ວັນນະຄະດີເອີຣົບ1

ໝວດວຊິ າສະເພາະ ສາຍສ້າງຄູມດັ ທະຍມົ ສາງງ ວັນນະຄະດເີ ອີຣບົ 1 ສກົ 2023

ວນັ ນະຄະດເີ ອີຣບົ 1 ສາຍ ພາສາລາວ ລະບົບ 4 ປີ ປີທີ 3 ພາກຮຽນ2 @@2 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ທາ່ ນ ສລຸ ໄິ ຊ ສຜີ າຣາດ ກວດແກໂ້ ດຍ: ທາ່ ນ ອຈ ປທ ນ ຂງິ ຄາໍ ຈນັ ທະວົງສກັ ທາ່ ນ ອຈ ນ ຄາໍ ສະຫວນັ ຈນັ ສຍີ ະວງົ ທາ່ ນ ຊອ ປທ ນ ບວົ ສະຫວນັ ຫອມສສີ ມົ ບັດ





ຄາໍ ນາໍ ເອກະສານປະກອບການຮຽນ-ການສອນວິຊາ ວັນນະຄະດິເອີຣົບ 1 ປີ 3 ສາຍຄູພາສາລາວ-ວັນນະຄະດີ ເຫັ້ີມນ້ີ ໄດ້ຮັບການຮຽບຮຽງຂ້ີນຕາມຫັກສູດສ້າງຄູມັດທະຍົມ ລະບົບ 12+4. ການຄີ້ົນຄວ້າຮຽບຮຽງເອກະສານ ວິຊາ: ວັນນະຄະດິເອີຣົບ 1 ໄດອ້ ີງໃສ່ເອກະສານທງັ ພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ ໂດຍໄດຮ້ ັບການຮ່ວມມືຈາກຫາຍ ພາກສ່ວນ. ໂຄງສ້າງບົດສອນວິຊາ: ວັນນະຄະດິເອີຣົບ1 ຫັກສູດສ້າງຄູມັດທະຍົມ ລະບົບ 12+4 ປະກອບມີ 11 ບົດຄື: ບົດ ທີ1 ສະພາບລວມປະເທດຝຣັ່ງ, ບົດທີ2 ສະພາບວັນນະຄະດີຝຣັ່ງໃນສະຕະວັດທີ 18, ບົດທີ3 ນັກ ປະພັນ ວິກຕໍ ຮຸຍໂກ, ບົດທີ4 ນັກປະພັນໂຣໂນເຣ ເດີບານຊັກ, ບົດທີ5 ນັກປະພັນ ກິເດີໂມ ປັດຊັງ, ບົດທີ 6 ສະພາບລວມຂອງ ປະເທດອັງກິດ, ບົດທີ 7 ສະພາບວັນນະຄະດີອັງກິດ, ບົດທີ8 ລະຄອນໂສກ ໂຣມີໂອ-ຈູລຽດ, ບົດທີ 9 ວນັ ນະຄະດີ ສະໄໝລັດທິສດັ ຈະທັດ, ບົດທີ 10 ນັກປະພນັ ຊາກດກິ ເກັນ, ບດົ ທີ 11 ນະວະນິຍາຍ ໂອລີ ເວີ ທະວິດ. ຫັງຈາກທີັ່ໄດ້ຮຽນຕາມຫັກສູດ ຫື ເນ້ີືອໃນທີັ່ບັນຈຸໃນເອກະສານປະກອບການຮຽນ-ການສອນ ວິຊາ ວັນນະຄະດິ ເອີຣົບ 1 ແລ້ວ ນັກຮຽນຄູຈະໄດ້ຮັບຮູ້ຄື: ວັນນະຄະດີເອີຣົບ 1 ເຊິີັ່ງປະກອບມີ ປະເທດຝຣັ່ງ ແລະ ອັງກິດ ໂດຍສັງເຂບ, ສະພາບປະຫວັດສາດ, ສະພາບ ວັນນະຄະດີ ແລະ ນັກປະພັນຜູ້ທີ່ັມີຊືີັ່ສຽງໃນປະເທດຝຣ່ັງ ແລະ ປະເທດອງັ ກດິ ຜຮູ້ ຽບຮຽງຫວັງຢ່າງຍ່ງີັິ ວາູ່ ເອກະສານປະກອບການຮຽນ-ການສອນວິຊາວັນນະຄະດເີ ອຣີ ົບ 1 ເຫັ້ີມນີ້ຈະເປັນ ປະໂຫຍດໃຫ້ແກູ່ການສກສາຮໍ່ັາຮຽນ ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມຖ້າວູ່າຍັງມີບູ່ອນໃດບໍ່ັຖືກຕ້ອງຊັດເຈນຂໍ ໃຫ້ທູ່ານສງົ່ັ ຂີໍຄ້ ວາມ ແລະ ຄາໍ ຕຊິ ມົ ດ້ວຍເພີັ່ອື ຈະໄດນ້ າໍ ໄປພິຈາລະນາປັບປຸງໃຫ້ດີຂີ້ນໃນການຮຽບຮຽງຄ້ີັງໜ້າ. a

ສາລະບານ ຄາໍ ນໍາ............................................................................................................................................. a ສາລະບານ ...................................................................................................................................... b ພາກທີ I......................................................................................................................................... 1 ວັນນະຄະຕິຝຣັ່ງ .............................................................................................................................. 1 ບົດທີ 1 ......................................................................................................................................... 1 ສະເໜສີ ະພາບລວມຂອງປະເທດຝຣງັ່ .................................................................................................. 1 1. ສະພາບທາງດ້ານພູມສາດ ແລະ ເສດຖະກິດ .................................................................................. 1 2. ສະພາບທາງດ້ານປະຫວັດສາດ ແລະ ວັດທະນະທໍາ ........................................................................ 3 ບດົ ທີ 2 ......................................................................................................................................... 5 ສະພາບວນັ ນະຄະດຝີ ຣັ່ງໃນສະຕະວດັ ທີ XVIII .................................................................................... 5 1. ສະພາບປະຫວັດສາດ ............................................................................................................... 5 2. ສະພາບວັນນະຄະດີ ................................................................................................................. 5 ກ. ລດັ ທີເັ່ ຝົນຈດິ ແປງອອກເປັນ 2 ກະແສຄື: ................................................................................. 5 1. ລັດເພນີ ຈິດຫຍ້ໍີທ້ີໍ................................................................................................................. 5 2. ລັດທີເປັນຈດິ ກາ້ ວໜາ້ ( ລັດທປິ ະຕິວັດ ).................................................................................. 5 ຂ. ລດັ ທິສດັ ຈະທດັ .................................................................................................................. 6 ບົດທີ 3 ......................................................................................................................................... 7 ນັກປະພນັ ວິກຕັໍ່ ຮຍຸ ໂກ ( Victor Hugo ) ......................................................................................... 7 1. ຊີວະປະຫວັດຫຍ້ີໍ ແລະ ຜົນງານການປະດິດແຕ່ງ............................................................................ 7 2. ນະວະນິຍາຍ “ບນັ ດາຄົນຈົນ ...................................................................................................... 8 ກ. ເນີືອ້ ໃນຄວາມໝາຍ ........................................................................................................... 15 3. ວເິ ຄາະ ນະວະນຍິ າຍ “ບນັ ດາຄນົ ຈົນ” ຕອນ ບັນຫານໍ້າີ ເມອື ງມງົ ແຟກໄມ........................................... 16 ບົດອາ່ ນເພີັ່ມ ................................................................................................................................. 17 ເລັອື່ ງ “ບັນດາຄົນຈົນ” ໂດຍຫຍີ້ໍ ........................................................................................................ 17 ບດົ ອາ່ ນເພີັມ່ ................................................................................................................................. 18 “ບນັ ຫານາ້ີໍ ທັເ່ີ ມືອງມົງແຟກໄມ .......................................................................................................... 18 ບດົ ອາ່ ນເພມ່ັີ ................................................................................................................................. 19 “ເສດຖໃີ ນຄາບຂອງຄນົ ທກຸ ” ............................................................................................................ 19 ບດົ ທີ 4 ....................................................................................................................................... 24 ນກັ ປະພນັ ໂອໂນເຣ ເດິ ບານຊັກ ( Honore De Balzac )................................................................... 24 1. ປະຫວັດຫຍີ້ໍ ແລະ ພາລະກດິ ປະດິດແຕ່ງ ................................................................................... 24 2. ນະວະນິຍາຍເລ່ອືັ ງ\"ເອີເຊນີ ກຣັງເດ ( Eugenie Grandet ) .......................................................... 25 3. ເນີືອ້ ໃນຄວາມໝາຍ ................................................................................................................ 28 ບດົ ອ່ານເພມ່ີັ ................................................................................................................................. 29 ເອີເຊນີ ກຣງັ ເດ (ຄັດຕອນ) ຄາໍ ......................................................................................................... 29 ບົດອາ່ ນເພັມ່ີ ................................................................................................................................. 32 ການມລໍ ະນະກາໍ ຂອງ ອີຕາເຖ້າົີ ກຣງັ ເດ............................................................................................... 32 ບດົ ທີ 5 ....................................................................................................................................... 35 b

ນກັ ປະພັນ ກເີ ດໂີ ມປາສຊັງ (Guy De Meupassant) .......................................................................... 35 1. ປະຫວັດຫຍໍ້ີ ແລະ ພາລະກດິ ປະດິດແຕ່ງ .................................................................................... 35 2. ບດົ ເລັືອ່ ງສ້ີັນ \"ເອ້ເພັດ\"(The Necklace)................................................................................... 36 3. ເນອືີ້ ໃນຄວາມໝາຍຂອງເລັ່ືອງ “ເອ້ເພັດ” .................................................................................... 41 ບົດອາ່ ນເພັີມ່ ................................................................................................................................. 47 ຊວາດຕ່ັືນ ..................................................................................................................................... 47 ພາກທີ 2.................................................................................................................................. 50 ວນັ ນະຄະດອີ ັງກດິ ...................................................................................................................... 50 ບົດທີ 1 ................................................................................................................................... 50 ສະເໜສີ ະພາບລວມຂອງປະເທດອງັ ກິດ.......................................................................................... 50 1. ປະເທດອັງກິດໂດຍສງັ ເຂບ....................................................................................................... 50 2. ສະພາບທາງດ້ານພູມສາດ-ເສດຖະກດິ ........................................................................................ 52 2.1 ລກັ ສະນະພູມສັນຖານ ...................................................................................................... 52 2.2 ລກັ ສະນະພູມອາກາດ ....................................................................................................... 54 3. ສະພາບທາງດ້ານປະຫວດັ ສາດ .................................................................................................. 56 4. ສະພາບວັນນະຄະດີອັງກດິ ....................................................................................................... 60 ບົດທີ 2 ....................................................................................................................................... 65 ສະພາບວນັ ນະຄະດີອງັ ກດິ ............................................................................................................... 65 1. ສະໄໝພັດທະນາຄືນ............................................................................................................... 65 2. ນກັ ປະພນັ ດີເດນ່ັ ວນິ ລຽມ ເຊັກສະເປຍ ( William Shakespeare ) ............................................. 66 3. ປະຫວັດຫຍ້ີໍ ......................................................................................................................... 66 4. ພາລະກດິ ການປະດິດແຕ່ງ........................................................................................................ 68 ບດົ ທີ 3 ....................................................................................................................................... 69 ລະຄອນໂສກ ໂຣມໂີ ອ ແລະ ຈຸລຽດ .................................................................................................. 69 1. ເລືອ່ັ ງໂດຍຫຍໍີ້ (Romeo and juliet)........................................................................................ 69 2. ເນອີື້ ໃນຄວາມໝາຍຂອງເລືັ່ອງ .................................................................................................. 77 1.2 ເນອື້ີ ໃນ ແລະ ຄຸນຄ່າຂອງເລ່ອັື ງ “ໂຣເມໂອ ແລະ ຈຸລຽດ”......................................................... 77 ບົດອາ່ ນເພີມ່ັ ................................................................................................................................. 81 ເລັ່ອື ງ \" ພ່ັໍຄາ້ ເມືອງເວນິດ \".............................................................................................................. 81 ບົດອາ່ ນເພ່ີມັ ................................................................................................................................. 85 ເລືັ່ອງ “ຮໍາແລັດ” ............................................................................................................................ 85 ກ. ເນີ້ືອໃນຂອງເລ່ືັອງ “ແລັດ”................................................................................................... 85 ຂ. ລະຄອນໂສກ “ຮາໍ ເລັດ” “( Hamlet ) .................................................................................. 85 ຄ. ເນ້ືອີ ໃນຄວາມໝາຍ ........................................................................................................... 92 ບົດທີ 4 ....................................................................................................................................... 93 ວນັ ນະຄະດີສະໄໝລັດທິສັດຈະທັດ ................................................................................................... 93 1. ກ່ຽວກບັ ວນັ ນະຄະດສີ ັດຈະທັດ ................................................................................................ 93 ບດົ ທີ 5 ....................................................................................................................................... 94 ນັກປະພັນ ຊາກ ດິກເກນັ (Charles Dickens) .................................................................................. 94 1. ປະຫວັດຫຍໍີ້ນກັ ປະພນັ ຊາກ ດິກເກນັ (Charles Dickens)......................................................... 94 2. ພາລະກິດການປະດິດແຕງ່ ....................................................................................................... 94 c

ສໍາມະນາເລອ່ືີັ ງ............................................................................................................................... 95 ບດົ ທີ 6 ....................................................................................................................................... 98 ນະວະນິຍາຍ ໂອລເິ ວີ ທວສິ (Oliver Twist)..................................................................................... 98 “ ເດກັ ຊາຍພະເນຈອນ” ................................................................................................................... 98 1. ເລື່ອັ ງໂດຍຫຍໍີ້....................................................................................................................... 98 ຕອນທີ 3 ................................................................................................................................... 101 ແຟກນິ ແລະ ພວກເດັກນ້ອຍ ......................................................................................................... 101 ເອກະສານອາ້ ງອງີ ......................................................................................................................... 104 d

ພາກທີ I ວນັ ນະຄະຕຝິ ຣງັ່ ບົດທີ 1 ສະເໜສີ ະພາບລວມຂອງປະເທດຝຣງັ່ 1. ສະພາບທາງດ້ານພມູ ສາດ ແລະ ເສດຖະກິດ (ຮບູ ທີ 1 ແຜນທປັີ່ ະເທດຝຣງັ່ ) ປະເທດຝຣັ່ງ ຕັ້ີງຢູ່ພາກຕາເວັນຕົກຂອງທະວີບເອີຣົບ ມີເນືີ້ອທີ່ັທັງໝົດ 632.834 ກິໂລຕາແມັດ, ມີ ປະຊາກອນທັງໝດົ 64.102.140 ຄົນ, ພົນລະເມືອງ 62.049.473 ຄນົ (2008), ພນົ ລະເມືອງ 2015 ມີ 64.395 345 ຄົນ, ພົນລະເມືອງປີ 2017 ມີ 64,668 129 ຄົນ, ພົນລະເມືອງປີ 2016 ມີ 64.668.129 ຄົນ ເຊິ່ັງເປັນ ປະເທດທີ່ັມີປະຊາກອນຫາຍເປັນອັນດັບ 2 ຂອງໂລກ (ສະຖິຕິ 2008) ມີນະຄອນຫວງຊືັ່ວ່າ ປາຣີ (PARIS), ຕະກຸນ ເງິນ ຢູ່ໂຣ (EUR) ແລະ ເມືອງທີັ່ມປີ ະຊາກອນອາໄສຢູ່ຢ່າງໜ້າແໜ້ນໄດແ້ ກ່ປາຣີ, ມາຣ໌ແຊ໌, ລີຍົງ, ລີິ້ວ, ຕຸ ລຸຊ,ນສິ ແລະ ເມອື ງນອງຕ໌, ຊາຍແດນພາກຕາເວັນຕົກຕິດກັບມະຫາສະໝດຸ ອັດລັງຕິກ ແລະ ມບີ ັນດາປະເທດໃກ້ ຄຽງອີກເຊັ່ນ: ປະເທດແບນຊິກ, ເຢຍລະມັນ, ສະວິດເຊີແລນ, ອີຕາລີ ແລະ ແອັດສະປາຍ, ທາງດ້ານເສດຖະກິດ ເປັນອັນດັບ 4 ຂອງໂລກທາງດ້ານອຸດສາຫະກໍາ, ຂົນສົ່ັງ, ໂທລະຄົມມານາຄົມ, ອຸດສາຫະກໍາອາຫາ ນ, ການທ່ອງທ່ຽວ...ມີໂຮງງານໄຟຟ້າ, ພະລັງງານນິວເຄຍຫາຍທີ່ັສຸດອັນດັບ 2 ຂອງໂລກຜະລິດກະແສໄຟຟ້າໃນ ປະເທດ 88% ເປັນຜູ້ສົ່ັງອອກສິນຄ້າການ ກະເສດ ແລະ ຜົນຜະລິດດ້ານອາຫານອັນດັບ 2 ຂອງໂລກ, ການ ປກົ ຄອງ ສາທາລະນະລັດດຽວເຄງ່ິັ ນາທິບໍດີ. ໃນສະໄໝອະດີດ ຝຣັ່ງກັບອງັ ກິດເຄຍີ ເປັນຄູ່ຕໍັ່ສູ້ກັນ ແລະ ແຂ່ງຂັນກັນໃນການຍາດເອົາອານານຄິ ົມຂອບ ເຂດທົັ່ວໂລກລວມທັງອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້, ປະເທດຝຣັ່ງມີຊື່ັທາງການວ່າ “ສາທາລະນະລັດຝຣັ່ງເສດ” (Republique (rançaise), ເພງຊາດລາມາແຊແພ, ຄໍາຂວັນປະຈໍາຊາດແມ່ນ “ເສລີພາບ ສະເໝີພາບ ພາລາດອນ ພາບ\" ( Liberte, Egalite, Fraternité) ລະບບົ ການເມອື ງປະຊາທິປະໄຕແບບລັດຖະສະພາ ປະກອບດວ້ ຍສະພາ ແຫ່ງຊາດ ແລະ ວຸດທິສະພາ, ລະບົບການປົກຄອງ ສາທາລະນະລັດ ແປງເຂດການປົກຄອງອອກເປັນ 22 ແຄວ້ນ, ປະທານາທິບໍດີຊືັ່ວ່າ ນິໂກລາ ຊາຣ໌ໂກຊີ, ນາຍົກລັດຖະມົນຕີຊືັ່ວ່າ: ຟຣອງຊົັ່ວ ຟີຢົງ (ສະຖິຕິປີ 2008). 1

ປະທານາທບິ ດໍ ີ ຟຣອງຊົວ ອໍລອງ. ນາຍົກລດັ ຖະມົນຕີ ແບຣນາ ກາສເນີບ (ສະຖິຕປິ ີ 2018) ຊາວຝຣັ່ງສ່ວນຫາຍ ນັບຖືສາສະໜາຄຣyດ 90% (ໂຣມັນຄ່າ ໄຕລົກ), ມຸດສະລິມ 5% ຢິວ 1 % ແລະ ບໍ່ັນັບຖືສາສະໜາ 4% (ສະຖິຕິປີ 2008). ( ຮບູ ທີ 2: ທຸງຊາດຝຣັ່ງ ) ( ຮບູ ທີ 3: ຕາແຜ່ນດິນ ) ປະເທດຝຣັ່ງ ເປັນປະເທດມະຫາອໍານາດທາງດ້ານເສດຖະກິດເປັນອັນດິບ 4 ຂອງໂລກປະເພດຂອງອຸດ ສາຫະກໍາທີັ່ມາຂອງຄວາມສໍາເລັດດັ່ງກ່າວ ໄດ້ແກ່ອຸດສາຫະກໍາທາງດ້ານການຂົນສົັ່ງ, ໂທລະຄົມມະນາຄົມ, ອຸດ ສະຫະກາໍ ອາຫານ, ຜະລດິ ຕະພັນລວມໄປເຖີງທະນາຄານ, ການປະກັນໄພ, ການທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ສິນຄ້າຟຸມເຟືອຍ (ເຄືັອ່ ງໜັງ, ເສີອ້ື ຜາ້ ສາໍ ເລດັ ຮູບ, ນ້ີາໍ ຫອມ ແລະ ເຫ້ີົາ). ( ຮບູ ທີ 4: ປະທານາທບິ ດໍ ິ ເອມມານເຸ ອລ ມາກຣົງ ເລີມ່ັ ເຂົາ້ີ ຮັບຕາໍ ແໜງ່ 14 ພດສະພາ 2017 ) ເປນັ ຜູ້ສ່ັງົ ອອກສນິ ຄາ້ ການກະເສດ ແລະ ຜົນຜະລດິ ດາ້ ນອາຫານອັນດັບ 2 ຂອງໂລກ. ໃນດາ້ ນການລົງທືນ ປະເທດຝຣັ່ງເປັນປະເທດທີັ່ມີການລົງທນຫາຍທີັ່ສຸດເປັນມັນດັບ 2 ຂອງໂລກ ເພາະຜູ້ລົງທືນພໍໃຈໃນຄຸນນະພາບ ຂອງແຮງງານຊາວຝຣັ່ງ ການຄົີ້ນຄວ້າວິໄຈຂັ້ີນສູງເທັກໂນໂລຢີຊັີ້ນສູງທີັ່ກ້າວໜ້າຫາຍສະຖຽນລະພາບຂອງຄ່າເງິນ ແລະ ການຄວບຄຸມຕນ້ີົ ທນການຜະລດິ ແມ່ນຢໃູ່ ນອັນດັບຕີຂອງໂລກ. 2

( ຮູບທີ 5 ນາຍກົ ລດັ ຖະມນົ ຕີ ເອລີຊາເບັດ ບຣອນ Elisabeth Borne ເລ່ັມີ ຮັບຕາໍ ແໜງ່ 16 ພດສະພາ 2022 ) ປະເທດຝຣັ່ງ ເປັນປະເທດທີ່ັມໂີ ຮງງານໄຟຟ້າພະລັງງານນິວເຄຍຫາຍທີ່ສັ ຸດເປັນອນັ ດັບ 2 ຂອງໂລກ ຖັດ ຈາກ ປະເທດສະຫະລັດອາເມຣິກາ. ການຜະລິດກະແສໄຟຟ້າໃນປະເທດ 88% ແມ່ນມາຈາກພະລັງງານນິວເຄຍ ຄ່າໃຊ້ໄຟຟ້າ ໃນປະເທດລາຄາຖືກກວ່າປະເທດໃກ້ຄຽງ ສະນັ້ີນ, ຈ ່ັງມີການສົັ່ງອອກກະແສໄຟຟ້າໄປຍັງ ປະເທດອ່ັນື ໆ. ( ຮູບທີ 6 ນະຄອນຫວງ Paris ) 2. ສະພາບທາງດາ້ ນປະຫວັດສາດ ແລະ ວດັ ທະນະທໍາ ຊາວຝຣັ່ງ ສບື ເຊ້ືອີ ສາຍມາຈາກ “ພວກໂກ” ຈາກນັີ້ນ, ຕົກມາຢູ່ໃນການຄອບຄອງຂອງພວກ “ແຝຣງກ໌” ຊ່ັື ປະເທດ Frince ມາຈາກຄໍາວ່າ “ແຝຣງກ໌” ເຊັ່ນດຽວກັນ. ໃນສະຕະວັດທີ I ເຊິັ່ງຊາວຝຣັ່ງມັກເອີ້ນຊືັ່ປະເທດຕົນ ເອງວ່າ: “ຫົກຫ່ຽມ” ເນືີັ່ອງຈາກລັກສະນະກາຍະພາບຊອງປະເທດຕົນເອງ. ປະເທດຝຣັ່ງປົກຄອງດ້ວຍລະບອບ ກະສດັ ເລ່ີັມແຕ່ສະຕະວັດທີ V ເມັື່ອພະເຈ້ົີາຊາກເລີມາຕັີ້ງຈັກກະພດັ ໂລມນັ ອັນສັກສິດໃນ ຄ.ສ 843 ກມໍ ີອານາເຂດ ຄວບຄມຸ ທງັ ຝຣັ່ງ ແລະ ເຢຍລະມນັ . ລາຊະສາໍ ນກັ ຝຣັ່ງຂ້ີນສູ່ຈດຸ ສູງສຸດໃນສະໄໝພະເຈີ້ົາຫຼຸຍທີ 14 ເຊິັ່ງຢູ່ໃນຍຸກນີ້ ປະເທດຝຣັ່ງມີປະຊາກອນຫາຍທີ່ັ ສຸດໃນທະວີບເອີຣົບ ແລະ ມີອໍານາດທາງການເມືອງ, ເສດຖະກິດ, ສິລະປະ ແລະ ວັດທະນະທໍາ ຕັໍ່ກັບເອີຣົບຢ່າງຫວງຫາຍ. ຈົນເຖິງການປະຕິວັດຝຣັ່ງໃນປີ ຄ.ສ 1792 ຈັິ່ງປ່ຽນມາໃຊ້ ລະບອບສາທາລະນະລັດ ຫັງຈາກນີ້ັນ, ນາໂປລີອົງ ໂບນາປາກ ໄດ້ຕັີ້ງຕົວເອງເປັນຈັກກະພັດ ແລະ ໄດ້ຮຸກຮານ ປະເທດອ່ືັນໆ ໃນທະວີບເອີຣົບ, ເມັ່ືອນະໂປລຽນປະລາໄຊ. ຝຣ່ັງຈິີ່ັງປ່ຽນມາໃຊ້ລະບົບສາທາລະນະລັດອີກຄີັ້ງເຊີິັ່ງ 3

ເອ້ີນວ່າ: ຍຸກສາທາລະນະລັດທີ 2 ແຕ່ກໍຢູ່ໄດ້ບັ່ໍນານເພາະຫຼຸຍນະໂປລຽນ ຫານລຸງຂອງນະໂປລຽນ ໄດ້ຍດປະເທດ ແລະ ຕ້ີງັ ຈັກກະພັດທີ 2 ຂ້ີນອກີ ຄງັີ້ . ຝຣັ່ງໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຢ່າງໜັກໜ່ວງຈາກສົງຄາມໂລກທັງ 2 ຄັີ້ງ. ປັດຈຸບັນນີ້ ຝຣ່ັງໃຊ້ການປົກຄອງ ລະບອບ ປະຊາທິປະໄຕ ມີທັງປະທານນາທິບໍດີ ແລະ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ (ເອ້ີນວ່າສາທາລະນະລັດທີ V) ທົດ ສະຕະວັດທີ່ັຜ່ານມາ ຝຣ່ັງ ແລະ ເຢຍລະມັນ ເປັນຜູ້ນໍາຂອງການລວມຕົວແລ້ວຕັີ້ງປະຊາຄົມເອີຣົບຈາກນັ້ນີ , ກໍໄດ້ ຫັນປ່ຽນມາເປນັ ສະຫະພາບເອີຣບົ ໃນປດັ ຈຸບນັ ນ້ີ. ຝຣັ່ງຍັງເປນັ 1 ໃນ 2 ສະມາຊິກຖາວອນຂອງຄະນະມນົ ຕຄີ ວາມ ໝີ້ັນຄົງແຫ່ງສະຫະປະຊາຊາດ ແລະ ເປັນ ປະເທດທີັ່ມີອາວຸດນິວເຄຍໄວ້ຄອບຄອງອີກດ້ວຍ (ສະຖິຕິປີ 2008). ປະຊາຊນົ ຝຣັ່ງ ຮັກຫອມສລິ ະປະວນັ ນະຄະດີຢ່າງສຸດຊື້ີງ ແລະ ມມີ ນູ ເຊີື້ອສິລະປະວດັ ທະນະທາໍ ທີ່ອັ ຸດມົ ຮ່ັງມີທັີ່ ສຸດ ປະເທດໜັ່ງໃນບນັ ດາປະເທດເອີຣົບ. ອາດເວົ້ີາໄດວ້ ູ່າປະເທດຝຣັ່ງແມ່ນດິນແດນປະຫວັດສາດ, ວດັ ທະນະທໍາ ແລະ ວນັ ນະຄະດອີ ັນໂດດເດັ່ນໃນສະໄໝກ່ອນ ແລະ ປດັ ຈບຸ ັນກຍໍ ງັ ເປັນຄວາມເອກອາ້ ງທະນົງໃຈຂອງປະຊາຊົນຝຣ່ັງກໍຄື ຊາວເອີຣົບ. ຊາວຝຣ່ັງມີວັດທະນະທໍາການນອນກາງເວັນ ຈິີັ່ງສົ່ັງຜົນສະທອ້ ນໃຫ້ປະເທດອານານິຄົມຂອງຝຣັ່ງມັກ ນອນກາງເວນັ ຕາມໄປດ້ວຍ. ແນວໃດກໍຕາມໃນສ່ວນເລິກຂອງວັດທະນະທໍາແມ່ນຄາ້ ຍຄືກັບຂອງອັງກິດ ແລະ ອຕີ າ ລີຢູ່ແລ້ວ ຈົນບໍ່ັສາມາດແບ່ງໄດ້ຢາ່ ງຊັດເຈນເຊ່ັນ: ການຈັບມື ແລະ ພາສາເປັນຕົີ້ນ ເນືັ່ອງຈາກວ່າຊາວພີ້ືນເມືອງເປນັ ຊາວຜິວດໍາ ແລະ ສີຜິວຈັ່ງີິ ໄດ້ວດັ ທະນະທາໍ ຕາມກນັ ມາ 4

ບດົ ທີ 2 ສະພາບວັນນະຄະດຝີ ຣງັ່ ໃນສະຕະວດັ ທີ XVIII 1. ສະພາບປະຫວດັ ສາດ ໃນທ້າຍສະຕະວັດທັີ່ XVIII ຢູ່ປະເທດຝຣັ່ງໄດ້ເກີດມີເຫດການທີ່ັສັ່ນສະເທືອນໄປທັົ່ວທະວບີ ເອີຣົບກໍຄື ທົັ່ວໂລກ ນັີ້ນແມ່ນການປະຕິວັດນາຍທນຝຣັ່ງໃນປີ 1789 ອັນໄດ້ເຮັດໃຫ້ປະເທດຝຣັ່ງມີການປ່ຽນແປງອັນໃຫຍ່ ຫວງ ແລະ ສງ່ັົ ຜນົ ສະຫອນໄປທ່ົວັ ທະວີບ. ການປະຕວິ ັດດ່ັງກາ່ ວນີ້ ແມນ່ ໝາກຜົນອນັ ສູງສງ່ັົ ຂອງການຕ່ສັໍ ທູ້ ີັຍ່ ືດເຍີ້ືອ ຍາວນານຂອງພວກນາຍທນທີັ່ກາວໜ້າ ແລະ ໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນປະກອບສ່ວນຢ່າງກວ້າງຂວາງຈາກ ປະຊາຊົນທຸກຊັນ້ີ ຄົນໃນຝຣັ່ງ ເຮັດໃຫ້ລະບອບສັກຕີພາຝຣັງ່ ຖກື ໂຄນ່ ລມ້ີົ ຢາ່ ງເຖງິ ກກົ ເຖິງຮາກແລ້ວເປີດສັງກາດໃໝ່ ແກບ່ າດກາ້ ວເດີນຂອງ ປະເທດຝຣັງ່ ກຄໍ ືທັວົ່ ທະວີບເອຣີ ບົ ພາຍໃຕຄ້ ໍາຂວັນທັີ່ລືຊາວາ່ “ເສລພີ າບ ສະເໝພີ າບ ພາລາ ດອນພາບ“ ເຫດການທັ່ສີ ະເທອື ນໂລກນໄີ້ ດຊ້ ີ້ໃຫ້ເຫນັ ວ່າ ການປະຕວິ ດັ ນາຍທນປີ 1789 ກມໍ ີລກັ ສະນະກ້າວໜ້າ. 2. ສະພາບວັນນະຄະດີ ການປະຕບິ ັຕນາຍທືນຝຣັ່ງປີ 1789 ໄດສ້ ່ັົງຜົນສະທ້ອນອນັ ໃຫຍ່ຫວງຕັໍ່ລະບອບການເມືອງ, ເສດຖະກິດ, ວັດທະນະທໍາ ແລະ ວັນນະຄະດີຝຣັ່ງ, ຕໍ່ັມາທາງດ້ານວັນນະຄະດີກໍເກີດມີສອງຂະບວນການປະດິດແຕ່ງກໍາເນີດ ເກີດຂ້ີນນ້ັີນຄື: ຂະບວນເພີນຈົດຫຍີ້ໍທໍ້ີ ແລະ ຂະບວນການເພີນຈດົ ກ່າວໜ້າ ນັກປະພນັ ທີ່ັຖືທງຸ ນໍາໜ້າໃນຂະບວນ ການປະດດິ ແຕ່ງຕາມລດັ ທິເພີນຈິດກ້າວໜາ້ ແມ່ນທ່ານ ວິກຕໍ ຮຍຸ ໂກ (Victor Hugo) ເຊງິ່ັ ບນັ ດາຜົນງານໂດດເດັ່ນ ຂອງທາ່ ນ ແມ່ນເລືັອ່ ງ “ບັນດາຄນົ ຈນົ ”. ໃນສະຕະວັດທີ XIX ພ້ອມໆກັບການຂະຫຍາຍຕົວຂອງລັດທິເພີນຈິດຫຍໍີ້ທ້ີໍ ແລະ ລັດທີັ່ເພີນຈິດກ້າວ ໜາ້ . ລດັ ທິສດັ ຈະທັດກ່ັໍໄດ້ກາໍ ເນດີ ເກີດຂນີ້ ໂດຍສະເພາະແມ່ນ “ລັດທິສດັ ຈະທັດວິຈານ”. ລດັ ທນິ ີໄ້ ດຂ້ ະຫຍາຍຕົວ ແຮງໂດຍ ສົມທົບກບັ ລດັ ທເິ ພີນຈດິ ກ້າວໜາ້ ຕ້ານລັດທເິ ພິນຈິດຫຍທີໍ້ ໍີ້. ນັກປະພັນທັຖ່ີ ືຄນັ ທຸງນໍາໜາ້ ໃນລັດທິວິຈານ ແມ່ນທ່ານ ໂອໂນເຣ ເດີ ບານຊັກ (Honore de Balzac) ເຊິັ່ງຜົນງານທີ່ັດີເດັ່ນຂອງທ່ານກໍແມ່ນບົດນະວະນິຍາຍ “ເອເີ ຊນກີ ຣັງເດ” ກ. ລັດທັ່ີເຝນົ ຈດິ ແປງອອກເປນັ 2 ກະແສຄື: 1. ລດັ ເພີນຈິດຫຍີ້ທໍ ີໍ້ ແມນ່ ກະແສແນວຄິດໜັ່ງທ່ັີມີລັກສະນະປະຕິການ ມນັ ແມນ່ ທາ່ ທີັ່ຂອງພວກເຈີ້າົ ຂນຸ ບຸນນາຍພວກສັກດິນາ ເກົ່າັ . ເຂົາເຈົ້ີາເຫັນວາ່ ສິດຜົນປະໂຫຍດອັນຮຸ່ງເຮືອງເຫອື ງເຫືີ້ອມຂອງເຂາົ ເຈີ້າົ ໄດຖ້ ກື ກໍາລັງປະຕິວັດທັບມ້າງໄປໝົດ ແລ້ວ. ດງັ່ ນນັ້ີ , ຈງັ່ ເກດີ ມແີ ນວຄດິ ເສຍດາຍ, ໂສກເສາົີ້ , ເສຍຫວັງ, ຫຍ້ີທໍ ີ້ໍ, ເຂາົ ເຈ້ີົາໄດອ້ ວາຍໜ້າໄປຫາອະດີດຕາການ ຜ່ານມາ ໂດຍບໍ່ັເອົາຫວົ ຊາຕກໍັ່ ບັ ສະພາບຕົວຈິງຂອງສັງຄມົ . ເຂົາເຈ້າົີ ເຫນີ ຫ່າງ, ລະເລີຍໄປຈາກສັງຄມົ ແລະ ເກບັ ຕວົ ເອງໄປລ້ີຊ່ອນໃນບ່ອນມິດງຽບ ມັກເອົາສາສະໜາເປັນບ່ອນເພິັ່ງ ມັກເອົາທີວທັດທໍາມະຊາດອັນສວຍສົດງົດງາມ ເປັນຈງິ ປອບໃຈ ເຊ່ັນ “ບົດກອນດາວເພັດ” ຂອງມັກຈີ ( Mhionee ) ນັກປະພັນເຢຍລະມນັ ເຊັິງ່ ບາງຕອນໄດ້ກ່າວ ວ່າ: “ຄວາມໂສກເສົີາ້ ແມ່ນສຽງທີັ່ມວ່ ນຊືັ່ນ, ສຽງຫອ້ ງໃຫ້ແມ່ນສຽງເພງທ່ັີອອນຊອນໃຈ, ນີາ້ໍ ຕາໄຫເທົັ່ານ້ັີນທັ່ີປອບ ໃຫ້ຈິດໃຈອບົ ອຸ່ນ” 2. ລັດທີເປນັ ຈິດກາ້ ວໜ້າ ( ລດັ ທປິ ະຕວິ ດັ ) ແມ່ນກະແສແນວຄິດໜ່ງັ ຂອງຝາ່ ຍປະຊາທປິ ະໄຕທກັີ່ າ້ ວໜາ້ ຕາ້ ນຄນື ກັບຊວີ ິດຕວົ ຈິງຂອງສງັ ຄມົ , ພາຍຫັງ ການປະຕວິ ັດຖກື ຫົີມ້ ຈົມ, ພວກເຂາົ ເຈົີ້າເຫັນວ່າສະພາບຕົວຈິງຂອງສງັ ຄມົ ໃນໄລຍະນນີັ້ ເໜັ່ົາເໝັນທ່ັີສຸດ, ຊ່ັົວຖ້າປ່າ ເຖອື່ັ ນເຕມັ ໄປດວ້ ຍຄວາມຕົວະຍວົ ະຫອກລວງບມັ່ໍ ສີ ັດຈະ, ສດິ ຜົນປະໂຫຍດຂອງເຂົາເຈີ້າົ ທັີຝ່ ງັ ໄວກ້ ບັ ການປະຕິວັດ ໄດ້ຖືກ ພວກນາຍທນປະຕິການກືນກິນໝົດ. ດັ່ງນັ້ີນ, ເຂົາເຈົ້ີາຈິ່ັງຕ້ານສຸດຂີດຕໍ່ັກັບສັງຄົມແບບນາຍທນ. ຜູ້ທີັ່ມີ ສາຍຕາກວ້າງໄກໄດ້ສ້າງອຸດົມຄະຕິມັນສູງສົັ່ງຄືຢາກມີສັງຄົມໃໝ່ອັນສົດໃສງົດງາມ ແລະ ກ້າວໜ້າກວ່າສັງຄົມ 5

ນາຍທນ. ຈາກແນວຄິດອັນນ້ີນັ ຈ່ງັ ມີແນວຄິດເພິນຈິດກ້າວໜາ້ ລັດທິນ້ມີ ນັ ມີລັກສະນະຕົວຈງິ ຍົກສູງນ້ີໍາໃຈມະນຸດ ສະທາໍ ອນັ ສູງສງັົ່ ແຕ່ນໍ້າີ ໃຈມະນຸດສະທາໍ ຍັງມລີ ກັ ສະນະລວມບໍ່ສັ ະເພາະເຈາະຈົງ ຫື ເລອື ກເຟນັີ້ . ຂ. ລັດທິສັດຈະທັດ ກອ່ ນໜ້ານ້ີ ການອະທບິ າຍຄວາມໝາຍຂອງຄໍາວາ່ “ລດັ ທສິ ັດຈະທັດ” ຍງັ ບທ່ໍັ ັນຈະແຈງ້ ເທັອ່ື ເພາະມີບາງຄໍາ ເຫັນໄດກ້ າ່ ວວ່າ “ລດັ ທິສດັ ຈະທັດວຈິ ານ ແມ່ນທາ່ ອຽງໜັ່ງທ່ັີເວ້ົີາເຖິງແຕ່ຄວາມງາມເປັນພ້ືີນຖານເທ່ັົານີັ້ນ, ໃນທັ່ີສຸດ ນັກທິດສະດີວັນນະຄະດໄີ ດ້ຄນ້ົີ ຄວາ້ ແລະ ແປງລດັ ທິສັດຈະທດັ ອອກເປນັ 3 ປະເພດໃຫຍ່ຄື: 1. ລັດທິສັດຈະທັດ ແມ່ນລັດທິວັນນະຄະດີທີັ່ສອງແຂງຄວາມເປັນຈງິ ໃນສັງຄມົ ແຕ່ການສ່ອງແສງນ້ີນັ ບໍັ່ ໄດ້ເລືອກເຟ້ັີນ ( ສອງແສງທງັ ຈຸດດີ ແລະ ຈຸດອອ່ ນ) . 2. ລັດທິສັດຈະທັດວິຈານ ແມ່ນລັດທິວັນນະຄະດີທີ່ັສອ່ ງແສງຄວາມຈິງໃນສັງຄົມຄືກັນ ແຕ່ບັນຫາຕົ້ີນຕໍ ແລວ້ ແມນ່ ຍົກບັນຫາ ແລະ ຂບ້ີໍ ົກຜ່ອງມາຕານວິ ຈິ ານ, 3. ລັດທິສັດຈະທັດສັງຄົມນິຍົມ ແມ່ນວັນນະຄະດີທີ່ັສອງແສງຄວາມເປັນຈິງໃນສັງຄົມຄືກັນ ນອກຈາກ ການຕໍານິວຈິ ານແລ້ວ ມັນຍງັ ຊີ້ຊ່ອງທາງເໝາະສມົ ເພັອື່ ແກ້ໄຂຈຸດບົກຜ່ອງຕາ່ ງໆນນີັ້ , ໃນການຈດັ ແປງຕາມຂ້າງເທິງນ້ີ ຢູ່ໃນວັນນະຄະຕິຝຣັ່ງໃນໄລຍະນີ້ຍັງບໍ່ັທນັ ມີລັດທສິ ັດຈະທັດສັງຄົມນິຍົມເທືັ່ອ. ຕົີ້ນຕໍຈະເລັ່ງໃສ່ລັດທິສັດຈະທັດ ແລະ ລັດທິສດັ ຈະທັດວິຈານ + ສະຫຼຸບໃຈຄວາມປະເທດຝຣັງ່ ຝຣ່ງັ ເປນັ ປະເທດໜງັ່ ທມີ່ັ ີຄວາມກາ້ ວໜາ້ ທາງດ້ານເຕັກນິກວິທະຍາສາດ, ເປັນປະເທດທັີ່ມຄີ ວາມເຂີ້ັມແຂງ ທາງດ້ານເສດຖະກິດອຸດສາຫະກໍາ ຈົນກາຍເປັນປະເທດມະຫາອໍານາດຂອງໂລກ. ບໍ່ັພຽງແຕ່ເທົາ່ັ ນັ້ນີ ຝຣັ່ງຍັງເປັນ ດິນແດນແຫ່ງ ປະຫວັດສາດ, ວັດທະນະທໍາ, ສິລະປະວັນນະຄະດີ ອັນໂດດເດັ່ນຂອງເອີຣົບກໍ່ັຄືຂອງໂລກໃນເມອືັ່ ກ່ອນ ແລະ ປັດຈບຸ ນັ ໂດຍສະເພາະແມນ່ ວນັ ນະຄະດີເພີນຈດິ ກ້າວໜາ້ ແລະ ສດັ ຈະທັດວິຈານ ເຊງ່ິັ ຜູ້ທີັ່ຄືຄົນທຸງນໍາ ໜ້າແມ່ນນກັ ປະພນັ ກີເດີໂມ ປດັ ຊັງ, ນກັ ປະພນັ ໂອໂນເຣ ເດິ ບານຊກັ ໃນບົດເລັືອ່ ງ “ອິເຊນກີ ຣັງເດ, ເລັ່ອື ງ “ເອ້ເພດ ແລະ ທ່ານທ່ານວິກຕໍ ຮຸຍໂກ ໃນບົດເລືັ່ອງ “ບັນດາຄົນຈົນ”. ນອກຈາກນ້ີ ຍັງເປັນກົກເຄົ້ີາເຫງົ້ີາກໍໃຫ້ກໍາເນີດແກ່ ວນັ ນະຄະຕສິ ັດຈະທັດອນັ ເປັບແບບແຜນ ແລະ ແວນ່ ແຍງໃຫແ້ ກ່ວັນນະຄະດໃີ ນໄລຍະຕັໍ່ມາ. 6

