່ ສກ້ ນັ ເພ່ ອື ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງຕນົ ເອງທງັ ມກີ ານຮ່ ວມມກື ນັ ແບບສອງຝ່ າຍ ຫລື ຫລາຍຝ່ າຍ ກຄກື ານຮ່ ວມປະເທດຕ່ າງໆເຂາົ້ ກນັ ເປັນກ່ ຸມຮ່ ວມມທື າງເສດຖະກດິ ເຊ່ ນັ : ກ່ ຸມສະຫະພາບ ເອຣີ ບົ , ກ່ ຸມອາຊ່ ຽນ, ກ່ ຸມປະເທດອາເມຣກິ າເໜອື ,...ຫລື ໂຮມເຂາົ້ ກນັ ເປນັ ເຂດການຄາ້ ເສລີ ຄ:ື ເຂດການ ຂາ້ ເສລອີ າເມຣກິ າເໜອື ເຂດການຄາ້ ເສລີອາຊ່ ຽນ,...ຊ່ ງຶ ເອນີ້ ວ່ າການເຊ່ ອື ມເຂາົ້ ກນັ ທາງດາ້ ນເສດຖະກດິ ຫລື ໂລກາພວິ ດັ ທາງດາ້ ນເສດຖະກດິ ຫລື ຫນັ ເສດຖະກດິ ເປັນແບບທ່ ວົ ໂລກ. – ການຄນົ້ ຄວ້ າວທິ ະຍາສາດ, ວທິ ະຍາການ ແລະ ເທກັ ໂນໂລຊໃີ ໝ່ ໆໄດດ້ າເນນີ ໄປຢ່ າງວອງໄວ ແລະ ກວ້ າງ ຂວາງແບບບ່ ເຄຍີ ມມີ າກ່ ອນ, ຄວາມຮ້ ແລະ ສະຕປິ ັນຍານບັ ມນື ບັ ມຄີ ່ າສງ ແລະ ສະຫງວນລຂິ ະສດິ , ສງັ ຄມົ ມີການປ່ ຽນແປງໄປສ່ ສງັ ຄມົ ແຫ່ ງຄວາມຮ້ ແລະ ຂມ້ ນຂ່ າວສານ. – ຄວາມຄດັ ແຍ່ ງປລະປັກລະຫວ່ າງປະເທດ ຍງັ ສບື ຕ່ ຄງົ ຕວົ ຢ່ ອນັ ເປນັ ຕາົ້ ເຫດພາໃຫເ້ ກດີ ມສີ ງົ ຄາມຮຸກຮານ, ສງົ ຄາມພາກສ່ ວນ ແລະ ທອ້ ງຖ່ ິນ, ສງົ ຄມົ ເຊອື້ ຊາດ ແລະ ສາສະໜາຍງັ ເກດີ ຢ່ . ບາງປະເທດຍງັ ຈະສບື ຕ່ ປະຕບິ ດັ ລດັ ທເິ ຈາົ້ ອານາດເພ່ ອື ປົກປ້ອງ ແລະ ສະແຫວງຫາຜນົ ປະໂຫຍດໃຫແ້ ກ່ ຕນົ ດວ້ ຍຮບການຮຸກຮານ ແລະ ແຊກແຊງຂ່ ມົ ຂ່ ປະເທດອ່ ນື . – ການຕ່ ສ່ ຂອງບນັ ດາປະຊາຊາດ ເພ່ ອື ຄວາມເປນັ ເອກະລາດ ແລະ ສດິ ເປັນເຈາົ້ ຂອງຕນົ ເອງ, ເພ່ ອື ຄວາມ ເປນັ ທາໃນການຮ່ ວມມສື າກນົ ແລະ ສາ້ ງລະບຽບການໃໝ່ ຂອງໂລກຍງັ ຈະສບື ຕ່ ຢ່ າງແຂງແຮງ. – ລດັ ທສິ ງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ຍງັ ເປັນອຸ ດມົ ການຂອງບນັ ດາປະຊາຊາດ, ບນັ ດາປະເທດສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ຍງັ ຈະສບື ຕ່ ດາເນນີ ການພດັ ທະນາ ໃຫມ້ ຄີ ວາມກາ້ ວໜາ້ ຂະຫຍາຍຕວົ ຢ່ າງແຂງແຮງ ແລະ ທນັ ສະໄຫມຂນຶ້ ຢ່ າງບ່ ຢຸດ ຢງັ້ . 61 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວິທະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ກອງປະຊຸ ມການຮ່ ວມມື 2. ສປປ ລາວ ໃນເວທປີ ະຊາຄມົ ໂລກ ພາຍຫລງັ ສະຖາປະນາ ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ ປະເທດລາວໄດເ້ ປັນປະເທດໜ່ ງຶ ທ່ ີມີ ຄວາມເປນັ ເອກະລາດ ແລະ ມອີ ານາດອະທປິ ະໄຕຢ່ າງສມົ ບນພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວ ໄດວ້ າງແນວທາງນະໂຍບາຍ ການຕ່ າງປະເທດທ່ ີສອດຄ່ ອງກລັ ສະພາບຄວາມເປນັ ຈງິ ຂອງລາວ, ຂອງໂລກ ແລະ ທ່ າອ່ ຽງແຕ່ ລະສະໄຫມຢ່ າງສະເໝີ ຕນົ້ ສະເໝີປາຍ. ຍອ້ ນພກັ ໄດມ້ ີການວາງແນວທາງຢ່ າງຖກື ຕອ້ ງ ແລະ ໄ ດຕ້ ງັ້ ໜາ້ ເຄ່ ອື ນໄຫວວຽກງານການຕ່ າງປະເທດ ດວ້ ຍ ຄວາມຫາ້ ວຫນັ ຈ່ ງິ ເຮດັ ໃຫ້ ສປປ ລາວ ມບີ ດົ ບາດ ແລະ ມຖີ ານະສງເດ່ ນັ ຢ່ ໃນເວທີສາກນົ ໂດຍສະແດງອອກດ່ ງັ ນ:ີ້ – ສປປ ລາວ ໄດເ້ ຂາົ້ ເປັນສະມາຊກິ ຂອງສະຫະປະຊາຊາດໃນວນັ ທີ 14/12/1955 ທງັ ເປນັ ສະມາຊກິ ຂອງ ອງົ ການເຄ່ ອື ຂ່ າຍ ແລະ ອງົ ການວຊິ າສະເພາະຕ່ າງໆຂອງສະຫະປະຊາຊາດ ຫລາຍອງົ ການ ເຊ່ ນັ : ອງົ ການ ສະຫະປະຊາຊາດເພ່ ອື ວທິ ະຍາສາດ ແລະ ວດັ ທະນະທາ ຫລື ອຸຍແນສໂກ, ອງົ ການອານາໄມໂລກ, ອງົ ການສະຫະປະຊາຊາດເພ່ ອື ການພດັ ທະນາ, ອງົ ການສະຫະປະຊາຊາດເພ່ ອື ແມ່ ແລະ ເດກັ , ທະນາຄານ ໂລກ ແລະ ອ່ ນື ໆ. – ພາຍຫລງັ ທ່ ີເປນັ ຜສ້ ງັ ເກດການຂອງສະມາຄມົ ປະຊາຊາດອາຊ່ ຽນໃນປີ 1992, ສປປ ລາວ ກໄດເ້ ຂາົ້ ເປັນ ສະມາຊກິ ອາຊຽນຢ່ າງສມົ ບນໃນວນັ ທີ 23/07/1997 ແລະ ພວມກະກຽມເຂາົ້ ຮ່ ວມໃນເຂດການຄາ້ ເສລີ ອາຊ່ ຽນ. – ສປປ ລາວ ຍງັ ເປັນສະມາຊກິ ຂອງຂະບວນການບ່ ຮ່ ວມກ່ ຸມ, ຂອງອງົ ການບນັ ດາປະເທດທ່ ີໃຊພ້ າສາຝຣ່ ງັ , ເປັນສະມາຊກິ ກອງທນຶ ການເງນິ ລະຫວ່ າງປະເທດເປັນສະມາຊກິ ຂອງທະນາຄານພດັ ທະ ນາແຫ່ ງເອເຊຍ. – ສປປ ລາວ ໄດເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມໃນລດັ ຖະສະພາສາກນົ 62 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວິທະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 – ເປັນສະມາຊກິ ແຫ່ ງສນົ ທິສນັ ຍາ ກ່ ຽວກບັ ບນັ ຫາຢາເສບຕດິ , ສ່ ງິ ແວດລອ້ ມ ແລະ ສນົ ທສິ ນັ ຍາສາກນົ ອ່ ນື ໆ ອກີ . – ປດັ ຈຸບນັ ສປປ ລາວ ໄດມ້ ີການພວົ ພນັ ທາງດາ້ ນການທດກບັ ບນັ ດາປະເທດຕ່ າງໆ ໃນໃນໂລກເປັນ ຈານວນເຖງິ 123 ປະເທດແລວ້ . ກອງປະຊຸ ມສະມັດຊາໃຫຍ່ 3. ບັນດາຫກັ ການພນື້ ຖານ ແລະ ທດິ ທາງການພວົ ພນັ ຮ່ ວມມສື າກນົ 3.1 ຫລກັ ການຂອງສະຫະປະຊາຊາດໃນການພວົ ພນັ ແລະ ຮ່ ວມມສື າກນົ ນບັ ແຕ່ ສະຫະປະຊາຊາດໄດສ້ າ້ ງຕງັ້ ໃນວນັ ທີ 24/10/1945. ສະຫະປະຊາຊາດໄດວ້ າງຫລກັ ການກ່ ຽວກບັ ການ ພວົ ພນັ ສາກນົ ຂອງຕນົ ອອກ ເພ່ ອື ໃຫກ້ ານເຄ່ ອື ນໄຫວປະຕບິ ດັ ວຽກງານໃຫມ້ ປີ ະສດິ ທຜິ ນົ ດ່ ງັ ລ່ ຸມນ:ີ້ – ຫລກັ ການສະເໝີພາບທາງດາ້ ນສດິ ຜນົ ປະໂຫຍດ – ຫລກັ ການຮບັ ປະກນັ ຜນື ແຜ່ ນດນິ ອນັ ຄບົ ຖວ້ ນບ່ ລ່ ວງນາ້ ເອກະລາດອະທປິ ະໄຕຂອງປະເທດອ່ ນື – ຫລກັ ການບ່ ແຊກແຊງເຂາົ້ ວຽກງານພາຍໃນຂອງກນັ ແລະ ກນັ – ຫລກັ ການແກໄ້ ຂຂຜ້ ດິ ພາດດວ້ ຍສນັ ຕວິ ທິ ີ – ຫລກັ ການດາລງົ ຄງົ ຕວົ ຢ່ ຮ່ ວມກນັ ແບບສະນດິ ສະໜມົ 3.2 ຫລກັ ການຂອງອາຊຽນໃນການພວົ ພນັ ແລະ ຮ່ ວມມສື າກນົ ອາຊຽນສາ້ ງຕງັ້ ຂນຶ້ ເພ່ ອື ສ່ ງົ ເສມີ ຄວາມໝນັ້ ຄງົ , ຄວາມປອດໄພ ແລະ ການພດັ ທະນາຢ່ ໃນຂງົ ເຂດອາຊີອາຄະເນ. ອາຊຽນສາ້ ງຕງັ້ໃນວນັ ທີ 08/08/1967 ທ່ ີບາງກອກປະເທດໄທອາຊຽນໄດວ້ າງຫລກັ ການໃນການພວົ ພນັ ແລະ ຮ່ ວມມື ສາກນົ ຂອງຕນົ ອອກ ເພ່ ອື ເປັນບ່ ອນອງີ ໃນການເຄ່ ອື ນໄຫວຂອງຕນົ ໃຫມ້ ປີ ະສດິ ທຜິ ນົ ຄດຶ ່ ງັ ລ່ ຸມນ:ີ້ – ຫລກັ ການເຄາົ ລບົ ເອກະລາດ, ອະທປິ ະໄຕ, ຄວາມສະເໝພີ າບ, ຜນື ແຜນດນິ ອນັ ຄບົ ຖວ້ ນ ແລະ ຄວາມ 63 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ເປັນຊາດຂອງທກຸ ປະເທດ – ສດິ ທຂິ ອງທກຸ ໆລດັ ທ່ ີຈະນາພາປະເທດຊາດຂອງຕນົ ໃຫອ້ ດິ ສະຫລະພາບໂດຍປາສະຈາກການແຊກແຊງ, ການໂຄ່ ນລມົ້ ຫລື ການຂ່ ມົ ຂ່ ຈາກພາຍນອກ. – ບ່ ແຊກແຊງວຽກງານພາຍໃນຂອງກນັ ແລະ ກນັ – ແກໄ້ ຂຄວາມບ່ ລງົ ລອຍ ແລະ ຂຂ້ ດັ ແຍ່ ງໂດຍສນັ ຕພິ ວທິ ີ – ບ່ ຂ່ ມົ ຂ່ ຫລື ບ່ ໃຊກ້ າລງັ – ຮ່ ວມມກື ນັ ຢ່ າງມປີ ະສດິ ທຜິ ນົ ກອງປະຊຸ ມອາຊຽນ 3.3 ຫລກັ ການພວົ ພນັ ສາກນົ ໃນການພວົ ພນັ ສປປ ລາວ ເວລາໃດກຍດຶ ໝນັ້ ໃນຫລກັ ການພນຶ້ ຖານຄ.ື • ຍດຶ ໝນັ້ ໃນການເຄາົ ລບົ ເອກະລາດອະທປິ ະໄຕຂອງກນັ , ບ່ ແຊກແຊງເຂາົ້ ວຽກພາຍໃນຂອງກນັ ຮ່ ວມມກື ນັ ແບບ ສະເໝີພາບ ແລະ ຕ່ າງຝ່ າຍຕ່ າງມີຜນົ ປະໂຫຍດ. • ສະໜບັ ສະໜນການແກໄ້ ຂກລະນຂີ ດັ ແຍ່ ງ ແລະ ຂພ້ ພິ າດລະຫວ່ າງປະເທດດວ້ ຍສນັ ຕວິ ທິ ີ, ບ່ ເຫນັ ດນີ າກນັ ການແກໄ້ ຂດວ້ ຍກາລງັ ອາວຸ ດ ຫລື ການຂ່ ມົ ຂ່ ດວ້ ຍອາວຸ ດ ຂດັ ຄາ້ ນຕ່ ການໃຊຂ້ ອ້ າ້ ງໆເພ່ ອື ແຊກເຂາົ້ ວຽກງານ ພາຍໃນ ຫລື ຮຸກຮານປະເທດອ່ ນື . • ສະໜບັ ສະໜນການສາ້ ງລະບຽບການສາກນົ ໃໝ່ ດາ້ ນການເມອື ງ ແລະ ເສດຖະກດິ ທ່ ີເປນັ ທາ ແລະ ສມົ ເຫດສມົ ຜນົ . ພອ້ ມກນັ ນນັ້ ສປປ ລາວ ຍງັ ຍດຶ ໝນັ້ ໃນ 5 ຫລກັ ການແຫ່ ງການຮ່ ວມມກື ນັ ໂດຍສນັ ຕໄິ ດແ້ ກ່ . – ເຄາົ ລບົ ອະທປິ ະໄຕເຊ່ ງິ ກນັ ແລະ ກນັ . – ບ່ ແຊກແຊງກດິ ຈະການພາຍໃນເຊ່ ງິ ກນັ ແລະ ກນັ . – ສດິ ສະເໝີພາບ ແລະ ຕ່ າງຝ່ າຍຕ່ າງມຜີ ນົ ປະໂຫຍດ. 64 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 – ຢ່ ຮ່ ວມກນັ ໂດຍສນັ ຕ.ິ – ບ່ ຮຸກຮານເຊ່ ງິ ກນັ ແລະ ກນັ . ຄາ ຖາມ 1. ຫລກັ ການພວົ ພນັ ກບັ ສາກນົ ມີຫຍງັ ແດ່ ? 2. ຫລກັ ການຮ່ ວມກນັ ໂດຍສນັ ຕມິ ີຫຍງັ ແດ່ ? 3. ຫລກັ ການຂອງສະຫະປະຊາຊາດໃນການພວົ ພນັ ຮ່ ວມມມື ີຄແື ນວໃດ? 65 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວິທະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ບົດທີ8 ລະບອບປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊນົ ແລະ ເສນັ້ ທາງກາ້ ວຂນຶ້ ສັງຄົມນິຍົມຂອງປະເທດເຮາົ 1. ຄວາມສານກຶ ກ່ ຽວກບັ ປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາທປິ ະໄຕແມ່ ນຄວາມສານກຶ ອນັ ໜ່ ງຶ ທ່ ີເປັນນາມມະທາຊ່ ງຶ ມນັ ສ່ ອງແສງເຖງິ ສດິ ທໃິ ນການເປນັ ມະນຸດ, ເປັນເຈາົ້ ຂອງຕນົ ເອງ, ເປັນເຈາົ້ ຂອງປະເທດຊາດ, ເປັນເຈາົ້ ຂອງສງັ ຄມົ , ມສີ ດິ ສະເໝພີ າບ ແລະ ມີຄວາມເປນັ ອດິ ສະລະຂອງທກຸ ຄນົ ຢ່ ໃນສງັ ຄມົ ຢ່ າງມຄີ ວາມສະເໝພີ າບກນັ ຕ່ ໜາ້ ກດົ ໝາຍ ໂດຍບ່ ຈາແນກຊນົ ຊນັ້ , ເພດ, ໄວ, ຊນົ ເຜ່ າົ , ສາສະໜາ, ຄວາມຮ່ ງັ ມີ ຫື ທກຸ ຈນົ , ພມລາເນາົ ແລະ ລກັ ສະນະຂອງທ່ ີຢ່ ອາໄສ ໂດຍມກີ ດົ ໝາຍຄຸມ້ ຄອງໃນການປະຕບິ ດັ , ມນັ ແມ່ ນໝາກຜນົ ແຫ່ ງການຕ່ ສຂ້ ອງປະຊາຊນົ ຜອ້ ອກແຮງງານ ບນັ ດາເຜ່ າົ ທ່ ີຖກື ກດົ ຂ່ ຂີ ດຮີດຢ່ ໃນແຕ່ ລະຍຸກແຕ່ ລະສະໄໝ ສບື ຕ່ ກນັ ມາແຕ່ ດກຶ ດາບນັ ເພ່ ອື ຄວາມສະເໝພີ າບ, ອດິ ສະລະພາບ ແລະ ຕາ້ ນການກົດຂ່ ຂີ ດຮດີ ຂອງຊນົ ຊນັ້ ປົກຄອງ ຢ່ ໃນສງັ ຄມົ ທ່ ມີ ຊີ ນົ ຊນັ້ ດວ້ ຍຫາຍຮບຫາຍແບບທ່ ີອຸ ດມົ ສມົ ບນ. 2. ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ ພານຫງັ ສາເລດັ ການປະຕວິ ດັ ຊາດ ປະຊາທປິ ະໄຕ ແລະ ສາຖາປະນາ ສປປ ລາວ ໃນວນັ ທີ 2 ທນັ ວາ 1975 ພກັ ເຮາົ ໄດຢ້ ດຶ ໝນັ້ ຢ່ າງເດດັ ດ່ ຽວ ແລະ ຕດັ ສນິ ໃຈນາເອາົ ປະເທດຊາດກາ້ ວຂນຶ້ ສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ຕາມຈດຸ ໝາຍທ່ ພີ ກັ ເຮາົ ການດົ ໄວ.້ ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ ຄງັ້ ທີ IV ຂອງພກັ ( 1986 ) ໄດຕ້ ລີ າຄາຄນື ໃໝ່ ກ່ ຽວກັບສະພາບຄວາມເປນັ ຈງິ ຂອງປະເທດເຮາົ ແລະ ໄດວ້ າງທດິ ທາງໜາ້ ທ່ ີພນື້ ຖານສາລບັ ການກາ້ ວຂນຶ້ ສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ໃນເງ່ອື ນສະພາບການໃໝ່ ຂອງໂລກ. ພເິ ສດມະຕິ ກອງປະຊຸມຄບົ ຄະນະຂອງສນກາງພກັ ສະໄໝ ທີ IV “ການປະຕວິ ດັ ຂອງປະເທດເຮາົ ໃນໄລຍະໃໝ່ ແມ່ ນໄລຍະແຫ່ ງການ ສບື ຕ່ ກ່ ສາ້ ງ ແລະ ເສມີ ຂະຫຍາຍລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ ສາ້ ງປະຖມົ ປັດໄຈເພ່ ອື ກາ້ ວຂນຶ້ ສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ເທ່ ອື ລະ ກາ້ ວ. 2.1 ຄວາມໝາຍຂອງລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕ ນບັ ແຕ່ ຊຸມປີ 80 ຂອງສະຕະວດັ ທີ 20 ເປນັ ຕນົ້ ມາບນັ ຫາປະຊາທປິ ະໄຕໄດກ້ າຍເປັນບນັ ຫາໜ່ ງຶ ທ່ ສີ າຄນັ ເຊ່ ງິ ບນັ ດາອດິ ທກິ າລງັ ປລະປັກຍກົ ຂນຶ້ ມາເພ່ ອື ໂຈມຕ,ີ ບດິ ເບອື ນ, ມາ້ ງເພລະບອບສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ , ລດັ ຜະເດດັ ການກາມະຊບີ , ຕາ້ ນກບັ ຫກັ ການລວມສນປະຊາທປິ ະໄຕ ແລະ ສ່ ງົ ເສມີ ລດັ ທສິ ງັ ຄມົ ປະຊາທປິ ະໄຕ. ຄວາມສານກຶ ກ່ ຽວກບັ ປະຊາທປິ ະໄຕໄດກ້ າເນດີ ຂນຶ້ ນບັ ແຕ່ ສະໄໝກະເຣກັ ບຮານ ເຊ່ ງິ ມາຈາກຄາສບັ ທ່ ີວ່ າ DEMOCRATOS, DEMO ແມ່ ນປະຊາຊນົ , CRATOS ແມ່ ນສດິ ອານາດ. ເມ່ ອື ເອາົ ສອງຄາຕ່ ໃສ່ ກນັ ຈ່ ງິ ເປນັ ສດິ ອານາດຂອງປະຊາຊນົ . ສະນນັ້ , ປະຊາທປິ ະໄຕ ແມ່ ນສດິ ອານາດຂອງປະຊາຊນົ . ປະຊາທປິ ະໄຕເກີດຢ່ ໃນສງັ ຄມົ ທ່ ມີ ີ ຊນົ ຊນັ້ ແລະ ມີການຕ່ ສຊ້ ນົ ຊນັ້ ໃນເບອື້ ງຕນົ້ ຂອງປະຊາທປິ ະໄຕໄດປ້ ະກດົ ຂນຶ້ ຢ່ ໃນກະເຣກັ ບຮານ. ຍອ້ ນວ່ າຊນົ ຊນັ້ ຂາ້ 66 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ທາດຖກື ກດົ ຂ່ ຂີ ດຮດີ ຢ່ າງໜກັ ໜ່ ວງ ແລະ ບ່ ມສີ ດິ ທມິ ະນດຸ , ຂາ້ ທາດຖກື ເຈາົ້ ທາດຊື້ - ຂາຍຄື ກບັ ສ່ ງິ ວດັ ຖຸອ່ ນື ໆ. ຍອ້ ນ ແນວນນັ້ ຊນົ ຊນັ້ ຂາ້ ທາດຈ່ ງິ ພາກນັ ລຸກຂນື້ ຕ່ ສກ້ ບັ ຊນົ ຊນັ້ ເຈາົ້ ທາດ ເພ່ ອື ຍາດເອາົ ສດິ ປະຊາທປິ ະໄຕ, ສດິ ທເິ ປັນມະນດຸ ແລະ ສດິ ເສລພີ າບ ໂດຍມນີ ກັ ປັດຊະຍາວດັ ຖຸນຍິ ມົ ຫາຍທ່ ານໃຫກ້ ານສະໜບັ ສະໜນໃນການຕ່ ສເ້ ພ່ ອື ປກົ ປ້ອງ ສດິ ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງຂາ້ ທາດ ແລະ ປົກປ້ອງລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕເຈາົ້ ທາດ. ປະຊາທປິ ະໄຕເວລາໃດກຮບັ ໃຊ້ ສດິ ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງຊນົ ຊນັ້ ໃດໜ່ ງຶ ຢ່ າງແນ່ ນອນ ແລະ ຜ່ ານຂະບວນວວິ ດັ ແຫ່ ງການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງປະຫວດັ ສາດ ນນັ້ . ປະຊາທປິ ະໄຕກມກີ ານຂະຫຍາຍຕວົ ໄປຕາມແຕ່ ລະສະໄໝປະຫວດັ ສາດ ແລະ ປ່ ຽນແປງໄປຕາມລະບອບ ການເມອື ງ - ສງັ ຄມົ . ມາເຖງິ ປດັ ຈບຸ ນັ ໄດມ້ ີບນັ ດາຮບແບບຂອງລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕ ເຊ່ ນັ ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕ ເຈາົ້ ທາດ, ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕນາຍທນຶ ແລະ ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ . ໃນລະບອບສກັ ດນິ າແບບຂຸນ ນາງແມ່ ນບ່ ມີປະຊາທປິ ະໄຕ ເພາະອານາດທງັ ໝດົ ຢ່ ໃນກາມຂື ອງເຈາົ້ ຊວີ ດິ ຄນົ ດ່ ຽວ, ສ່ ວນປະຊາທປິ ະໄຕບ່ ໄດຊ້ ມົ ໃຊສ້ ດິ ປະຊາທປິ ະໄຕ. ສະນນັ້ , ແນວຄດິ ກ່ ຽວກັບປະຊາທປິ ະໄຕ ບ່ ແມ່ ນແນວຄດິ ທ່ ີສາມາດເປນັ ເອກະພາບກນັ ໄດທ້ ຸກດາ້ ນ. ຍອ້ ນວ່ າ ປະຊາທປິ ະໄຕຂນຶ້ ກັບຫາຍປັດໄຈ ເຊ່ ນັ ປັດໄຈທາງດາ້ ນເສດຖະກດິ , ການເມອື ງ - ສງັ ຄມົ , ຈດຸ ພເິ ສດທາງດາ້ ນ ມນເຊອື້ ວດັ ທະນະທາ ແລະ ຊນົ ຊນັ້ , ໃນນນັ້ ຊນົ ຊນັ້ ແມ່ ນປດັ ໄຈທ່ ສີ າຄນັ ທ່ ີສຸ ດ ເຊ່ ງິ ມີລກັ ສະນະຄອບງາຄວາມສານກຶ ກ່ ຽວກບັ ປະຊາທປິ ະໄຕ, ແຕ່ ລະຊນົ ຊນັ້ ລວ້ ນແຕ່ ເລ່ ມີ ຈາດສດິ ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງຕນົ ເພ່ ອື ໃຫຄ້ ວາມໝາຍຂອງ ປະຊາທປິ ະໄຕ ແລະ ວາງວທິ ແີ ກໄ້ ຂບນັ ຫາປະຊາທປິ ະໄຕ. ດ່ ງັ ນນັ້ , ປະຊາທປິ ະໄຕຈ່ ງິ ມລີ ກັ ສະນະຊນົ ຊນັ້ , ປະຊາທປິ ະໄຕແມ່ ນມາດຕະເກນປະຫວດັ ສາດ ແລະ ກແມ່ ນມາດຕະເກນໜ່ ງຶ ຂອງການເມອື ງ. ເນອື້ ໃນຕນົ້ ຕຂອງປະຊາທປິ ະໄຕ ແມ່ ນການຮບັ ຮອງສດິ ເສລພີ າບ, ສດິ ສະເໝີພາບຂອງພນົ ລະເມອື ງຕ່ ໜາ້ ກດົ ໝາຍ , ແຕ່ ໃນພາກປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈງິ ບນັ ດາປັດໄຈດ່ ງັ ກ່ າວຂອງລດັ ຕ່ າງໆຍງັ ຂນຶ້ ກບັ ທາດແທຂ້ ອງລດັ , ຂອງລະບອບການເມອື ງ, ຂນຶ້ ກບັ ເງ່ ອື ນໄຂອດັ ຕະວໄິ ສ ແລະ ພາວະວໄິ ສ ແລະ ພາວະວໄິ ສຂອງແຕ່ ລະປະເທດ ໃນແຕ່ ລະໄລຍະປະຫວດັ ສາດອກີ ດວ້ ຍ. 2.2 ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕນາຍທນຶ ປະຊາທປິ ະໄຕນາຍທນຶ ແມ່ ນປະຊາທປິ ະໄຕຂອງຄນົ ສ່ ວນນອ້ ຍ ແມ່ ນສດິ ອານາດຂອງຄນົ ຈານວນໜອ້ ຍ ເພ່ ອື ປກົ ຄອງຄນົ ຈານວນຫາຍໃນສງັ ຄມົ . ຍອ້ ນວ່ າ ລດັ ແລະ ກດົ ໝາຍຂອງນາຍທນຶ ແມ່ ນເລ່ ມີ ຈາກສດິ ຜນົ ປະໂຫຍດ ແລະ ແນໃສ່ ປກົ ປ້ອງສດິ ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງຊນົ ຊນັ້ ນາຍທນຶ ເປນັ ຕນົ້ ຕ, ປະຊາທປິ ະໄຕນາຍທຶນໃນເມ່ ອື ກ່ ອນ ແລະ ປັດຈບຸ ນັ ມີ ຄວາມແຕກຕ່ າງກນັ ທາງດາ້ ນຮບການ, ແຕ່ ທາດແທບ້ ່ ມີຫຍງັ ປ່ ຽນແປງ. ປະຊາທປິ ະໄຕນາຍທນຶ ສະແດງອອກບາງບນັ ຫາ ທ່ ເີ້ ປັນພນື້ ຖານຄື – ນາຍທນຶ ຖວື ່ າປະຊາທປິ ະໄຕບ່ ມລີ ກັ ສະນະຊນົ ຊນັ້ , ບ່ ມີລກັ ສະນະປະຫວັ ດສາດ, ບ່ ມລີ ກັ ສະນະຊາດ, ປະຊາທປິ ະໄຕຂອງພວກນາຍທນຶ ແມ່ ນປະຊາທປິ ະຕໄຕລວ້ ນໆບ່ ມດີ າ້ ນຜະເດດັ ການ, ເປັນປະຊາທປິ ະໄຕ ເສລ,ີ ບ່ ມຂີ ອບເຂດຈາກດັ . – ທາງດາ້ ນເສດຖະກດິ ເຂາົ ຖວື ່ າ ການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງລະບອບກາມະສດິ ເອກະຊນົ ຕ່ ກບັ ພາຫະນະການ ຜະລດິ ແມ່ ນພນື້ ຖານອນັ ຍາວນານ ແລະ ໝນັ້ ຄງົ ໃຫແ້ ກ່ ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕນາຍທນຶ , ຍອ້ ນແນວນນັ້ ທຸກການປະຕຮິ ບທາງເສດຖະກດິ ພວກເຂາົ ພວກເຂາົ ຖວື ່ າການຫນັ ເປນັ ກາມະສດິ ເອກະຊນົ ເປນັ ໜາ້ ທ່ ຕີ ນົ້ 67 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວິທະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ຕທ່ ີຮບີ ດ່ ວນ. – ພວກນາຍທນຶ ໄດຮ້ ຽກຮອ້ ງໃຫແ້ ກໄ້ ຂບນັ ຫາປະຊາທປິ ະໄຕທາງດາ້ ນການເມອື ງເປນັ ອນັ ດບັ ໜ່ ງຶ ເຊ່ ງິ ເປ່ ົາ ໝາຍຕນົ້ ຕແມ່ ນໃຫມ້ ຫີ າຍພກັ ການເມອື ງໃນລະບອບການປົກຄອງ. ດວ້ ຍທັດສະນະ ແລະ ທາດແທຂ້ ອງປະຊາທປິ ະໄຕນາຍທນຶ ດ່ ງັ ກ່ າວ ຈກັ ກະພດັ ແລະ ທນຶ ນຍິ ມົ ຕ່ າງກໄດ້ ອອກແຮງເຄ່ ອື ນໄຫວໂຄສະນາຊວນເຊ່ ອື ກ່ ຽວກບັ ບນັ ຫາປະຊາທປິ ະໄຕ, ສດິ ທມິ ະນດຸ ຢ່ າງຫາຍຮບຫາຍສ,ີ ເບ່ ງິ ຮບ ນອກຄຈື ່ ງັ ວ່ າເປນັ ຫ່ ວງເປັນໄຍ ຕ່ໂຊກສະຕາກາຂອງບນັ ດາປະເທດໃນໂລກ, ແຕ່ ທາດແທແ້ ມ່ ນການລະເມີດຄວາມເປນັ ເອກະລາດ, ອະທປິ ະໄຕ ແລະ ຄວາມຕດັ ສນິ ໃຈດວ້ ຍຕນົ ເອງຂອງຊາດອ່ ນື ໆ. 2.3 ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕຂອງສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ຕາມທດັ ສະນະຂອງຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນ ຖວື ່ າປະຊາທປິ ະໄຕ ແມ່ ນມາດຕະການໜ່ ງຶ ຂອງການເມອື ງທ່ ມີ ີລກັ ສະນະ ຊນົ ຊນັ້ , ລກັ ສະນະຊາດ, ລກັ ສະນະປະຫວດັ ສາດອນັ ແນ່ ນອນ. ເພ່ ອື ເບ່ ງິ ປະຊາທປິ ະໄຕມແມ່ ນມາດຕະເກນໜ່ ງຶ ຂອງ ການເມອື ງທ່ ີສະແດງອອກບາງດາ້ ນດ່ ງັ ນ:ີ້ – ປະຊາທປິ ະໄຕ ໃນລະບອບໃດກສະແດງອອກຢ່ າງລວມສນ ຢ່ ໃນລະບອບເສດຖະກດິ , ປະຊາທປິ ະໄຕ ສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ແມ່ ນອີງໃສ່ ລະບອບກາມະສດິ ສ່ ວນລວມກ່ ຽວກບັ ພາຫະນະການຜະລດິ ຕນົ້ ຕຂອງສງັ ຄມົ , ເຊ່ ງິ ເກີດຈາກຄວາມສອດຄ່ ອງລະຫວ່ າງການພວົ ພນັ ການຜະລດິ ກບັ ກາລງັ ການຜະລດິ ເປັນພນື້ ຖານມີການ ປ່ ຽນແປງແມ່ ນປະຊາທປິ ະໄຕກມີການປ່ ຽນແປງ. – ການແກໄ້ ຂການພວົ ພັນລະຫວ່ າງຊນົ ຊນັ້ ຕ່ າງໆ ໃນສງັ ຄມົ , ປະຊາທປິ ະໄຕຍາມໃດກດາເນນີ ໄປຄຽງຄ່ ກບັ ຜະເດດັ ການ, ບ່ ມີປະຊາທິປະໄຕລວ້ ນໆ ບນັ ຫາຂອງມັນແມ່ ນປະຊາທິປະໄຕກບັ ປະຊາຊນົ ໃດ ແລະ ຜະເດດັ ການຕ່ ຊນົ ຊນັ້ ໃດ, ຍາມໃດເນນັ້ ໜກັ ປະຊາທິປະໄຕ, ຍາມໃດເນນັ້ ຜະເດດັ ການ, ແມ່ ນຂນຶ້ ກັບ ສະພາບການຕວົ ຈງິ ຂອງສງັ ຄມົ , ແມ່ ນການເປີ ດກວາ້ ງປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊນົ ໃນທຸກ ດາ້ ນ ແລະ ຜະເດດັ ການຕທຸກການກະທາທ່ ີລະເມີດຕ່ ສດິ ປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊນົ ແລະ ປລະປັກຕ່ ອານາດຂອງ ປະຊາຊນົ . – ປະຊາທປິ ະໄຕແມ່ ນການເຂາົ້ ຮ່ ວມກດິ ຈະການການາດລດັ ຂອງປະຊາຊນົ ນບັ ມນື້ ບັ ກວ້ າງຂວາງ ແລະ ອນັ ນີ້ ກແມ່ ນສ່ ງິ ວດັ ແທກປະຊາທປິ ະໄຕຂອງລະບອບສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ເຊ່ ງິ ລະບອບດ່ ງັ ກ່ າວສດິ ອານາດເປັນຂອງ ປະຊາຊນົ ຢ່ າງແທຈ້ ງິ , ເປັນລດັ ຂອງປະຊາຊນົ , ເພ່ ອື ປະຊາຊນົ ແລະ ຢ່ ໃຕກ້ ານກວດກາຕດິ ຕາມຂອງ ປະຊາຊນົ , ປະຊາຊນົ ເປັນເຈາົ້ ປະເທດຊາດ. – ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ມີລກັ ສະນະຮອບດາ້ ນ ມນັ ກວມເອາົ ທຸກຂງົ ເຂດຊີວດິ ສງັ ຄມົ ທ່ ີບ່ ອາດ ຕດັ ແຍກອອກຈາກກັນໄດ,້ ໃນແຕ່ ລະໄລຍະ ຂອງວວິ ດັ ທະນາການ ອາດຈະເນນັ້ ໜກັ ດາ້ ນໃດດາ້ ນໜ່ ຶງ ຕາມຄວາມຮຽກຮອ້ ງຕອ້ ງການຕວົ ຈງິ ຂອງສງັ ຄມົ ຫື ຕາມຄວາມກ້າວໜ້າຂອງສງັ ຄມົ ແມ່ ນລະບອບ ການເມືອງ ເຊ່ ງິ ຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນ ແລະ ຊາວຜອ້ ອກແຮງງານມອີ ານາດການປົກຄອງເປັນຂອງຕນົ ເອງ ຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນນາພາສງັ ຄມົ ໂດຍຜ່ ານພກັ ການເມອື ງຂອງຕນົ ທ່ ີເ້ ປນັ ພກັ ກາອານາດເປນັ ແກນນາໃນ ລະ ບອບການເມອື ງ, ແມ່ ນປະຊາທປິ ະໄຕທ່ ມີ ລີ ກັ ສະນະສບື ທອດສ່ ງິ ຍອດຍ່ ງິ ຕ່ າງໆຂອງມວນມະນຸດຢ່ າງມີ 68 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ການເລອື ກເຟນັ້ . ດ່ ງັ ນນັ້ , ທາດແທປ້ ະຊາທປິ ະໄຕສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ເກີດຂນຶ້ ເທ່ ອື ລະກາ້ ວແຕ່ ຕາຫາສງ, ແຕ່ ບ ທນັ ບລບິ ນໄປເຖງິ ບລບິ ນຄບົ ຖວ້ ນ, ນນັ້ ຄລື ະບອບສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ກອມມນດິ ສວີ ໄິ ລ. 2.4 ຄວາມຮພ້ ືນ້ ຖານກ່ ຽວກັບສດິ ທິມະນຸດ, ປະຊາທິປະໄຕ ແລະ ການຈດັ ຕງັ້ ປະຕບິ ດັ ຢ່ ສປປ ລາວ ກ. ສດິ ທມິ ະນຸດ • ຕນົ້ ກາເນດີ ຂອງສດິ ທມິ ະນຸດ – ສດິ ທມິ ະນຸດແມ່ ນໝາກຜນົ ຂອງການຕ່ ສທ້ າມະຊາດ, ສງັ ຄມົ ແລະ ຈນິ ຕະນາການອນັ ຍາວນານຜ່ ານຫາຍ ຍຸກສະໄໝຂອງປະຊາຊນົ ຜອ້ ອກແຮງງານໃນທ່ ວົ ໂລກ. – ຈດຸ ປະສງົ ແລະ ເປົາ້ ໝາຍຂອງສດິ ທມິ ະນດຸ ແມ່ ນປດົ ປ່ ອຍຄນົ ອອກຈາກການກດົ ຂ່ ຂີ ດຮດີ ໄປສ່ ຄວາມເປັນ ທາໃນສງັ ຄມົ . – ການຕ່ ສທ້ ວງເອາົ ສດິ ທມິ ະນດຸ ໃນເບອື້ ງຕນົ້ ແມ່ ນເລ່ ມີ ໃນສະໄໝ່ ຂາ້ ທາດ. – ການຈດັ ລະດບັ ບລມິ ະສດິ ຂອງສດິ ທມິ ະນຸດ ແມ່ ນຂນຶ້ ກບັ ສະພາບເງ່ອື ນໄຂຂອງລະດບັ ການພດັ ທະນາຄຸນ ນະພາບຊວີ ດິ ຂອງຄນົ ໃນແຕ່ ລະປະເທດ. ໝາຍວ່ າ ສດິ ທິອນັ ໃດເໝາະສມົ ກັບສະພາບຕວົ ຈງິ ຢ່ ບ່ ອນໃດ, ເວລາໃດແມ່ ນປະຕບິ ດັ ຢ່ ບ່ ອນນນັ້ , ເວລານນັ້ . • ນຍິ າມຂອງສດິ ທມິ ະນຸດ ສດິ ທມິ ະນດຸ ແມ່ ນສດິ ທິພນື້ ຖານຂອງຄນົ ( ພນົ ລະເມອື ງລາວທກຸ ຄນົ ) ທີຈະຕອ້ ງໄດຮ້ ບັ ເປັນຕນົ້ ແມ່ ນສດິ ເສລພີ າບ ຂອງສ່ ວນບຸກຄນົ ໃນການມີຊວີ ດິ ຢ່ , ການຕງັ້ ພມລາເນາົ , ການໄປມາຫາ ສ່ , ການປາກເວາົ້ , ການຂດີ ຂຽນ, ການຄນົ້ ຄວ້ າ ຮ່ າຮຽນ, ການໂຮມຊຸມນມຸ , ການເຂາົ້ ຮ່ ວມ, ການຈດັ ຕງັ້ ວຽກງານການເມອື ງການປົກຄອງລດັ , ສດິ ສະເໝີພາບລະຫວ່ າງ ຍງິ - ຊາຍ ລະຫວ່ າງເຊອື້ ຊາດເຜ່ າົ ພັນ, ສາສະໜາ, ສດິ ໃນການມີວຽກເຮດັ ງານທາ, ມີການເປນັ ຢ່ ທ່ ີດ,ີ ໄດຮ້ ບັ ສະຫວດັ ດີ ການສງັ ຄມົ , ການພກັ ຜ່ ອນຍ່ ອນອາລມົ , ສດິ ໃນການດາລງົ ຊວີ ດິ ຢ່ ໃນສນັ ຕພິ າບ, ມສີ ະພາບແວດລອ້ ມທ່ ດີ ີ ແລະ ອ່ ນື ໆທ່ ີ ບ່ ຂດັ ກບັ ລະບຽບກດົ ໝາຍ.ັ ສດິ ທມິ ະນຸດແມ່ ນຄນຸ ລກັ ສະນະປະຈາຕວົ ຂອງມະນຸດເຮາົ ທກຸ ຄນົ ເກີດມາຕອ້ ງຮບັ ສດິ ທດິ ່ ງັ ກ່ າວ, ແຕ່ ມະນຸດຕອ້ ງ ປະກອບດວ້ ຍສະຕສິ າປະຊນັ ຍະ (ຄວາມຮສ້ ກຶ ຕ່ ນື ຕວົ ສະເໝ)ີ ມະໂນທາຄວາມປະພດຶ ຕ່ ກນັ ແລະ ກນັ ດວ້ ຍນາ້ໃສໃຈ ຈງິ . 3. ຈດຸ ໝາຍ, ທາດແທ ້ ແລະ ເນອື້ ໃນຂອງລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ 3.1 ຈຸດໝາຍ ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ ທ່ ີພວກເຮາົ ພວມສາ້ ງຢ່ ນີ້ ບ່ ພຽງແຕ່ ແທດເໝາະກບັ ສະພາບແວດລອ້ ມຕວົ ຈງິ ຂອງປະເທດເຮາົ ເທ່ າົ ນນັ້ ມນັ ຍງັ ສອດຄ່ ອງກບັ ຫກັ ມນພນື້ ຖານຂອງທິດສະດີ ມາກ - ເລນນິ ວ່ າດວ້ ຍການຫນັ ປ່ ຽນຈາກ ການປະຕວິ ດັ ປະຊາທະປະໄຕ ປະຊາຊນົ ໄປສ່ ການ ປະຕວິ ດັ ສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ກອງປະຊຸມຄບົ ຄະນະສນກາງພກັ ຄງັ້ ທີ 7 ສະໄໝທີ IV ໄດກ້ ານດົ 7 ຄນຸ ລກັ ສະນະຂອງສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ດ່ ງັ ນ:ີ້ – ປະຊາຊນົ ມີສດິ ຢ່ າງເຕມັ ສ່ ວນ, ມີຄວາມສາມກັ ຄກີ ນັ ແລະ ຄວາມຕ່ ນື ຕວົ ດາ້ ນການເມອື ງສງ. – ລະບບົ ການເມອື ງເຊ່ ງິ ມີພກັ ເປັນແກນນາ, ໄດມ້ ີການປບັ ປຸງ ແລະ ພດັ ທະນາຢ່ າງດີ ຮບັ ປະກນັ ສດິ ຜນົ ປະ 69 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວິທະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ໂຫຍດອນັ ຊອບທາຂອງຜນົ ລະເມອື ງລາວທງັ ໝດົ . – ເສດຖະກດິ ໄດຮ້ ບັ ການພດັ ທະນາໃນລະດບັ ສງ ແລະ ຂະຫຍາຍຕວົ ຢ່ າງບ່ ຢຸ ດຢງັ້ ດວ້ ຍກາລງັ ການຜະລດິ ທ່ ີ ກາ້ ວໜາ້ . – ສງັ ຄມົ ມຄີ ວາມຍຸຕທິ າ ແລະ ສວີ ໄິ ລພນົ ລະເມອື ງທງັ ໝດົ ໄດມ້ ວີ ຽກເຮດັ ງານທາຕາມຄວາມສາມາດ ແລະ ຊມົ ໃຊຕ້ າມໝາກຜນົ ຂອງການອອກແຮງງານ. ມີສດິ ເສລພີ າບ ແລະ ທຸກຄນົ ລວ້ ນແຕ່ ມເີ ງ່ອື ນໄຂພດັ ທະນາ ໃຫຂ້ ະຫຍາຍຕວົ ຮອບດາ້ ນ. – ຂະນບົ ທານຽມປະເພນີ ແລະ ວດັ ທະນາທາຂອງຊາດ, ເຜ່ າົ ຊນົ ໄດອ້ ະນຸລກັ ຮກັ ສາ ແລະ ເສມີ ຂະຫຍາຍໃຫ້ ກາ້ ວໜາ້ . – ຊນົ ເຜ່ າົ ຕ່ າງໆມຄີ ວາມສະເໝີພາບ, ມີຄວາມປອງດອງ ແລະ ເອອື້ ເຟອື້ -ເພ່ ອື ແຜ່ ຊ່ ວຍເຫອື ເຊ່ ງິ ກນັ ແລະ ກນັ ພອ້ ມກນັ ກາ້ ວໜາ້ ໃນວງົ ຄະນະຍາດແຫ່ ງຊາດ. – ມສີ າຍພວົ ພນັ ມດິ ຕະພາບ ແລະ ການຮ່ ວມມອື ນັ ກວ້ າງຂວາງກບັ ນາໆຊາດບນົ ພນື້ ຖານການຮ່ ວມມຕື ່ າງ ຝ່ າຍຕ່ າງມຜີ ນົ ປະໂຫຍດ. ບນັ ດາຄຸນລກັ ສະນະທ່ ກີ ່ າວມານນັ້ , ເປັນຈດຸ ໝາຍຍຸດທະສາດຍາວນານ ສ່ ວນຈດຸ ໝາຍສະເພາະໜາ້ ນນັ້ “ເຮດັ ໃຫປ້ ະເທດຊາດຫຸດພນົ້ ອອກຈາກຄວາມດວ້ ຍພດັ ທະນາ ມສີ ະເຖຍລະພາບທາງດາ້ ນການເມອື ງ, ມຄີ ວາມສະຫງບົ ປອດ ໄພ ປະຊາຊນົ ມີລະດບັ ຊວີ ດິ ການເປັນຢ່ ລ່ ນື ລະດບັ ປັດຈບຸ ນັ ຢ່ າງໜ້ອຍ 3 ເທ່ າົ ຂນຶ້ ໄປ” ໃນໄລຍະແຕ່ ນຮີ້ ອດປີ 2020. 3.2 ທາດແທລ້ ະບອບປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ ກ. ທາດແຕ່ ປະຊາທປິ ະໄຕ – ລບົ ລາ້ ງບນັ ດາອນັ ຮ່ ອງຮອຍອນັ ລ່ າຫງັ ຝືນປະຕວິ ດັ ຂອງລະບອບລ່ າເມອື ງຂນຶ້ ແບບເກ່ າົ , ແບບໃໝ່ ແລະ ສກັ ດນິ າທ່ ີຍງັ ເຫອື ຄາ້ ງຢ່ າງສນິ້ ເຊ່ ງິ . – ປະຕບິ ດັ ການປະຕຮິ ບທ່ ດີ ນິ ເພ່ ອື ຮບັ ປະກນັ ໃຫຊ້ າວກະຍສກິ ອນມີເນອື້ ທ່ ີທາການຜະລດິ . – ປະຕບິ ດັ ສດິ ປະຊາທປິ ະໄຕເປັນເຈ່າົ້ ປະເທດຊາດຂອງປະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜ່ າົ ໃຫນ້ ບັ ມນື ບັ ສງຂນຶ້ . – ເອາົ ໃຈໃສ່ ພດັ ທະນາຊບັ ພະຍາກອນມະນດຸ ແນ່ ໃຊຂ້ ະຫຍາຍກາລງັ ການຜະລດິ ໃຫນ້ ບັ ມນື້ ບັ ສງຂນຶ້ . ຂ. ທາດແທຂ້ ອງປະຊາຊນົ – ການເຂາັ້ ຮ່ ວມຂອງປະຊາຊນົ ເພ່ ອື ສາ້ ງໃຫພ້ ນັ ທະພາບກາມະກອນຊາວກະສກິ ອນ ແລະ ປັນຍາຊນົ ປະຕວິ ດັ ເປນັ ພນື້ ຖານຂອງອານາດລດັ ພາຍໃຕກ້ ານນາພາຂອງພກັ . – ການເຂາົ້ ຮ່ ວມຂອງປະຊາຊນົ ໂດຍກງົ , ທາງອອ້ ມໃນການປະກອບສ່ ວນກ່ ສາ້ ງ, ປບັ ປຸງຕດິ ຕາມກວດກາ ອານາດລດັ ຂນັ້ ຕ່ າງໆ ໃຫອ້ ານາດລດັ ມີຄວາມສກັ ສດິ ມປີ ະສດິ ທຜິ ນົ ສງ ແລະ ນາເອາົ ຜນົ ປະໂຫຍດອນັ ຊອບທາມາສ່ ປະຊາຊນົ . 