ຮຽບຮຽງ ພາສາລາວ-ວັນນະຄະດີ

ວຊິ າ: ການສອນພາສາລາວ 1 ຫກັຼ ສູດສາ້ ງຄປູ ະຖມົ ລະບບົ 12+4 ລະຫດຼັ ວຊິ າ: 0208301 ບດົ ທີ 1 ວເິ ຄາະຫກັຼ ສູດວຊິ າພາສາລາວໃນຊນັຼ້ ປະຖມົ ສກຶ ສາ. 1. ຄວາມໝາຍ, ຄວາມສາໍ ຄນັຼ ຂອງການວເິ ຄາະຫກັຼ ສູດພາສາລາວ. ການວເິ ຄາະຫກຼັ ສູດໝາຍເຖງິ ຂະບວນການໃນການສກຶ ສາສ່ ວນປະກອບຕ່ າງໆ ຂອງຫລກັຼ ສູດເຊ່ ນຼັ : ຫກຼັ ການ, ຈດຸ ມ່ ຸງໝາຍ, ໂຄງສາ້ ງ, ຈດຸ ປະສງົ ຂອງການຮຽນຮູ,້ ເນອ້ ໃນລາຍວຊິ າ, ສ່ ການສອນ, ວທິ ສີ ອນ, ອດຼັ ຕາເວລາຮຽນ, ການ ຈດຼັ ການຮຽນ-ການສອນ ແລະ ການປະເມນີ ຜນົ . ທງຼັ ນເີ້ ພ່ ອອະທບິ າຍລກັຼ ສະນະຕ່ າງໆ ຂອງສ່ ວນປະກອບຂອງຫກຼັ ສູດ ເພ່ ອປະໂຫຍດໃນການກະກຽມແຜນການສອນຂອງຄ.ູ - ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນມຄີ ວາມສາມາດໃນການຟັຼງ, ເວາົ້ , ອ່ ານ ແລະ ຂຽນດວ້ ຍຄວາມຊາໍ ນຊິ ໍານານກາ້ ວໜາ້ ໃຫເ້ ຂາົ ເຈາົ້ ມີ ຄວາມຮູເ້ ບອ້ ງຕນົ້ ກ່ ຽວກບັຼ ພນ້ ຖານພາສາລາວ. - ໃຫຮ້ ູນ້ າໍ ໃຊພ້ າສາລາວໃນການຕດິ ຕ່ ສໍ ່ ສານດວ້ ຍການ ຟຼັງ-ອ່ ານ ແລະຖ່ າຍທອດ ເວາົ້ -ຂຽນຕາມຮດີ ຄອງປະເພນີ ແລະ ວດັຼ ທະນະທໍາຂອງຊາດ. - ສກຶ ສານາໍ້ ໃຈຮກັຼ ຊາດໂດຍຜ່ ານພາສາລາວອນຼັ ເປຼັນພາສາກາງຂອງຊາດ. - ສກຶ ສາອບົ ຮມົ ນາໍ້ ໃຈສະຫງວນມກຼັ ຄວາມງາມ ແລະ ມນີ ໄິ ສຢາກຮູຮ້ ່ ໍາຮຽນ. - ສາມາດນາໍ ໃຊສ້ ່ ງິ ທ່ໄີ ດຮ້ ຽນມາເຂາົ້ ໃນການຄນົ້ ຄດິ , ຕດັຼ ສນິ ໃຈ, ແກໄ້ ຂບນຼັ ຫາ ແລະ ພຈິ າລະນາໄຈແ້ ຍກບນັຼ ຫາ ຢ່ າງມເີ ຫດຜນົ ດວ້ ຍຕນົ ເອງ. - ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນມຄີ ວາມຮູເ້ ບອ້ ງຕນົ້ ກ່ ຽວກບຼັ ວນຼັ ນະຄະດຂີ ອງຊາດ ແລະ ຕ່ າງປະເທດ. - ປະກອບສ່ ວນກ່ ສໍ າ້ ງຄນົ ຮ່ ຸນໃໝ່ ໃຫກ້ າຍເປຼັນພນົ ລະເມອງດທີ ່ ຂີ ະຫຍາຍຕວົ ຮອບດາ້ ນ. + ວທິ ສີ ອນທກັຼ ສະທງັຼ 4 ຂອງພາສາລາວ. 4 ທກຼັ ສະຂອງພາສາ ທກັຼ ສະການຟັຼງ ທກຼັ ສະການເວາົ້ ທກຼັ ສະການອ່ ານ ທກຼັ ສະການຂຽນ 1

 ທກັຼ ສະການຟງັຼ - ທກຼັ ສະການຟຼັງປະກອບມ:ີ ມາລະຍາດໃນການຟັຼງ. - ນາໍ ໃຊຄ້ ວາມຮູ,້ ຄວາມຄດິ ແລະ ປະສບົ ການໄດຈ້ າກການຟຼັງ. - ມຄີ ວາມມ່ ວນຊ່ ນຈາກການຟຼັງ. ຕວົ ຢ່ າງ: ການຟຼັງ ເປຼັນກອ້ ງແກວ້ ອນຼັ ປະເສດີ ສູງສກຼັ ການຟັຼງ ເປັຼນແນວທາງ ຈ່ ອງດງຶ ຄວາມຮູ ້ ການຟຼັງ ຊູເຮາົ ໄດ້ ສະໝອງໄວຈາໍ ຈ່ ການຟັຼງ ໄຂປ່ ອງທາ້ ງ ປຼັນຍາເຂາົ້ ສ່ ູສະໝອງ ແທແ້ ລວ້ ຄາດໝາຍໃນການຟຼັງ - ຫອ້ ງປ.1-2: ຟຼັງເພ່ ອຄວາມເຂາົ້ ໃຈ ແລະ ປະຕບິ ດຼັ ຕາມຄາໍ ສ່ ງັຼ ໄດຢ້ ່ າງຖກຕອ້ ງ. - ຫອ້ ງປ.3-4: ມຄີ ວາມເຂາົ້ ໃຈເລ່ ອງທ່ ໄີ ດຟ້ ັຼງ, ສະຫຸບເລ່ ອງໄດ.້ 2

- ຫອ້ ງປ.5: ມອີ າລມົ ຈດິ ໃນຂໍຄ້ ວາມຂອງເລ່ ອງ ແລະ ວເິ ຄາະເນອ້ ໃນສາໍ ຄນຼັ ໄດ,້ ມຄີ ວາມນຍິ ມົ ຊມົ ຊອບຕ່ ໍກບຼັ ພາສາລາວ. ແຂງຍ່ ງິ ຄນົ ຢໍາ  ທກຼັ ສະການເວາົ້ : ຊ່ ວົ ຊາມກພໍ ອຍໄດ້ ປາກ ເປັຼນອາວຸດກາ້ ພອງໂຕກາໍ້ ເກ່ ງິ ປາກ ທໍາໃຫຄ້ ນົ ດີ ປາກ ໃຫຄ້ ນົ ຍອ້ ງ ປາກ ດມີ ຜີ ູຍ້ ອ້ ງ ຍໃໍ ຫຮ້ ຸ່ງເຮອງ ແທແ້ ລວ້ 3

ທກັຼ ສະເວາົ້້ : ເວາົ້ ໃຫຄ້ ນົ ເຂາົ້ ໃຈຖກຕອ້ ງຕາມຈດຸ ປະສງົ ຂອງຜູເ້ ວາົ້ . - ມມີ າລະຍາດໃນການເວາົ້ - ເວາົ້ ເພ່ ອຄວາມມ່ ວນຊ່ ນ. ຄາດຄະເນໃນການເວາົ້ : - ຫອ້ ງປ.1-2: ເວາົ້ ໄດຖ້ ກຕອ້ ງ ແລະ ບອກຄວາມໝາຍໄດ.້ - ຫອ້ ງປ.3-4: ເວາົ້ ໄດຄ້ ່ ອງແຄວ້ . - ມຄີ ວາມສາມາດໃນການເວາົ້ ຕາມລາໍ ດບັຼ ເຫດການ - ມບີ ຸກຄະລກິ ກະພາບໃນການເວາົ້ ດີ - ຫອ້ ງປ.5: ເວາົ້ ຢ່ າງມວີ ຈິ າລະນາຍານ ເຫດຜນົ - ໃຊຄ້ ໍາເວາົ້ ຖກຕອ້ ງເໝາະສມົ ກບັຼ ກາລະເທສະ ແລະ ບຸກຄນົ - ເປັຼນຄນົ ກາ້ ເວາົ້ , ກາ້ ອອກຄໍາເຫນັຼ - ສາມາດໃຊຄ້ າໍ ເວາົ້ ເພ່ ອຕດິ ຕ່ ໍສ່ ສານວຽກງານໄດ.້ ບດົ ສອນການຟັຼງ-ເວາົ້ ຈດຸ ປະສງົ ເນອ້ ໃນ ອຸປະກອນ ເວ ກດິ ຈະກາໍ ຄູ ກດິ ຈະກາໍ ປະເມນີ ນກັຼ ຮຽນ ຜນົ ລາ  ຂນຼັ້ ນາໍ -ຄູ ແລະ ນກຼັ ຮຽນທາໍ ຄວາມ ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນມີ 5 ເຄາົ ລບົ ກນຼັ ສະຕຕິ ່ ໍການ ຮຽນ ແລະ ຈ່ -ຄກູ ວດກາຈາໍ ນວນພນົ ບດົ ຮຽນໄດດ້ ີ -ສະເໜແີ ຂກເຂາົ້ ຮ່ ວມ -ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນ ສາມາດອ່ ານຄາໍ -ບດົ ທ1ີ 3 ຕ່ ນ -ສະເໜຈີ ດຸ ພເິ ສດ ສບຼັ ຍາກໄດ້ ເດກິ ລຸກເຊາົ້ -ຈ່ ມົ ວ່ າ, ຈານ -ເນອ້ ໃນ -ສາ້ ງບນັຼ ຍາກາດໃນຫອ້ ງ ແລະ ບດົ ຮຽນ -ທວນບດົ ຮຽນເກ່ າົ ລຽ້ ວ ສ່ ູ ນກຼັ ຮຽນອ່ ານ ອະທບິ າຍ ຮູບພາບ , ຊານ, ເຊດ ບດົ ຮຽນໃໝ່ ຄວາມໝາຍ  ຂນັຼ້ ສອນ ຂອງຄາໍ ສບັຼ ໄດ້ ຖູ, ເດກິ , ລຸກ ຕາມ, ຮຽບ -ຂຽນບດົ ໃສ່ ກະດານ ໜງຶ້ ຮອ້ ຍ, ເບ່ ອ, 25 - ຄູອ່ ານເນອ້ ໃນບດົ ຮຽນໃຫ້ -ນກຼັ ຮຽນເຂາົ້ ເຂາົ້ , ນກຼັ ຮຽນອ່ ານ 2-3 ເທ່ ອ ກ່ ຸມ ປຼັດກວາດ, -ເເບ່ ງນກັຼ ຮຽນອອກເປຼັນກ່ ຸມ ສງຼັ ເກດ ມານດາ, ລຸກ 4-5 ຄນົ -ນກຼັ ຮຽນ ຈາກການ ເຊາົ້ , ທນັຼ -ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນຄນົ້ ຄວາ້ ອ່ ານເນອ້ ອ່ ານຄາໍ ສບຼັ ອ່ ານຂອງ ໃນບດົ ຮຽນເພ່ ອສນົ ທະນາໃນ ຮ່ ວມກນຼັ ນກັຼ ຮຽນ ເວລາ, ທຸກ -ນກັຼ ຮຽນ ເທ່ ອ, ໄກວອ່ ູ, ກ່ ຸມ ປ່ ຽນກນັຼ ສງັຼ ເກດ ແລະ ສບຼັ ອ່ ນ ອະທບິ າຍໃຫ້ ການອ່ ານ ທ່ ເີ ຫນຼັ ວ່ າເປັຼນ -ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນແຕ່ ລະກ່ ຸມ ອະທບິ າຍຄວາມໝາຍຂອງແຕ່ 4