ບດົ ທີ 3 ນກັ ປະພນັ ວກິ ຕໍັ່ ຮຍຸ ໂກ ( Victor Hugo ) 1. ຊວີ ະປະຫວັດຫຍໍີ້ ແລະ ຜົນງານການປະດດິ ແຕ່ງ ( ຮບູ 7 ນກັ ປະພນັ ວກິ ຕັ່ໍ ຮຍຸ ໂກ ( Victor Hugo ) ທ່ານນັກປະພັນ ວິກຕໍ ຮຸຍໂກ (Victor Huge) ແມ່ນນັກປະພັນເພິນຈິດຜູ້ຍິັ່ງໃຫຍ່ ແລະ ຕີເດັ່ນໃນ ສະຕະວັດ ທີ XIX ທ່ານເກີດເມື່ັອວັນທີ 26 ເດືອນ 2 ປີ 1802 ທີັ່ເມືອງເບຊັງຊົງ ( Be sancon) ໃນ ແຄວນ້ ຟຣ໌ອງຊ໌ ກົງເຕ ເຊັິ່ງ ແມນ່ ຕົວເມອື ງນ້ອຍແຫ່ງໜັ່ງໃກກ້ ັບນະຄອນຫວງປາຣີ. ທ່ານເປັນບດຸ ຄົນທີສາມ ແລະ ຄນົ ສດຸ ທ້າຍຂອງໂຈເຊບ ເລໂອ ໂປລດ ຊກິ ສິ ເບິຣ໌ ອໂຸ ກ ແລະ ນາງ ໂຊນີ ເທຣບເຸ ຊຕ໌ ວິກຕໍັ່ ຮຸຍໂກ ໄດ້ກໍາເນີດໃນ ລະບອບສັງຄົມສັກດິນາຫາກໍຖືກໂຄ່ນລົີ້ມ ແລະ ລະບອບນາຍທນຫາກໍຂະຫຍາຍຕົວ. ບີດາຂອງທ່ານເປັນນາຍ ທະຫານ ແລະ ມຍີ ດົ ເປນັ ນາຍພນັ . ຄາວຍັງນ້ອຍທາ່ ນໄດຕ້ ິດຕາມພ່ັໍໄປຫາຍໆປະເທດ ຍາມເຂ້ົີາຮຽນກັ່ໍໄດ້ຢູ່ກັບແມ່ ທປ່ັີ າຣ.ີ ຍອ້ ນແມຖ່ ສື າສະໜາຢ່າງເຄັງ່ ຄັດ ຮຍຸ ໂກ ຈ່ັງໄດ້ຮັບຜົນສະທ້ອນຈາກແນວຄິດສາສະໜາແຕ່ຄາວຍັງນ້ອຍ. ຮູຍໂກ ມີພອນສະຫວັນໃນການປະດິດແຕງ່ ເມ່ັືອອາຍຸໄດ້ 12 ປີ. ນອກຈາກນ້ີ ຮຸຍໂກຍັງໄດ້ພບົ ເຫັນຂະບວນການ ຕ່ສັໍ ູ້ຂອງກາໍ ມະກອນຫາຍໆຂະບວນການ, ພິເສດແມ່ນການລອງແຮງຄັ້ງີ ທາໍ ອິດລະຫວາ່ ງນາຍທືນກັບກໍາມະກອນໃນ ປີ 1871. ທ່ານໄດເ້ ສຍຊວີ ດິ ໃນປີ 1885 ລວມ ອາຍຸໄຕ້ 83 ປ.ີ ຜນົ ງານການປະດິດແຕ່ງຂອງທ່ານ ວກິ ຕໍ ຮຍຸ ໂກ ໄດເ້ ຮດັ ໃຫຊ້ າວໂລກຮັບຮູ້ ແລະ ນິຍມົ ຊົມຊອບຈົນການ ເປັນ ນັກປະພນັ ຂວນັ ໃຈປະຊາຊົນຜທູ້ ກຸ ຈົນ ບໍ່ັວາ່ ໃນເມືອັ່ ກ່ອນກ່ຄັໍ ປື ັດຈຸບັນ ຜົນງານຂອງທາ່ ນມຢີ າ່ ງຫວງຫາຍບໍັ່ວ່າ ຈະເປນັ ບົດປະພນັ , ບົດລະຄອນ ຫື ບດົ ກະວກີ ັລໍ່ ວ້ ນແຕ່ມີຮູບການ ແລະ ມີເນີືອ້ ໃນມັນເລິກເຊິັ່ງທີສ່ັ ອ່ ງແສງໃຫ້ເຫັນ ສະພາບຕົວ ຈິງຂອງສັງຄມົ ຢ່າງເດ່ນັ ຊັດ ຜົນງານຂອງທາ່ ນລວມມີ: ກຽ່ ວກັບຕາເວນັ ອອກ 1829; ແອກນານີ 1830, “ຄົນຫັງຂົດ” 1831, “ໃບໄມ້ໃນລະດູໃບໄມ້ຫົ່ັນ” 1831 ຫຼຸຍບະລັດ 1838, “ການພິຈາລະນາ”, “ການໄຕ່ຕອງ 1856: “ນທິ ານຂອງສະຕະວັດ” 1859; ບັນດາຄົນຈນົ 1862. \"ຄົນງານຊາວທະເລ 1866 ແລະ ອືນັ່ ໆ. ຜົນງານທເ່ັີ ຮັດໃຫທ້ າ່ ນມີຊືັສ່ ຽງ ແລະ ໂດດເດັ່ນນີ້ນັ ແມນ່ ເລ່ັືອງ “ບນັ ດາຄົນຈນົ ”, “ຄນົ ຫັງຂົດ” ແລະ “ຄົນ ງານຊາວທະເລ 7

( ຮບູ ທີ 8 ຜນົ ງານນະວະນຍິ າຍ “ບນັ ດາຄນົ ຈນົ ” ຂອງ ນກັ ປະພນັ ວກິ ຕໍ ຮຍຸ ໂກ ) 2. ນະວະນິຍາຍ “ບັນດາຄົນຈນົ ( ຮບູ ທີ 9 ຊງັ ວານຊັງອຸ້ມຕຸກກະຕາ ໃນນະວະນິຍາຍ “ບນັ ດາຄົນຈນົ ” ) ເມືອງຕີເຍີ ( igne ) ມີຄຸນພໍ່ັຜູ້ໜັ່ງຊື່ັວ່າ ຄຸນພໍັ່ມີລີແອນ (Mytil) ເພິັ່ນເປັນຜູ້ໜ່ັງທີັ່ມີອິດທິພົນ ແລະ ມີ ຈິດໃຈເອືີ້ອເຟືີ້ອເພືັອ່ ແຜ່ຕໍັ່ຊາວເມືອງດັ່ງກ່າວ. ຢູ່ເຮືອນເພິັນ່ ກຍໍ ັງ ມນີ ບັ ໆາວ ແລະ ຄນົ ຮັບໃຊ້. ມືີ້ໜັ່ງ, ມີຊາຍໄວກາງຄືນຜູ້ໜັ່ງນຸ່ງເຄື່ັອງເກົ່ັາຂາດປ່ອຍ ໃບໜ້າມີແວວໂສກເສົ້ີາ. ຫັງຈາກທັີ່ໄດ້ແຈງ້ ບດັ ຕໍັ່ເຈົີ້າໜ້າທີ່ັເມອື ງ ແລ້ວ ລາວກໍຍ່າງເຂົ້ີາເມືອງເພື່ັອຫາຜ່ອນພັກພາອາໄສ ແຕ່ເວລາ ລາວຢ່າງເຂົ້ີາໄປໃນເຮືອນໃດກໍ່ັມີແຕ່ອັດປະຕູ. ທັງນີ້ກໍເພາະວ່າ ຊາຍຄົນນັີ້ນມີທ່າທາງໂສກເສົ້ີາ ແລະ ເປັນຄົນທຸກຍາກ ແລະ ໃຜໆກ່ລໍັ ັງກຽດ, ບາງເທືັ່ອລາວເຂົີ້າຮ້ານອາຫານສົ່ັງເຄື່ັອງກິນແລ້ວເຂົາກໍ ເອົາອາຫານມາໃຫ້ ແລະ ສົ່ັງໃຫ້ໜໍ, ບາງເຮືອນລາວຂໍກັນແຕ່ ອາຫານຈະບັ່ໍພກັ ເຊາົ ເຂົາກັໍຍ່ ັງບໃໍ່ັ ຫ້ ເຈາ້ົີ ຂອງຮາ້ ນແຫ່ງໜັງ່ ໄດ້ ເວົາ້ີ ວ່າ “ຂ້ອຍບອກໃຫ້ເຈົ້ີາໜີ, ເຈົ້ີາຢາກໃຫ້ຂ້ອຍເວົ້ີາຫຍັງອີກ ແຕ່ ເຈົ້ີາຢາກໃຫ້ຂ້ອຍເວົີ້າວ່າເຈົ້ີາແມ່ນຊັງວານຊັງ (Jean Vaijean) ນັກໂທດເກາັ່ົ ແຫງ່ ເມືອງຕຸລງົ (Toulon) ຊນ້ັີ ບໍ?” ບາງເທ່ັືອລາວຂໍ ນອນຢ່ຄູ ອກສັດເຂາົ ກວໍ າ່ ເຕັມແລ້ວ ແມນ່ ແຕ່ໝາເຂົາເຈາົ້ີ ກບໍ ັໃໍ່ ຫນ້ ອນນາໍ . ໄປເຄາະປະຕູເຮືອນໃດເຂາົ ກໍໄລລາວໝໍ. ຫາຍຄືນຜາ່ ນພນ້ົີ ໄປມີແຕ່ນອນຕາກແດດຕາກລົມ, ພໍໄປເຖິງເຮືອນແມເ່ ຖົ້ີາໜັ່ງ, ລາວຈິງແນະນໍາວ່າ “ ເປັນຫຍັງບໍັ່ໄປຫາຄຸນບໍ່ັມີລີແອນເນາະເພິ່ັນເປັນຄົນໃຈ ບຸນ ... ແລ້ວຊາຍຄົນນັ້ີນຈ່ັງມຸ້ງໜ້າໄປຫາຄຸນພໍ່ັມີລີແອນ ເມືັ່ອເຄາະປະຕູບດໜ່ັງປະຕູກໍເປີດອອກຊາຍຄົນນັ້ີນຈິງ ແນະນາໍ ຕວົ ວາ່ “ຂາ້ ນ້ອຍແມ່ນຊັງວານຊັງນກັ ໂທດເມືອງຕູລົງເຊງ່ັິ ຖກື ປອ່ ຍຕົວມາໄດ້ສັີ່ມີແ້ື ລວ້ , ໄປຂໍກນິ ເຂີ້ົາຂໍນອນ ບອ່ ນໃດເຂາົ ກໍຂບັ ໄລ່ໄຖໜີ, ທັ່ງໆທັຂ່ີ ້ານ້ອຍກໍມີບັດພນ້ີົ ໂທດ (ບດັ ເຫືອງ) ແທ້ໆ, 8

ຈາກນັີ້ນ, ຄຸນບພັ່ໍກໍອະນຸຍາດໃຫ້ເຂົ້ີາໄປໃນເຮອື ນ ແລ້ວ ບວກຄົນຮັບໃຊ້ກຽມບ່ອນຢູ່ບ່ອນນອນໃຫ້ແຂກ. ຊັງວານຊັງ ບັໍ່ ເຊື່ັອໃນຫູຂອງຕົນຈັ່ງແນະນາໍ ຕ່ືັມອີກວ່າ \"ຂ້ານອ້ ຍແມ່ນຄົນທ່ັີຄຸກ ໄດ໋...ທ່ານເປັນຫຍັງຈິ່ັງມາໃຈດີແທ້! ຄຸນພໍັ່ເວົີ້າວ່າເປັນຫຍັງບໍ່ັສາໍ ຄັນດອກ ເ ຮືອນນ ີ້ບ ໍັ່ແມ ່ ນເ ຮື ອ ນຂ້ ອ ຍແມ ່ ນເ ຮື ອ ນ ຂ ອ ງ ພະຜູ້ເປນັ ເຈີາົ້ ຊັງວານຟັງ ແມ່ນລູກກໍາມະກອນຜທູ້ ກຸ ຈົນລາວບໍັ່ມີ ວິຊາໃດຕິດຕົວ ຖືວ່າເປັນຄົນດ້ອຍການສກສາ. ຍ້ອນຊີວິດເຄີຍ ທຸກຍາກມາແຕ່ຍັງນ້ອຍໆ ລາວຈິ່ັງກາຍເປັນຄົນງຽບຂມມີແວວ ໂສກເສົີ້າຢູ່ສະເໝີ. ແມ່ຂອງລາວເສຍຊີວິດຍ້ອນການເຈັບປ່ວຍ. ສ່ວນຜູ້ເປັນຜູ້ເຝົ້ີາສວນ ສາທາລະນະຕາຍຍ້ອນຕົກກົກໄມ້ ແລະ ແມ່ນເອືີ້ອຍຂອງລາວເປັນຜູ້ລ້ຽງດູ, ເມືັ່ອຊັງວານຊັງໃຫຍ່ຜົວຂອງ ເອ້ືອີ ຍຊາພັດຕາຍ, ດງັ່ ນັນ້ີ , ພະລະລຽ້ ງດູຕັ່ຄໍ ອບຄວົ ຂອງເອີອ້ື ຍເຊີັ່ງ ມີລູກເຖິງເຈັດຄົນຈ່ັງຕົກເປັນ ພະລະຂອງລາວ, ຊ່ັງວານຊັງໄດ້ ສືບຕໍ່ັອາຊີບຂອງພໍ່ັ, ການເຮັດວຽກ ເຮັດງານຂອງຊັງວານຊັງເຖິງ ຈະໜກັ ໜ່ວງແຕກ່ ບໍ ໍພັ່ ຢໍ ູ່ພໍກິນ. ບາງມີ້ື ກໍ່ັບ່ັໍສາມາດມີເງນິ ພໍຊ່ືັເຂີົ້າຈັື່ ເມອື ຕ້ານລູກຫານເຮດັ ໃຫຫ້ ານໂສກເສີ້າົ ຄກື ັນ. ( ຮບູ ທີ 10 ຕົວລະຄອນດັ່ງວານຊັງ ) ບາງເທື່ັອໄດ້ເຂົີ້າຈ່ີັມາກໍໃຫ້ເອ້ືີອຍ ແລະ ຫານ, ລາວ ເອງກໍເວົ້ີາພຽງວ່າ “ອີັ່ມແລ້ວ” ທັງໆທີັ່ຕົນກໍຍັງບ່ັໍ ທັນໄດ້ກິນຫຍັງ. ມີໄລຍະໜັ່ງ, ຝຣ່ັງມີວິກິດການດ້ານ ເສດຖະກິດອາກາດໜາວຈັດ, ຜົນເກບັ ກ່ຽວບັ່ໄໍ ດ້ ຫາຍ ຈັ່ງເກີດມີຄວາມອດຢາກ. ຊັງວານຊັງກໍັ່ຍັງໄດ້ຮັບຜົນ ສະທ້ອນຢາ່ ງໜັກໜ່ວງ, ຍ້ອນທຸກຈົນບາງມີື້ກ່ັໍໄດ້ເຂີ້ົາຈ່ີັ ມາໃຫ້ຫານຢ່າງມືີ້ກໍກັບເຮືອນດ້ວຍມືເປົ່ັາ, ມືີ້ໜັ່ງຂອງ ວັນອາທິດລາວໄດ້ຍ່າງໄປຕາມທາງບພໍຮອດຮ້ານເຂົີ້າຈີັ່ ແຫ່ງໜ່ັງ, ພໍັ່ຄ້າເຂົີ້າຈີ່ັນອນຫັບຢ່າງສະບາຍ, ພໍໄດ້ຍິນ ແວ່ນແຕກກໍ່ັໂງ່ເງລູກຈັ່ງເຫດມືຈົກ ອອກຈາກແວ່ນ, ພໍ່ັຄ້າເຂົີ້າຈີ່ັແລ່ນນໍາ ແລະ ຈັບຊັງວານຊັງໄດ້ແຕ່ບໍັ່ທັນ ເ ຫັນເ ຂົ້ີາຈີ່ັສິັ່ງທີັ່ເ ປັນຫ ັກ ຖານຄືມື ຂອງຊັງວານັ ຊງງມີ ເລືອດຍອ້ ນແວນ່ ປາດ, ຊັງງວານຊັງຖືກສົ່ັງຂ້ີນສານ ແລະ ຖືກຕັດ ສິດຈໍາຄຸກຫ້າປີ. ລາວໝົດຫົນທາງເພາະບໍ່ັມີປັນຍາຫາ ລ້ຽງງເອືີ້ອຍ ແລະ ຫານໆ. ເວລາຢູ່ຄຸກພໍມີໂອກາດຈັ່ງ ໂຕນອອກແຕຖ່ ືກຈັບໄດ້ໂທດຈັ່ງເພ່ັມີ ຂີ້ນ ອກີ 3 ປ.ີ ຈາກນັ້ີນ, ກໂໍ ຕນໜີອກີ ໂທດຈິງເພ່ັີມຂ້ີນອກີ ເປັນ 13 ປີ ແລະ ກໍໂຕນອີກຈິ່ັງລວມແລ້ວເປັນ 19 ປີ ຍ້ອນລັກເຂົີ້າຈີ່ັພຽງກ່ອນດຽວ! ມາຮອດ 2 ຫາ 3 ມືີ້ຫັງນີ້ລາວຖືກປ່ອຍຕົວ ອອກຈາກຄຸກ ແລະ ມີບັດເຫອື ງຕິດໂຕ. ຍອ້ ນແນວນ້ັນີ ຈ່ັງເຮດັ ໃຫ້ສົງຄົມລງັ ກຽດລາວທ່ັີສດຸ . ແຕມ່ າດຽວນີ້ ຊງັ ວານຊງັ ຕີ້ືນຕັ່ໍຄໍາເວາ້ີົ ຂອງຄນຸ ພັ່ໍທັີຮ່ ້ອງ ລາວວ່າ ທ່ານ ເພາະວາ່ ໃນຊວີ ິດຂອງລາວບ່ໍັເຄີຍໄດ້ ຍິນຈັກເທອັື່ , ຕັໍ່ອາຫານການກິນ, ບອ່ ນຢູບ່ ອ່ ນເຊາົ ລາວບ່ັໍຮູ້ຈັກຊິເຮັດແນວໃດ ຫງັ ອາຫານແລງແລ້ວລາວກໍ່ັເຂີົ້ານອນ ບ່ອນທີັ່ຈັດໄວ້ໃຫ້, ລາວຫັບ ສະໜິດໃນຕອນຫົວຄໍັ່າແຕ່ພໍເດິກສະຫງັດກໍຮູ້ກໍ່ັຮູ້ເມືັ່ອຂ້ີນຍ້ອນສະຖານທີ່ັແຕກຕາ່ ງ. 9

ຈາກນັີ້ນ, ຊັງວານຊັງ ກໍເລີັ່ມຄິດທົບທວນຫາວທິ ີໃດໜງັ່ . ລາວຄິດຫາຖ້ວຍ, ບ່ວງ. ເງິນ, ຂາຕັ້ີງທຽນ......ລາວຄດິ ວ່າສັິງ່ ເຫ່ັົານຄ້ີ ຈື ະມລີ າຄາແພງ. ຊັງວານຊັງ ລັກໜີອອກຈາກເຮືອນຂອງຄຸນພໍ່ັໃນຕອນ ເວລາ 2 ໂມງກາງຄືນພ້ອມດວ້ ຍບ່ວງເງິນ ແລະ ຂາຕັ້ີງທຽນຄູ່ໜງ່ັ . ພໍຕື່ັນເຊ້ີົາຂີ້ນມາຄົນຮັບໃຊ້ເຂົາເຮັດໜ້າທີັ່ມ້ຽນມັດເຮືອນຊານບໍັ່ ເຫນັ ແຂກ, ບ່ັໍເຫັນບ່ວງເງນິ ຈ່ງັ ໂວຍວາຍຂນີ້ ແຕ່ຄຸນພ່ໍຍັ ງັ ເຮັດທ່າທີ ເມີນເສີຍ ແລະ ຖາມຄືນວ່າ “ມັນເສຍແທ້ບັ່ໍ?” ບດໜ່ັງຕໍ່ັມາ, ຕໍາ ຫວດກໍຈັບຊັງວານ ຂົງມາໃຫ້ຄຸນພໍັ່ ແລະ ຖາມວ່າ “ນີ້ແມ່ນບ່ວງ ຂອງຄຸນພັໍ່ບັ່ໍ?” (ເພາະບ່ວງມີສະຫກັ ຊືັ່ຂອງຄຸນພ່ັໍໃສ່ ແມ່ນແລ້ວ... ຂ້ອຍເອົາໃຫ້ລາວ” ຄຸນພໍ່ັຕອບ, ສ່ວນຊັງວານຊັງກໍຕົກຕະລງ. ພໍ ຕໍາຫວດໜີໄປ ຄຸນພໍ່ັກໍັສ່ ງັ່ ສອນລາວວ່າ “ຕແ່ັໍ ຕນ່ ີ້ໄປໃຫ້ ເຈີ້າົ ກັບຕົວ ເປັນຄົນດີ...ເຄືັ່ອງທີັ່ເຮົາມອບໃຫ້ເຈົີ້ານັີ້ນເພື່ັອແລກເອົາຄວາມຊັ່ົວ ຂອງເຈົີ້າ. ຊັງວານຊັງກໍປະຕິຍານວ່າຈະປະຕິບັດຕາມແລ້ວກໍ່ັຍ່າງ ອອກໄປ. ພໍໄປຮອດບ່ອນໜັ່ງເຫັນເດັກນ້ອຍຫິ້ີນ ແລະ ເຫັນເງິນ ພວກເຂາົ ຕກົ ເສຍປະມານ 40 ອັດ, ຊງັ ວານຊັງຊ້າີໍ ພັດເອົາຂອງເຂົາ, ເດກັ ນ້ອຍເຫັນແນວນັ້ີນຈິັ່ງຮ້ອງໄຫ້ ເຫັນເດັກນ້ອຍຮ້ອງໄຫ້ລາວຄິດເຫັນໜາ້ ຫານ ລາວຈິັ່ງເອາົ ເງິນສົ່ັງເດັກນ້ອຍເຂົາ ຊໍີ້າພັດຢາ້ ນທງັ ຮ້ອງໄຫ້ທັງແລ່ນໜີໄປ. ຈາກນັ້ນີ , ລາວຈງິ ປະຕິຍານໃນໃຈວ່າຈະເປັນຄົນດີ. ຕມ່ັໍ າຊ່ັື ຂອງອົງວານຊັງ ກໍັ່ຖກື ລມື ໄປຊວົັ່ ໃນໄລຍະໜງ່ັ . ( ຮູບທີ 11 ຕົວລະຄອນນາງນອ້ ຍໂກແຊັດ ) ກ່າວເຖິງຊາຍໜຸ່ມຍິງສາວສີ່ັຄູ່ເຊິ່ັງສກສາ ແລະ ສາວກໍາມະກອນໃນນັີ້ນ, ກໍມີນາງສາວຜູ້ໜ່ັງຊ່ືັ ຟັງຕິນ (fontien) ເຊິ່ັງມັກຮັກກັບຊາຍໜຸ່ມຜູ້ໜັ່ງ ວ່າ ໂຕໂລມ໌ແອັດ (Thoumyes). ຟັງຕິນຮັກກັບໂຕໂລມີແສັດດ້ວຍ ຄວາມຊສື່ັ ດັ ສຸດຈະຫິດ ແຕກ່ ງົ ກນັ ຂ້າມໂຕໂລມີແອັດພັດຄິດຕາ່ ງ. ເຂົາທັງສອງໄດເ້ ປັນຂອງກັນ ແລະ ກັນ ຟັງຕິນກໍ ຄດວ່າຈະມອບ ອະນາຄົດໄວ້ໃຫໂ້ ຕໂລມແີ ອັດພຽງຄນົ ດຽວ. ມີໜ້ື ງັ່ ຊາຍທັງສືໄດ້ຍິງທັງສືໄປກິນເຂາົີ້ ຫ້ອງອາຫານ. ຫງັ ຈາກກິນເຂີາ້ົ ແລວ້ ເຂົາກໍັ່ປະຈົດໝາຍສະບັບໜ່ັງໄດ້ ໃຫ້ສາວທັງສັ່ີ ແລະ ບອກໃຫ້ລໍຖ້າບດໜັ່ງແຕ່ລໍຖ້າ 2-4 ຊົ່ັວໂມງກບໍ ໍ່ມັ ີມີແວວ. ເຂົາຈິ່ັງພ້ອມກັບຈີກອາ່ ນຈົດໝາຍ ນນ້ີັ ແຕ່ນາງຟງັ ຕນີ ຫາ້ ມໄວ້ກ່ອນ ແລະ ລຖໍ າ້ ເບ່ິັງຊາຍຄົນມັກຈະມາ ຫື ບໍ່ັ? ສາມສາວໄດ້ຕກົ ລົງຈກີ ອ່ານ “ພວກເຮົາ ຈໍາ ເປນັ ຕ້ອງລາໄປກ່ອນຂໍຂອບໃຈຫາຍໆທັ່ີພວກນ້ອງເຄີຍມີບຸນຄຸນຕັ່ໍພວກອາ້ ຍ“ ພໍຮູ້ເນ້ີືອໃນຈົດໝາຍສາມສາວກັ່ໍ ຖື ເປັນທາໍ ມະດາແຕ່ສາໍ ລບັ ຟັງຕິນແລ້ວມັນບັໍ່ແມ່ນເລ່ັືອງທາໍ ມະດາ ທງັ ນີກ້ ໍເພາະວາ່ ລາວໄດມ້ ອບຄວາມຮກັ ຕັໍ່ໂຕໂລມີ ແອດັ ຢາ່ ງແທ້ຈງິ ແລະ ຮກັ ສດຸ ຫົວໃຈ. ນາງຄດິ ຢາກຕາມຫາໂຕໂລມີເແອັດແຕບ່ ໍ່ັຮູ້ວ່າຈະໄປທາງໃດ. ດງັ່ ນັ້ີນ, ລາວ 10

ຈິ່ັງເກີດມີຄວາມຄຽດຊັງໂຕໂລມີແອັດເຊິ່ັງເປັນຄົນຕົວະຍົວະຫອກລວງ, ທ້ອງນາງນັບມືີ້ໃຫຍ່ຂີ້ນ ແຕ່ເພື່ັອສກສາ ອານສຸ ອນແຫ່ງຄວາມຮັກໄວ້, ນາງຈັ່ງປະໃຫທ້ ອ້ ງໃຫຍ່ຂີ້ນ. ຕ່ັໍມານາງກເໍ ກີດລກູ ອອກມາເປນັ ລກູ ຍງິ ແລະ ໃຫ້ໃສ່ຊືັ່ວ່ານາງ ນອ້ ຍໂກແຊດັ (Cosette). ນາງມຄີ ວາມຮກັ ລູກເປນັ ຫວ່ ງລກູ ແລະ ຢາກລຽ້ ງລູກໃຫໃ້ ຫຍ່ກາ້ ໜາ້ ບານ ແຕຖ່ ້າຫາກເອົາລກູ ຢູ່ນໍາຊີ້ໍາພັດຊບິ ສໍ່ັ າມາດຫາເງິນລ້ຽງລູກ ໄດ້, ຈນົ ຮອດ 2-3 ປີ ຈງິ ຕົກລົງປົງໃຈພາລກູ ກັບບ້ານເກີດເມືອງນອນມງົ ເຕຣຍຊວຽກແມ (Montreal sur Mer). ກັບເມືອຍງັ ບໍ່ຮັ ອດບ້ານກັ່ໍພົບກັບຍິງຄົນໜັ່ງຫິ້ີນກັບເດັກນ້ອງສອງຄົນ ຝູງຄນົ ເຫນັ ວ່າ ຍິງຄົນນີ້ັນຄືຈະເປັນຜູ້ຮັກລຸກ, ຮັກເດັກນ້ອຍຈິັ່ງເຂົ້ີາໄປຫາຄອບຄົວນັີ້ນຊື່ັວ່າ ຄອບຄົວເຕນາກດີເອ (The nardiers) ເຊິັ່ງແມ່ນເຈີົ້າຂອງໂຮງແຮມ ນອ້ ຍ ແຄມທາງແຫ່ງໜ່ງັ . ຈາກນນີ້ັ , ຟງັ ຕີນຕົກລົງຝາກໂກແຊດັ ໄວ້ຄອບຄົວນັີ້ນ ແລະ ຕົກລງົ ວ່າຈະຝາກເງິນມາໃຫ້ ທຸກໆ ເດືອນແລ້ວນາງກໍມອບລຸກໄວ້ກັບນັນີ້ . ໂກແຊັດ ກໍໄດ້ແຕ່ຮ້ອງໄຫ້ນໍາແມ່ໂດຍບໍັຮ່ ູ້ດຽງສາຫຍັງໝົດ. ຟັງຕິນ ໄດ້ກບັ ຄນື ເມືອບາ້ ນເກີດເມອື ງນອນເພອັື່ ຊອກວຽກເຮດັ ງານທໍາ ແລະ ກາໍ ພອຍຄິດເຖງິ ລກູ ສາວນອ້ ຍຕະຫອດເວລາ , ເມືອງມົີ້ງເຕຣຍຊວຽກແມ ດຽວນີ້ມີການປ່ຽນແປງຫາຍ ເຊັນ່ : ມໂີ ຮງຮຽນ, ໂຮງໝໍ, ມີການສາ້ ງສາ ແລະ ກິດຈະການໆຄາ້ .... ເພາະໃນນ້ມີ ີນາຍທນແປກໜ້າຜູ້ໜັ່ງໄດ້ມາລົງທນຢູ່ໃນທັີ່ນ້ີັນຈັ່ງເຮັດ ໃຫ້ໃບໜ້າຂອງເມືອງນີ້ປ່ຽນແປງ. ກ່ຽວກັບຄົນຜູ້ນັ້ີນລາວໄດ້ ຮວບຮວມຄົນຫວາ່ ງງານ ຕາ່ ງໆເຂົ້ີາເຮດັ ວຽກຢູ່ໃນໂຮງງານຂອງລາວ ແລະ ໃຫ້ເງິນເດືອນຫາຍພໍສົມຄວນ, ຄົນທັງເມືອງກໍບ່ັ ໍ່ັຮູ້ວ່ານາຍທນ ນັ້ີນແມ່ນໃຜ ແລະ ມາຈາກໃສແທ້. ພວກເຂົາຮູ້ພຽງວ່າຊືັ່ຂອງລາວ ແມນ່ ທ່ານ ມາເດີແທນ (Made loin). ສິງ່ັ ທີັ່ລາວໄດ້ເຮັດໄປກໍັ່ແມ່ນ ໄດ້ເງິນມາກໍັ່ສ້າງເຮືອນພັກເຊົາໃຫ້ພວກກິນເບ້ຍບໍານານ... ດັ່ງນັ້ີນ, ທ່ານ ມາເດີແທນ ຈັ່ງຖືກຄັດເລືອກຕັີ້ງໃຫ້ເປັນເຈົ້ີາເມືອງ, ຟັງຕີນກ່ັໍ ໄດສ້ ະໝກັ ເຂີ້າົ ວຽກໃນໂຮງງານເຮັດແກ້ວຂອງທາ່ ນ ມາເຕີແທນ. ຕົກມາໄລຍະໜ່ັງ ຜູ້ຈັດການໂຮງງານໄດ້ສືບຮູ້ວ່າຟັງຕິນ ມີ ປະຫວັດບັໍ່ ແຈ້ງເ ຊິັ່ງຜິດຕໍ່ັລະບຽ ບຂອງໂຮງງານຈ ັ່ງໄລ່ ຟັງຕິ ນອອກ ຈາກວຽກງານ. ຟັງຕິນຄິດວ່າແມ່ນທ່ານມາເດີແທນໄລ່ອອກກໍຄຽດຊັງມາເດີແທນສຸດຂີດ. ມາໄລຍະໜ່ັງຟັງຕິນ ຫວ່າງງານ ແລະ ຂາດເງນິ ເພືັ່ອສງັ່ົ ໃຫລ້ ູກສາວ ກ່າວເຖງິ ໝໍເກນາກດເີ ອ ເຊັງິ່ ມເີ ບີື້ອງຫງັ ໂຫດຫ້ຽມ, ເປັນຄົນໃຈດໍາ ແລະ ເຫນັ ແກ່ຕົວມນັ ເຄີຍເປັນທະຫານ ຮັບໃຊ້ນາໂບລິອົງ. ແທຈ້ ງິ ແລ້ວເວລາອອກສະໜາມຮບົ , ຖາ້ ບ່ແໍັ ມ່ນຈະໄປສເູ້ ສກິ ສດັ ຕູ ແຕ່ໜໄີ ປເພືັ່ອສວຍໂອກາດ ປຸ້ນລະດມົ ເງນິ ຄໍານາໍ ຊາກສບົ ຄົນຕາຍ. ( ຮູບທີ 12 ຕົວລະຄອນໂກແຊດັ ) 11

ຄອບຄວົ ເຕນາກດເີ ອ ໄດ້ລ້ຽງໂກແຊດັ ໄວ້ແຕກ່ ານລຽ້ ງດູນ້ີັນບັ່ໍສມົ ກັບຄາ່ ຈ້າງ, ນອກຈາກບເໍັ່ ອົາໃຈໃສ່ລ້ຽງດູ ແລວ້ ຍງັ ຂົ່ມັ ເຫັງເຕງັ ເຕັກ ເລີັ່ມໃຊ້ວຽກໂກແຊັດແຕ່ອາຍຸ 5 ປີ 5-6 ເດອື ນເຕນາກດເີ ອໄດ້ຂຽນຈົດໝາຍໄປຫາຟັງຕິນ ເພື່ັອຖາມເອົາເງີນເດືອນ ແລະ ບອກວ່າໃຫ້ໂກແຊັດບໍັ່ສະບາຍບໍມັ່ ີເງິນຊື້ີຢາ ຖ້າບໍັ່ຝາກເງນິ ມາໃຫນ້ າງນ້ອຍໂກແຊດັ ອາດຈະເຖິງແກ່ຄວາມຕາຍ. ຟັງຕິນຈົນປັນຍາເຕັມທີ....ບ່ັໍມີທາງອອກທີັ່ດີສໍາລັບນາງເສຍແລ້ວ. ຍ້ອນຄວາມເປັນ ຫວ່ ງເປນັ ໄຍນໍາຊວີ ິດຂອງລກູ ສາວນ້ອຍຜເູ້ ປັນແມ່ຟັງຕິນຈາໍ ຕ້ອງຂາຍຕົວ ເພືັ່ອເອາົ ເງິນໄປສົັ່ງລຽ້ ງລູກຕາມທ່ັີເຕນາກ ດເີ ອສງ່ັ , ແຕ່ນາກດເີ ອຂຽນຈດົ ໝາຍມາຖາມເງິນຢູ່ເລອ້ີື ຍ, ຄາ່ ລ້ຽງດູກເໍ ພນ່ິັ ຂ້ີນເລ້ອີື ຍໆ. ຕໍກັ່ ບັ ອາຊີບທີັ່ຟງັ ຕິນໄດກ້ ະທາໍ ໄປນັ້ີນ, ເມ່ືອັ ອາຍຸສັງຂານຫາຍຂນ້ີ ອີກກເໍ ຫນັ ວ່າດໍາເນີນວຽກງານບ່ໍັໄດ້. ການ ຕັດສິນໃຈຕໍ່ັມາກໍ່ັຄືການຖອນແຂ້ວຂາຍເພາະນາງມີແລ້ວງາມຄືໄຂ່ມຸກ ແລ້ວກໍ່ັຝາກເງິນນັີ້ນສົ່ັງໄປໃຫ້ລູກ. ນາງຟັງ ຕິນ ຍາມໃດກໍຄິດວ່າລູກສາວນ້ອຍຂອງຕົນຄືຈະໃຫຍ່ຂີ້ນຫາຍແລ້ວ ແລະ ອ້ວນຟີດີ. ນາງຢາກໄປຢ້ຽມຢາມລູກ ແລະ ກຍໍ ັງມຄີ ວາມລະອາຍເພາະຢ້ານຄົນອນ່ັື ຮູ້ຈກັ . ສວ່ ນເຕນາກດີເອກຂຽນຈົດໝາຍມາເລີ້ືອຍໆ. ເຖິງລະດູໜາວ ກໍ່ວັ າ່ ໂກແຊດັ ໜາວຫາຍບັມ່ໍ ເີ ງິນຈະຊືີເ້ ຄືັ່ອງນຸ່ງໃຫ້. ມາເຖິງຊ່ວງນີ້ຟັງຕິນຈົນບັນຍາເຕມັ ທີ ດັ່ງນ້ັີນ, ນາງຈໍາເປັນຕ້ອງ ຕັດສິນໃຈຕັດຜົມຂອງຕົນເອງ ແລະ ຄດວ່າຈາກການຂາຍຜົມແລ້ວລຸກຂອງນາງຄືຈະໄດ້ນຸ່ງເຄືັ່ອງອົບອຸ່ນເພາະນາງ ໄດເ້ ອົາເງິນນ້ີນັ ຊືເ້ີ ຄ່ືັອງອັນງາມຝາກໃຫ້ລູກສາວນອ້ ຍ ແຕເ່ ຄືອ່ັ ງນຸງ່ ນີນັ້ ແທນທັີ່ໂກແຊັດຈະໄດ້ນຸ່ງຊ້າໍີ ພັດແມ່ນລູກຂອງ ແຕນາກເອໄດ້ນງຸ່ ມາເຖິງໄລຍະນີ້ຊີວິດທັງກາຍ ແລະ ໃຈຂອງຟັງຕິນໄດ້ຊຸດໂຊມຫາຍ, ຄວາມງາມທີັ່ເຄີຍມີກ່ໍັຫາຍໄປ, ຮ່າງກາຍບວມ, ບັ່ມໍ ແີ ຂວ້ ແລະ ບໍ່ັມຜີ ມົ . ແຕຢ່ າ່ ງໃດກຕໍ າມນາງເຮັດໄປກໍເພ່ັືອລກູ ແຕກ່ ົງກັນຂາ້ ມຜູ້ເປັນລູກຊ້ໍີາພັດບໍັ່ ໄດ້ຮັບຜນົ ປະໂຫຍດຫຍັງ. ນາງຄດຫາຍກເໍ ຈບັ ປ່ວຍ, ຈ່ອຍໂຊເຫືອງຫາຍ ມີື້ໜ່ັງຂະນະນາງຍ່າງກາຍຮ້ານຂາຍເຄື່ັອງ ແຫງ່ ໜ່ັງ, ມີຊາຍຄົນໜັ່ງຄດຢາກຫົວ “ເອີຍອັີ່ຮາ່ ນມີ້ າຫຍັງນີ້” ແລວ້ ຈບັ ແຂນ ເອົານີາໍ້ ແຂງໂພະໃສ່ຫົວ, ໃສ່ເສືີ້ອ, ຟັງ ຕິນຄດິ ໃຈຮາ້ ຍກໍພດອອກຕັ່ສໍ ູ້ ຊາແວແນທຈ່ີັ ະຈັບຊາຍຄົນນນ້ີັ ພດັ ຈບັ ຍັງຕົນໄປຂັງ. ປະຫວດັ ຂອງຄົນນທ້ີ າໍ ອິດກໍທຸກຍາກແຕ່ມັນບຸກບືນ ຈນົ ໄດເ້ ປັນຕໍາຫວດ. ຂັ້ນີ ທາໍ ອິດໄດເ້ ປັນນາຍທາໍ ມະໂລງຢູ່ຄກຸ ຕຸລົງ ແລະ ເຄຍີ ໄດເ້ ຝາ້ີົ ຍາມຄວມຄມຸ ຊັງວານຊງັ ເວລາດຽວກັນນັີ້ນ, ມາເດີແລນກໍ່ັໄດ້ມາພົບເຫດການຈ່ັງເຂົ້ີາໄດ້ຫ້າມບໍັ່ໃຫ້ຈັບຟັງຕິນ. ຊາແວລາຕ້ອງຈັບ. ນາງ ຟງັ ຕິນເຫັນມາເດີແລນກໍຄິດເຖງິ ອະດີດ, ນາງຈງຖ່ັົມນີາ້ໍ ລາຍໂສມາເດແີ ລນ. ມາເດແີ ລນວາ່ ຟັງຕນິ ບັ່ໍມີຄວາມຜິດ , ຊາແລວ່າຜິດ ເພາະນາງຕີຄົນຮັ່ງມີຄນົ ນັີ້ນ. ສຸດທ້າຍມາເດີແລນກວໍ ່າ \"ນີ້ແມ່ນຄໍາສັ່ງຂອງເຈົາີ້ ເມືອງເຊິັງ່ ສັ່ງໃຫ້ເຈົາ້ີ ປອ່ ຍຟັງຕນິ ເຈົີ້າຕ້ອງປ່ອຍ” ຕໍ່ັມາທ່ານມາເດແີ ລນ ຈັງ່ ເອາົ ຟັງຕນິ ໄປໂຮງໝເໍ ພື່ັອປິັ່ນປົວ, ຕມໍັ່ າທ່ານຈັ່ງຮູ້ນໍນາງເປັນກໍາ ມະກອນໂຮງງານຂອງທາ່ ນ ແລະ ສນັ ຍາວາ່ ຈະທດົ ແທນຄ່າແຮງງານ, ຄາ່ ປວ່ ຍກາຍທງັ ໝົດ...ຕມ່ັໍ ານາງກຖໍ ກື ຍ້າຍມາ ປັິ່ນປົວຢູ່ໂຮງໝໍຂອງທ່ານ. ຝາ່ ຍຊາແວມີຄວາມສົງໄສໃນຕວົ ຂອງມາເດີແລນຫາຍທສ່ີັ ຸດ. ມັນຄດິ ວາຖ້າຄນົ ຮັ່ງມແີ ທໆ້ ມັນບເັ່ໍ ຮັດແບບນີ້ . ທີ້ງັ ໆທວີັ່ ່າກ່ອນໜ້ານກ້ີ ໍມີເຫດການເກີດຂີນ້ ເຊງິັ່ ຊາແວກໄໍ ດ້ພບົ ເຫັນ ແລະ ຄອຍຕດິ ຕາມຢູ່ຕະຫອດເວລາ. ເຫດການນັ້ີນຄື ອຸບັດເຫດກວຽນທັບພໍ່ັເຖົ້ີາໂພເຊີເດີ້ວັງ (Fauchelevary), ໃນເຊີເລີດັ່ງກໍແມ່ນນາຍທນ ເຊັງ່ິ ສັງມາເຕແິ ລນຫາຍສຸດຂດີ , ເພາະກ່ອນໜາ້ ທີມ່ັ າເດີແລນຈະມາຢູ່ເມືອງນີ້ ໝເໍ ປັນນາຍທນນ້ອຍທພີັ່ ໍຢູ່ພໍກິນ ແຕ່ ພມໍ າເດີແລນມາຕີງ້ັ ໂຮງໂຮງງານກັໍເ່ ຮັດໃຫກ້ ດິ ຈະການໂຟເຊເີ ມີວັງລ້ີົມລະລາຍ. ໝໍເປນັ ຜູ້ໜງັ່ ທີັ່ບ່ໍັປ່ອນບັດເອົາມາເດີ ແລນເວລາຄດັ ເລືອກເຈ້ີາົ ເມືອງ. ດັງ່ ນັ້ນີ , ໃນເຊີເວີວງັ ຈ່ງັ ຫາກິນໂດຍການຂັບກວຽນມາ້ ຫ່ັມົ ຕົມຂາມໍຫກັ ກວຽນໄຫ ລົງຕະຄອງ ໂນເຊີເວຈີ ່ງັ ໂດດອອກຈາກກວຽນເພ່ືັອຈະໄປຍູ້ກວຽນໄວ້ແຕ່ບັ່ໍຢຈູ່ ່ັງຖກື ກວຽນທັບ, ຝູງຄົນມາເບ່ັິງແຕ່ກ່ັໍ ບໍັ່ມີປັນຍາຊ່ວຍ. ມາເດີແລນກໍມາເຫັນ ແລະ ເວົີ້າວ່າ \"ໃຜຊ່ວຍໄດ້ຂ້ອຍເອົາເງິນ 5 ຫຽນ -10 ຫຽນຄໍາ - 20 ຫຽນຄໍາ” ແຕບ່ ມ່ໍັ ີໃຜກ້າຊວ່ ຍ ໝໍຊາແວທັີ່ສັງເກດການຕະຫອດກເໍ ວ້ົີາຂີ້ນວ່າ “ ເປັນແນວນີ້ບໍມ່ັ ີໃຜຈະຊ່ວຍໄດ້ດອກເຫັນແຕ່ນັກໂທດເກົ່ັາ ທ່ັີ ເມືອງຕູລົງທຊືັ່ຊັງວານຊັງເທົັ່ານັ້ີນຈັ່ິງສາມາດຍົກອອກໄດ້ ພ້ອມທັງສັງເກດເບິ່ງັ ໃບໜ້າຂອງມາເດີແລນຢ່າງບໍັ່ພບັ ຕາ. ມາເດີແລນກ່ໍແັ ປກໃຈໜ້ອຍໜ່ັງ ແຕທ່ າ່ ນກໍຮບີ ເລອື ເຂີ້ົາໄປກ້ອງກວຽນນີ້ັນຍກົ ຂ້ີນເຮັດໃຫ້ໄຟເຊີເລັ່ີວັງລອດພົ້ີນ ຈາກຄວາມຕາຍ. ຈາກນັີ້ນມາຄວາມຄຽດຂອງໂພຊີເລັງີ່ ທ່ັເີ ຄີຍມີມາຕັ່ໍມາເດແີ ລນກໍຄ່ັ ່ອຍໆຫາຍໄປ. ຕໍັ່ມາທ່ານມາເດີ 12

ແລນກໍັ່ເອົາໂຟເຊີເວີລັງໄປເປັນຮັກສາສວນໃກ້ໂບດຂອງແມ່ຊິແຫ່ງໜ່ັງຢູ່ຝາຊ້ີື ແມ່ຊີຢູ່ໃນໂບດນັ້ີນແມ່ນບໍັ່ຢາກໃຫ້ ພວກຜຊູ້ າຍເຫນັ . ດັ່ງນ້ີນັ , ເວລາໄຟຊິເລີວັງໄປສ່ວນລາວຈ່ັງເອົາກະດີ່ັງແຂວນໃສ່ຝາ ເພອັື່ ໃຫ້ຮູ້ວ່າແມ່ນຜູ້ຊາຍແລ້ວ ແມຊ່ ີຈະຫົບຫີກທັນ. ຈາກນັ້ີນຕໍ່ັມາ, ຊາແວໄດ້ຕິດຕາມມາເດີແລນຕະຫອດເວລາ. ສໍາລັບຟັງຕິນແມນ່ ມອີ າການໜັກໜ່ວງຫາຍ ເຫັນທ່າຈະບໍັ່ລອດ. ກ່ອນສິ້ີນໃຈນາງໄດ້ເວົ້ີາກັບມາເດີແທນນວ່ານາງບໍັ່ຕ້ອງການຫຍັງອີກຂໍພຽງແຕ່ໄດ້ເຫັນຫາລກູ ສາວ... ມາເດີແລນກໍຮັ່ ັບປາກວ່າຈະໄປເອົາໂກແຊັດມາໃຫ້ ຂະນະນ້ັີນ ກໍເກີດມີເຫດການໜັງ່ ອີກຄື ຕາໍ ຫວດໄດຈ້ ັບຄົນໜ່ງັ ຊີ ຊງັ ມາຊີເອີ (Champritieu) ເຊ່ງັິ ເຂົາຄິດ ວ່າແມນ່ ຊງັ ວານຊງັ . ເຂົາຈະຕດັ ສິນປະຫານຊວີ ິດ, ຊາແວໄດ້ນາໍ ເອາົ ຈົດໝາຍມາໃຫ້ເຈາ້ີົ ເມືອງມາເດແີ ລນ ແລະ ຖາມ ວາ່ ຈະໄປຮ່ວມໃນການຕັດສິນ ຫື ບໍ? ມາເດແີ ລນກຄໍ ິດຢ່າງໜກັ ໜວ່ ງ, ລາວຄິດຈະເອາົ ຊີວິດຂອງຟງັ ດິນ ຫື ຊັງມາຊີ ເອີ. ຖ້າບໄັໍ່ ປຊງັ ມາຊເີ ອີກ່ັໍຕ້ອງຕາຍ. ຖ້າວ່າປະກາດຕົວວາແມ່ນຊັງວານຊງັ ແທ້ຕນົ ເອງກຈໍັ່ ະຕາຍຖ້າຕົນເອງຕາຍ, ຟັງ ຕິນ, ໂກແຊັດ ແລະ ຊາວເມືອງຈະເປັນແນວໃດ, ສດຸ ທາ້ ຍກໍຕດິ ສິນໃຈປະກາດຕນົ ເອງວາ່ ແມ່ນຊັງວານຊັງຕົວຈິງ, ຊາ ແວກໍຈັບ ແຕ່ກ່ອນຈະຍອມໃຫ້ຈັບທ່ານຂໍຕົວໄປຫາຟັງຕີນເສຍກ່ອນ. ຊາແວກໍຕິດຕາມໄປທໍາອິດຊັງວານຊັງບອກ ຝັງຕີນວ່າລາວຄືຈະບໍັ່ສາມາດໄປຫາໂກແຊັດໄດ້.....ພ້ອມທັງກ້ີົມທັີ່ຫູຂອງຟັງຕິນ, ຟັງຕີນຍິີ້ມໜ້ອຍໜງັ່ ແລ້ວກສໍ ີິ້ນ ໃຈໄປ. ເມ່ັືອມຽນສົບຂອງຟງັ ຕນິ ແລວ້ ຊງັ ວານຊງັ ກໍລັກໜີໄປຕອນກາງຄນື ພ້ອມດ້ວຍພກົ ເງິນຄາໍ ຂອງລາວເອງ. ກ່າວເຖງິ ນາງນອ້ ຍໂກແຊັດ ນາງຖກື ໃຊ້ວຽກແຕອ່ າຍຸ 5 ປີ. ທາໍ ມະດາເດັກນອ້ ຍຄົນໜງເຂາົ ມີຕຸກກະຕາຫິີ້ນ ແຕ່ກົງກັນຂາ້ ມໂກແຊັດໄດ້ຈບັ ຄົນຟອຍເຊິ່ັງສູງກວ່າຕົນເອງປັດກວາດ. ກິນເຂົ້ີາກໍບໍ່ັໄດ້ກນິ ນໍາໝ,ູ່ ໄດ້ກິນຜູ້ດຽວ ຫື ໄດ້ ກິນຮວ່ ມກັບໂຕພາ, ເຮັກວຽກໃດບ່ັໍໄດກ້ ຖໍ ກື ປ່ອຍດາ່ ເຕະຕີ. ມີື້ໜັງ່ ຕອນຄໍັ່າຄືນຂອງວັນໂນແອນ (Noel) ມີລູກ ຄ້າມາຫາຍ, ນາີໍ້ ກຂໍ່ັ າດເຂີນນາກດີເອຈັ່ງໃຊ້ໃຫ້ນາງນ້ອຍໂກແຊັດໄປຕັກເອາົ ນ້າີໍ ສ້າງໃນປາຖາ່ ມກາງອາກາດໜາວຈັດ. ໃນເວລາໂກແຊດັ ກົີ້ມລງົ ຕກັ ນໍາ້ີ ໄດ້ມມີ ືໃຫຍມ່ ີໜງັ່ ຈັບບາຂອງນາງເຂາົ ຜນູ້ ນ້ັີ ຄຊື ັງວານຊງັ ຈາກນັ້ີນ, ຊັງວານຊັງກໍ່ັໄດ້ໄຖ່ຖອນເອົານາງໄກແຊັດ ແລ້ວກໍພານາງເຂົ້ີາໄປອາໄສຢູ່ປາຣີ ແລະ ກໍໄປພັກຢູ່ ຄຸ້ມໜ່ັງແຕ່ກໍຍັງຖືກຊາແວຕິດຕາມອີກ. ຊັງວານຊັງຈັ່ງພາໂກແຊັດກໍໄປຕອນກາງຄືນ. ຕອນໜ່ັງສອງພໍ່ັລູກຖືກ ຕາໍ ຫວດໄລ່ຈາກສີດາ້ ນພໍດີໄປພົບກາໍ ແພງສູງບໍັ່ມີທາງໄປຈັ່ງປືນຂ້ີນກາໍ ແພງໂຕນລງົ ທັີ່ສວນເຊັ່ິງແມ່ນສວນຂອງແມ່ຊີ ນັ້ີນເອງ. ໂຟເຊເີ ລີວັງ ກມໍ າພີໍ້ ແລະ ໄດຊ້ ່ວຍຊັງວານຊງັ . ຊງັ ວານຊັງໄດ້ໃສ່ຊ່ໃືັ ໝ່ ແລະ ໄດຢ້ ູ່ທັນີ່ ີັນ້ ດົນເຕີບຈົນໂພເຊ ເມີວງັ ຕາຍ. ເວລານ້ີໂກແຊດັ ໃຫຍເ່ ປນັ ສາວແລ້ວທງັ ສອງກໍພາກນັ ໜຈີ າກໂບດໄປ. ກ່າວເຖິງຄ້ມຸ ໜ່ັງເຊງັິ່ ແມ່ນຄຸມ້ ທຸກຈົນຢູ່ມມຸ ໜັງ່ ຂອງປາຣີ. ໃນນັນ້ີ ມີສະມາຄມົ ອາ, ເບ, ເຊ ( A, B, C, ທ່ັີ ມີສະມາຊກິ ເປນັ ນັກສກສາ, ນກັ ຮຽນຄູ, ນກັ ປະຕິວັດ. ມີພັໍເ່ ຖົາ້ີ ຄົນໜງ່ັ ເຊ່ິັງອະດີດເຄຍີ ຮ່ວມຂະບວນການປະຕິວັດ ຂອງພວກຊາໂກເແບັງ ( Jacobain). ຢູ່ຂ້າງລຸມ່ ນີນັ້ ກ່ມັໍ ີຄອບຄວົ ຊງົ ແດຣັດ (Jondrotio) ເຊງ່ັິ ແມນ່ ຄອບຄວົ ເຕນາກ ດີເອ ເຊິັ່ງກິດຈະການບໍ່ັເດີນດີແລ້ວໄປເຖິງບ່ອນສຸດສ້ ວຍຈ່ັງເຂົີ້າໃນເມືອງ, ພວກນີ້ມີລູກສາວຊື່ັ ເມໂປນິນ (Eponine) ແລະ ລກູ ຊາຍ ກາດົດ (Gavroche) ພວກນີ້ປອ່ ຍປະລູກຖ້ີມິ ຍ້ອນບ່ມັໍ ີເງນິ ລ້ຽງ ພັແ່ໍ ມຊ່ ່ງັ ນາງອາໂປນິນ ເພາະຮບູ ຮາ່ ງຂອ້ ນຂາ້ ງຂີ້ຮາ້ ຍ, ທັງສອງເອືີອ້ ຍນ້ອງກຍໍ ັງບັໍ່ຮຈູ້ ກັ ກັນ. ບາງເທ່ອືັ ທງັ ສອງເອືີ້ອຍນ້ອງກໍເຄຍີ ພົບກັນ ແລະ ເຄີຍແບ່ງບັນເຂົ້ີາຈີ່ັ, ເຂົ້ີາໜົມສຸກັນກິນ. ເດັກນ້ອຍຖືກປະຖ້ີມເຫົາັ່ ນີ້ໄດ້ອາໄສຢູ່ໃນອະນຸສາວະລີທ່ັີນາໄໂປລີອົງສ້າງ ຂ້ີນ. ໃນສະມາຄົມນັີ້ນກໍຍງັ ມີມາຣິສຸດ(Marius) ເຊິັ່ງຊັກຊວນເຂົີ້າມາ (ມາຣີອຸດແມ່ນຫານຂອງພໍັເ່ ຖົີ້າຊີນ- ນອນ ມງັ ລາວຜດິ ກັບພໍັ່ເຖ້ົາີ ຈັິງ່ ມາກັບໝູ່ ) ມາຣິສດຸ ບັຄ່ໍ ອຍຄິດເຖງິ ປະເທດຊາດບາ້ ນເມອື ງບ່ເັໍ ທາ່ັົ ໃດ ລາວມຊີ ວີ ິດຢູແ່ ບບເພີນຈິດ ລາວມັກໂກແຊັດແຕ່ ຄາວພົບກັນທີັ່ສວນສາທາລະນະແຫ່ງຫນັ່ງ. ສ່ວນອັງຊີຣັດ (En ciras) ແມ່ນຊາຍໜ່ັງທີ່ັມີຮູບຮ່າງສະຫງ່າອົງອາດ ເວົ້ີາ ເຖິງແຕ່ເລືັ່ອງປະເທດຊາດບໍ່ັຄ່ອຍສົນໃຈນໍາແສ້ສາວລາວເວົ້ີາວ່າ “ແຟນຂອງລາວແມ່ນປະເທດຊາດ”. ອືັ່ນາຍ ຂາຍກາເຟ ຮັກແພງລາວຄລື ູກເຕີ້ົາ. ພວກເຂາົ ທງັ ຫາຍມັກໄປກນິ ກາເຟ ແລະ ລີົ້ມເລັືອ່ ງກໍ່ັຢູ່ເລີືອ້ ຍໆ ໃນນ້ັີນມີໜໍໜັ່ງ ມັກກນິ ເຫາ້ີົ ວຽກງານບປ່ໍັ ານໃດແຕ່ມີລກັ ສະນະຈິດໃຈເດັດດຽ່ ວ, ເອໂຟນິນກມໍ ັກມາຣີອຸດແຕ່ດ້ວຍຄວາມຮກັ ແລະ ເຫນັ ໃຈຂອງມາຣີອຸດ ເອໂປນນິ ຈັິ່ງບອກເຮືອນຂອງໂກ ແຊັດ ໃຫ້ມາຣິອຸດທ໌. ມາຣິສດຸ ກໍພະຍາຍາມຊອກຫາໂກແຊັດ ແລະ ໄດ້ພບົ ແທ້, ທງັ ສອງພບົ ກັນກໍພຽງແຕ່ໄດ້ຫຽວ 13

ເບິງັ່ ໜາ້ ກັນ ເພາະວ່ານາງໄປກັບຊັງວານຊງັ . ຊງັ ວານຊັງຊາີໍ້ ພັດຍາ້ ນເພາະຄດິ ວ່າ ແມນ່ ຕາໍ ຫວດຕດິ ຕາມຕນົ ເອງ. ມາຣິ ອດຸ ກໍພະຍາຍາມຕິດຕາມຫາ ພວກນັີນ້ ກຍໍ າ້ ຍເລ້ອີື ຍໆເພ່ອັື ຫີກເວັນີ້ ການຕດິ ຕາມ. ຂະນະນັ້ີນ ກໍເກີດສົງຄາມກາງເມືອງລະຫວ່າງພວກກໍາ ມະກອນ ຫື ພວກປະຕິວັດຕ້ານກັບພວກນາຍທນ, ໃນຂະບວນນີັ້ນ ແມ່ນອັງຊໍຣັດເປັນຜູ້ນໍາພາ. ສ່ວນມາຣິອຸດກໍຍັງຄິດຮອດຫາແຕ່ຜູ້ ສາວ ແລະ ຢາກຂາ້ ໂຕຕາຍຢສູ່ ະໜາມຮບົ ຍອ້ ນບ່ັໍເງນິ ແຕ່ງດອງ, ອງັ ຊີຣດັ ເປັນຜູ້ບັນຊາການ ແຕກ່ ານຕສ່ັໍ ້ນູ ້ນັີ ແມ່ນຖືກທ່າຮັບ ເພາະກໍາລັງບໍັ່ຫາຍ. ດັ່ງນັີ້ນ, ຈິ່ັງຖືກປິດລ້ອມ ສ່ວນກາວົດໄດ້ເຮັດ ໜ້າທີ່ັສົ່ັງ ຂ່າວ ແລະ ຊອກເກັບລູກປືນຂອງສັດຕູທີັ່ເຮັດເຮ່ຍ ແລວ້ ນາໍ ມາມອບໃຫ້ຝ່າຍຕົນ. ໃນຂະນະຕໍັ່ສູ້, ສະຫ າຍໜ ່ັງເວົີ້າວ່າ \"ຖ້າຈະປະກາດ ໄຊຊະນະຕ້ອງມທີ ຸງ” ແລວ້ ລາວກໍ່ັເອາົ ທຸງສາທາລະນະລັດຂີ້ນໄປປັກ ທີັ່ກອງບັນຊາການ ແຕ່ຖືກພວກສັດຕູຍິງຕາຍ ໝູຈັ່ງນໍາເອົາສົບມາ ວາງໄວ້ກອງບັນຊາການ ດ້ານໜ່ັງມາຣິອຸດກໍຂຽນຈົດໝາຍມອຍໃຫ້ ໂກແຊັດ, ອກີ ດ້ານໜ່ງັ ມາຄື ມາຣອີ ຸດຄິດຢາກຊວ່ ຍກາວົດໃຫ້ໜີຈາກ ຂຸມຄອງເພ່ືອັ ຫີກຈາກການຕັ່ສໍ ູ້ ມາຣີອຸດຮູວ້ າ່ ກາວົດແມ່ນລູກຂອງເຕ ນາກດິເອ ກາວົດກໍໄປສົ່ັງຈົດໝາຍເພາະຄດິ ວ່າໜັງສືທາງການ, ເມືັ່ອໄປບ່ັໍພົບໂກແຊດັ ເພາະໂກແຊັດນອນຢູ່ເຮືອນພີ່້ໍັ ແຕຊ່ ງັ ວານຊງັ ຈ່ງັ ເອາົ ຈດົ ໝາຍ ໃຫ້ຊງັ ວານຊັງແລ້ວ ຂ້ຽວແລ່ນຄືນມາ. ໃນທສ່ີັ ຸດກາວົດກໍຖືກສັດຕູຍິງຕາຍ ເຂົາເອົາ ສບົ ໄປ ໄວ້ຄຽງຂາ້ ງໝ່ຄູ ູທ່ັີເສຍສະລະກອນ. ຍັງວານຊັງໄດ້ຮັບຈົດໝາຍຈັ່ງເຂົ້ີາໃຈວ່າ ມາຣີອຸດເປັນຄົນ ຮັກ ລູກສາວຂອງຕົນ. ຊັງວານຊັງຈິ່ັງເຂົີ້າສະໜາມຮົບເພືັ່ອກູ້ເຄົາ ຊີວິດຂອງ ມາຣີອຸດ. ໃນການຕໍ່ັສູ້ພວກປະຕິວັດໄດ້ຈັບໝຊໍ າວ ໄດ້, ມັນເວົີ້າວ່າ “ໃຫ້ສຸຂ້າກູໂລດ” ເຂົາມັກຊາວ ແລະ ມອບໃຫ້ທັງວານ ຊງັ ຈັດການ. ຊັງວານຊັງຊາ້ີໍ ພັດຍິງໃສ່ໝວກເພ່ັືອສງັ່ ສອນແລ້ວ ປ່ອຍ ໄປ. ນາແຕ່ຫຼຸດພົ້ີນແລ້ວກໍັ່ຮູ້ຈັກຍຸດທະສາດ ແລະ ທີ່ັຕັ້ີງຂອງພວກ ປະຕິວັດ. ມັນຈັ່ງນໍາເອົາພວກຕໍາຫວດປິດລ້ອມ ກອງບັນຊາການ ຂອງພວກປະຕວິ ັດ. ດ່ັງນີັນ້ , ຝາ່ ຍປະຕບິ ດັ ຈງິ່ັ ຖືກເສຍຫາຍຫາຍ. ໄລຍະຕໍັ່ສູ້ ສັດຕູຈະຍິ່ັງມາຣິອຸດແຕ່ເອໄປນັີ້ນໂດດເອົາຕົວ ໄປຍັງກ່ອນແລ້ວຊິກມາຣີອຸດອອກ. ສັດຕູຈັ່ງຍິງເອໂປ ບັນຕາຍ, ເອໂຟນິນໂດດຂໍໃຫ້ມາຂໍ້ີມຸດຈຸດໜ້າຜາກແລ້ວກໍຄ່ອຍໆຫັບຕາໄປ ພ້ອມມີຄໍາເວົ້ີາວ່າ \"ລາກອນພົບກັນທັີ່ ສະຫວັນ\". ຈາກນັີ້ນ, ມາຣີ ອດຸ ກໍແມ່ນໄປເພາະບ້ານຕາຍທັງໆທາໍ ອິດຕິດຢາກຕາຍ. ແລ້ວລາວກໍ ຖືກເປັນ. ຊັງວານຊັງພົບ ເຫັນຈັ່ງຕອບໄປຕາມທາງນໍ້ີາໄຫ (ຄອງ ລະບາຍໃຕຕ້ ົ້ນີ ) ອັງຊີຣັດ ຈົນຕາແຈເນາະການຕໍັ່ສູ້ປກົ ປດິ ລ້ອມໜດັ ຈງ່ັ ຕັດສນິ ໃຈແລ່ນຂີ້ນເພືັ່ອໃຫ້ສັດຕູຍິງ. ຂີ້ເຫ້ົີາກໍແມ່ນ ນັີ້ນນ້ອງທັງຮ້ອງວ່າ “ສາທາລະນະລັດໝັ້ີນຢືນ ສັດຕູໄດ້ຍິນສຽງແນວນັ້ີນກໍຍິງປືນໃສ່. ມາຮອດນີ້ພວກປະຕິວັດ ແມນ່ ຖກື ປະລາໄຊ. ຊງັ ວານຊງັ ໄດ້ເອບເອົາມາຣສິ ຸດໄປຕາມຄອງໃຕ້ດິນ ແລະ ຈະໄປຫາປະຕູອອກກພ່ໍັ ໍດີພົບເຕນາກດີເອຢືນຢູ່ ມັນ ຖກື ກະແຈ ແລະ ເວົີາ້ ວ່າ “ໂທ...ຄນົ ຕາຍຫວະ ຖເ້ ສຍຂອງມີຄາ່ ໃຫ້ກໍຈະໄຂກະແຈໃຫ້”, ຈາກນັີນ້ , ຊັງວານຊັງ ກໍເອົາ ມາຣີອຸດອອກມາໄດ້ ແລະ ມາພົບກັບຊາແວ, ຊາແວວ່າຈະຈັບມັນກໍບໍັ່ຈັບ ແລະ ພ້ອມກັນໄປສົ່ັງມາຣີສຸດທ່ີັ ເຮືອນ ແລ້ວມັນໜໄີ ປໂຕດນາ້ໍີ ຕາຍຍອ້ ນຄວາມອັບອາຍຂາຍໜາ້ . 14

ຊົນນອກມົງ ເຫັນຫານຊາຍຖືກເຈັດມາຈົັ່ງປິ່ັວປົວ ແລ້ວ ຈ່ງັ ແຕ່ງດອງໃຫ້ຕາມໃຈ. ມາຣສິ ຸດຈໄໍ ດແ້ ຕ່ງງານກັບໂກ ແຊັດ. ເມືັ່ອແຕ່ງດອງໃໝ່ໃກແຊັດແລ້ວ, ຊົງວານຊັງກໍັ່ມອບ ຊັບສົມບັດ ໃຫ້ແກ່ໂກແຊັດ ແລະ ຜິວແລ້ວໜີໄປ. ຈາກນ້ີັນ ມາ, ເຕນາກ ດີເອໄດ້ເລົ່າັ ເລັື່ອງທັງໝົດສຸມາຣິສດຸ ຍິງັ່ ວາ່ ” ຜູ້ທີ່ັ ຊ່ວຍເຫືອມາຣີ ອຸດທີ່ັແຜ່ຈິງແມ່ນຊັງວານຊັງ ບໍັ່ແມ່ນຂ້ອຍ”. ເມື່ັອຊ່ເລືັ່ອງຈິງ ແນວນັີ້ນພ້ອມທັງໄຕ໋ຍິນວ່າຊັງວານຊັງກໍາລັງ ປ່ວຍ ມາຄືສດຸ ຈງິ ພາເມຍໄປເບັ່ິງພໍ່ັ. ແຕ່ພໍໄປຮອດກໍເຫັນໜ້າ ພັ່ໍໃກຈ້ ະສິ້ນີ ໃຈຕາຍ. ໂກແຊດັ ກໍ ເຂົາຮອ້ ງໄຫ້ຕໜັ່ໍ ້າບ່ເໍັ ຊຄວາມ ເຫືອໃຈຕົນເອງ. ກ່ອນຊັງວານຊັງຈະສິີ້ນໃຈຕາຍ ລາວໄດ້ເວົ້ີາເລືັ່ອງ ຜາ່ ນມາສູ່ໂກແຊກັ ຍງິ ອວຍພອນໃຫເ້ ຈ້າົີ ມຄີ ວາມສຸກກັບ ມາຣິ ບຸດ, ເບິ່ັງແມ່ກະໂປ່ງນັ້ີນເມືັ່ອສິບປີກ່ອນຄາວນັ້ີນຈາກມົງ ( ຮບູ ທີ 13 ຊງັ ວານຊງັ ກບັ ໂກແຊດັ ) ເຕຣຍຊວຽກແມ່ ແລະ ລາວໄດ້ພັນລະນາວາ່ ເຕນາກຕີເອ ໂຫດຮ້າຍຫາຍ ແຕ່ຈົັງ່ ໃຫອ້ ະໄນເຂາົ ແລ້ວກໍບອກຊແ່ັື ມ່ໃຫ້ນາງຮູ້ວາ່ ແມ່ມີຄວາມທກຸ ທລໍ ະມານທັີ່ສຸດ, ຮັກລູກຫາຍ ທ່ັີ ສຸດ ແລະ ເສຍສະລະທຸກຢ່າງເພື່ັອໃຫ້ຄວາມສຸກແກ່ລູກ ໃຫ້ຄິດເຖິງພໍັ່ໜ້ອຍໜັ່ງແດ່ ແລ້ວບອກລູກເອົາຫົວໜ່ ອຍໃສ່ ລາວແລ້ວລາວກເໍ ອາົ ມືວາງລົງໃສ່ພບົ ເຂາົ ຈາກນ້ນີັ ລາວກສໍ ີ້ິນໃຈຕາຍ ກ. ເນື້ີອໃນຄວາມໝາຍ \"ບັນດາຄົນຈົນ” ເປັນນະວະນິຍາຍອະມະຕະຂະໜາດຍາມ ມີລັກສະນະເພີນຈິດກ້າວໜ້າສ່ອງແສງເຖິງ ສງັ ຄມົ ໃນ ສະໄໝນນັ້ີ ຢາ່ ງກວາ້ ງຂວາງ ແລະ ເລກິ ເຊັິງ່ ທສັີ່ ດຸ , ທາ່ ນໄດ້ອງີ ໃສເ່ ຫດການຕມົ ຈິງໃນປະຫວັດສາດ ແລະ ການດໍາລົງ ຊີວິດທີັ່ລໍາບາກກາກກໍາຂອງປະຊາຊົນຝຣັ່ງເພືັອ່ ມາປັ້ນີ ແຕງ່ ແລະ ດໍາເນີນການຂີດຂຽນ. ເນື້ີອໃນຕົ້ີນຕໍ ຂອງບົດດັ່ງກ່າວ ແມ່ນນໍີ້າໃຈມະນຸດສະທໍາມັນສູງສົງັ່ ໂດຍສານຕົວລະຄອນເອກຊັງວານຊງ່ັ ນັກໂທດຄຸມຂັງເມືອງກຸ ລົງ. ຊ່ັງວານຊັງມີອະດີດ ທີ່ັເຈີ້ົາຂອງ ແລະ ຕໍ່ັມາກໍຢູ່ແບບໂຕກ່ຽວປ່ຽວພອຍ ແລະ ບໍ່ັເຜີຍຕົວຫັງຈາກການໂຕນໜີ ອອກຈາກຄຸກຍ້ອນຄະຕມິ ກັ ເຂ້າີົ ຈັພ່ີ ຽງກ່ອນດຽວ. ເຖງີ ແມ່ນລາວຈະເປນັ ຄົນທກຸ ຈົນກໍັ່ຕາມແຕ່ຕະຫອດຊີວິດລາວ ໄດຊ້ ວ່ ຍເຫືອມະນດຸ ດ້ວຍກັນຕົວ ຄວາມຮັກແພງມັນບໍມັ່ ີຂອບເຂດຄື: ລາວໄດ້ຊວ່ ຍເອອີ້ື ຍ ແລະ ຫານ, ພັໍ່ເຖ້າີົ ໂປເຊີ ເລືວັງ, ນາງນົງຕົນ, ນາງໂກແຊັດ, ທ້າວມາຣິອຸດ ແລະ ອື່ັນໆອີກ ລວມທັງສັດຕູຂອງຕົວເອງຄື ຊາແວລາວກໍຍັງໄດ້ ຊ່ວຍ ຫະໄດ້ວ່າ ນໍີ້າໃມະນຸດສະທາໍ ແມ່ນຈດິ ວິນຍານຂອງບົດນະວະນຍິ າຍ “ບັນດາຄນົ ຈົນ”. “ບນັ ດາຄນົ ຈົນ” ນອກຈາກຈະຍ້ອງຍໍສັນລະເສີນນີໍ້າໃຈມະນຸດສະທາໍ ອັນສູງສ່ງັົ ປະເສີດເມີດຂອງຄົນຜູ້ທຸກ ຈນົ ແລວ້ ເລ່ືອັ ງຍງັ ໄດກ້ າ່ ວປະນາມຄວາມຊັົ່ວຊໍີາ້ ອະທາໍ ຂອງພວກທ່ັມີ ີອາໍ ນາດໂດຍຜາ່ ນຕົວລະຄອນຊາວ ເຊ່ິັງແມ່ນ ໄມມ້ ີຜູ້ ບອກໄວໃ້ ຊ້ຟງັ ຂອງອໍານາດການປົກຄອງໃນຄາວນ້ີັນ. ໝໍຖາແວ ແມນ່ ເຄອືັ່ ງມປື ກົ ປ້ອງສິດຜນົ ປະໂຫຍດໃຫແ້ ກຊ່ ົນຊີ້ັນປກົ ຄອງມອບການຖະຫວາຍຫົວເພື່ັອຂີັ້ນ ເທິງ ແລະ ນາຍຊຊູ ວີ ດິ ຂອງຜູ້ອັື່ນຢ່າງໄຮ້ເມດຕາປານີ ການເຄ່ອັື ນໄຫວຂອງມນັ ຍາມໃດກຕັ່ໍ ິດຕອ້ ຍຫອ້ ຍຕາມ ແລະ ຈບັ ກມຸ ຄຸມຂງັ ຄົນອັ່ືນຢ່າງຂາດເຫດຂາດຜົນ ການຕິດຕາມຊັງວານຊັງຕະຫະຕທິ ກຸ ຍາດກ້າວຖືວ່າແມ່ນໜ້າທັ່ີອັນມີ ກຽດ ແລະ ສູງສ່ັົງຂອງມນັ ແຕ່ສຸດທ້າຍມນັ ກັໍ່ສາໍ ນກຜິດ ແລະ ກນິ ແໜງແຄງໃຈຈົນເຖງິ ຂນັ້ີ ໂຕຕນາ້ີໍ ຕາຍ, ເລອ່ືັ ງນ້ີຍັງໄດ້ສ່ອງແສງໃຫ້ຮ້ຫູ າຍໆບັນຫາໃນສງັ ຄົມຝຣ່ັງຄາວນັີ້ນ ຄວາມຜກູ ພັນລະຫວ່າງແມ່ລູກຜ່ານຕົວ ລະຄອນນາງຟງັ ຕິນ ແລະ ໂກແຊດັ , ຄວາມໂຫດຮ້າຍປ່າເຖ່ືັອນຂອງຜວົ -ເມຍນາແຄ, ຈດິ ໃຈປະເສີດຂອງສະມາຄົມ A-B-C. ຄວາມຮກັ ມນັ ບໍລິສຸດຂອງນາງຝັ່ງຕົນຕັ່ໂໍ ຕໂລມີແມັດ ແລະ ນາ້ໍີ ໃຈອັນປະເສີດເລີດລໍີ້າຂອງຄຸນພ່ັໍມີລິແມ່ນ ລວ້ ນແຕ່ແມນ່ ຄນຸ ຄ່າແນວຄດິ ຂອງເລ່ືັອງ “ບນັ ດາຄົນຈົນ”. 15

3. ວເິ ຄາະ ນະວະນຍິ າຍ “ບນັ ດາຄົນຈົນ” ຕອນ ບັນຫານໍີາ້ ເມອື ງມົງແຟກໄມ 3. 1. ເນອື້ີ ໃນລວມ ເວົີ້າເຖິງບັນຫາການຂາດເຊັ່ນກັນ, ນໍາໃຊ້ເມືອງມງແຝກໄມ, ຄວາມໂຫດຮ້າຍປ່າເຖື່ັອນຂອງຄອບຄົວເຕ ນາກຕເີ ມທມ່ັີ ຕີ ໍ່ນັ າງໂກແຊດັ , ນອກນນ້ັີ ຍງັ ສ່ອງແສງໃຫ້ເຫັນສະພາບການດາໍ ລງົ ຊີວິດ, ຮດີ ຄອງປະເພນີຂອງຜູ້ຄົນໃນ ເມອື ງນ້ີນັ ໂດຍຜາ່ ນວັນບນຸ ສາໍ ຄັນຕາ່ ງໆເຊນ່ັ : ບຸນໂນແອນ 3. 2. ວິເຄາະເນອ້ີື ໃນລວມ ບັນຫາການຂາດເຂີນນ້ີໍາກິນ, ນາໃຊ້ຂອງປະຊາຊົນຢູ່ໃນເມອື ງມົງີ້ ແລກໄມ, ເມືອງມົງີ້ ແຝກໄມ້ເປັນເມືອງທັີ່ ຕັີ້ງ ຍາວຢຽດເຂົີ້າໄປໃນປ່າ, ມີເສັີ້ນທາງອ່າວສັ້ີນ, ເຮືອນຊານບ້ານຊ່ອງກໍເກົ່ັາແກ່ຊຸດໂຊມຢັ່ງຢາຍກັນຢູ່ແຕ່ຊີວິດກໍ ສະຫງບົ ດ,ີ ແຕ່ມບີ ັນຫາດຽວຄືຂາດໃຊ້, ສອນຈະໄດ້ນາ້ີໍ ໜ່ັງກໍບແັ່ໍ ມ່ນງາຍ ແລະ ຕ້ອງໃຊເ້ ວລາເກືອບ 15 ນາທີ ຈ່ັິງ ຮອດ ບໍັ່ນໍີ້າທາງທັດເໜອື ຂອງເມອື ງເພາະຢູ່ໄກ, ດັ່ງນັ້ີນການໄປຫານໍາ້ີ ຈ່ັກາຍເປັນເລັ່ືອງທີັ່ທຸກຍາກ, ຈະເອົານໍ້ີາໜັ່ງກໍ ຕ້ອງຈ່າຍ 5 ຫາ 10 ຫຽນ ຈັງ່ ຈະມຜີ ູ້ເອົາມາໃຫ້ + ຄວາມໂຫດຮ້າຍປາ່ ເຖອັ່ື ນຂອງຄອບຄົວເຕນາກດເີ ອທີ່ມັ ຕີ ນໍັ່ າງໂກແຊັດ ຄອບຄົວເຕນາກດເີ ອມຮີ ້ານກນິ ດືັ່ມ, ສະນ້ນັີ ຈ່ງັ ຕອ້ ງການນໍາ້ີ ຢ່າງຫວງຫາຍແຕ່ການໄປເອາົ ນໍີ້າກັບເປັນພາລະ ຂອງໂຄ ແມັດ, ນາງໄຕ່ນໍາຜົນປະໂຫຍດສອງຢາງມາສູ່ເຕນາກດີຕ ແມ່ຂອງນາງຝາກເງິນມາໃຫ້ພວກເຂົາລ້ຽງດູແຕ່ ລະເດືອນ ແລະ ພວກເຂົາມີຄົນໃຊ້ລ້າໆຄືໂກເຊັດ, ພວກເຂົາລ້ຽງໂກແຊັດເໝືອນທາດ ແລະ ໃຊ້ນາງໄປເອົານໍ້ີາໃນ ເວລາຄັາໍ່ ມດື ຈົດ ຕາ, ທງັ ທັີ່ຢາ້ ນກົວນາງກໍຕ້ອງໄດ້ໄປດັ່ງນ້ັີນນາງຈງັ່ ເອາົ ໃຈໃສຢ່ ິບຍ່ອມນໍ້ີາໃຊ້ໃນຮ້ານ, ພວກເຂົາໄດ້ ກດົ ຂີ່ຂັ ູດຮດີ ນາງໄກ ແຊດັ ທຸກຮູບແບຕ້ັງີ ແຕອ່ າຍຸ 5 ປເີ ຊັນ່ ເຮັດວຽກເຮອື ນ, ການກິນຢູແ່ ມນ່ ກນິ ກບັ ສດັ ... + ສະພາບການດໍາລົງຊວີ ິດ, ຮີດຄອງປະເພນີຂອງຜູຄ້ ນົ ໃນເມືອງມງົ້ີ ແປກໄມໂດຍວັນບຸນສໍາຄນັ ວັນທີ 24 ທັນວາ 1832 ລະດູໜາວເລ່ັີມເຂີົ້າມາປົກຄມຸ , ອາກາດເຢັນເລ່ັີມຫຸ້ມຫໍຜ່ັ ູ້ຄົນ, ສັດສາວາສັ່ິງ, ຝກ ສາ ຊາຕ...ຫິມະກໍຕົກ, ບໍັ່ຄ້າຊາວຂາຍທີັ່ມາຮອດເມືອງມົ້ີງແຝກໄມ, ກໍາປູກຕຸຍ, ປຸກຜາມຢູ່ຕາມເດີ່ັນໂບດ, ແຄມ ທາງ ຍິງຢາຍໄປ ເຮດັ ໃຫ້ຊີວິດຊາວເມອື ງຟດົ ຟີ້ືນແຕ່ກຽ່ ບສະຫງົບດີ, ຕອນຄາ່ັໍ ເມອ່ືັ ບຸນໂນແອນ ພວກຜ້ຊູ າຍກພໍ າກັນ ຕີັງ້ ວົງ ພອ້ ມໂຕຍໆລະສິກາໍ ຄົນພາກັນຕມັ ຢາ່ ງມວ່ ນຊນືັ່ ຢູ່ທທີ່ັ ່ານເຕນາກດີເອ. ສວ່ ນອີນາຍເຕນາກດີເອມີແຕ່ໜັກໝີັ້ ນນໍາແຕ່ງຢູ່ ຄວົ ກນິ , ສ່ວນຜົວແມນ່ ນ່ງັ ດັ່ມື ເຫ້ີາົ ຮ່ວມກບັ ລູກຄ້າຕາມແຕລ່ ະໂຕະ 16

ບົດອາ່ ນເພມ່ີັ ເລອ່ືັ ງ “ບນັ ດາຄນົ ຈນົ ” ໂດຍຫຍໍ້ີ ຍອ້ ນຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ອດຫວິ ພ້ອມທງັ ຕ້ອງລ້ຽງຫານນ້ອຍໆຂອງຕົນອີກ, ເປັນເຫດຊັງວານຊັງໄດ້ລັກ ເຂີ້າົ ຈ່ີັ ແລະ ຖກື ຈບັ . ຊງັ ວານຊັງຖກື ສານຕັດສິນໃຫ້ຈາໍ ຄຸກ 5 ປີ. ຊັງວານຊັງໄດຫ້ າວທິ ີໂຕນໜີອອກຈາກຄຸກທັງໝົ ດ 4 ຄັີງ້ , ດັງ່ ນີັນ້ ຊັງວານຊັງຈງັ່ ຖກື ຕັດສິນຈາໍ ຄຸກອີກ 14 ປີ. ຫັງຈາກໄດ້ 19 ປ.ີ ຊັງວານຊັງຈງ່ັ ໄດຮ້ ັບການປ່ອຍຕົວ ອອກ ມາ ແລະ ໄດ້ກາຍເປັນນັກບວດທີ່ັເຕັມໄປດ້ວຍທັດສະນະຄະຕິ ແລະ ນໍ້ີາໃຈອັນສູງສົ່ັງ. ຍ້ອນ ຄຸນງາມຄວາມດີ, ຄວາມ ເອືີອ້ ເຟີອ້ື ເພືອ່ັ ແຜ່ຊັງວານຊັງຈ່ງັ ໄດກ້ າຍເປັນເຈີາ້ົ ເມືອງນ້ອຍໆແຫ່ງນັ້ີນ ແລະ ໄດ້ປ່ຽນຊືັ່ມາ ເປັນມາເດີແລນ ເຊັິງ່ ທກຸ ຄນົ ໄດ້ໃຫ້ຄວາມນບັ ຖື ແລະ ຮັກແພງ. ຢູ່ໃນໂຮງງານຂອງທ່ານມາເດີແລນໄດ້ມີນາງຟັງຕິນ ເຊິັ່ງມີລູກທາງ. ໄດ້ຖືກທຸກຄົນກຽດຊັງ ແລະ ໄລ່ໜີ ອອກ ຈາກໂຮງງານໂດຍມາເດແີ ລນບ່ໍັຮູ້ຈັກ. ນາງຟງັ ຕິນໄດສ້ ່ງັ ສອນລູກຂອງຕົນ ຊື່ັນາງໂກແຊັດ ໄປຢູ່ນໍາຄອບຄົວເຕ ນາກດີເອ. ຢູ່ໃນທີ່ັນີ້ໂກແຊັດ ໄດ້ຖືກບັງຄັບໃຫ້ເຮັດວຽກດ້ວຍຄວາມທຸກທໍລະມານ. ສ່ວນຟັງຕິນກໍ່ັບໍັ່ມີວຽກເຮດັ ງານທໍາຈັ່ງຂາຍ ແຂ້ວຕົນ. ຈົນສຸດທ້າຍຕ້ອງກາຍເປັນໂສເພນີເພືັ່ອຝາກເງິນໄປລ້ຽງລຸກ. ກ່ອນເວລາຟັງຕິນຈະ ຂາດໃຈຕາຍທ່ານມາເດີ ແລນ ຈ່ັງຮູ້ເຖງິ ຄວາມທຸກທໍລະມານຂອງນາງດັ່ງນ້ັີນທ່ານຈງ່ັ ໄດ້ສນັ ຍາວ່າຈະລ້ຽງດູນາງໂກ ແຊດັ . ເວລານັີ້ນ ເພືັ່ອຊ່ວຍເອົາຄົນໂທດຜູ້ໜ່ັງທີ່ັຖືກຄຸມຂັງ ເຊິັ່ງເຈົີ້າໜ້າທີັ່ຈັບຜິດນັີ້ນ, ຊັງວານຊັງໄດ້ອອກຮັບ ສາລະພາບຕໍໜ່ັ ້າສານ, ເຊິງັ່ ແມ່ນອກີ ຄັີ້ງໜັ່ງລາວຖືກຈັບເຂ້ົາີ ຄຸກແຕເ່ ທືັ່ອນີ້ລາວສາມາດໂຕນໜີຈາກຄກຸ ໄດ້. ລາວກັບ ຄນື ມາຊ່ວຍໂກແຊັດ ໃຫ້ໜພີ ົ້ນີ ອອກຈາກນໍີ້າມືຂອງພວກເຕນາກນເິ ອ ແລະ ພອ້ ມກນັ ໂຕນໜເີ ຂີ້ົາມາດໍາລົງຊີວິດຢູ່ ໃນປາຣີ ເປັນເວລາ 10 ປີ. ຕະຫອດເວລາຜ່ານໄປນັີ້ນລາວໄດ້ຖືກພວກສືບລາຊະການລັບຊາແວຕິດຕາມຈັບຢ່າງ ລຽນຕດິ . ຈົນ ມາເຖິງການປະຕິວັດ 1832 ລາວໄດ້ຕ່ັໍສຢູ້ ເູ່ ບືີ້ອງນອກຂອງເຂດ ກຍໍ ັງຮວ່ ມກບັ ນກັ ຮົບຕາ່ ງໆ. ຢູ່ໃນຂົງເຂດກໍາບັງລາວດໍາລົງຊີວິດ ແລະ ຕໍ່ັສູ້ຮ່ວມກັບບັນດານັກປະຕິວັດທັງຫາຍ, ມີເດັກຊາຍເກັ່ງກ້າ ສະຫາດ ຫກັ ແຫມຄນົ ໜງັ່ ເຊັ່ິງໃຜໆກ່ັຮໍ ກັ ແພງເດັກຄນົ ນີ້ັນຊັ່ືວາ່ ກາວະລົດທີ່ເັ ປນັ ລູກຊາຍຂອງເຕນາກດີເອຖືກພ່ໍັແມ່ ປະຖມິີ້ ແຕ່ ຄາວຍັງນອ້ ຍໆ. ເດກັ ຊາຍຄົນນີ້ດໍາລົງຊີວິດຢູ່ຢ່າງຊັດເຊພະເນຈອນບ່ມໍັ ີບ່ອນພກັ ພາອາໄສຢູ່ທົັ່ວທີບໃນ ປາຣີ. ເດັກຊາຍ ທຸກຍາກແຕເ່ ກ່ັງກາ້ ສາມາດ ແລະ ມນີ ້ີາໍ ໃຈມະນຸດສະທາໍ . ຢູ່ໃນຂະບວນການລກຸ ຮືີ້ຂ້ນີ ເດັກຊາຍຄົນ ນີ້ກໍໄດ້ປະກອບສ່ວນ ຮ່ວມກັບນັກສກສາ ແລະ ກໍາມະກອນຢູ່ໃນເຂດກໍາບັງຂອງປາຣີ. ກາວະລົດໄດ້ເສຍສະຫະ ຊີວດິ ເພ່ືັອສາທາລະນະລັດ ພອ້ ມດວ້ ຍສຽງເພງທັດ່ີ ງັ ອອກຈາກປາກຂອງລາວ ແລະ ສງ່ົັ ສຽງກ້ອງກງັ ວານໄປທັົ່ວທຸກ ບ່ອນ. ຫັງຈາກການລກຸ ຮຂີ້ື ນ້ີ ໄດ້ສີ້ິນສດຸ ລົງ, ຊງັ ວານຊັງ ຍັງພົບກບັ ຄວາມທກຸ ຍາກຂາດແຄນ, ເວລານັນ້ີ ໂກແຊດັ ໄດ້ ກາຍເປັນນາງສາວທີັ່ສວຍງາມ, ໂກແຊັດໄດ້ພົບກັບມາລີອຸດຊາຍໜຸ່ມທີ່ັມີນໍ້ີາໃຈອັນສູງສົ່ັງ. ຄູ່ບ່າວສາວໄດ້ຮັກກັນ ແລະ ຍ້ອນການເສຍສະຫະຂອງຊັງວານຊັງ ຄບູ່ ່າວສາວທງັ ສອງຈ່ັງຄ່ອຍໄດແ້ ຕ່ງງານກັນ. ຊັງວານຊັງຕາຍໃນຂະນະ ທ່ໂີັ ກແຊັດ ແລະ ມາລອີ ຸດດໍາລງົ ຊວີ ດິ ຢູຮ່ ່ວມກັນ ອັນເຕມັ ໄປດວ້ ຍຄວາມສກຸ ທກຸ ຢາ່ ງ. ກ. ເນື້ີອໃນຄວາມໝາຍ “ບັນດາຄົນຈົນ” ເປນັ ນະວະນິຍາຍອະມະຕະຂະໜາດຍາວ, ມລີ ກັ ສະນະເພີນຈິດກາ້ ວໜ້າ ແລະ ສ່ອງແສງ ສງັ ຄົມຝຣ່ັງໃນສະໄໝນີ້ັນຢ່າງກວ້າງຂວາງ ແລະ ເລິກເຊັ່ງິ ທສ່ັີ ຸດ. ທາ່ ນໄດ້ອງີ ໃສ່ເຫດການຕົວຈິງປະຫວັດສາດ ແລະ ການດາໍ ຊວີ ິດທ່ລີັ າໍ ບາກກາກກໍາຂອງປະຊາຊົນຝຣງັ່ ເພືອັ່ ມາປ້ີັນແຕງ່ ແລະ ດາໍ ເນນີ ການຂດີ ຂຽນ. ເນ້ີືອໃນຕີ້ົນຕໍຂອງ ບົດ ດັ່ງກ່າວແມ່ນນໍາ້ີ ໃຈມະນຸດສະທໍາອັນສູງສົ່ັງໂດຍຜ່ານຕວົ ລະຄອນເອກຊງັ ວານຊັງ ນັກໂທດຄຸມຂັງເມືອງຕຸລົງ. ຊງັ ວານ ຊັງມອີ ະດດີ ທີັເ່ ສົີ້າໝອງ ແລະ ຕໍ່ມັ າກໍຢູ່ແບບໂດດດຽ່ ວປຽ່ ວພອຍ ແລະ ບ່ໍັເຜຍີ ຕວົ ຫງັ ຈາກທັ່ີໂຕນໜີອອກ ຈາກຄຸກຍ້ອນ ຄະດີລັກເຂົ້ີາຈີັ່ພຽງກ້ອນດຽວ ເຖິງແມ່ນລາວຈະເປັນຄົນທຸກຈົນກໍຕາມແຕ່ຕະຫອດຊີວິດລາວໄດ້ ຊວ່ ຍເຫອື ມະນຸດດ້ວຍ ກນັ ດວ້ ຍຄວາມຮັກແພງອັນບັ່ມໍ ີຂອບເຂດຄືລາວໄດ້ຊ່ວຍເອີືອ້ ຍ ແລະ ຫານ, ພັໍເ່ ຖາ້ົີ ໂຟເຊີເລີ 17

ວັງ, ນາງຟັງຕິນ, ນາງໂກ ແຊັດ, ທ້າວມາຣອິ ຸດ ແລະ ຜູ້ອື່ັນໆອກີ ແລະ ແມ່ນກະທັງີ້ ສັດຕຂູ ອງລາວຄືຊາແວກໍຍງັ ໄດ້ ຊ່ວຍ. ສະຫຼຸບໄດ້ວ່ານີ້າໍ ໃຈ ມະນດຸ ສະທາໍ ແມ່ນຈດິ ວນິ ຍານຂອງບົດນະວະນິຍາຍ “ບນັ ດາຄົນຈນົ ”. \"ບັນດາຄົນຈົນ ນອກຈາກໄດ້ຍ້ອງຍໍສັນລະເສີນນ ້ີາໃຈມະນຸດສະທໍາອັນສູງສົ່ັງຂອງຄົນຜູ້ທຸກຈົນແລ້ວ ເລັອ່ື ງຍັງ ກາ່ ວປະນາມຄວາມຊັ່ົວຊ້ອະທໍາຂອງພວກທັ່ມີ ີອໍານາດໂດຍຜ່ານຕົວລະຄອນຊາແວເຊ່ັິງແມ່ນໄມ້ມືຜູ້ບອກ ໄດ້ໃຊ້ຟັງ ຂອງອໍານາດການປົກຄອງໃນຄາວນັີ້ນ. ໝໍຊາແວ ແມ່ນເຄືັ່ອງມືປົກປ້ອງຜົນປະໂຫຍດໃຫ້ແກ່ຊົນຊ້ັີນ ປົກຄອງ, ມອບ ກາຍຖະຫວາຍຫົວເພື່ັອຂັີ້ນເທິງ ແລະ ນາບຂູ່ຊີວິດຜູ້ອື່ັນຢ່າງໄຮ້ຄວາມເມດຕາປາ ນີ . ການເຄອັື່ ນໄຫວຂອງມັນຍາມໃດກໍ ຕິດຕ້ອຍຫອ້ ຍຕາມ ແລະ ຈັບກຸມຄຸມຂງັ ຄນົ ອັ່ືນຢາ່ ງບມັໍ່ ເີ ຫດຜົນ. ການຕິດຕາມ ຊັງວານຊັງຕະຫອດທຸກບາດກ້າວຖືວ່າ ແມ່ນໜ້າທັ່ີອັນມີກຽດ ແລະ ສູງສົັ່ງຂອງມັນ ແຕ່ສຸດທ້າຍມັນກໍັ່ສໍານກຜິດ ແລະ ກິນແໜງແຄງໃຈຈນົ ເຖງິ ຂີັ້ນໂດດນ້າໍີ ຕາຍ. ບດົ ອາ່ ນເພມີ່ັ “ບນັ ຫານາີໍ້ ທເີ່ັ ມອື ງມງົ ແຟກໄມ ( ຄດັ ຕອນ ) ມງົ ແຝກໄມເປັນເມືອງໜັ່ງທີັຕ່ ້ັງີ ຍາວຢຽດເລິກເຂີົ້າໄປໃນປ່າ, ມີເສັ້ນີ ທາງອ່າວສັີ້ນ ແລະ ເຮອື ນຊານບາ້ ນຊ່ອງ ກໍ ເກ່ົັາແກ່ຊດຸ ໂຊມຢ່ງັ ຢາຍກນັ ຢຊູ່ ວີ ດິ ການເປັນຢູກ່ ໍສະຫງບົ ງຽບດີ ທຸກສິງ່ັ ທກຸ ຢ່າງກໍບ່ັ ໄໍ່ັ ດ້ຝດື ເຄ່ັອື ງໜກັ ໜ່ວງປານໃດ ມີ ແຕ່ບັນຫາດຽວຄືນໍ້ີາໃຊ້ເທົ່ັານັ້ີນທີ່ັເຮັດໃຫ້ຊາວເມືອງຕ້ອງໄດ້ອອກແຮງຊອກຫາ ກວ່າຈະໄດ້ນໍີ້າໜ່ັງກໍ່ັຕ້ອງໄດ້ ອອກ ຈາກເມືອງໄປໄກ ແລະ ໃຊ້ເວລາເກືອບ 15 ນາທີ ຈ່ັງຈະຮອດບອ່ ນນີາ້ໍ ບທັໍ່ ັີ່ຢູ່ທາງທດິ ເໜອື ຂອງເມືອງ. ການຊອກຫານີ້າໍ ນ້ີໄດກ້ າຍເປັນວຽກງານທຫັີ່ ຍຸ້ງຍາກກວ່າໝູ່ສໍາລັບຄອບຄົວໃຫຍ່ໆ ເຊັນ່ ຄອບຄົວຂອງເຕ ນາກນເີ ອ ເພາະເຮືອນພວກເຂາົ ເປັນຮາ້ ນກິນດມ່ັື ສໍາລັບຕ້ອນຮັບຜູ້ຄົນທັີທ່ ່ອງທ່ຽວໄປມາຄາ້ ຂາຍລະຫວ່າງເມືອງຕ່າງ ໆນາຄູໜ່ັງຕ້ອງໄດ້ຈ້າງຮອດ 5 ຫື 10 ຫຽນ ຈ່ັງມີຜູ້ເອົາມາໃຫ້. ສະນັ້ີນ, ຄອບຄົວເຕນາກນີເອຈັ່ງຕ້ອງການນໍ້ີາຢ່າງ ຫວງຫາຍ ເພືັ່ອເອົາໄວຮ້ ັບໃຊ້ຜູ້ຄນົ ທ່ີັມາພັກເຊົາເອາົ ແຮງແລ້ວພວກເຂົາກໍອາໄສການຄ້າຂາຍຫງາຍມືຢາ່ ງນີ້ ຈັ່ງເຮດັ ໃຫ້ ເຕນາກນີເອ ທງັ ສອງຜວົ ເມຍກາຍເປັນຄົນຮງັ່ ມີດໄີ ດ້. ການໄປເອາົ ນ້ໍີາຢູ່ໃນຄອບຄົວເຕນາກດີເອ ແມ່ນພາລະກດິ ຂອງນາງໂກແຊັດ, ໂກແຊດັ ໄດ້ນໍາຜົນປະໂຫຍດ ສອງ ຢາ່ ງມາສເູ່ ຕນາກດີເອຄື ແມໂ່ ກແຊັດໄດຝ້ າກເງິນມາໃຫ້ພວກເຂົາລຽ້ ງດແູ ຕ່ລະເດືອນ ແລະ ພວກເຂົາມີຄົນໃຊ້ ລ້າໆຄືໂກ ແຊັດ. ໂກແຊດັ ເປັນທາດຮັບໃຊ້ຂອງພວກເຂົາ, ນາງຢາ້ ນກົວຢາ່ ງຍັິງ່ ທັ່ຈີ ະຕອ້ ງໄປເອົານາ້ີໍ ເວລາຄັ່າໍ ມືດ, ດ່ັງນ້ີັນ ນາງ ຈງ່ັ ຕອ້ ງໄດເ້ ອາົ ໃຈໃສຕ່ ັກ່ໍ ານຮບີ ຢອມນໍ້າີ ໃຊຢ້ ູ່ຮາ້ ນ. ວັນທີ 2 ທັນວາ 1832 ລະດູໜາວໄດ້ເລີ່ັມເຂົ້ີາປົກຄຸມທົ່ັວໄປອາກາດໜາວເຢັນໄດ້ເລີ່ັມຕົີ້ນຫຸ້ມຫໍ່ັຜູ້ຄົນ, ສັດສາວາສິັ່ງຕະຫອດຮອດພກສາຊາດ ແຕ່ກໍສັງເກດເຫັນວ່າ ຫິມະບໍ່ັທັນຕົກເທື່ັອ. ພວກພໍັ່ຄ້າຊາວຂາຍທີ່ັມາ ຮອດມົງ ແຝກໄມບາງພວກກໍັ່ໄດ້ພາກັນປຸກຕູບປຸກຜາມຢູ່ເດີ່ັນໂບດ ຫື ບາງພວກກໍັ່ປຸກຕາມແຄມທາງຢັ່ງຢາຍມາ ຮອດຮ້ານຂອງ ເຕນາກດີເອກມໍ ີ. ເບິັງ່ ຢ່າງໜງັ່ ກຄໍ ກື ນັ ກບັ ວາ່ ສະພາບແນວນ້ີໄດເ້ ຮັດໃຫ້ຊວີ ິດຂອງເມືອງນີ້ຟົດຟີື້ນແຕ່ ກສໍ ະຫງບົ ງຽບດີ, ຕອນຄ່ໍັາຂອງມ້ືບີ ຸນໂນແອນຄືແນວນນີັ້ ພວກຜູ້ຊາຍທັງຫາຍກໍພາກັນມາຕ້ີັງວົງອ້ອມໂຕ, ໂຕະລະສ່ີັ ລະຫາ້ ຄນົ . ບັນດາ ນກັ ດມ່ັື , ນກັ ຮົນຄວັນ, ແສງໄຟຮບີ ສັ່ີ, ເຮຮາຟ້າລັ່ນ. ອີ້ນານເຕນາກດເີ ອກໄໍ ດ້ແຕ່ໝົກໝີ້ົນແຕ່ງຢູ່ຄົວກິນຢູ່ເຮືອນຄົວ, ຜວົ ຂອງມນັ ແມນ່ ນັ່ງດ່ັືມເຫົີ້າຮ່ວມກັບລູກ ຄ້າຢຕູ່ າມແຕລ່ ະໂຕະ. 18

ບດົ ອາ່ ນເພມັ່ີ “ເສດຖໃີ ນຄາບຂອງຄນົ ທກຸ ” ກ່ອນຈະກ້າວເຂົີ້າປະຕູໂກແຊັດໄດ້ເລືອດເບິ່ັງຕຸກກະຕາທີັ່ຢູ່ຂ້າງຮ້ານແລ້ວເຄາະປະຕູອີນາຍເຕນາກດີເອ ໂປໂລມາພດໍ ີ. ມືຖໂື ຄມໄຟພອ້ ມທັງເວາ້ີົ ຂ້ີນວາ່ : “ໂທ! ແມນ່ ມືງໄປຫິີ້ນຢູ່ໃສຄືມາດົນແທ້?” “ຍາແມ່ເອຍີ ! ໂກແຊດັ ເວາ້ົີ ຂີນ້ ແບບສ່ັນສາຍ,” “ຍາອາ້ ຍນີ້ຊິມາພກັ ຢູ່ນາໍ ເຮົາໄດ໋!\" ອິນາຍເຕນາກດີເອ ປ່ຽນສີໜາ້ ທນັ ທມັ່ີ າເປນັ ຍິມີ້ ແຍມ້ ແຈມ່ ໃສພ້ອມທງັ ເອົາໃຈໃສຕ່ ່ັໍແຂກໜ້າ “ຄັນຊນີັ້ ເຊີນເຂາ້ົີ ມາເລີຍ! ແມນ່ ອາດຍາເອງບໍ?\" “ເອແີ ມ່ນແລ້ວຂອບໃຈຍາແມ່! ຊາຍແປກໜ້າສະແດງຄວາມນັບຖື. ອນີ າຍເຕນາກດີເອແນມເບິ່ງັ ການນຸ່ງຖື ຂອງ ຊາຍຄນົ ນຢີ້ າ່ ງຮັິ່ນຕອງ ແລະ ເວາ້ີົ ແບບຈືດໆອອກມາວ່າ: “ເຊີນເຂ້າີົ ມາ” ຊາຍແປກໜາ້ ຢາ່ ງເຂາົີ້ ຮ້ານ ອີນາຍເຕນາກດີເອສັງເກດເບິ່ັງວາດຊົງເຂົາອີກແລ້ວກໍຂະຫຍິບຕາໃສຜ່ ົວທີ່ັ ກໍາລັງນັ່ງດ່ືັມເຫົ້າີ ກັບລູກ ຄາ້ ຢູ່, ຜເູ້ ປນັ ຜົວກຍໍ ົກມສື ນັ ຍານໃຫ້ເມຍແບບມີຄວາມໝາຍວ່າ: \"ຄົນທຸກ\" ຄາວໜ່ັງ ອນີ າຍເຕ ນາກດີເອກໍເວົ້ີາຂີ້ນ ວ່າ: “ຂໂໍ ທດຫາຍໆຄືນນ້ີບມັໍ່ ີບ່ອນຫວ່າງຊ້ີາໍ \" ໃຫ້ນອນໃສກໍໄດ້ດອກຍາແມ່ບໍັ່ເປັນຫຍັງນອນຢູ່ເລົ້ີາ, ຄອກມ້າຢູໃ່ ສກໍ່ັໄດ້ແລ້ວຊິຈາ່ ຍເງນິ ກັບຫອ້ ງເຊົັ່າພຸ້ນ ດອກ!. “40 ຫຽນເອາົ ບໍ?” ອນີ າຍເຕນາກດີເອ “40 ຫຽນຫວາ! ໄດ້!\" “ດີຫາຍ\" ອນີ າຍເຕນາກດີເອຕອບ ໃນຂະນະນ້ນັີ , ພວກລຸກຄ້າໄດ້ຍິນການຕ່ັໍລອງລາຄາຈັ່ງເວ້ົີາຂີ້ນວາ່ : “40 ຫຽນພຸ້ນນໍາ? ເອົານາໍ ລາວຫາຍໂພດເອາົ ຈກັ ຊາວກພໍ ໍແລວ້ !” “ ໂອຍ! 40 ຫຽນກໍສົມມາພາຄວນແລວ້ ! ອນິ າຍເຕນາກດເີ ອຕອບຄືນ. “ແມ່ນແລ້ວ ! ເໝາະສມົ ແລວ້ ລະ ! ເມ່ັືອສົມທຽບໃສ່ຮ້ານຂອງຂ້ອຍແລ້ວຄນັ ແມນ່ ຄົນທກຸ ຂ໌ອຍບັ່ໍຮັບ!” ອນີ າຍເຕນາກດີເອ! ຊາຍແປກໜາ້ ວາງຖົງເຄັ່ືອງລງົ ແລະ ປະໄມຄ້ ້ອນເທາ້ົີ ໄວເ້ ທິງໂຕະ, ໂກແຊັດເອາົ ຈອກ ແລະ ແກ້ວເຫົີ້າແວງ ມາ ມາຕ້ອນຮັບແຂກ, ລູກຄ້າຜ້ຕູ ້ອງການໃຫມ້ າດມ່ັື ກຫໍ ົວຄຸອອກໄປ. ເມັືອ່ ສາໍ ເລັດແລວ້ ໂກແຊັດ ກໍກັບໄປລີ້ຢູ່ກ້ອງ ໂຕະ ແລ້ວຖັກເຄັ່ອື ງຕັໍ່. ຊາບແປກໜາ້ ສັງເກດເບັິ່ງໂກແຊັດທຸກໄລຍະ, ນາງມີຮບູ ຮ່າງຂີ້ຮ້າຍ, ເປິເປີອື້ ນຈອ່ ຍຜອມຄັນສໍາລະສະສາງ ຄວາມເປິເປືີ້ອນເຫົັ່ານັີ້ນອອກແລ້ວກໍຈະງາມໜ້າຮັກຢູ່. ອາຍຸນາງເກືອບຮອດແປດປີແລ້ວ, ແຕ່ເມືັ່ອສົມທຽບໃສ່ ຮ່າງຄີງ ແລວ້ ກໍສ່ັໍເດັກອາຍຸຫກົ ປເີ ທັາົ່ ນັີ້ນ. ດວງຕາຝງັ ເລິກຢູ່ໃນໂກນຕາ, ນາງຮອ້ ງໄຫ້ຢູ່ທຸກເວລາ, ປາກກໍຊີ້ໍາຄືປາກ ຂອງ ນັກໂທດທີັ່ຖືກທຸບຕີຢູ່ເລືີ້ອຍໆ. ແສງຈາກໂຄມໄຟໃນຮ້ານໄດ້ລຸບໂລມຮ່າງກາຍທີັ່ມີແຕ່ໜັງຫຸ້ມກະດູກ. ຄວາມໜາວ ເຢັນໄດ້ກາຍເປັນເສື້ີອຜ້າອາພອນຫຸ້ມຫໍັ່ຮ່າງກາຍ, ຫົວເຂົ່ັາທັງສອງກຖໍ ືກຄວາມໜາວບີບໃຫ້ຕິດຈອດ ກັນຢູ່ທຸກເວລາ. ເຄື່ັອງນຸ່ງຂາດໂປດບາງບ່ອນ ແລະ ສາມາດແນມເຫັນຮອຍຊໍ້ີາຍ້ອນໄມ້ຄ້ອນໄມ້ແສ້ ຫື ກໍາປ້ັີນ ຂອງອນິ າຍເຕນາກດເີ ອ ທກຸ ສ່ິງັ ທກຸ ຢາ່ ງປະກອບຮາ່ ງຄີງຂອງ ໂກແຊດັ ແມນ່ ບງົັ່ ບອກເຖງິ ຄວາມຢາ້ ນກົວ, ບ່ັໍວ່າສຽງ ປາກເວີາ້ົ , ສາຍຕາ ແລະ ຄວາມມິດງຽບ... ຄວາມຢ້ານໄດ້ເປັນຜູ້ຄວບຄມຸ ສະຕິປັນຍາຂອງນາງ ໂກແຊັດ, ມນັ ປຽບເໝືອນຜ້າຫົັ່ມຜືນໃຫຍ່ ແລະ ໜັກ ໜ່ ວງທີັ່ປົກຮ່າງຄີງຂອງນາງ, ສະແດງວ່າຍາມໃດໂກແຊັດກໍຮັດແຂນໃຫ້ຕິດກັບຮ່າງກາຍ, ສົີ້ນໜ່ອງສັ່ນເຊັນ. 19

ຫາຍໃຈບັ່ໍ ເຕັມອົກ. ຢບິ ຢອມຮອດລົມຫາຍໃຈ, ສັງ່ິ ເຫ່າັົ ນນ້ັີ ໄດ້ກາຍເປັນອາຈນີ ປະຈາໍ ຕົວຂອງນາງເຄ່ັືອງນຸ່ງກໍັ່ປຽກ ຊຸ່ມດວ້ ຍຄວາມ ຢາ້ ນກົວ, ນາງບມັໍ່ ເີ ວລາສາໍ ລະສະສາງໃຫ້ແຫງ້ ເພາະມແີ ຕ່ກົ້ມີ ໜາ້ ເຮດັ ວຽກແຕ່ເຊ້ົາີ ຮອດຄ່າໍັ . ຊາຍແປກໜ້າສັງເກດເບິັ່ງໂກແຊັດຢ່າງບໍ່ັລົດລະ, ໃນທັນໃດອີນາຍເຕນາກດີເອຄດເຖິງເຂົີ້າຈີັ່ມັນຈັ່ງຮ້ອງ ໝົດແຮງ. \"ອໂີັ່ ກແຊັດ ເຂ້ົາີ ຈີເັ່ ດ?\" ພໍໄດ້ຍິນສຽງຮ້ອງໂກແຊັດກໍພູດອອກຈາກກ້ອງໂຕະຢາ່ ງໄວວາ ເພາະຫາກໍຊວາດຮເູ້ ມ່ັອື , ມັນເປັນທໍາມະດາ ສໍາ ລັບເດກັ ນ້ອຍທຸກຄນົ ທັຮ່ີ ູວ້ ່າຕນົ ຜດິ ກພໍ ະຍາຍາມຫາທາງຕົວະ. “ຍາແມ່ເຮີຍ! ຮາ້ ນຂາຍເຂີົາ້ ຈ່ີັປດິ ແລວ້ ໄດ໋!\" “ມງື ຄບື ໍັເ່ ຄາະປະຕູເອາົ !\" “ຂ້ານນອ້ ຍເຄາະແລ້ວເພິັ່ນບັໍ່ໄຂ!“ “ເອີ! ມີ້ອື ັືນ່ ເຊາ້ົີ ກູຫາກຊຮິ ູດ້ ອກຄັນມງຕົວະຫວົ ມງແຕກໂລດລະ, ເງນິ ເດເອົາມາສ່ງົັ ກດູ ຽວນ້ີ!\" ໂກແຊັດງົມເບິ່ັງເງິນຢູ່ໃນຖງົ ເສື້ີອ ແລະ ກໍຮູ້ສກແປກໃຈ ເພາະບໍ່ັຮູ້ວ່າມັນເສຍໄປໃສ, ຊິແກ້ແນວໃດດີໂກ ແຊດັ ເຮັດຊງລິງຢູໃ່ ນທສີ່ັ ດຸ ກໍໄດຍ້ ິນສຽງຮ້ອງມາອີກ. “ບແ່ໍັ ມ່ນມງເຮດັ ເງິນກເູ ສຍແລ້ວບັໍ່ ຫື ມງລກັ ເອາົ ?\" ເມືອັ່ ເວີົາ້ ສດຸ ມນັ ກໍຊອກຫາແສ້ເພື່ອັ ຈະຕແີ ຕໂ່ ກແຊດັ ຮ້ອງຂໍນໍາມນັ ວາ່ : “ຂໍໂທດຍາແມ່! ຂ້ານ້ອຍບ່ໄັໍ ດ້ເຮັດ! ຂໍໂທດຫາຍໆ ຂ້ານອ້ ຍບ່ັຄໍ ດິ ແນວນີ້ັນບ໋ອກ! ອີນາຍເຕນາກດີເອເງອດ ໄມ້ແສ້ໃສໂ່ ກແຊັດ, ໃນທັນໃດນັີ້ນຊາຍແປກໜ້າກໍຮີບຈົກເງິນອອກມາຈາກຖົງ, ເຊງ່ັິ ໃນຂະນະນ້ີັນບໍັ່ມີໃຜສົນໃຈສັ່ງ ເກດ ລາວ. ໂກແຊັດຖອຍຫັງແລວ້ ແລນ່ ເຂີົາ້ ໄປລີ້ຢແູ່ ຈ້ຮ້ານ. ຂໍໂທດຫາຍໆຍາແມ່! ຢຸດກ່ອນຫວ່າງກີ້ນີ້ຂ້ອຍເຫັນຕົກອອກຈາກຖົງໂກແຊັດເອົານ້ີ! ຊາຍແປກໜ້າເວົີ້າ ຂນ້ີ . “ແມ່ນແລ້ວ! ອນີ າຍເຕນາກດເີ ອຕອບ' ຄວາມຈິງບໍັ່ແມ່ນດອກເພາະຊາຍແປກໜ້າເອົາໃຫ້ຊາວຫຽນອີນາຍເຕນາກດີເອຍິີ້ມແລ້ວເກັບເງິນມ້ຽນໄວ້ ຢາ່ ງ ໄວວາ, ຫງັ ຈາກນັີນ້ ມນັ ຫຽວເບ່ິັງໂກແຊັດພອ້ ມທງັ ເວ້ີາົ ຂນ້ີ ວາ່ : “ເທື່ັອໜ້າມງຢ່າເຮັດແນວນ້ີຈກັ ເທັ່ືອ\"“ທາ່ ນກິນເຂ້ີົາແລງແລ້ວບໍ?” ອີນາຍເຕນາກດີເອທາໍ ທາ່ ຖາມຊາຍແປກ ໜ້າ, ແຕ່ເຂາົ ບ່ັໍໄດ້ຍນິ ເພາະກໍາລັງຄດເຖິງ ສັງ່ິ ໃດສງ່ັິ ໜ່ັງຢູ່. ສວ່ ນອີນາຍເຕນາກດີເອກໍຊງຢູຄ່ າວໜງ່ັ ແລະ ຄດວ່າ: “ມັນແມ່ນໃຜກນັ ແທ້? ຄົນທກຸ ຫື ຄນົ ຮັງ່ ? ມນັ ຊິມເີ ງິນຈ່າຍຄ່າເຂາົີ້ ແລງບໍ? ມັນຊຈິ ່າຍຄ່າພັກເຊົາບໍ? ດີແຕ່ ມັນບ່ັລໍ ກັ ເອົາເງນິ ທີັ່ຕົກອອກຈາກຖົງອີ່ໂັ ກແຊັດເມັືອ່ ກນ້ີ ີ້\" ໃນເວລານີັນ້ ລກູ ສາວທັງສອງກຍໍ ່າງເຂົາ້ີ ມາຫາແມ່ ຜທູ້ ໍາອິດແມ່ນເອໂປນິນ ແລະ ຜທູ້ ີັ່ສອງແມ່ນອາແຊນມາ ທງັ ສອງໜາ້ ຮກັ ຫາຍ, ຜໜູ້ ່ງັ ມຜີ ົມສທີ ອງ ແລະ ຜສູ້ ອງສີດໍາເຫອ້ີື ມ, ນງຸ່ ເຄືອ່ັ ງສະອາດງາມຕາອ້ວນດີພີມີເນ້ືີອສົດຊັ່ືນ ແຈ່ມ ໃສ, ວາດຊົງ, ນິໄສໃຈຄໍ, ຄວາມປາກຄວາມລົມກໍລ້ວນແຕ່ບົັ່ງບອກເຖິງຄວາມສຸກທັງນັີ້ນ. ພໍັ່ແມ່ທັງສອງກໍ ສະແດງ ຄວາມຮັກຕ່ໍລັ ກູ ຂອງຕົນດ້ວຍຄວາມຖະນຸຖະໜອມອຸ້ມກອດເອົາລູກຂີ້ນມານັ່ງຢູຫ່ ົວເຂັົ່າ. ຫັງຈາກນັ້ີນທັງ ສອງກພໍ າກນັ ໄປນ່ັງຝີງ ໄຟ, ຢອກຫ້ນີິ ກບັ ຕກຸ ກະຕາຢ່າງມ່ວນຊັື່ນ. ບາງຄງ້ີັ ໂກແຊດັ ກໍ່ັເຫອື ດຕາເບງ່ັິ ເຂາົ ດ້ວຍສາຍຕາ ເສີ້ົາໝອງ, ສວ່ ນ ສອງເອອີ້ື ຍນ້ອງພັດບັ່ໍໄດແ້ ນມເບັ່ິງໂກແຊັດຈັກດີ້. ສໍາລບັ ພວກເຂົາແລ້ວ ໂກແຊັດເປັນພຽງໝາໂຕ ໜັ່ງ, ຕຸກກະຕາຂອງ ສອງເອືີ້ອຍນ້ອງກໍອ່າວເກ່ົັາແດ່ ແຕ່ສໍາລັບໂກແຊັດພັດຍງັ ເປນັ ຂອງໃໝຢ່ ູ່ເພາະຄນົ ບໍເັ່ ຄີຍມີຈັກ ເທ່ອັື ພໍທ່ີຈັ ະເວົ້ີາລມົ ນໍາຕາມ ພາສາ ຂອງເດັກ. ໃນຂະນະນນ້ັີ ອີນາຍເຕນາກດີເອ ພວມລນ່ັົ ວາຍຢູ່ນໍາວຽກກໍເລີຍເຫືອດຕາເຫຍັ ໂກແຊດັ ຢູ່ ແລະ ໄດສ້ ົັ່ງສຽງ ແຜດມາໃສວ່ າ່ : “ໂທ! ມງເຮັດວຽກແບບນ້ີ! ມງຊິໃຫ້ກເູ ອົາໄມ້ແສບ້ ອກມງຊ້ນັີ ບໍ!” ຊາຍແປກໜາ້ ໄດ້ຍນິ ແນວນນີັ້ ກເໍ ລີຍເວ້ົີາ ຂນີ້ ວາ່ : “ຍາແມ່ເຮຍີ ປອ່ ຍໃຫເ້ ຂາົ ຫນີິ້ ແດ່!\" “ຄນັ ມັນຢາກກິນມນັ ຕ້ອງເຮັດວຽກຊນ້ີັ ຕວາ່ !\" ອີນາຍເຕນາກດເີ ອ ຕອບຄນື . “ຊໃິ ຫເ້ ຂົາເຮັດຫຍງັ ?” 20

“ໃຫ້ມນັ ຖັກຖົງຕນີ ໃຫລ້ ກູ ຂ້ອຍຫ້ີັນເດ!\" “ຄັນຖັກແລ້ວຊິໃຫເ້ ຮດັ ຫຍງັ ຕໍ່ັ! ” “ເອີ, ທະແນມແຕ່ມັນຖກັ ແລ້ວຫ້ນີັ ຍງັ ສອງສາມມີື້ຈ່ງັ ຈະແລວ້ ” “ຄນັ ແລວ້ ເດຈະຈ່າຍເທາ່ັົ ໃດ\" “ສາມຫຽນ ! ອນີ າຍເຕນາກດເີ ອ ຕອບແບບແຂງກະດາ້ ງ.\" “ດີແລ້ວ! ຄນັ ຊີນ້ັ ຂອ້ ຍຈາ່ ຍໃຫຫ້ ້າຫຽນ!\" ພວກລກູ ຄາ້ ທັີພ່ າກນັ ນັງ່ ດື່ັມເຫີາ້ົ ຢູ່ໄດຍ້ ນິ ກໍັພ່ າກນັ ຫວົ ແຊວໆຂີນ້ ພອ້ ມທັງເວົ້ີາອອກມາວາ່ : “ເທວະດາເຮຍີ ! ບເັໍ່ ຊັືອ່ ດອກກວາ່ ຖງົ ຕີນຊແິ ພງຮອດຫ້າຫຽນ!\" “ເຈ້ົີາຊຈິ ່າຍໂລດບັ່ໍ?” ອນີ າຍເຕນາກດເີ ອ ຖາມຄືນ. “ເອີ! ຂອ້ ຍຊິຈາ່ ຍໂລດ!\" ຊາຍແປກໜ້າຈ່າຍເງິນແລ້ວກໍຫັນໜ້າໄປເວົີ້າກັບໂກແຊັດວ່າ:“ຕາມສະບາຍໂລດເດີ ໂກແຊັດ ວຽກຫານ ແມນ່ ລຸງຮັບຜິດຊອບເອງ!” ເມອ່ັື ໄດຍ້ ິນຄືແນວນ້ນັີ ນາງກໍຮ້ສູ ກສັນ່ ສາຍວາດໃດວາດໜງັ່ ພ້ອມທັງຖາມຂີ້ນວ່າ: “ຍາແມ່ຂາ້ ນອ້ ຍຫິ້ີນໄດ້ແທ້ບໍ?” “ຫ້ີນິ ໂລດ!\" ອີນາຍເຕນາກດີເອຕອບແບບບ່ັມໍ ່ວນຫູ ແລະ ດວ້ ຍຄວາມຝືນໃຈ. “ຂອບໃຈເດີ!”. ໂກແຊັດຕອບ ພ້ອມກັນນັນ້ີ ນາງກກໍ ່າວຂອບໃຈຢູໃ່ ນໃຈຕໍຊ່ັ າຍແປກໜາ້ . ສ່ວນອີນາຍເຕ ນາກ ດີເອກໍຍກົ ຈອກເຫາີົ້ ກນື ເຊືອກບາດໜ່ງັ ແລວ້ ເມຍກຊໍ ມິ ໃສຫ່ ູວາ່ : “ມນັ ແມ່ນໃຜກັນແທໜ້ ໍ ນ່ງຸ ເສືີ້ອເຫອື ງນ້ີນາໍ !” “ເບ່ງັິ ອອກແລວ້ ລະ ມນັ ແມນ່ ເສດຖໃີ ນຄາບຂອງຄົນທຸກ!” ອີນາຍເຕນາກດເີ ອຕອບເມຍ. ໂກແຊດັ ນັ່ງຫີິ້ນ ຕາມລໍາພັງໃຈ ສ່ວນເອໂປນິນ ແລະ ອາແຊນມາ ມວົ ເມາົ ນ້າີໍ ຢອກໄຍກັບຕຸກກະຕາຢູ່, ຄາວໜັ່ ງູເອໂປນັນີ້ ກ່ໍັເວີ້ົາອອກ ມາວາ່ : “ເອ້ອືີ ຍເບງິ່ັ ແມ໋! ຫ້ນິີ ກັບຕກຸ ກະຕາໂຕນີ້ມ່ວນມາຫີ້ິນນໍາກນັ , ລູກຂ້ອຍໄດ້ຂອ້ ຍເປັນແມ່! ເບ່ິັງຄືມີໝວດ, ນີ້ ເດ ຫມຸ ນັ , ງາມແທ້ລກູ ສາວຂ້ອຍນີ້ນໍາ!\" ສ່ວນອາແຊນມາກຊໍ່ັ ງຟັງເອໂປນນິ ເວີ້າົ ຢູ່. ສ່ວນພວກນັກດັືມ່ ລກູ ຄ້າທງັ ຫາຍ ກພໍ າກນັ ຮອ້ ງໂຮໂອຖະຢາ່ ງເນອື ງນນັ , ພວກເຕນາກດເີ ອກເໍ ວີົ້າຫົວນໍາລູກຄ້າ ບາງຄັີງ້ ບາງຄາວ. ໂກແຊດັ ກນໍ ັງ່ ຫ້ນິີ ຕາມພາສາຂອງຕົນຢກູ່ ອ້ ງໂຕະ, ບາງຄັງີ້ ກ່ັໍໄດ້ຍິນສຽງເພງອ້ອຍອ່ັິນອອກ ມາຈາກຮມົ ສບົ ຂອງນາງ, ອີນາຍເຕນາກດເີ ອ ກບັ ມາຖາມຊາບແປກໜາ້ ວ່າຈະກິນເຂາີ້ົ ແລງ ຫື ບັ່ໍ ແລະ ຊາຍແປກໜ້ າກໍບອກໃຫ້ເອົາເຂ້ີາົ ຈ່ັີກບັ ເນຍີ ມາໃຫ້. “ມັນແມ່ນຄນົ ຂີ້ທກຸ ແທ້ລະ!\" ອີນາຍເຕນາກດເີ ອຄິດຢ່ຄູ ົນດຽວ, ຕັ່ມໍ າສອງເອືີ້ອຍນ້ອງເອໂປນິນກັບອາແຊນ ມາ ທ່ັີກໍາລັງຢອກໄຍກັນຢູ່ເຮັດຕຸກກະຕາໂຕໜ່ັງຕົກລົງຈາກໂຕະແລ້ວກໍບໍັ່ຫົວຊານາ, ເມົາແຕ່ຫິີ້ນນໍາສິ່ັງອືັ່ນ. ໃນ ຂະນະນນ້ີັ ໂກແຊັດກ່ັໍເຫືອດເຫັນຕຸກກະຕາ ແລະ ຄດິ ວາ່ ສອງເອີອ້ື ຍນ້ອງບັໍ່ຫົວຊານາໍ ແລວ້ ກໝໍ ້ີົນອອກຈາກກ້ອງໂຕະ ເພືັ່ອຈະໄປເອົາ ຕຸກກະຕາໂຕນັີນ້ ມາຫ້ີິນ, ນາງຫຽວອອ້ ມຂ້າງອ້ອມແອວກະວາ່ ບ່ັໍມໃີ ຜເຫັນແລ້ວກໍອຸ້ມເອົາຕຸກກະຕາ ມາຫິີ້ນຢ່າງເປີດເພີນ ສີໜ້າຂອງນາງກໍສົດໃສຂ້ີນກວ່າເກົັ່າ, ນາງຄດວ່າມັນແມ່ນຄວາມສຸກທີັ່ຫາໄດ້ຍາກ, ບັ່ໍມີໃຜ ສົນໃຈນໍານາງ, ມີແຕ່ຊາຍ ແປກໜ້າຄົນນີັ້ນສັງເກດເບິ່ັງການເຄ່ືັອນໄຫວຂອງນາງໂກແຊັດ. ຫັງຈາກຢອກກັນເມື່ັອຍ ແລ້ວ, ສອງເອອ້ືີ ຍນ້ອງກຟໍ ້າວ ຊອກຫາຕຸກກະຕາ, ແຕບ່ ັເ່ໍ ຫັນ ພໍດີອາແຊນມາແນມເຫັນມັນຢູ່ນໍາໂກແຊັດ ແລ້ວ ອາ ແຊນມາກຟໍ ້າວບອກເອໂປນນິ ວາ່ : “ເອືີ້ອຍໆເບັງິ່ ແມ໋!\" ແລວ້ ສອງເອ້ີືອຍນອ້ ງກໍພາກັນແລ່ນໄປຟ້ອງແມ່ທນັ ທີ. “ແມ່! ແມ່!” ເອໂປນນິ ຮອ້ ງບອກແມ່. “ແມນ່ ຫຍງັ ລກຸ ໆຢາກໄດຫ້ ຍັງ?\" ອນີ າຍເຕນາກດເີ ອຖາມລກູ . 21

“ແມ່ເບິ່ັງຫີ້ັນແມ໋!” ເອໂປນິນຊໄ້ີ ປຫາໂກແຊັດ. ສ່ວນໂກແຊັດເອງກໍກາໍ ລັງເມາົ ມົວນາໍ ຄວາມສຸກທີັ່ຕົນໄດ້ມາ ຢູ່ກໍ ເລີຍບໍັ່ໄດ້ຍິນ ແລະ ຫົວຊານໍາຫຍັງ. ອີນາຍເຕນາກດີເອໂມໂຫໂທໂສຂ້ີນທັນທີການທີັ່ໂກແຊັດແຕະຕ້ອງ ຕຸກກະຕາຂອງ ລູກສາວຕົນນັ້ີນມັນໂພດເກນີ ໄປແລ້ວ, ມັນຈິ່ັງຮ້ອງຂີ້ນໝົດແຮງ.“ອີໂກແຊັດ!” ສຽງຮ້ອງອີນາຍເຕ ນາກດີເອໄດ້ສຽບແທງເຂົີ້າໃນໃບຫຂູ ອງໂກແຊັດຈົນນາງສະເດດີ ຕືັ່ນທັງສັ່ນທງັ ເຊັນຢ້ານກົວສຸດຂີດ, ຕຸກກະຕາໂຕ ນັີ້ນກຕໍ ກົ ອອກຈາກມືນາງທັນທີ, ນາງຖອຍຫງັ ບາດໜ່ັງພ້ອມທັງຄດເຫັນຄວາມຜດິ ຕອນໄປເອາົ ນໍ້າີ ຊີາ້ໍ ແລະ ບັ່ໍໄດ້ຊ້ີື ເຂົ້ີາຈ່ີັ, ເຮັດເງິນເສຍຫາຍສິັ່ງຫາຍຢ່າງກະທົບເຂົ້ີາໃສ່ໝາກຫົວໃຈຂອງນາງຈົນບໍັ່ອາດ ສາມາດກັີ້ນນໍ້ີາຕາໄວ້ໄດ້, ໂກ ແຊດັ ກໍໄດແ້ ຕ່ຮ້ອງໄຫຢ້ າ້ ນກວົ ປັນຢາ່ ງຍິງ່ັ . ເມືັ່ອເຫັນເຫດການຄແື ນວນີ້ ຊາຍແປກໜາ້ ຈງ່ັ ຟ້າວລຸກຂີ້ນຖາມວ່າ: “ມີເລັື່ອງຫຍງັ ອກີ ?” “ເຈົາ້ີ ບ່ເໍັ ຫນັ ຊນ້ັີ ບໍ?” ອີນາຍເຕນາກດເີ ອຕອບທງັ ຊມີ້ ໃື ສໂ່ ກແຊດັ . “ອ່າວຄືບັ່ໍມຫີ ຍັງນາໍ !” “ຊິມີຫຍັງຫວ໋າ! ກໍອີລູກມາຫັີ້ນເດແມ່ນໃຜອະນຸຍາດໃຫ້ມັນໄປຈັບຕຸກກະຕາລູກສາວຂ້ອຍ!\" “ທໍັ່ນີ້ກໍມີ ປາກສຽງຊນ້ີັ ບັ່ໍ? ຫ້ນິີ ຕຸກກະຕາບ່ໍໄັ ດເ້ ປນັ ຫຍງັ ?” ຊາຍແປກໜາ້ ເວາ້ົີ ຕອບ. “ບໍັໄ່ ດ້! ເບິັງ່ ແມມ່ ມື ັນເປີືອ້ ນຄອື ີຫຍງັ ນ້ີ!\" ມາຮອດນີໂ້ ກແຊດັ ສະອກສະອືນີ້ ຂີ້ນກວ່າເກົັ່າ. “ມືງຊິມິດບ່ໍັ?” ອິນາຍເຕນາກດີເອຮ້ອງມາໃສ່ໂກແຊັດ. ເມ່ອັື ເຫນັ ດ່ັງນນີັ້ ຊາຍແປກໜາ້ ກຍໍັ່ ່າງອອກໄປ. ໄດ້ໂອກາດອິນາຍເຕນາກດີເອກໍຟາ້ ວເອົາຕີນຢັນໂກແຊັດເຂີົ້າ ໃສ່ ຝາເລຍີ . ໂກແຊັດກ່ໍຮັ ອ້ ງໄຫ້ແຮງກວ່າເກາົັ່ . ຫງັ ຈາກນນ້ີັ ຊາຍແປກໜ້າກກໍ ບັ ເຂີາ້ົ ມາ. ມຖື ຕື ກຸ ກະຕາໂຕໜັ່ງທັ່ີງາມ ພເິ ສດ ກວ່າໝູ່ ແລະ ກແໍ ມ່ນໂຕທເີ່ັ ດກັ ນ້ອຍໃນເມືອງນພ້ີ າກນັ ຫ້ມຸ ເບັ່ິງຢາກໄດຫ້ າຍມ້ີືແລ້ວ, ເມັ່ືອມາຮອດໂກແຊັດ ແລ້ວຊາຍ ຄນົ ນັີນ້ ກໍເວາົີ້ ຂີນ້ ວ່າ: “ໂກແຊດັ ! ເອາົ ຕກຸ ກະຕາໂຕນສີ້ າ! ແມນ່ ຂອງຫານ!\" ໂກແຊດັ ເງຍີ ໜ້າຂ້ີນເບິ່ງັ ຊາຍແປກໜາ້ ທ່ີັກາໍ ລງັ ຍັ່ືນຕຸກກະຕາໃຫເ້ ຂົາປຽບເໝືອນດວງອາທິດທັ່ີປາກົດຢູ່ຕ່ັໍນໍາ ນາງ, ນາງບັ່ໍເຊອືັ່ ໃນຄໍາເວົ້າີ ຂອງຊາຍແປກໜາ້ ວາ່ : “ຕຸກກະຕາຫານ\" ນາງຖອຍຫງັ ອີກບາດກ້າວໜ່ງັ ແລ້ວແລ່ນເຂີ້ົາໄປ ລຢີ້ ູ່ ກອ້ ງໂຕະແຈຝານາງບັ່ໍກໍາຮ້ອງໄຫ້, ປາກເວາົ້ີ ຫຍັງ ແລະ ເກອື ບວາ່ ບໍັກ່ າ້ ຫັນໃຈເລີຍ. ອນິ າຍເຕນາກດເີ ອ ພອ້ ມລູກສາວທງັ ສອງພາກັນຢືນຕົກສະເງີ້ປານຮູບປ້ັີນ, ພວກນກັ ດ່ັມື ກໍາລັງຮ້ອງໂຮຢູ່ກໍ ພາກນັ ຢຸກສະຫງັກຄວາມມິດງຽບປກົ ຄມຸ ທັ່ົວທງັ ຮ້ານ, ຕັມ່ໍ າອີນາຍເຕນາກດເີ ອ ກ່ັຈໍ ່ົມັ ພິມຈາໍ ແລະ ຖາມຕົນເອງວ່າ: “ມັນແມ່ນໃຜກັນແທ້ບັກເຖົ້ີານີ້! ມັນແມ່ນຄົນທຸກ ຫື ຄົນຮັ່ງ?” ອາດຈະແມ່ນທັງສອງໝາຍຄວາມວ່າຄົນຂີ້ລັກ! ສ່ວນອີ ນາຍເຕນາກດີເອສັງເກດເບິັ່ງຕຸກກະຕາ ແລະ ຊາຍຄົນນັ້ີນອີກ, ມັນຄົີ້ນຄິດເໝືອນກັບວາ່ ງົມຊອກເງິນຢ່ຖູ ງົ ຂອງມັນນ້ີລະ ແລະ ຕມໍ່ັ າມັນຫຍັບແຂາົ້ີ ໄປຫາເມຍແລວ້ ເວາ້ົີ ຄ່ອຍໆວ່າຕຸກກະຕາໂຕນີລ້ າຄາບໍ່ັຕາ່ໍັ ກວ່າສາມສິບຝຣ່ັງ! ປະໃຫ້ມັນເຮດັ ໄປ ກອ່ ນ! ຄາວໜັ່ງອີນາຍເຕນາກດີເອກໍເວີົາ້ ສາໍ ອອຍຂນ້ີ ວາ່ . “ເອີ! ໂກແຊັດເອີຍ! ບໍັ່ເອົາຊັີ້ນຕກຸ ກະຕາຫ້ີັນນາ! ເອົາທະແມ໋! ເມື່ັອໄດ້ຍິນແນວນັີ້ນໂກແຊັດຈັ່ງຄ່ອຍຄານ ອອກ ມາຈາກກ້ອງໂຕະທັນໃດອິນາຍເຕນາກດີເອກໍເວ້ີົາແຖມອີກ.“ອ່ີັຫີ້າເອີຍ! ຫາລະເອົາຕຸກກະຕາຫັີ້ນ! ຂອງເຈ້ີົາ ເອງນາງເອີຍ!\" ແກມ້ ທັງສອງເບີື້ອງຂອງໂກແຊັດຍັງປຽກຊຸມ ຍອ້ ນນ້ໍີາຕາຢູ່, ແຕ່ສາຍຕາຂອງນາງກໍບອກເຖິງຄວາມ ດີໃຈວາດໃດວາດໜັ່ງ, ເພາະຍງັ ຄິດວາ່ ຖ້າຫາກຂນເອົາຕກຸ ກະຕາ ອີກຢາ້ ນຕ້ອງຜາ່ ຫົວແທ້ໆ, ໂກແຊດັ ຫຍັບເຂີ້ົາມາກັ່ໍ ອາໍ ນາຍເຕນາກດີເອແລ້ວເວົີ້າຂນ້ີ ວ່າ: “ຍາແມ່ຂ້ານ້ອຍເອົາໄດ້ແທ້ຫວາ໋ !” “ແມ່ນແລ້ວ! ເພ່ັິນເອົາໃຫ້ເຈີົ້າ! ເອົາໂລດ! ແລວ້ ໂກແຊດັ ກຍໍ າ່ ງໄປຫາຊາຍແປກໜ້າຄົນນນີ້ັ ອີກ. “ແມນ່ ແທຫ້ ວ໋າລຸງ! ຕຸກກະຕາໂຕນ້ີແມນ່ ຂອງຫານແທ້ບໍ?” ຕ່ໍໜັ າ້ ສະພາບການຄືແນວນີ້ ຫົວໃຈຊາຍແປກ ໜາ້ ກໍສ່ນັ ສະເທືອນບໍ່ັແມ່ນຂອງໜ້ອຍເກືອບເວີົາ້ ໄດວ້ າ່ ທັ່ແໍ ຕ່ນາີ້ໍ ຕາບໍໄ່ັ ຫອອກມາໂກແຊັດຮູ້ສກຄືກັບວ່າມືຂອງຕົນໄດ້ 22