3.3 ເນອື້ ໃນພນື້ ຖານຂອງລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ ກ. ດາ້ ນການເມອື ງ ເພ່ ມິ ທະວບີ ດົ ບາດການນາພາຂອງພກັ ເຂາົ້ ໃນທຸກຂງົ ເຂດ ຊວີ ດິ ສງັ ຄມົ ເປັນປັດໄຈພນື້ ຖານ ແລະ ຕດັ ສນິ ຜນົ ສາ 70 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ເລດັ ຂອງການປ່ ຽນແປງໃໝ່ ຮອບດາ້ ນ ແລະ ມີລກັ ການຂອງພກັ ເຮາົ . ພອ້ ມນນັ້ ກເອາົ ໃຈໃສ່ ຍກົ ສງບດົ ບາດ ແລະ ການເຄ່ ອື ນໄຫວດວ້ ຍຫາຍຮບຫາຍສຂີ ອງບນັ ດາອງົ ການຈດັ ຕງັ້ ມະຫາຊນົ , ປຸກລະດມົ ມະຫາຊນົ . ອງົ ການຈດັ ຕງັ້ ຕ່ າງໆ ປະກອບສ່ ວນເຂາົ້ ໃນການກ່ ສາ້ ງພກັ ກ່ ຄກື ານປກົ ປກັ ຮກັ ສາ ແລະ ພດັ ທະນາປະເທດຊາດໃຫນ້ ບັ ມໃື້ ຫດ້ ຂີ ນຶ້ . ຂ. ດາ້ ນເສດຖະກດິ ຜນົ ສາເລດັ ຂອງການຂະຫຍາຍຕວົ ເສດຖະກດິ ແມ່ ນເກດີ ມາຈາກຄວາມຮບັ ຮ້ ແລະ ເຂາົ້ ໃຈທ່ ຖີ ກື ຕອ້ ງກ່ ຽວໂຄງ ປະກອບເສດຖະກິດແຫ່ ງຊາດ. ໂຄງປະກອບເສດຖະກິດມີຫາຍພາກສ່ ວນເສດຖະກດິ , ຫາຍຮບການກາມະສດິ , ແຕ່ ມີ ສດິ ສະເໝີພາບຕ່ ໜາ້ ກດົ ໝາຍ. ຫນັ ເສດຖະກດິ ທາມະຊາດໄປສ່ ເສດຖະກິດສນິ ຄາ້ ແລະ ເປີດກວ້ າງການພວົ ພນັ ຮ່ ວມມື ທາງດາ້ ນເສດຖະກດິ ກບັ ຕ່ າງປະເທດ. ການພດັ ທະນາເສດຖະກດິ ແຫ່ ງຊາດ ໄປຕາມທດິ ສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ມນັ ຮຽກຮອ້ ງໃຫພ້ ວກເຮາົ ຕອ້ ງໄດສ້ ບື ຕ່ ປັບປຸງ ແລະ ກ່ ສາ້ ງພາກສ່ ວນເສດຖະກິດຂອງລດັ ແລະ ລວມໝ່ ໃຫເ້ ຄ່ ອື ນໄຫວຢ່ າງມປີ ະສດິ ທຜິ ນົ , ຍກົ ລະດບັ ເຕກັ ນກິ , ເຕກັ ໂນໂລຢີ ການຄມຸ ້ ຄອງໃຫທ້ ນັ ສະໄໝ, ສາ້ ງຕງັ້ ບນົ ພນື້ ຖານຄວາມສະມກັ ໃຈ ແລະ ຕດິ ພນັ ກບັ ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງເຂາົ ເຈາົ້ . ຄ. ດາ້ ນວດັ ທະນະທາ ແລະ ສງັ ຄມົ ໃນເງ່ອື ນໄຂທ່ ວີ ທິ ະຍາສາດ ແລະ ເຕກັ ໂນໂລຢີ ໄດກ້ າຍເປັນກາລງັ ການຜະລດິ ໂດຍກງົ ແລະ ເປນັ ປດັ ໄຈຕດັ ສນິ ການພດັ ທະນາໂລກບນັ ຈບຸ ນັ . ດ່ ງັ ນນັ້ , ການເອາົ ໃຈໃສ່ ພດັ ທະນາຊບັ ພະຍາກອນມະນຸດຍ່ ງິ ມບີ ດົ ບາດສາຄນັ ເປັນພເິ ສດ. ກ່ ອນອ່ ນື ໝດົ ຕອ້ ງຍກົ ລະດບັ ຊວີ ດິ ການເປັນຢ່ ຂອງປະຊາຊນົ ໃຫສ້ ງຂນຶ້ . ໃຫປ້ ະຊາຊນົ ໄດຮ້ ບັ ການສກຶ ສາ, ປະກອບ ອາຊບີ ສາ້ ງຖນັ ແຖວພະນກັ ງານໃຫຫ້ າຍຂນຶ້ . ເພ່ ີມທະວກີ ານສກຶ ສາອບົ ຮມົ ແນວຄດິ ຮກັ ຊາດ ມນເຊອື້ ຄວາມສາມກັ ຄຮີ ກັ ແພງຊ່ ວຍເຫອື ເຊ່ ງິ ກນັ ແລະ ກນັ ລະຫວ່ າງເຜ່ າົ ຕ່ າງໆ. ສ່ ງົ ເສມີ ການຄນົ້ ຄວ້ າ, ການເຜີຍແຜ່ ແລະ ເສມີ ສາ້ ງຄຸນຄ່ າທ່ ດີ ງີ າມຂອງວດັ ທະນະທາແຫ່ ງຊາດ, ປົກປກັ ຮກັ ສາ ຟນື້ ຟບລະນາ ແລະ ນາໃຊຄ້ ຸນຄ່ າຂອງມລະດກົ ວດັ ທະນະທາທ່ ເີ ປນັ ເອກະລກັ ຂອງແຕ່ ລະເຜ່ າົ . ບລະນາ ແລະ ຈດັ ຕງັ້ ປະຕບິ ດັ ລະບບົ ນະໂຍບາຍສະຫວດັ ດກີ ານສງັ ຄມົ ແລະ ວຽກງານສງັ ຄມົ ສ່ ງົ ເຄາະໃຫຄ້ ບົ ຖວ້ ນ ແລະ ສອດຄ່ ອງກບັ ສະພາບທາງດາ້ ນເສດຖະກດິ - ສງັ ຄມົ ຂອງປະເທດ. ວດັ ທະນະທາ-ສັງຄົມ ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ 71

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 4. ສາ້ ງບນັ ດາປະຖມົ ປດັ ໄຈເພ່ ອື ກາ້ ວຂນຶ້ ສ່ ສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ເທ່ ອື ລະກາ້ ວ ພານຫລງັ ການສາ້ ງຕງັ້ ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ ພາລະກດິ ປະຕວິ ດັ ຂອງປະເທດເຮາົ ກ ໄດກ້ ້າວເຂາົ້ ສ່ໄລຍະໃໝ່ ແລະ ດາເນນີ ພາລະກດິ ປ່ ຽນແປງໃໝ່ ເຊ່ ງິ ແມ່ ນໄລຍະແຫ່ ງການສບື ຕ່ ສາ້ ງ ແລະ ຂະຫຍາຍ ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ ສາ້ ງບນັ ດາປະຖມົ ປດັ ໄຈເພ່ ອື ກາ້ ວຂນຶ້ ສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ເທ່ ອື ລະກ້າວ. ແຕ່ ວ່ າການກາ້ ວໄປສ່ ສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ນນັ້ ຕອ້ ງໄດຜ້ ່ ານບາດກາ້ ວທ່ ີຫຍຸງ້ ຍາກອນັ ເນ່ ອື ງມາຈາກຄວາມດອ້ ຍພັດທະນາຂອງປະເທດເຮາົ . ກ່ ອນອ່ ນື ໝດົ ແມ່ ນເສດຖະກດິ ຫລາ້ ຫລງັ , ຂະຫຍາຍຕວົ ຊາ້ ປະຊາຊນົ ສ່ ວນກລາຍແມ່ ນຍງັ ກກື ໜງັ ສ,ື ວດັ ທະນະທາຂອງຊາດຍງັ ບ່ ທນັ ໄດຮ້ ບັ ການຟືນ້ ຟເທ່ າົ ທ່ ີຄວນ ກາລງັ ການຜະລດິ ຍງັ ອ່ ອນນອ້ ຍ ແລະ ຍງັ ຕດິ ພັນກບັ ທາມະຊາດ ເພ່ ອື ກາ້ ວໄປສ່ ຈດົ ໝາຍດ່ ງັ ກ່ າວນນັ້ ແມ່ ນມຄີ ວາມຈາເປັນຕອ້ ງໄດຂ້ ະຫຍາຍສດິ ເປັນເຈາົ້ ຂອງປະຊາຊນົ ສາ້ ງໃຫປ້ ະຊາຊນົ ມີພນື້ ຖານວດັ ຖຸ ເຕກັ ນກິ , ມີຄວາມສາມາດໃນທຸກດາ້ ນເພ່ ອື ທາມາຫາກິນຢ່ າງມີປະສດິ ທຜິ ົນ, ບນັ ດາປະຖມົ ປັດໄຈຂອງການກາ້ ວຂນຶ້ ສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ເທ່ ອື ລະກາ້ ວນນັ້ ມນັ ປະກອບດວ້ ຍ 9 ປດັ ໄຈທ່ ເີ ປນັ ພນື້ ຖານດ່ ງັ ນ:ີ້ ປັດໄຈທີ 1 ກ່ ສາ້ ງ ແລະ ປັບປຸງພກັ ໃຫປ້ ອດໃສ, ເຂມັ້ ແຂງ, ໜກັ ແໜນ້ ເພ່ ອື ສບື ຕ່ ນາພາ ພາລະກດິ ປົກປກັ ຮກັ ສາ ແລະ ສາ້ ງສາປະເທດຊາດຕາມແນວທາງປ່ ຽນແປງໃໝ່ ແນໃສ່ ນາເອາົ ປະເທດເຮາົ ກາ້ ວຂນຶ້ ສ່ ຈຸດໝາຍແຫ່ ງຄວາມຈະເລນີ ວດັ ທະນາດວ້ ຍຖ່ ວງທ່ າອນັ ໜກັ ແໜນ້ ນນັ້ ພກັ ເຮາົ ຕອ້ ງຍກົ ສງ ຄວາມສາມາດ ແລະ ເພ່ ີມທະວບີ ດົ ບາດການນາພາຂອງຕນົ ຕ່ ທຸກຂງົ ເຂດວຽກງານ, ເອາົ ໃຈໃສ່ ສາ້ ງພກັ ໃຫປ້ ອດໃສ, ເຂມັ້ ແຂງ ແລະ ໜກັ ແໜນ້ ຕາມເນອື້ ໃນດ່ ງັ ນ.ີ້ ເຮດັ ໃຫທ້ ່ ວົ ພກັ ມີຄວາມໜກັ ແໜນ້ ທາງດາ້ ນການເມອື ງ - ແນວຄດິ ເຊ່ ງິ ສະແດງອອກຢ່ ບ່ ອນວ່ າ ຍດຶ ໝນັ້ ໃນ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ເປັນພນື້ ຖານແນວຄດິ ທິດສະດີ ແລະ ຈດຸ ໝາຍສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ຂອງພກັ , ນເີ້ ປັນຫລກັ ໝນັ້ ຊນົ ຊນັ້ ແລະ ອຸດມົ ຄະຕຂິ ອງພກັ , ສະແດງອອກຢ່ ທ່ ວົ ພກັ ເຂາົ້ ໃຈ, ເຊ່ ອື ມຊມື ແນວທາງປ່ ຽນແປງໃໝ່ ຢ່ າງເລກີ ເຊ່ ງິ ເປນັ ເອກະ ພາບໃນລະດບັ ສງ. ການປ່ ຽນແປງໃໝ່ ບ່ ແມ່ ນປ່ ຽນປິນ້ ລະບອບ ແລະ ປະລະດມົ ອຸດມົ ການ, ພະນກັ ງານສະມາຊກິ ພກັ ມີ ແນວຄດິ ປະຕວິ ດັ , ອຸທດິ ຕນົ ຮບັ ໃຊຊ້ າດ, ຮບັ ໃຊປ້ ະຊາຊນົ ດວ້ ຍຄວາມຊ່ ສື ດັ ບລສິ ຸດ, ອດົ ທນົ ຜ່ ານຜ່ າຄວາມຫຍຸງ້ ຍາກ ແລະ ທດົ ສອບຕ່ າງໆ ເພ່ ອື ສາເລດັ ໜາ້ ທ່ ບີ ນົ ຈດິ ໃຈຊາດ ເອກະລາດ ເປັນເຈາົ້ ຕນົ ເອງ, ເພ່ ງິ ຕນົ ເອງ ແລະ ສາ້ ງຄວາມ ເຂມັ້ ແຂງດວ້ ຍຕນົ ເອງ. ດ່ ງັ ນນັ້ , ຄະນະພກັ ທກຸ ຂນັ້ , ສະມາຊກິ ທຸກຄນົ ຕອ້ ງດຸໝ່ ນັ ອ່ ານຄນົ້ ຄວ້ າກາແໜນ້ ແນວທາງຂອງ ພກັ . ເຮດັ ໃຫພ້ ກັ ມລີ ະບບົ ການຈດັ ຕງັ້ ທ່ ີໜກັ ແໜ້ນ ສະມາສະພກັ ທກຸ ຄນົ ບ່ ວ່ າຜໃ້ ດຈະມີຖານະຕາແໜ່ ງຂນັ້ ໃດກຕາມ ຕອ້ ງປະຕບິ ດັ ກດົ ລະບຽບຂອງພກັ ຢ່ າງເຂມັ້ ງວດ ເພ່ ອື ເຮດັ ໃຫພ້ ກັ ເປັນກອງນາໜາ້ ທ່ ມີ ກີ ານຈດັ ຕງັ້ ແໜນ້ ໜາ, ມີຄວາມ ຕ່ ນື ຕວົ ສງຂອງຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນ ແລະ ຊາວຜອ້ ອກແຮງງານລາວ ເພ່ ອື ເສມີ ສາ້ ງ ແລະ ເພ່ ມີ ທະວຄີ ວາມສາມກັ ຄເີ ປນັ ເອກະພາບ ພາຍໃນພກັ ທງັ ດາ້ ນແນວຄດິ ແລະ ການກະທາ, ເພ່ ອື ປະຕບິ ດັ ກດົ ລະບຽບຂອງພກັ ທກຸ ສະຫາຍຕອ້ ງ ປະຕບິ ດັ ຫລກັ ການລວມສນປະຊາທປິ ະໄຕໃຫຖ້ ກື ຕອ້ ງ ແລະ ເຂມັ້ ງວດ, ເຮດັ ໃຫກ້ ານນາພາຂອງພກັ ຂນັ້ ຕ່ າງໆ ມີ ແບບແຜນປະຕວິ ດັ , ວທິ ະຍາສາດ ແລະ ແທດເໝາະກບັ ຕວົ ຈງິ ເຊ່ ງິ ຄະນະພກັ ທກຸ ຂນັ້ ຕອ້ ງເຄ່ ອື ນໄຫວປະຕບິ ດັ ໜາ້ ທ່ ີ ໃຫຖ້ ກື ຕອ້ ງຕາມກດົ ລະບຽບຂອງພກັ . ຂຸ ດຄນົ້ ຄວາມຮ,້ ຄວາມສາມາດ, ເຊດີ ຊຄວາມປະດດິ ສາ້ ງ ແລະ ບດົ ຮຽນຂອງ ໝ່ ຄະນະ ໃນການຄນົ້ ຄວ້ າພຈິ າລະນາບນັ ຫາຕ່ າງໆ ເຮດັ ວຽກມແີ ຜນການ, ມຫີ ລກັ ການ, ມີການກວດກາ, ສະຫລຸບຕີ ລາຄາ, ຖອດຖອນບດົ ຮຽນຈາກພດຶ ຕກິ າສະເໝ.ີ ໂດຍຍດຶ ໝັນ້ ໃນແບບແຜນນາພາຕດິ ແທດກບັ ຕວົ ຈງິ ຮາກຖານ ມະຫາຊນົ , ອງີ ໃສ່ ມະຫາຊນົ , ຂຸ ດຄນົ້ ກາລງັ ແຮງຂອງມະຫາຊນົ ເພ່ ອື ປະຕບິ ດັ ແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພກັ , ພອ້ ມທງັ ເຊດີ ຊຄວາມເປັນແບບຢ່ າງນາໜາ້ ຂອງພະນກັ ງານສະມາຊກິ ໃນທຸກຂງົ ເຂດວຽກງານ ແລະ ການດາລງົ ຊີວດິ . ການປັບປຸງ , ຍກົ ສງຄນຸ ທາດຂອງສະມາຊກິ ພກັ ແມ່ ນສ່ ວນປະກອບສາຄນັ ມນການປັບປຸງ, ກ່ ສາ້ ງພກັ ເຊ່ ງິ ສະມາຊກິ ພກັ ແຕ່ ລະສະ 72 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ຫາຍຈະຕອ້ ງຮກັ ສາທາດແທປ້ ະຕວິ ດັ , ຄວາມໜກັ ແໜນ້ ຕ່ ອຸດມົ ການ, ຕ່ ການຈດັ ຕງັ້ , ຕ່ ລະບຽບວໄິ ນ ແລະ ກດົ ໝາຍ, ມີຄວາມກາ້ ຫານຕ່ ສປ້ ະກດົ ການຫຍທ້ ,້ ບຸກບນື ສຊ້ ນົ ຮ່ າຮຽນຍກົ ລະດບັ ເພ່ ອື ປະຕບິ ດັ ໜາ້ ທ່ ຮີ ບັ ຜິດຊອບດວ້ ຍ ຜນົ ສາເລດັ ສງ. ປັດໄຈທີ 2 ສາ້ ງລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ ໃຫໝ້ ນັ້ ຄງົ ເພ່ ອື ເພ່ ມີ ຄວາມໜກັ ແໜນ້ ແລະ ສາ້ ງຖ່ ວງທ່ າໃໝ່ ໃຫແ້ ກກ້ ານກາ້ ວເດນີ ໄປສ່ ຈດົ ໝາຍປາຍທາງທ່ ີວາງໄວ້ ພວກ ເຮາົ ຕອ້ ງຮບັ ຮ້ ແລະ ແກໄ້ ຂຂຄ້ ງົ ຄາ້ ງຂອງລດັ ເຮາົ ຕອ້ ງເອາົ ໃຈໃສ່ ປັບປຸງບນັ ດາອງົ ການອານາດແຫ່ ງລດັ ໃຫມ້ ຄີ ວາມ ສາມາດເຄ່ ອື ນໄຫວປະຕບິ ດັ ໜາ້ ທ່ ຂີ ອງຕນົ ຢ່ າງມີປະສດິ ທພິ າບ. ລະບບົ ອານາດແຫ່ ງລດັ ສປປ ລາວ ປະກອບດວ້ ຍອານາດນຕິ ບິ ດັ ຍດັ , ອານາດບລຫິ ານ ແລະ ອານາດຕຸລາ ການ . ເປນັ ຂກ້ ານດົ ກດົ ໝາຍ ເພ່ ອື ແນໃສ່ ເສມີ ຂະຫຍາຍສດິ ເປນັ ເຈາົ້ ຂອງພນົ ລະເມອື ງທ່ ີມຕີ ່ ປະເທດຊາດ. ປັດໄຈທີ 3 ສາ້ ງພນື້ ຖານວດັ ຖຸເຕກັ ນກິ , ສາ້ ງເສດຖະກດິ ແຫ່ ງຊາດໃຫນ້ ບັ ມຂື້ ະຫຍາຍຕວົ ບ່ ວ່ າເວລາໃດຍາມໃດພກັ ແລະ ລດັ ເຮາົ ໄດຖ້ ເື ອາົ ບນັ ຫານເີ້ ປັນໜາ້ ທ່ ີໃຈກາງ, ດ່ ງັ ນນັ້ , ພກັ ແລະ ລດັ ຈ່ ງິ ມແີ ຜນ ນະໂຍບາຍກ່ ຽວກບັ ການນາໃຊກ້ າລງັ ແຮງງານ ເພ່ ືອເສມີ ຂະຫຍາຍຄວາມອາດສາມາດບ່ ມົ ຊອ້ ນຂອງທຸກພາກສ່ ວນ ເສດຖະກດິ ເຂາົ້ ໃນການຂະຫຍາຍກາລງັ ການຜະລດິ , ປັບປຸ ງຄນຸ ນະພາບຊວີ ດິ ຂອງປະຊາຊນົ ໃຫດ້ ີຂນຶ້ . ເພ່ ອື ຢາກໃຫໄ້ ດ້ ມາສ່ ງິ ດ່ ງັ ກ່ າວນນັ້ ຕອ້ ງສ່ ງົ ເສມີ ບດົ ບາດເທ່ ົາທຽມກັນຕ່ ໜາ້ ກົດໝາຍຂອງທຸກພາກສ່ ວນເສດຖະກດິ ພາຍໃຕກ້ ານນາພາ ຂອງພັກ ແລະ ຄຸມ້ ຄອງຂອງລດັ ແລະ ອກີ ດາ້ ນໜ່ ງຶ ລດັ ຫຍງັ ເປັນເຈາົ້ ກາມະສດິ ໃນການນາໃຊ້ ແລະ ແຈກຢາຍ ຊບັ ພະຍາກອນຂອງຊາດຢ່ າງສມົ ເຫດສມົ ຜົນ, ສ່ ງົ ເສມີ ການລງົ ທນຶ ຂອງຕ່ າງປະເທດບນົ ພນື້ ຖານແນວທາງນະໂຍບາຍ ແລະ ຮບັ ປະກນັ ຄວາມເປນັ ເອກະລາດຂອງຊາດ. ປັດໄຈທີ 4 ສາ້ ງລະບບົ ກນົ ໄກຄຸມ້ ຄອງທ່ ສີ ກັ ສດິ ຂອງລດັ ເພ່ ອື ສາ້ ງ ແລະ ການຂະຫຍາຍການຜະລດິ ພກັ ແລະ ລດັ ຖະບານໄດມ້ ແີ ຜນນະໂຍບາຍນາໃຊກ້ ນົ ໄກ ເສດຖະກດິ ຕະຫລາດທ່ ີມີການດດັ ສມົ ຂອງລດັ , ກ່ ອນອ່ ນື ພວກເຮາົ ຕອ້ ງເຮດັ ໃຫຕ້ ະຫລາດຂະຫຍາຍຕວົ ໄປຕາມທດິ ສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ , ສະກດັ ກນັ້ ການຫຍທ້ ,້ ທງັ ເສມີ ຂະຫຍາຍດາ້ ນຕງັ້ ໜາ້ ເຊ່ ນັ ດດັ ສມົ ການຂດຮດີ ແຮງງານ, ການແຈກຢາຍ ລາຍໄດ,້ ສນິ ຄາ້ ຂາອອກ - ຂາເຂາົ້ , ການຈລະຈອນເງນິ ຕາ, ສາ້ ງຮ່ ງັ ຄນມີຈາກການຂດຮດີ ແຮງງານ ແລະ ລາຍໄດມ້ າເຊ່ ງິ ຝືນຕ່ ກດົ ໝາຍ ເພ່ ອື ເຮດັ ໃຫເ້ ສດຖະກດິ ຂະຫຍາຍຕວົ ສະໝ່ າສະເໝ.ີ ປັດໄຈທີ 5 ສາ້ ງລະບບົ ກດົ ໝາຍໃຫນ້ ບັ ມນື້ ບັ ສມົ ບນ ເອາົ ໃຈໃສ່ ຫລາຍກ່ ວາເກ່ າົ ຕ່ ການເຊີດຊບດົ ບາດອງົ ການຕຸລາການໃນການປກົ ປ້ອງຄຸມ້ ຄອງການປະຕບິ ດັ ລດັ ຖະ ທາມະນນ ແລະ ກດົ ໝາຍ. ເພ່ ມີ ທະວກີ ານສກຶ ສາອບົ ຮມົ ກດົ ໝາຍໃຫປ້ ະຊາຊນົ ໂດຍຖເື ອາົ ການສະກດັ ກນັ້ ເປັນຕນັ້ ຕ ແລະ ການລງົ ໂທດຕ່ ຜກ້ ະທາຜດິ ຢ່ າງບ່ ຍກົ ເວນັ້ . ຕອ້ ງແກໄ້ ຂສະພາບການຕດັ ສນິ ຄະດທີ ່ ີຊກັ ຊາ້ ແກ່ ຍາວ ແລະ ບ່ ຖກື ຕອ້ ງ ໃຫຕ້ ກົ ເປັນກາ້ ວໆ ພ້ອມກັນນນັ້ ກປັບປຸງຊບັ ຊອ້ ນການຈດັ ຕງັ້ ແລະ ບຸ ກຄະລາກອນຢ່ າງຕງັ້ ໜາ້ . ຈາແນກ ແລະ ປັບປຸ ງ ໃຫ້ສອດຄ່ ອງຕ່ ມື ອກີ ລະຫວ່ າງການປະຕບິ ດັ ພາລະບດົ ບາດຂອງອງົ ການໄອຍະການ, ສານປະຊາຊນົ , ຄນົ້ ຄວ້ າຈດັ ຕງັ້ ສານປະຊາຊນົ ໃຫເ້ ປັນລະບບົ ແລະ ເພ່ ບີ ດົ ບາດໜ່ ວຍໄກ່ ເກ່ ຍຂນັ້ ບາ້ ນ, ກດົ ໝາຍແມ່ ນການຫນັ ເອາົ ແນວທາງມາເປັນ ຂຄ້ ວາມທ່ ີເປນັ ຮບປະທາກວ່ າໝ່ ສາລບັ ການຈດັ ຕງັ້ ປະຕບິ ດັ , ກດົ ໝາຍທຸກໆສະບບັ ຕອ້ ງຈະແຈງ້ ແລະ ຄບົ ຖ້ວນ ສມົ ບນທ່ ີສຸດ. ການສາ້ ງກດົ ໝາຍແມ່ ນ ເພ່ ອື ຮບັ ປະກັນຄວາມສກັ ສດິ ແຫ່ ງການນາພາຂອງພກັ , ສ່ ງົ ເສມີ ການດາລງົ ຊວີ ດິ ທ່ ມີ ຂີ ອບເຂດກົດເກນຂອງພນົ ລະເມືອງ, ສກຶ ສາພນົ ລະເມອື ງທຸກຄນົ ຕອ້ ງມຄີ ວາມຮ,້ ມີສະຕຕິ ່ ນື ຕວົ ທາງດາ້ ນກົດໝາຍ ພອ້ ມກນັ ປະຕບິ ດັ ກດົ ໝາຍຢ່ າງຕງັ້ ໜາ້ ແລະ ການສາ້ ງກດົ ໝາຍບນົ ພນື້ ຖານແນວທາງການເມືອງຂອງພັກ ມນັ ຕອ້ ງສ່ ອງ ແສງເຖງິ ຄວາມຮຽກຮອ້ ງຕອ້ ງການຂອງໜາ້ ທ່ ີການເມອື ງ. ໃນຕ່ ໜາ້ ນອີ້ ງົ ການທ່ ີກຽ່ວຂອ້ ງຕນົ້ ຕຕອ້ ງສາຫລວດກວດກາ 73 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວິທະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ຄນື ບນັ ດານຕິ ກິ າຕ່ າງໆ ເພ່ ອື ປັບປຸ ງດດັ ແປງໃຫແ້ ທດເໝາະກບັ ສະພາບຄວາມເປັນຈງິ ແລະ ຄວາມຮຽກຮອ້ ງຕອ້ ງການ ເປັນຕນົ້ ແມ່ ນລະດບັ ຂະຫຍາຍຕວົ ທາງດາ້ ນເສດຖະກິດ - ສງັ ຄມົ . ປັດໄຈທີ 6 ສາ້ ງຄວາມສາມກັ ຄປີ ອ້ ງດອງລະຫວ່ າງປະຊາຊນົ ເຜ່ າົ ຕ່ າງໆໃນສງັ ຄມົ ຄວາມເຊ່ ອື ໝນັ້ ແລະ ຄວາມສາມກັ ຄໃີ ນທ່ ວົ ພກັ ແລະ ທ່ ົວປວງຊນົ ເຮາົ ໄດກ້ າຍເປນັ ມນເຊອື້ ອນັ ປະເສດີ ໃນ ພາລະກດິ ປະຕວິ ດັ ຂອງມະຫາຊນົ , ຂອງປະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜ່ າົ ທງັ ເປນັ ອາວຸດອນັ ແຫລມຄມົ ແລະ ມພີ ະລງັ ອນັ ແຂງແກ່ ນ ຕດັ ສນິ ທກຸ ໄຊຊະນະຂອງການປະຕວິ ດັ ຂອງປະເທດເຮາົ . ທ່ ານ ໄກສອນ ພມົ ວຫິ ານ ຜນ້ າທ່ ເີ ຄາົ ລບົ ຮກັ ຂອງປະຊາຊນົ ລາວບນັ ດາເຜ່ າົ ເພ່ ນິ ໄດເ້ ນນັ້ ໜກັ ວ່ າ “ເພ່ ີມທະວີ ຄວາມເປນັ ເອກະພາບໃນທ່ ວົ ພກັ , ທ່ ົວປວງຊນົ ເປັນສາເຫດສາຄນັ ຍ່ ງິ ແຫ່ ງໄຊຊະນະທກຸ ຢ່ າງ ມນັ ທງັ ເປັນມນເຊອື້ ອນັ ດງີ າມຂອງຊາດ...” ເຕ່ າົ ໂຮມຄວາມສາມກັ ຄປີ ະຊາົ ຊນົ ບນັ ດາເຜ່ າົ ບນົ ພນື້ ຖານພນັ ທະພາບກາມະກອນ - ຊາວນາ ພາຍໃຕ້ ການນາພາຂອງພກັ . ສະນນັ້ , ເວລາໃດພກັ - ລດັ ກເອາົ ໃຈໃສ່ ເປນັ ພເິ ສດຕ່ ຄວາມສາມກັ ຄປີ ວງຊນົ ທງັ ຊາດທງັ ພາຍໃນ ແລະ ພາຍນອກນາອກີ ດວ້ ຍ. ປັດໄຈທີ 7 ສາ້ ງຊບັ ພະຍາກອນມະນຸດໃຫມ້ ຄີ ວາມສາມາດທຸກດາ້ ນ ການພດັ ທະນາຊບັ ພະຍາກອນມະນຸດ ພກັ ແລະ ລດັ ຖະບານເຮາົ ໄດຖ້ ເື ປັນສາຄນັ ກ່ ວາໝ່ ໃນການພດັ ທະນາ ປະເທດຊາດ ເພາະປັດຈບຸ ນັ ແມ່ ນຮຽກຮອ້ ງຕອ້ ງການບຸກຄນົ ຜທ້ ່ ມີ ີຄວາມຮຄ້ ວາມສາມາດມຄີ ນຸ ສມົ ບດັ ສນິ ທາປະຕວິ ດັ ເພ່ ອື ນາໃຊເ້ ຂາົ້ ໃນວຽກງານວທິ ະຍາສາດເຕກັ ໂນໂລຊີ ທ່ ີທນັ ສະໄໝແມ່ ນມີຄວາມຈາເປັນທ່ ສີ ຸ ດຕ່ ຊີວດິ ຂອງມ່ ວນມະນຸດ ຄື ການຜະລດິ ທ່ ຫີ ນັ ເປັນອດັ ຕະໂນມດັ . ສະນນັ້ , ການສາ້ ງຄນົ ໃໝ່ ຕອ້ ງເລ່ ງັ ໃສ່ ການພດັ ທະນາໃຫມ້ ີຄວາມສາມາດ ເພ່ ອື ຢາກເຮດັ ໄດຄ້ ແື ນວນນັ້ ຕອ້ ງເປີ ດກວ້ າງຂະຫຍາຍຕາໜ່ າງການສກຶ ສາໄປທຸກຂງົ ເຂດ, ປັບປຸງຄຸນນະພາບຂອງການຮຽນ - ການສອນ ປັບປຸງຫລກັ ສດສກຶ ສາຂນັ້ ຕ່ າງໆ. ໃນແຕ່ ລະປີ ຕອ້ ງຍກົ ລະດບັ ຄວາມຮຄ້ ວາມສາມາດຂອງຄ - ອາຈານ, ປຸກລະດມົ ແລະ ດງຶ ດດທນຶ ຈາກຫລາຍແຫ່ ງ, ຫລາຍປະເທດລວມທງັ ການປະກອບສ່ ວນຂອງສງັ ຄມົ ເພ່ ອື ເຮດັ ໃຫກ້ ານ ສກຶ ສາຂະຫຍາຍຕວົ ດວ້ ຍຄຸນນະພາບທ່ ີໜາ້ ພໃຈ. ປັດໄຈທີ 8 ສາ້ ງກາລງັ ປ້ອງກນັ ຊາດປອ້ ງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ໃຫເ້ ຂມັ້ ແຂງ ປະເທດຊາດມສີ ນັ ຕພິ າບ ມີຄວາມສະຫງບົ ສຸກເທ່ າົ ນນັ້ ປະຊາຊນົ ເຮາົ ຈງິ ຢ່ ທ່ າທາມະຫາກນິ ແລະ ສາ້ ງສາ ພດັ ທະນາປະເທດຊາດ. ຢາກມີສນັ ຕພິ າບ ມຄີ ວາມສະຫງບົ ສຸກຕອ້ ງມກີ າລງັ ປອ້ ງກນັ ຊາດ, ປອ້ ງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ທ່ ີ ເຂມັ້ ແຂງໃນເງ່ອື ນໄຂປດັ ຈບຸ ນັ ເນ່ ອື ງຈາກສະພາບການຂອງໂລກ ແລະ ພາກພນື້ ມີການຜນັ ແປຢ່ າງໄວວ້ າ ແລະ ສບັ ສນົ ເຊ່ ງິ ບ່ ເປັນທ່ າດແີ ກ່ ການປະຕວິ ດັ ຂອງປະເທດເຮາົ ພວກເຮາົ ຈງິ ມຄີ ວາມຈາເປນັ ທ່ ສີ ຸ ດ ຕອ້ ງເພ່ ີມທະວກີ ານສກຶ ສາອບົ ຮມົ ໃຫປ້ ະຊາຊນົ ເຊດີ ຊນາ້ໃຈຮກັ ຊາດ, ຍກົ ສງສະຕລິ ະວງັ ຕວົ , ຮແ້ ຈງ້ ກນົ ອຸບາຍຂອງສດັ ຕ, ຕງັ້ ໜາ້ ຕ່ ສຕ້ າ້ ນສງົ ຄາມ ຈດິ ຕະສາດ, ນກັ ສບື ສອດແນມ ແລະ ທກຸ ການເຄ່ ອື ນໄຫວມາ້ ງເພທາລາຍຂອງສດັ ຕ, ປັບປຸງອານາດການປກົ ຄອງເຮດັ ໃຫສ້ ດັ ຕບ່ ມີບ່ ອນອງີ ເພ່ ອື ເຄ່ ອື ນໄຫວມາ້ ງເພພວກເຮາົ ໄດ.້ ຍດຶ ໝັນ້ ແນວທາງປ້ອງກນັ ຊາດ - ປອ້ ງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ທ່ ວົ ປວງຊນົ ແລະ ຮອບດາ້ ນ, ເອາົ ໃຈໃສ່ ປັບປຸງກ່ ສາ້ ງກາລງັ ປ້ອງກັນຊາດທ່ ີຊ່ ສື ດັ ຕ່ ພກັ ຕ່ ປະເທດຊາດ ແລະ ຮບັ ໃຊປ້ ະຊາຊນົ ຢ່ າງແທຈ້ ງິ . ປັ ດໄ ຈທີ 9 ສາ້ ງສາຍພວົ ພນັ ພາຍນອກ ຈາກການປ່ ຽນແປງສະຖານະການຂອງໂລກກາ້ ວເຂາົ້ ຍຸກໂລກະພວິ ດັ ການພວົ ພນັ ຮ່ ວມມສື າກນົ ກບັ ຕ່ າງປະເທດແມ່ ນມີຄວາມຈາເປັນຍ່ ງິ ສາລບັ ພະລາກດິ ສາ້ ງສາ ແລະ ພດັ ທະນາປະເທດຊາດ, ມນັ ຍງັ ຕອ້ ງຮຽກຮອ້ ງໃຫມ້ ີ ສະພາບແວດລອ້ ມທ່ ີດ.ີ ບ່ ວ່ າເວລາໃດ ພກັ ແລະ ລດັ ເຮາົ ກໄດເ້ ປີດກ້ວາງການພວົ ພນັ ສາກນົ ແລະ ຕ່ າງປະເທດ ໂດຍບ່ ຈາແນກລະບອບການເມອື ງທ່ ແີ ຕກຕ່ າງກນັ ບນົ ພນື້ ຖານ ຫລກັ ການແຫ່ ງການຢ່ ຮ່ ວມກນັ ໂດນສນັ ຕສິ າ້ ງການຮ່ ວມມື 74 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ແບບຕ່ າງຝ່ າຍຕ່ າງມຜີ ນົ ປະໂຫຍດສາ້ ງຄວາມເຂາົ້ ອກົ ເຂາົ້ ໃຈ ແລະ ໄວເ້ ນອື້ ເຊ່ ອື ໃຈ ເຊ່ ງິ ກນັ ແລະ ກນັ ບ່ ແຊກແຊງເຂາົ້ ໃນວຽກງານພາຍໃນຂອງກນັ ແລະ ກນັ ສາ້ ງສາຍພວົ ພນັ ແບບມດິ ຕະພາບຢ້ຽມຢາມແລກປ່ ຽນບດົ ຮຽນນາກນັ ໂດຍ ສະເພາະແມ່ ນກ່ ຸມປະເທດອາຊຽນດວ້ ຍກນັ . ຄາຖາມຄນົ້ ຄວ້ າ 1. ປະຊາທປິ ະໄຕແມ່ ນຫຍງັ ? 2. ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕແມ່ ນຫຍງັ ? 3. ຈດຸ ໝາຍ, ທາດແທ ້ ແລະ ເນອື້ ໃນຂອງລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ ມຄີ ແື ນວໃດ? 4. ສາ້ ງບນັ ດາປະຖມົ ປດັ ໄຈເພ່ ອື ກາ້ ວຂນຶ້ ສ່ ສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ເທ່ ອື ລະກາ້ ວມຈີ ກັ ປະຖມົ ປັດໄຈຄື ອນັ ໃດແດ່ ? 75 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ບດົ ທີ 9 ລດັ ຖະທາມະນນ ແຫ່ ງ ສປປ ລາວ 1. ຄວາມສານກຶ ກ່ ຽວກບັ ລດັ ຖະທາມະນນ ໃນເມ່ ອື ສງັ ຄມົ ໄດມ້ ຊີ ນົ ຊນັ້ ການຕ່ ສຊ້ ນົ ຊນັ້ ໄດຂ້ ະຫຍາຍຕວົ ເຖງິ ລະດບັ ສງ ເຊ່ ງິ ບ່ ສາມາດລງົ ລອຍກນັ ໄດນ້ ນັ້ ລດັ ກໄດປ້ ະກດົ ຂນຶ້ , ພອ້ ມກບັ ການປະກົດຕວົ ຂອງລດັ ນນັ້ ກດົ ໝາຍກໄດປ້ ະກດົ ຂນຶ້ ເຊ່ ນັ ດ່ ຽວກັນ. ບ່ ວ່ າລດັ ໃດກລວ້ ນ ແຕ່ ມກີ ດົ ໝາຍຂອງຕນົ ເພ່ ອື ແນ່ ໃສ່ ປກົ ປ້ອງ, ຮກັ ສາອານາດຄອບຄອງຂອງຕນົ ໝາກຜນົ ການປະຕວິ ດັ ແລະ ການນາໃຊ້ ມາດຕະການຕ່ ສຂ້ ອງການປະຕວິ ດັ . ສາລບັ ປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ ເຊ່ ງິ ແມ່ ນລດັ ທບິ ່ ມຄີ ວາມຄດັ ແຍ່ ງ ປລະປກັ ກນັ ທາງຊນົ ຊນັ້ ໃນສງັ ຄມົ ນນັ້ ກມີຄວາມໝາຍຂອງຕນົ ເພ່ ອື ປົກປກັ ຮກັ ສາ. 1.1. ນຍິ າມລດັ ຖະທາມະນນ ລດັ ຖະທາມະນນ ແມ່ ນກດົ ໝາຍພນື້ ຖານຂອງລດັ ທ່ ີສະແດງເຖງິ ເຈດຈານງົ ຂອງຊນົ ຊນັ້ ປກົ ຄອງ ການດົ ລະບອບການເມອື ງ, ເສດຖະກດິ - ສງັ ຄມົ , ສດິ ພນັ ທະຂອງພນົ ລະເມອື ງ, ຫລກັ ການຈດັ ຕງັ້ ການເຄ່ ອື ນໄຫວຂອງກງົ ຈກັ ລດັ . ລດັ ຖະທາມະນນແຫ່ ງ ສປປ ລາວ ແມ່ ນກດົ ໝາຍພນື້ ຖານຂອງ ສປປ ລາວ ສະແດງເຖງິ ເຈດຈານງົ ຂອງ ປະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜ່ າົ ເຊ່ ງິ ປະກອບດວ້ ຍບນັ ດາຊນັ້ ຄນົ ຢ່ ໃນສງັ ຄມົ ການດົ ລະບອບການເມອື ງ, ເສດຖະກິດ, ສງັ ຄມົ . ສດິ ແລະ ພນັ ທະພນື້ ຖານຂອງພນົ ລະເມອື ງ, ຫລກັ ການຈດັ ຕງັ້ ແລະ ການເຄ່ ອື ນໄຫວຂອງກງົ ຈກັ ລດັ ແຫ່ ງ ສປປ ລາວ. 1.2. ທາດແທຊ້ ນົ ຊນັ້ ຂອງລດັ ຖະທາມະນນ ບນັ ຫາພນື້ ຖານກ່ ວາໝ່ ຂອງລດັ ຖະທາມະນນ ແມ່ ນທາດແທຊ້ ນົ ຊນັ້ ຂອງມນັ ລກັ ສະນະຂອງລດັ ແມ່ ນບນັ ຫາ ຕນົ້ ຕຂອງລດັ ຖະທາມະນນ ອານາດການປກົ ຄອງຕກົ ມາໃນກາມຂື ອງໃຜ ແລະ ຮບັ ໃຊໃ້ ຜ ແມ່ ນສະແດງອອກຂນ້ ີຕ້ ດັ ສນິ ຊຂີ້ າດເນອື້ ໃນທງັ ໝດົ ຂອງລດັ ຖະທາມະນນ. ລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ ລາວ ໂດຍແມ່ ນກາມະກອນ, ກະສກິ ອນ ແລະ ນກັ ຮຽນຮປ້ ນັ ຍາຊນົ ເປັນຫລກັ ແຫລ່ ງ(ມາດຕາ 2 ລດັ ຖະທາມະນນ). ທ່ ານ ອງັ ແກນເວາົ້ ວ່ າ “ລດັ ຖະທາມະນນຊອງລດັ ຕ່ າງໆ ເວລາໃດກແມ່ ນໝາກຜນົ ຂອງການຕ່ ສຊ້ ນົ ຊນັ້ ໂດຍ ແມ່ ນຊນົ ຊນັ້ ທ່ ີຊະນະເປັນຜວ້ າງ. ພາຍຫລງັ ທ່ ີຍາດໄດຮ້ ບັ ໄຊຊະນະ ແລະ ກາອານາດໄດແ້ ລວ້ ”. ທ່ ານ ເລນນິ ເວາົ້ ວ່ າ “ເນອື້ ໃນຂອງລດັ ຖະທາມະນນ ສະແດງອອກເຖງິ ການຊ່ ງັ ຊາກາລງັ ຕວົ ຈງິ ໃນການຕ່ ສຊ້ ນົ ຊນັ້ ນນັ້ ເອງ”. 2. ບົດບາດ ແລະ ໜາ້ ທ່ ຂີ ອງລດັ ຖະທາມະນນ 2.1 ພາລະບດົ ບາດຂອງລດັ ຖະທານນ ລດັ ຖະທາມະນນແຫ່ ງ ສປປ ລາວ ມພີ າລະບດົ ບາດປົກປກັ ຮກັ ສາ ແລະ ກ່ ສາ້ ງປະເທດຊາດ, ປົກປກັ ຮກັ ສາ ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ , ປກົ ປກັ ຮກັ ສາໝາກຜນົ ຂອງການປະຕວິ ດັ , ປາບປາມສດັ ຕ ພາບໃນ ແລະ ພາຍນອກ 76 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວິທະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ທງັ ມີພາລະກ່ ສາ້ ງລະບອບໃໝ່ , ກ່ ສາ້ ງພນື້ ຖານເສດຖະກດິ ໃໝ່ , ວດັ ທະນະທາອນັ ດງີ າມ, ກ່ ສາ້ ງຄນົ ລຸນ້ ໃໝ່ ໃຫເ້ ປັນ ພນົ ລະເມອື ງດ.ີ 2.2 ໜາ້ ທ່ ີຂອງລດັ ຖະທາທະນນ ສປປ ລາວ ລດັ ຖະທາມະນນມີ 3 ໜາ້ ທ່ ີພນື້ ຖານ ຄ:ື ກ. ໜ້າທ່ ີທາງດາ້ ນການເມອື ງ ການດົ ລະບອບການເມອື ງ, ເສດຖະກດິ - ສງັ ຄມົ , ທາດແທຊ້ ນົ ຊນັ້ ຂອງລດັ , ແນວທາງການເມອື ງພາຍໃນ ແລະ ການຕ່ າງປະເທດ, ສດິ ພນັ ທະຂອງພນົ ລະເມອື ງ, ຫລກັ ການຈດັ ຕງັ້ ແລະ ການເຄ່ ອື ນໄຫວຂອງກງົ ຈກັ ລດັ . ຂ. ໜ້າທ່ ີທາງດາ້ ນກດົ ໝາຍ ລດັ ຖະທາມະນນ ແມ່ ນກດົ ໝາຍພນື້ ຖານ, ແມ່ ນໃຈກາງຂອງລະບບົ ກດົ ໝາຍ ທງັ ແມ່ ນຍຸ ດທະສາດທາງດາ້ ນ ກດົ ໝາຍ. ຄ. ໜາ້ ທ່ ີທາງດາ້ ນແນວຄດິ ລດັ ຖະທາມະນນມກີ ານກະທບົ ດາ້ ນແນວຄດິ ຕ່ ສງັ ຄມົ , ສກຶ ສາອບົ ຮມົ ປະຊາຊນົ ໃຫມ້ ນີ າ້ ໃຈຮກັ ຊາດ, ຮກັ ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ , ເຊດີ ຊສະຕເິ ປັນເຈ່່າົ້ ຂອງປະເທດຊາດ, ສະຕເິ ຄາົ ລບົ ກດົ ໝາຍ. 3. ຫລັກການ ແລະ ເນອື້ ໃນພນື້ ຖານຂອງລດັ ຖະທາມະນນ ຫລກັ ການພນື້ ຖານຂອງລດັ ຖະທາມະນນ ສະແດງອອກທາດແທທ້ າງສງັ ຄມົ ຂອງລດັ , ສ່ ອງແສງລະດບັ ການ ຂະຫຍາຍຕວົ ທາງດາ້ ນເສດຖະກດິ ແລະ ສງັ ຄມົ ມຄີ ວາມກາ້ ວໜາ້ ຫລື ກດົ ໜ່ ວງ( ຖາ້ ບ່ ສອດຄ່ ອງກນັ ). 3.1 ບນັ ດາຫລກັ ການພນື້ ຖານຂອງລດັ ຖະທາມະນນ ກ. ຫລກັ ການອານາດເປັນຂອງປະຊາຊນົ ຫລກັ ການອານາດເປັນຂອງປະຊາຊນົ ແມ່ ນຫລກັ ການທ່ ສີ າຄນັ ກວ່ າໝ່ , ຫລກັ ການນແີ້ ມ່ ນລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ , ອານາດທງັ ໝົດເປນັ ຂອງປະຊາຊນົ , ໂດຍປະຊາຊນົ ແລະ ເພ່ ອື ຜນົ ປະຊາຊນົ ຂອງປະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜ່ າົ ເຊ່ ງິ ປະກອບດວ້ ຍບນັ ດາຊນັ້ ຄນົ ໃນສງັ ຄມົ ໂດຍແມ່ ນຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນ, ກະສກິ ອນ ແລະ ນກັ ຮຽນຮປ້ ັນຍາຊນົ ເປັນຫລກັ ແຫລ່ ງ ມາດຕາ 2, ໃນມາດຕາ 4 ຂອງລດັ ຖະທາມະນນຍງັ ບ່ ງົ ໄວວ້ ່ າ ສະພາແຫ່ ງຊາດເປັນອງົ ການຕວົ ແທນແຫ່ ງສດິ ອານາດ ແລະ ສດິ ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜ່ າົ ໝາຍວ່ າອານາດເປນັ ຂອງປະຊາຊນົ ໄດຮ້ ບັ ການປະຕບິ ດັ ໂດຍ ຜ່ ານອງົ ການທ່ ເີ ປນັ ຕວົ ແທນຂອງປະຊາຊນົ ນນັ້ ແມ່ ນສະພາແຫ່ ງຊາດ. ຂ. ຫລັ ກການນາພາຂອງພກັ ຫລກັ ການນໄີ້ ດຖ້ ກື ການດົ ໄວໃ້ ນມາດຕາ 3 ຂອງລດັ ຖະທາມະນນ ວ່ າສດິ ເປັນເຈາົ້ ຂອງປະເທດຊາດ ຂອງ ປະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜ່ າົ ໄດຮ້ ບັ ການປະຕບິ ດັ ແລະ ຮບັ ປະກນັ ໂດຍການເຄ່ ອື ນໄຫວຂອງລະບບົ ການເມອື ງ ເຊ່ ງິ ມີພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວເປນັ ແກນນາ ຄ. ຫລກັ ການກາອານາດເອກະພາບ ອານາດລດັ ເປນັ ຂອງປະຊາຊນົ ເຊ່ ງິ ແມ່ ນສະພາແຫ່ ງຊາດ ເປນັ ຕວົ ແທນໃນລດັ ຖະທາມະນນ ໄດແ້ ບ່ ງໜາ້ ທ່ ີໃຫ້ ແຕ່ ລະອງົ ການລດັ ແຕ່ ຢ່ ໃຕກ້ ານຕດິ ຕາມກວດກາຈາກອງົ ການນຕິ ບິ ນັ ຍດັ ນນັ້ ແມ່ ນສະພາແຫ່ ງຊາດ, ອງົ ການບລຫິ ານ, 77 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ອງົ ການຕຸລາການ. ງ. ຫລກັ ການລວມສນປະຊາທປິ ະໄຕ ຫລກັ ການອານາດເອກະພາບຕດິ ພນັ ຢ່ າງຊະນດິ ແໜນ້ ກບັ ຫລກັ ການລວມສນປະຊາທປິ ະໄຕໃນມາດຕາ 5 ຂອງລດັ ຖະທາມະນນໄດບ້ ່ ງົ ໄວວ້ ່ າ ສະພາແຫ່ ງຊາດ ແລະ ອງົ ການລດັ ໄດຮ້ ບັ ການຈດັ ຕງັ້ ແລະ ເຄ່ ອື ນໄວຕາມຫລກັ ການລວມສນປະຊາທປິ ະໄຕ. ລວມສນປະຊາທປິ ະໄຕຕດິ ພນັ ກບັ ປະຊາທປິ ະໄຕ ບນົ ພືນ້ ຖານການນາພາຢ່ າງລວມສນອງົ ການລດັ ຂນັ້ ເທງິ ມີ ສດິ ກວດກາການເຄ່ ອື ນໄຫວຂອງອງົ ການຂນັ້ ລ່ ຸມ, ອງົ ການລດັ ຂນັ້ ລ່ ມຸ ຕອ້ ງປະຕບິ ດັ ການລາຍງານຂອງຕນົ ຕ່ ອງົ ການລດັ ຂນັ້ ເທງິ . ຈ. ຫລກັ ການນຕິ ທິ າ ນຕິ ທິ າແມ່ ນການເຄາົ ລບົ ກດົ ໝາຍຢ່ າງເຂມັ້ ງວດໂດຍອງົ ການຈດັ ຕງັ້ ຂອງພກັ - ລດັ ສງັ ຄມົ , ລດັ ຖະກອນ ແລະ ພນົ ລະເມອື ງ, ຫລກັ ການນຕິ ທິ າໄດກ້ ານດົ ໄວໃ້ ນມາດຕາ 10 ຂອງລດັ ຖະທາມະນນ. ນຕິ ທິ າ ແມ່ ນຫລກັ ການໜ່ ງຶ ໃນການເຄ່ ອື ນໄຫວຂອງລດັ ສປປ ລາວ ມນັ ແມ່ ນກດົ ໝາຍພາວະວໄິ ສ ແມ່ ນ ເງ່ອື ນໄຂອນັ ຈາເປັນສາລບັ ການສາ້ ງ ແລະ ຂະຫຍາຍລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ . ສ. ຫລກັ ການສດິ ເສລພີ າບ ແລະ ປະຊາທປິ ະໄຕຂອງພນົ ລະເມອື ງ ແມ່ ນສດິ ແລະ ເສລພີ າບປະຊາທປິ ະໄຕຂອງພນົ ລະເມອື ງ ທງັ ແມ່ ນສດິ ທມິ ະນດຸ ລດັ ຖະທາມະນຸນໄດຮ້ ບັ ສດິ ແລະ ເສລພິ າບປະຊາທປິ ະໄຕຢ່ າງກ້ວາງຂວາງ, ທງັ ຮບັ ປະກນັ ຕວົ ຈງິ ດວ້ ຍກດົ ໝາຍ, ແມ່ ນຫລກັ ການທ່ ສີ າຄນັ ຂອງລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕ ຢ່ ສປປ ລາວ. 3.2 ເນອື້ ໃນພນື້ ຖານຂອງລດັ ຖະທາມະນນ ເນອື້ ໃນຂອງລດັ ຖະທາມະນນ ຂນຶ້ ກັບທາດແທຊ້ ນົ ຊນັ້ ຂອງລດັ ຖະທາມະນນທທງັ ຂນຶ້ ກບັ ທາດແທ້ຊນົ ຊນັ້ ແລະ ພາລະບດົ ບາດຂອລລດັ ສປປ ລາວ ເນອື້ ໃນພນື້ ຖານຂອງລດັ ຖະທາມະນນ ສປປ ລາວ ປະກອບມີ 11 ໝວດ ແລະ 98 ມາດຕາຄ:ື ໝວດທີ I ລະບອບການເມອື ງເຊ່ ງິ ປະກອບມີ 12 ມາດຕາ ເນອື້ ໃນຫຍໝ້ ວດທີ 1 ວ່ າ ດວ້ ຍລະບອບການເມອື ງ ແຫ່ ງ ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ ເປັນປະເທດເອກະລາດ ມີອານາດອະທປິ ະໄຕ ແລະ ຜນື ແຜນດນິ ອນັ ຄບົ ຖວ້ ນ ລວມທງັ ເຂດນ່ ານນາ້ ແລະ ນ່ ານຟາ້ , ເປັນປະເທດເອກະລາດຂອງທກຸ ຊນົ ເຜ່ າົ ທ່ ີຕດັ ແຍກອອກຈາກກນັ ບ່ ໄດ,້ ລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ ລາວແມ່ ນລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ , ອານາດທງັ ໝດົ ເປັນຂອງປະຊາຊນົ ແລະ ເພ່ ອື ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊນົ ສດິ ເປນັ ເຈາົ້ ປະເທດຊາດຂອງປະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜ່ າົ ໄດຮ້ ບັ ການປະຕບິ ດັ ແລະ ຮບັ ປະກນັ ການເຄ່ ອື ນໄຫວຂອງລະບບົ ການເມອື ງ ເຊ່ ງິ ມພີ ກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວເປັນແກ່ ນນາ, ມສີ ະມາຊກິ ສະພາແຫ່ ງຊາດ ແລະ ອງົ ການຂອງລດັ ໄດຮ້ ບັ ການຈດັ ຕງັ້ ແລະ ເຄ່ ອື ນໄຫວຕາມຫລກັ ການລວມສນປະຊາທປິ ະໄຕ. ໝວດທີ II ລະບອບເສດຖະກດິ ແລະ ສງັ ຄມົ ລວມມີ 18 ມາດຕາ, ມເີ ນອື້ ໃນຫຍຂ້ ອງໝວດນີ້ ຄ:ື ເສດຖະກດິ ແຫ່ ງຊາດຂອງ ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ ແມ່ ນສ່ ວນຖະກດິ ຫລາຍພາກພາກສ່ ວນທ່ ີ ຄງົ ຕວົ ຢ່ າງຍາວນານ ເຊ່ ງິ ລວ້ ນແຕ່ ໄດຮ້ ບັ ການສ່ ງົ ເສມີ ເພ່ ອື ຂະຫຍາຍກາລງັ ການຜະລດິ , ເປີ ດກວ້ າງການຜະລດິ , ທຸລະ 78 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວິທະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ກດິ ແລະ ການບລກິ ານ, ຫນັ ເສດຖະກິດທາມະຊາດໄປສ່ ເສດຖະກດິ ສນິ ຄາ້ , ປະຕບິ ດັ ການຫນັ ເປນັ ອຸດສາຫະກາ ແລະ ທນັ ສະໄຫມ ເຊ່ ອື ມໂຍງກບັ ເສດຖະກດິ ພາກພນື້ ແລະ ຂອງໂລກ, ເຮດັ ໃຫເ້ ສດຖະກິດແຫ່ ງຊາດມີສະຖຽ່ນລະພາບ ແລະ ຂະຫຍາຍຕວົ ຢ່ າງຕ່ ເນ່ ອື ງ, ທກຸ ພາກສ່ ວນເສດຖະກດິ ມຄີ ວາມສະເໝີພາບຕ່ ໜາ້ ກດົ ໝາຍ ແລະ ເຄ່ ອື ນໄຫວຕາມ ກນົ ໄກເສດຖະກິດຕະຫລາດ, ທງັ ແຂ່ ງຂນັ ແລະ ຮ່ ວມມກື ນັ ຂະຫຍາຍການຜະລດິ ທລຸ ະກດິ ພາຍໃຕກ້ ານດດັ ສມົ ຂອງລດັ ຕາມສງັ ຄມົ ນະຍມົ . ໝວດທີ III ການປ້ອງກນັ ຊາດ - ປ້ອງກນັ ຄວາມສະຫງບົ . ລວມມີ 3 ມາດຕາເຊ່ ງິ ເວາົ້ ເຖງິ ການປອ້ ງກນັ ຊາດ - ປອ້ ງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ທແມ່ ນໜາ້ ທ່ ີຂອງກາລງັ ປ້ອງກນັ ຊາດ - ປອ້ ງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ເປນັ ພນັ ທະຂອງທກຸ ການຈດັ ຕງັ້ ແລະ ພນົ ລະເມອື ງລາວທກຸ ຄນົ ໃນການປກົ ປກັ ຮກັ ສາຄວາມເປນັ ເອກະລາດ, ການາດອະທປິ ະໄຕ ແລະ ຜນື ແຜນດນິ ອນັ ຄບົ ຖວ້ ນຂອງປະເທດຊາດໄວໃ້ ຫໝ້ ັນ້ ຄງົ . ໝວດທີ IV ສດິ ແລະ ພນັ ທະຂອງພນົ ລະເມອື ງ ລວມມີ 18 ມາດຕາ ເຊ່ ງິ ເວາົ້ ເຖງິ ສດິ ແລະ ພນັ ທະພນື້ ຖານ ຂອງພນົ ລະເມອື ງ ສອດຄ່ ອງກັບທາດແທຂ້ ອງລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ . ເງ່ອື ນໄຂ ແລະ ຄວາມສາມາດຕວົ ຈງິ ທາງດາ້ ນເສດຖະກດິ , ສງັ ຄມົ ຢ່ ໃນປະເທດເຮາົ ຮບັ ປະກນັ ທາງດາ້ ນກົດໝາຍ ກ່ ຽວກບັ ການປກົ ປັກຮກັ ສາສດິ ເສພາບ ແລະ ສດິ ທມິ ນິ ຸດຂອງປະຊາຊນົ ໃນໝວດນີ້ ຍງັ ໄດກ້ ານດົ ສດິ ພນື້ ຖານຂອງພນົ ລະເມອື ງລາວ ເຊ່ ງິ ມີ 2 ສດິ ແລະ 3 ພນັ ທະຂອງພນົ ລະເມອື ງລາວ. ໝວດທີ V ສະແຫ່ ງຊາດ. ປະກອບມີ 13 ມາດຕາ ເຊ່ ງິ ເນອື້ ໃນເວາົ້ ເຖງິ ສະພາແຫ່ ງຊາດແມ່ ນອງົ ການຕວົ ແທນ ແຫ່ ງສດິ ອານາດ ແລະ ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜ່ າົ . ເປນັ ອງົ ການອານາດລດັ ແຫ່ ງລດັ ແລະ ທງັ ເປັນອງົ ການ ອານາດນຕິ ບິ ນັ ຍດັ ທ່ ມີ ສີ ດິ ຕກົ ລງົ ບນັ ຫາພນື້ ຖານຂອງປະເທດຊາດ, ຕດິ ຕາມກວດກາການເຄ່ ອື ນໄຫວຂອງອງົ ການ ບລຫິ ານ, ສານປະຊາຊນົ ແລະ ອງົ ການໄອຍະການປະຊາຊນົ , ມີ 16 ສດິ ແລະ ໜາ້ ທ່ ີຂອງສະພາແຫ່ ງຊາດ. ໝວດທີ VI ປະທານປະເທດ, ປະກອບມີ 4 ມາດຕາ ມເີ ນອື້ ໃນ, ປະທານປະເທດເປັນປະມຸກລດັ ແຫ່ ງ ສປປ ລາວ ທງັ ແມ່ ນຜຕ້ ່ າງໜາ້ ໃຫປ້ ະຊາຊນົ ລາວບນັ ດາເຜ່ າົ ທງັ ພາຍໃນ ແລະ ຕ່ າງປະເທດ, ປະທານປະເທດ ແລະ ລດັ ຖະບານແມ່ ນອງົ ການບລຫິ ານ, ແຕ່ ປະທານປະເທດເປນັ ອງົ ການບລຫິ ານສງສຸດມບີ ດົ ບາດສາຄນັ ທ່ ີສຸດເຊ່ ງິ ມີ 15 ສດິ ແລະ 15 ໜາ້ ທ່ ດີ ວ້ ຍ. ໝວດທີ VII ລດັ ຖະບານປະກອບມີ 6 ມາດຕາ ເຊ່ ງິ ເວາົ້ ເຖງິ ລດັ ຖະບານແມ່ ນອງົ ການບລຫິ ານຂອງ ລດັ ຖະບານຄຸມ້ ຄອງເປນັ ເອກະພາບ, ການປະຕບິ ດັ ໜາ້ ທ່ ີຂອງລດັ ໃນທກຸ ດາ້ ນ ເຊ່ ນົ ດາ້ ນການເມອື ງ, ເສດຖະກດິ , ວດັ ທະນາທາ - ສງັ ຄມົ , ປອ້ ງກນັ ຊາດ - ປ້ອງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ການຕ່ າງປະເທດ, ລດັ ຖະບານວາງມາດຕາການທາງ ດາ້ ນບລຫິ ານດວ້ ຍການອອກດາລດັ , ມະຕຕິ ກົ ລງົ , ຄາສ່ ງັ . ໝວດທີ VIII ການປົກຄອງທ້ອງຖ່ ນິ , ປະກອບມີ 4 ມາດຕາເຊ່ ງິ ມເີ ນອື້ ໃນສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ ແບ່ ງການປົກຄອງທອ້ ງຖ່ ນິ ອອກເປັນ 3 ຂນັ້ ຄ:ື ຂນັ້ ແຂວງ, ຂນັ້ ເມອື ງ ແລະ ຂນົ້ ບາ້ ນ. – ຂນັ້ ແຂວງມີແຂວງ ແລະ ນະຄອນຫລວງ – ຂນັ້ ເມອື ງມີ ເມອື ງ ແລະ ເທດສະບານ – ຂນັ້ ບາ້ ນມບີ າ້ ນ 79 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວິທະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ໝວດທີ IX ສານປະຊາຊນົ ແລະ ອງົ ການໄອຍະການປະຊາຊນົ ປະກອບມີ 10 ມາດຕາ. • ສານປະຊາຊນົ ແມ່ ນອງົ ການພພິ າກສາຂອງລດັ ເຊ່ ງິ ປະກອບດວ້ ຍ – ສານປະຊາຊນົ ສງສຸດ – ສານອຸທອນ – ສານປະຊາຊນົ ແຂວງ, ນະຄອນຫລວງ – ສານປະຊາຊນົ ເມອື ງ. (ນອກຈາກນຍີ້ ງັ ມສີ ານທະຫານສາລບັ ທະຫານ) • ໄອຍະການ ແມ່ ນອງົ ການຕດິ ຕາມກວດກາການປະຕບິ ດັ ກດົ ໝາຍ ເຊ່ ງິ ປະກອບ – ໄອຍະການປະຊາຊນົ ສງສຸດ – ໄອຍະການຂນັ້ ອຸທອນ ໝວດທີ X ພາສາ, ອກັ ສອນ, ເຄ່ ອື ງໝາຍຊາດ, ກາຊາດ, ທງຸ ຊາດ, ເພງຊາດ, ວນັ ຊາດ, ສະກຸ ນເງນິ ແລະ ນະຄອນຫລວງ ປະກອບມີ 7 ມາດຕາ ເຊ່ ງິ ເນອື້ ໃນເວາົ້ ເຖງິ ຄວາມໝາຍຂອງແຕ່ ລະຢ່ າງຂາ້ ງເທງິ . ໝວດທີ XI ບດັ ບນັ ຍດັ ສຸ ດທາ້ ຍເວາົ້ ເຖງິ ລດັ ຖະທາມະນນເປັນກດົ ໝາຍພນື້ ຖານຂອງຊາດມສີ ດິ ປ່ ຽນແປງກດົ ໝາຍ ແລະ ປະກາດໃຊລ້ ດັ ຖະທາມະນນແຫ່ ງ ສປປ ລາວ. ຄາ ຖາມ 1. ລດັ ຖະທາມະນນແມ່ ນຫຍັ ງ? 2. ພາລະບດົ ບາດ ແລະ ໜາ້ ທ່ ີຂອງລດັ ຖະທາມະນນມີຄແື ນວໃດ? 3. ຍອ້ ນຫຍງັ ຈ່ ງິ ມຄີ ວາມຈາເປນັ ຕອ້ ງມີລດັ ຖະທາມະນນ? 4. ຫລກັ ການລດັ ຖະທາມະນນມຫີ ຍງັ ແດ່ ? 5. ເນອື້ ໃນພນື້ ຖານຂອງລດັ ຖະທາມະນນມຫີ ຍງັ ? 80 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ບດົ ທີ10 ລດັ ແລະ ກດົ ໝາຍ 1. ຄວາມຮກ້ ່ ຽວກບັ ລດັ , ທາດແທ ້ ແລະ ອງົ ປະກອບຂອງລດັ 1.1 ລດັ ລດັ ແ ມ່ ນມ າດຕະເກ ນປະຫ ວດັ ສາດ ແ ມ່ ນຜ ະລດິ ຕະ ພັນຂອງສງັ ຄົມມ ະນຸ ດທ່ ີ ປະກົດຕວົ ໃນໄລຍະ ປະຫວດັ ສາດອນັ ແນ່ ນອນຂອງການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງສງັ ຄມົ . ລດັ ໄດປ້ ະກດົ ຕວົ ຂນຶ້ ໃນເມ່ ືອຂຂ້ ດັ ແຍ່ ງລະຫວ່ າງຊນົ ຊນັ້ ທ່ ີບ່ ສາມາດລ່ ອງລອຍກນັ ໄດ,້ ລດັ ຈະສນຫາຍ ແລະ ໝດົ ໄປໃນເມ່ ອື ສງັ ຄມົ ທ່ ບີ ່ ມີຊນົ ຊນັ້ . ລດັ ບ່ ໄດກ້ າເນດີ ຂນຶ້ ພອ້ ມກບັ ສງັ ຄມົ ມະນຸດ ໃນລະບອບສະຫະຊບີ ປະຖົມບຮານບ່ ມີລດັ ແລະ ບ່ ມີອານາດລດັ . ການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງກາລງັ ການ ຜະລດິ , ການແບ່ ງງານ ແລະ ການແລກປ່ ຽນສນິ ຄາ້ ເປີ ດກວ້ າງອອກ, ກາມະສດິ ເອກະຊນົ ກ່ ຽວກັບພາຫະນະການ ຜະລດິ ໄດປ້ ະກດົ ຕວົ ຂນຶ້ , ຈ່ ງິ ເກີດມຄີ ວາມຂດັ ແຍ່ ງທາງຊນົ ຊນັ້ , ຄວາມຂດັ ແຍ່ ງລະຫວ່ າງຊນົ ຊນັ້ ຂະຫຍາຍຕວົ ຮຸ ນແຮງ ຂນຶ້ ເລອື້ ຍໆເຖິງລະດບັ ທ່ ບີ ່ ສາມາດກມົ ກຽວກນັ ໄດ້ ຊນົ ຊນັ້ ທ່ ມີ ີກາມະສດິ ກ່ ຽວກບັ ພາຫະນະ ການຜະລດິ ເປນັ ເຈາົ້ ຄອບ ຄອງທາງດາ້ ນເສດຖະກດິ ກາຍເປັນຊນົ ຊນັ້ ປກົ ຄອງກໄດສ້ າ້ ງເຄ່ ອື ງມືການຄອບຄອງທາງດາ້ ນການເມອື ງຂອງຕນົ ຂນຶ້ ເພ່ ອື ປົກປກັ ຮກັ ສາສດິ ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງຊນົ ຊນັ້ ຕນົ ຂນຶ້ ຄື ລດັ ຫລື ກງົ ຈກັ ລດັ ນນັ້ ເອງ. ຈາກບນັ ຫາທ່ ກີ ່ າວມາຂາ້ ງເທງິ ນນັ້ ມທີ ດັ ສະນະແຕກຕ່ າງກນັ ກ່ ຽວກບັ ລດັ ດ່ ງັ ນ:ື້ - ມີທດັ ສະນະຖືວ່ າລດັ ແມ່ ນຊຸມຊນົ ໜ່ ງຶ ທ່ ຢີ ່ ໃຕອ້ ານາດລວມຂອງສງັ ຄມົ ທ່ ີມີການຈດັ ຕງັ້ ຢ່ າງເປັນປະຈາຢ່ ປນົ ດນິ ແດນອນັ ແນ່ ນອນ ແລະ ມກີ ດົ ລະບຽບການເມອື ງສະເພາະຮບັ ຮໂ້ ດນກດົ ໝາຍລະຫວ່ າງຊາດ. - ທດັ ສະນະລກັ ທມິ າກ - ເລນນິ ຖວື ່ າ ລດັ ແມ່ ນການຈດັ ຕງັ້ ການເມອື ງທ່ ີມລີ ກັ ສະນະພເິ ສດຂອງສງັ ຄມົ ທ່ ີມີ ຊນົ ຊນັ້ , ມີກງົ ຈກັ ສາລບັ ບງັ ຄບັ ສະແດງອອກໂດຍເຈດຈານງົ ຂອງຊນົ ຊນັ້ ປກົ ຄອງໃນສງັ ຄມົ ທ່ ມີ ີຂຂ້ ດັ ແຍງ. • ລດັ ມີ 3 ປດັ ໄຈປະກອບເປນັ ຄ:ື - ປັດໄຈຄນົ ເຊ່ ງິ ແມ່ ນປະຊາຊນົ ພນົ ລະເມອື ງຂອງລດັ ນນັ້ . - ປັດໄຈເທສະ ຫລື ສະຖານທ່ ີເຊ່ ງິ ແມ່ ນຂອບເຂດດນິ ແດນອນັ ແນ່ ນອນປະກອບດວ້ ຍທາງໜາ້ ດນິ , ທາງນາ້ ແລະ ທາງອາກາດ (ນ່ ານຟ້າ). - ປດັ ໄຕສງັ ຄມົ ແລະ ກດົ ໝາຍ ເຊ່ ງິ ແມ່ ນອານາດການເມອື ງຂອງລດັ . 1.2 ສດິ ແລະ ພັດທະຂອງລດັ ລດັ ແມ່ ນເຄ່ ອື ງມືຕນົ້ ຕຂອງອານາດການເມືອງຢ່ ໃນສງັ ຄມົ ທ່ ມິ ີ ຊນົ ຊນັ້ ແລະ ມີກງົ ຈກັ ພິເສດບງັ ຄບັ ເຊ່ ນັ ທະຫານ, ຕາຫວດ. ສານ, ໄອຍະດານ ແລະ ຄຸກ. ກງົ ຈກັ ລດັ ປະກອບດວ້ ຍອງົ ການລດັ ຂນັ້ ສນກາງ ແລະ ທອ້ ງຖ່ ນິ . ເຊ່ ງິ ມີອານາດທ່ ວົ ໄປ ຫລື ສະເພາະ ເຊ່ ນັ ປະມຸ ກລດັ , ລດັ ຖະສະພາ, ລດັ ຖະບານ ເຊ່ ງິ ປະຕບິ ດັ ສດິ ອານາດສງສຸ ດຕ່ ພນົ ລະເມອື ງ ຂອງຕນົ ບນົ ດນິ ແດນທັງໝດົ ຂອງລດັ , ຂອບເຂດສດິ ອານາດຂອງອງົ ການຈດັ ຕງັ້ ລດັ ຕ່ າງໆ ແລະ ວທິ ີການ ປະຕບິ ດັ ສດິ ອານາດດ່ ງັ ກ່ າວຖກື ການດົ ໄວຢ້ ່ ໃນລດັ ຖະທາມະນນ ແລະ ກດົ ໝາຍ. 81 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວິທະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 •ສດິ ຕ່ າງໆຂອງລດັ – ລດັ ແມ່ ນນຕິ ບິ ຸກຄນົ ມີສດິ ແລະ ພນັ ທະ ແຕ່ ສດິ ແລະ ພັນທະຂອງລດັ ຕ່ າງໆກບັ ຂອງບຸກຄນົ ເພາະລດັ ມີ ໜາ້ ທ່ ີຮບັ ຜດິ ຊອບປົກປ້ອງຜປົ ະໂຫຍດລວມຂອງໝດົ ທ່ ວົ ສງັ ຄມົ . – ລດັ ທສີ ດິ ພເິ ສດທ່ ີບຸ ກຄນົ ບ່ ສາມາດມໄີ ດ້ ເຊ່ ນັ ເປັນເຈາົ້ ກາມະສດິ ກ່ ຽວກບັ ທ່ ດີ ນີ , ຊບັ ພະຍາກອນທາມະ ຊາດ, ແມ່ ນາ້ ລາເຊ, ຫວ້ ຍໜອງຄອງບງຶ , ຖະໜົນຫນົ ທາງ ແລະ ອ່ ນື ໆ. ລດັ ກມີສດິ ຄກື ນັ ກບັ ບຸກຄນົ ເຊ່ ນັ ສດິ ເປັນເຈາົ້ ກາມະສດິ , ເປັນເຈາົ້ ໜີ,້ ເປັນເຈາົ້ ລກໜີ,້ ມສີ ດິ ຊື້ - ຂາຍ, ໃຫເ້ ຊ່ າົ ... – ລດັ ມີສດິ ເອາົ ກາມະສດິ ຂອງບຸ ກຄນົ ມາເປັນຂອງລດັ ເພ່ ືອຜນົ ປະໂຫຍດສ່ ວນລວມຂອງຊາດແຕ່ ລດັ ກວ່ າງ ລະບຽບກດົ ໝາຍສາລບັ ປະຕບິ ດັ ສດິ ດ່ ງັ ກ່ າວ ເພ່ ອື ບ່ ໃຫເ້ ປັນການແຕະຕອ້ ງ ຫລື ລະເມີດສດິ ຂອງບຸ ກຄນົ ຢ່ າງຜດິ ກດົ ໝາຍ. ໄປຄຽງຄ່ ກບັ ສດິ ລດັ ກມີພັນທະມີຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບ ເຮດັ ໃຫ້ມີຄວາມສະຫງບົ , ມີຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບ ຮອ້ ຍ ແລະ ການພດັ ທະນາຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງສງັ ຄມົ ເປັນຕນົ້ ແມ່ ນ: – ວຽກງານປ້ອງກນັ ຊາດ - ປອ້ ງກນັ ຄວາມສະຫງບົ . – ວຽກງານການປກົ ຄອງ. – ວຽກງານຍຸດຕທິ າ. – ວຽກງານພດັ ທະນາເສດຖະກດິ . – ວຽກງານການສກຶ ສາ. – ວຽກງານວດັ ທະນະທາ - ສງັ ຄມົ ແລະ ອ່ ນື ໆ. 1.3 ທາດແທຂ້ ອງລດັ ທາດແທຂ້ ອງລດັ ແມ່ ນກງົ ຈກັ ປາບປາມ ຫລື ຄວາມຮຸ ນແຮງອນັ ໜ່ ງຶ ຂອງຊນົ ຊນັ້ ປົກຄອງຕ່ ກບັ ຊນົ ຊນັ້ ອ່ ນື ຫລື ແມ່ ນຜະເດດັ ການຂອງຊນົ ຊນັ້ ປົກຄອງຕ່ ຊນົ ຊນັ້ ທ່ ຖີ ກື ປົກຄອງ. – ທາດແທ້ຂອງລດັ ກດົ ຂ່ ີຂດຮີດ ແມ່ ນຜະເດດັ ການຂອງຊນົ ຊນັ້ ກົດຂ່ ຂີ ດຮດີ ຕ່ ປະຊາຊນົ ຜອ້ ອກແຮງງານ ຈານວນຫລວງຫລາຍອນັ ມີລດັ ຂາ້ ທາດ, ລດັ ສກັ ດນີ າ, ລດັ ນາຍທນຶ . – ສ່ ວນທາດແທຂ້ ອງລດັ ທສິ ງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ແມ່ ນຜະເດດັ ການຂອງຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນ, ຊາວກະສກິ ອນ ແລະ ຊາວຜອ້ ອກແຮງງານອ່ ນື ໆ ຕ່ ຊນົ ຊນັ້ ຂດຮດີ ທ່ ຫີ ວງັ ຝືນຕວົ ກ່ ການກະບດົ . – ລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ ລາວ, ທາດແທແ້ ມ່ ນຜະເດດັ ການຂອງປະຊາຊນົ ຕ່ ພວກທ່ ີ ທລະຍດົ ຕ່ ສດິ ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊນົ . 1.4 ລດັ ແຫ່ ງ ສປປລາວ ການກາເນດີ ໂດຍພາຍໃຕກ້ ານນາພາອນັ ສະຫາດສ່ ອງໃສ ແລະ ປີຊາສາມາດຂອງພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວ, ປະຊາຊນົ ລາວບນັ ດາເຜ່ າົ ໄດດ້ າເນນີ ການຕ່ ສກ້ ຊ້ າດ ເພ່ ອື ໂຄ່ ນລມົ້ ອານາດການປົກຄອງຂອງພວກຈກັ ກະພດັ ລ່ າເມອື ງຂນຶ້ ແລະ ສກັ ດນີ າປະຕກິ ານຂາຍຊາດ, ປົດປ່ ອຍປະເທດຊາດໄດຢ້ ່ າງສມົ ບນ, ລບົ ລາ້ ງລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕ, ແລວ້ ສາ້ ງຕງັ້ ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ ລາວຂນຶ້ ໃນວນັ ທີ 2 ທນັ ວາ ປີ 1975. ການກາເນດີ ສປປ ລາວ ແມ່ ນໝາກຜນົ ແຫ່ ງ 82 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ການຕ່ ສປ້ ະຕວິ ດັ ອນັ ຍດຶ ເຍອື້ ຍາວນານ, ເຕມັ ໄປດວ້ ຍຄວາມຫຍຸງ້ ຍາກລາບາກ ແລະ ຄວາມເສຍສະຫະຂອງກອງທບັ ແລະປະຊາຊນົ ລາວບນັ ດາເຜ່ າົ . ສປປລາວ ແມ່ ນລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ , ເປັນອງົ ການແຫ່ ງສດິ ອານາດທາງການເມອື ງຂອງປະຊາຊນົ ລາວ ບນັ ດາເຜ່ າົ , ສດິ ອານາດທງັ ໝດົ ເປັນຂອງປະຊາຊນົ ໂດຍປະຊາຊນົ ແລະ ເພ່ ອື ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊນົ . ພາລະກາປະຫວດັ ສາດຂອງລດັ ແຫ່ ງ ສປປລາວ ແມ່ ນປຸ ກລະດມົ ຂນົ ຂວາຍ, ສກຶ ສາອບົ ຮມົ ແລະ ຈດັ ຕງັ້ ປະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜ່ າົ ດາເນນີ ການປກົ ປັກຮກັ ສາເອກະລາດແຫ່ ງຊາດ ແລະ ພດັ ທະນະສາ້ ງສາປະເທດຊາດຕາມທດິ ກາ້ ວສ່ ສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ , ກາລງັ ແຮງຂອງລດັ ແມ່ ນກອ້ ນກາລງັ ສາມກັ ຄເີ ປນັ ປກຶ ແຜ່ ນອນັ ໜ່ ງຶ ອນັ ດ່ ຽວຂອງປະຊາຊນົ ລາວທງັ ຊາດ, ບນົ ພນື້ ຖານພນັ ທະພາບກາມະກອນ - ຊາວກະສກິ ອນ ແລະ ນກັ ຮຽນຮປ້ ັນຍາຊນົ ພາຍໃຕກ້ ານນາພາຂອງ ພກັ ປປລາວ. 