ສບຼັ ທ່ ຍີ າກຢ່ ູ ລະຄໍາ ໝ່ ຟູ ັຼງ ຂອງ ໃນບດົ ຫດັຼ -ຄອູ ່ ານຄາໍ ສບຼັ ເທ່ ອລະໜາ້ ຢ່ ູໃນ -ນກັຼ ຮຽນ ນກຼັ ຮຽນ ອ່ ານ ບດົ ສອນແລວ້ ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນສະ ຕດິ ຕາມການ ໝກຼັ ອອກມາອ່ ານ ຢ່ ູກະດານ ອ່ ານຂອງຄູ -ສງັຼ ເກດ ປຶມ້ ແບບ ພອ້ ມທງຼັ ໃຫອ້ ະທບິ າຍຄວາມ ແລະ ອອກ ການ ຮຽນປ.3 ໝາຍຂອງຄາໍ ສບຼັ ໄປສຽບຄໍາ ອະທບິ າ -ຄອູ ່ ານຄາໍ ສບັຼ ແຕ່ ລະຄາໍ ໃຫ້ ສບັຼ ໃສ່ ຖງົ ຍຂອງ 5 ນກຼັ ຮຽນຟຼັງພອ້ ມອະທບິ າຍ ບດັຼ ຄາໍ ພອ້ ມ ນກຼັ ຮຽນ ຄວາມໝາຍຂອງຄໍາສບັຼ ທ່ ຈີ າໍ ທງັຼ ອະທບິ າຍ -ສງຼັ ເກດ ເປຼັນ ຄວາມໝາຍ ຄວາມ -ຄໃູ ຫນ້ ກຼັ ຮຽນແຍກກ່ ຸມນ່ ງັຼ ຂອງຄາໍ ສບຼັ ຕງຼັ້ ໃຈ ຕາມປົກກະຕິ -ຟຼັງການອ່ ານ ຂອງ -ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນແຕ່ ລະຄນົ ອ່ ານ ແລະ ການ ນກຼັ ຮຽນ ໃນໃຈ 10-15 ນາທີ ອະທບິ າຍ -ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນສະໝກັຼ ອ່ ານ ຂອງຄູ -ສງັຼ ເກດ -ນກັຼ ຮຽນ ການອ່ ານ ປະມານ 3-4 ຄນົ ອງີ ຕາມ ອ່ ານເນອ້ ໃນ ຂອງ ເວລາອ່ ານອອກສຽງ ບດົ ອ່ ານໃນ ນກັຼ ຮຽນ ໃຈ -ຄໍາຕອບ ນກຼັ ຮຽນເຂາົ້ ຂອງຄໍາຖາມ ກ່ ຸມ ແຕ່ ລະຂໍ້ -ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນ -ຄາໍ ຖາມ -ແບ່ ງນກຼັ ຮຽນອອກເປັຼນກ່ ຸມ ນກຼັ ຮຽນ ອ່ ານເນອ້ ໃນ -ຄາໍ ຕອບ ລະ 4-5 ຄນົ ພາກນຼັ ຂອງຄໍາສບັຼ 5 -ເອາົ ຄໍາຖາມໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນ ຄນົ້ ຄວາ້ ແລວ້ ແລະ ສາມາດ ແຕ່ ລະຄາໍ ຄນົ້ ຄວາ້ ແລວ້ ຕອບຄາໍ ຖາມ ຕອບຄໍາຖາມ 1.........................? ນກັຼ ຮຽນລາຍ ຕອບຄາໍ ຖາມ 2..........................? ງານ -ສງັຼ ເກດ 3...........................? -ນກຼັ ຮຽນຟັຼງ ການ ແລະ ຄາໍ ສບຼັ -ໃຫແ້ ຕ່ ລະກ່ ຸມຂນຶ້ ລາຍງານ ຄແູ ປຄາໍ ສບັຼ ສນົ ທະນ -ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນແປຄາໍ ສບັຼ ຢ່ ູທາ້ ຍ າຂອງ ໄດ ້ ບດົ ນກຼັ ຮຽນຈດົ ນກັຼ ຮຽນ -ຄແູ ປຄາໍ ສບັຼ ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນຟຼັງ ກ່ າຍເອາົ -ສງຼັ ເກດ -ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນ ຂໍຄ້ ວາມທ່ ສີ າໍ ການຂນຶ້  ຂນຼັ້ ສະຫຸບ ສາມາດກາໍ ໄດ້ -ຄູສະຫຸບໃຈຄວາມທ່ ສີ າໍ ຄນັຼ ເນອ້ ໃນສໍາຄນຼັ ໂດຍຫຍຂໍ້ ອງ 5 ບດົ ຮຽນ

-ເພ່ ອເປຼັນການ ຂອງບດົ ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນໄດຈ້ ດົ ຄນຼັ ຈາກຄູ ລາຍງານ ປະເມນີ ວ່ າ ສະຫຸບ ຂອງ ນກັຼ ຮຽນ ກ່ າຍເອາົ -ນກັຼ ຮຽນ ນກຼັ ຮຽນ ສາມາດໄດ ້ ຕອບຄາໍ ຖາມ -ສງັຼ ເກດ ໜອ້ ຍຫາຍ  ວດຼັ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ ຫ ອ່ ານຄາໍ ຈາກການ ພຽງໃດ ຄຈູ ະວດຼັ ດວ້ ຍວທິ ກີ ານຕງັຼ້ ຄໍາ ສບຼັ ຕາມຄູກາໍ ຕອບຄາໍ ນດົ ຖາມ  ທກຼັ ສະການອ່ ານ: ຖາມແລວ້ ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນຕອບກໍ ແລະ ການອ່ ານເປຼັນກຸນແຈຄວາມຮູ ້ ອ່ ານຄາໍ ໃຫສ້ ະໝອງຮບຼັ ຮູ ້ ໄດ້ ຫ ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນອ່ ານຄາໍ ສບຼັ ສບຼັ ຂອງ ວທິ ອີ ່ ານຕອ້ ງແນມໄປທາງໜາ້ ໃດໜ່ ງຶ ທ່ ຄີ ູກາໍ ນດົ ໃຫ້ ນກັຼ ຮຽນ. ຕງຼັ້ ໃຈຕ່ ວໍ ກັຼ ນີ້ ອ່ ານແລວ້ ຈາໍ ຈ່ໄດ້ ແຕ່ ລະຄນົ ອ່ ານເພ່ ອມາປັຼບປຸງ ອ່ ານດຸອ່ ານເປຼັນພອ້ ມ  ຕກຼັ ເຕອນ, ມອບ ຖາ້ ຫາກເຮາົ ຂຄີ້ າ້ ນ ວຽກບາ້ ນ ໄຂປະຕູເປີດປ່ ອງ ປັຼນຍາເພມີ້ ຕ່ ມແຖມ ສາຍຕາຈດົ ຈ່ ໍ ເລຍີ ຊອ້ ນວກັຼ ຕ່ໄໍ ປ ຂອບເຂດຄວາມໝາຍ ສ່ ວນດໄີ ປນາໍ ໃຊ້ ປຼັນຍາແຫມຫາຍຕ່ ມ ປຼັນຍາປູໂ້ ງ່ຫາຍ ແທແ້ ລວ້ . 6

ຈດຸ ປະສງົ ເນອ້ ໃນ ອຸ ປະກ ບດົ ສອນການອ່ ານ ກດິ ຈະກາໍ ປະເມນີ ອນ ນກຼັ ຮຽນ ຜນົ ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນມີ ເວລາ ກດິ ຈະກາໍ ຄູ ສະຕຕິ ່ ໍການ -ເນອ້ ໃນ ນກັຼ ຮຽນອ່ ານ ສງຼັ ເກດ ຮຽນ ແລະ ຈ່ ບດົ ຮຽນ  ຂນຼັ້ ນາໍ ການເຄາົ ບດົ ຮຽນໄດດ້ ີ ຮູບພາບ -ຄູ ແລະ ນກັຼ ຮຽນທາໍ ຄວາມ -ນກຼັ ຮຽນເຂາົ້ ຂອງ -ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນ 5 ເຄາົ ລບົ ກນັຼ ກ່ ຸມ ນກຼັ ຮຽນ ສາມາດອ່ ານຄໍາ -ບດົ ທ1ີ 3 ຕ່ ນ -ຄກູ ວດກາຈາໍ ນວນພນົ ສບຼັ ຍາກໄດ້ ເດກິ ລຸກເຊາົ້ -ສະເໜແີ ຂກເຂາົ້ ຮ່ ວມ -ນກັຼ ຮຽນ ສງັຼ ເກດ ແລະ -ຈ່ ມົ ວ່ າ, ຈານ -ສະເໜຈີ ດຸ ພເິ ສດ ອ່ ານຄໍາສບັຼ ຈາກການ ອະທບິ າຍ -ສາ້ ງບນັຼ ຍາກາດໃນຫອ້ ງ ຮ່ ວມກນຼັ ອ່ ານຂອງ ຄວາມໝາຍ , ຊານ, ເຊດ -ທວນບດົ ຮຽນເກ່ າົ ລຽ້ ວ ສ່ ູ -ນກັຼ ຮຽນ ນກຼັ ຮຽນ ຂອງຄໍາສບຼັ ໄດ້ ບດົ ຮຽນໃໝ່ ປ່ ຽນກນຼັ ອະທບິ າຍໃຫ້ ສງຼັ ເກດ ຖູ, ເດກິ , ລຸກ  ຂນຼັ້ ສອນ ໝ່ ຟູ ຼັງ ການອ່ ານ -ຂຽນບດົ ໃສ່ ກະດານ -ນກຼັ ຮຽນ ຂອງ ຕາມ, ຮຽບ 25 -ສນົ ທະນາກ່ ຽວກບຼັ ບດົ ຮຽນທ່ ີ ຕດິ ຕາມການ ນກັຼ ຮຽນ ໜງຶ້ ຈະອ່ ານເຖງິ ເນອ້ ໃນການອ່ ານ ອ່ ານຂອງຄູ ຮອ້ ຍ, ເບ່ ອ, - ຄູອ່ ານເນອ້ ໃນບດົ ຮຽນໃຫ້ ແລະ ອອກ -ສງຼັ ເກດ ເຂາົ້ , ນກຼັ ຮຽນອ່ ານ 2-3 ເທ່ ອ ໄປສຽບຄໍາ ການ -ເເບ່ ງນກັຼ ຮຽນອອກເປັຼນກ່ ຸມ ສບຼັ ໃສ່ ຖງົ ອະທບິ າ ປັຼດກວາດ, ຕາມຄວາມເໝາະສມົ ບດັຼ ຄໍາພອ້ ມ ຍຂອງ -ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນຄນົ້ ຄວາ້ ອ່ ານເນອ້ ທງຼັ ອະທບິ າຍ ນກັຼ ຮຽນ ມານດາ, ລຸກ ໃນບດົ ຮຽນເພ່ ອສນົ ທະນາ ຄວາມໝາຍ -ສງັຼ ເກດ ເຊາົ້ , ທນຼັ -ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນແຕ່ ລະກ່ ຸມ ຂອງຄາໍ ສບຼັ ຄວາມ ອະທບິ າຍຄວາມໝາຍຂອງແຕ່ -ຟຼັງການອ່ ານ ຕງຼັ້ ໃຈ ເວລາ, ທຸກ ລະຄາໍ ຂອງ ເທ່ ອ, ໄກວອ່ ູ, -ຄໃູ ຫນ້ ກັຼ ຮຽນແຍກກ່ ຸມນ່ ງຼັ ແລະ ສບັຼ ອ່ ນ ຕາມປົກກະຕິ ທ່ ເີ ຫນັຼ ວ່ າເປຼັນ -ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນແຕ່ ລະຄນົ ອ່ ານ ສບັຼ ທ່ ຍີ າກຢ່ ູ ໃນໃຈ 10-15 ນາທີ -ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນສະໝກັຼ ອ່ ານ ໃນບດົ ຫດຼັ ປະມານ 3-4 ຄນົ ອງີ ຕາມ ເວລາອ່ ານອອກສຽງ ອ່ ານ -ແບ່ ງນກັຼ ຮຽນອອກເປັຼນກ່ ຸມ ລະ 4-5 ຄນົ -ເອາົ ຄໍາຖາມໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນ 7