ແປະ ກບັ ຖາ່ ນໄຟແດງໆຮອ້ ນສດຸ ຂະໜາດໂກແຊັດຈ່ງັ ຖກົ ມືອີ້ ອກຢາ່ ງນາງກົມີ້ ໜາ້ ລົງອຸມ້ ເອົາຕກຸ ກະຕາແລ້ວແລ່ນໄປ ລ້ີເລີຍ. ຕໍ່ັ ມາຈັງ່ ຮ້ອງບອກອນີ າຍເຕນາກດເີ ອອີກວາ່ : “ຍາແມ່ຂ້ານ້ອຍຊໃິ ສຊ່ ່ືັໃຫ້ມັນວາ່ \"ກາເຕຣີ ນິ \" ຂາ້ ນອ້ ຍຂໍເອາົ ມນັ ນັ່ງຕ່ັງນີ້ໄດບ້ ໍ?” “ເອີ! ເອາົ ມັນນັ່ງໂລດລູກເຮຍີ !” ອີນາຍເຕນາກດເີ ອຕອບຄືນ. ຂະນະດຽວກັນນັ້ນີ ເອໂປນນິ ແລະ ອາແຊນ ມາກໍແນມເບິງ່ັ ໂກແຊດັ ດວ້ ຍຄວາມອດິ ສາ, ສວ່ ນໂກແຊັດກໍນັງ່ ຫີນ້ິ ນາໍ ກາເຕີຣິນຕາມພາສາຂອງນາງ. “ຫ້ີິນຕາມສະບາຍ ໂລດ ໂກແຊດັ ” ຊາຍຄົນນໍັເ່ ວີ້າົ ຂ້ນີ . \"ໂດຍຂາ້ ນອ້ ຍ!\" ໂກແຊັດຕອບ. ສໍາລັບໂກແຊັດຊາຍແປກໜ້າຄົນນີ້ປຽບເໝືອນຄົນທີ່ພັ ະຜູເ້ ປັນເຈົ້າີ ສ່ັົງມາ ແຕ່ວ່າສໍາລບັ ອິນາຍເຕນາກດເີ ອ ແລ້ວ ໄມທ້ ັ່ງຕາ. ຄາວໜັງ່ ອີນາຍເຕນາກດເີ ອຈັ່ງບອກລກູ ສາວເຂາ້ີົ ໄປນອນແລ້ວຫນັ ມາຖາມຊາຍແປກໜ້າວາ່ : \"ຂ້ອຍຂໍໂກແຊັດໄປນອນໄດ້ບໍ? ເຂົາຄືຊິເມືັ່ອຍຫາຍແລ້ວ\". ຊາຍແປກໜ້າງກຫົວໜ້ອຍໜັ່ງພ້ອມທັງຖ່ິັນ ຕອງເບງິ່ັ ຄາໍ ເວົ້ີາຂອງອີນາຍເຕນາກດີເອທີ່ກັ ໍາລັງສະແດງຕົນຄກື ັບແມ່ກໍາເນີດຂອງໂກແຊັດຢູ່. ຫັງຈາກນັ້ີນ ໂກແຊັດຈັ່ງອຸ້ມເອົາຕຸກກະຕາ ແລະ ຢາງເຂົ້ີາໄປນອນ. ສ່ວນອີນາຍເຕນາກດີເອກໍຢາງໄປຫາ ຜວົ ເພ່ອືັ ເວີົ້າເລັືອ່ ງຊາຍແປກໜ້າຄນົ ນ້ີ. ບັກສົກກະປົກຄົນນີ້ມັນແມ່ນມນັ ມຫີ ຍັງພິເສດວິໂສແທ້ຫວ໋າເປັນຫຍັງມັນຈງ່ັ ມາກຸກກວນພວກເຮົາ, ມັນ ໄປຊື້ີ ຕກຸ ກະຕາໃຫອ້ ີໝາຂ້ີດຽດເບິງ່ັ ລາຄາແພງຄຫື ຍັງນີ້! ແລວ້ ຜົວມນັ ຖາມວ່າ: “ແມ່ນເຈ້ີົາເປັນຫຍັງກັນແທ້? ຂ້ອຍບໍັ່ເຫັນວ່າມັນຊິເປັນຫຍັງ? ເຈົ້ີາກໍຄືກັນຕວ໋າ! ເວລາໂກແຊັດເຮັດວຽກ ໃຫ້ ເຈີາົ້ ເຈີ້ົາກຍໍ ັງດີໃຈ, ມັນກໍຄືກນັ ຫັ້ີນລະ! ອໂີ ກແຊັດ ເຮັດດີນໍາມັນມນັ ກໄໍ ດໃ້ ຈ, ມນັ ແມນ່ ສິດຂອງມັນຢ່າໄປສົນ, ມັນ ເປັນທຽວທາງມັນເຮັດຫຍັງມັນຕ້ອງຈ່າຍເງິນຄັນມັນຮັກເດັກນ້ອຍເຈົ້ີາຢ່າໄປກ່ຽວຂໍມັນຈ່າຍເງິນໃຫ້ເຮົາກ່ໍັ ພແໍ ລ້ວ”. ຕໍັ່ມາຊາຍແປກໜ້າຈ່ັງກັບໄປນັ່ງຢູຕ່ ັ່ງບ່ອນເກົັ່າ ເອົາມືທັງສອງນີ້ໍາຄາງ ແລ້ວໃຊ້ຄວາມຄິດຖງລົງຢູ່. ບາງຄີ້ັງ ພວກຂີ້ເຫົ້ີາທີັ່ຮ້ອງໂຮໂອທະການຢູ່ນັີ້ນກໍແນມມາເບິັ່ງຊາຍແປກໜ້າຄົນນີັ້ ນຄືກັບມີຄວາມສົງໄສວາດໃດວາດໜ່ັງ . ເວລາໃດລ່ວງເລີຍໄປຮອດທ່ຽງຄືນແລ້ວ ພວກມັກດືັ່ມກໍພາກັນມະຫັບມະຫາຍໄປເທືັ່ອລະໜ້ອຍ, ເວລາຜ່ານ ໄປ ເລ້ີືອຍໆ ແລະ ເກືອບບ່ໍັມໃີ ຜຈກັ ຄົນແລ້ວ ຍງັ ເຫືອແຕ່ຊາຍແປກໜາ້ ທ່ີັກາໍ ລັງນ່ັງຢູ່ບ່ອນເກັ່າົ ບາງຄັ້ີງເຫັນເຂົາເໜັງແຄ່ງ ຂາແລ້ວກເໍ ຮັດຊງຢູ່ຄເື ກັ່ົາ, ສອງຜົວເມຍ ເຕນາກດເີ ອນັ່ງເຝາ້ົີ ຮ້ານຢູໜ່ ້ອຍໜັ່ງເມຍຈ່ັງເວົ້ີາກັບຜົວວາ່ : ຊິມເີ ລັ່ອື ງຫຍັງ ເຕນາກດີເອທັີ່ກາໍ ລັງນອນຢູເ່ ທິງຕຽງຢ່າງອົບອຸ່ນ ແລະ ສະອາດງາມຕາດີ. ລາວແນມເຫັນເກີບສອງຄຢູ່ ູ່ຕ່ໍັໜ້າ ເຕົາໄຟເຊັ່ິງ ມີຄວາມໝາຍວ່າບຸນໂນແອນມາຮອດແລ້ວ. ເດກັ ນອ້ ຍທກຸ ຄນົ ກໍ່ັຈະເຮດັ ແບບນ້ລີ ະ. ສງ່ັິ ໜງ່ັ ທີລັ່ າວແນມ ເຫັນແມ່ນ ເກີບທັງສອງຄູ່ນັ້ີນມີເງິນສົບຫຽນໃໝ່ໆເຊິ່ັງອີນາຍ ເຕນາກດີເອ ປ່ອນໃສ່ໃຫ້ລູກທັງສອງເພື່ັອເປັນ ຂອງຂວັນໃນມອື້ີ ່ັືນເຊີົ້າ. ຊາຍຄົນນ້ີນັ ກຫໍ ັນມາເບິ່ງັ ເກີບຄູເ່ ກ່ົັາຂອງໂກແຊັດແລ້ວຈົກເອົາຄໍາເມັດໜ່ງັ ປ່ອນໃສ່ຫ້ີັນ, ຫັງ ຈາກນັນ້ີ ເຂາົ ກຂໍ ີ້ນໄປນອນ. 23

ບົດທີ 4 ນກັ ປະພນັ ໂອໂນເຣ ເດິ ບານຊກັ ( Honore De Balzac ) 1. ປະຫວັດຫຍ້ີໍ ແລະ ພາລະກດິ ປະດດິ ແຕງ່ ( ຮບູ ທີ 14 ນກັ ປະພນັ ໂອໂນເຣ ເດິ ບານຊກັ (Honore De Balzac) ນັກປະພັນ ໂອໂນເຣ ເດິ ບານຊັກ ( Honore De Balzac) ເປັນນັກປະພັນສັດຈະທັດວິຈານຜູ້ຍິັ່ງໃຫຍ່ ຂອງຝຣັ່ງກໍ່ັຄືຂອງໂລກໃນສະຕະວັດທີ XIX ບານຊັກເກີດເມືັ່ອວັນທີ 20 ເດືອນ 5 ປີ 1799 ທີ່ັເມືອງຕວກ (Tours) ແຄມແມ່ນີ້າໍ ໂຣນ (Rhone) ຊານນະຄອນຫວງປາຣີໃນຄອບຄົວຊາວນາ, ບິດາຂອງທ່ານຊືັ່ວ່າ ແບກນາເດິ ບານຊາ ( Bernat de Balzare). ພາຍລຸນມາຈິ່ັໄດ້ປ່ຽນຊືັ່ຕະກຸນພໍັ່ຈາກບານຊາເປັນບານຊັກ. ອາຍຸ 8-18 ປີບານ ຊກັ ໄດເ້ ຂົີາ້ ໂຮງຮຽນຢູ່ວັງໂດມ (Vandoome) ແລະ ຮຽນຢ່ທູ ່ນີັ ນ້ີັ ເປັນເວລາ 6 ປີ. ບານຊັກເປັນນັກຮຽນທ່ັີຂີ້ຮ້າຍ ທສີ່ັ ດຸ ຄມື ກັ ຂາດ ແລະ ບັສ່ໍ ນົ ໃຈໃນການຮຽນ. ຕອນຍງັ ນອ້ ຍ ບານຊກັ ມຄີ ວາມມຸ່ງຫວັງຢາກເປນັ ຄນົ ທມ່ັີ ຊີ ື່ສັ ຽງໂດ່ງດງັ , ຮັ່ງມີ ແລະ ຢາກເປນັ ຂນຸ ນາງ ບານ ຊັກມຄີ ວາມມກັ ໃນການຂຽນບດົ ປະພັນວັນນະຄະດີ ເຊັງິ່ ຄວາມມກັ ດັ່ງກາ່ ວເປນັ ການຂັດແຍ່ງກັບຄວາມຫວັງຂອງພໍ່ັ ທ່ັີ ຢາກໃຫທ້ ່ານໄປຮຽນວຊິ າກົດໝາຍ. ມາຮອດປີ 1815 ບານຊກັ ໄດ້ຍ້າຍໄປຢູ່ປາຣີນາໍ ພັ່ແໍ ມ່ ແລະ ໄດ້ເຂົ້ີາຮຽນທັີ່ໂຮງຮຽນກົດໝາຍຢູ່ຊອກບອກ (Sorbone) ຕາມຄວາມປະສົງຂອງພ່ໍັ ແຕ່ຈິດໃຈສ່ວນເລກິ ຂອງບານຊັກແມ່ນມກັ ຮຽນມກັ ອ່ານ ແລະ ມັກຄີົ້ນຄວ້າ ປະຫວັດສາດ, ວິທະຍາສາດ, ເສດຖະກິດ ແລະ ວັນນະຄະດີ. ຫັງຈາກຈົບກົດໝາຍ ທ່ານກໍອອກເຮັດວຽກເປັນ ທະນາຍຄວາມແຕ່ບັດໍ່ ົນກໍໄປເຮດັ ວຽກອືັນ່ ຄື: ເປນັ ນັກຂ່າວ, ນັກຂດີ ຂຽນ. ຕອນອາຍຸ 21 ປີ. ບານຊັກໄດ້ຂຽນໂຄງຮ່າງບົດນະວະນິຍາຍຈໍານວນໜັ່ງ ແຕ່ຖືກຄອບຄົວເຢາະເຢີ້ຍ. ທ່ານຈິ່ັງປ ະກ າ ນຂ ີ ດຂຽ ນແ ລ ້ວ ໄ ປ ດໍາ ເ ນີ ນ ທຸ ລະກ ິ ດແ ຕ່ກ ໍ ບໍ ່ັ ປະ ສົ ບ ຜົ ນ ສໍາ ເ ລັ ດ ຊໍ ີ້າພ ັ ດພາ ໃຫ ້ເ ກ ີ ດມ ີ ໜີ້ ສິ ນ ຢ ່ າ ງ ຫວງຫາຍ.ອາຍຸ 30 ປີ ທ່ານໄດ້ຕັດສິນໃຈປະເສີ້ັນທາງທຸລະກິດ ແລ້ວຄືນສູ່ການຂດີ ຂຽນນະວະນຍິ າຍເພື່ັອຫາເງນິ ໃຊ້ໜີ້ ທ່ານເຮັດວຽກຢ່າງເອົາການເອົາງານ, ມີບາງມືີ້ຕ້ອງໄດ້ເຮັດວຽກ 16-17 ຊົັ່ວໂມງ. ທ່ານເຮັດວຽກຄືແນວ ນັີນ້ ຕະຫອດ ໄລຍະ 20 ປີ ຄແື ຕ່ປີ 1829-1848. ມີບາງປທີ ່ານຂຽນໄດ້ 10 ເລືອັ່ ງ ແຕ່ທ່ານກໍບ່ັໍສາມາດຫາເງິນໃຊ້ ໜີໄ້ ດ.້ 24

ໃນໄລຍະປີ 1821-1825 ທາ່ ນມີຜົນງານປະດິດແຕງ່ ຫາຍສົມຄວນແຕ່ຊື່ັສຽງຍັງບທໍັ່ ັນໂດ່ງດັງ. ມາຮອດປີ 1829 ທ່ານຈິ່ັງໄດ້ຮັບຜົນສໍາເລັດເປັນຄັີ້ງທໍາອິດດ້ວຍບົດນະວະນິຍາຍປະຫວັດສາດເລື່ັອງ: “ຄົນຊູອັງ” (Les Chouans). ທາ່ ນໄດສ້ ້າງຄອບຄົວກັບນາງໝາ້ ຍຮັງສະກາ (Hanska) ໃນປີ 1850 ແລະ ຢມູ່ າບໍັ່ດົນທ່ານກໍໄດ້ເສຍ ຊວີ ດິ ໃນປດີ ຽວກນັ ຫັງຈາກແຕ່ງງານໄດພ້ ຽງແຕ່ 2 ເດືອນເທັ່າົ ນ້ີນັ . ຜົນງານການປະດິດແຕ່ງ ໃນຊີວິດຂອງທ່ານ, ທ່ານມີແຜນຈະຂຽນນະວະນິຍາຍທັງໝົດ 143 ເລື່ັອງໂຮມ ເຂົ້ີາ ຊຸດເອີ້ນວ່າ \"ລະຄອນມະນຸດ\" ທີັ່ສ່ອງແສງເຖິງສັງຄົມຝຣັ່ງໃນສະໄໝການປະຕວິ ັດທ້າຍສະຕະວັດທີ XVIII ຫາຕົີ້ນ ສະຕະວັດທີ XIV ແຕ່ໃນຕົວຈິງທ່ານຂຽນສໍາເລັດແລ້ວພຽງແຕ່ 97 ເລືັ່ອງທີ່ັປະກອບດ້ວຍຕົວລະຄອນ 2.000 ກວ່າຄົນ , ສ່ວນ 46 ເລືັ່ອງທ່ານຍັງບໍ່ັທັນຂຽນເນື້ີອເລືັ່ອງມີແຕ່ຂຽນຫວົ ເລືັ່ອງເທົາັ່ ນັີ້ນ. ໃນນັີ້ນ, ສ່ວນຫາຍ ແມນ່ ນະວະນຍິ າຍ. ຜົນງານທີ່ັດີເດັ່ນຂອງທ່ານບານຊັກມີເລື່ັອງ “ກົບເຊັກ\" (1830), “ປ່ຽງໜັງລໍ” (1831), “ໂກໂລແນນຊາ ແບ\"(1832) \"ແພດຊນົ ນະບົດ” (1833), \"ເອີເຊນກິ ຣງັ ເດ” (1833) ແລະ “ພັໍ່ເຖີ້າົ ກຣໍ ໂິ ອ” (1834) 2. ນະວະນຍິ າຍເລ່ອັື ງ\"ເອີເຊນີ ກຣັງເດ ( Eugenie Grandet ) ເລື່ັອງໄດ້ເກີດຂີ້ນທີ່ັເມືອງໂຊເມຍ (Saumur) ທີັ່ນີ້ັນ ເປັນ ທີັ່ງຽບສະຫງົບ, ປາຊາຊົນຢູ່ດີມີສຸກໃນນີ້ກໍມຄີ ອບຄົວຂອງ ພໍ່ັເຖົ້ີາກຣັງເດ ເຮືອນຂອງລາວຂ້ອນຂ້າງເກົ່ັາ ຕັີ້ງຢູ່ມຸມມືດ ສອກຫີກໜ້ອຍໜັ່ງ, ຜູ້ຄົນກໍບໍັ່ຄ່ອຍຜ່ານປະຕູເຮືອນກໍອັດພັ່ໍ ລບັ ແລ. ກອ່ ນການປະຕວິ ັດ 1789 ລາວແມ່ນຊາວນາທາໍ ມະ ດາ ເຮັດຖັງເຫົ້ີາແວງຂາຍ, ຮູ້ອ່ານຂຽນເລັກນ້ອຍ. ພາຍຫັງ ການ ປະຕິວັດປີ 1789 ຖືກປະລາໄຊ ລາວກໍັ່ໄດ້ແຕ່ງງານກັບ ຍິງທີັ່ບັ່ໍ ງາມປານໃດແຕ່ແມ່ນລູກຂອງຄົນຮັ່ງມີ ຕໍ່ັມາກໍ່ັໄດ້ລູກ ສາວນໍາ ກັນຜູ້ໜ່ັງຊືັ່ວ່າ: ເອີເຊນີ. ຫັງຈາກພໍັ່ເຖົີ້າແມ່ເຖ້ີົາຕາຍ ແລ້ວ ຊັບ ສມົ ບດັ ທັງໝດົ ກຕໍ ົກເປນັ ຂອງລາວ. ໃນຂະນະທີ່ັການປະຕິວັດກໍາລັງມີໂຊພວກເຈົ້ີາຊີວິດ, ພວກສກັ ດີນາ ແລະ ເຈີາົ້ ທດີ່ັ ນິ ໄດເ້ ສຍອາໍ ນາດໂຕນໜີ ບາງຄົນ ກໍ ຂາຍສົມບັດ, ທີັ່ດິນຮົີ້ວສວນ, ໄຮ່ອະງ່ນ. ກຣັງເດກໍ່ັໄດ້ຊືີເ້ ອາົ ໝົ ດ. ອີກຢ່າງໜ່ັງກໍັ່ຝ່າຍສາທາລະນະລັດໄດ້ຂາຍໄຮ່ຂາຍນາຮົີ້ວ ສວນທີັ່ດິນຂອງພວກຮັ່ງມີນັີ້ນໃຫ້ປະຊາຊົນ. ກຣັງເດກໍມີສ່ວນ ໄດຮ້ ັບສ່ິັງເຫາົ່ັ ນັ້ີນແລ້ວກໝໍ ູນໃຊ້ ທລຸ ະກດິ ຕ້ີົນຕໍຂອງ ລາວແມ່ນ ມີເຮືອນໃຫ້ເຊັົ່າ, ຜະລິດ, ຊື້ີ ແລະ ຂາຍເຫົີ້າອະງ່ນ, ຄ້າຂາຍຄໍາ...ລາວຮູ້ຈັກຊ້ີືເວລາມັນຖືກ, ກັກຕຸນໄວ້ເວລາ ແພງ ຫື ເຂີົາ້ ຜູ້ອ່ນັື ຂາຍໝົດແລ້ວລາວຈ່ງັິ ຂາຍນໍາຫັງ. ລາວຮ່ງັ ມຂີ ີ້ນເລີື້ອຍໆແຕ່ລາວດໍາລົງຊີວິດແບບຄົນທຸກຍາກສະເພາະ ພວກທີ່ັຮູ້ຈັກດີວ່າ ພໍ່ັເຖົີ້າກຣັງເດຮັ່ງມີກວ່າໝູ່ກໍແມ່ນສອງຄອບຄົວຄື: ຄອບຄົວກຣັດແຊັງ (Grassins) ແລະ ຄອບຄົວກຣູໂຊ (Gruchiot) ເພາະພວກນ້ມີ ີຜນົ ປະໂຫຍດຮ່ວມກນັ . ປະມານປີ 1800 ປະຊາຊົນກໍໄດ້ເລືອກເອາົ ພັໍ່ເຖ້ົີາກຣັງເດເປັນເຈີ້ົາເມືອງ ໜ້າທີ່ັຕໍາແໜ່ງນີ້ໄດ້ເຮັດໃຫ້ການ ຄ້າຂາຍຂອງລາວກດໍ ີຂ້ີນ. ລາວຜະລດິ ເຫ້ົາີ ແວັງໃຫ້ກອງທະຫານສາທາລະນະລັດ ແລະ ໄດ້ເປນັ ຜແູ້ ທນເທດສະບານ ຕື່ັມອີກ. ຕໍ່ັມາລາວກໍໄດ້ອອກຈາກການເພາະລາວບໍ່ັມັກເຮັດວຽກງານແບບນັີ້ນ. ລາວມັກການຄ້າຂາຍຫາຍກວ່າ ລາວມີວິທີ າດອກເບ້ຍໄດ້ດີ ແລະ ກໍເຮັດທຸກຢາ່ ງເພັ່ືອໃຫໄ້ ດ້ເສຍດອກເບ້ຍໜ້ອຍທີ່ສັ ຸດ. ລາຍໄດ້ທັງໝົດລາວເອົາ ໄປຝາກທະນາຄານ ແລະ ກແໍ ປງດອກເບຍ້ ໃຫ້ສອງຄອບຄວົ ທຮັ່ີ ູ້ວາ່ ລາວຮັ່ງມນີ ີັ້ນແບບງຽບໆ. ພໍັ່ເຖົີ້າກຣັງເດສູງ 1,70 ແມັດ ມີຮ່າງໃຫຍ່, ບ່າໃຫຍ່, ດູກໃຫຍ່, ຜິວສີເຫືອງແກ່ປົນສີໝົ່ັນ. ດັງຂອງລາວ ໃຫຍ່ ແລະ ມຕີ ່ງັິ ຢດູ່ ັງ, ເວລາລາວນບັ ເງນິ ຕັີງ່ ຂອງລາວກຕໍ ງີ ນຸບນິບໆ. ລາວບ່ມໍັ ກັ ເວົ້ີາຫາຍ, ມັນສະແດງອອກດວ້ ຍຄໍາ 25

ເວາີົ້ ຂອງລາວແບບສີັ້ນແຕອ່ ່ອນຫວານ \"ຂ້ອຍບຮໍັ່ ູ້, ຂ້ອຍບໍັ່ສາມາດ, ຂອ້ ຍບຕັ່ໍ ອ້ ງການ....\" ຕ້ງັີ ແຕເ່ ກີດການປະຕິວັດ ມາຫາຍຄົນວາ່ ລາວຫູໝວກເພາະບໍັມ່ ກັ ເວ້າົີ . ສອງຄອບຄົວດັ່ງກ່າວ ຕ່າງຝ່າຍຕ່າງກໍຍາດແຍ່ງ ນາງ ເອີເຊນີ ເພື່ັອເອົາມາເປັນລກູ ໃພ້. ກຣຸໂຊມີຫານຊາຍ ຊືັ່ວ່າ ບງົ ພງົ (Bonfons), ອາຍໄຸ ດ້ 30 ປເີ ຊ່ງິັ ເປັນປະທານສານ. ກຣັດແຊັງມລີ ູກຊາຍຊວັື່ ່າ ອາໂດນເຝີ (Adolphe). ພວກ ຊາວບາ້ ນກໍໂສກັນຢວູ່ າ່ ເອເີ ຊນີຈະເປນັ ຂອງໃຜ. ກຣງັ ເດມີຍິງຮບັ ໃຊຜ້ ູ້ໜງັ່ ຊືັ່ ນາງນານົງ (Nanon) ນາງສງູ 1,85 ແມັດ ຢເູ່ ຮອື ນນໍາກຣັງເດໄດ້ 35 ປີແລ້ວ. ຕະຫອດ 35 ປີນາງບໍັ່ເຄີຍໄດ້ໃສ່ເກີບຈັກເທ່ັືອ. ປີໃໝ່ນີ້ນາຍໄດ້ເອົາເກີບເກົາ່ັ ຄູ່ໜ່ັງໃຫ້ເພືັ່ອເປັນຂອງຂວນັ . ນາງໄດ້ ເງິນ 60 ຝຣ່ັງຕັໍເ່ ດອື ນ. ດຽວນີ້ນາງມເີ ງນິ ຝາກທະນາຄານ 20.000 ຝຣ່ງັ . ເວລາກຣັງເດຫົວລາວກຫໍ ວົ , ເວລາກຣງັ ເດ ໂສກເສົີ້າລາວກໍເສົ້ີາ ນາງຄືກັບໝາພານທີັ່ບອກໄດ້ໃຊ້ຟັງໂຕໜ່ັງ, ນາງນອນຢູ່ຂ້າງປະຕູເຂົ້ີາເຮືອນ ເວລານອນມີ ລັກສະນະ ຫໜູ ງັ່ ນອນຫູໜງັ່ ຟງັ . ນາງນານົງຊ່ັືສດັ ຕໍ່ັນາຍຈົນສາມາດຕາຍແທນໄດ້. ເວລາໄປສວນໝາກອະງ່ນນາງນາ ນົງບໍ່ັເຄີຍກິນ ໝາກອະງນ່ ພໜໍ ວ່ ຍ ຈນົ ກວາ່ ເວລາໃດລົມຝນົ ພດັ ຫື ເຫືອໃຫ້ໝ່ກູ ິນກຣງັ ຈ່ິັງບອກໃຫ້ນາງນານງົ ກນິ . ກຣັງເດ ຂີ້ຖີ່ັສຸດຂະໜາດ, ປີໜັ່ງຕັດຜົມສອງເທືອ່ັ , ອາຫານການກິນບ່ັໍເຄີຍຊ້ີືມີແຕນ່ ານງົ ແລະ ຄົນໃຊ້ເອາົ ໃຫ້ແຕ່ສວນ. ເວລາກິນເຂົີ້າກໍແມ່ນກຣັງເດເປັນຜູ້ຢາຍເຂົ້ີາຈີັ່ຝານບາງໆ ແລະ ກ້ອນນໍີ້າຕານໃຫ້ແຕ່ລະຄົນແລ້ວກໍ ມອດໄຟ ແລະ ຢາຍທຽນໃຫ້ຜູ້ລະເຫ້ມີັ ເພ່ັືອໄຕໄ້ ປບ່ອນນອນ. ປີໜງັ່ ກຣງັ ເດອະນຍຸ າດໃຫໄ້ ຕ້ໄຟ 2 ເທື່ັອຄື: ທ້າຍປີ ແລະ ງານວນັ ເກີດລກູ ສາວ ແລະ ດງັ ໄຟເອາົ ຄວາມອົບອນຸ່ ເຂາົີ້ ເຮອື ນເທາົັ່ ນ້ີັນ. ຕະຫອດ 15 ປີ, ເມຍ ແລະ ລູກໄດ້ນັ່ງໝກົ ໝຸ້ນຢູແ່ ຕ່ບ່ອນເກົັາ່ ບ່ັໍໄດ້ອອກໄປໃສມາໃສມີແຕ່ຫຍິບແສ່ວຢູ່ ເຮອື ນ. ພໍຮອດວນັ ເກີດຂອງເອີເຊນີ, ກຣງັ ເດກຈໍ ັດພິທໃີ ຫລ້ ກູ ສາວ, ອາຫານການກິນກໍຄິດໄລ່ຢ່າງລະອຽດຖ່ີັຖ້ວນ. ສອງຄອບຄົວກໍກຽມຂອງຂວນັ ມາອວຍພອນແກ່ເອເີ ຊນີ. ຄອບຄົວກຣູໂຊມາກອ່ ນ ຫານຊາຍຂອງລາວກເໍ ອາົ ຊໍັ່ດອກ ໄມ້ ສຂີ າວຊໃັ່ໍ ຫຍ່ຫຸ້ມດ້ວຍເຈ້ຍສີດໍາເຂີົ້າມອບໃຫ້ເອເີ ຊນີ. ກຣູໂຊ ແລະ ກຣັງເດລມົ ກນັ ເລອື່ັ ງທຸລະກິດ. ກຣັງເດບ່ໍັ ຢາກ ໃຫ້ກຣູໂຊເຮັດໃຫ້ລາຄາຂອງສນິ ຄ້າຫຼຸດລົງ. ຈາກນັີ້ນ, ຄອບຄົວກຣັດແຊັດກໍັ່ເຂົີ້າມາ ເມຍຕຸ້ຍເຕ້ຍຫັນມັງ ຮັກສາຄວາມງາມໃນໄວ 40 ປີໄດ້ດີ. ນາງຄື ດອກກຫຸ າບດອກສຸດທ້າຍໃນລະດູໃບໄມຫ້ ່ົັນ ໃຜເຫັນກພໍ ໃໍ ຈໃນຄວາມງາມຂອງນາງໆປະຈບົ ປະແຈງ ແລະ ສະເໜີ ຊ່ັື ລູກຊາຍໃຫ້ຮູ້ ແລະ ເວົີ້າວ່າລູກຊາຍໄດ້ເອົາເຂັມມູນມັງທີັ່ຊື້ີຈາກປາຣີມາມອບໃຫ້ເອີເຊນີ. ເອີເຊນີຕື່ັນເຕັ້ີນຫຽວ ເບງ່ັິ ພໍ່ັ ແບບອາຍໆໃນທ່າຖາມວາ່ ຈະຮບັ ຫື ບັໍ່. ພ່ໍັນກຫົວໃນລັກສະນະບອກຮັບເອົາ. ອ່ັນີ າງກຣດັ ແຊັງກໍສາມາດເຮັດ ໃຫລ້ ກູ ຊາຍເຂາົ້ີ ຫາເອີເຊນີໄດ້. ສວ່ ນພັ່ເໍ ຖ້າົີ ກຣັດແຊັງກເໍ ອົາຢາດູດມາມອບໃຫກ້ ຣັງເດ. ແມ່ເຖົີ້າກຣັດແຊັງຊວນທຸກ ຄົນຫິ້ນີ ໄພ້. ພເ່ໍັ ຖາ້ົີ ກຣໂຸ ຊກຄໍັ່ ິດນ້ອຍໃຈທັ່ີຫານຊາຍຂອງຕົນມີພຽງແຕ່ຊັໍ່ດອກໄມ້ມອບໃຫເ້ ອີເຊນີ ແລະ ບ່ັໍສາມາດ ໂອລ້ ມົ ກັບເອເີ ຊນີເໝອື ນກັບທາ້ ວອາໂດນເຟີ. ຂະນະງານລ້ຽງກໍາລັງດໍາເນີນໄປ, ສຽງເຄາະປະຕູກໍດັງຂ້ີນ ນານົງອອກໄປເບິັ່ງກໍພົບຊາຍໜຸ່ມຜູ້ໜ່ັງ ເຂົາຄື ທາ້ ວ ຊາກເລເີ ປນັ ລກູ ຊາຍຂອງພ່ໍັເຖີົ້ງກຣັງເດທີັ່ຢໃູ່ ນປາຣີ. ຊາກເລີຢາ່ ງເຂີາ້ົ ມາພວກທຢັ່ີ ູ່ໃນກພໍ າກັນຕົກສະເງີ້ເພາະບັ່ໍ ເຄຍີ ເຫັນຈກັ ເທັ່ືອ. ຊາກແມນ່ ໜຸມ່ ຮູບຫັ່ຍ້ີມິ ແຍ້ມແຈມ່ ໃສແຕ່ພາຍໃນແມນ່ ຄນົ ຫິ້ີນກິນຟຸມເຟອື ຍ. ພັ່ໍຂອງຊາກເປັນ ຜູ້ຈັດການ ທະນາຄານຊາກເອົາຈດົ ໝາຍຍືັ່ນໃຫ້ກຣັງເດ ກຣັງເດອ່ານ...ນາງເອີເຊນີຕົກຕະລງເພາະໃນສາຍຕາຂອງ ນາງ ຊາກ ສະຫງ່າງາມທີັ່ສຸດນາງເກີດບັນຫາຫົວໃຈຂີ້ນແລ້ວ. ເວລາພ່ເໍັ ຖົາ້ີ ກຣັງເດອ່ານຈົດໝາຍຢູ່ນັ້ີນສອງຄອບຄົວ ກໍອາໍ ລາເມືອບ້ານ. ກຣູໂຊກຂໍ ເໍ ກາະແຂນເມຍກຣດັ ແຊັງໄປ ແລະ ເວົີ້າວ່າ “ພວກເຮາົ ຄືຈະບໍັໄ່ ດ້ຫຍງັ ແລ້ວ ເພາະຫານ ຊາຍລາວມາເຖິງ ຢາ່ ງໃດພວກເຮາົ ກໍຕອ້ ງເຮດັ ໃຫ້ຊາຍໜ່ມຸ ຜູນ້ ີ້ເຫນີ ຫ່າງອອກໄປ ທາໍ ອດິ ກຣັງເດເຫັນຫານຊາຍກໍດີໃຈ ແຕອ່ ່ານຈົດໝາຍສຸດແລ້ວກໍໜາ້ ຫຍຸ້ງເຂີາ້ົ ເພາະໃນຈດົ ໝາຍໄດ້ເວ້ີົາວ່າ “ເປັນເວລາ 23 ປີ ທ່ີັພວກເຮາົ ໄດຈ້ າກກນັ ດ້ວຍຄວາມສຸກ....ແຕມ່ າຮອດດຽວນີກ້ ິດຈະການຂອງນ້ອງໄດ້ຫີົ້ມເຫວ ...ຈັງ່ິ ຂໍສົ່ງັ ລກູ ຊາຍນມ້ີ າໃຫ້ອາ້ ຍລຽ້ ງຊວ່ ຍ...ຢາ່ ໃຫມ້ ນັ ຕຕິ ຽນພໍັ່ຂອງມນັ ...ຊັບສົມບັດທີ່ັຈັດຕຽມໄວ້ໃຫ້ມັນ ແລະ ແມ່ມັນ ນັ້ີນກໍເອົາໄປໃຊ້ໜີ້ຍັງບໍັພ່ ໍ.... ແລະ ໃຫ້ອ້າຍສົັ່ງຊາກເລີໄປອິນເດຍແດ່...” ອ່ານຈົບແລ້ວກໍຖາມຫານຊາຍ ວາ່ : “ຢາກກນິ ເຂ້ີົາບໍ?” ຊາກເລຕິ ອບ “ບັ່ໍ” ເອີ! ຊ້ີນັ ກໍບ່ແັໍ ຕ່ງລະເງິນກໍເສຍພາສີໝດົ ແລ້ວ. ໃຫເ້ ບ່ງິັ ເອາົ ໜລ້ີ ະ...!ແລ້ວ ກໍບອກໃຫ້ເມຍ ແລະ ລູກເມືອແປງບ່ອນນອນໃຫຊ້ າກເລີ. ຊາກເລີກໍຄິດວ່າຕນົ ເອງຈະໄດ້ມາຢູເ່ ຮືອນຫໍທີ່ັໃຫຍ່ຈິງ ກຽມເຄ່ັືອງມາຫາຍ. ຊາກຄດິ ນ້ອຍໃຈເພາະວາ່ ບ່ອນຢູ່ຂອງຕນົ ຄກື ັບຄອກມ້າ. 26