1.5 ຈຸດພິເສດຂອງລດັ ສປປລາວ – ໃນສະໄໝດາເນີນການປະຕວິ ດັ ຊາດປະຊາທິປະໄຕ ພກັ ເຮາົ ໄດນ້ າພາສາ້ ງເຂດປົດປ່ ອຍໃຫມ້ ລີ ກັ ສະນະເປັນ ລດັ ໜ່ ງຶ ເຊ່ ງິ ໜາ້ ທ່ ີໃຈກາງແມ່ ນນາພາປະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜ່ າົ ຕສີ ດັ ຕຜຮ້ ຸກຮານ ແລະ ປະຕກິ ານຂາຍຊາດເພ່ ືອ ປດົ ປ່ ອຍປະເທດຊາດ. ພາຍຫັງປະເທດຊາດໄດຮ້ ບັ ການປົດປ່ ອຍແລວ້ ຈ່ ງິ ໄດຕ້ ງັ້ ລດັ ທ່ ີເອກະພາບສມົ ບນ ຂນຶ້ . ໜາ້ ທ່ ີໃຈກາງຂອງລດັ ແມ່ ນອານວຍຄວມຄຸມການປະຕບິ ດັ ສອງໜາ້ ທ່ ີຍຸ ດທະສາດ ຄື ການປກົ ປັກ ຮກັ ສາ ແລະ ສາ້ ງສາປະເທດຊາດຂອງປະຊາຊນົ ລາວບນັ ດາເຜ່ າົ . – ພກັ ໄດນ້ າພາຫນັ ປ່ ຽນຈາກການຄມຸ ້ ຄອງປະເທດຊາດ ດວ້ ຍລະບອບບລຫິ ານເກອື້ ກຸນໄປສ່ ລະບອບໄລ່ ລຽງ ທຸລະກດິ , ຫນັ ຈາກເສດຖະກດິ ທາມະຊາດໄປສ່ ເສດຖະກດິ ຜະລດິ ສນິ ຄາ້ , ມີຫາຍພາກສ່ ວນເສດຖະກດິ ຕາມກນົ ໄກຕະຫາດ ທ່ ີມີການນາພາຂອງພກັ ແລະ ການດດັ ສມົ ຂອງລດັ ເຊ່ ງິ ມນັ ໄດຊ້ ບີ້ ອກໃຫຮ້ ວ້ ່ າພກັ ເຮາົ ໄດເ້ ດດັ ດ່ ຽວປ່ ຽນແປງຈາກຄວາມຊນິ ເຄຍີ ທ່ ຕີ ກົ ທອດມາ ແຕ່ ສະໄໝສງົ ຄາມມາສ່ ກນົ ໄກໄລ່ ລຽງທຸລະກດິ , ຕງັ້ ໜາ້ ຊອກຮຮ້ ່ າຮຽນເອາົ ບດົ ຮຽນການຄມຸ ້ ຄອງເສດຖະກດິ - ສງັ ຄມົ ທ່ ີກາ້ ວໜາ້ ຂອງໂລກ. – ພກັ ເຮາົ ໄດນ້ າພາຫນັ ຈາກການກ່ ສາ້ ງເສດຖະກດິ ທ່ ີຖເື ອາົ ກາມະສດິ ຂອງລດັ ແລະ ລວມໝ່ ເປັນຕນົ້ ຕໄປສ້ ການສາ້ ງໂຄງປະກອບເສດຖະກິດສນິ ຄາ້ ທ່ ີມີຫາຍພາກສ່ ວນກາມະສດິ . ແນໃສ່ ເສມີ ຂະຫຍາຍຄວາມ ສາມາດ ແລະ ສ່ ງົ ເສມີ ຄນຸ ປະໂຫຍດອນັ ຕງັ້ ໜ້າຂອງທຸກພາກສ່ ວນເສດຖະກດິ ເພ່ ອື ຊຸກຍກ້ ານຜະລດິ ໃຫ້ ຂະຫຍາຍຕວົ . – ພກັ ໄດນ້ າພາຫນັ ໄປສ່ ການປະຕບິ ດັ ນະໂຍບາຍ ເປີດກວາ້ ງການພວົ ພບັ ກັບປະເທດຕ່ າງໆໃນທ່ ວົ ໂລກ ເພ່ ອື ຍາດແຍ່ ງການຊ່ ວຍເຫອື ການລງົ ທນຶ ຈາກຕ່ າງປະເທດຢ່ າງກວາ້ ງຂວາງ ຮບັ ເອາົ ຜນົ ສາເລດັ ຂອງຄວາມກາ້ ວ ໜາ້ ທາງດາ້ ນວທິ ະຍາສາດ - ເຕກັ ນກິ , ເຕກັ ໂນໂລຊີ ແລະ ບດົ ຮຽນໃນການຈດັ ຕງັ້ ຄມຸ ້ ຄອງເສດຖະກດິ ຈາກຕ່ າງປະເທດ ແນໃສ່ ພດັ ທະນາເສດຖະກດິ ແຫ່ ງຊາດໃຫຂ້ ະຫຍາຍຕວົ ຢ່ າງວ່ ອງໄວ. ພ້ອມກບັ ການເຊດີ ຊຈດິ ໃຈເປັນເຈາົ້ ຕນົ ເອງ, ເພ່ ງິ ຕນົ ເອງ ແລະ ສາ້ ງຄວາມເຂມັ້ ແຂງດວ້ ຍຕນົ ເອງຂອງປະຊາຊນົ ດຮາົ . 1.6 ລກັ ສະນະຂອງລດັ ແຫ່ ງ ສປປລາວ ປະກອບມີ – ລກັ ສະນະຊນົ ຊນັ້ ຂອງ ສປປລາວ ແມ່ ນໄດຮ້ ບັ ການສາ້ ງຕງັ້ ຂນຶ້ ບນົ ພນື້ ຖານ ພນັ ທະພາບກາມະກອນ, ຊາວ ກະສກິ ອນ, ນກັ ຮຽນຮປ້ ັນຍາຊນົ ປະຕວິ ດັ ແລະ ປະຊນຊນົ ບນັ ດາຊນັ້ ຄນົ ທ່ ີຮກັ ຊາດພາຍໃຕກ້ ານນາພາ 83 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ຂອງພກັ ປປລາວ, ການເຄ່ ອື ນໄຫວຂອງລດັ ແມ່ ນປະຕບິ ດັ ແນວທາງແຜນນະໂຍບາຍຂອລພກັ ໃຫປ້ ະກດົ – ເປນັ ຈງິ . ສປປລາ ວ ແມ່ ນລດັ ເອກະພາບຂອງທ່ ວົ ປວງຊນົ ລາວ ປະກອບດວ້ ຍຫາຍເຜ່່່ າົ້ ທ່ ີມີ ລກັ ສະນະຊາດຂອງລດັ ຄວາມສາມກັ ຄປີ ອງດອງເປັນອນັ ໜ່ ງຶ ອນັ ດ່ ຽວໂດຍຕດັ ແຍກອອກຈາກກນັ ບ່ ໄດ.້ ປະຊາຊນົ ເຜ່ າົ ຕ່ າງໆມສີ ດິ ສະເໝີພາບ, ມີເອກະລກັ ທາງດາ້ ນວດັ ທະນະທາ ແລະ ມີຄວາມຈ່ ງົ ຮກັ ພກັ ດຕີ ່ ປະເທດຊາດ. – ລກັ ສະນະປະຊາຊນົ ຂອງລດັ ສປປລາວ ແມ່ ນລດັ ທ່ ີມີຄວາມເປັນເອກະລາດຢ່ າງສມົ ບນ ແມ່ ນລດັ ທີ ປະຊາຊນົ ລາວເປັນເຈາົ້ ຂອງປະເທດຊາດ, ເຊ່ ງິ ອານາດທງັ ໝດົ ເປັນຂອງປະຊາຊນົ ໂດຍປະຊາຊນົ ເພ່ ອື ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊນົ . – ລກັ ສະນະປະຊາທິປະໄຕຂອງລດັ ສປປລາວ ແມ່ ນລດັ ທ່ ີດາເນນີ ການປົກຄອງ ແລະ ຄມຸ ້ ຄອງຕາມລດັ ຖະ ທາມະນນ ແລະ ກົດໝາຍ.ລດັ ດາເນີນມາດຕະການ ແລະ ນະໂຍບາຍເພ່ ືອຂຸ ດຄນົ້ ເສມີ ຂະຫຍາຍກາລງັ ແຮງສງັ ລວມພາຍໃນຊາດສມົ ທບົ ກບັ ການຍາດແຍ່ ງກາລງັ ແຮງຈາກສາກນົ ເພ່ ອື ສາ້ ງສາພດັ ທະນາປະເທດ ຊາດ ຕາມທດິ ກາ້ ວຂນຶ້ ສ່ ສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ . 1.7 ທາດແທ້ຂອງລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ ລາວ ແມ່ ນລດັ ຂອງປະຊາຊນົ ໂດຍປະຊາຊນົ ແລະ ເພ່ ອື ປະຊາຊນົ ທງັ ນກີ້ ຍອ້ ນວ່ າລດັ ເຮາົ ມີທາດແທ້ຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນເຊ່ ງິ ເປນັ ຊນົ ຊນັ້ ນາພາອນັ ມີພກັ ປປລາວ ເປັນແກນນາ. ກ. ລດັ ຂອງປະຊາຊນົ ໝາຍວ່ າ ປະຊາຊນົ ເປັນຜສ້ າ້ ງຕງັ້ ລດັ ພາຍຫັງປະຊາຊນົ ເຮາົ ຍາດໄດໄ້ ຊຊະນະ ໃນການຕ່ ສປ້ ົດປ່ ອຍຊາດທ່ ີເຕມັ ໄປດວ້ ຍຄວາມຫຍຸງ້ ຍາກລາບາກນະໆປະການ ແລະ ເຕມັ ໄປດວ້ ຍຄວາມເສຍສະຫະອນັ ໃຫຍ່ ຫວງ, ພາຍໃຕກ້ ານນາພາ ຂອງ ພກັ ປປລາວ, ປະຊາຊນົ ລາວບນັ ດາເຜ່ າົ ໄດໃ້ ຊສ້ ດິ ຂອງຕນົ ປ່ ອນບດັ ເລອື ກຕງັ້ ເອາົ ສະມາຊກິ ສະພາປະຊາຊນົ ໃນເມ່ ອື ກ່ ອນ ( ສະມາຊກິ ສະພາແຫ່ ງຊາດໃນປັດຈບຸ ນັ ) ເພ່ ອື ເປນັ ຕວົ ແທນແຫ່ ງສດິ ອານາດຂອງຕນົ ໃນອງົ ການລດັ . ຂ. ໂດຍປະຊາຊນົ ມຄີ ວາມໝາຍວ່ າ ລດັ ຂອງພວກເຮາົ ເຄ່ ອື ນໄຫວປະຕບິ ດັ ໜາ້ ທ່ ີວຽກງານພາຍໃຕກ້ ານນາພາຂອງ ພກັ ປປລາວ ມີ ປະຊາຊນົ ລາວບນັ ດາເຜ່ ົາ ຫື ຕວົ ແທນຂອງເຂາົ ເຈາົ້ ເປນັ ຜ້ຕດິ ຕາມດແລ ແລະ ກວດກາ, ປະຊາຊນົ ມອບສດິ ໃຫອ້ ານາດ ການປົກຄອງຂນັ້ ຕ່ າງໆ ບລຫິ ານວຽກງານຂອງບາ້ ນເມອື ງ, ຖ້າວ່ າຜ້ໃດຫາກມີການກະທາລະເມີ ດສດິ ແລະ ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜ່ າົ , ປະຊາຊນົ ກມີສດິ ຮອ້ ງຟອ້ ງຕ່ ບຸ ກຄນົ ຫື ອງົ ການດ່ ງັ ກ່ າວ. ລວມຄວາມວ່ າປະຊາຊນົ ເປນັ ເຈາົ້ ຂອງລດັ , ມສີ ດິ , ມໜີ າ້ ທ່ ີ ແລະ ມີພນັ ທະປະກອບສ່ ວນຄຸມ້ ຄອງລດັ ແລະ ປັບປຸງ ກ່ ສາ້ ງລດັ ໃຫໜ້ ກັ ແໜນ້ ເຂມັ້ ແຂງຂນຶ້ ເລອື້ ຍໆ. ຄ. ລດັ ເພ່ ອື ປະຊາຊນົ ໝາຍຄວາມວ່ າ ລດັ ເປັນຜຮ້ ບັ ໃຊປ້ ະຊາຊນົ , ອານາດລດັ ທງັ ໝດົ ນບັ ແຕ່ ສນກາງລງົ ຮອດທອ້ ງຖ່ ນິ ຮາກຖານບາ້ ນ ຕອ້ ງເປັນຜຮ້ ບັ ໃຊທ້ ່ ຊີ ່ ສື ດັ ບລສິ ຸດຕ່ ປະຊາຊນົ ແລະ ສຸດກກົ ສຸດປາຍຕວົ ຢ່ າງວ່ າລດັ ພວກເຮາົ ພວມຊອກທຸກວທິ ທີ າງເພ່ ືອ ຊ່ ວຍເຫືອປະຊາຊນົ ແກໄ້ ຂຄວາມທຸກຈນົ . ລດັ ຖເື ອາົ ສດິ ແລະ ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊນົ ເປນັ ຈດຸ ປະສງົ ແລະ ເປາົ້ ໝ 84 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 າຍສງສຸດໃນການຮບັ ໃຊຂ້ ອງຕນົ . ຊາກທຸກວທິ ທີ າງເພ່ ອື ຊ່ ວຍໃຫປ້ ະຊາຊນົ ພັດທະນາຊວີ ດິ ຂອງຕນົ ໃຫພ້ ຢ່ ພກນິ ແລະ ກາ້ ວຂນຶ້ ສາ້ ງຄວາມຮ່ ງັ ມີໃນແຕ່ ລະຄອບຄວົ , ແຕ່ ລະບາ້ ນຂອງປະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜ່ ົາ. ຢາກໄດດ້ ່ ງັ ຄກື ່ າວມານນັ້ ບນັ ດາກົດ ໝາຍ, ກນົ ໄກເຄ່ ອື ນໄຫວ ແລະ ນະໂຍບາຍຕ່ າງໆຂອງລດັ ລວ້ ນແຕ່ ຕອ້ ງຮບັ ໃຊ້ ແລະ ຮບັ ປະກັນຜນົ ປະໂຫຍດຂອງ ປະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜ່ າົ . ໃນພາລະກດິ ປ່ ຽນແປງໃໝ່ ພະນກັ ງານຂອງລດັ ແຕ່ ລະຂນັ້ ແຕ່ ສນກາງລງົ ຮອດຮາກຖານບາ້ ນ ຕອ້ ງຢຶດໝນັ້ ແລະ ເຊ່ ອື ມຊມື ທດັ ສະນະຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນຂອງລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ , ຢຶດໝນັ້ ເສນັ້ ທາງກາ້ ວ ຂນຶ້ ສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ . ບອາດຍາສດິ ບ່ ສລ້ າດບງັ ຫວງ... ອນັ ຈະສາ້ ງຄວາມເສຍຫາຍໃຫປ້ ະຊາຊນົ ແລະ ເຮດັ ໃຫລ້ ດັ ເຮາົ ເສຍ ບດົ ບາດອດິ ທພິ ນົ ຕ່ ປະຊາຊນົ . 1.8 ພາລະບດົ ບາດຂອງລດັ ແຫ່ ງ ສປປລາວ ກ. ບນັ ດາອງົ ການສດິ ອານາດແຫ່ ງລດັ ສປປລາວ ມີດ່ ງັ ນ:ີ້ • ສະພາແຫ່ ງຊາດເປນັ ອງົ ການນຕິ ບິ ນັ ຍດັ ເຊ່ ງິ ລດັ ຖະທາມະນນແຫ່ ງ ສປປລາວ ໄດກ້ ານດົ ວ່ າສະພາແຫ່ ງຊາດແມ່ ນ ອງົ ການຕວົ ແທນແຫ່ ງສດິ ອານາດ ແລະ ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜ່ າົ , ເປັນອງົ ການອານາດແຫ່ ງລດັ ແລະ ທັງ ເປນັ ອງົ ການນຕິ ບິ ນັ ຍດັ ທ່ ີມີສດິ ຕກົ ລງົ ບນັ ຫາພນື້ ຖານຂອງປະເທດຊາດ. ຕດິ ຕາມການເຄ່ ອື ນໄຫວຂອງ ອງົ ການບລຫິ ານ ສານປະຊາຊນົ ແລະ ອງົ ການໄອຍະການປະຊາຊນົ . • ອງົ ການບລຫິ ານ ລວມມີປະທານປະເທດ, ລດັ ຖະບານ ແລະ ອານາດການປກົ ຄອງທອ້ ງຖ່ ນິ ຕ່ າງໆ ມາດຕາ 69 ຂອງລດັ ຖະທາມະນນ ສປປລາວ ໄດກ້ ານດົ ໄວວ້ ່ າ ລດັ ຖະບານແມ່ ນ ອງົ ການບລຫິ ານແຫ່ ງລດັ . ລດັ ຖະບານຄມຸ ້ ຄອງ ເປນັ ເອກະພາບ ການປະຕບິ ດັ ໜາ້ ທ່ ີຂອງລດັ ໃນທຸກໆດາ້ ນ ຄື ດາ້ ນການເມອື ງ, ເສດຖະກິດ, ວດັ ທະນະທາ - ສງັ ຄມົ , ປອ້ ງກນັ ຊາດ - ປ້ອງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ແລະ ການຕ່ າງປະເທດ. • ອງົ ການຕຸ ລາການ ອນັ ປະກອບມີ ສານ ແລະ ໄອຍະການປະຊາຊນົ , ມາດຕາ 79 ຂອງລດັ ຖະທາມະນນແຫ່ ງ ສປປລາວ ໄດກ້ ານດົ ໄວວ້ ່ າ: ສານປະຊາຊນົ ແມ່ ນ ອງົ ການພພິ າກສາຂອງລດັ ເຊ່ ງິ ປະກອບດວ້ ຍ: – ສານປະຊາຊນົ ສງສຸດ – ສານປະຊາຊນົ ແຂວງ, ນະຄອນຫວງ – ສານປະຊາຊນົ ເມອື ງ – ສານທະຫານ • ໄອຍະການປະຊາຊນົ , ແມ່ ນອງົ ການຕດິ ຕາມກວດກາການປະຕບິ ດັ ກດົ ໝາຍ ເຊ່ ງິ ປະກອບມ:ີ – ອງົ ການໄອຍະການປະຊາຊນົ ສງສຸດ – ອງົ ການໄອຍະການປະຊາຊນົ ຂນັ້ ອຸທອນ – ອງົ ການໄອຍະການປະຊາຊນົ ແຂວງ, ນະຄອນ – ອງົ ການໄອຍະການປະຊາຊນົ ເມອື ງ – ອງົ ການໄອຍະການທະຫານ ຂ. ພາລະບດົ ບາດຂອງລດັ ແຫ່ ງ ສປປລາວ ລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ ລາວຂອງພວກເຮາົ ແມ່ ນລດັ ຂອງປະຊາຊນົ ໂດຍປະຊາຊນົ ແລະ ເພ່ ອື ປະຊາຊນົ . 85 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວິທະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ສະນນັ້ , ພາລະບດົ ບາດຂອງລດັ ແຫ່ ງ ສປປລາວ ຂນັ້ ສນກາງແມ່ ນປະຕບິ ດັ ພາລະບດົ ບາດຄມຸ ້ ຄອງມະຫາພາກເປນັ ຕນົ້ ຕ ຕາມສອງໜາ້ ທ່ ຍີ ຸ ດທະສາດ ຄື ປົກປັກຮກັ ສາ ແລະ ສາ້ ງສາປະເທດຊາດ ເຊ່ ງິ ໜາ້ ທ່ ີປົກປກັ ຮກັ ສາປະເທດຊາດ ແມ່ ນ ສບື ຕ່ ປະຕບິ ດັ ແນວທາງປ້ອງກນັ ຊາດປ້ອງກັນຄວາມສະຫງບົ ທ່ ວົ ປວງຊນົ ໂດຍດສມີ ຂະຫຍາຍບດົ ຮຽນ ແລະ ມນເຊ່ ອື ສງົ ຄາມປະຊາຊນົ ເພ່ ອື ແນໃສ່ ປກົ ປກັ ຮກັ ສາຄວາມເປັນເອກະລາດ, ອະທປິ ະໄຕ ແລະ ຜນຶ ແຜ່ ນດນິ ອນັ ຄບົ ຖ້ວນຂອງ ຊາດ, ຮບັ ປະກນັ ຄວາມສະຫງບົ ແລະ ຄວາມເປນັ ລະບຽບຮຽບຮອ້ ຍຂອງສງັ ຄມົ . ໜາ້ ທ່ ີສາ້ ງສາປະເທດຊາດ ແມ່ ນພັດ ທະນະເສດຖະກດິ - ສງັ ຄມົ ໃຫມ້ ີປະສດິ ທຜິ ນົ ແລະ ໝນັ້ ທ່ ຽງ, ຮບັ ປະກນັ ຈດັ ຕງັ້ ຊຸກຍປ້ ະຊາຊນົ ດາເນນີ ການຜະລດິ ເຮດັ ໃຫເ້ ສດຖະກດິ ມີການເຕຍີ ໂຕຢ່ າງຕ່ ເນ່ ອື ງໄປຄວບຄ່ ກບັ ການພດັ ທະນາວດັ ທະນະທາ - ສງັ ຄມົ ເພ່ ອື ເຮດັ ໃຫປ້ ະເທດ ຫດຸ ພນົ້ ອອກຈາກຄວາມດວ້ ຍພດັ ທະນາ, ນາເອາົ ຄວາມຢ່ ດີ ແລະ ຄວາມຮດ້ ມົ ຮ່ ງັ ມີມາສ່ ປະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜ່ າົ , ເຮດັ ໃຫ້ ປະເທດຊາດເຂມັ້ ແຂງ, ປະຊາຊນົ ຮ່ ງັ ມີຜາສຸກ, ສງັ ຄມົ ຍຸດຕທິ າ ແລະ ສວີ ໄິ ລ. ນອກຈາກນນັ້ ລດັ ແຫ່ ງ ສປປລາວ ຍງັ ປະຕບິ ດັ ພາລະບດົ ບາດພົວພນັ ກບັ ຕ່ າງປະເທດ ແລະ ອງົ ການຈດັ ຕງັ້ ສາກນົ ບນົ ຫລກັ ການສນັ ຕພິ າບ, ເອກະລາດ, ມດິ ຕະພາບເຄາົ ລບົ ເອກະລາດ, ອະທິປະໄຕຂອງກນັ ບ່ ແຊກແຊງເຂາົ້ ວຽກ ງານພາຍໃນຂອງກນັ ແລະ ຕ່ າງຝ່ າຍຕ່ າງມຜີ ນົ ປະໂຫຍດ. ຄ. ບນັ ດາ ຫລກັ ການຄຸມ້ ຄອງລດັ ການຄຸມ້ ຄອງລດັ ແຫ່ ງ ສປປລາວ ຕອ້ ງປະຕບິ ດັ ຕາມບນັ ດາຫລກັ ການດ່ ງັ ນ:ີ້ • ຫລກັ ການພກັ ນາພາ ພກັ ເຮາົ ເຮດັ ບດົ ບາດນາພາລດັ ທາງດາ້ ນການເມອື ງ, ໂດຍການດົ ແນວທາງແຜນນະໂຍບາຍອອກໃຫ້ລດັ ຜັນ ຂະຫຍາຍເປັນແຜນການ, ເປັນຂກ້ ານດົ ກດົ ໝາຍ ແລະ ເຮດັ ບດົ ບາດຄມຸ ້ ຄອງດວ້ ຍກດົ ໝາຍໃຫມ້ ຜີ ນົ ສກັ ສດິ . • ຫລກັ ການເຂາົ້ ຮ່ ວມຄມຸ ້ ຄອງລດັ , ຄມຸ ້ ຄອງສງັ ຄມົ ຂອງປະຊາຊນົ – ສດິ ເປັ ນເຈົາ້ ປະເທ ດຊາດຂອງປະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜ່ ົາໄດ້ຮບັ ກ ານປະຕິບດັ ແລະ ຮັບປະກັນດວ້ ຍ ການເຄ່ ອື ນໄຫວຂອງລະບບົ ການເມອື ງ. – ສະພາແຫ່ ງຊາດແມ່ ນອງົ ການຕວົ ແທນແຫ່ ງສດິ ອານາດ ແລະ ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜ່ າົ , ເຕ່ າົ້ ໂຮມຜຕ້ າງໜ້າປະຊາຊນົ (ຜ້ແທນປະຊາຊນົ ) ປະຊາຊນົ ມີສດິ ສະເໜີປົດຜ້ແທນປະຊາຊນົ ໄດບ້ າງກລະນີ (ຕາມມາດຕາ 4 ລດັ ຖະທາມະນນ ). • ຫລກັ ການລວມສນປະຊາທປິ ະໄຕ ທຸກອງົ ການລດັ ໄດຮ້ ບັ ການສາ້ ງຕງັ້ ແລະ ເຄ່ ອື ນໄຫວຕາມຫລກັ ການລວມສນປະຊາທປິ ະໄຕ “ອງົ ການລດັ ຂນັ້ ລ່ ຸມຕອ້ ງລາຍງານຂນັ້ ເທິງ, ຂນັ້ ເທິງກວດກາຂນັ້ ລ່ ຸມຕາມຫລກັ ການບງັ ຄບັ ບນັ ຊາໂດຍອງີ ໃສ່ ລດັ ຖະທາມະນນ ແລະ ກດົ ໝາຍເປັນສ່ ງິ ຄ່າ້ ປະກນັ ” • ຫລກັ ການນຕິ ທິ າ – ແມ່ ນການເຄາົ ລບົ ກດົ ໝາຍຢ່ າງເຄ່ ງັ ຄດັ ໂດຍອງົ ການຈດັ ຕງັ້ ພກັ , ລດັ , ມະຫາຊນົ , ສງັ ຄມົ ລດັ ຖະກອນ, ພນົ ລະເມອື ງ. – ເປນັ ເງ່ອື ນໄຂຈາເປນັ ສາລບັ ການກ່ ສາ້ ງ ແລະ ຂະຫຍາຍລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ . 86 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 2. ການກາເນດີ , ຄຸ ນປະໂຫຍດ ແລະ ໜາ້ ທ່ ຂີ ອງກດົ ໝາຍ • ສງັ ຄມົ ກກົ ເຫລ່ າົ ຄອບຄວົ ເປັນຈຸດເລ່ ີມຕນົ້ ແຫ່ ງການຢ່ ຮ່ ວມກັນຂອງມະນຸດຊາດ ແລະ ສະຖາບນັ ຄອບຄວົ ກເປັນທ່ ີມາຂອງ ລະບອບການປົກຄອງຂນັ້ ພນື້ ຖານໂດຍແມ່ ນບດິ າ - ມານດາ ເຊ່ ງິ ເປັນຫວົ ໜ້າຄອບຄວົ ມີອານາດການປົກຄອງບຸ ດ, ເມ່ ືອ ຫລາຍຄອບຄວົ ມາອາໄສຢ່ ໃກຄ້ ຽງກນັ ແລະ ຂະຫຍາຍວງົ ກວາ້ ງອອກຈນົ ກາຍເປັນລະບບົ ວງົ ເຄ່ ອື ຍາດ. ເມ່ ອື ເປັນດ່ ງັ ນນັ້ , ລະບບົ ການປົກຄອງຂນັ້ ພນື້ ຖານທ່ ີໄດເ້ ລ່ ີມຊບັ ຊອ້ ນຄນື ໃໝ່ .