ປຶມ້ 5 ຄນົ້ ຄວາ້ ແລວ້ ຕອບຄໍາຖາມ ແລະ ການ ນກັຼ ຮຽນ ແບບ ອະທບິ າຍ ຮຽນປ. 1.........................? ຂອງຄູ -ສງັຼ ເກດ 3 -ນກຼັ ຮຽນ ການອ່ ານ 2..........................? ອ່ ານເນອ້ ໃນ ຂອງ 5 ບດົ ອ່ ານໃນ ນກຼັ ຮຽນ 3...........................? ໃຈ -ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນ -ຄໍາຕອບ -ຄາໍ -ໃຫແ້ ຕ່ ລະກ່ ຸມຂນຶ້ ລາຍງານ ນກຼັ ຮຽນເຂາົ້ -ສງຼັ ເກດ ອ່ ານເນອ້ ໃນ ຂອງຄໍາຖາມ ຖາມ ກ່ ຸມ ການ ແຕ່ ລະຂໍ້ -ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນແປຄາໍ ສບັຼ ຢ່ ູທາ້ ຍ ສນົ ທະນ ແລະ ສາມາດ ນກັຼ ຮຽນ າຂອງ -ຄໍາຕອບ ບດົ ພາກນຼັ ນກຼັ ຮຽນ ຕອບຄໍາຖາມ ຂອງຄໍາສບຼັ ຄນົ້ ຄວາ້ ແລວ້ -ສງຼັ ເກດ ແຕ່ ລະຄາໍ -ຄແູ ປຄາໍ ສບຼັ ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນຟັຼງ ຕອບຄໍາຖາມ ການຂນຶ້ ແລະ ຄໍາສບັຼ  ຂນັຼ້ ສະຫຸບ ນກັຼ ຮຽນລາຍ ລາຍງານ ງານ ຂອງ ໄດ ້ -ຄສູ ະຫຸບໃຈຄວາມທ່ ສີ ໍາຄນຼັ -ນກຼັ ຮຽນຟັຼງ ນກັຼ ຮຽນ ຂອງບດົ ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນໄດຈ້ ດົ ຄແູ ປຄໍາສບັຼ -ສງັຼ ເກດ -ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນ ຈາກການ ກ່ າຍເອາົ ນກັຼ ຮຽນຈດົ ຕອບຄໍາ ສາມາດກາໍ ໄດ້ ກ່ າຍເອາົ ຖາມ ເນອ້ ໃນສໍາຄນັຼ  ວດັຼ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ ຂຄໍ້ ວາມທ່ ສີ າໍ ແລະ ໂດຍຫຍຂໍ້ ອງ ຄູຈະວດັຼ ດວ້ ຍວທິ ກີ ານຕງັຼ້ ຄໍາ ຄນຼັ ຈາກຄູ ອ່ ານຄາໍ ສະຫຸບ ສບັຼ ຂອງ ບດົ ຮຽນ ຖາມແລວ້ ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນຕອບກໍ -ນກັຼ ຮຽນ ນກັຼ ຮຽນ. ຕອບຄໍາຖາມ ໄດ້ ຫ ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນອ່ ານຄາໍ ສບັຼ ຫ ອ່ ານຄາໍ ໃດໜ່ ງຶ ທ່ ຄີ ກູ າໍ ນດົ ໃຫ້ ສບັຼ ຕາມຄູກາໍ ນດົ ແຕ່ ລະຄນົ  ຕກຼັ ເຕອນ, ມອບ ວຽກບາ້ ນ -ເພ່ ອເປຼັນການ ປະເມນີ ວ່ າ ນກັຼ ຮຽນ ສາມາດໄດ ້ ໜອ້ ຍຫາຍ ພຽງໃດ 8

 ທກຼັ ສະການຂຽນ: ມປີ ະໂຫຍດໜກັຼ ໜາ ເພ່ ມີ ປັຼນຍາຜູອ້ ່ ານ ຄນົ ບ່ ໍນຍິ ມົ ອ່ ານ ໄຮປ້ ະໂຫຍດ ແລະ ລາຄາ ການຂຽນດີ ການຂຽນບ່ ດໍ ີ ໃຫຖ້ ກແບບໄວຍາກອນ ຍາມເມ່ ອຂຽນຂດີ ແຕມ້ ເຫດການຂອງເລ່ ອງ ຈດັຼ ລະດບັຼ ຫວົ ແຖວ ວາງໃຫພ້ ດໍ ດີ າ້ ມ ຕາມຫກັຼ ການຂຽນຂດີ ຂຽນໃຫງ້ າມ ຂຽນໃຫມ້ ນຼັ ຖກຕອ້ ງ ພາສາຊນຼັ້ ຊາດລາວ ຊອບແລວ້ 9

10

ຈດຸ ປະສງົ ເນອ້ ໃນ ບດົ ສອນ ການຂຽນບດົ ພນຼັ ລະນາວດັຼ ຖຸ ສ່ ການສອນ ປະເມນີ ເວລາສອນ: 45 ນາທີ ຫອ້ ງສອນປ.4 ໂຄງຮ່ າງການແຕ່ ງ ສງຼັ ເກດການ ເວລາ ກດິ ຈະກາໍ ການຮຽນ-ການ ນບຼັ ຖຂອງ ນກັຼ ຮຽນທ່ ມີ ີ ສອນ ຕ່ ໍຄູ  ຂນັຼ້ ນາໍ -ຄູ ແລະ ນກັຼ ຮຽນທໍາຄວາມ ເຄາົ ລບົ ກນັຼ 5 -ຄກູ ວດກາຈາໍ ນວນພນົ -ສະເໜແີ ຂກເຂາົ້ ຮ່ ວມ -ສະເໜຈີ ດຸ ພເິ ສດ -ສາ້ ງບນຼັ ຍາກາດໃນຫອ້ ງ -ທວນບດົ ຮຽນເກ່ າົ ລຽ້ ວ ສ່ ູ ບດົ ຮຽນໃໝ່ ໂຄງຮ່ າງບດົ ພນັຼ ລະ  ຂນັຼ້ ສອນ ນາວດັຼ ຖຸ ເພ່ ອໃຫ້ ໂຄງຮ່ າງຂອງການ 25 -ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນອອກມາ -ບດັຼ ປະ ໂຫຍກ ສງັຼ ເກດການ ນກັຼ ຮຽນມີ ແຂ່ ງຂນັຼ ກນຼັ ໄລ່ ວດັຼ ຖຸສ່ ງິ ຂອງ ບດົ ຮຽນ ເອາົ ໃຈໃສ່ ຄວາມສາມາດ ສອນແຕ່ ງບດົ ພນັຼ ລະ ທ່ ໃີ ຊໃ້ ນປະຈາໍ ວນັຼ ໃຫຜ້ ູລ້ ະ ຂອງ ແຕ່ ງພນັຼ ລະນາ 10 ຊະນດິ . ຫງຼັ ຈາກນນັຼ້ , -ບດົ ພນັຼ ລະນາ ນກັຼ ຮຽນຕ່ ໍ ວດຼັ ຖໄຸ ດ້ ນາວດັຼ ຖຸມ3ີ ໃຫຜ້ ູໜ້ ່ ງຶ ເວາົ້ ເຖງິ ຮູບຮ່ າງ ຕວົ ຢ່ າງ ບດົ ຮຽນ -ນກຼັ ຮຽນ ພາກສ່ ວນ: ລກຼັ ສະນະຂອງວດັຼ ຖຸສ່ ງິ ຂອງ ສາມາດຈາໍ ແນ ສ່ ງິ ໜ່ ງຶ ທ່ ເີ ຂາົ ເຈາົ້ ເວາົ້ ມານນັຼ້ . -ວດັຼ ຖຸຕວົ ຈງິ : -ການ ກວດັຼ ຖຸທ່ ມີ ີ 1. ໄຂຫວົ ປຶມ້ ຂຽນ, ປຶມ້ ຕອບຄາໍ ຖາມ ລກັຼ ສະນະແຕກ ເລ່ ອງ -ຄຂູ ຽນຫວົ ບດົ ໃສ່ ກະດານຄູ ອ່ ານ, ບກິ , ສດໍ ໍາ, ຕ່ າງກນັຼ ຖາມນກັຼ ຮຽນຄນວ່ າ: ສ່ ງິ ທ່ ີ ກະເປົາໃສ່ ປຶມ້ -ສງຼັ ເກດການ -ສາມາດພນັຼ ລະ 2. ເດນີ ເລ່ ອງ ພວກນອ້ ງເວາົ້ ເຖງິ ຮູບຮ່ າງ ຮ່ ວມກດິ ຈະ ນາວດັຼ ຖໄຸ ດ້ ລກຼັ ສະນະຂອງວດັຼ ຖຸນນຼັ້ ກາໍ ຂອງ ເບອ້ ງຕນົ້ 3. ສະຫຸບ ນກຼັ ຮຽນ -ໃຊໃ້ ນຊວີ ດິ ເລ່ ອງ ແມ່ ນເຮາົ ກາໍ ລງຼັ ຮຽນກ່ ຽວ ປະຈາໍ ວນັຼ ໄດ້ ກບັຼ ຫຍງຼັ ?(ພນຼັ ລະນາວດຼັ ຖຸ) -ກ່ ອນຈະແຕ່ ງບດົ ພນຼັ ລະນາ ໄດດ້ ເີ ຮາົ ຕອ້ ງເຮດຼັ ຫຍງຼັ ກ່ ອນ? (ຕອ້ ງສາ້ ງໂຄງຮ່ າງ) (ມຈີ ກັຼ ພາກສ່ ວນ) -ມີ 3 ພາກສ່ ວນຄ 11