ເອເີ ຊນຮີ ສູ້ ກກະວົນກະວາຍໃຈ, ລຸກແຕເ່ ດິກ, ແຍງແວນ່ ເລ້ືີອຍໆ. ນາງຄດິ ຢາກໄດ້ຄວາມງາມຂອງຊາກເລີ ນາງຫົງຮັກຊາກເລີ. ຕົວຈງິ ເອເີ ຊນກີ ໍບ່ໍຂັ ້ີຮ້າຍປານໃດຫົວຂ້ອນຂາ້ ງໃຫຍ່, ໜ້າຜາກອາ່ ວກວາ້ ງ, ຄໍກົມ, ສົບງາມຄືນັກ ສລິ ະປະ. ນັບແຕຊ່ າກມາຢູ່ເຮອື ນຫງັ ນ້ີລາວໄດ້ຮັບຄວາມເອາົ ໃຈໃສ່ເປັນຢ່າງດີຈາກນາງ. ໃນຂີ້ນັ ຕນົ້ີ ຊາກຄິດຮັກເອີ ເຊນີ ດວ້ ຍຄວາມຈງິ ໃຈ ເອີເຊນີກພໍ ະຍາຍາມຊ່ວຍເຫືອຊາກເລີຢ່າງສຸດອົກສຸດໃຈທີັ້ງໆທັ່ພີ ຂໍັ່ ອງຕົນຂີຖ້ ່ສັີ ຸດ. ສວ່ ນຕາກຣງັ ເດຢາກຮ້າຍໃຫນ້ ້ອງຊາຍທ່ັີສັ່ງົ ລູກມາແກມມາເປືອງຕນົ ກຣັງເດຄດິ ອຸກໃຈ. ຕັໍ່ມາໄດ້ເກີດເລືັ່ອງບໍັ່ຄັກຢູ່ໃນເມືອງເພາະກຣັງເດຂາຍເຫົ້ີາແວັງ ກ່ອນປະຊາຊົນດ້ວຍລາຄາແພງ ສ່ວນທັ່ີ ຂາຍນໍາ ຫັງແມ່ນລາຄາຖືກ. ສ່ວນຊາກບໍ່ັຮູ້ເນືີ້ອໃນຈົດໝາຍທີ່ັພໍ່ັຂຽນຫາລຸງໃນໃຈກໍຄິດມັກເອີເຊນີຢູ່. ກຣັງເດເດ ອາ່ ນໜັງສພື ມິ ແລະ ຮູວ້ າ່ ນ້ອງຊາຍຂອງຕົນຂາ້ ຕົວຕາຍຢູ່ປາຣີ ແຕລ່ າວບບ່ັໍ ອກໃຫ້ຊາກຮເູ້ ທັື່ອ. ພກໍ ນິ ເຂົ້ີາແລງແລ້ວ, ກຣັງເດຈິັ່ງບອກ ໃຫ້ຊາກຮູ້, ຊາກເສຍໃຈຫາຍທີ່ັພໍັ່ຕົນຂ້າຕົວຕາຍໂດຍທີັ່ຕົນບໍ່ັຮູ້ເລືັ່ອງ. ຄົນໃນຄອບຄົວໂສກເສົ້ີາ ແຕພ່ ່ໍັເຖາ້ົີ ກຣງັ ເດບມ່ໍັ ີ ຄວາມໂສກເສາ້ີົ ເລີຍ. ຊໍ້ີາບ່ໜໍັ າໍ ກຍໍ ັງບໍັໄ່ ປສງົັ່ ສະການນ້ອງຊາຍ ລາວເວ້ີົາວ່າ: “ໄວ້ທກຸ ບ່ັແໍ ມ່ນຈະ ເອົາເງິນໄປຈາ່ ຍ ຫື ໃສເ່ ຄ່ືັອງໄວທ້ ກຸ ສາໍ ຄັນແມນ່ ຢູ່ທ່ີັໃຈ\". ກຣັງເດສົັ່ງຊາກເລີໄປອິນເດຍ ຊາກກຄ່ໍັ ດິ ນ້ອຍໃຈຕັືມ່ ອີກ ກຣັງເດຊໍາ້ີ ພດັ ບເ່ັໍ ອາົ ເງິນຄ່າເດີນທາງໃຫ້ມີແຕ່ຄໍາ ເວົ້ີາ ອວຍພອນທີ່ັວ່າ “ໄປທຸກມາຮັ່ງ” ແຕ່ຊາກກໍ່ັໄດ້ຮັບຄວາມຊ່ວຍເຫືອຈາກເອີເຊນີ. ເອີເຊນີເອົາຫຽນຄໍາທີ່ັຕົນ ທ້ອນໃຫ້ ຊາກ ແລະ ເງນິ ຈໍານວນໜງ່ັ ປະມານ 6.000 ຝຣັ່ງ ຊາກກໍມອບທີັລ່ ະນກໃຫເ້ ອີເຊນີ ແລະ ແມຄ່ ືສາຍແຂນ ແລະ ຮູບທັ່ີແມ່ມອບໃຫແ້ ຕ່ຄາວຍັງນ້ອຍ. ຊາກເວ້ີົາວາ່ “ລາຄາມນັ ເທ່ົາັ ໃດໃຫ້ຖາມລຸງ\" ຊາກຍັງມອບຮູບໄວ້ໃຫ້ເອີ ເຊນີເພັືອ່ ເປັນທ່ີັ ລະນກເມ່ັືອໃດຊາກຕາຍແລວ້ ໃຫ້ທາໍ ລາຍຮູບພ້ອມ. ກອ່ ນໄປຊາກກໍໄປປາຣີ. 7 ປທີ ີ່ັຊາກຈາກໄປ ໜງັ ສືສະບັບໜງັ່ ນາງກ່ັໍບໍັໄ່ ດ້ຮັບ, ເອເີ ຊນີໂສກເສາ້ີົ ເສຍໃຈຫາຍ. ສວ່ ນຊາກຢູ່ອິນເດຍກໍ ຫາເງິນດວ້ ຍຫາຍວທິ ີ: ຕິດຕຂໍັ່ າຍພວກສິລະປິນຊາວຈນີ ຢູ່ອິນເດຍ, ຂາຍແມຍ່ ງິ ເຂ້ີົາໂຮງໂສເພນີ (ຂາຍຮັງນົກແອ່ນ), ຂາຍ ຂ້າທາດ, ເອົາຄນົ ຜວິ ດາໍ ຢູ່ອາຟຣກິ າໄປຂາຍຢ່ອູ າເມຣກິ າເໜອື , ຄ້າຂອງເຖ່ັອື ນ ແລະ ຂອງໜພີ າສີ...ແລວ້ ກຮໍ ັ່ງມີ ເປນັ ດີ ສມົ ຄວນ. ຈາກນັ້ນີ ກໍກັບຄນື ມາປາຣອີ ີກ. ເອເີ ຊນໄີ ດ້ຮັບຄວາມຜດິ ຫວັງ ໄລຍະທີັຄ່ ອງຄອຍຂາ່ ວຈາກຊາກ ນາງກໍຖືກພັໍ່ຕເິ ພາະປີຕັ່ມໍ າຈັດງານວັນເກີດ ພໍັ່ ຖາມຫາຫຽນຄໍາທີັ່ພໍັມ່ ອບໃຫແ້ ຕ່ລະປີນັ້ນີ ບໍເັ່ ຫັນ. ແມ່ເຫນັ ສະພາບດ່ັງກ່າວກ່ັໍມີຄວາມໂສກເສ້ີົາເສຍໃຈ ອີດູລູກ ສາວ ສົມທົບກັບຄວາມທຸກໃຈມາບໍ່ຈັ ັກວ່າເທັົ່າໃດທີຜ່ັ ົວໄດ້ກະທາໍ ຕໍັ່ລາວ, ນາງຈິ່ັງລົີ້ມເຈັບປ່ວຍລົງ. ສ່ວນກຣັງເດ ເຫັນແນວ ນັີ້ນກໍທໍາທ່າດີກັບລຸກ ແລະ ສົ່ັງທ່ານກໍມາຫາທ່ານໝໍວ່າໃຫ້ບົວລະບັດນາງຫາຍກວ່າໃຫ້ຢາ ແຕ່ແລ້ວ ແມ່ເຖ້ົີາກຣັງເດກໍ ເສຍຊີວິດ. ກຣັງເດຊໍ້ີາພດັ ດີໃຈຕືມ່ັ ເພາະຈະບໍັມ່ ີຜູຍ້ າດມນູ ມັງມລໍ ະດົກ. ກ່ອນເມຍຈະຕາຍກຣັງ ເດໄດເ້ ຫນັ ໜາ້ ເມຍ ເຫືອງຫາຈ່ິັງເອຍີ ປາກຂີນ້ ວາ່ “ໜ້າເຈາີົ້ ຄມື າເຫືອງຄຄື ໍາແທ້ ຂ້ອຍສັງມາເປນັ ຕາຮັກເຈົາີ້ ຫາຍ”. ເມື່ັອຊາກມາຢູ່ປາຣີແລ້ວ ກໍຂຽນຈົດໝາຍມາຫາເອີເຊນີຝາກເງນິ ຈໍານວນເອເີ ຊນີໃຫ້ ແລະ ຄໍາມາໄຊ້ແທນ ນາງ ແລະ ຖາມເອົາເຄື່ັອງຝາກທີ່ັມັນມອບໃຫ້ເມືັ່ອກ່ອນນັ້ີນຄືນໄປ. ມັນເວົີ້າວ່າ “ມັນຈະແຕ່ງງານກັບລູກສາວ ມາດາມ ລາມາກດເີ ດີ ໂອບຍີ ົງ\" ມັນຍັງເວີົາ້ ອີກວາ່ “ເອີເຊນບີ ັ່ງໍ າມປານໃດຮ່ັງມແີ ຕບ່ ັ່ມໍ ກີ ຽດຄືຄົນປາຣີ”. ສ່ວນຜູ້ມັນ ແຕ່ງງານນ້ນັີ ແມນ່ ຜ້ມູ ີກຽດໃນສງັ ຄົມ. ເມອື່ັ ເມຍຕາຍແລ້ວ, ກຣັງເດບັ່ໍວນົ ນາໍ ຄອບຄົວ ລາວວນົ ແຕ່ດິນໄຮ່ດນິ ນາ, ສວນ ແລະ ເງິນຄໍາ...ຕັໍ່ມາບັໍ່ດົນ ພ່ເໍັ ຖົາີ້ ກຣັງເດກໍລົີ້ມເຈັບປ່ວຍ, ຄາ້ ຍຄຄື ົນບາ້ . ອາຍໄຸ ດ້ 76 ປີ ຖາມຫາແຕເ່ ງິນ ລາວບອກຄນົ ເອົາເງິນມາກອງໄວ້ໃຫ້ ເຫັນ, ບດໜັ່ງກໍັ່ເຕະຖ້ິີມ, ບດໜ່ັງກໍ່ັທ້ອນໄວ້ຄືນ...ແລ້ວລາວກໍຕາຍໄປ. ກ່ອນຕາຍເນນໄດ້ເອົາຮູບກາງເຂນມາວາງ ໄວ້ ເທິງໜ້າເອິກຂອງລາວ ລາວຫງົ ເຫັນກໂໍ ງຫວົ ຂ້ີນແລ້ວຍ້ິີມຫົວເປນັ ເທືັ່ອສຸດທາ້ ຍເພາະຮູບກາງເຂນນັີ້ນມີຄໍາໂອບ. ເວລານີ້ ເຫອື ແຕ່ນາງເອີເຊນີກັບນາງນານງົ . ຕອນນີ້ອາຍຸຂອງນາງເອີເຊນີກໍໄດ້ 30 ປີແລ້ວ. ເມື່ັອໄດ້ຮັບຂ່າວຈາກຊາກແນວນັ້ີນນາງກໍັ່ຕັດສິນໃຈ ແຕ່ງງານ ກັບປະທານສານບົງພົງ. ບົງພົງກ່ັຮໍ ັບແຕງ່ ງານກັບເອີເຊນີຍ້ອນເຫັນແກມ່ ໍລະດົກ ພວກເຂາົ ແຕ່ງງານກັນແຕ່ ບໄໍັ່ ດນ້ ອນນາໍ ກັນ. ຈາກນັີ້ນ, ເອີເຊນີກໍໃຫ້ບົງພົງໄປປາຣີເພື່ັອເອົາເງິນໄປໄຊ້ໜີ້ແທນໃຫ້ພໍັຂ່ ອງຊາກ ຊາກເອງກໍຕົກຕະລງໃນ ຄວາມດີຂອງເອເີ ຊນີ ແລະ ກຄໍ ດິ ເສຍໃຈທ່ຕີັ ນົ ບແ່ັໍ ຕງ່ ງານກັບນາງ. 27

ຕໍ່ັມາບົງພົງກຕໍ າຍ, ເອີເຊນີຈັິ່ງໄດຮ້ ັບຊບັ ສົມບັດທງັ ຂອງພໍັ່ ແລະ ຂອງຜົວ ແລະ ໄດ້ແຕ່ງງານໃຫ້ນາງນານົງ ກບັ ຄົນຮັບໃຊ້ຢູ່ໃນເຮືອນອີກ. ເອີເຊນບີ ່ໄໍັ ດແ້ ຕ່ງງານອີກມີແຕ່ເອາົ ເງິນສ້າງໂບດ, ສ້າງສ່ັງິ ສາທາລະນະຕ່າງໆ. (ບານ ຊັກໄດ້ ພັນລະນາວ່າ “ເອີເຊນີເປັນຍິງສາວຊາວຝຣັ່ງຜູ້ໜັ່ງທີ່ັມີການສກສາໜ້ອຍແຕ່ຈິດໃຈປະເສີດເລີດລໍ້ີາ ນາງ ສາມາດເປນັ ເມຍ , ເປນັ ແມ່ທີັ່ດແີ ຕສ່ ງັ ຄົມບໍັໄ່ ດ້ເປີດໂອກາດໃຫ້ນາງ ນາງເປັນນາງຟ້າ ເປນັ ເທບທິດາເທິງໜ້າດິນ ແຕ່ ຝງູ ຄນົ ບ່ໍສັ າມາດເບ່ິັງເຫນັ ໄດ້. 3. ເນືີ້ອໃນຄວາມໝາຍ ນະວະນິຍາຍ “ເອີເຊນີ ກຣັງເດ” ໄດ້ຍ້ອງຍໍສັນລະເສີນຈິດໃຈອັນປະເສີດເລີດລໍາ້ີ ແລະ ນ້ໍາໃຈບໍລິສຸດຜຸດ ຜອ່ ງຕໍັ່ ຄວາມຮັກຂອງນາງເອເີ ຊນີ ເຊັ່ງິ ແມນ່ ແມຍ່ ິງຝຣງ່ັ ທ່ັີແທ້ຈິງໃນຄາວນີ້ັນ. ເຖງິ ນາງເປນັ ຄົນທ່ັີໄດ້ຮັບການສກສາ ບໍັ່ສູງຍ້ອນ ເງືັ່ອນໄຂສະພາບແວດລ້ອມກໍຕາມ “ແຕ່ຈິດໃຈຂອງນາງແມ່ນສູງສົ່ັງ ບໍັ່ໄດ້ຕົກໃນອໍານາດຂອງເງິນຄໍາ ເໝືອນກັບບິດາ. ໜ້າເສຍດາຍທີ່ັຄວາມງາມ ແລະ ຄວາມດີຂອງນາງບໍ່ັໄດ້ຊ່ວຍໃຫ້ນາງພົ້ີນຈາກຄວາມທຸກໂສກ ແລະ ເຈັບແສບບອບຊໍີ້າ ຍ້ອນສັງຄົມທີ່ັຖືເງິນຄໍາເປັນພະເຈົີ້າ ແລະ ເມົາມົວນໍາຍົດຖາບັນດາສັກ. ນາງມີຄວາມ ສາມາດພຽງພໍທັ່ຈີ ະເປັນເມຍທີດັ່ ີ ແລະ ແມ່ຜູ້ປະເສີດ ແຕສ່ ດຸ ທາ້ ຍກເໍ ໝອື ນກັບວ່າບໍ່ມັ ີຜົວ ແລະ ບ່ໍັມີລກູ . ທ້າວຊາກ ໄດ້ທໍາລາຍນໍີ້າໃຈອນັ ປະເສີດຂອງນາງ ແລະ ສວຍໃຊ້ຄວາມດີຂອງນາງເພືັ່ອຜນົ ປະໂຫຍດອັນຕໍາັ່ ຊາ້ ຂອງຕນົ . ຊາກ ປະນາມເອີເຊນີ ແມ່ນປະ 3 ຢ່າງຄື: ປະຮັກ, ປະພີ່ັນ້ອງ ແລະ ປະຜູ້ທີັ່ມີພະຄຸນ. ບານຊັກໄດ້ຕີລາຄານາງເອເີ ຊນວີ າ່ ເປັນນາງເທວະດາຢເູ່ ທງິ ໜ້າດິນເຊັ່ງິ ຄນົ ທາໍ ມະດາບໍັ່ ສາມາດເບັ່ິງເຫັນໄດ້. - ນອກນີ້ເລືັ່ອງຍັງໄດ້ຕໍານິວິຈານ ການເຄື່ັອນໄຫວຂອງພວກນາຍທນແບບເກົັ່າ ແລະ ໃໝ່ໂດຍຜ່ານຕົວ ລະຄອນຂອງເຖົີ້າກຣັງເດ ແລະ ທ້າວຊາກຜູ້ເປັນຫານ. ສອງຄົນນີ້ ມີຫາຍອັນຄືກັນ ແລະ ມີຫາຍອັນທີ່ັແຕກຕ່າງ ກັນ. ທັງກຣັງເດທັງຊາກລ້ວນແຕ່ບູຊາເງິນຄໍາເໜອື ສິັ່ງອ່ືັນໃດ ແລະ ມີວິທີການຫາເງິນແບບກົດຂີັຂ່ ູດຮີດ ແຕ່ອັນທັ່ີ ແຕກຕ່າງ ກນັ ລະຫວ່າງສອງຄົນແມ່ນ: ກຣັງເດ ຂຖ້ີ ັ່ີ ສວ່ ນ ຊາກ ຟຸມເຟອື ຍ ກຣງັ ເດ ຄາ້ ຄໍາ ສວ່ ນ ຊາກ ຄ້າທກຸ ສັ່ິງທກຸ ຢ່າງລວມທັງຄາໍ ມະນດຸ ກຣັງເດ ບໍັ່ມັກກຽດສກັ ສິ ສວ່ ນ ຊາກ ມັກກຽດ ແລະ ຍົດຖາບນັ ດາສກັ ຜາ່ ນບົດເລ່ືັອງດັ່ງກ່າວ, ບານຊກັ ໄດຍ້ ົກໃຫ້ເຫັນຄຸນຄ່າຂອງມະນຸດທັ່ີຖກື ທໍາລາຍດ້ວຍອໍານາດເງິນຄໍາຈົນບໍັ່ ສາມາດມອງເຫນັ ທາດແທ້ອັນດີງາມຂອງຜູ້ອ່ັືນໄດ້. ຍ້ອນແນວຄດິ ບູຊາເງິນຄໍາສງັ ຄມົ ຈັິ່ງມີຄວາມສັບສົນວຸ້ນວາຍນັີ້ນ ຄື ສງັ ຄົມຄົນກນິ ຄນົ , ສັງຄົມທີ່ັຄນົ ເບງ່ິັ ກັນໃນແງ່ຜນົ ປະໂຫຍດ ແລະ ຫາທາງຕົວະຕົມີ້ ຫອກລວງຢາ່ ງເລືອດເຢັນ. 28

ບົດອາ່ ນເພມັີ່ ເອເີ ຊນີ ກຣງັ ເດ (ຄດັ ຕອນ) ຄາໍ ຄາວນັ້ີນ, ກຣັງເດມອີ າຍຸ 76 ປີ. ໃນສອງປີຜ່ານມານີ້, ພະຍາດ ຂີ້ຖີັ່ຂອງໝໍຍິ່ັງຮ້າຍແຮງຂ້ີນ, ກໍດັ່ງດຽວກັນກັບພະຍາດ ໂລຄາ ທີັ່ຄົງ ຕົວຢ່າງຍືດຍາວເມື່ັອອາຍຸຍິ່ັງແກ່ຊະລາ, ພະຍາດນັ້ີນກໍຍິັ່ງໜັກເຂົ້ີາໄປ ຊັກໄຊ້. ຄດື ງັ່ ພວກເພ່ິັນເຄຍີ ສງັ ເກດພວກຂີຖ້ ່ີັ, ພວກຄົນທັີ່ມຄີ ວາມຫວັງ ໂລບມາກ, ພວກຄົນທີັ່ອຸທິດຊີວິດຂອງຕົນເພືັ່ອຈຸດປະສົງໃດໜັ່ງ, ວິນ ຍານຂອງກຣັງເດ ໄດ້ສຸມໃສ່ວັດຖຸອັນໜ່ັງທ່ີັ ເປັນສັນຍາລັກໃຫ້ແກ່ ຄວາມກະຫາຍໂລບມາກຂອງໝໍ. ໝຕໍ ດິ ແສດພຽງແຕ່ຊະນິດດຽວແມ່ນ ເຮັດແນວໃດໃຫ້ມີຄໍ ແລະ ມີຄ່າຫາຍເທົັ່ານັ້ີນ. ສະໝອງຜະເດັດການ ຂອງໝໍກໍເພິ່ັມທະວີຄືກັນກັບນິດໄສຂີ້ຖີ່ັຂອງໝໍ. ດັ່ງນັ້ີນ, ໝໍຖືວ່າເມືັ່ອ ໃດເມຍໝໍຕາຍແລ້ວໝໍ ຈະເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງທັງໝົດ ເຖິງວ່າເມຍມີພຽງ ພາກສ່ວນນ້ອຍໆໃນມນູ ມັງຂອງໝໍກໍຕາມ. ມັນເປັນການຜິດສນິ ຄ້າຂອງ ເທບພະເຈົ້ີາ. ລາຍງານມູນມງັ ໃນຄອບຄົວຕໍ່ັລກູ ສາວຂອງຕົນ? ລວບລວມຊັບສິນເງິນຄໍາ ແລະ ດິນນາທັງໝົດເພືອ່ັ ແບ່ງປັນ?...ກຣັງເດຄິດ. ໃນເວລາຍ່າງໄປຍາ່ ງມາ ຄນົ ເບັ່ງິ ແຕ່ລະຈອກລະແຈໃນເຮືອນບັງເອີນໝເໍ ລີຍຮ້ອງຂີ້ນວາ່ : - ຖາ້ ເຮດັ ແນວນັີ້ນ, ແໜງສມູ້ ດັ ຄຕໍ າຍ ໃຫ້ມັນແລ້ວສາດກີ ວາ່ ? ສຸດທາ້ ຍ ກຣງັ ເດຕດັ ສນິ ໃຈກບັ ຄືນເມືອໂຊເມຍ ໃນເວລາຍາມກນິ ເຂົ້ີາແລງ, ຈະເວາີົ້ ຈາອ່ອນຫວານກັບລູກ ສາວ, ຈະສະແດງທ່າທີຢ່າງນິີ້ມນວນກັບລູກສາວ, ຈະອອຍໃຈລູກສາວເພືັ່ອຮັກສາຊັບສົມບັດ, ເງິນຄໍາຈົນເຖິງລົມ ຫາຍໃຈສຸດທາ້ ຍ ແລະ ຈະຕາຍຢ່າງສະຫງ່າອົງອາດເໝອື ນດັ່ງຈອມພົນຜູ້ໜງ່ັ . ບັງເອີນ ກຣັງເດ ໄດ້ຖືພວງກະແຈທີ່ັສາມາດໄຂໄດ້ຫາຍຫ້ອງມານໍາ. ເມື່ັອມາເຖິງເຮືອນໝໍຄ່ອຍຍ່ອງຂີ້ນ ຂ້ນັີ ໄດ ເພືັອ່ ຈອບເຂົີາ້ ຫອ້ ງນອນເມຍ. ໃນເວລານັ້ີນ ເອເີ ຊນີ ໄດ້ເອົາເຄອ່ັື ງເອທ້ ີັມ່ ລີ າຄາແພງ ເຊິງັ່ ຊາກເລມີັ່ ອບໃຫນ້ າງ ມາໃຫ້ແມເ່ ບງ່ັິ ສອງແມ່ລູກກໍາລງັ ເບິ່ັງຮູບຂອງແມ່ ຊາກເລີ ເພອັື່ ສາໍ ນກເຖິງທາ້ ວ. ເອເີ ຊນີເວີົາ້ ວ່າ: - ໜາ້ ຜາກ ແລະ ສົບຕັ້ງີ ຄືທ້າວແທ້ໆ ໃນເວລານນ້ີັ ກຣັງເດໄຂປະຕຍູ ່າງເຂີົາ້ ໄປ ແລະ ແນມເຫນັ ສາຍຕາຂອງກຣງັ ເດຈ້ອງມອງເບິ່ງັ ຄາໍ , ແມ່ເອເີ ຊນິ ຮ້ອງຂີ້ນ: - ສາທຸ! ຂໍໃຫເ້ ທບພະເຈີາ້ົ ຈງົ່ັ ປົກປັກຮກັ ສາພວກລຸກ! ກຣັງເດ ເຕັນີ້ ເຂ້ີົາໄປຄບຸ ເອາົ ເຄືອັ່ ງເອ້ ເຮັດດ້ວຍຄາໍ ຄືດັ່ງເສືອຄຸບເດກັ ນ້ອຍທພີັ່ ວມຫັບຢູ່. - ແມນ່ ຫຍງັ ນ້ີ! ໝທໍ ັງຖາມ ທັງຈບັ ເອາົ ໄປເບິ່ັງທາງປອ່ ງຢຽ້ ມ, ໝຮໍ ້ອງຂີນ້ ວາ່ . - ແມ່ນຄໍາແທ້ໆ! ຄໍາ! ຄໍາອີຫີ! ຫາຍທີັ່ສຸດໜັກອາດຈະເຖິງກິໂລ! ໂອ! ໂອ! ຊາກເລີເອົາໃຫ້ລຸກ ເພ່ືັອ ແລກປ່ຽນ ເອົາຄໍາ ທີັ່ສວຍງາມຂອງລູກແມ່ນບໍ! ເປັນຫຍັງຈິ່ັງບໍັ່ເວົ້ີາໃຫ້ພໍັ່ຮູ້ແດ່! ໂອລູກເອີຍ! ເຄື່ັອງອັນນີ້ມີລາຄາ ແພງໄດ.໋ ລກຸ ນີ້ຕ້ງັີ ແມ່ນລູກສາວຂອງພ່ັໍອຫີ ີ ພ່ໍຮັ ດູ້ ແີ ລວ້ ບາດນີ້. - ແມ່ນແທບ້ ໍ? ເຄອັື່ ງອັນນີ້ແມ່ນຂອງບກັ ຊາກເລແີ ທ້ບໍ? - ພແັ່ໍ ມ່ນແທພ້ ່ໍັ ເຄອ່ືັ ງນີ້ບແ່ັໍ ມນ່ ຂອງລູກ ແຕແ່ ມນ່ ເຄອື່ັ ງຝາກອນັ ສັກກະລະບູຊາ. - ພ່ັໍເອຍີ ! ກຣັງເດຈະເອົາມີດນ້ອຍນ້ອຍແກະເຄື່ັອງເອ້ນັີ້ນອອກ, ຈໍາເປັນຕ້ອງເອົາເຄື່ັອງເອ້ນັີ້ນວາງໄວ້ເທິງເກ້ົີາອີ້. ເອີ ເຊນີຫບເຂົ້ີາຍາດເອົາ. ແຕ່ກຣັງເດຍັງມີສະຕິຕໍັ່ລກູ ສາວ ແລະ ເຄືັ່ອງເອ້ນັ້ີນ, ເມື່ັອລູກສາວຫຼຸບເຂົ້ີາ, ມັນເລິຍເອົາມືຢູ້ ລກູ ສາວອອກໝົດແຮງ ຈົນເຖງິ ຂັ້ນີ ນາງລມ້ີົ ໃສ່ຕຽງຂອງແມ່ ແມເ່ ອເີ ຊນີຮ້ອງຂີ້ນໝດົ ແຮງ. - ເຖີ້າົ ເອຍີ ! ເຖົີາ້ ເອີຍ! 29

ກຣັງເດ ຖອດມດີ ນອ້ ຍອອກ ກຽມແກະຝາອດັ ຂອງມັນ. ເອີເຊນີ ຄຸເຂາັົ່ ລງົ ຮ້ອງຂໍ “ພ່ເໍັ ອີຍ” ແລະ ຄານມາ ຫາພ,ັ່ໍ ຍກົ ມນື ົບຮ້ອງຂໍ. - ພໍ່ັເອີຍ! ໃນນາມເທບພະເຈົີ້າທັງຫາຍ ໃນນາມຄຸນແມ່ ມາເລຍຢາ ໃນນາມພະເຈົ້ີາເຢຊູທີັ່ໄດ້ເສຍສະລະ ຊວີ ດິ ຢ່ເູ ທິງໄມກ້ າງເຂນັ , ເພືັອ່ ຄວາມພມູ ສກຸ ຂອງພ່ັໍ, ລກູ ຂໍຮອ້ ງໃຫພ້ ັ່ໍຢາແຕະຕ້ອງເຖງິ ເຄັ່ືອງເຫົ່ັານີັ້ນ! ມນັ ບ່ັໍແມ່ນຂອງ ພໍັ່ ແລະ ກໍບໍ່ັແມນ່ ຂອງລູກມນັ ແມ່ນຂອງສ່ວນຕົວຂອງຍາດຕິພ່ັີນອ້ ງຄົນໜັງ່ ທັີ່ຍາກຈົນ ຄົນຜູ້ນັ້ີນໄດ້ຝາກໄວ້ນໍາລຸກ ລຸກຈາໍ ຕອ້ ງໄດ້ສົງັ່ ໃຫເ້ ຂົາເຈ້າີົ ຕຄັໍ່ ນື ຢ່າງຄົບຖ້ວນ ແລະ ດີງາມ. - ຖາ້ ແມນ່ ຂອງຝາກໄວ້ ເປັນຫຍັງມງຈງັິ່ ເບັງ່ິ , ຈງິັ່ ເອົາມາແຍງ! ເອາົ ມາເບິງ່ັ ແຍງຍງັ ຜິດກວາ່ ຈັບບາຍມນັ . - ພ່ັໍເອີຍ! ພ່ັຈໍ ັົງ່ ຢ່າທາໍ ລາຍເຄ່ັືອງເຫົາ່ັ ນີນ້ັ , ທາໍ ລາຍມັນຈະເຮັດໃຫລ້ ູກເສຍກຽດສກັ ສີ! ພ່ໍໄັ ດ້ຍນິ ບັໍ່? - ເຖ້ີາົ ເອີຍ! ເຖາ້ີົ ຈົ່ັງອະໄພໃຫແ້ ມລ່ ກູ ຂ້ອຍທ້ອນ. - ພເ່ໍັ ອີຍ! ເອີເຊນຮີ ້ອງຂ້ນີ ໝົດແຮງ ຈນົ ເຮັດໃຫບ້ ້ານານງົ ຕືນັ່ ເຕນີ້ັ ຕກົ ໃຈຟ້າວແລ່ນມາເບ່ງິັ . ແນມເຫັນມດິ ດວງໜງ່ັ ປະຢູ່ທາງຂ້າງ, ເອີເຊນີຟ້າວຈບັ ເອົາ. ກຣງັ ເດຫວົ ແບບແຫ້ງ ແລະ ຖາມ: - ມງຈະເຮັດຫຍັງ? - ເຖາີົ້ ເອຍີ , ເຮດັ ແນວນີັ້ນ ແມເ່ ຖ້າົີ ຂາ້ ຂອ້ ຍແລວ້ ! ແມ່ ເອີເຊນີຮ້ອງຂ້ີນ. - ພ!ໍ່ັ ຖ້າມິດຂອງພັໍ່ ຫາກເກາະເອາົ ຄໍາເມດັ ໜງັ່ ໃນນີັນ້ ແມນ່ ວ່າມີດດວງນີ້ ກຈໍ ະແທງຄໍຂອງລກຸ ທັນທີໂລດ. ພໍັ່ ໄດ້ເຮັດໃຫລ້ ກູ ເຈັບປວ່ ຍລອດລ້ົມີ ລອດຕາຍພແໍ ຮງແລ້ວ, ມາເທືັ່ອນພີ້ ັ່ໍຍງັ ຢາກຂ້າລຸກຕືມັ່ ອີກ. ເອົາລະພັ່ໍ ຈ່ັົງເຮັດ ຕາມໃພ່ໍັ, ບາດແລ້ວ ບາບໄລ່ເວນທັນ, ໃຫເ້ ບງັ່ິ ! ກຣງັ ເດເອົາມີດຈາໍ ຢູເ່ ທງິ ເຄອັ່ື ງເອ້ນນີັ້ ແບບລ່ງັ ໆເລໆ. ເອີເຊນີ, ມງເຮດັ ແທ້ຫວະ? - ເຮດັ ແທ້ ຜເູ້ ປນັ ເມຍຕອບ. - ປາ້ ນານງົ ຮ້ອງຂນ້ີ : - ນາງເວົີ້າແນວໃດກໍຈະເຮັດແນວນັີ້ນແທ້ໄດ໋, ເຈົີ້າເຮືອນເອີຍ! ເຈົ້ີາຈົ່ັງຟັງຄວາມແດ່, ເຈົ້ີາຈົັ່ງຟັງຄວາມຈັກ ເທືອ່ັ ລອງເບັ່ງິ ແດ່. ອີຕາເຖ້ີົາຕອກກະຖງັ ແນມເບ່ັງິ ຄາໍ ພດັ ຫຽວເບງ່ັິ ລກູ ສາວ. ແມຂ່ ອງເອເີ ຊນີ ລົ້ມີ ສະຫົບໄປ! - ນັນ້ີ ! ເຈີົາ້ ເຫັນບໍ? ແມຂ່ ອ້ ຍສະຫບົ ໄປແລ້ວ. ກຣັງເດຟາ້ ວເວ້ີົາວ່າ: - ເຊົາສາລູກເອຍີ ! ຢ່າຜດິ ກນັ ຍ້ອນຂອງອນັ ນີອ້ ີກ. ນ້ເີ ອາົ ສາ! ຫັໍຖ່ ມິ້ີ ເຄັອື່ ງເອ້ນີັນ້ ລງົ ຕຽງ. - ສວ່ ນປ້າ, ປ້າຈງ່ັົ ໄປເຊີນ ທ່ານແບກເຊີແລັງມາ, ປ້ານານົງເອຍີ . ໝໍຍາ່ ງເຂ້ົາີ ມາຫອມມເື ມຍ ເພັ່ອື ປະຈບົ ປະແຈງ. - ນ້ີແມອ່ ັ່ນີ າງເອຍີ ! ບມັ່ໍ ຫີ ຍັງດອກນາ, ພັລ່ໍ ກູ ພວກຂ້ອຍໄດ້ດີນໍາກນັ ແລວ້ ເດ. ແມ່ນບໍັ່ ລກູ ຂອງພໍ່ັ? ບໃ່ໍັ ຫ້ກິນ ເຂ້າີົ ຈັີລ່ ້າໆອີກ, ລກູ ຢາກກິນຫຍັງ ໃຫ້ກນິ ຕາມໃຈມກັ ...ໂອ! ແມ່ອ່ັນີ າງ ມນື ຕາໄດແ້ ລວ້ . ນີແ້ ມອ່ ່ັນີ າງເອຍີ , ສດຸ ທ່ີັຮັກ ເອີຍເຊາົ ສາ! ເບ່ງັິ ນີ້, ຂ້ອຍຈບຸ ລກູ ເອເີ ຊນີ ນ.້ີ ມັນມັກຮກັ ກັບລູກຊາຍອາວ, ມນັ ຢາກເອົາເຮັດຜົວກັຕ່ໍ າມໃຈມນັ ແລະ ໃຫ້ມັນຮັກສາກບັ ອັນນ້ີັນໃຫບ້ ກັ ນ້ີັນຕາມໃຈຊອບ. ຂໍແຕ່ໃຫເ້ ຈີົ້າຈ່ັົງມຊີ ີວິດຢ່ກູ ັບຂ້ອຍແມ່ນເປນັ ພ່ັໍ. ເອົາ! ລຸກນັ່ງສາ ແມ່ ອນີ່ັ າງ! ເຈີົາ້ ໄດ້ຍນິ ບັໍ່, ຂອ້ ຍຈະຊີ້ືປອກຄທໍ ງີ່ັ າມກວາ່ ໝູ່ເຊ່ິງັ ເມອື ງ ໂຊເມຍ ບໍ່ັເຄຍີ ມີ. ແມ່ເອີເຊນີ ເວົ້າີ ດ້ວຍສຽງຄອ່ ຍໆວາ່ : - ຟ້າເອີຍ! ເປັນຫຍັງເຈາົ້ີ ຈ່ິງັ ສະແດງທາ່ ທາງອັນໂຫດຫຽ້ ມຕັລໍ່ ູກເມຍຂອງເຈາົີ້ ເຖງິ ຂ້ີັນນ້ໄີ ດ້ນໍ. ກຣັງເດຮອ້ ງຂນີ້ - ຖ້າເຮັດແນວນ້ນີັ , ແໜງສູມ້ ັດຄຕໍ າຍ ໃຫມ້ ັນແລ້ວສາດີກວ່າ? ສຸດທ້າຍ ກຣັງເດຕັດສິນໃຈກັບຄືນເມືອໂຊ ເມຍ ໃນເວລາຍາມກິນເຂົີ້າແລງ, ຈະເວົີ້າຈາອ່ອນຫວານກັບລູກ ສາວ, ຈະສະແດງທ່າທີຢ່າງນິີ້ມນວນກັບລູກສາວ, ຈະອອຍໃຈລກູ ສາວເພ່ືັອຮກັ ສາຊັບສມົ ບັດ, ເງິນຄາໍ ຈນົ ເຖິງລົມ ຫາຍໃຈສຸດທ້າຍ ແລະ ຈະຕາຍຢ່າງສະຫງາ່ ອົງອາດເ ໝອື ນດັງ່ ຈອມພນົ ຜູ້ໜັ່ງ. - ຂ້ອຍຈະບໍ່ເັ ຮດັ ແນວນັ້ີນອີກ, ເດັດຂາດບໍເ່ັ ຮັດອກີ , ບເ່ັໍ ຊືັ່ອເຈົ້ີາຈງົັ່ ຖ້າເບ່ິັງເນີ. 30

ເວີາ້ົ ແລວ້ ກຣັງເດ ກໍກບັ ຄືນເມອື ຫ້ອງນອນກບັ ເອົາເງນິ ຫຼຸຍກອບໜ່ັງມະຊະໄວ້ເທິງຕຽງ. ລາວທງັ ນັບທັງເວີົ້າ: - ນີ້ ເອີເຊນີ ນີ້ແມ່ອີນາງ. ມອບໃຫ້ທັງສອງແມ່ລູກເດີ, ເຊົາສາ, ຈົ່ັງມ່ວນຊື່ັນກັນສາ, ແມ່ອີ່ັນາງເອີຍ, ຈົັ່ງດີ ໄວໆສາ, ຂ້ອຍຈະບໍັ່ປະໃຫ້ເຈົ້ີາຂາດເຂີນຫຍັງຕືັ່ມອີກ, ນັບທັງອິນາງ ເອີເຊນີກໍຄືກັນ. ນີ້ພຸດຂອງອີ່ັນາງ, ຂ້ອຍ ໃຫ້ຫຍຄາໍ ຮອ້ ຍອນັ . ຈໍານວນນີມ້ ງຢ່າເອາົ ໄປໃຫຜ້ ູ້ອັ່ນື ອກີ ເດີ, ເອເີ ຊນີ! ແມ່ ລກູ ເອີເຊນຫິ ຽວເບິງ່ັ ກັນດວ້ ຍຄວາມແປກປະຫາດ: - ພັໍ່ເອົາໄວສ້ າ, ພ່ເັໍ ອີຍ, ແມ່ ແລະ ລກູ ຂພໍ ຽງແຕ່ຄວາມຮກັ ຂອງພເັໍ່ ທົັາ່ ນ້ີັນກໍພໍແລ້ວ. - ເອີ ແມ່ນແທ້ໄດ໋ນໍ! ເວົີ້າແລ້ວກຣັງເດ ກໍຟ້າວເອົາເງິນຍັດໃສ່ຖົງ. ພວກເຮົາຈະດໍາລົງຊີວິດນໍາກັນຢ່າງ ຖກື ຕ້ອງປອງດອງກນັ , ແຕລ່ ະຄືນທງັ ຜົວທັງເມຍ ແລະ ລກູ ຈະພ້ອມກນັ ລງົ ຢຫູ່ ້ອງຮັບແຂກຫີນ້ິ ໂອໂຕ ແມ່ລກູ ພວກ ເຈ້າີົ ຈະໄດ້ ມວ່ ນນໍາກັນຢ່າງເຕັມໃຈ. ເຈີ້ົາຄິດແນວໃດແມອີັ່ນາງ? - ເອີ! ຂ້ອຍກຢໍ າກເຮັດຈງັ່ ຊນັີ້ ແລ້ວ, ເພາະເຈ້ີົາມກັ ແນວນນ້ີັ , ແຕ່ຂ້ອຍລກຸ ນ່ັງບໍໄັ່ ດ້. - ເປັນໜາ້ ອດີ ເູ ຈາ້ີົ ເດ! ເຈີ້ົາບໍຮ່ັ ູໄ້ ດວ໋ າ່ ຂອ້ ຍຮັກເຈ້າີົ ເຖິງຂະໜາດໃດ ແມ່ອັ່ີນາງເອີຍ! ທງັ ລູກສາວກໍຄກື ັນ. - ລາວກອດລກູ ສາວ ທງັ ຈູບໜາ້ ຜາກ. - ໂອຍ! ພາຍຫັງຜິດຂ້ອງຕ້ອງຖຽງກັນ, ໄດ້ກອດລູກສາວຂອງຕົນເອງ ກໍເຫັນວ່າມີຄວາມເພິ່ັງພໍໃຈແທ້! ເບິັ່ງແມ, ແມ່ອນ່ັີ າງເອຍີ , ພໍ່ລັ ກູ ພວກຂ້ອຍປັດຈຸບນັ ເປນັ ກນັ ເອງແລ້ວໄດ໋. ລາວແນມເບິງ່ັ ກນັ ເຄັອ່ື ງເອ້ ແລະ ເວາ້ີົ ນໍາເອີເຊນີ: ເອາົ , ລກູ ເອາົ ກບັ ນ້ີັນໄປມ້ຽນສາໄປສາ, ຢາ່ ເບິັ່ງ, ຢ່າແຍງມັນອກີ . ພັໍ່ຈະບໍເັ່ ວາ້ົີ ເລືັ່ອງເກັ່ົານີຄ້ ືນອີກແລ້ວ. 31

ບດົ ອາ່ ນເພມ່ັີ ການມລໍ ະນະກາໍ ຂອງ ອຕີ າເຖາີ້ົ ກຣງັ ເດ ວັນເວລາສຸດທ້າຍໄດ້ມາເຖິງ. ຮ່າງກາຍອັນແຂງແຮງຂອງພັໍ່ເຖ້ີົາກຣັງເດ ຈໍາຕ້ອງປະເຊີນກັບກໍາລັງທາ້ ທາຍ ແຫງ່ ກດົ ເກນຂອງທາໍ ມະຊາດ. ໝໍມີແຕຢ່ າກນັ່ງຝງີ ໄຟຢູ່ໜາ້ ປະຕຫູ ້ອງອັບແຈບຂອງໝໍ. ຜາ້ ຫມ່ົັ ທຸກຜນື ທີ່ັເອົາມາໃຫ້ ໝ,ໍ ໝໍມີແຕເ່ ອົາມາກອງໄວ້ ແລະ ບອກປ່ານານົງ: - ເອົາມຽ້ ນໄວ້ສາ, ເອາົ ໄປມຽ້ ນສາ, ຄນັ ບັໍຊ່ ນ້ັີ ເຂາົ ຈະມາລັກເອາົ . ເວລາໃດ ໝໍມນື ຕາໄດ້, ໝກໍ ໃໍ ຊກ້ ໍາລັງແຮງ ທັງໝດົ ທຍ່ັີ ັງເສດເຫືອຢູ່ໃນຮາ່ ງກາຍ, ສຸມສາຍຕາຫຽວໄປເບັິ່ງ ທາງປະຕູຫອ້ ງທີັ່ໝໍເອົາເງິນ; ເອາົ ຄາໍ ໄວ້ ແລະ ຖາມ ລກູ ສາວວ່າ: ເອເີ ຊນີ ຕອບວ່າ: - ພັ່ເໍ ອີຍ, ຍັງຢູ່, ຍັງຄບົ ຄືເກັາົ່ ຢູ່. - ຕ້ອງລະວັງ, ຄໍາໄດ໋...ເອົາຄໍານັ້ີນມາຢອງໄວ້ເທິງໜ້າໂຕະຕໍັ່ໜ້າພ່ໍັ. ແຕ່ນັ້ີນມາ, ຕາຂອງກຣັງເດມີແຕ່ຈ້ອງ ເບິັງ່ ຄາໍ ຈາໍ ນວນນັ້ີນ ນບັ ເປັນຊັ່ົວໂມງ, ເໝອື ນດງັ່ ເດັກຫາເກີດໃໝ່, ເມ່ອືັ ຕາຫາກໍເຫນັ ແຈ້ງ, ເຫັນຫຍັງກໍແນມເບ່ັິງຈົນ ຕກົ ສະເງີ້, ໝໍຍມ້ີິ ຫວົ ດ້ວຍຄວາມອິດເມ່ອັື ຍ ບາງຄງ້ີັ ຄາວ ໝໍກໍຍີິມ້ ຫົວດ້ວຍຄວາມຊ່ືັນໃຈ, ພໍເວົີາ້ ວ່າ: - ອັນນີ້ເຮດັ ໃຫ້ຂ້ອຍມີຄວາມອົບອ່ນຸ . - ເມ່ືອັ ຄນຸ ພ່ໍມັ າລາ້ ງບາດໃຫ້ໝໍ, ຕາທງັ ຄຂູ່ ອງໝໍ, ຄາ້ ງແຕດ່ ນົ ພຸນ້ ແລ້ວ, ແຕພ່ ແໍ ຕ່ຫຽວເຫັນໄມ້ກາງເຂນ, ຂັນ ໃສທ່ ຽນໄວໄ້ ຕ້ ແລະ ໂອເງິນທັ່ີໃສນາ້ໍີ ທິບ, ທັນໃດຕາຂອງໝກໍ ໍປະກົດວ່າແຈງ້ ຂ້ີນ, ຈ້ອງຕາເບງ່ັິ ເຄັ່ືອງເຫ່ັົານ້ີັນ, ດັ່ງໝໍ ເໜັງຕີງເທືັ່ອສຸດທ້າຍ, ເມື່ັອຄຸນພໍ່ັເອົາໄມ້ກາງເຂນທີັ່ເຄືອບຄໍາມາແປະໃສ່ດັ່ງໝໍ ເພື່ັອໃຫ້ຫອມຮູບພະເຈົ້ີາເຢຊູ, ໝໍ ເລີຍຊນີິ້ ຂີ້ນຢາ່ ງແຮງເພ່ືັອຈະຍາດເອາົ ໄມກ້ າງເຂນນັ້ີນ. ການໃຊ້ກາໍ ລງັ ເທ່ັືອສຸດທ້າຍນີ້ ເຮັດໃຫ້ໝບໍ ັ່ມໍ ແີ ຮງອກີ . ເອີເຊ ນີ ຄຸເຂ່າົັ ຕໜ່ັໍ າ້ ໝໍ, ນ້ໍີາຕານາງໄຫອາບແກມ້ ແລະ ຢາດລົງໃສ່ຝາມືທີເ່ັ ຢອື ກເຢັນຂອງກຣງັ ເດ, ແຕ່ໝໍບໍັແ່ ນມເຫນັ ແລະ ຍງັ ຮອ້ ງຫານາງ. ນາງໄດ້ເວາົີ້ ກບັ ພັ່ໍວາ່ : - ພ,່ໍັ ພ່ໍັ ຈົັງ່ ປດົ ຄວາມສກຸ ໃຫ້ລູກສາ. - ລກຸ ຈົງັ່ ເບ່ງັິ ນອກ ແລະ ໃນເຮອື ນໃຫ້ດີເດີ! ເມອັື່ ໃດຫາກໄປຫາພໍ່ັ, ລູກຈງົັ່ ລາຍງານໃຫ້ພຮ່ໍັ ້ເູ ນີ. 32

ບົດທີ 5 ນກັ ປະພນັ ກເີ ດໂີ ມປາສຊງັ (Guy De Meupassant) 1. ປະຫວັດຫຍ້ໍີ ແລະ ພາລະກິດປະດດິ ແຕງ່ (ຮບູ ທີ 15 ນກັ ປະພນັ ກເີ ດໂີ ມປາສຊງັ Guy de Maupassant) ທ່ານ ກີເດີໂມປາສຊງັ (Guy De Meupassant) ເກີດວັນທີ 5 ເດືອນ ສງິ ຫາ ປີ 1850 ຊັ່ເື ຕມັ ຮອງຣີ ເຮີ ເນ ອານແບກ ກີເດີໂມປາສຊັງ (Henri Rene Albert Guy De Meupassant) ທ່ານເກີດ ທີ່ັແຂວງ ແຊນມາຣີ ຕິນ ຕິດກັບທະເລພາກຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຂອງປະເທດຝຣັ່ງ. ທ່ານ ເປັນຕົວແທນສຸດທ້າຍຂອງກຸ່ມນັກປະພັນ ດາວຮຸ່ງ ຂອງຝຣັ່ງໃນສະໄໝສະຕະວັດທີ XIX ທີັ່ນິຍົມສັດຈະທັດວິຈານ. ທ່ານຂຽນກ່ຽວກັບທຸກປະເພດຊີວິດ ຂອງສັງຄົມກວມ ທກຸ ປະເພດຄົນ, ທຸກປະເພດອາຊີບ ແລະ ກຂ່ັໍ ຽນໄດດ້ ອີ ຫິ ເີ ລິກເຊ່ັງິ ລະອຽດລະອໃໍ ນແຕ່ລະອາຊີບ ຈະແມ່ນຊີວິດຊາວນາ, ຊີວິດໃນໂບດວັດ, ການເດີນເຮືອ, ການລ່າເນືີ້ອ, ຊີວິດຂຸນນາງ, ການຂີັ່ມ້າ, ທະຫານ ແລະ ອນ່ືັ ໆ. ຜົນງານການປະດິດແຕ່ງ ບໍໄ່ັ ດອ້ າຍຸ 7 ປີ, ພໍັ່ ແລະ ແມຂ່ ອງທາ່ ນໄດ້ແຍກທາງກັນທ່ານຈັ່ິງໄດ້ໄປຢູ່ນໍາແມ່ທັີ່ ເມືອງນ້ອຍທີ່ສັ ວຍສົດງົດງາມແຄມທະເລແຫງ່ ໜັ່ງ. ຊວີ ິດເຍົາໄວໄດ້ອໍານວຍໃຫ້ທ່ານໄດ້ສາໍ ພັດກບັ ທໍາມະຊາດຊີວິດ ແບບມວນຊົນຊາວຊົນນະບົດ, ທະເລ ແລະ ການເດີນເຮືອເຊິ່ັງການດໍາຊີວິດດັ່ງກ່າວໄດ້ສະທ້ອນອອກໃນບົດຂຽນ ຂອງ ທ່ານໃນໄລຍະຕັມໍ່ າ. ແຕ່ປີ 1863 ເຖິງ ປີ 1867 ທ່ານໄດ້ເຂົີ້າຮຽນທີັ່ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມສາສະໜາ ແລະ ຖືກໄລ່ອອກຈາກ ໂຮງຮຽນດັ່ງກ່າວຍ້ອນວ່າຄູຈັບບົດເລືັ່ອງທີ່ັຂຽນເບິ່ັງໃນກາມະເພດບົດໜັ່ງໄດ້ . ປີ 1868 ທ່ານໄດ້ເຂົີ້າຮຽນທ່ີັ ໂຮງຮຽນ ເມືອງຣວງ (Rouans) ແລະ ທ່ານໄດ້ມີໂອກາດຕິດຕໍັ່ພົວພັນກັບນັກປະພັນທີ່ັມີຊືັ່ສຽງຫາຍໆທ່ານ ເປັນຕ້ົນີ ແມ່ນທ່ານ ໂປແບກ (Flaubert) ເຊັງິ່ ໄດໃ້ ຫ້ການອົບຮມົ ແກ່ທ່ານໃນການປະພັນເປັນເວລາ 7 ປ.ີ ມາເຖິງປີ 1879 ທາ່ ນໂປແບກໄດ້ຂົນຂວາຍເອາົ ທ່ານໂມປັດຊັງມາຢກູ່ ະຊວງການສກສາ. ໃນໄລຍະຕໍັ່ມາທ່ານໄດ້ເດີນທາງໄປ ຫາຍໆປະເທດໃນທະວີບ ເອີຣົບເຊັ່ນ: ປະເທດອັງກິດ, ປະເທດອີຕາລີ, ເກາະຊິຊົນ. ນອກນີ້ກໍັ່ຍັງໄດ້ໄປທ່ຽວບາງ ປະເທດໃນທະວີບອາຟຣິກາເໜືອ ເຊ່ນັ ອານເຊລີ, ຕຸນນີຊີ...ການເດນີ ທາງຂອງທາ່ ນໄດຊ້ ່ວຍໃຫ້ທ່ານມຄີ ວາມຮັບຮູ້ ຫາຍສ່ິັງຫາຍແນວ ອັນໄດສ້ ະທອ້ ນອອກໃນຜນົ ງານຂອງທາ່ ນຢາ່ ງອຸດົມສມົ ບູນທັ່ສີ ຸດ. ເວົີາ້ ໄດວ້ ່າທາ່ ນກໍເດີໂມປັດຊັງ ແມນ່ ຄນົ ສຸດທ້າຍໃນກຸ່ມນກັ ຂຽນ ດາວເດັ່ນແຫ່ງສັດຈະທັດວຈິ ານສະໄໝນັີນ້ . 35