ຜອ້ າວຸໂສທ່ ເີ ຂມັ້ ແຂງ ແລະ ມຄີ ວາມສາມາດກຈະໄດຮ້ ບັ ການເຄາົ ລບົ ນບັ ຖໃື ຫເ້ ປນັ ຫວົ ໜາ້ ກ່ ຸ ມ ແລະ ໃນທ່ ີສຸ ດເມ່ ອື ສງັ ຄມົ ຂະຫຍາຍຕວົ ກວ້ າງອອກຈນົ ກາຍເປນັ ເຜ່ າົ ພນັ ກຈາເປັນ ຈະຕອ້ ງມີຫົວໜ້າ ແລະ ຄະນະຜປ້ ກົ ຄອງ ເພ່ ືອຮກັ ສາຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮອ້ ຍພາຍໃນເຜ່ າົ ເພ່ ອື ຄມຸ ້ ຄອງປ້ອງກັນ ເຜ່ າົ ຈາກໄພທາມະຊາດ ແລະ ການຮຸກຮານຈາກຊນົ ເຜ່ າົ ອ່ ນື ຫລື ເພ່ ອື ນາສະມາຊກິ ຂອງເຜ່ າົ ເຮດັ ສງົ ຄາມຮຸກຮານເຜ່ າົ ຊນົ ກ່ ຸມອ່ ນື . ນອກຈາກມີລະບບົ ການປົກຄອງສງັ ຄມົ ແລວ້ ກຍງັ ມເີ ຄາົ ລບົ ທານຽມທ່ ີສະມາຊກິ ຂອງເຜ່ າົ ຍດຶ ຖປື ະຕບິ ດັ ລວມ ທງັ ການເຄາົ ລບົ ເຊ່ ອື ຖືໃຍສ່ ງິ ທ່ ີສກັ ສດິ ປະກດົ ການທາງທາມະຊາດ. ສະມາຊກິ ຂອງເຜ່ ົາມີສດິ ຜນົ ປະໂຫຍດ ທາງ ເສດຖະກດິ ຮ່ ວມກນັ ແລະ ເລ່ ີມມກີ ານແບ່ ງງານກນັ ເຮດັ ໃນເບອື້ ງຕນົ້ ບາງເຜ່ າົ ກທາມະຫາກນິ ບ່ ເປນັ ຫລກັ ແຫລ່ ງ; ບາງ ກ່ ຸມກສະແຫວງຫາທ່ ີຕງັ້ ພມລາເນາົ ຂອງເຜ່ າົ ແລະ ສາ້ ງບາ້ ນເມອື ງຂນຶ້ . ການທ່ ີກ່ ຸ ມໝ່ ຊນົ ເຜ່ າົ ຕ່ າງໆມີຄວາມເປັນຢ່ ຢ່ າງ ອດິ ສະຫລະຕ່ ກນັ ແລະ ຄອບຄອງອານາບລເິ ວນເພ່ ອື ສາ້ ງບາ້ ນເມອື ງຂອງຕນົ ນນັ້ ຫວົ ໜາ້ ເຜ່ ົາ ແລະ ຄະນະປົກຄອງມີ ການປກົ ຄອງ ແລະ ຈດັ ລະບຽບໃນສງັ ຄມົ ໄດນ້ ນັ້ ຖວື ່ າສງັ ຄມົ ເລ່ ມີ ເກີດມີຊນົ ຊນັ້ ເຊ່ ງິ ນອນຢ່ ໃນທາ້ ຍຂອງລະບອບສງັ ຄມົ ປະຖມົ ບຮານ. • ສງັ ຄມົ ແບ່ ງປັນຊນົ ຊນັ້ ແລະ ການສະແດງອອກຊນົ ຊນັ້ ເສດຖະກດິ ລະບອບສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ປະຖມົ ບຮານ ຂະຫຍາຍຕວົ ໄປຕາມການປັບປຸ ງເຄ່ ອື ງມກື ານອອກແຮງງານ ແຕ່ ການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງເສດຖະກດິ ນນັ້ ສາຄນັ ກ່ າວໝ່ ແມ່ ນການແບ່ ງງານໃຫຍ່ 3 ຄງັ້ ໃນສງັ ຄມົ : – ການລຽ້ ງສດັ ໄດແ້ ຍກອອກຈາກການປກຝັງ. – ການຫດັ ຖະກາໄດແ້ ຍກອອກຈາກການປກຝັງ. – ການແລກປ່ ຽນໄດແ້ ຍກອອກຈາກການຊຂື້ າຍ. ຍອ້ ນມກີ ານປບັ ປຸງເຄ່ ອື ງມກື ານຜະລດິ ຈ່ ງິ ເຮດັ ໃຫກ້ ານຜະລດິ ຂະຫຍາຍຕວົ , ເຮດັ ໃຫ້ການແບ່ ງງານໄດເ້ ກດີ ຂນຶ້ ຍອ້ ນວ່ າການແບ່ ງງານ ແລະ ການປັບປຸ ງເຄ່ ອື ງອອກແຮງງານນໄີ້ ດເ້ ຮດັ ໃຫ້ສະມດັ ຖະພາ ບຂອງງານເຕບີ ໃຫຍ່ ຂນຶ້ , ຜນົ ຜະລດິ ສ່ ວນເກີນໄດເ້ ກີດຂນຶ້ ໝາຍຄວາມວ່ າໃນເງ່ ອື ນໄຂເສດຖະກດິ ໃໝ່ ໄດເ້ ຮດັ ໃຫແ້ ຕ່ ລະຄອບຄວົ , ແຕ່ ລະຄນົ ບ່ ພຽງແຕ່ ສະໜອງ ກຸມ້ ຕນົ ເອງດວ້ ຍພາຫະນະການດາລງົ ຊວີ ດິ ເທ່ າົ ນນັ້ ແຕ່ ຍງັ ມີສ່ ວນເຫລອື ໄວ.້ ສາເຫດຕນົ້ ຕທ່ ີພາໄປສ່ ການພງັ ລະລາຍຂອງລະບອບສະຫະຊບີ ປະຖມົ ບຮານ ແລວ້ ກາ້ ວໄປສ່ ຄວາມບ່ ສະເໝພີ າບໃນສງັ ຄມົ . ຍອ້ ນຜນົ ຜະລດິ ສ່ ວນເກີນນນັ້ ໄດເ້ ຮດັ ໃຫສ້ ງັ ຄມົ ປະກົດມລີ ະບອບກາມະສດິ ສ່ ວນຕວົ ຕ່ ກບັ ພາຫະນະການ ຜະລດິ ຂນຶ້ ດວ້ ຍສະເພາະແມ່ ນຫວົ ໜາ້ ຄອບຄວົ , ຫວົ ໜາ້ ກ່ ຸມ, ຫວົ ໜາ້ ເຜ່ າົ , ຜບ້ ນັ ຊາການທະຫານ ແລະ ຜມ້ ີຄວາມ ສາມາດອ່ ນື ໆ ໄດຄ້ ່ ອຍເລ່ ມີ ຕນົ້ ໃຊອ້ ານາດໃນການທ້ອນໂຮມຜນົ ຜະລດິ ສ່ ວນເກນີ , ເຄ່ ອື ງມກື ານອອແຮງງານ, ສນິ ຄາ້ , ວດັ ຖຸມຄີ ່ າ ເອາົ ມາເປນັ ຂອງຕນົ ເອງ ແລະ ຕ່ ມາກມີທ່ ີດນິ ຕ່ າງຫາກທ່ ເີ ປນັ ຂອງຕນົ ເອງ. ຄວາມບ່ ສະເໝພີ າບໃນສງັ ຄມົ 87 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ເລ່ ມີ ປະກດົ ຂນຶ້ ຄື ເກີດມຄີ ວາມບ່ ສະເໝພີ າບທາງດາ້ ນຊບັ ສນິ ລະຫວ່ າງເກ່ າົ ເຫລ່ າົ , ລະຫວ່ າງເຜ່ າົ ຫລື ພາຍໃນເກ່ າົ ເຫລ່ າົ ແລະ ເຜ່ າົ ນນັ້ ເອງ ຈາກການປະກດົ ຕວົ ຂອງກາມະສດິ ສ່ ວນຕວົ ນນັ້ ນາໄປເຖງິ ການເກດີ ມີຜທ້ ຸກຜຮ້ ່ ງັ ຢ່ ໃນສງັ ຄມົ , ຜຮ້ ່ ງັ ເລ່ ມີ ໃຊແ້ ຮງງານຜທ້ ກຸ ນນັ້ ແມ່ ນຈດຸ ເລ່ ມີ ຕນົ້ ແຫ່ ງການຂດຮດີ ແຮງງານ, ການຍາດຊງິ ຊບັ ສມົ ບດັ ແລະ ດນິ ແດນ. ຈາກການນາໃຊແ້ ຮງງານຜທ້ ຸກຍາກ ຫລື ນາໃຊແ້ ຮງງານສະເລຍີ ເສກິ ທ່ ຈີ ບັ ມາຈາກການເຮດັ ສງົ ຄາມຍາດຊງິ ຊບັ ສມົ ບດັ ແລະ ອານາດມາເປນັ ຂອ້ ຍຂາ້ ແລະ ທາດນບັ ໃຊໃ້ ຫ້ແກ່ ຜຮ້ ່ ງັ ມີນນັ້ . ຈ່ ງິ ເຮດັ ໃຫສ້ ງັ ຄມົ ເລ່ ມີ ແບ່ ງອອກເປັນສອງ ກ່ ຸມ ຄື ຜກ້ ົດຂ່ ີຂດຮດີ ແລະ ຜຖ້ ກື ກດົ ຂ່ ີຂດຮດີ ຫລື ສງັ ຄມົ ເລ່ ມີ ມີ ສອງຊນົ ຊນັ້ ທ່ ີປລະປັກກນັ ນນັ້ ແມ່ ນຕນົ້ ກາເນດີ ຂອງສງັ ຄມົ ໃໝ່ ຄື ສງັ ຄມົ ຢຶດຈອ້ ງຂາ້ ທາດ ( ສງັ ຄມົ ຂາ້ ທາດ ). ອງັ ແກນ ໄດໃ້ ຫຂ້ ສ້ ງັ ເກດວ່ າ “ຄວາມແຕກຕ່ າງທາງດາ້ ນຊບັ ສມົ ບດັ ລະຫວ່ າງຫວົ ໜາ້ ຄອບຄວົ ຕ່ າງໆໄດທ້ ບັ ມາ້ ງປະຊາຄມົ ກອມມນດິ ເກ່ າົ ແບບຄອບຄວົ .  ການກາເນີດຂອງລດັ ຊນົ ຊນັ້ ເກດີ ຂນຶ້ ບ່ ພຽງແຕ່ ເປັນກ່ ຸ ມຕ່ າງໆຂອງຄນົ ເທ່ າົ ນນັ້ ແຕ່ ພວກເຂາົ ເຈາົ້ ຍງັ ມີຖານະແຕກຕ່ າງກນັ ໃນດາ້ ນ ການຜະລດິ ຂອງສງັ ຄມົ ແລະ ກງົ ກນັ ຂາ້ ມກນັ ທາງດາ້ ນກາມະສດິ ໂດຍທ່ ີກ່ ຸ ມໜ່ ງຶ ຂດຮດິ ແຮງງານຂອງກ່ ຸມອ່ ນື ແລະ ມີ ການຕ່ ສກ້ ນັ ເກີດຂນຶ້ ລະຫວ່ າງກ່ ຸມດ່ ງັ ກ່ າວ (ຕ່ ສລ້ ະຫວ່ າງຊນົ ຊນັ້ ) ຊນົ ຊນັ້ ຄອບຄອງພະຍາຍາມປົກປັກຮກັ ສາ ແລະ ເພ່ ີມ ທະວຖິ ານະຂອງຕນົ ; ສ່ ວນຊນົ ຊນັ້ ທກຸ ຍາກ (ຊນົ ຊນັ້ ຖກື ຂດຮດິ ) ນນັ້ ກພະຍາຍາມປ່ ຽນແປງຖານະຂອງຕນົ ຄື ລບົ ລາ້ ງ ການກດົ ຂ່ ຂີ ດຮດີ ການຕ່ ສເ້ ພ່ ອື ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງແຕ່ ຊນົ ຊນັ້ ນນັ້ ບ່ ສາມາດລງົ ລອຍກກນັ ໄດ.້ ເພ່ ອື ບລຫິ ານ - ການຈດັ ຕງັ້ ຄມຸ ້ ຄອງສງັ ຄມົ ໃຫ້ມີຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮອ້ ຍ ແລະ ຢ່ ພາຍໃຕອ້ ານາດນນັ້ ການຈດັ ຕງັ້ ກກົ - ເຫລ່ າົ , ການຈດັ ຕງັ້ ເຜ່ າົ ຢາກມີຄວາມສາມາດເຮດັ ລອ້ ນໜ້າທ່ ີຂອງຕນົ ໄດນ້ ນັ້ ຈ່ ງິ ຈາເປນັ ຕອ້ ງມີອງົ ການຈດັ ຕງັ້ ພິເສດຂນຶ້ ເພ່ ອື ຄມຸ ້ ຄອງສງັ ຄມົ - ອງົ ການຈດັ ຕງັ້ ດ່ ງັ ກ່ າວຕອ້ ງມີຄວາມສາມາດປົກປັກຮກັ ສາ ແລະ ອມ້ ຊການ ຄອບຄອງຂອງຊນົ ຊນັ້ ຕນົ ໃຫ້ຢ່ ເໜືອຊນົ ຊນັ້ ອ່ ນື . ພ້ອມທງັ ສາມາດດບັ ມອດການປລະປັກທາງດາ້ ນຊນົ ຊນັ້ ແລະ ຮບັ ປະກນັ ການດາລງົ ຄງົ ຕວົ ແລະ ການເຄ່ ອື ນໄຫວສງັ ຄມົ . ອງົ ການໃໝ່ ທ່ ໄີ ດຕ້ ງັ້ ຂນຶ້ ນຕີ້ ອ້ ງມພີ ະລງັ ອນັ ເຂມັ້ ແຂງ, ອານາດທ່ ີເກ່ ງັ ກາ້ ຈ່ ງິ ຮຽກຮອ້ ງໃຫມ້ ີສານກັ ງານສະເພາະ, ມີ ການກ່ ສາ້ ງກອງພິເສດເຊ່ ງິ ມໜີ າ້ ທ່ ີປົກຄອງ ແລະ ດາເນນີ ການບງັ ຄບັ ຢ່ າງມກີ ານຈດັ ຕງັ້ - ອງົ ການດ່ ງັ ກ່ າວນກີ້ ແມ່ ນລດັ ນນັ້ ເອງ ເຊ່ ງິ ເກີດຂນຶ້ ຍອ້ ນຄວາມຮຽກຮອ້ ງຕອ້ ງການຂອງສງັ ຄມົ ທ່ ີມີຊນົ ຊນັ້ ແລະ ຂອງຄວາມບ່ ລງົ ລອຍກັນໄດຕ້ ່ ບນັ ຫາ ຄວາມຂດັ ແຍ່ ງທາງຊນັ ຊນັ້ .  ຄຸນປະໂຫຍດ ໃນເງ່ ອື ນໄຂປັດຈຸບນັ ກົດໝາຍໄດເ້ ສມີ ຂະຫຍາຍຄຸນປະໂຫຍດ ເຂາົ້ ໃນການປົກປກັ ຮກັ ສາ ແລະ ສາ້ ງສປະເທດ ຊາດຢ່ າງມີປະສດິ ທຜິ ນົ , ເນ່ ອື ງຈາກວ່ າ ກດົ ໝາຍແມ່ ນເຄ່ ອື ງມຂື ອງລດັ ໃນການຈດັ ຕງັ້ ຄຸມ້ ຄອງທຸກການເຄ່ ອື ນໄຫວຂອງ ສງັ ຄມົ ໃຫມ້ ີຄວາມເປນັ ລະບຽບຮຽບຮອ້ ຍ, ແມ່ ນພາຫະນະເຮດັ ໃຫແ້ ນວທາງ ແລະ ແຜນນະໂຍບາຍຂອງພກັ ກາຍເປັນ ອນັ ລະອຽດ, ສາມາດເຮດັ ໜາ້ ທ່ ີພາຍໃນ ແລະ ຕ່ າງປະເທດໄດ້ ຢ່ າງມີປະສດິ ທຜິ ນົ . 3. ລດັ ແລະ ກດົ ໝາຍແຫ່ ງ ສປປ ລາວ 88 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 • ນຍິ າມກ່ ຽວກບັ ກດົ ໝາຍ ກດົ ໝາຍແມ່ ນລະບບົ ຂກ້ ານດົ ທ່ ມີ ຜີ ນົ ບງັ ຄບັ ທ່ ວົ ໄປ, ມຄີ ວາມຊດັ ເຈນທາງດາ້ ນຮບການໂດຍລດັ ເປັນຜວ້ າງ ອອກ, ສ່ ອງແສງເຖງິ ເຈດຈານງົ ຂອງຊນົ ຊນັ້ ປົກຄອງ ທ່ ເີ ປນັ ຜຄ້ ອບຄອງດາ້ ນເສດຖະກດິ ເປັນສ່ ວນໃຫຍ່ ເຊ່ ງິ ສາ້ ງຂນຶ້ ເປນັ ກດົ ໝາຍໃຊເ້ ປັນເຄ່ ອື ງມດື ດັ ປັບສາຍພວົ ພນັ ສງັ ຄມົ ທ່ ີມີຊນົ ຊນັ້ , ການເຄາົ ລບົ ຂກ້ ານດົ ດ່ ງັ ກ່ າວ ຖກື ຮບັ ປະກນັ ດວ້ ຍການ ນາໃຊມ້ າດຕະການບງັ ຄບັ ຂອງລດັ . – ກດົ ໝາຍລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ ແມ່ ນລະບບົ ຂກ້ ານດົ ທ່ ມີ ີຜນົ ບງັ ຄບັ ທ່ ົວໄປໂດຍແມ່ ນລດັ ເປັນຜ້ ວາງອອກມີຄວາມຊດັ ເຈນທາງດາ້ ນຮບການ, ສ່ ອງແສງເຖງິ ເຈດຈານງົ ຂອງຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນ ແລະ ຊາວ ຜອ້ ອກແຮງງານພາຍໃຕກ້ ານນາພາຂອງພກັ ກາອານາດ, ເປນັ ເຄ່ ອື ງມກື ານດດັ ປັບການພວົ ພນັ ສງັ ຄມົ ແນໃສ່ ສາ້ ງ ແລະ ຂະຫຍາຍລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ ໃຫບ້ ລບິ ນເທ່ ອື ລະກາ້ ວ. – ກດົ ໝາຍ ສປປລາວ ແມ່ ນບນັ ດາລະບຽບການທ່ ີການດົ ສດິ , ພນັ ທະ, ສາຍພວົ ພນັ ຂອງທກຸ ຄນົ ແລະ ນຕິ ບິ ຸກຄນົ ຢ່ ໃນສງັ ຄມົ ຫລື ເວາົ້ ອກີ ຢ່ າງໜ່ ງຶ ກດົ ໝາຍ ສປປລາວ ແມ່ ນການຫນັ ແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງ ພກັ ດາ້ ນຕ່ າງໆໃຫເ້ ປນັ ລະບຽບກດົ ໝາຍອນັ ລະອຽດ. ມາຮອດປດັ ຈບຸ ນັ ລດັ ຂອງພວກເຮາົ ໄດປ້ ະກາດໃຊ້ ກດົ ໝາຍຕ່ າງໆຫລາຍສບິ ສະບບັ ແລວ້ ເຊ່ ນັ ລດັ ຖະທາມະນນ, ກດົ ໝາຍວ່ າດວ້ ຍສະພາແຫ່ ງຊາດ, ກດົ ໝ າຍວ່ າດວ້ ຍລດັ ຖະບານ, ກົດໝາຍວ່ າດວ້ ຍອງົ ການໄອຍະການປະຊາຊນົ ແລະ ກດົ ໝາຍອ່ ນື ໆ. ລວ້ ນແຕ່ ມີ ໜາ້ ທ່ ີແຕກຕ່ າງກນັ . • ລດັ ຖະທາມະນນແຫ່ ງ ສປປ ລາວ – ລດັ ຖະທາມະນນແມ່ ນກດົ ໝາຍພນື້ ຖານຂອງລດັ ທ່ ສີ ະແດງເຖງິ ເຈດຈານງົ ຊອງຊນົ ຊນັ້ ປກົ ຄອງໃນການກາ ນດົ ລະບອບການເມອື ງ, ເສດຖະກດິ - ສງັ ຄມົ , ສດິ , ພນັ ທະພນື້ ຖານຂອງພນົ ລະເມອື ງ, ຫລກັ ການຈດັ ຕງັ້ ແລະ ເຄ່ ອື ນໄຫວຂອງກງົ ຈກັ ລດັ . – ລດັ ຖະທາມະນນແມ່ ນກດົ ໝາຍພນື້ ຖານ ໃຫແ້ ກ່ ບນັ ດາກດົ ໝາຍອ່ ນື ໆ. ການດົ ບນັ ດາໜາ້ ທ່ ີກຄບື ນັ ຫາທ່ ີ ກວມລວມ ແລະ ບນັ ດາຫລກັ ການທ່ ີສາຄນັ ກ່ ວາໝ່ ເຊ່ ງິ ເປັນພນື້ ຖານໃຫແ້ ກ່ ການສາ້ ງລະບບົ ກດົ ໝ າຍອ່ ນື ໆ. – ບນັ ຫາພນື້ ຖານກວ່ າໝ່ ຂອງລດັ ຖະທາມະນນແມ່ ນທາດແທຊ້ ນົ ຊນັ້ ຂອງມັນ ແລະ ລກັ ສະນະຊນົ ຊນັ້ ຂອງ ລດັ , ຂອງລະບອບການເມອື ງ, ອານາດການປົກຄອງຕກົ ຢ່ ໃນກາມຂື ອງຊນົ ຊນັ້ ໃດ ແລະ ຮບັ ໃຊໃ້ ຜແມ່ ນ ສະແດງອອກໃນລດັ ຖະທາມະນນ. ທ່ ານ ອງັ ແກນ ໄດຊ້ ແີ້ ຈງວ່ າ “ ລດັ ຖະທາມະນນຂອງລດັ ຕ່ າງໆເວລາ ໃດ ກແມ່ ນໝາກຜນົ ຂອງການຕ່ ສຊ້ ນົ ຊນັ້ ໂດຍແມ່ ນຊນົ ຊນັ້ ທ່ ີ ຊະນະເປັນຜວ້ ່ າອອກພາຍຫລງັ ກາອານາດ”. • ຄວາມຮພ້ ນື້ ຖານກ່ ຽວກບັ ກດົ ໝາຍແຮງງານ ນຍິ າມ ກດົ ໝາຍແຮງງານແມ່ ນລະບບົ ຂກ້ ານດົ ທ່ ີດດັ ປັບສາຍພົວພັນສງັ ຄມົ ກ່ ຽວກັບການອອກແຮງງານ ແລະ ສາຍ ພວົ ພນັ ສງັ ຄມົ ອ່ ນື ໆ ທ່ ຕີ ດິ ພນັ ກບັ ການອອກແຮງງານ. 1.ໜ້າທ່ ຂີ ອງກດົ ໝາຍແຮງງານ 89 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວິທະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ໜາ້ ທ່ ຂີ ອງກດົ ໝາຍແຮງງານ ແມ່ ນດດັ ສມົ ສາຍພົວພນັ ແຮງງານ, ເສມີ ຂະຫຍາຍທຸກຄວາມສາມາດຂອງແຮງງານ ຢ່ າງຄບົ ຖວ້ ນເຂາົ້ ໃນການພດັ ທະນາເສດຖະກດິ - ສງັ ຄມົ ຂອງຊາດ, ຍກົ ສງປະສດິ ທ່ ີພາບ ແລະ ຜະລດິ ຕະພນັ ແຮງງານ ຂອງສງັ ຄມົ . ເຮດັ ໃຫຊ້ ວີ ດິ ການເປັນຢ່ ຂອງຊາວຜອ້ ອກແຮງງານໄດຮ້ ບັ ການປົວແປງໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ . 2. ຫລກັ ການລວມຂອງກດົ ໝາຍແຮງງານ ຫລກັ ການຕ່ າງຝ່ າຍລວ້ ນແຕ່ ໄດຮ້ ບັ ຜນົ ປະໂຫຍດ ລະຫວ່ າງຜໃ້ ຊແ້ ຮງງານກບັ ຜ້ອອກແຮງງານ. ລດັ ປະຕບິ ດັ ຫລກັ ການຮບັ ປະກນັ ໃຫຜ້ ໃ້ ຊແ້ ຮງງານ ແລະ ຜອ້ ອກແຮງງານຕ່ າງຝ່ າຍຕ່ າງໄດຮ້ ບັ ຜນົ ປະໂຫຍດ ຜອ້ ອກແຮງງານຕອ້ ງ ເຄາົ ລບົ ລະບຽບການອອກແຮງງານ ແລະ ປະຕບິ ດັ ຕາມຂກ້ ານດົ ຂອງການອອກແຮງງານ. ຜໃ້ ຊແ້ ຮງງານຕອ້ ງຮບັ ປະກັນຈ່ າຍເງນິ ເດອື ນຢ່ າງຍຸຕທິ າ, ຮບັ ປະກນັ ບນັ ດາເງ່ອື ນໄຂການອອກແຮງງານຢ່ າງປອດ ໄພ ແລະ ປະຕບິ ດັ ການປະກນັ ໄພສງັ ຄມົ ຕ່ ຜອ້ ອກແຮງງານ. “ຜໃ້ ຊແ້ ຮງງານ” ຕາມທ່ ໄີ ດກ້ ່ າວມານປີ້ ະກອບດວ້ ຍເຈາົ້ ກາມະສດິ ຂອງຫົວໜ່ ວຍພນື້ ຖານ( ລດັ , ລດັ - ເອກະ ຊນົ , ເອກະຊນົ ) ຫລື ຜຕ້ ່ າງໜາ້ ໃຫເ້ ຈາົ້ ກາມະສດິ ເປນັ ຜຄ້ ຸມ້ ຄອງຜອ້ ອກແຮງງານໃນທຸກຫວົ ໜ່ ວຍພນື້ ຖານ. 3. ຂອບເຂດນາໃຊກ້ ດົ ໝາຍແຮງງານ ຂອບເຂດການນາໃຊກ້ ດົ ໝາຍແຮງງານ, ກດົ ໝາຍແຮງງານມຜີ ນົ ບງັ ຄບັ ປະຕບິ ດັ ສາລບັ ກາມະກອນ ແລະ ລດັ ຖະບານທ່ ເີ ຮດັ ວຽກໃນໂຮງງານ, ອງົ ການ, ການຈດັ ຕງັ້ ຢ່ ໃນຂງົ ເຂດຂອງລດັ , ລດັ - ເອກະຊນົ ແລະ ເອກະຊນົ ເຊ່ ງິ ເອນີ້ ວ່ າກມົ ກອງແຮງງານ. 