ເພ່ ອຄວາມ ພາກສ່ ວນໃດແດ່ ? ສງຼັ ເກດ ເຂາົ້ ໃຈນກັຼ ຮຽນ -ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນເປັຼນຜູຕ້ ອບ ຄວາມ ຕ່ ໍ 3 ພາກສ່ ວນ -ຄຢູ າຍບດົ ພນຼັ ລະນາຕວົ ຢ່ າງ ເຂາົ້ ໃຈຂອງ ຂອງການພນັຼ ໃຫແ້ ຕ່ ລະກ່ ຸມອ່ ານແລວ້ ຈາໍ ນກຼັ ຮຽນ ລະນາ ແນກເປຼັນແຕ່ ລະພາກສ່ ວນ ຖກຕອ້ ງ. ສງຼັ ເກດການ ຈດຸ ປະສງົ ເພ່ ອ -ຄູສະຫຸບບດົ ຮຽນທ່ ຮີ ຽນ ຄວາມຕງຼັ້ ໃຈ ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນຮູ ້ ຄນໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນຟັຼງ ຂອງ ຢ່ າງລະອຽດຕ່ ໍ -ຢາຍວດັຼ ຖຸທ່ ຄີ ູກຽມມາແຕ່ ນກຼັ ຮຽນ ກບັຼ ການພນັຼ ລະ ລະຢ່ າງໃຫແ້ ຕ່ ຈແຸ ຕກຕ່ າງ ນາ ກນັຼ ແລວ້ ພນຼັ ລະນາວດັຼ ຖຸ ສງຼັ ເກດການ ນນຼັ້ . ຖາ້ ຜູໃ້ ດແລວ້ ອ່ ານໃຫ້ ຕອບຂອງ ເພ່ ອຢ່ ຼັງເບ່ ງິ ໝ່ ຟູ ຼັງ. ນກຼັ ຮຽນວ່ າ ຄວາມສາມາດ ເຂາົ້ ໃຈສ່ າໍ ແລະ ຄວາມ  ສະຫຸບ ໃດ? ເຂາົ້ ໃຈຂອງ ຄສູ ະຫຸບການສາ້ ງໂຄງຮ່ າງ ນກຼັ ຮຽນ ການແຕ່ ງ, ແຕ່ ລະຂນຼັ້ ຕອນ  ປະເມນີ ຄູອາສາສະໝກຼັ ນກັຼ ຮຽນ 5 ຕອບພາກສ່ ວນຂອງການ ພນັຼ ລະນາ ແລະ ອະທບິ າຍ ຫຍໍ  ຕກຼັ ເຕອນມອບ ວຽກບາ້ ນ 12

5 ແຜນພູມສະແດງຄວາມສາໍ ພນັຼ ລະຫວ່ າງຫກັຼ ສູດກບຼັ ເອກະສານປະກອບຫກັຼ ສູດ ຫກັຼ ສູດປະຖມົ ສກຶ ສາ ຫກຼັ ສູດພາສາລາວ ເອກະສານປະກອບຫກຼັ ສູດ ເອກະສານສໍາລບຼັ ຄູ ເອກະສານສາໍ ລບຼັ ນກຼັ ຮຽນ ຄ່ ມູ ການ ໜງັຼ ສ ເອກະສານຕ່ າງໆ ປຶມ້ ບດົ ເຝິກຫດັຼ ໜງຼັ ສ ເອກະສານ ສອນພາສາ ອາ້ ງອງີ ທ່ ສີ ່ ງົ ເສມີ ການ ແບບຮຽນ ພາສາລາວ ຕ່ າງໆທ່ ສີ ່ ງົ ຮຽນການສອນ ອ່ ານ ເສມີ ການ ລາວ ພາສາ ເພ່ ມີ ຮຽນພາສາ ພາສາລາວ ລາວ ລາວ 2. ການວເິ ຄາະຫກັຼ ສູດວຊິ າພາສາລາວແຕ່ ລະຂນຼັ້ ຮຽນ. ການວເິ ຄາະຫກັຼ ສູດໝາຍເຖງິ ຂະບວນການໃນການສກຶ ສາສ່ ວນປະກອບຕ່ າງໆ ຂອງຫລກຼັ ສູດເຊ່ ນັຼ : ຫກັຼ ການ, ຈດຸ ມ່ ຸງໝາຍ, ໂຄງສາ້ ງ, ຈດຸ ປະສງົ ຂອງການຮຽນຮູ,້ ເນອ້ ໃນລາຍວຊິ າ, ສ່ ການສອນ, ວທິ ສີ ອນ, ອດຼັ ຕາເວລາຮຽນ, ການ ຈດັຼ ການຮຽນ-ການສອນ ແລະ ການປະເມນີ ຜນົ . ທງັຼ ນເີ້ ພ່ ອອະທບິ າຍລກຼັ ສະນະຕ່ າງໆ ຂອງສ່ ວນປະກອບຂອງຫກຼັ ສູດ ເພ່ ອປະໂຫຍດໃນການກະກຽມແຜນການສອນຂອງຄູ. - ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນມຄີ ວາມສາມາດໃນການຟັຼງ, ເວາົ້ , ອ່ ານ ແລະ ຂຽນດວ້ ຍຄວາມຊໍານຊິ າໍ ນານກາ້ ວໜາ້ ໃຫເ້ ຂາົ ເຈາົ້ ມຄີ ວາມຮູເ້ ບອ້ ງຕນົ້ ກ່ ຽວກບຼັ ພນ້ ຖານພາສາລາວ. - ໃຫຮ້ ູນ້ າໍ ໃຊພ້ າສາລາວໃນການຕດິ ຕ່ ໍສ່ ສານດວ້ ຍການ ຟຼັງ-ອ່ ານ ແລະ ຖ່ າຍທອດ ເວາົ້ -ຂຽນຕາມຮດີ ຄອງປະ ເພນີ ແລະ ວດຼັ ທະນະທໍາຂອງຊາດ. - ສກຶ ສານາໍ້ ໃຈຮກັຼ ຊາດໂດຍຜ່ ານພາສາລາວອນັຼ ເປັຼນພາສາກາງຂອງຊາດ. - ສກຶ ສາອບົ ຮມົ ນາໍ້ ໃຈສະຫງວນມກັຼ ຄວາມງາມ ແລະ ມນີ ໄິ ສຢາກຮູຮ້ ່ ໍາຮຽນ. 13

- ສາມາດນາໍ ໃຊສ້ ່ ງິ ທ່ໄີ ດຮ້ ຽນມາເຂາົ້ ໃນການຄນົ້ ຄດິ , ຕດຼັ ສນິ ໃຈ, ແກໄ້ ຂບນັຼ ຫາ ແລະ ພຈິ າລະນາໄຈແ້ ຍກບນັຼ ຫາ ຢ່ າງມເີ ຫດຜນົ ດວ້ ຍຕນົ ເອງ. - ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນມຄີ ວາມຮູເ້ ບອ້ ງຕນົ້ ກ່ ຽວກບຼັ ວນຼັ ນະຄະດຂີ ອງຊາດ ແລະ ຕ່ າງປະເທດ. - ປະກອບສ່ ວນກ່ ສໍ າ້ ງຄນົ ຮ່ ຸນໃໝ່ ໃຫກ້ າຍເປັຼນພນົ ລະເມອງດທີ ່ ຂີ ະຫຍາຍຕວົ ຮອບດາ້ ນ. ເພ່ ອໃຫເ້ ຫນຼັ ເນອ້ ໃນຫກັຼ ສູດປະຖມົ ສກຶ ສາທຸກຊນັຼ້ ຮຽນ, ເພ່ ອສະດວກໃນການຈດັຼ ຂະບວນການຮຽນ-ການສອນຈ່ ງຶ ເຫນຼັ ສມົ ຄວນວເິ ຄາະຫກຼັ ສູດຊນຼັ້ ປ.1 ເຖງິ ປ.5 ລງົ ໃນຕາຕະລາງເພ່ ອເບ່ ງິ ຄວາມສາໍ ພນຼັ ຕ່ ໍເນ່ ອງຂອງຫກັຼ ສູດ. ຕາຕະລາງວເິ ຄາະເນອ້ ໃນຂອງການສອນພາສາລາວໃນແຕ່ ລະຊນຼັ້ ຮຽນ. ຫວົ ຂໍ້ ເນອ້ ໃນ ປ.1 ປ.2 ປ.3 ປ.4 ປ.5 ໝາຍເຫດ -ອ່ ານຟອ້ ງສະຫະ, ພະຍນັຼ ຊະນະ, ວນຼັ ນະຍຸດ -ອ່ ານຄາໍ ສບຼັ -ອ່ ານບດົ ສນັຼ້ ໆ ໂດຍມເີ ນອ້ ໃນທ່ ີ ການອ່ ານ ກ່ ຽວຂອ້ ງກບຼັ ຊວີ ະດປະຈາໍ ວນັຼ . -ອ່ ານໃນໃຈ. -ບດົ ອ່ ານ: -ອ່ ານວນຼັ ນະຄະດພີ ນ້ ເມອງ. ປ.2:8-10ແຖວ -ອ່ ານນທິ ານ, ຄາໍ ທວາຍ, ສຸພາສດິ . ພມິ -ອ່ ານກາບ ແລະ ກອນ ປ.3:10-15 -ອ່ ານວນັຼ ນະຄະດຕີ ່ າງປະເທດ. ແຖວພມິ -ອ່ ານປະກອບທ່ າທໂີ ດຍໃຊມ້ , ປ.4 20ແຖວ ປາກ, ຕາ ພມິ - ທບົ ທວນໂດຍໃຊເ້ ກມ ແລະ ປ.5 25ແຖວ ອ່ ນໆ. ພມິ -ອ່ ານວນຼັ ນະຄະດສີ ະໄໝອານາຈກຼັ ປ.3 ທບົ ທວນ ລາ້ ນຊາ້ ງ. 4-5ບດົ ຕ່ ໍຄງຼັ້ -ອ່ ານວນຼັ ນະຄະດກີ ່ ຽວກບັຼ ປູສະນີ ປ.5 ທບົ ທວນ3 ຍະສະຖານ. ບດົ ຕ່ ໍຄງັຼ້ -ອ່ ານວນຼັ ນະຄະດສີ ະໄໝປັຼດຈບຸ ນັຼ ບດົ ອ່ ານ ປ.4-5 ທ່ ມີ ເີ ນອ້ ໃນປຸກລະດມົ ນາໍ້ ໃຈຮກັຼ ເໝອນກນຼັ ແຕ່ ຕ່ າງຫວົ ຂ.ໍ້ ຊາດ. ປ.3 6-8 ແຖວ -ບດົ ທ່ ອງຂນຶ້ ໃຈ ພມິ (ຈາກບດົ ອ່ ານທ່ໄີ ດເ້ ລອກເຟັຼນ້ ມາ ປ.4 12-16 ຈາກກາບກອນ ແລະ ບດົ ເລ່ ອງ ຕ່ າງໆ ແຖວພມິ ອ່ ານເພ່ ມີ ປ.5 16-20 ນທິ ານລາວ ແລະ ນທິ ານ ແຖວພມິ 14