ທາ່ ນ ກເີ ດີ ໂມປາສຊັງ ໄດ້ເສຍຊີວິດ ໃນວນັ ທີ 6 ເດອື ນ 7 ປີ 1893 ລວມອາຍຸໄດ້ 43 ປ.ີ ໃນສະພາບທີ່ັ ເສຍສະຕິເສຍປະຊັນຍະ. ສົບຂອງທາ່ ນຖືກຝັງໄວປ້ າສະໂລງທັີໂ່ ມງປາກນກັ ນະຄອນຫວງປາຣີ. ປະຊາຊົນຊາວຝຣັ່ງ ໄດ້ ພາກນັ ສາ້ ງອະນຸສາວະລແີ ຫ່ງໜ່ັງອດຸ ທິດໃຫ້ຄນຸ ງາມຄວາມດີອັນຍິັ່ງໃຫຍ່ຂອງທາ່ ນໄວ້ທ່ເັີ ມອື ງຮວງ. 2. ບົດເລອ່ັື ງສີັ້ນ \"ເອ້ເພດັ \"(The Necklace) ນາງໃນຈໍານວນພວກທີ່ັຈັດໄດ້ວ່າເປັນຍິງງາມນາມ ຄ່ອງ ແລະ ໜ້າຮັກທັງຫາຍທີ່ັເກີດມາອາພັບເໝືອນດັ່ງຜິດ ຊາດ ເພາະຕົກຢູ່ໃນຄອບຄວົ ລັດຖະກອນຊີ້ັນຜູ້ນ້ອຍທໍາມະ ດາສາມັນ. ນາງບໍ່ັໄດ້ຮັບຂອງໝັ້ີນຂອງຈໍາ, ບໍ່ັມີຄວາມຫວັງ, ບໍັ່ມີໂອກາດທີ່ັສະແດງຕົວໃຫ້ຄົນຮັ່ງມີຮູ້ຈັກເຂົີ້າອົກເຂົ້ີາໃຈ ຮັກມັກ ແລະ ເອົາເປັນຄູ່ຄຽງຮຽງໜ້ອຍໄດ້ເລີຍ. ດັ່ງນັ້ີນ, ນາງຈິງຈໍາເປັນຕ້ອງປົກລົງປົງໃຈແຕ່ງດອງກັບລັດຖະກອນ ຊ້ັີນຕ່າັໍ ຂອງ ກະຊວງການສກສາ. ນາງໄດ້ກາຍເປັນທີັ່ຢູ່ກິນແບບງ່າຍໆທໍາມະດາ, ບໍ່ັ ສາມາດມີໂອກາດໄດ້ແຕ່ງເນືີ້ອແຕ່ງຕົວເອ້ຍ້ອງທໍາເພດທໍາ ລືມເໝືອນດັ່ງຄົນບໍ່ັມີຄວາມໝາຍ ແລະ ຢູ່ນອກສັງຄົມ. ເພາະແມ່ຍິງນັ້ີນເປັນປະເພດທີັ່ບໍ່ັມີວັນນະ ແລະ ຜິວພັນ ຄອບຄົວ. ຄວາມຄ່ຽມຄົມ ແລະ ຄວາມອ່ອນຫວານແຕ່ກາໍ ເນີດຊັນຊາດຕະຍານແຫ່ງຄວາມສວຍສົດສະຫງ່າ ແລະ ອ່ອນໄຫວຂອງສະຕິປັນຍາເປັນຊັ້ີນຖານະຢ່າງໜງັ່ ຢ່າງດຽວສໍາລັບພວກເຂົາ, ເຮັດໃຫ້ຍິງສາວທົ່ັວໄປມີຖານະທຽມ ທັນຍາແມຜູ້ສູງສັກສີ ແລະ ມຖີ ານະໄດ້. ນາງຮູ້ສກມີຄວາມອກຸ ອັ່ງຄ່ັງແຄນໃນໃຈຢ່າງບໍ່ຫັ າຍເປັນ, ຢາກເກີດມາຢູ່ໃນກອງເງິນກອງຄໍາ, ຄວາມຮັ່ງມີ ຄວາມໂອວ່າຫຫາ, ນາງອຸກອັ່ງນໍຄວາມອະນາຖາຂອງນາງ, ອຸກອັ່ງນໍີ້າບ່ອນຢູ່ທີັ່ຄັບແຄບນໍຄວາມອະນາຖາຂອງຝາ ເຮືອນ, ນໍາຕັ່ງທີ່ັຂາດຫ້ຽນ ແລະ ນໍາເສື້ີອຜ້າອາພອນທີ່ັບໍັ່ມີສີສນັ ທຸກຢ່າງແບບນີ້ຍິັ່ງໃນວັນນະຂອງນາງບໍ່ັຄວນພບົ ພ້ໍີ ເລີຍ. ເວົີ້າມາແລ້ວກັໍ່ຮູ້ສກເຈັບແຄ້ນແໜ້ນໃຈ ແລະ ທໍລະມານຫົວໃຈ. ສາຍຕາຂອງນາງໝົ່ັນໝອງລະຫອຍຄ້ອຍ ໃຈທີັ່ມີຖານະເປນັ ພຽນແຕ່ແມ່ເຮືອນນອ້ ຍຜູໜ້ ັ່ງເທົັ່ານັີ້ນ, ເຮັດໃຫ້ນາງມີຄວາມສັນຕິນີ້ ສັນໂດດຮູ້ສກໂສກເສີົ້າເສຍ ໃຈຢ່າງແຮງ. ນາງ ຝັນຫາຜາສາດລາສະວັງອັນເຮືອນເຮືອງເຮືອຂອງເຈົ້ີາຊາຍແດງຕາເວັນອອກ, ມີປະທັບທອງຄັນ ຮາວໄຕ້ລຽນລາຍກັນ ເປັນຖັນມີຂອ້ ຍໃຊ້ໃຫຍ່ມດທດສອງຄົນນຸ່ງໂສ້ງສີັ້ນນອນກົນຊອດໆຢູ່ເທິງຕັີ້ງນວມຂະໜາດ ກວ້າງ ນາງຝັນຫາຊຸດສະລົງ ຮັບແຂກທີ່ັຫໍັ່ຫຸ້ມດ້ວຍແພໄໝປະເພດບູຮານ, ມີເຄື່ັອງໃຊ້ໄໝສອຍ, ຕູ້ໂຕະທີັ່ສະຫັກ ດ້ວຍດອກດວງ ແລະ ລວດລາຍ ລະອຽດອ່ອນ ແລະ ປານີດ. ມີຫ້ອງສົນທະນານ້ອຍໆທີັ່ໜ້າຮັກຫ້ອງໜັ່ງອົບ ໂດຍນີໍາ້ ຫອມດວງຈັນສໍາລັບໄວເ້ ປັນບ່ອນຕ້ອນຮັບ ແລະ ໂອລ້ ົມສົນທະນາເວລາຫາ້ ໂມງແລງເປັນຕົີ້ນໄປກັບເພ່ືັອນ ສະໜິດສະໜົມຂອງນາງ ແລະ ຜ້ຊູ າຍທມີັ່ ສີ ຽງ ທ່ັສີ ຸດເປັນທີນັ່ ນິຍມົ ຊົມຊອບ ແລະ ສະເໜຫາແກ່ແມ່ຍງິ ທຸກຄນົ . ເວລາໃດ, ເມືອ່ັ ນາງນັງ່ ລມົ ກນັ ກັບໂຕະມົນທ່ັີປູດ້ວຍຜາ້ ຜືນເກາ່ົັ ເພ່ັືອກິນອາຫານທ່ຽງກບັ ຜົວ ແລະ ເມ່ັືອຜົວ ເປດີ ຝາໝແີ້ໍ ກງອອກມາແລ້ວກໍເວົາ້ີ ວາ່ “ໂອຍ...ຈັ່ງແມ່ນແກງອ່ອມວເິ ສດອີຫບີ ັ່ມໍ ີເຍັອ່ື ງໃດຈະເລີດກວ່ານີ້ໄດ້. ນາງ ຄິດຮອດ ຫາຄາບເຂົ້ີາກີບໃນວັງທ່ັີມີແຕ່ຖ້ວຍເງນິ ຖ້ວຍຄໍາເຫືີ້ອມຍິບໆຍັບໆມີຜ້າພົມຄໍາລ້ານ, ອັນປະດັບດ້ວຍຮູບ ພາບຂອງບຸລຸດ ເກົັ່າແກ່ມີນົກຫັດສະສີລີງຈັບຢູ່ຕົນີ້ ໄມ້ມະນໂີ ຄດ, ນາງຍັງຄິດເຫັນອາຫານທິບທີ່ັແຊບຊ້ອຍວາງໄວ້ ເທງິ ຈານເງນິ ຈານ ອັນວເິ ສດດັງ່ ກ່າວ. ມີສຽງເວ້າີົ ນົວຫົວມ່ວນຊັບຊິມຖ້ອຍທາໍ ນອງທ່ັີຫວານໃຈໃນບັນຍາກາດແຫ່ງ ຄວາມຍິ້ມີ ລະໄມຂອງ ຮບຸ ມະນດຸ ສິງໂຕ ແລະ ລດົ ຊາດອນັ ໂອຊາຂອງສີກຸຫາບຂອງຫວານ ແລະ ປກີ ອັນຫອມຂອງ ນກົ ເປດັ ປ່ອງ. 36

ນາງບໍັ່ມີເຄື່ັອງເອຂ້ ອງຍ້ອງຫຍັງ ແລະ ກໍັ່ບໍ່ັມີສ້ອຍແຂນແຫວນມືຈັກໜ້ອຍເລີຍ ແຕ່ນີ້ຊໍ້ີາພດັ ເປັນຂອງເຂົາ ມັກ ແລະ ປາຖະໜາ. ເຂົາຮູ້ສກກວ່າເຂົາເກດີ ມາເພືອັ່ ມັນເພາະວ່ານາງຢາກມສີ ະເໜ່ຫາຈງູ ໃຈຊາຍຕອ້ ງຫຸ້ມຮກັ ແລະ ປາຖະໜາຈາກຊາຍ. ນາງມີເພື່ອັ ນຜູ້ໜ່ງັ ເປນັ ຄນົ ຮ່ັງມີ ເຊັ່ິງນາງກໍບໍັຢ່ າກໄປຫາເຂົາເຫນັ ໜາ້ ເລີຍ ເພາະນາງມແີ ຕ່ຄວາມທຸກໃຈເມັ່ືອ ເວລາກບັ ມາເຮອື ນ. ໃນບາງຄງັ້ີ ຄາວນາງຈໍາຕ້ອງໄດ້ຮ້ອງໄຫ້ຮ່າັໍ ໄຮຕະຫອດທັງມ້ືີຍອ້ ນຄວາມໂສກເສົີາ້ ເສຍໃຈຄວາມ ກິນແໜງ ແລະ ການເສຍກໍາລັງໃຈ. ແລງມື້ີໜ່ັງຜເູ້ ປັນຜົວຮີບຮ້ອນຟ້າວຝ່ງັ ອອກເຮືອນດ້ວຍສີໜ້າສະຫງ່າຜ່າເຜີຍໃນມືຖືຊອງຈົດໝາຍອັນໜ່ັງ. ເຂາົ ເວ້າົີ ນາໍ ຜ້ເູ ປັນເມຍຮກັ ຂອງເຂາົ ວາ່ : “ເອາົ ນອ້ ງ! ມອີ ັນໃດອນັ ໜ່ັງສໍາລບັ ນອ້ ງ” ນາງຮບີ ຈັບເອາົ ຊອງຈົດໝາຍຈີກມີກະດາດແຂງໆເຊິ່ງັ ພມິ ຂ້ີໍຄວາມດັງ່ ນີ້: \"ລດັ ຖະມົນຕີກະຊວງສກສາທກິ ານ ແລະ ຍາແມ່ຊອກຣໍໂບນໂນ ຂໍເຊີນຍາທ່ານ ແລະ ຍານາງລວົ ແຊນໃຫ້ ກຽດໄປຮ່ວມງານລາຕທີ ັຈີ່ ະຈດັ ຂນີ້ ຢູ່ທ່ໂີັ ຮງແຮມຂອງກະຊວງໃນວັນຈັນທີ 18 ມັງກອນດວ້ ຍ\" ແທນທີັ່ຈະສະແດງຄວາມດີອົກດີໃຈອອກມາຄືດັ່ງຜົວຄິດເອົາໄວ້, ນາງຊໍ້ີາພັດຖິ້ີມບັດເຊີນດັ່ງກ່າວນັີ້ນໃສ່ ໜາ້ ໂຕະພ້ອມທງັ ຈມົ່ັ ອອກມາວ່າ: “ເອົາມາຫຍງັ ອນັ ນີ້” “ອ່າວ ນອ້ ງທີ່ຮັ ກັ ! ອ້າຍຄດິ ວາ່ ນ້ອງຄົງດໃີ ຈ. ນ້ອງບໄັ່ໍ ດ້ອອກນອກບ້ານນາໍ ເພັິ່ນຈກັ ເທື່ັອມັນເປັນໂອກາດ ອັນດີທ່ສີັ ຸດຂອງນ້ອງ. ອາ້ ຍໄດມ້ ນັ ມາດ້ວຍຄວາມລໍາບາກແທ້ໄດ໋. ທກຸ ຄົນໃຜໆກໍອດິ ສາໃຜໆກໍຢາກໄດ້ ພະນັກງານ ລັດຖະກອນບໍ່ັແມນ່ ຈະມີໂຊກດີທຸກຄົນເລີຍ. ຢູ່ຫັ້ີນນ້ອງຈະໄດ້ພົບຜູ້ໃຫຍໄມ້ສູງຫາຍຄນົ ”. ນາງແນມເບິ່ັງໜາ້ ຜວົ ດ້ວຍ ຄວາມຢາກຮ້າຍ ແລະ ກໍເວົາີ້ ຂ້ີນວ່າ: “ເຈ້າົີ ຢາກໃຫ້ຂອ້ ຍເອົາຫຍັງຫຸ້ມຄີງໄປ\". ຜເູ້ ປັນຜວົ ລືມຄິດເຖິງເລັ່ອື ງນີ້ ໄດແ້ ຕ່ພິມພັາໍ່ ອອກມາວາ່ : “ຊ້ັີນເສີື້ອໂຕທນັ່ີ ອ້ ງນຸ່ງໄປຊມົ ລະຄອນນ້ັນີ ເດ ອ້າຍ ຄດິ ວາ່ ພໍໄດ້ຢູ່\".ເຂາ້ີົ ຮບີ ງຽບທັນທີ ແລະ ຕ່ັມື ຕົກໃຈເມ່ັືອເຫັນຜເູ້ ປັນເມຍໄຫສ້ ະອ້ືນີ ຂນ້ີ , ມີນ້ໍາີ ຕາໄຫອອກມາຈາກເປາົີ້ ຕາສອງເມດັ ໃຫຍຍ່ ອ້ ນລົງມາຕາມແກມ້ ຈົນຮອດຮມີ ສົບ ແລະ ເຂົາກໍເວ້ົີາຂີ້ນທັນທວີ າ່ : “ໂອມານຕນີ ນ້ອງທັຮີ່ ກັ ຂອງອ້າຍ ເຄອື່ັ ງແຕ່ງກາຍທັີ່ພໍມາພ່ຄໍັ ວນທີັນ່ ອ້ ງຢາກໄດ້ນັ້ີນລາຄາເທົ່ັາໃດ? ເງິນເຮົາ ກພໍ ຍໍ ງັ ຢເູ່ ດ ແລະ ນອ້ ງຍງັ ຈະໄດໃ້ ຊ້ມນັ ຫາຍໂອກາດຢູ່\". ນາງຊົງຄິດໄປຄິດມາຈັກໜ້ອຍໄລລ່ ຽງລາຄາຂອງເຄື່ັອງທຽບໃສ່ຄວາມສາມາດຂອງຈາໍ ນວນເງິນທີ່ັຈະຂໍນາໍ ຜົວ ເພອື່ັ ບໃໍັ່ ຫ້ເກນີ ທ່ຜີັ ົວຕ້ອງປະຕິເສດ ແລະ ຮ້ອງໂວຍວາຍອອກມາເພາະນາງຮດູ້ ວີ ່າເຂາົ ເປັນຕົນມັດທະຍັດ. ນາງເກໆີ ຈກັ ໜວ່ ຍກ່ອນຈະເວາ້ີົ ອອກມາວາ່ : “ນອ້ ງບັຮໍ່ ້ລູ າຄາແທຂ້ ອງມັນແຕ່ວາ່ ນ້ອງຄິດວ່າສັຮີ່ ້ອຍຝຣ່ັງຄງົ ບໍ່ັ”. ຜູເ້ ປນັ ຜົວຮູ້ສກໜາ້ ຮາດໄປໜ້ອຍໜ່ັງ ເພາະເຂາົ ໄດຮ້ ັກສາເງນິ ຈາໍ ນວນເທາ່ັົ ນີໄ້ ວເ້ ພືອ່ັ ຈະຊືີ້ປືນລ່າເນ້ືີອ ແລະ ເຂາົ ຈະໄປຍິງນກົ ຢູທ່ ັທ່ີ ງ່ັົ ນງັ່ ແຕຮ່ ວ່ ມກັບເພອັື່ ນຂອງເຂົາໃນລະດູຮ້ອນປີໜ້າ. ແຕ່ໃນທັສ່ີ ດຸ ເຂາົ ກເໍ ລີຍເວີາ້ົ ອອກມາວ່າ: “ຕກົ ລົງ, ອາ້ ຍຈະມອບເງິນຈໍານວນນີ້ນັ ໃຫ້ນອ້ ງ ແຕ່ວ່ານ້ອງຕອ້ ງຊອກຊີື້ໂຕງາມໆໄດ໋ຈກັ ບໍ?”. ວັນບຸນຫຍັບເຂາ້ີົ ມາຊກັ ໄຊ້ ແຕຢ່ ານາງລົວແຊນກັ່ຍໍ ັງໂສກເສ້ີົາຫງ່ວມເຫງົາຢູ່ ທງີ້ັ ໆທີັ່ເຄັ່ອື ງເອ້ຂອງນາງກັ່ໍໄດ້ ມາຮຽບຮອ້ ຍແລ້ວ. ວັນໜ່ັງຜເູ້ ປນັ ຜວົ ຈ່ິງັ ເວີ້ົາກັບນາງວາ່ : “ອ້າວ...ນ້ອງເປນັ ຫຍງັ ...? ປະກົດວ່າສາມມີືມ້ ານີນ້ ້ອງບັ່ໍສດົ ຊືນ່ັ ເລີຍ\". ແລ້ວນາງກໍຕອບວາ່ : “ບໍ່ັມ່ວນໃຈ ເພາະບໍັ່ມີສາຍສ້ອຍຫ້ອຍຄໍເຄື່ັອງເອ້ເຄື່ັອງຍ້ອງຫຍັງຈັກຢ່າງ ມັນຊົງທຸກໄຮ້ອະນາຖາໂພດ ນອ້ ງຄິດວາ່ ຈະບໄໍ່ັ ປງານລາຕນີ ້ີັນເລຍີ \". ຜົວຕອບວາ່ : 37

“ອາ້ ວ...ນ້ອງກັໍເ່ ອາົ ດອກໄມ້ທາໍ ມະຊາດປະດັບເອົາກໍ່ັແຮງງາມລະຕິ, ລະດູນເີ້ ໝາະທ່ັີສຸດສົບຝຣັ່ງເທົັ່ານັ້ີນ ນອ້ ງກສໍ າມາດຊກີ້ື ຫຸ າບງາມໆໄດ້ຕີງ້ັ ສອງສາມດອກ\". ນາງບສໍ່ັ ່ັງົ ໃຈ. “ບັ່ໍ...ບ່ມັໍ ີອັນໃດເລີຍຈະຕໍາ່ັ ຕອ້ ຍໄປກວ່າວາດຊົງທກຸ ຍາກໃນຝູງຍາແມ່ຍານາງທັງຫາຍທ່ັຮີ ່ັງມີ”. ຜູເ້ ປນັ ຜວົ ອທຸ ານຂນີ້ ວ່າ: “ຈັ່ງແມ່ນນ້ອງໂງ່! ຮີບໄປຫານາງໂປແຣດັ ເຈເພັ່ືອນຂອງນ້ອງນັ້ີນຕີ ແລະ ກໍ່ັຂໍຢືມເຄື່ອັ ງເອ້ນເຂົາຊັ້ີນຕວາ ນ້ອງສະໜດິ ສະໜມົ ກັບເຂົາດີຈະຕາຍໄດຢ້ ູ່ດອກ\". ແລວ້ ນາງເລີຍຮອ້ ງອອກມາທນັ ທີດ້ວຍຄວາມດໃີ ຈ: \"ອັ່ຫີ .ີ ..ນອ້ ງລືມໄປ\". ເຊົ້ີາມືີ້ໃໝ່ມາລາວໄດ້ໄປຫາເພືັ່ອນຂອງນາງ ແລະ ໄດ້ເລົ່ັາເຫດການຄວາມຈໍາເປັນສູ່ເພືັ່ອທຸກປະການ. ຍານາງໂປແຣັດເຈຍາ່ ງເຂາີົ້ ໄປໃນສວ້ ມ ໄຂຮີບເອົາຮູບເຄອືັ່ ງເອອ້ ອກມາໄຂຝາອອກແລ້ວກເໍ ວ້ີົາກັບນາງລົວແຊນວາ່ : “ເບິັງ່ ດູ...ເລອື ກເອົາຕາມໃຈເພອ່ັື ນ\". ນາງເຫັນປອກແຂນ, ເຫັນສ້ອຍຄໍ, ເຫັນໄມ້ກາງແຂນແຫ່ງເວິນິດນະຄອນເປັນຄໍາ ແລະ ພອຍທີັ່ມີຄວາມ ງາມຫາອນັ ປຽບບັໍ່ໄດ້. ລາວເອົາເຄັ່ືອງເອ້ມາໃສ່ແລ້ວແຍງຢູ່ຕໜັ່ໍ າ້ ແວ່ນຮູ້ສກຢຸດໆຢ່ອນໆຫົວໃຈບັໍ່ກ້າເອົາອັນໃດນາງ ຖາມຕມ່ັື ວາ່ : “ບໍັ່ມີຫຍງັ ອີກຫວາ?”. “ຍງັ ແທ້, ເລອື ກເບ່ິງັ ດູເຮາົ ບຮໍ່ັ ວູ້ າ່ ອນັ ໃດໂຕມກັ ”. ຄາວໜັ່ງ ນາງກໍເລີຍພົບສອ້ ຍເພັດຢູໃ່ ນກັບເຄືັອ່ ງກັບໜັ່ງ ໝາກຫົວໃຈຂອງນາງເຕັີນ້ ແຮງຜິດປກົ ກະຕນິ າງ ເດ່ ມືໄປຈັບມາດ້ວຍຄວາມສ່ັນສາຍຍມໍ ັນຂ້ີນອ້ອມພາດໃສຄ່ ໍຕັງີ້ ຂອງນາງແລວ້ ນາງກໍຮູ້ສກພໃໍ ຈຢ່າງທີບັ່ ອກຫຍັງບັ່ໍ ຖກື . ແລ້ວນາງເອງກໍຖາມເພັອື່ ນຂອງນາງດວ້ ຍຄວາມຢຸດຢອ່ ນຫົວໃຈ ແລະ ຕື້ີນຕັນໃຈວ່າ: “ໃຫ້ເຮາົ ຢືມແຕອ່ ນັ ດຽວນ້ີໄດ້ບໍ?”. \"ກະໄດລ້ ະບໍ ແນ່ນອນ\". ນາງຮີບຫຼຸບກອດຄໍເພືອ່ັ ນຂອງນາງ ຈບຸ ຫອມແກມ້ ເພັອື່ ນຂອງນາງດ້ວຍຄວາມປະເອີບປະເອີຫົວໃຈ ແລ້ວ ກໍຮີບໜີໄປດ້ວຍສັບສມົ ບັດເຍ້ືີອງນັີ້ນ. ໃນທັີ່ສດຸ ວັນເວລາຂອງປາງບຸນກໍມາເຖິງຍານາງລົວແຊນໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມ ສງູ ປະສົບຄວາມສໍາເລັດຢາ່ ງໃຫຍ ັ່ນາງຊົງຄວາມງາມເໝືອນເພັ່ືອຝູງເຈົ້ີາຊູ້ສະຫງາ່ ຜ່າເຜີຍໜາ້ ຮກັ ຍ້ິມີ ແຍ້ມ ແລະ ມີ ຄວາມຊືັ່ນບານສຸດຂະໜາດໃຜໆກໍສັກສາຍຕາໃສ່ນາງຖາມຊືັ່ສຽງພະຍາຍາໃກ້ຊິດສະເໜີຕົວ. ທຸກຄົນໃນຫ້ອງ ວ່າການໃຜໆກຢໍ າກ ເຕັີ້ນວຽນກັບນາງ ລັດຖະມົນຕີເອງກໍຈັບສາຍຕາສັງເກດຍາງນໍາໜ່ວຍ. ນາງຟ້ອນດ້ວຍຄວາມ ມືນເມົາດ້ວຍຄວາມກະຕືລື ລົີ້ນເບິກບານ ແລະ ດ້ວຍຄວາມສຸກໂດຍບໍ່ັຄິດນໍາຫຍັງທັງນັ້ີນ. ນາງປະສົບໄຊຊະນະ ຈາກຄວາມງາມຂອງນາງໄດ້ຮັບ ກຽດຈາກຄວາມນິຍົມຊົມຊອບຕົວນາງ ຄວາມຊົມເຊີຍຈາກທຸກຄົນຄວາມ ຕ້ອງການທີ່ັຊວດຕື່ັນພະວັງຂີ້ນມາໃນກະໂຕຂອງນາ ແລະ ໄຊຊະນະຢ່າງຄົບຖ້ວນອັນເປັນຍອດປາຖະໜາແຫ່ງໝ າກຫວົ ໃຈຂອງແມ່ຍິງ. ນາງເລີກລາຈາກງານດັ່ງກາ່ ວ ໃນສໂ່ີັ ມງເຊ້າົີ ພໍດີ, ສ່ວນຜົວນາງນອນຢູ່ຫ້ອງຊາລົງນອ້ ຍງຽບໆຫ້ອງໜັ່ງຮ່ວມ ກບັ ເພັອ່ື ນອກີ ສາມຄນົ ເຊິັງ່ ຜເູ້ ປັນເມຍຂອງເຂົາກໍພາກັນມ່ວນຊ່ືນັ ເຕັມທັ່ເີ ຊນັ່ ກນັ . ເຂົາໄດ້ເອົາເສື້ີອຄຸມທໍາມະດາສາມັນ ທີ່ັເຂົາເອົາມາແຕ່ເຮືອນນຸ່ງອອກນອກມາປົກໃສ່ຫັງຂອງຜູ້ເປັນເມຍ ກອ່ ນ ຈະອອກສະຖານທີລ່ັ ນ່ືັ ເລີງໄປ. ອັນມັນແມ່ນຄວາມເຂເົ ຂີນກັນຫາຍກັບເສ້ອືີ ຊດຸ ລາຕີສະໂມສອນຂອງເມຍ. ຜູ້ ເປັນເມຍ ຮ້ສູ ກໂຕກເໍ ລຍີ ຢາກເອົາໂຕຟາຍໜີເພ່ືັອບໍັ່ຢາກໃຫ້ແມຍ່ ິງອນ່ັື ສັງເກດເຫັນ ເພາະເຂົາພວກນັີ້ນມີແຕ່ໃສ່ເສີື້ອ ຄຸມຂົນສັດຜົນງາມ ແລະ ລາຄາແພງນັ້ີນຜູ້ເປນັ ຜວົ ຮບີ ຍບັ ຍັີ້ງຜູ້ເປນັ ເມຍໄວ້ໂດຍເວົາີ້ ວາ່ : ແຕວ່ ່ານາງກັ່ບໍ ັ່ຟໍ ງັ ຮບີ ລງົ ຂີັ້ນໄດໄວໆ ເມອື່ັ ເຖງິ ຖະໜນົ ແລວ້ ກໍບັໍເ່ ຫນັ ລົດຈກັ ຄັນທພັີ່ ຈໍ ະຊວ່ ຍເຂາົ ທງັ ສອງກັບ ບາ້ ນໄດ້ເຖງິ ເຂາົ ຈະຊອກ ແລະ ເອີນ້ ຫານັກຂບັ ຂເັີ່ ຫັນຍາ່ ງຢູໄ່ ກໆກຕໍ າມ. ເຂົາຮູ້ສກເສາ້ົີ ໃຈທງັ ສັນ່ ໜາວນໍາກໍ ພແໍ ຮງ ຈງ່ັິ ພາກັນຍ່າງລົງໄປແຄມນີ້ໍາແຊນແລວ້ ໃນທສີັ່ ຸດເຂົາກເໍ ລຍີ ພົບລົດພີໍ້ 38

ລົດອີັ່ຮ້າງສອງບ່ອນນັ່ງຄັນໜ່ງັ ເຊິັ່ງລົດເກົ່ັາປະເພດນີ້ມັກປະກົດໃຫ້ເຫັນໃນຕອນກາງຄືນເທ່ັົານັ້ີນ ເໝືອນ ດງ່ັ ວ່າມນັ ລະອາຍສະພາບອະນາຖາຂອງມນັ ຫາກປະກດົ ຕວົ ໃຫ້ຄນົ ເຫນັ ໃນຕອນກາງເວັນ. ລດົ ດັງ່ ກາ່ ວໄດ້ນາໍ ເອົາສອງຜົວເມຍມາສ່ັົງຈົນເຖິງຜະຕູເຮືອນຢູ່ຖະໜນົ ມາກຕຽກ ແລ້ວທັງສອງກພໍ າກັນຂ້ີນ ເຮອື ນເມ່ືັອດວ້ ຍຄວາມເຫງາົ ໃຈໝົດເທົ່ັານີ້ແລ້ວສໍາລັບນາງ. ສວ່ ນຜູເ້ ປນັ ຜວົ ກໍຄິດວ່າ ຕນົ ເອງຕ້ອງໄປເຖິງຫ້ອງການ ກະຊວງຕອນສິບໂມງເຊາົີ້ . ນາງຖອດເສີ້ືອຄມຸ ຂອງນາງອອກ ແລ້ວກ່ໍັໄປແຍ່ງແວ່ນເບ່ັິງຕົນເອງທັີ່ໄດ້ຮັບກຽດອັນສູງສ່ັົງນ້ັີນອີກຕືັ່ມເທ່ັືອ ໜັ່ງ ບັ່ພໍ ໍຄາວນາງກໍເລຍີ ຮອ້ ງສຽງໄຫອອກມາສ້ອຍເພດັ ທັີ່ຫ້ອຍຢ່ຄູ ໍຂອງນາງຫາຍໄປ. ຜູເ້ ປນັ ຜົວທັ່ີກາໍ ລງັ ແກເ້ ຄືັ່ອງຢູ່ຖາມຂນີ້ ທັນທີ. “ເປນັ ຫຍງັ ?\" ນາງຮີບງວາກໜາ້ ມາສູ່ຜ້ເູ ປນັ ຜວົ ດວ້ ຍຄວາມກະວນົ ກະວາຍ, “ສ້ອຍເພດັ ຂອງນາງໂປແຣັດເຈເສຍແລ້ວ\". ແລວ້ ຜເູ້ ປນັ ຜວົ ກໍຢນື ຕີງ້ັ ຄງີ ຂີນ້ ດ້ວຍຄວາມງງົ ງັນ. “ອນັ ໃດ? ແມ່ນຫຍັງ...ຕາຍຄກັ ໆ”. ແລ້ວພວກເຂົາທັງສອງກໍພາກັນຊອກຄົີ້ນຕາມຫືບເສືີ້ອ, ເສືີ້ອຄຸມ, ຖົງເສື້ີອ, ທຸກມຸມແຕ່ບໍັ່ພໍັ່ເລີຍເປັນຜົວ ຖາມຕມ່ັື ວ່າ: “ນ້ອງແນໃ່ ຈວາ່ ເວລາອອກຈາກສະໂມສອນມາມັນຍງັ ຢູ່\". “ແນໃ່ ຈເພາະວ່າຢູ່ລະບຽງຂາ້ ງນອກຂອງກະຊວງສກສານີັ້ນ ນອ້ ງຍງັ ເບງ່ິັ ແລະ ກຍໍ ັງເຫັນຢູ່\". “ແຕ່ວາ່ ນອ້ ງເຮັດເຮ່ຍຕາມທາງເວລາເຮົາຍ່າງມາພວກເຮົາກໍຄົງໄດ້ຍິນມັນຕກົ ມັນອາດຈະເຮ່ຍຢູ່ໃນລົດກໍ ເປນັ ໄດ້\". ເຂົາທັງສອງແນມເບິ່ັງໜ້າກັນດ້ວຍຫົວໃຈຊິຫຼຸດຊິຂາດ ຈັກໜ່ອຍຜູ້ເປັນຜົວເລີຍມະລຸບປຸບປັບນຸ່ງເຄືັ່ອງ ຄືນ. “ອ່ານຈະເລາະໄປບ່ອນທີ່ັເຮົາພາກັນຍ່າງເລາະມາເບິັ່ງ ວ່າມັນເຮ່ຍຢູ່ບ່ອນນັີ້ນບໍ?” ແລ້ວເຂົາກໍຮີບອອກໄປ. ສ່ວນ ເມຍເໝອື ນດັງ່ ຖືກສະກົດຈິດນ່ັງຍຸບລງົ ກັບຕັ່ງໂດຍບໍ່ຄັ ິດວ່າຈະຖ່າຍເຄ່ັືອງດັງ່ ໄຟເພັ່ືອເອົາຄວາມອົບອຸ່ນ ແລະ ບໍ່ຄັ ິດ ຫຍງັ ດລີຍ. ເຂາົ ໄດ້ແຈງ້ ຕັ່ໍຫ້ອງການຕໍາຫວດ ໄປປະກາດທາງໜັງສືພມິ ໄປຫາວສິ າຫະກິດລົດນ້ອງ ແລະ ໄປຫາທຸກໆ ບ່ອນ ທເັ່ີ ຂົາຫວັງວ່າພຈໍ ະຊວ່ ຍເຂົາໄດ້ ໂດຍຄາດລາງວນັ ງາມໄວໃ້ ຫ້ຜູ້ທັມ່ີ າສັົ່ງ. ຜ້ເູ ປັນເມຍຄອງຄອຍເຂາົ ໃນສະພາບຈິດໃຈທບັ່ີ ັ່ໍຢູ່ເນ້ີືອຢູ່ຄີງ. ຕອນແລງມາ ຜູ້ເປັນຜົວມາຮອດໜ້າຕາແຫ້ງແດງ ແລະ ຫາເຫືອງເຂົາບໍັໄ່ ດ້ຂ່າວຫຍງັ ເລຍີ ເຂົາເວົ້ີາກັບເມຍ ວ່າ: “ຕ້ອງຂຽນຈົດໝາຍ ໄປບອກໂປແຣັດເຈວ່າ ຂໍເກາະສອ້ ຍເພດັ ນັີນ້ ຫັກນ້ອງຕ້ອງເອົາໄປແປງກ່ອນແລ້ວ ຈິ່ັງຈະ ສົງ່ັ ຕາມຫງັ ແນວນເີ້ ຮາົ ຈັງ່ ຈະມເີ ວລາພໍ\". ນາງກຮໍ ບີ ຂຽນຕາມຄໍາແນະນາໍ ຂອງຜວົ . ອາທິດໜງັ່ ຜາ່ ນໄປເຂາົ ຮູ້ສກໝດົ ຫວັງທຸກປະການ ທາ່ ນລວົ ແຊເອງປະກົດວ່າເຖ້ົີາກວ່າອາຍເຸ ຖງິ ຫາ້ ປີເຂາົ ເວີ້ົາ ຕຜັໍ່ ູ້ເປັນເມຍວາ່ : “ພວກເຮົາຕອ້ ງຄາດການໄວ້ວ່າ ພວກເຮາົ ຈະໄດສ້ ້ອຍເພັດມາແທນເຈີົາ້ ຂອງມນັ ດ້ວຍວິທີໃດ?\". ເຂາົ ເອາົ ກບັ ສວ້ ຍເພັດ ມາເບ່ງັິ ຊຂືັ່ ອງຊ່າງສອ້ ຍເພດັ ແລວ້ ພວກເຂົາກໍເລີຍໄປຫາ. “ຍານາງເອີຍ...ບໍ່ແັ ມ່ນຂອ້ ຍເປັນຜຂູ້ າຍສອ້ ຍເພດັ ນ້ີໃຫເ້ ພັິ່ນ ຂ້ອຍພຽງແຕ່ຂາຍກັບນໃີ້ ຫເ້ ພ່ິັນຊັໆ່ື ”. ແລ້ວເຂົາທັງສອງກໍເລາະໄປຮ້ານເຄື່ັອງເອ້ ຈາກຮ້ານນີ້ໄປຮ້ານໜ້າ ເພື່ັອຊອກເບິ່ັງສ້ອຍເພັດແບບດຽວກັນ ນນ້ີັ ເຊ່ັິງເຂາົ ພະຍາຍາມຄ້ີົນຄວ້າຄວາມຄ້າຍຄກື ັນ ແລະ ຄວາມຈ່ັືຈໍຂອງເຂົາຄືນທັງສອງອດິ ອ່ອນເໝືອນດັ່ງຕາຍເຄ່ັິງ ຄງີ . ໃນທັ່ສີ ດຸ ເຂາົ ກໍພບົ ຮາ້ ນໜ່ງັ ຢູປ່ າແລ-ຮົ້ີວຢານ ທີມັ່ ີສອ້ ຍເພດັ ຄືໆກນັ ກບັ ຂອງທເີັ່ ຂາົ ເຮັດເສຍລາຄາຂອງມັນສັີ່ ໝັ່ື ນຝຣ່ງັ ເຂາົ ກສໍ າມາດຫຼຸດໃຫ້ໄດ້ສາມໝືັ່ນຫກົ ພັນເທ່ົັານີັ້ນ. ພວກເຂາົ ທງັ ສອງໄດ້ຂໍຮ້ອງໃຫ້ເຈົີ້າຂອງຮ້ານຢ່າຂາຍ ສ້ອຍ ເພັດດັ່ງກ່າວກ່ອນສາມວັນ. ແຕ່ພວກເຂົາກໍວາງເງື່ັອນໄຂໄວ້ວ່າ ຫາກວ່າສ້ອຍເພັດເສັ້ີນທໍາອິດນັ້ີນໄດ້ຄືນມາ 39