4. ກົດໝາຍວ່ າດວ້ ຍການສກຶ ສາແຫ່ ງ ສປປລາວ ກດົ ໝາຍສະບບັ ນີ້ ການດົ ຫລກັ ການ, ລະບຽບການ ແລະ ມາດຕະການ ກຽ່ວກບັ ການຄມຸ ້ ຄອງ, ຕດິ ຕາມ, ກວດກາການເຄ່ ອື ນໄຫວວຽກງານການສກຶ ສາ ເພ່ ອື ພດັ ທະນາວຽກງານດ່ ງັ ກ່ າວໃຫໄ້ ດມ້ າດຕະຖານ, ມຄີ ຸນນະພາບ, ມີ ຄວາມຍນື ຍງົ ແນໃສ່ ພດັ ທະນາຊບັ ພະນາກອນມະນຸດ ໃຫກ້ າຍເປນັ ພນົ ລະເມອື ງດີ, ມຄີ ຸນສມົ ບດັ ສນິ ທາປະຕວິ ດັ , ມີ ຄວາມຮຄ້ ວາມສາມາດ, ມີວຊິ າອາຊບີ , ມຄີ ວາມສານານງານ, ມີສຸຂະພາບພະລານາໄມ, ຮຮ້ ກັ ສາ ແລະ ສ່ ງົ ເສມີ ສລິ ະປະ ວດັ ທະນະທາ ແລະ ຮດິ ຄອງປະເພນອີ ນັ ດງີ າມຂອງຊາດ ສາມາດເຊ່ ອື ມໂຍງເຂາົ້ ກບັ ພາກພນື້ ແລະ ສາກນົ ປະກອບສ່ ວນເຂາົ້ ໃນການປົກປກັ ຮກັ ສາ, ສາ້ ງສາພດັ ທະນາປະເທດຊາດ. ການສກຶ ສາ ແມ່ ນ ຂະບວນການ, ການຮຽນຮ້ ທາງດາ້ ນທິດສະດີ ແລະ ພຶດຕກິ າຕວົ ຈ່ ງິ ກຽ່ວກບັ ວທິ ະຍາສາດ ທາມະຊາດ, ວທິ ະຍາສາດສງັ ຄມົ ແລະ ເຕກັ ໂນໂລຊີ ເພ່ ືອພດັ ທ ະນາຊບັ ພະຍາກອນມະນຸດໃຫ້ຂະຫຍາຍຕວົ ຢ່ າງຮອບດາ້ ນ. 5. ຄວາມຮກ້ ່ ຽວກບັ ລະບຽບລດັ ຖະກອນ ພະນກັ ງານ - ລດັ ຖະກອນ ແມ່ ນພນົ ລະເມອື ງລາວຜຖ້ ືກຮບັ ບນັ ຈໃຸ ຫເ້ ຮດັ ວຽກ, ເລອື ກຕງັ້ ຫລື ແຕ່ ງຕງັ້ ໃຫດ້ າລງົ ຕາແໜ່ ງໃດໜ່ ງຶ ໃນອງົ ການຈດັ ຕງັ້ ພກັ , ລດັ , ແນວລາວສາ້ ງຊາດ ແລະ ອງົ ການຈດັ ຕງັ້ ມະຫາຊນົ ຂນັ້ ສນ ກາງ ແລະ ທອ້ ງຖ່ ນິ ຫລື ໄປປະຈາການຢ່ ສານກັ ງານຜຕ້ ່ າງໜາ້ ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ ຢ່ ຕ່ າງປະເທດ ແລະ ອງົ ການຈດັ ຕງັ້ ສາກນົ ຊ່ ງຶ ເຊ່ ງິ ໄດຮ້ ບັ ເງ່ອື ນເດອື ນ ແລະ ເງນິ ອຸດໜນຈາກງບົ ປະມານແຫ່ ງລດັ . ລດັ ຖເື ປັນສາຄນັ ວຽກງານພະນກັ ງານ - ລດັ ຖະກອນ ແລະ ສ່ ງົ ເສມີ ດວ້ ຍການປະຕບິ ດັ ນະໂຍບາຍ ຕາມ 90 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວິທະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ທ່ ໄີ ດກ້ ານດົ ໄວໃ້ ນກດົ ໝາຍ, ສາ້ ງທກຸ ເງ່ອື ນໄຂໃຫພ້ ະນກັ ງານ - ລດັ ຖະກອນ ທກຸ ເພດ, ທຸກເຜ່ າົ ຕາມຄວາມສາມາດ ຕວົ ຈງິ ໄດຮ້ ບັ ການພດັ ທະນາທາງດາ້ ນການເມອື ງ, ແນວຄດິ , ຈນັ ຍາບນັ , ຍກົ ລະດບັ ດາ້ ນວຊິ າສະເພາະ ຄວາມຮ,້ ຄວາມສາມາດ ເພ່ ອື ເປັນກາລງັ ແຮງປະຕບິ ດັ ໜາ້ ທ່ ີໃນການປົກປກັ ຮກັ ສາ, ສາ້ ງສາພດັ ທະນາປະເທດຊາດ ແລະ ຮບັ ໃຊປ້ ະຊາຊນົ ຢ່ າງສຸດກກົ ສຸດປາຍ ດວ້ ຍຄວາມບລສິ ຸດໃຈ. ລດັ ປົກປ້ອງສດິ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດອນັ ຊອບທາຂອງພະນກັ ງານ - ລດັ ຖະກອນ ຊ່ ງຶ ເປັນທຶນຮອນອນັ ປະເສດີ , ເປັນຜຕ້ ດັ ສນີ ຜົນໄດ,້ ຜນົ ເສຍຂອງການຈດັ ຕງັ້ ປະຕບິ ດັ ວຽກງານ ພອ້ ມທງັ ເອາົ ໃຈໃສ່ ຜນົ ລະດບັ ຊວີ ດິ ການ ເປັນຢ່ ຂອງພະນກັ ງານ - ລດັ ຖະກອນ ເພ່ ອື ຮບັ ປະກນັ ການປະຕບິ ດັ ໜາ້ ທ່ ໃີ ຫສ້ າເລດັ . • ປະເພດພະນກັ ງານ - ລດັ ຖະກອນ ພະນກັ ງານ - ລດັ ຖະກອນ ມີ ສ່ ີ ປະເພດ ດ່ ງັ ນ:ີ້ 1. ພະນກັ ງານລດັ ຖະກອນລະດບັ ສງ. 2. ລດັ ຖະກອນທ່ ີມຕີ າແໜ່ ງບລຫິ ານ. 3. ລດັ ຖະກອນວຊິ າການ. 4. ລດັ ຖະກອນຊ່ ວຍວຽກບລຫິ ານ. • ພະນກັ ງານລດັ ຖະກອນລະດບັ ສງ ພະນກັ ງານລດັ ຖະກອນລະດບັ ສງ ແມ່ ນ ພະນກັ ງານນາພາ, ພະນກັ ງານຄມຸ ້ ຄອງ ທ່ ໄີ ດຮ້ ບັ ການແຕ່ ງຕງັ້ ຫລື ແຕ່ ງຕງັ້ໃຫດ້ າລງົ ຕາແໜ່ ງໃດໜ່ ງຶ ແຕ່ ປະທານປະເທດ ລງົ ມາຮອດ ຫວົ ໜາ້ ທະບວງ ຕາມທ່ ີໄດກ້ ານດົ ໄວໃ້ ນມາດຕາ 22 ຂອງກດົ ໝາຍສະບບັ ນ.ີ້ • ລດັ ຖະກອນທ່ ີມຕີ າແໜ່ ງບລຫິ ານ ລດັ ຖະກອນທ່ ມີ ີຕາແໜ່ ງບລຫິ ານ ແມ່ ນພະນກັ ງານນາພາ, ພະນກັ ງານຄຸມ້ ຄອງ ທ່ ໄີ ດຮ້ ບັ ການແຕ່ ງຕງັ້ໃຫ້ ດາລງົ ຕາແໜ່ ງ ແຕ່ ຮອງຫວົ ໜາ້ ທະບວງ ຫລື ຫວົ ໜາ້ ອງົ ການລດັ ທຽບເທ່ າົ ຈງຸ ານ ຕາມທ່ ີໄດກ້ ານດົ ໄວໃ້ ນມາດຕາ 22 ຂອງກດົ ໝາຍສະບບັ ນ.ີ້ ການແຕ່ ງຕງັ້ ລດັ ຖະກອນ ໃຫດ້ າລງົ ຕາແໜ່ ງບລຫິ ານໃດໜ່ ງຶ ໃຫປ້ ະຕບິ ດັ ຕາມມາດຕະຖານທ ແລະ ເງ່ອື ນໄຂ ທ່ ໄີ ດກ້ ານດົ ໄວໃ້ ນລະບຽບການ. • ລດັ ຖະກອນວຊິ າການ ລດັ ຖະກອນວຊິ າການ ແມ່ ນລດັ ຖະກອນສມົ ບນ ທ່ ີຖກື ບນັ ຈເຸ ຂວົ້ ຊນັ້ ສາມ, ສ່ ີ ແລະ ຫາ້ ທ່ ຮີ ບັ ຜດິ ຊອບ ຄນົ້ ຄວ້ າທາງດາ້ ນວຊິ າການ ແຕ່ ຍງັ ບ່ ທນັ ໄດຖ້ ກື ແຕ່ ງຕງັ້ໃຫດ້ າລງົ ຕາແໜ່ ງບລຫິ ານໃດໜ່ ງຶ • ລດັ ຖະກອນຊ່ ວຍວຽກບລຫິ ານ ລດັ ຖະກອນຊ່ ວຍວຽກບລຫິ ານ ແມ່ ນ ລດັ ຖະກອນສມົ ບນ ທ່ ີຖກື ບນັ ຈເຸ ຂາົ້ ຊນັ້ ໜ່ ງຶ ແລະ ຊນັ້ ສອງທ່ ີບ່ໄດ້ ຮບັ ຜດິ ຊອບວຽກງານຄນົ້ ຄວ້ າທາງດາ້ ນວຊິ າການ. 91 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ຄາຖາມຄນົ້ ຄວ້ າ 1. ລດັ ແມ່ ນຫຍງັ ? 2. ທາດແທຂ້ ອງລດັ ແມ່ ນຫຍງັ ? 3. ກດົ ໝາຍແມ່ ນຫຍງັ ? 4. ກດົ ໝາຍແຮງງານ ແລະ ຂອບເຂດນາໃຊກ້ ດົ ໝາຍແຮງງານມຫີ ຍງັ ແດ່ ? 92 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ບົດທີ 11 ກດົ ໝາຍອາຍາ ແລະ ກົດໝາຍແພ່ ງ 1. ກົດໝາຍອາຍາພາກລວມ, ຫລກັ ການ ແລະ ຂອບເຂດການນາໃຊກ້ ດົ ໝາຍອາຍາ 1.1 ກົດໝາຍອາຍາພາກລວມ ກດົ ໝາຍອາຍາແມ່ ນຂກ້ ານດົ ທ່ ີວາງອອກ ແລະ ຄຸມ້ ຄອງໂດຍລດັ , ເຊ່ ງິ ກ່ າວເຖງິ ພດຶ ຕກິ າທ່ ີຖວື ່ າ ເປນັ ການ ກະທາຜດິ ທາງອາຍາ (ການກະທາຜດິ ທ່ ເີ ປັນອນັ ຕະລາຍຕ່ ສງັ ຄມົ ), ການດົ ເງ່ອື ນໄຂ ແລະ ວທິ ີການກຽວ່ ກບັ ການວາງ ໂທດ, ການດົ ສາເຫດທ່ ີພາໃຫພ້ ນົ້ ຈາກຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບທາງອາຍາ ແລະ ເງ່ອື ນໄຂກ່ ຽວກບັ ການພນົ້ ຈາກກການ ລງົ ໂທດ. ກດົ ໝາຍອາຍາແມ່ ນກດົ ໝາຍພນື້ ຖານຂອງລດັ ຂະແໜງໜ່ ງຶ ເຊ່ ງິ ວາງອອກເພ່ ອື ປົກປັກຮກັ ສາ ແລະ ເສມີ ຂະ ຫຍາຍສາຍພວົ ພນັ ສງັ ຄມົ ທ່ ອີ ານວຍຜນົ ປະໂຫຍດໃຫແ້ ກ່ ຊນົ ຊນັ້ ທ່ ີຄອບຄອງສງັ ຄມົ . ກດົ ໝາຍອາຍາເກີດຂນຶ້ ພອ້ ມ ກາມະສດິ ເອກະຊນົ , ການແບ່ ງສງັ ຄມົ ອອກເປນັ ຊນົ ຊນັ້ ແລະ ລດັ . 1.1.1 ໜາ້ ທ່ ີຂອງກດົ ໝາຍອາຍາ ກດົ ໝາຍອາຍາມີໜາ້ ທ່ ີປົກປັກຮກັ ສາລະບອບການເມອື ງ, ເສດຖະສາດ ແລະ ສງັ ຄມົ ຂອງ ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ, ກາມະສດິ ຂອງລດັ , ຂອງລວມໝ່ ແລະ ຂອງບຸກຄນົ , ຊວີ ດິ , ສຸຂະພາບ, ສດິ ແລະ ເສລພີ າບຂອງພນົ ລະເມອື ງລາວ, ຄວາມສະຫງບົ ຂອງຊາດ ແລະ ຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮອ້ ຍຂອງສງັ ຄມົ , ຕາ້ ນ ແລະ ສະກດັ ກນັ້ ການກະທາຜດິ ແລະ ສກຶ ສາອບົ ຮມົ ພນົ ລະເມອືຶ ງ ທກຸ ຄນົ ໃຫມ້ ີຄວາມຕ່ ນື ຕວົ ເຄາົ ລບົ ກດົ ໝາຍ. ເພ່ ອື ປະຕບິ ດັ ໜາ້ ທ່ ດີ ່ ງັ ກ່ າວກດົ ໝາຍສະບບັ ນໄີ້ ດກ້ ານດົ ວ່ າ ການກະທາໂດຍເຈດຕະນາ ຫລື ດວ້ ຍຄວາມບ່ ລະມດັ ລະວງັ ທ່ ເີ ປນັ ອນັ ຕະລາຍຕ່ ສງັ ຄມົ ແມ່ ນການກະທາຜດິ ທາງອາຍາ ແລວ້ ຈ່ ງິ ໄດກ້ ານດົ ໂທດໃສ່ ຜກ້ ະທາຜດິ ເມ່ ອື ມີ ຄາຕດັ ສນິ ຂອງສານເທ່ າົ ນນັ້ . 1.2 ຫລກັ ການ ແລະ ຂອບເຂດການນາໃຊກ້ ດົ ໝາຍອາຍາ 1.2.1 ຫລກັ ການຂອງກດົ ໝາຍອາຍາແຫ່ ງ ສປປ ລາວ ຫລກັ ການຂອງກດົ ໝາຍອາຍາແມ່ ນບນັ ດາແນວຄດິ ຊນີ້ າ ແລະ ພນື້ ຖານທ່ ີແຊກຊມື ໃນຂກ້ ານດົ ກດົ ໝາຍອາຍາ, ບນັ ກາຫລກັ ການລວມຂອງກດົ ໝາຍອາຍາລວມດ່ ງັ ນ:ີ້ ກ. ຫລກັ ການຊນົ ຊນັ້ ຫລກັ ສະນະນີ້ ສະແດງອອກຢ່ ບ່ ອນວ່ າ ທຸກຂກ້ ານດົ ຂອງກົດໝາຍອາຍາຮບັ ໃຊສ້ ດິ ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນ ແລະ ຊາວຜອ້ ອກແຮງງານ, ຕອບສະໜອງຄວາມຮຽກຮອ້ ງຕອ້ ງການຂອງລດັ , ກດົ ໝາຍອາຍາແມ່ ນແນໃສ່ ຮບັ ປະກນັ ສດີ ເປັນເຈາົ້ ຂອງປະຊາຊນົ ຫລກັ ການດ່ ງັ ກ່ າວນີໄ້ ດສ້ ະແດງອອກຢ່ າງຈະແຈງ້ ຢ່ ໃນໜ້າທ່ ຂີ ອງກົດໝາຍ ອາຍາ. ຂ. ຫລກັ ການນຕິ ກິ າ 93 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ຢ່ ໃນກດົ ໝາຍອາຍາມກີ ານການດົ ຢ່ າງຄບົ ຖວ້ ນ ແລະ ຊດັ ເຈນໂດຍພນື້ ຖານ, ເງ່ອື ນໄຂ ແລະ ຂອບເຂດ ຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບທາງອາຍາ, ຈະຖືວ່ າພດຶ ຕກິ າໃດໜ່ ງຶ ເປັນການກະທາຜດິ ທາງອາຍາໄດ,້ ກຕ່ ເມ່ ອື ພດຶ ຕກິ າດ່ ງັ ກ່ າວ ຫາກມຄີ ວາມກນັ ດາ້ ນຕ່ ສງັ ຄມົ ແລະ ຖກື ບ່ ງົ ໄວໃ້ ນກດົ ໝາຍອາຍາພດຶ ຕກິ າທ່ ບີ ່ໄດບ້ ່ ງົ ໄວໃນກດົ ໝາຍອາຍາ ກຈະບ່ ຖກື ວ່ າ ເປນັ ການກະທາຜດິ ທາງອາຍາໄດ.້ ພອ້ ມກນັ ນນັ້ ກົດໝາຍອາຍາກບ່ ງົ ປະເພດໂທດທ່ ີສານສາມາດລງົ ໃສ່ ຜກ້ ະທາຜດິ ນອກຈາກໂທດທ່ ີບ່ ງົ ໄວໃ້ ນກດົ ໝາຍນແີ້ ລວ້ ສານບ່ ມສີ ດິ ນາເອາົ ໂທດອ່ ນື ມາລງົ ໃສ່ ຜກ້ ະທາຜດິ ໄດ້ ເວາົ້ ລວມນຕິ ທິ າ ຮຽກຮອ້ ງໃຫອ້ ງົ ການທ່ ີຮບັ ຜດິ ຊອບການດາເນນີ ຄະດອີ າຍາ ຕອ້ ງປະຕບິ ດັ ຕາມຂກ້ ານດົ ຂອງກດົ ໝາຍອາຍາຢ່ າງເຂມັ້ ງວດ. ຄ. ຫລກັ ການມະນດຸ ສະທາ ກດົ ໝາຍອາຍາທ່ ສີ ະແດງອອກ ເຊ່ ງິ ສະຕກິ ດົ ໝາຍຂອງຊນົ ຊນົ້ ກາມະກອນ ແລະ ຊາວຜອ້ ອກແຮງງານມີ ຈດຸ ປະສງົ ຢາກໃຫພ້ ນົ ລະເມອື ງໄດຮ້ ບັ ຄວາມເປນັ ທາ. ກດົ ໝາຍອາຍາຂອງ ສປປ ລາວ ເອາົ ໃຈໃສ່ ປກົ ປກັ ຮກັ ສາບຸກຄນົ , ລະບອບສງັ ຄມົ , ການປ່ ຽນແປງ ແລະ ການສກຶ ສາອບົ ຮມົ ຜກ້ ະທາຜດິ ເພ່ ອື ໃຫສ້ າມາດກບັ ຄນື ເຂາົ້ ສ່ ສງັ ຄມົ ໄດ້ ແລະ ດາລງົ ຊວີ ດິ ດວ້ ຍການອອກແຮງງານ ທ່ ີຊ່ ສື ດັ ບລສິ ຸດ. ນອກຈາກນີ້ ຫລກັ ການມະນດຸ ສະທາ ສະແດງອອກຢ່ ບ່ ອນວ່ າ ໃນ ກລະນທີ ່ ແີ ນ່ ນອນມີຄວາມອາດສາມາດຫລດຸ ພນົ້ ອອກຈາກຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບທາງອາຍາ ແລະ ໂທດ, ການຝາກໂທດ, ການປົດປ່ ອຍອອກຈາກການປະຕບິ ດັ ໂທດກ່ ອນການດົ ແລະ ອ່ ນື ໆ. ງ. ຫລກັ ການຄວາມຮກັ ຊາດ ອນັ ນີສ້ ະແດງອອກຢ່ າງຈະແຈງ້ ຢ່ ໃນຂກ້ ານດົ ຂອງກດົ ໝາຍອາຍາ ເຊ່ ງິ ການດົ ຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບ ທ່ ີເນ່ ອື ງມາ ຈາກການແຕະຕອ້ ງເຖງິ ສງັ ຄມົ , ຄວາມປອດໄພ ຂອງຊາດ ແລະ ອ່ ນື ໆ ການແຕະຕອ້ ງດ່ ງັ ກ່ າວໄດຮ້ ບັ ໂທດໜກັ ອນັ ນີ້ ອານວຍຄວາມສະດວກໃຫແ້ ກ່ ການສກຶ ສາອບົ ຮມົ ພນົ ລະເມອື ງໃຫມ້ ຄີ ວາມຈ່ ງົ ຮກັ ພກັ ດີຕ່ ປະເທດຊາດ, ປະຕບິ ດັ ພນັ ທະ ໃນການປົກປັກຮກັ ສາປະເທດຊາດຂອງຕນົ ດວ້ ຍຄວາມສະມກັ ໃຈ. ຈ. ຫລກັ ການສາກນົ ນຍິ ມົ ກດົ ໝາຍອາຍາຂອງ ສປປ ລາວ ນອກຈາກ ຈະປົກປກັ ຮກັ ສາສດິ ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງປະເທດຕນົ ເອງແລວ້ ຍງັ ປົກປກັ ຮກັ ສາສດິ ຜນົ ປະໂຫຍດອນັ ສາຄນັ ຂອງຕ່ າງປະເທດອກີ . ການກະທາຜດິ ເຊ່ ງິ ມຄີ ວາມກນັ ດານເປັນພເິ ສດຕ່ ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງຕ່ າງປະເທດ ກຈະຖກື ລງົ ໂທດເໝອື ນກນັ ກບັ ໄດກ້ ະທາຜດິ ຕ່ ສປປ ລາວ. 1.2.2 ຂອບເຂດນາໃຊກ້ ດົ ໝາຍ ກ. ການນາໃຊກ້ ດົ ໝາຍອາຍາໃນດນິ ແດນ ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ ກດົ ໝາຍອາຍາສະບບັ ນີ້ ມີຜົນບງັ ຄບັ ໃຊໃ້ ນທ່ ວົ ສປປ ລາວ ບຸກຄົນໃດໄດກ້ ະທາຜດິ ທາງອາຍາຢ່ ໃນແດນ ສປປ ລາວ ກຈະ ໄດຮ້ ບັ ຜິດຊອບທາງອາຍາຂອງ ສປປ ລາວ. ຜຕ້ ່ າງໜາ້ ທາງການທດ ຫລື ບຸກຄນົ ທ່ໄີ ດຮ້ ບັ ອະພິສດິ ທາງການທດ ຕາມສັນຍາລະຫວ່ າງຊາດເຊ່ ງິ ໄດກ້ ະທາຜິດຢ່ ດນີ ແດນ ສປປ ລາວ ກຈະໄດຮ້ ັບການແກໄ້ ຂທາງການທດ. ຂ. ການນາໃຊກ້ ດົ ໝາຍອາຍາ ນອກດນິ ແດນ ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ ພນົ ລະເມອື ງລາວທ່ ີໄດກ້ ະທາຜດິ ທາງອາຍາຢ່ ນອກດນິ ແດນ ສປປ ລາວ ກຈະໄດຮ້ ບັ ຜດິ ຊອບທາງອາຍາ ຖາ້ ວ່ າ 94 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ

ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ລະບບົ 11+3+2 ການກະທາດ່ ງັ ກ່ າວ ຫາກໄດກ້ ານດົ ໄວໃ້ ນກດົ ໝາຍອາຍາຂອງ ສປປ ລາວ. ຄນົ ຕ່ າງດາ້ ວ ແລະ ບຸກຄນົ ທ່ ບີ ່ ມສີ ນັ ຊາດທ່ ີຢ່ ຫລື ອາໄສຢ່ ໃນ ສປປ ລາວ ຫາກໄດກ້ ະທາຜດິ ທາງອາຍາຢ່ ນອກ ດນິ ແດນ ສປປ ລາວ ກຈະໄດຮ້ ບັ ຜດິ ຊອບ ທາງອາຍາເຊ່ ນັ ດຽວກນັ . ຄນົ ຕ່ າງປະເທດທ່ ໄີ ດກ້ ະທາຜດິ ທາງອາຍາ ຢ່ ນອກດນິ ແດນ ສປປ ລາວ ຈະໄດຮ້ ບັ ຜດິ ຊອບທາງອາຍາ ຕ່ ກດົ ໝ າຍຂອງ ສປປ ລາວ ໃນກລະນທີ ່ ໄີ ດກ້ ານດົ ໄວ້ ໃນສນັ ຍາລະຫວ່ າງຊາດ. 2. ການກະທາຜດິ ແລະ ອງົ ປະກອບການກະທາຜດິ ທາງອາຍາ 2.1 ລກັ ສະນະຂອງຊນົ ຊນັ້ ຂອງການກະທາຜດິ ການກະທາຜດິ ທາງອາຍາມລີ ກັ ສະນະຊນົ ຊນັ້ – ຊນົ ຊນັ້ ເຈາົ້ ທາດ, ສກັ ດນິ າ ແລະ ນາຍທນຶ ຖວື ່ າເປນັ ການກະທາຜດິ ທາງອາຍາ ແມ່ ນທຸກພດຶ ຕກິ າທ່ ີ ແຕະຕອ້ ງເຖງິ ສດີ ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງພວກເຂາົ . – ຢ່ ໃນສງັ ຄມົ ປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ ຈະຖວື ່ າ ເປນັ ການກະທາຜດິ ທາງອາຍາແມ່ ນທຸກພດຶ ຕກິ າທ່ ີ ເປນັ ໄພອນັ ຕະລາຍຕ່ ລະບອບການເມອື ງ, ເສດຖະກດິ , ສງັ ຄມົ , ກາມະສດິ ຂອງລດັ , ລວມໝ່ ບຸກຄນົ ແລະ ສດິ ຜນົ ປະໂຫຍດອນັ ຊອບທາຂອງພນົ ລະເມອື ງ, ຄວາມເປນັ ລະບຽບຮຽບຮອ້ ຍຂອງສງັ ຄມົ . 2.2 ນຍິ າມການກະທາຜດິ ທຸກການກະທາຜດິ ຫລື ທກຸ ການເມີນເສຍີ ທ່ ເີ ປັນອນັ ຕະລາຍຕ່ ລະບອບການເມອື ງ, ເສດຖະກດິ ແລະ ສງັ ຄມົ ຂອງ ສປປ ລາວ ຕ່ ກາມະສດີ ຂອງລດັ , ລວມໝ່ ແລະ ຂອງບຸກຄນົ , ຊວີ ດິ , ສຸຂະພາບ, ສດິ ແລະ ເສລພີ າບຂອງ ພນົ ລະເມອື ງ, ຄວາມສະຫງບົ ຂອງຊາດ ແລະ ຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮອ້ ຍຂອງສງັ ຄມົ ເຊ່ ງິ ໄດບ້ ່ ງົ ໄວໃ້ ນກດົ ໝາຍ ອາຍາຈະຖວື ່ າ ເປນັ ການກະທາຜດິ ທາງອາຍາ. ສະຖານການກະທາຜດິ ມີ 3 ຢ່ າງ – ລະຫຸໂທດ ແມ່ ນການກະທາຜດິ ທ່ ີກດົ ໝາຍໄດກ້ ານດົ ໂທດຕານວິ ຈິ ານຕ່ ໜາ້ ປະຊາຊນົ , ໂທດປັບໄໝ ແຕ່ 5.000 ກບີ ລງົ ມາ. ຖາ້ ໂທດດ່ ງັ ກ່ າວເປນັ ໂທດຕນົ້ ຕຕາມທ່ ບີ ່ ງົ ໄວໃ້ ນ ມາດຕາ 26 ຂອງກດົ ໝາຍສະບບັ ນ.ີ້ – ໂທສານໂທດ ແມ່ ນການກະທາຜດິ ທ່ ີກດົ ໝາຍການດົ ໂທດ ໂດຍບ່ ຕດັ ອດິ ສະຫລະພາບ, ໂທດປັບໃໝແຕ່ 5. 000 ກີບ ຂນຶ້ ໄປ ຖາ້ ໂທດດ່ ງັ ກ່ າວເປນັ ໂທດຕນົ້ ຕຕາມທ່ ໄີ ດບ້ ່ ງົ ໄວໃ້ ນ ມາດຕາ 26 ຂອງກດົ ໝາຍ ສະບບັ ນີ້ ໂທດຕດັ ອດິ ສະຫລະພາບແຕ່ ສາມ ເດອື ນ ຫາ ສບິ ປີ. – ຄະຣຸໂທດ ແມ່ ນການກະທາຜດິ ທ່ ີກດົ ໝາຍໄດກ້ ານດົ ໂທດຕດັ ອດິ ສະຫລະພາບແຕ່ ຫາ້ ປີຂນຶ້ ໄປຮອດ ປະຫານຊວີ ດິ . 2.3 ອງົ ປະກອບຂອງການກະທາຜດິ ທາງອາຍາ ອງົ ປະກອບການກະທາຜດິ ທາງອາຍາ ແມ່ ນບນັ ດາເຄ່ ອື ງໝາຍທ່ ບີ ອກວ່ າ ພດຶ ຕກິ າໃດໜ່ ງຶ ເປັນການກະທາຜດິ ທກຸ ການກະທາຜດິ ທາງອາຍາຕອ້ ງມີ 4 ອງົ ປະກອບ ຄ:ື ກ. ວດັ ຖຸກາ ແມ່ ນສາຍພວົ ພນັ ສງັ ຄມົ ທ່ ໄີ ດຮ້ ບັ ການຄມຸ ້ ຄອງຈາກກດົ ໝາຍອາຍາ ເຊ່ ງິ ການກະທາຜດິ ແນໃສ່ ທາລາຍ. 95 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ປທ ແຮງ້ ທອງ ຈອມແຊ່ ເຕນິ