ການຂຽນ ຕ່ າງປະເທດໃກຄ້ ຽງ ສະແດງອາລມົ -ນທິ ານສາໍ ລບຼັ ເດກຼັ ທ່ ດີ ເີ ດ່ ນັຼ ເວລາທ່ ອງ. -ອ່ ານເອກະສານຕ່ າງໆ ປ.2 3-5 ແຖວ ພມິ ໜງຼັ ສພມິ ປ.3 3-5 ແຖວ ພມິ ວາລະສານ ປ.5 15-18 ແຖວພມິ ຫດຼັ ຂຽນງາມ ປ.3 4-6ແຖວ ພມິ -ວາງພະຍນຼັ ຊະນະ, ສະຫະ ປ.4 10-12 ແຖວພມິ ວນັຼ ນະຍຸດໃຫຖ້ ກບ່ ອນ ຄວາມໝາຍ -ຂຽນຕວົ ໜງຼັ ສຕ່ າງໆ ອ່ ານ+ຂຽນ -ຂຽນໜງັຼ ສຕວົ ໃໝ່ -ພະຍນັຼ ຊະນະ, ສະຫະ ຂຽນແຍກ ກນັຼ -ປະກອບຄາໍ ພະຍນັຼ ຊະນະປະສມົ ສະຫະ. -ຂຽນທວາຍ, ພະຍນັຼ ຊະນະ ປະໂຫຍກຈາກປຶມແບບຮຽນ -ຄາໍ ສບຼັ ທ່ ນີ ກຼັ ຮຽນຜດິ ເລອ້ ຍໆ -ຂຍນແບບຫາຄໍາສມົ ທຽບ -ຂຽນຈາກບດົ ທ່ ອງຂນຶ້ ໃຈ -ໃສ່ ເຄ່ ອງມາຍວກຼັ ຕອນໃນ ປະໂຫຍກຫງັຼ ຂຽນທວາຍແລວ້ . ກາສອນຄາໍ ການສາ້ ງຄໍາສອນສມົ ທບົ ກບຼັ ການ ສບຼັ ອ່ ານ ແລະ ຂຽນຄາໍ ສບັຼ ໃນ ສ່ ງິ ແວດລອ້ ມ -ຄວາມໝາຍຂອງຄໍາ -ຂະຫຍາຍຄໍາສບຼັ ໂດຍຈດັຼ ກ່ ຸມໃກ ້ ຄຽງ ແລະ ກ່ ຸມກງົ ກນັຼ ຂາ້ ມ. -ຄໍາສບຼັ ດາ້ ນການສກຶ ສາ, ເສດຖະກດິ ການເມອງ, ວດັຼ ທະນະ ທາໍ ສງັຼ ຄມົ ທາໍ ມະຊາດ ແລະ ການ ທະຫານ. -ສອນໄວຍາກອນສມົ ທບົ ກບຼັ ອ່ ານ, ທ່ ອງຂນຶ້ ໃຈຂຽນທວາຍ. 15

-ຄາໍ ນາມ, ຄຸນນາມກາໍ ມະ ປະໂຫຍກກງົ ປະໂຫຍກອອ້ ມ -ໃຊເ້ ຄ່ ອງໝາຍຈດຸ , ຈາໍ້ ໃນ ປະໂຫຍກທ່ ຖີ ກຕອ້ ງ. -ປະໂຫຍກບອກເລ່ າົ ຄໍາຖາມ ປະຕເິ ສດ... -ສ່ ວນປະກອບຂອງປະໂຫຍກ ຄໍາເຊ່ ອມ ແລະ ຄາໍ ຕ່ ໍ. +ບດົ ເຝິກຫດັຼ . ຕ່ ມຄາໍ ໃສ່ ບ່ ອນຫວ່ າງຈາກບດົ ທ່ ີ ຄດັຼ ມາຈາກປຶມ້ ແບບຮຽນປະມານ 4-5 ປະໂຫຍກ. -ໃຊສ້ ບັຼ ແຕ່ ງປະໂຫຍກ -ຂຽນຕາມຫວົ ບດົ ທ່ ກີ າໍ ນດົ ໃຫ້ -ພນຼັ ລະນາຄນົ , ສດັຼ ສ່ ງິ ຂອງ. -ພນຼັ ລະນາຮູບ ທວິ ທດັຼ ທາໍ ມະຊາດ -ຂຽນຈດົ ໝາຍເຖງິ ຄູ ແລະ ໝ່ ຄູ ່ ູ -ຂຽນຈດົ ໝາຍ ຄາໍ ຮອ້ ງ ບດົ ລາຍ ງານ ແລະ ບດົ ເລ່ າົ ເລ່ ອງ. ການຟຼັງ ການເລ່ າົ ເລ່ ອງ. -ນທິ ານທ່ ມີ ໂີ ຄງສາ້ ງງ່າຍໆ ເນອ້ ຄວາມເໝາະສມົ ສໍາລບັຼ ເດອນ. -ນທິ ານທ່ ມີ ເີ ນອ້ ໃນເໝາະສມົ , ມີ ສລິ ະຂອງລາວ ແລະ ຕ່ າງປະເທດ: ເທບນຍິ າຍ. -ນທິ ານຜູນ້ າໍ ແລະ ບຸກຄນົ ທ່ ມີ ຊີ ່ ສຽງ. -ເລ່ ອງເລ່ າົ ຈາກໜງັຼ ສພມິ ການເວາົ້ -ພນຼັ ລະນາຄນົ , ສດຼັ ແລະ ສ່ ງິ ຂອງ ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນເປັຼນ ດວ້ ຍປາກເປ່ ົາແລວ້ ຂຽນ. ຜູອ້ ່ ານເລ່ ອງຈາກ -ເລ່ າົ ເລ່ ອງທ່ ມີ ຄີ ຸນຄ່ າທາງດາ້ ນເນອ້ ໜງຼັ ສພມິ ແລວ້ ໃນ ແລະ ສລິ ະປະ. -ເລ່ າົ ເລ່ ອງຈາກໜງຼັ ສພມິ ທ່ໄີ ດອ້ ່ ານ. 16

ເລ່ າົ (ອ່ ານ ເວາົ້ ຟັຼງ) (ເວາົ້ -ຂຽນ) +ບດົ ເຝິກຫດຼັ . -ສງຼັ ເກດຮູບພາບ ແລະ ເປົາ້ ໝາຍ ອນັຼ ໃດອນັຼ ໜ່ ງຶ . -ຕອບຄໍາຖາມເພ່ ອປະກອບເປຼັນ ບດົ ພນັຼ ລະນາ. -ເລ່ າົ ຄນເລ່ ອງສນັຼ້ ໜ່ ງຶ ເລ່ ອງທ່ ໄີ ດ້ ຟັຼງ ແລະ ໄດອ້ ່ ານມາ. -ເລ່ າົ ປະສບົ ການທ່ ຕີ ນົ ໄດເ້ ຮດັຼ ມາ ເຊ່ ນັຼ : ໜງຶ້ ເຂາົ້ , ຕກັຼ ນາໍ້ ... -ແຕ່ ງປະໂຫຍກໂດຍປາກເປ່ ົາ -ທດຼັ ສະນະສກຶ ສາ, ຊມົ ທໍາມະ ຊາດພນ້ ຖານການຜະລດິ ແລະ ສະຖານທ່ ສີ ໍາຄນັຼ ອ່ ນໆ... ການສກຶ ສາ ນອກ ໂຮງຮຽນ ເວລາ 17