ກ່ອນທ້າຍ ເດືອນກຸມພາເຈົ້ີາຈະຕ້ອງໄດ້ຊື້ີເອົາສ້ອຍເພັດຂອງລາວຄືນດ້ວຍລາຄາສາມໝືັ່ນສີ່ັພັນຝຣັ່ງ. ລົວແຊນມີ ເງິນຢູແ່ ລ້ວໝ່ັນື ແປດຝຣງ່ັ ຈາກມູນພ່ັຂໍ ອງເຂາົ ເອງ. ເຫອື ນ້ີນັ ເຂາົ ຈະຢມື ແລະ ເຂົາກໍັ່ໄດປ້ ະຕິບັດແຜນການຂອງເຂົາ ຄື ເຂົ້ີາຢືມເງິນນໍາໝູ່ ຜູ້ນີ້ພັນໜັ່ງ, ຜູ້ນັີ້ນຮ້ອຍໜ່ັງ, ຜູ້ໜ້າຫ້າສິບດັ່ງນີ້ຕໍັ່ໆໄປ. ເຂົາເຊັນໃບຮັບປະກັນຕິດໆໃຫ້ຄໍາ ປະຕຍິ ານມີເລັອ່ື ງມີລາວກບັ ຜູ້ ໃຫຢ້ ມື ໜາ້ ຕາ່ ງກນັ ເປນັ ປະຈໍາ. ເຂົາ້ີ ກາ້ ເສຍທກຸ ສັ່ງິ ທຸກຢ່າງແມນ່ ແຕສ່ ັກສີ ແລະ ຊີວິດ ຂອງເຂົາໂດຍບໍັ່ຮູ້ວ່າເຂົາຈະ ສາມາດຫາເງິນມາໄຊ້ແທນຄືນໄດ້ ຫື ບັໍ່ ແລະ ບໍັ່ໄດ້ຄິດວ່າໜີ້ສິນຄວາມອດຄວາມຫິວ ຈະມາຕາໍ ເອາົ ເຂົ້ີາໃນວນັ ໜັງ່ ຂ້າງ ໜ້າເລຍີ ຂແໍ ຕໃ່ ຫເ້ ງນິ ສາມໝັນ່ື ຫກົ ພນັ ຝຣງັ່ ໄປມອບໃຫເ້ ຈົີາ້ ຂອງຮາ້ ນເພັດ ແລະ ໄດ້ ສອ້ ຍເພັດນີັ້ນໄປສົງັ່ ຄນື ໃຫ້ເຈີ້ົາຂອງຜູ້ຢືມ. ໃນທັ່ສີ ດຸ ເຂົາກໍສາມາດຂົນຂວາຍເອົາເງິນມາຄົບຕາມຈໍານວນທັີ່ຕອ້ ງການ ແລະ ໄດ້ນາໍ ເອົາໄປມອບໃຫ້ເຈີົ້າ ຂອງ ຮ້ານເພັດນັ້ີນທນັ ທີ. ເມັ່ອື ນາງລວົ ແຊນນໍາເອົາສອ້ ຍເພັດນີນ້ັ ໄປສງັົ່ ນາງໂປແຣັດເຈເລີຍເວີາົ້ ດວ້ ຍຄວາມບັພ່ໍ ໃໍ ຈວ່າ: “ໂຕກຄໍ່ັ ວນເອາົ ມາສງັ່ົ ຄນື ເຮົາໄວແດ່ ເພາະເຮົາອາດຕ້ອງການໃຊມ້ ັນກເໍ ປັນໄດ້. ນາງໂປແຣັດເຈ ບ່ໍັໄດ້ໄຂເບງ່ິັ ຂອງໃນກັບເລີຍເຊງິ ເພືັ່ອນຂອງນາງມຄີ ວາມຫວ່ນັ ກວົ ຢກູ່ ອ່ ນແລວ້ . ນາງຄິດວ່າ ຖາ້ ນາງ ນາງໂປແຣັດເຈຮູ້ວາ່ ສອ້ ຍເພັດດັ່ງກາ່ ວບັ່ໍແມ່ນຂອງເດີມ ນາງຈະວາ່ ແນວໃດ? ແນວໃດນາງກໍຕອບວາ່ ຕົນເອງ ເປນັ ໂຈນຄກັ ໆ. ມາດາມລວົ ແຊນ ໄດປ້ ະສົບກບັ ຊີວິດອັນລາໍ ບາກທັ່ີສຸດເຊິ່ັງມັນເປັນເລືັ່ອງຈໍາເປັນາງຕກົ ລົງບົງໃຈ ແລະ ສຸມ ທກຸ ເຫອືັ່ ແຮງເຮດັ ວຽກເຮັດການຢ່າງອາດຫານຈະຕ້ອງໄດ້ໄຊ້ໜີ້ອັນໜ້າຢ້ານກົວນນີັ້ . ນາງຈະຕອ້ ງຫາເງິນມາໃຫ້ໄດ້ ຄົນໃຊ້ ໃນເຮືອນກໍຈໍາເປັນອອກໄປຈາກເຮືອນທັ່ີເຊົາຢູ່ກໍັ່ຕ້ອງໄດ້ປ່ຽນໄປຊອກເຊົັາ່ ຢູ່ຫອ້ ງກ້ອງແປະເຮືອນເຂົາເພັ່ອື ປະຢດັ ລາຍຈາ່ ຍ. ນາງໄດ້ປະສົບພົບພໍີ້ວຽກງານການເຮືອນອັນລໍາບາກກາກກໍາ ແລະ ວຽກຄົວຢູ່ຄົວກິນອັນບໍ່ັມີວັນສ້ຽງສດຸ ນາງ ລາ້ ງຖວ້ ຍ, ລາ້ ງຈານ, ລ້າງໝໍີແ້ ຫກແຕກກະໂປະອັນເຕມັ ແຕ່ໄຂມນັ ຈົນເລັບຍາວສົກຫຸ າບຂອງນາງກຸດຫ້ຽນໝົດ , ນາງ ຊກັ ເຄືອ່ັ ງຂອງເສືີອ້ ຜ້າອາພອນເອາົ ເອງແລ້ວເອາົ ມັນໄປຕາກທ່ັີຜຽກເຊືອກ. ແຕ່ລະເຊີົາ້ ນາງຕ້ອງນາໍ ເອົາຂີ້ເຫຍີື້ອ ລົງໄປປັນ ຈຸໄວ້ແຄມທາງ, ແລ້ວຫີ້ວຂ້ີນເມືອຫ້ອງການຕົນໂດຍບໍ່ັໄດ້ຢຸດຫາຍໃຈເອົາແຮງຢູ່ແຕ່ລະຊັ້ີນ. ນາງນຸ່ງຖື ແບບຊາວບ້ານທາໍ ມະດາ ຖືກະຕ່າໄປຕະຫາດໄປຮາ້ ນຄ້າຕໍ່ໂັ ອມລາຄາຂອງປອ້ ງກັນເອົາເງິນເຈາົີ້ ຂອງນາງແຕ່ລະອັດ. ແຕ່ລະເດອື ນຈະ ຕອ້ ງຈາ່ ຍຄາ່ ສັນຍາໃຫ້ເຈີ້າົ ຂອງຊບັ ເພ່ືັອຈະໄດ້ຕໍເັ່ ວລາໃຫຍ້ ືດຍາວອອກໄປ ຜູເ້ ປັນຜວົ ເຂີາ້ົ ເຮດັ ວຽກ ແຕ່ຕອນຫວົ ຄໍັາ່ ຄິດໄລ່ບັນຊໃີ ຫພ້ ຄໍ່ັ ້າຜ້ໜູ ັ່ງ ແລະ ຕອນກາງຄນື ເຂາົ ກກໍ ້ີົມໜ້າກາຍເອກະສານໂດຍໄດຮ້ ັບຄ່າແຮງງານ ໜ້າລະອດັ . ຊີວິດແຍຍນີ້ຍາວເວລາເຖງິ ສິບປພີ ໍດີ ໃນສິບປເີ ຂາົ ໄດໄ້ ຊ້ໜ້ີຂອງເຂາົ ຈົນໝົດທງັ ຕົ້ີນທືນທງັ ດອກເບ້ຍທີ່ັກອງ ກັນຂນີ້ ຢ່າງມະຫາສານ. ມາດາມລົວແຊນ ປະກົດວ່າເຖົີ້າຂ້ີນຫາຍແລ້ວ ນາງໄດ້ກາຍເປັນຍິງທີັ່ເຂັ້ີມແຂງທັ່ີມີເຫືັອ່ ແຮງ ແລະ ສູ້ຊົນ ເປັນ ແມ່ເຮືອນທັ່ອີ ະນາຖາ. ນາງບໄ່ັໍ ດລ້ າໍ ໄລໃນການແຕງ່ ຕວົ ຫວີຜົມໃຫ້ງາມນງຸ່ ເຄອືັ່ ງໃຫ້ຮຽບຮ້ອຍເລີຍ. ມືຂອງນາງ ແດງ ຍອ້ ນເຮດັ ວຽກ ນາງເວົາ້ີ ສຽງດງັ ລາ່ ງພນ້ືີ ເຮອື ນດວ້ ຍຄນຸ ໍ້າີ ບັກໃຫຍ່. ບາງເທັອ່ື ເມືອ່ັ ຜວົ ຂອງນາງໄປການນາງກໍມາ ນັ່ງມໆ່ໍັ ບອ່ ນປອ່ ງຢ້ຽມແລ້ວກໍຄດິ ຫາງານລາຕໃີ ນຄນື ວນັ ນນ້ີັ ຂະນະທັ່ນີ າງເປັນຄົນງາມ ແລະ ຊນ່ືັ ອກົ ຊັື່ນໃຈ. ຫາກວ່ານາງບ່ັໍໄດ້ເຮັດສ້ອຍເພັດຮວດນັ້ີນເສຍນາງຈະເປນັ ແນວໃດ? ໂອຊີວິດນີ້ກນິ ແປກປະຫາດ ແລະ ບ່ັໍ ຄົງທອ່ັີ ຫັີ່ ນີ ໍ ຂໍພຽງແຕ່ມີຫຍງັ ເກີດຂີ້ນທ່ໍັນີນ້ັ ເພັອ່ື ເຮດັ ໃຫເ້ ຂາົ ເຈ້າົີ ເສຍຫາຍ ຫື ເຮັດໃຫ້ ເຈາ້ົີ ໄດດ້ ບິ ໄດ້ດີ ເຖງິ ອາທດິ ວນັ ໜ່ັງ ນາງໄດໄ້ ປຍ່າງຫີນ້ິ ຢູ່ຊັອງເອລເີ ຊເພັື່ອບາໍ ບັດຄວາມອິດເມັ່ືອຍຈາກວຽກງານທ່ັີຫຍຸ້ງຍາກ ກາກກໍາໃນອາທິດຜາ່ ນມາ. ພໍດນີ າງເລີຍພີແ້ໍ ມຍ່ ິງຜູ້ໜ່ັງທ່ີພັ າລູກນ້ອຍຍາ່ ງຫ້ິີນນາງແມ່ນມາດາມໂປແຣັດເຈທ່ີັຍັງໜຸ່ມ ຍັງງາມ ແລະ ຍັງມີຄວາມໜ້າຮັກຢູ່ເໝືອນເດີມ. ມາຕາມລົວແຊນ ຮູ້ສກກະວົນກະວາຍໃຈນາງຈະເວົ້ີານໍາເຂົາບັໍ່? ແນ່ນອນຕອ້ ງເວົີາ້ . ມາຮອດນນີ້ າງໄດໄ້ ຊໜ້ ້ໝີ ົ ດແລວ້ ນາງຕອ້ ງເວາົ້ີ ຄວາມຈິງອອກໃຫ້ໝົດຈະເປັນຫຍັງ? ນາງຍາ່ ງຍັບເຂາົີ້ ໄປຫານາງ. “ສະບາຍດີຊານ\" 40

ຜູ້ທີັ່ຖືກເອີ້ນ ຈໍາໜ້ານາງບໍັ່ໄດ້ກໍັ່ເລີຍແປກໃຈ ເປັນຫຍັງຈິັ່ງມາເອີ້ນຊືັ່ນ້ອຍແບບກັນເອງແນວນີ້ ນາງເວ້ີົາ ອອກມາກະຕຸກກະຕັກ. “ແຕ່…..ຍາແມ່..ຂອ້ ຍບ່ໍຮັ ູ້…ເຈົີາ້ ອາດຈະຫງົ ຄົນບໍ່ັຮູ້...\" “ບ່ັໍນາ ຂ້ອຍແມ່ນມານຕນົ ລົວແຊນ\". ເພ່ອັື ຂອງນາງຮ້ອງອອກມາທັນທີ. “ໂອຍຕາຍມານຕິນ ຈັງ່ ແມນ່ ໂຕປ່ຽນແປງ”. “ແມ່ນແລວ້ ເຮົາໄດ້ຜາ່ ນຊວີ ດິ ກາກກໍາທັ່ີສຸດ ຫງັ ຈາກເຮາົ ໄດໄ້ ປພົບໂຕເທື່ັອນ້ີັນຈາກນີ້ັນກແໍ ມ່ນຄວາມທໍລະ ຫົດແລະ ຄວາມກະນາຖາ... ແລະ ນີັນ້ ກຍໍ ້ອນໂຕ”. “ຍ້ອນເຮົາ...ຈ່ັງໃດຈ່ັງວາ່ ຈ່ງັ ຊັີນ້ ?\". “ໂຕຍງັ ບັຈ່ໍ ່ັື ສອ້ ຍເພດັ ທ່ເີັ ຮົາຢມື ໂຕໄປງານບຸນຢູກ່ ະຊວງມືນີ້ ້ີັນ?”. “ຈີ້ ແລ້ວເປັນຫຍງັ ?\" “ກໍເຮາົ ໄດເ້ ຮດັ ເສຍໄປແລວ້ \". “ເສຍຈັ່ງໃດ! ໂຕໄດ້ເອາົ ມາຄນື ເຮາົ ແລວ້ ເດ\". “ແມ່ນແລ້ວເຮາົ ໄດ້ເອົາສ້ອຍໃໝຄ່ ືໆກັນມາຄືນໃຫ້ໂຕ ແລ້ວກສໍ ິບປີທ່ີພັ ວກເຂົາໄຊໜ້ ້ີມັນ. ໂຕເຂົ້ີາໃຈບໍລະ ເລື່ັອງມັນບໍັ່ແມ່ນງາ່ ຍດາຍເລີຍ ສໍາລັບພວກເຮົາທີ່ັບໍ່ັມີຊັບສົມບັດຫຍັງໃນມື...ແຕ່ໃນທັີ່ສຸດມັນກໍຜາ່ ນພນີົ້ ໄປແລວ້ ແລ້ວ ເຮາົ ກໍັ່ດໃີ ຈຈນົ ຢາກຕາຍ\". “ໂຕເວີ້າົ ວາ່ ໂຕໄດ້ຊືສ້ີ ້ອຍເພັດມາແທນເຮາົ ຫວາ?\" “ກແໍ ມນ່ ລະບໍ! ໂຕບ່ໄັໍ ດ້ສງັ ເກດເຫນັ ຫຍັງຜດິ ປົກກະຕຫິ ວາ? ມນັ ຄືກັນອັີຫ່ ີແມ່ນບັ່ໍ?\". ແລວ້ ນາງກຫ່ໍັ ົວອອກມາດວ້ ຍຄວາມຊນ່ັື ໃຈແບບຊ່ັືໆອົງໆໜອ້ ຍໜ່ັງ. ມາດາມໂຟແຣດັ ເຈ ຮູສ້ ກຕີບຕັນໃຈຈງິ ຫຼຸບຈັບມືເພັືອ່ ນຂອງເຂາົ ທງັ ສອງເບ້ືີອງມາກມຸ ໄວ້. “ໂທ ມານຕິນເອີຍ ອັນສ້ອຍເພັດຂອງເຮົານັນ້ີ ແມ່ນຂອງປອມລ້າໆລາຄາມນັ ຢ່າງຫາຍບໍເ່ັ ກນີ ຫ້າຮ້ອຍຝຣັງ່ ຊາໍີ້ . 3. ເນືອ້ີ ໃນຄວາມໝາຍຂອງເລັອ່ື ງ “ເອເ້ ພດັ ” ເລື່ັອງ “ເອ້ເພດັ ” ໄດ້ເວົີ້າເຖິງຍງິ ຄົນໜ່ັງທີັ່ບໍ່ຮັ ູ້ສະພາບ ແລະ ຖານະທີັ່ແທຈ້ ິງຂອງຕນົ ເອງແລ້ວເກີດມີແນວ ຄິດທະເຍີທະຍານມັກໃຫຍ່ໄຝ່ສູງ ຫົງໄຫນໍາຄວາມສວຍງາມຂອງຕົນຈົນເກີນຂອບເຂດຈົນກາຍເປັນຄົນທີ່ັບໍ່ັຮູ້ ປະມານ ກາ້ ວໄປເຖິງຄວາມອວດອ້າງວາງທາ່ ເພ່ອັື ໃຫ້ຄົນອ່ັືນເຂີ້າົ ໃຈວາ່ ຕົນແມນ່ ຄົນຮູ້ຜູ້ດມີ ຕີ ະກນຸ ແລະ ໃນທັ່ີສຸດກໍ ຕອ້ ງພບົ ກັບຄວາມຈິບຫາຍວາຍວອດ ແລະ ຄວາມທກຸ ທໍລະມານ. ນີເ້ ປັນບົດຮຽນອນັ ເຈບັ ແສບທຍັີ່ ິງຄົນນີ້ໄດຮ້ ັບ. - ເລືັ່ອງດັ່ງກາ່ ວນັກປະພັນຢາກຍົກໃຫ້ເຫັນເຖິງສັງຄົມຝຣັງ່ ຄາວນັ້ີນທີັຖ່ ວື ັດຖຸເງິນຄໍາເປັນໃຫຍ່, ສັງຄົມທີັ່ ເອາົ ຮບູ ນອກເປັນສ່ິັງວັດແທກຕັດສນິ ຄຸນຄ່າຂອງຄນົ ແທນທີັຈ່ ະວດັ ແທກຈາກທາດແທ້ແນວຄິດຄຸນສົມບັດອັນແທ້ ຈິງຂອງຄົນ. ແນ່ນອນຄວາມສັບສົນວຸ້ນວາຍບໍແັ່ ມນ່ ຈະເກີດຂີ້ນແຕກ່ ບັ ຄອບຄົວຜວົ ເມຍຄນູ່ ີ້ດອກ, ມັນຕ້ອງເກດີ ກັບ ຫາຍໆ ຄອບຄົວທີ່ມັ ຖີ ານະຄວາມເປັນຢູຕ່ ກື ບັ ຄອບຄົວຜົວເມຍຄູ່ນີ້. ສງັ ຄົມທັີບ່ ຊູ າເງນິ ເປນັ ພະເຈ້ີົາແລ່ນນໍາແຕ່ວັດຖຸ ເຫັນເງິນໜ້າ ດາໍ ເຫນັ ຄໍາໜາ້ ເສາີົ້ ພຽງແຕຈ່ ະນາໍ ມາຊ່ັງຄວາມສັບສນົ ວຸ້ນວາຍ ແລະ ຄວາມຈິບຫາຍວາຍວອດເທ່າົັ ນນັີ້ . ສະຫຼຸບຄວາມແລ້ວເລື່ັອງ “ເອ້ເພັດ” ໄດ້ສ້າງຄນເຮົາໃຫ້ມີທັດສະນະອັນຖືກຕ້ອງຄືຮູ້ປະມານຂອງຕົນເອງ ແລະ ຮູ້ຈັກສະພາບຖານະຂອງຕົນເອງ ຫີກເວັີ້ນແນວຄິດໂລບມາກໂລພາ ແລະ ເມົາມົວນໍາແຕ່ກຽດສັກສີຍົດຖາ ບັນດາສັກອັນຈອມປອມ, ມີແຕ່ເຮັດແນວນີ້, ຄອບຄົວຈິັ່ງຈະມີຄວາມສຸກເຖິງຈະມີຄວາມສຸກພຽງເລັກນ້ອຍໆກ່ໍັ ຕາມຖາ້ ມັນໄດ້ ຈາກນ້ໍີາເຫັອື່ ນາໍ້ີ ແຮງຂອງຕົນເອງ. - ວິເຄາະເນີອ້ື ໃນ ເວົ້ີາເຖງິ ຍິງຄົນໜັ່ງທີ່ັບໍັ່ຮູ້ສະພາບ, ບໍ່ັຮູ້ປະມານຕນົ ແລະ ຖານະທີັ່ແທ້ຈິງຂອງຕົນ, ຈ່ັງເກີດມີຄວາມທະເຍີ ທະຍານມກັ ໃຫຍໄ່ ຝ່ສງູ , ມຄີ ວາມອວດອ້າງຕົນຈນົ ພບົ ກບັ ຄວາມທຸກທລໍ ະມານ ແລະ ຈີບຫາຍວາຍວອດ. 41

ນາງລົວແຊນມຄີ ວາມອກຸ ອງັ່ ຄັງ່ ໃນໃຈຢ່າງບໍັ່ຫາຍຢາກເກດີ ຢ່ໃູ ນກອງເງິນກອງຄາໍ , ຄວາມຮັ່ງມີໂອອາ່ ຫຫາທີ່ັ ສວຍງາມເພັືອ່ ໃຊ້ໃນງານລາຕີ ແລະ ຄວາມອກຸ ອັ່ງນາຖາຂອງນາງລົວແຊນທ່ີັອຸກອັ່ງນ້າໍີ ປອນຢູ່. ທີັຄ່ ັບແຄບນໍາຄວາມ ອານາຖາຂອງຝາເຮືອນ ແລະ ນໍາເສື້ີອຜ້າອາພອນທີັ່ບໍັ່ມີສີສັນທຸກຢ່າງໃນຊີວິດຂອງນາງບໍັ່ເຄີຍພົບພີ້ໍເລີຍ ເວົີ້າລວມ ແລວ້ ກັ່ໍ ຮູ້ສກເຈັບແຄນ້ ໃຈ ແລະ ທລໍ ະມານຫົວໃຈ ແລະ ເຄືັ່ອງເອ້ທມັ່ີ ີລາຄາແພງໆມາໃສເ່ ພືອ່ັ ສະໜຈູງໃຈຊາຍຫຸ້ມ ຫໍັ່ຮັກທີັ່ ປາຖະໜາຢາກໄດ້ຢາກມີຈັ່ງເຮັດໃຫ້ຜົນໄດ້ຮັບແມ່ນຄວາມທຸກທໍລະມານໃຈ ແລະ ເກີດມີໜີ້ສິີ້ນຢ່າງ ຫວງຫາຍຈ່ັງເຮັດ ໃຫນ້ າງລວົ ແຊນ ແລພ ຜົວຕອ້ ງໄດ້ຮັບພາລະໜ້າທີັ່ຢ່າງຫວງຫາຍ ເຮັດວຽກແຕ່ເຊົ້ີາຈໍາແລງເພ່ັືອ ໃຊ້ໜີ້ສິນທີັ່ຕົນເອງໄດ້ ເອົາມາຊືີ້ສ້ອຍເພັດດັ່ງກ່າວ. ທັງສອງໄດ້ໃຊ້ຊີວິດແບບນີ້ມາໄດ້ 10 ປີ. ແລະ ຄວາມໂລບ ມາກໂລພາຂອງລວົ ແຊນທ່ເີັ ອາົ ແຕ່ໃຈຕນົ ເອງໂດຍບໍ່ັຄິດຫຍັງເລີຍຈ່ັງພາໃຫ້ຄອບຄົວຕກົ ທກຸ ໄດ້ຍາກກາກກໍາກໍັ່ຍ້ອນ ຄວາມປາຖະໜາຢາກມີຂອງເຄ່ັືອງ ເອ້ປະດັບງາມໆ ລາຄາແພງມາໃສ່ຈັ່ງເຮັດໃຫ້ຄອບຄົວພົບແຕ່ຄວາມຈິບຫາຍ ວາຍວອດ ແລະ ທຸກທໍລະມານ. ສ່ອງແສງສັງຄົມຝຣັ່ງຄາວນັ້ີນທີັ່ຖືວັດຖຸເປັນໃຫຍ່ ແລະ ເອົາຮູບນອກເປັນສ່ັິງ ວດັ ແທກຕັດສນິ ຄຸນຄ່າຂອງຄົນ. ໃນສະໄໝນັີ້ນ ຝຣັ່ງແມ່ນຖວື ດັ ຖເຸ ປັນໃຫຍ່ຄືເວລາອອກງານຕ່າງໆກໍຕອ້ ງມີເຄ່ັືອງເອ້ຍ້ອງປະດັບປະດາໃຫ້ ງດົ ງາມຫຫູ າດວ້ ຍເງນິ ຄາໍ , ເພັດພອຍ, ນົນຈີນຕາ...ຖ້າບມ່ໍັ ເີ ຄອ່ັື ງປະດັບເຫ່ັົານີ້, ເວລາອອກງານກຈໍ ະຖກື ຄນົ ອ່ັືນຕິສິນ ນິນທາ ວ່າທຸກຍາກບໍັ່ມີຖານະເປັນຄົນຊັີ້ນຕໍັ່າ ເປັນສັງຄົມທີ່ັເອົາຮູບນອກເປັນສິ່ັງວັດແທກຕິດສິນຄຸນຄ່າຂອງຄົນ ແທນທຈ່ີັ ະ ວັດແທກຈາກທາດແທແ້ ນວຄດິ ຄນຸ ສົມບດັ ອັນແທຈ້ ິງຂອງຄນົ , ດ່ັງນນ້ີັ ສັງຄົມຈງັ່ ມຄີ ວາມສບັ ສົນວຸ້ຍວາຍ ເຊິ່ັງບໍັ່ເກີດຂ້ີນ ສະເພາະແຕ່ຄອບຄົວຜົວເມຍລົວແຊນເທົັ່ານັ້ີນ, ທີັ່ມັກໃຫຍ່ໄຝ່ສູງທະເຍີທະຍານຫາວັດຖຸສິ່ັງຂອງ ນອກກາຍທ່ຕີັ ົນບັ່ມໍ ມີ າ ປະດບັ ກາຍພຽງແຕ່ເພາະຢາກໃຫຄ້ ົນອັນື່ ຮູ້ວາ່ ຕົນເປັນຄົນຮູຜ້ ູ້ດີ, ມວີ ງົ ຕະກນຸ ໃຫຍໃ່ ນສັງຄົມ ເທາ່ັົ ນ້ີນັ ແຕມ່ ນັ ຍງັ ເກດີ ຂ້ີນ ກບັ ຫາຍໆຄອບຄົວທີ່ັມຖີ ານະຄວາມເປນັ ຢູ່ຄືກັບຄອບຄົວຜົວເມຍຄູ່ນີ້ ເຊັ່ິງເປັນສັງຄົມ ທີ່ັບູຊາເງິນເປັນພະເຈົ້ີາແລ່ນນໍາແຕ່ ວັດຖຸເຫັນເງິນໜ້າດໍາເຫັນຄໍາໜ້າເສົ້ີາມັນຈະນໍາມາເຊິ່ັງຄວາມສັບສົນວຸ້ນວາຍ ແລະ ຄວາມຈິບຫາຍວາຍວອດເທົັາ່ ນ້ນັີ . 42

ບດົ ອາ່ ນເພມັ່ີ ຊວາດຕນື່ັ ຜັດແຕ່ນາງໄດ້ສ້າງຄອບຄົວມາໜ້ີ, ກໍນັບວ່າຢ່າງເຂົີ້າສາມສິບປີເຕັມພໍດີແລ້ວ, ແຕ່ນາງກໍບໍ່ັໄດ້ຍບັ ຍ້າຍຊາຍ ສວຍອອກໄປຈາກເລີວານເດີຊີເຮ ເລຍີ ເຊງັ່ິ ທ່ນີັ ້ັນີ ຜວົ ຂອງນາງມໂີ ຮງງານປັ່ນຝ້າຍຢູ່ສອງໂຮງງານ. ນາງດໍາລົງຊີວິດຢູ່ ຢ່າງງຽບໆປາສະຈາກລູກເຕົີ້າເຂົ້ີາອ່ອນ ແລະ ຢ່າງມີຄວາມສຸກ, ພາຍໃຕ້ດ້ວຍຫັງຄາເຮືອນທີັ່ປົກຫຸ້ມດ້ວຍໄມ້ ໃຫຍນ່ າໆ ຊະນິດ ເຊິງັ່ ຊາວກາໍ ມະກອນຂະໜານນາມກັນວາ່ “ຫໍໂຮງ” ທາ່ ນວດັ ເຊີ ເຖິງວ່າຈະເຖີ້ົາກວາ່ ນາງຫາຍແຕ່ແຕ່ເປນັ ຄົນດີ. ນາງມຄີ ວາມຮກັ ຕ່ໍັຜູເ້ ປນັ ຜົວຂອງນາງ ແລະ ກໍ ບໍັ່ມີ ຈັກເທອັ່ື ເລີຍທ່ີັນາງຈະຄິດຄົດທໍລະຍົດນອກໃຈຜູ້ເປັນຜົວ. ແມຂ່ ອງນາງໄດ້ມາພັກຮ້ອນທຸກໆປີຢູ່ ຊິເຣ ແຕ່ພໍ ຮອດລະດຸ ໃບໄມຫ້ ນ່ັົ ອແລວ້ ກໍກບັ ໄປແຮມລະດູໜາວທັີ່ປາຣີ. ແຕລ່ ະ ລະດໃູ ບໄມ້ຫົັ່ນຂອງແຕ່ລະປມີ າເຖິງເທ່ັືອໃດນາງຊານກໍມັກເປັນໄອເລກັ ນ້ອຍ ແລະ ໃນທ່ັົງນີ້ໍາອັນ ແຄບໆແຫງ່ ນີ້, ກແໍ ມນ່ ເຝ້ອີື ປົກຄຸມຕະຫອດຫາ້ ເດືອນຂອງທຸກປີ, ໃນເບີື້ອງຕີນົ້ ອາບດິນຄ່ອຍໆຟູຂີ້ນເປັນຍອງນວນ ປົກ ຫ້ມຸ ເອົາທົ່ັງຫຍາ້ ທງັ ມວນ ເຮັດໃຫເ້ ຫັນພາບສະເໝືອນບງໃຫຍ່ເຊິ່ງັ ມແີ ປເຮືອນພດຸ ພນີ້ົ ຂ້ີນເປັນມວົ ໆ. ແລ້ວອີກ ຈັກນອ່ ຍ ຕຈັ່ໍ າກນັີນ້ ມາເຝອ້ີື ສີຂາວກໍຍັງຕົວສູງຂ້ີນໄປສ່ວນຜູ້ຄົນເດີນສວານສົນກັນໄປພໍເປັນເງົາໆ ໂດຍບ່ໍັສາມາດຮູ້ ວ່າໄດ້ວ່າໃຜ ເປັນຝຜພໍສິບກາ້ ວ. ຝງູ ຕົ້ນີ ໄມ້ເຊິ່ງັ ຫ່ັໍຫຸມ້ ດວ້ ຍອາຍນໍາ້ີ ເຮດັ ໃຫປ້ ຽກຊ່ມຸ ແລະ ເກດີ ໂໝກອອກໄຄ. ແຕ່ວ່າຜູ້ຄນົ ທັງຫາຍທ່ີັຜ່ານໄປໃກໆ້ ທ້ອງຖ່ນັິ ດງັ່ ກາ່ ວ ແລະ ທພັ່ີ າດແສງຕາແນມເບງັ່ີ ເຫວຂີ້ເຝີື້ອກອງກັນຂີ້ນ ຈົນ ຮອດແປພູ, ກໍັ່ຈະເຫັນທໍ່ັຄວັນມະຫກມາຂອງໂຮງງານທ່ານ ວັດເຊີສອງທໍັ່ທີ່ັພົບມັງກອນດໍາແຫ່ງຄວັນໄຟຂີ້ນ ເມືອຟ້າຢູ່ ຍັ່ງມ້ີືຍັງ່ ຄນື . ພຽງທນ່ັໍ ້ກີ ພໍ ສໍ ໍາລັບເຮດັ ໃຫຜ້ ້ຄູ ນົ ເຂ້ີົາໃຈວາ່ ເປັນຫຍັງຢູໃ່ ນທງ່ັົ ລ້ອງນາ້ໍີ ດັ່ງກ່າວ ຈ່ັງິ ມີເໝືອນເຝືີ້ອສີຂາວນວນ ດ່ງັ ຍອງຝາ່ ຍອັນແສນສະອາດປກົ ຄຸມຕະຫອດການ. ແຕ່ແລ້ວ ເມືັ່ອຮອດເດືອນຕຸລາຂອງປີນີ້ ທ່ານໝໍເລີຍໄດ້ແນະນໍາໃຫ້ນາງ ພັກແຮມລະດູໜາວກັບແມ່ຂອງ ນາງ ທນ່ັີ ະຄອນປາຣີ ເພາະວ່າອາກາດໃນທົງ່ັ ນນັ້ີ ເລມັ່ີ ເປປັນອນັ ຕະລາຍແກນ່ າງ. ຄນັ ແລວ້ ນາງກໍປ່ັ ະຕບິ ດັ ຕາມ. ໃນຊຸມເດືອນທາໍ ອິດນນ້ັີ ນາງຮູ້ສກຄດິ ຮອດຄດິ ເຖິງບ້ານເຮອື ນຂອງນາງຫາຍ ເພາະເປັນບອ່ ນທັີນ່ າງຊິນເຄີຍ , ຊນິ ເຄີຍກບັ ທກຸ ຢາ່ ງຢໃູ່ ນບ້ານເຮອື ນ ແລະ ອອ້ ມຮອບຕົວຂອງນາງ. ແຕຕ່ ມໍ່ັ ານາງກຄໍ ່ອຍໆລີ້ງເຄຍີ ກບັ ຊວີ ິດໃໝ່ໃນ ເມອື ງຫວງ ຄ່ອຍລງີ້ ແກ່ນກັບປາງບຸນ ແລະ ພິທກີ າໍ ຕາ່ ງໆ ລ້ງີ ແກ່ນກັບຂະນົບອັນມ່ວນຊືັ່ນງານລຽ້ ງລາຕີສະໂມສອນ ແລະ ການເຕັ້ີນລາໍ ຕາມແບບຂອງໃນເມອື ງ. ເພດຊົງແຫ່ງຄວາມເປັນສາວຂອງນາງ ກິລຍິ າມາລະຍາດ ແນວຄິດເລອ່ັື ນລອຍ, ຍົວລະຍາດຄຽ່ ມຄົມ ແລະ ຮອຍຍິີ້ມອັນອ່ອນຫວານຂອງນາງໄດ້ຄ່ອຍໆ ລະໄມອອກມາກາຍເປັນຄວາມສດົ ຊື່ັນແຈ່ມໃສພ້ອມທີ່ຈັ ະເບິກເບຍີ ແລະ ຮັບຄວາມສຸກ ແລະ ຄວາມຊື່ັນບານໄດ້ທຸກເມື່ັອ. ເວລານັ້ີນມີຊາຍໜຸ່ມສອງຄົນມາໃກ້ຊິດນາງ ແລະ ພະຍາຍາມໂອລ້ ົມ ນາງ. ນາງຮູ້ສກຊັື່ນໃຈໃນຄວາມຝອຍພວກເຂາົ ສະແດງມາລະຍາດ ແລະ ວາດຊງົ ຕເໍັ່ ຂົາ ເຊ່ັິງນາງ ມຄີ ວາມແນ່ນອນໃນ ຄວາມໃຈແຂງຂອງຕນົ ເອງ ເພາະນາງເບອ່ັື ລດົ ຮັກມາແດແ່ ລ້ວພາຍຫັງທມ່ີັ ີຕ່ຄັໍ ອບຄົວມາ. ແຕ່ວ່ານາງຮູ້ສກມີຄວາມຊື່ັນໃຈເຕັມທີ່ັເມ່ັືອໄດ້ຍນິ ໄດ້ຟັງຄໍາເວົ້າີ ອນັ ນີ້ມນວນອ່ອນຫວານຈາກເຂົາໄດ້ເຫນັ ແສງຕາອັນມີປະກາຍຮັກຂອງເຂົາ. ໄດ້ຍິນຄໍາຊິມຄ່ອຍໆດັງແວວມາໃສ່ຫູ ເ ຫູ ເຊິ່ັງບາງຄັີ້ງຈົນໄດ້ເດົາຄວາມໝາຍ ເອາົ ແລະບາງຄງ້ັີ ກໍໄດເ້ ຮັດໃຫ້ກະດຽມຄີງຂົນໜາວອອກທາງໂຕ. ຄາໍ ເວົີ້າແບບນີ້ຊາ່ ງມາປຸກລຸກຄວາມາມີມາຍາຂອງ ນາງບາດຂີ້ນ ຂອງຄວາມເປັນສາວຂອງນາງ ກັ່ໍໃຫ້ເກີດມໝີ ັດໄຟແຫ່ງຄວາມສກຸ ຊັ່ືນອນັ ເລິກລັບ ປຸກໃຫ້ແສງຕາຂອງ ນາງມີປະກາຍໄສ ຮີມຝປີ າກລະໄມ ແລະ ວນິ ຍານແຫ່ງຄວາມເປັນຍິງສນັ່ ຄອນ. ນາງຮ້ສູ ກບ່ັພໍ ໃໍ ຈນໍາເວລາຢູ່ນາໍ ກັນສອງຕັ່ສໍ ອງຕ່ໍັໜ້າເຕົາໄຟແຈເຮືອນ, ບ່ອນທີັ່ມດື ມິດຂະນະທັີ່ຊາຍໃຈຊິລຸດ້ ຂາດຊບິ ຊັບຂໍ້ີຄວາມກະຕຸກກະຕັກອອກມາ ດວ້ ມຄວາມສັ່ນສາຍໄປທັງຕົວແລ້ວກໍນງັ່ ຍຸບເຂັ່ົາລົງຕໍ່ັໜ້ານາງ. ສໍາລັບ ນາງແລ້ວ ນາງມີຄວາມຮູ້ສກຊົມຊືັ່ນຫົວໃຈວາດໃໝ່ທີ່ັໄດ້ເຫັນຊາຍມີຄວາມຮັກບໍານາໆ ທີັ່ນາງບໍັ່ຮ້ອນບໍ່ັເຄືອງ ຫຍັງນໍາ, ທີ່ັໄດ້ຄ່ອຍແກວ່ງຫົວ ແລະ ເບະສົບປະຕິເສດທີ່ັໄດ້ຖອດມືຂອງຕົນອອກຈາກມືເຂາົ ແລະ ໄດ້ກົດກະລິງ 47

ເອີ້ນຄນົ ໃຊເ້ ອາົ ກະຕຽມມາໃຫ້. ນາງບ່ພໍັ ໍໃຈເມອັ່ື ເຫັນຜູ້ທ່ໝັີ ອບສນັ່ ຢູ່ປາຍຕີນເຂົາກະເດືອກກະດາກລຸກຂ້ນີ , ເມອ່ືັ ໄດ້ ຍນິ ບາດຕນີ ຂອງຄນົ ໃຊ້ດັງມາ. ນາງຫົວໜ໊າກໃສ່ໜ້າຂອງຜູ້ທີພ່ັ ິມພໍາຄວາມຮັກຕໍ່ັໜ້າ ໃຊ້ຄໍາເວົີ້າອັນເຈັບແສບຕັດຄວາມວິ້ີງວອນໃດໆທງັ ໝົດ ແລະ ໃຊນ້ າ້ໍີ ສຽງແຜດກ້ອງບບີ ຄີ້ັນກະໂຫກຫົວຂອງຜູ້ທ່ີັຮກັ ແລະ ບຊູ ານາງ. ແຕ່ບາ່ ວນ້ອຍສອງຄົນນັ້ີນຜໆກັ່ໍບັໍ່ ປະຮອຍ, ເຂົາທັງສອງບໍ່ັມີຄວາມຄ້າຍຄືກັນຫາຍດ້ານ. ຜູ້ໜັ່ງຊ່ັື ໂປນເປ ໂຮແນມ ເປັນບ່າວໃຫຍ່ ສັງຄົມສູງໃນ ຕະກຸນຂອງຄົນຮ່ງັ ມີ, ເປນັ ຄນົ ສູ້ຊນົ ແລະ ເຈົ້າີ ຊູ້ ຮູຈ້ ກັ ຄ່ອຍ ແລະ ຈບັ ກາລະໂອກາດດີ. ສວ່ ນອກີ ຜູໜ້ ັ່ງນ້ີັນຊັື່ ອາວັງ ແສນເປັນຄນົ ຂ້ີ ຢາ້ ນບັກໍ່ ້າຫານກະທັ່ງເຂີ້າົ ມາຫັ່ກໍ ໍເຊັນ ແຕກ່ ໍຕາມນາງໄປເໝືອນດ່ງັ ເງົາ, ສະແດງຄວາມຮັກອັນຫົງໄຫ ຂອງເຂາົ ອອກມາດວ້ ຍນີາ້ໍ ຕາ ແລະ ດ້ວຍການຕິດຕ້ອຍຫ້ອຍຕາມເຂາົ ຢາ່ ງບມັໍ່ ີລດົ ລະ. ຜທູ້ າໍ ອດິ ນ້ນີັ ນາງໃສຊ່ ື່ັວາ່ “ຮອ້ ຍເອກຈອມໂຫດ” ສວ່ ນຜູ້ທສີ ອງນັນ້ີ ແມ່ນ “ແກະບອກງາ່ ຍ” ຜູ້ນີ້ນາງໄດ້ມັດ ໄວ້ ຕິດຕວົ ນາງເໝອື ນຂາ້ ທາດ, ເພ່ືັອເອາົ ໄປເປັນຄນົ ຮັບໃຊ້. ຫາກວາ່ ມີໃຜຜ້ໜູ ງ່ັ ເວ້ົີາວ່ານາງຫົງຮກັ ເຂົາ ນາງກໍຫົວຈົນໄສຂ້ າດໂລດ. ຄນັ ວ່າຮັກກໍຈະແມ່ນຄວາມຮັກອັນ ແປກໝຍູ່ ອ້ ນວາ່ ຢໃູ່ ກ້ສິດເກນີ ໄປໄດ້ຍນິ ຄວາມເວີ້ົາຄວາມຈາສຽງອ້ອນວອນ ແລະ ລ້ງືີ ແກ່ນກບັ ກລິ ິຍາທ່າທີ. ມີຫາຍເທື່ັອທັ່ີນາງນອນຝັນເຫັນເຂົາ ເຫັນໃບໜ້າຂອງເຂົາອ່ອນຫວານເຮ່ົັາຮ້ອນວງິ ວອນຂໍຄວາມຮັກແລ້ວ ນາງ ກໍສະເດີດຕນ່ັື ຂນີ້ ມາ ເຊ່ັິງກຍໍ ັງປາກດົ ວາ່ ສຽງຂອງເຂາົ ດງັ ກອ້ ງຢູ່ໃນກູຕ່ັໍໄປຢາ່ ງບໍແ່ັ ລ້ວບ່ທັໍ ່ົັວ. ມາຮອດຄນື ໜັງ່ ນາງ ເລຍີ ຝັນວ່າ ນາງຢູ່ນໍາເຂົາສອງຕັໍ່ສອງໃນປາ່ ໄມ້ນ້ອຍແຫ່ງໜັ່ງ ທັງສອງພາກັນນ່ັງເບີື້ອລົງກັບພົມຫຍ້າ. ເຂົາຈັບມືນາງ ຂີ້ນມາ ບິບເບົາໆ ແລະ ຫອມຄ່ອຍໆພ້ອມທັງເວົີ້າຖ້ອຍຄໍາອັນຫວານຊື່ັນ, ນາງຮູ້ສກວ່າຮ້ອນຜ່າວໄປທັງຕົວ ແລະ ຫົວໃຈເຕັີນ້ ແຮງ. ນາງໄດຍ້ ກົ ມືຂີນ້ ລບຸ ຜມົ ເຂາົ້ີ ເບາົ ໆຕາມສນັ ຊາດຍານຂອງຄວາມຮັກ. ໃນຄວາມຝັນນັີ້ນຄົນເຮາົ ແຕກຕາ່ ງຄວາມເປັນຈິງ. ນາງຮູ້ສກອິ່ັມເອີບເຕັມປ່ຽມໄປດວ້ ຍຮັກ ແລະ ຄວາມ ຫວານຊັື່ນພໃໍ ຈທີ່ັໄດ້ລບຸ ຄໍຄາໍ ແລະ ແກມ້ ອັນນມຸ່ ນວນຂອງເຂົາ ແລະ ໄດປ້ ່ອຍໃຫເ້ ຂາົ ຟຸບໜ້າລົງໃສ່ເອກິ ນາງ ແລະ ນ້ອຍບ່ນັໍ ານນາງກໍຄ່ອຍໆເອົາມືທງັ ສອງໂອບອ້ອມນ້າວຮັດເອົາເຂົາເຂົາີ້ ມາແລ້ວກ່ັໍຈູບຊົມດົມຫອມປ່ອຍຕົວໄປຕາມ ກະແສຮັກຂອງຫົວໃຈ. ຄວາມເປັນຈິງແຫ່ງຊີວິດບໍັ່ອາດຈະເປັນເຊັ່ນນີ້ໄດ້, ແຕ່ນີ້ແມ່ນຄວາມຝັນ ຄວາມຝັນທີ່ັໃຫ້ຄວາມສຸກເໝື ອນທາໍ ມະຊາດຜິດທາໍ ມະດາມັນຫວານຊນັ່ື , ອມ່ີັ ເອບີ ແລະ ເຕມັ ປຽ່ ມໃນຫວົ ໃຈຢາ່ ງບມ່ັໍ ີວັນລືມໄດ້. ເມອັື່ ນາງຕ່ືັນຂີ້ນມາ, ກຮໍ ູ້ສກຫວົ ໃຈເຕີັ້ນແຮງໃຈຂວີາ້ໍ ໃຈຫງາຍບໍັ່ສາມາດລັບຕາລົງໄດ້ອີກເພາະຍັງຮູ້ສກວ່າ ຕົນ ຕົກເປັນທາດຂອງຄວາມຮັກໃນຝັນເສຍແລ້ວ.ຕົກມື້ີໃໝ່ມາເມືັ່ອນາງພົບໜ້າເຂົາເທື່ັອໃໝ່ນາງກໍເລີຍຮູ້ສກວ່າ ກະແສຄວາມຮ້ອນໄດ້ຝຸງຂ້ີນສູ່ໜ້າຂອງນາງ ອະນຸສອນແຫ່ງຄວາມສຸກໃນຝັນຂອງນາງປາກົດອອກມາໃນຄວາມ ຊົງຈາໍ ທັນທີ. ນາງຫງົ ຮັກເຂົາ ເປັນຄວາມຮັກທ່ີັອ່ອນຫວານບໍລິສດຸ ແລະ ຮອ້ ນຮ່ມຸ ດວ້ ຍຜິດທາໍ ມະດາອັນມາຈາກຄວາມ ຝງັ ຂອງນາງ ໃນຄືນນັ້ນີ , ນາງຮ້ສູ ກວາ່ ອາການເຊັ່ນນີ້ໜ້າຢ້ານກົວສາໍ ລບັ ນາງ ແລະ ນາງກເໍ ວີ້ົາກັບຄົນຮັກຂອງນາງທຸກ ປະການກະທງັ່ ຄວາມຢ້ານຂອງນາງກໍເຊນ່ັ ກນັ . ນາງໄດ້ຈໍາໃຫເ້ ຂາົ ປະຕິຍານຕນັ່ໍ າງວາ່ ຕ້ອງເຄົາລົບສັກສີຂອງນາງ. ເຂົາກໍ່ັເຄົາລົບນາງອີຫີ ທັງສອງໄດ້ຕິດພັນກັນຮ່ວມລົດຮັກອັນຫວານຊືັ່ນອັນເກີດມາຈາກສ່ວນເລິກຂອງ ຫວົ ໃຈນາໍ ກັນຢາ່ ງບ່ມໍັ ີມື້ເີ ປີດເປນັ . ແລ້ວກຈໍ າກກນັ ໄປດ້ວຍຄວາມຫ່ຽວແຫງ້ ແລະ ກິນແໜງຫວົ ໃຈ. ນາງຮູ້ເມັື່ອຄີງ ແລ້ວວາ່ ສະພາບດງ່ັ ນບ້ີ ່ສັໍ າມາດດາໍ ເນີນໄປເຫິງໄດ້ ແລະ ກອ່ ນບ່ໍັທນັ ໄດ້ເສຍໂຕ. ນາງໄດຂ້ ຽນຈົດ ໝາຍໄປຫາຜົວຂອງນາງບອກວາ່ ນາງຢາກກບັ ມາຢູ່ນໍາຜົວເພັ່ືອຊີວິດໄດ້ສະຫງົບ ແລະ ເປັ່າົ ປຽ່ ວສະຫງັດດີ. ຜ້ເູ ປັນຜວົ ໄດຕ້ ອບຈົດໝາຍຂອງເມຍດ້ວຍຖ້ອຍທາໍ ນອງຄັກຂະໜາດບອກວາ່ ໃຫ້ກັບຄນື ມາໃນລະດູໜາວ ເວລາທ່ເີັ ມກເຝີອ້ື ມືດ ແລະ ໜາວເຢັນຢແູ່ ຖບນນັີ້ . ນາງຕົກສະເງີ້ ແລະ ຄຽດແຮງຕໍັ່ຜູ້ເປັນຜົວທີ່ັບໍັ່ສາມາດເດົາຄວາມອຸກອັ່ງຄັ່ງແຄ້ນຂອງນາງໄດ້. ອາກາດທີ່ັ ເດືອນກຸມພານັີ້ນແຈ່ມໃສ ແລະ ອ່ອນເຢັນບັດນີ້ເຖິງວ່ານາງຈະພະຍາຍາມຫີກລຽງບໍັ່ຢູ່ສອງຕໍັ່ສອງເຫິງນໍາ “ແກະ ບອກງາ່ ຍ” ກໍຕາມແຕບ່ າງຄັງີ້ ນາງກໍຮັບຂັີ່ລົດນໍາເຂາົ ເພື່ອັ ເລາະຫນ້ິີ ແຄມໜອງໃນຕອນຫົວຄ່ໍັາ. 48