ຄວາມຄາດໝາຍຂອງຫກັຼ ສູດ ທກັຼ ສະ ປ.1 ປ.2 ປ.3 ປ.4 ປ.5 ຈາໍ ແນກສບັຼ ທ່ ີ ຈາໍ ແນກສບັຼ ທ່ ີ ຟັຼງເຂາົ້ ໃຈສບຼັ ການຟັຼງ ໃຫຮ້ ູຈ້ າໍ ແນກ ອອກສຽງຄາ້ ຍຫ ຄາ້ ຍຮຽງກນຼັ ໄດ້ -ຟຼັງໄດຄ້ ວາມໝ ຍາກທ່ ໄີ ດຮ້ ຽນ ຕ່ າງກນັຼ ໃນແຕ່ ລະ ໃນຄາໍ ທ່ ນີ ກັຼ ຮຽນ າຍຈ່ ຈາໍ ເນອ້ ໃນ ສຽງ ທອ້ ງຖ່ ນິ ແຕ່ ຂຽນ ຟຼັງຜດິ ຕາມສາໍ ຕນົ້ ຕໄໍ ດ້ -ມມີ າລະຍາດ ຄກນຼັ ນຽງຂອງແຕ່ ລະ ໃນການຟັຼງທ່ ດີ ີ ພະຍນຼັ ຊະນະ, ທອ້ ງຖ່ ນິ ຕອບຄາໍ ຖາມ -ຟັຼງ ແລະ ຈ່ ເນອ້ ສະຫະວນຼັ ນະຍຸດ ແລະ ເລ່ າົ ຄນໄດ້ ໃນທ່ ໄີ ດອ້ ່ ານ ແລະ ຄໍາເວາົ້ ແລະ ໄດຟ້ ັຼງ ອ່ ານຖກຕອ້ ງ ຕງັຼ້ ແລະ ພອ້ ມມີ ແລະ ຊດັຼ ເຈນ ຕອບຄາໍ ຖາມໄດ້ ເລ່ າົ ເລ່ ອງທ່ ຟີ ັຼງ ມາລະຍາດການ ຂຽນແຈງ້ ແລະ ແລະ ອ່ ານດວ້ ຍ ຖກໄວຍາກອນ ທ່ າທປີ ົກກະຕິ ຟັຼງດີ -ແຕ່ ງປະໂຫຍກ ຖກຕອ້ ງ ແລະ ໄດເ້ ມ່ ຄູໃຫຄ້ າໍ ຊດັຼ ເຈນ ຈະແຈງ້ ການເວາົ້ ຮູຕ້ ອບຄາໍ ຖາມ ສບຼັ ອ່ ານໃນໃຈ ແລະ ເລ່ າົ ຄນໄດ້ ພນຼັ ລະນາ ເລ່ າົ ການອ່ ານ ແລະ ຮູເ້ ລ່ າົ -ຄວາມໄວ20 ສະແດງທ່ າທໄີ ດ້ ເລ່ ອງເປຼັນ ການຂຽນ ເລ່ ອງໃໝ່ ໃນສ່ ງິ ຄໍາ/1ນາທີ ທ່ໄີ ດຟ້ ຼັງ, ໄດເ້ ຫນັຼ ຂຽນແຈ່ ມແຈງ້ ປະໂຫຍກແຈ່ ມ ສະອາດ ມາແລວ້ ໃຊຄ້ າໍ -ຄວາມໄວ ແຈງ້ ຖກກາລະ ປະມານ30ຄໍາ/1 ຖາມຖກຕອ້ ງ ນາທີ ເທສະ ແລະ ກາ້ ເວາົ້ ອ່ ານໃນໃຈ ອ່ ານອອກສຽງ ອ່ ານຟອ້ ງ ແລະ ສະແດງອາລມົ ໄດ້ ຖກຕອ້ ງ ອ່ ານເປຼັນຄາໍ ດວ້ ຍນາໍ້ ສຽງດງຼັ -ອ່ ານຄ່ ອງ ອ່ ານໃນໃຈ ແລະ ຖກຕອ້ ງ -ມກັຼ ອ່ ານໜງັຼ ສ ສະແດງອາລມົ -ອ່ ານໄວປະມານ ໄດ ້ 20ຄໍາ/ນາທີ -ມກຼັ ອ່ ານໜງຼັ ສ ຂຽນຖກຕອ້ ງ ຂຽນສະອາດ ຂຽນລະອຽດ -ບ່ ໍຜດິ ເຖງິ 5ຄາໍ ຕ່ ໍ ແຈ່ ມແຈງ້ ເປຼັນ ແຈ່ ມແຈງ້ ຖກ 1ບດົ ຮຽນ ແຖວ ຂຽນໄດ້ ຫກຼັ ໄວຍາກອນ -ຄວາມໄວ10ຄໍາ/ 10-20 ແຖວ ຂຽນບດົ ພນັຼ ລະ 1ນາທີ -ຄວາມໄວ40 ນາ, ຄາໍ ຮອ້ ງ, ຄາໍ /1ນາທີ ຈດົ ໝາຍ, ບດົ ລາຍງານໄດ ້ -ຄວາມໄວ50 ຄໍາ/1ນາທ.ີ 18

 ຫກຼັ ສູດຊນັຼ້ ປະຖມົ ສກຶ ສາ ຊນັຼ້ ປະຖມົ ສກຶ ສາແມ່ ນການສກຶ ສາເບອ້ ງຕນົ້ ຂອງສາຍສາມນຼັ ສກຶ ສາເຊ່ ງິ ມກີ າໍ ນດົ ເວລາຮຽນ 5 ປີ, ການສກຶ ສາ ໃນຊນັຼ້ ນຍີ້ ງັຼ ມກີ ານສກຶ ສາພາກບງັຼ ຄບຼັ ສໍາລບັຼ ພນົ ລະເມອງລາວທ່ ມີ ອີ າຍຸແຕ່ 6 ປີຂນຶ້ ໄປ.  ຫກັຼ ການ: ຫກຼັ ສູດຊນຼັ້ ປະຖມົ ສກຶ ສາມຫີ ກຼັ ການດ່ ງຼັ ນ:ີ້ - ເປຼັນຫກຼັ ສູດທ່ ນີ າໍ ໃຊເ້ ປັຼນເອກະພາບກນຼັ ໃນທ່ ວົ ປະເທດ. - ເປຼັນຫກັຼ ສູດທ່ ຮີ ບຼັ ປະກນຼັ ການສາ້ ງຄນົ ຮຸ່ ນໃໝ່ ໄປຕາມທດິ ທ່ ສີ ອດຄ່ ອງກບຼັ ການພດັຼ ທະນາເສດຖະກດິ -ສງັຼ ຄມົ ຂອງ ຊາດ, ມລີ ກຼັ ສະນະຊາດ, ວທິ ະຍາສາດ ທນັຼ ສະໄໝ, ມລີ ກຼັ ສະນະມະຫາຊນົ ແລະ ຫຍບັຼ ມ່ ເໍ ຂາົ້ ກບັຼ ມາດຕະຖານ ຂອງສາກນົ ເທ່ ອລະກາ້ ວ. - ສ່ ງົ ເສມີ ໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນໄດພ້ ດັຼ ທະນາ ແລະ ຮຽນຮູຢ້ ່ າງຕ່ ໍເນ່ ອງໂດຍຖຜູຮ້ ຽນມຄີ ວາມສາໍ ຄນັຼ ທ່ ສີ ຸດ ແລະ ຮບັຼ ປະກນັຼ ໃຫຜ້ ູ ້ ຮຽນໄດເ້ ສມີ ຂະຫຍາຍການຮຽນຂອງຕນົ ຕາມຄວາມສາມາດໃນການສກຶ ສາຕ່ ໃໍ ນລະດບັຼ ສູງຂນຶ້ ໄປ ຫ ປະກອບອາ ຊບີ . - ການຮຽນທດິ ສະດຕີ ອ້ ງຄຽງຄ່ ູກບຼັ ພາກປະຕບິ ດຼັ ຕວົ ຈງິ . - ເນອ້ ໃນຫກັຼ ສູດຕອ້ ງກວມເອາົ 5 ຫກັຼ ມນູ ຂອງການສກຶ ສາຄ: ຄຸນສມົ ບດັຼ ສກຶ ສາ, ປັຼນຍາສກຶ ສາ, ແຮງງານສກຶ ສາ, ພະລະສກຶ ສາ, ສລິ ະປະສກຶ ສາ. ເນອ້ ໃນການຮຽນຕອ້ ງມຄີ ວາມສາໍ ຄນຼັ , ມປີ ະໂຫຍດ ແລະ ສາມາດນາໍ ໃຊເ້ ຂາົ້ ໃນ ການດາໍ ລງົ ຊວີ ດິ ຕວົ ຈງິ ໄດ.້  ຈດຸ ໝາຍຫກັຼ ສູດ: ຈດຸ ໝາຍຫກຼັ ສູດສາໍ ລບຼັ ຊນຼັ້ ປະຖມົ ສກຶ ສາ ແມ່ ນເນນຼັ້ ການສກຶ ສາໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນມຄີ ວາມຮູທ້ ່ ວົ ໄປໃນຂນຼັ້ ຕນົ້ , ມີ ຄຸນສມົ ບດຼັ ດ,ີ ມຄີ ວາມສາມາດ ແລະ ທດຼັ ສະທ່ ຈີ າໍ ເປຼັນສໍາລບຼັ ການຮຽນ ແລະ ການດໍາລງົ ຊວີ ດິ ດ່ ງຼັ ນ:ີ້ - ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນມຄີ ວາມຮູ ້ ແລະ ປະສບົ ການທ່ ຫີ າກຫາຍ, ສມົ ສ່ ວນລະຫວ່ າງການພດັຼ ທະນາທາງດາ້ ນຮ່ າງກາຍ ແລະ ຈດິ ໃຈ. - ຊ່ ວຍໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນໄດພ້ ດຼັ ທະນາຄວາມສາມາດພນ້ ຖານໃນການຈ່ ຈາໍ , ເຂາົ້ ໃຈ ແລະ ແກໄ້ ຂບນຼັ ຫາໃນຊວີ ດິ ປະຈາໍ ວນັຼ , ມທີ ກັຼ ສະໃນການຮຽນ. - ມຄີ ວາມສາມາດເບອ້ ງຕນົ້ ໃນການຟັຼງ, ເວາົ້ , ອ່ ານ ແລະ ຂຽນ ແລະ ການຄດິ ໄລ່ . - ຮູຮ້ ກຼັ ສາສຸຂະພາບໃຫແ້ ຂງແຮງ, ຮກຼັ ສາຄວາມສະອາດ ແລະ ສ່ ງິ ແວດລອ້ ມ. - ມຄີ ວາມພູມໃຈ ແລະ ເຫນັຼ ຄຸນຄ່ າຂອງສລິ ະປະ ແລະ ວດຼັ ທະນະທາໍ ລາວ, ມຄີ ວາມຊນິ ເຄຍີ ໃນການປະພດຶ ປະຕິ ບດັຼ ຕາມຮດີ ຄອງປະເພນ,ີ ມມີ າລະຍາດທ່ ດີ ີ ແລະ ລະບຽບວໄິ ນ. - ຮກຼັ ພ່ ໍແມ່ , ຮກຼັ ເພ່ ອນມດິ , ເຄາົ ລບົ ນບຼັ ຖຄູ ແລະ ຜູອ້ າວຸໂສ, ຮກັຼ ບາ້ ນເກດີ ເມອງນອນ ແລະ ຮກຼັ ຊາດລາວ.  ໂຄງສາ້ ງຫລກັຼ ສູດ: ໂຄງສາ້ ງຫກຼັ ສູດປະຖມົ ສກຶ ສາປະກອບດວ້ ຍວຊິ າຮຽນ, ກດິ ຈະກາໍ ຫອ້ ງຮຽນ ແລະ ໂຮງຮຽນ, ກດິ ຈະກາໍ ນອກ ຫກຼັ ສູດ. ວຊິ າຮຽນສາໍ ລບຼັ ຊນຼັ້ ປະຖມົ ສກຶ ສາປະກອບດວ້ ຍ 9 ວຊິ າຮຽນຄ: - ພາສາລາວ - ຄະນດິ ສາດ - ຄຸນສມົ ບດັຼ - ໂລກອອ້ ມຕວົ 19

- ສລິ ະປະກາໍ - ສລິ ະປະດນົ ຕີ - ຫດັຼ ຖະກາໍ - ພະລະສກຶ ສາ - ພາສາຕ່ າງປະເທດ  ກດິ ຈະກາໍ ຂອງຫອ້ ງ ແລະ ໂຮງຮຽນ ໝາຍເຖງິ ກດິ ຈະກາໍ ຕ່ າງໆ ທ່ ກີ ່ ຽວກບຼັ ການສກຶ ສາອບົ ຮມົ ແນວຄດິ ຄຸນສມົ ບດັຼ , ການຈດັຼ ຕງັຼ້ ແລະ ລະບຽບວໄິ ນເຊ່ ນັຼ : - ການສະຫຸບປະຈາໍ ອາທດິ - ປະຈາໍ ເດອນ - ການເຄາົ ລບົ ທຸງວນັຼ ຈນັຼ ເປັຼນຕນົ້ ...  ກດິ ຈະກາໍ ນອກຫກຼັ ສູດ ໝາຍເຖງິ ກດິ ຈະກາໍ ຕ່ າງໆ ທ່ ເີ ຄ່ ອນໄຫວນອກເວລາຮຽນເຊ່ ນັຼ : ການສະຫອງວນຼັ ສໍາຄນັຼ ຕ່ າງໆ ທາງປະຫວດັຼ ສາດ, ເຄ່ ອນໄຫວຂອງອງົ ການຈດຼັ ຕງັຼ້ ເຍາົ ວະຊນົ , ການເຝິດແອບ, ແຂ່ ງສລິ ະປະ, ກລິ າ ຖາມຕອບວທິ ະຍາສາດ, ການອອກ ແຮງງານລວມເພ່ ອທໍາຄວາມສະອາດຫອ້ ງຮຽນ, ໂຮງຮຽນ, ກດິ ຈະກາໍ ປົກປັຼກຮກຼັ ສາສ່ ງິ ແວດລອ້ ມ, ການເຄ່ ອນໄຫວ ເພ່ ອສາທາລະນະປະໂຫຍດ ແລະ ອ່ ນໆ... ວຊິ າຮຽນ ແລະ ການກາໍ ນດົ ເວລາຮຽນປະຈາໍ ອາທດິ ແລະ ສກົ ຮຽນ ສາໍ ລບຼັ ຊນັຼ້ ປະຖມສກຶ ສາ. ວຊິ າ ຈາໍ ນວນຊ່ ວົ ໂມງຮຽນຕ່ ອໍ າທດິ ແລະ ສກົ ຮຽນ ປ.1 ປ.2 ປ.3 ປ.4 ປ.5 ອາທດິ ສກົ ຮຽນ ອາທດິ ສກົ ຮຽນ ອາທດິ ສກົ ຮຽນ ອາທດິ ສກົ ຮຽນ ອາທດິ ສກົ ຮຽນ 1 ພາສາລາວ 12 396 10 330 8 264 6 198 6 198 2 ຄະນິ 3 99 4 132 5 165 6 198 6 198 ດສາ ດ 3 ຄຸນສມົ ບດັຼ 1 33 1 33 1 33 1 33 1 33 4 ໂລກອອ້ ມ 2 66 2 66 2 66 3 99 3 99 ຕວົ 1 33 1 33 1 33 1 33 1 33 5 ສລິ ະປະກາໍ 6 ສລິ ະປະ 1 33 1 33 1 33 1 33 1 33 ດນົ ຕີ 20

7 ຫດັຼ ຖະກາໍ 1 33 2 66 2 66 2 66 2 66 8 2 66 2 66 2 66 2 66 2 66 ພະລະສກຶ ສາ 9 ພາສາ 0 0 0 0 2 66 2 66 2 66 ຕ່ າງປະເທດ ອງັຼ ກດິ ກດິ ຈະກາໍ ຫອ້ ງ 2 66 2 66 2 66 2 66 2 66 ແລະ ໂຮງຮຽນ ລວມ 25 825 25 825 26 828 26 858 26 858 ກດິ ຈະກາໍ 4 ຊ່ ວົ ໂມງ/ເດອນ ນອກຫກັຼ ສູດ  ການຈດັຼ ຕງັຼ້ ການຮຽນ-ການສອນ ການຈດຼັ ຕງັຼ້ ການຮຽນ-ການສອນສໍາລບັຼ ຊນຼັ້ ປະຖມົ ສກຶ ສາໃນສກົ ຮຽນໜ່ ງຶ ໄດແ້ ບ່ ງເປັຼນ 2 ພາກຮຽນຄ: - ພາກຮຽນ 1 ເລ່່ ມີ ແຕ່ ເດອນກນຼັ ຍາ ເຖງິ ເດອນ ມງຼັ ກອນ - ພາກຮຽນ 2ເລ່ ມີ ແຕ່ ເດອນ ກຸມພາ ເຖງິ ເດອນພດຶ ສະພາ ສະເພາະທາ້ ຍເດອນພດຶ ສະພາເປຼັນໄລຍະທວນຄນ ແລະ ສອບເສງັຼ . ສກົ ຮຽນ 1 ໃຫມ້ ໄີ ລຍະເວລາຮຽນຕວົ ຈງິ ບ່ ໍເກນີ 33 ອາທດິ ແລະ ອກີ 5 ອາທດິ ແມ່ ນໄວສ້ າໍ ລບຼັ ການກະກຽມ, ການທວນຄນ, ກວດກາ, ສອບເສງຼັ ແລະ ພກັຼ ໃນ ວນຼັ ບຸນຕ່ າງໆ... ການກາໍ ນດົ ເວລາຮຽນ: ຈາໍ ນວນຮຽນເວລາທງຼັ ໝດົ ແມ່ ນ 825-858 ຊ່ ວົ ໂມງຕ່ ໍສກົ ຮຽນ, ປະມານ 25-26 ຊ່ ວົ ໂມງຕ່ ໍອາທດິ ແລະ ປະມານ 5-6 ຊ່ ວົ ໂມງຕ່ ໍມ.້ ຊ່ ວົ ໂມງໜ່ ງຶ ເທ່ າົ ກບັຼ 45 ນາທ,ີ ອາທດິ 1 ຮຽນ 5 ວນັຼ . ການຈດຼັ ການຮຽນສໍາລບຼັ ຊນຼັ້ ປະຖມົ ສກຶ ສາໃຫຈ້ ດັຼ ເປັຼນລາຍປີ ໂດຍຄດິ ນນໍ້ ໜກັຼ ຂອງວຊິ າຮຽນເປຼັນຊ່ ວົ ໂມງຕ່ ໍ ອາທດິ ແລະ ຕ່ ສໍ ກົ ຮຽນ. ແຕ່ ລະອາທດິ ໃຫມ້ ເີ ວລາເຄ່ ອນໄຫວກດິ ຈະກາໍ ຫອ້ ງ ແລະ ໂຮງຮຽນ ປະມານ 2 ຊວົ ໂມງຕ່ ອໍ າທດິ , ນອກຈາກ ນນັຼ້ , ແຕ່ ລະຂນຼັ້ ຮຽນຄວນຈດັຼ ໃຫມ້ ກີ ານເຄ່ ອນໄຫວກດິ ຈະກາໍ ນອກຫກັຼ ສູດນອກເວລາຮຽນຢ່ າງໜອ້ ຍເດອນລະ 4 ຊ່ ວົ ໂມງ.  ຫກສູດທອ້ ງຖ່ ນິ . 21

ຫກຼັ ສູດທອ້ ງຖ່ ນິ ໝາຍເຖງິ ຫກັຼ ສູດລະດບຼັ ແຂວງ, ນະຄອນ ແລະ ລະດບຼັ ໂຮງຮຽນ. ການພດັຼ ທະນາຫກຼັ ສູດທອ້ ງ ຖ່ ນິ ແມ່ ນການນາໍ ເອາົ ຫກັຼ ສູດລະດບັຼ ຊາດມາປັຼບປຸງໃຫສ້ ອດຄ່ ອງກບຼັ ສະພາບທອ້ ງຖ່ ນິ ແລະ ເພ່ ອໃຫເ້ ໝາະສມົ ກບຼັ ຜູຮ້ ຽນ ຈດຸ ປະສງົ ຂອງຫກັຼ ສູດທອ້ ງຖ່ ນິ ແມ່ ນເພ່ ອໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນໄດຮ້ ຽນຮູລ້ ກັຼ ສະນະເດ່ ນຼັ ແລະ ສ່ ງິ ທ່ ເີ ປຼັນຄວາມຕອ້ ງການຂອງ ທອ້ ງຖ່ ນິ ຕນົ ເອງ, ເນອໃນຫກຼັ ສູດທອ້ ງຖ່ ນິ ກວມເອາົ ຄວາມຮູ ້ ແລະ ປະສບົ ການທ່ ເີ ປັຼນພູມປັຼນຍາທອ້ ງຖ່ ນິ ກ່ ຽວກບັຼ ມູນເຊອ້ ຫ ຄວາມໂດດເດ່ ນັຼ ທາງດາ້ ນວດຼັ ທະນະທໍາ, ຮດີ ຄອງປະເພນ,ີ ປະຫວດັຼ ສາດ, ພູມສາດ, ສລິ ະປະ, ວນຼັ ນະຄະດີ , ກລິ າກາຍະກາໍ , ການເຮອນ, ການບລໍ ກິ ານ, ກະສກິ າໍ , ຫດຼັ ຖະກາໍ , ປ່ າໄມ,້ ການທ່ ອງທ່ ຽວ ແລະ ອ່ ນໆ...  ການປະເມນີ ຜນົ ການຮຽນ ການປະເມນີ ຜນົ ການຮຽນເປັຼນຂະບວນການທ່ ນີ າໍ ໃຊເ້ ພ່ ອພດຼັ ທະນາຄຸນະພາບຂອງນກຼັ ຮຽນ, ຈາກຜນົ ປະເມນີ ຈະໄດຂ້ ມໍ້ ູນທ່ ສີ ະແດງເຖງິ ພດຼັ ທະນາການ, ຄວາມກາ້ ວໜາ້ ແລະ ຄວາມສາໍ ເລດັຼ ຂອງນກຼັ ຮຽນ ພອ້ ມທງຼັ ໄດຂ້ ມໍ້ ນູ ກ່ ຽວກບຼັ ຈດຸ ທ່ ຄີ ງົ ຄາ້ ງເຊ່ ງິ ເປຼັນປະໂຫຍດຕ່ ກໍ ານປຼັບປຸງ ຫ ສ່ ງົ ເສມີ ໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນຮບຼັ ການພດັຼ ທະນາ, ເລ່ ອນຂນັຼ້ ແບບຕ່ ໍເນ່ ອງ ແລະ ຮຽນຮູຢ້ ່ າງເຕມຼັ ສ່ ວນ, ດ່ ງັຼ ນນຼັ້ , ການປະເມນີ ຜນົ ການຮຽນຈ່ ງຶ ຄວນມລີ າຍລະດບັຼ ເຊ່ ນັຼ : ລະດບຼັ ຂນຼັ້ ຮຽນ, ຊນັຼ້ ຮຽນ, ໂຮງ ຮຽນ, ແຂວງ ແລະ ລະດບັຼ ຊາດ.  ຄວາມໝາຍຂອງພາສາລາວ ພາສາລາວ ແມ່ ນພາສາແຫ່ ງຊາດທ່ ມີ ຄີ ວາມສາໍ ຄນັຼ ສາໍ ລບັຼ ທຸກວຽກງານເຊ່ ນັຼ : ນາໍ ໃຊເ້ ປັຼນເຄ່ ອງມໃນການຕດິ ຕ່ ໍ ສ່ ສານ, ບນັຼ ທກຶ ຈດົ ຈາໍ ແລະ ສດິ ສອນສ່ ງົ ຄວາມຮູ,້ ປະສບົ ການ, ຮດີ ຄອງປະເພນີ ແລະ ວດຼັ ທະນະທາໍ . ການຮຽນພາສາ ລາວໃນຊນັຼ້ ປະຖມົ ສກຶ ສາແມ່ ນການຮຽນຄວາມຮູດ້ າ້ ນພາສາ, ເຮດຼັ ໃຫເ້ ກດີ ຄວາມມ່ ວນຊ່ ນ ແລະ ຮູຈ້ ກັຼ ຄນົ້ ຄດິ ພຈິ າ ລະ ນາໂດຍຜ່ ານການຟັຼງ, ການເວາົ້ , ການອ່ ານ ແລະ ການຂຽນ, ພດັຼ ທະນາການຮຽນຂອງນກຼັ ຮຽນກ່ ຽວກບຼັ ໜາ້ ທ່ ີ ແລະ ການພວົ ພນຼັ ທາງດາ້ ນພາສາທ່ ໃີ ຊເ້ ຂາົ້ ໃນບດົ ຮຽນກບຼັ ພາສານາໍ ໃຊໃ້ ນສງຼັ ຄມົ , ເພ່ ອໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນກາຍເປຼັນຜູທ້ ່ ມີ ຄີ ວາມສາ ມາດໃນການຄນົ້ ຄດິ ພຈິ າລະນາວເິ ຄາະວຈິ ານ ແລະ ມຫີ ວົ ຄດິ ປະດດິ ສາ້ ງໃນການນາໍ ໃຊພ້ າສາລາວ ເຊ່ ງິ ເປັຼນພາສາແຫ່ ງ ຊາດ . ຄວາມຮູ,້ ທກຼັ ສະ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈກ່ ຽວກບັຼ ພາສາລາວ ແລະ ການອ່ ານອອກຂຽນໄດ,້ ແມ່ ນຄວາມຈາໍ ເປຼັນເພ່ ອ ຄວາມກາ້ ວໜາ້ ໃນການຮຽນ ແລະ ການດໍາລງົ ຊວີ ດິ ໃນຊຸມຊນົ . ດ່ ງັຼ ນນຼັ້ , ວຊິ າ: ພາສາລາວຕອ້ ງກະກຽມໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນມີ ທກັຼ ສະໃນການນາໍ ໃຊພ້ າສາເຂາົ້ ໃນການຮຽນ ແລະ ການດໍາລງົ ຊວີ ດິ ປະຈາໍ ວນັຼ . ການອ່ ານອອກຂຽນໄດໝ້ າຍເຖງິ ຄວາມສາມາດໃນການອ່ ານ ແລະ ການຂຽນບລໍ ບິ ດົ ຕ່ າງໆ ການອ່ ານອອກຂຽນ ໄດເ້ ປັຼນການພດັຼ ທະນາ ຄວາມຮູ ້ ແລະ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈເພ່ ອນໍາໄປສ່ ູຄວາມສາໍ ເລດຼັ ໃນການພດຼັ ທະນາຕນົ ເອງຂອງນກັຼ ຮຽນ ໃຫມ້ ຄີ ວາມຈະເລນີ ເຕບີ ໂຕຮອບດາ້ ນເພ່ ອກາຍເປັຼນບຸກຄະລາກອນທ່ ມີ ຄີ ຸນະພາບໃນສງຼັ ຄມົ . ຢ່ ູໃນຊນັຼ້ ປະຖມົ ສກຶ ສາ(ປ. 1-ປ.3) ເນນັຼ້ ໜກັຼ ໃສ່ ການພດັຼ ທະນາທກຼັ ສະພນ້ ຖານໃນການອ່ ານອອກຂຽນໄດໂ້ ດຍນກຼັ ຮຽນຈະຕອ້ ງໄດຮ້ ຽນ ຄໍາສບັຼ ພາສາ ແລະ ຮຽນບດົ ຫດຼັ ອ່ ານຕາມເນອ້ ໃນປຶມ້ ແບບຮຽນ. ເມ່ ອນກັຼ ຮຽນຈບົ ຊນັຼ້ ປະຖມົ ແລວ້ ພວກເຂາົ ເຈາົ້ ຈະນາໍ ໃຊທ້ ກັຼ ສະໃນການອ່ ານອອກຂຽນໄດດ້ ່ ງຼັ ກ່ າວເພ່ ອເປັຼນເຄ່ ອງມໃນການຮຽນວຊິ າຕ່ າງໆ ໃນຂນຼັ້ ຕ່ ໍໄປ.  ຈດຸ ໝາຍ ການຮຽນ-ການສອນພາສາລາວຢ່ ູໃນຊນຼັ້ ປະຖມົ ສກຶ ສາແມ່ ນເພ່ ອໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນມກີ ານພດຼັ ທະນາເຊ່ ນັຼ : + ດາ້ ນຄວາມຮູ ້ - ມຄີ ວາມຮູກ້ ່ ຽວກບັຼ ພາສາທ່ ໃີ ຊໃ້ ນຈດຸ ປະສງົ ເຊ່ ນັຼ : ຜູຟ້ ຼັງ ແລະ ສະຖານະການຕ່ າງກນັຼ . - ມຄີ ວາມຮູກ້ ່ ຽວກບັຼ ເນອ້ ໃນບດົ ເຊ່ ນຼັ : ໂຄງສາ້ ງ ແລະ ລກັຼ ສະນະຂອງພາສາ. - ມຄີ ວາມຮູກ້ ່ ຽວກບັຼ ການສະກດົ ຄໍາເຊ່ ນັຼ : ຄາໍ ເວາົ້ , ປະໂຫຍກ ແລະ ເຄ່ ອງໝາຍວກັຼ ຕອນ. + ດາ້ ນທກຼັ ສະ 22

- ສາມາດຟຼັງ, ເວາົ້ , ອ່ ານ ແລະ ຂຽນດວ້ ຍຄວາມເຊ່ ອໝນຼັ້ ຄ່ ອງແຄວ້ ແລະ ເຂາົ້ ໃຈພາສາລາວຢ່ ູໃນການດໍາລງົ ຊວີ ດິ ປະຈາໍ ວນຼັ ຫ ຮຽນຕ່ ໍໃນຂນັຼ້ ສູງ. - ສາມາດເວາົ້ ໃນຂອບເຂດຂອງບໍລບິ ດົ - ສາມາດແລກປ່ ຽນຂ່ າວສານ ທດັຼ ມະນະ ແລະ ຄວາມຄດິ ທ່ ສີ າ້ ງສນຼັ ຕາມຫວົ ເລ່ ອງຂອງວຊິ າຕ່ າງໆ ແລະ ຫວົ ເລ່ ອງຂອງຊຸມຊນົ ໃນທອ້ ງຖ່ ນິ - ສາມາດອ່ ານໃນໃຈ ແລະ ອ່ ານອອກສຽງໄດເ້ ໝາະສມົ ກບຼັ ຈດຸ ປະສງົ ວເິ ຄາະວຈິ ານ ແລະ ຕຄີ ວາມໝາຍຂອງ ບດົ . - ສາມາດຂຽນຂອບເຂດຂອງບໍລບິ ດົ - ສາມາດສງັຼ ລວມຂໍມ້ ູນເພ່ ອການຂຽນບດົ , ວາງແຜນສາ້ ງໂຄງຮ່ າງ ປຼັບປຸງ ແລະ ຂຍນບດົ ຂອງຕນົ - ສາມາດນາໍ ໃຊຄ້ ວາມຮູກ້ ່ ຽວກບຼັ ການສະກດົ ຄໍາ, ເຄ່ ອງໝາຍວກັຼ ຕອນ, ແລະ ຫກຼັ ໄວຍາກອນຕ່ າງໆ - ສາມາດນາໍ ໃຊຂ້ ່ າວສານຈາກການຟັຼງ, ການເວາົ້ , ການອ່ ານ ແລະ ການຂຽນເຂາົ້ ໃນການຄນົ້ ຄດິ , ຕດັຼ ສນິ ແກໄ້ ຂ ບນັຼ ຫາໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ ແລະ ສມົ ເຫດສມົ ຜນົ . - ສາມາດນາໍ ໃຊກ້ ານອ່ ານອອກຂຽນໄດເ້ ພ່ ອພດຼັ ທະນາຄວາມຮູສ້ ກຶ , ພດັຼ ທະນາສງຼັ ຄມົ ແລະ ເສມີ ຂະຫຍາຍສະຕິ ປຼັນຍາຂອງຕນົ ເອງ - ສາມາດນາໍ ໃຊພ້ າສາຢ່ າງເໝາະສມົ ແລະ ມວີ ດັຼ ທະນະທາໍ . + ດາ້ ນທດຼັ ສະນະຄະຕິ ແລະ ຄ່ ານຍິ ມົ - ເຄາົ ລບົ ນບັຼ ຖພາສາຂອງເຜ່ າົ ຕ່ າງໆ ທ່ ມີ ໃີ ນປະເທດເຮາົ ແລະ ມຄີ ວາມຍນິ ດທີ ່ ເີ ພ່ ນີ ໄດກ້ າໍ ນດົ ເອາົ ພາສາລາວເປຼັນ ພາສາປະຈາໍ ຊາດ - ມຄີ ວາມພູມໃຈ ແລະ ເຊ່ ອໝນັຼ້ ຕນົ ເອງໃນທກຼັ ສະພາສາລາວ ແລະ ສາມາດນາໍ ໃຊໄ້ ດ້ - ສນົ ໃຈ ແລະ ຊ່ ນຊມົ ໃນພາສາເຊ່ ນຼັ : ມກຼັ ອ່ ານປຶມ້ , ບດົ ກາບກອນ ແລະ ມກຼັ ການຂຽນເປັຼນຕນົ້ .  ເນອ້ ໃນ: ວຊິ າພາສາລາວແຕ່ ລະຂນັຼ້ ຮຽນປະກອບດວ້ ຍ 3 ພາກຄ: ການຟຼັງ ແລະ ການເວາົ້ , ການອ່ ານ ແລະ ການຂຽນ ດ່ ງັຼ ຕ່ໄໍ ປນ:ີ້ + ການຟຼັງ ແລະ ການເວາົ້ : ຜ່ ານການຮຽນຟັຼງ-ເວາົ້ ນກັຼ ຮຽນຈະເຂາົ້ ໃຈວທິ ເີ ວາົ້ ດວ້ ຍຫາຍຈດຸ ປະສງົ ທ່ ແີ ຕກຕ່ າງກນຼັ ( ແຕ່ ງບດົ ດວ້ ຍປາກເປ່ ົາ ທ່ ຕີ ່ າງກນັຼ ) ເຂາົ ເຈາົ້ ຈະສາມາດເຂາົ້ ຮ່ ວມໃນການສາ້ ງບດົ ດວ້ ຍປາກເປ່ ົາໃນການສ່ ສານປະຈາໍ ວນັຼ ແລະ ຄາໍ ເວາົ້ ທ່ ສີ າ້ ງສນັຼ ພອ້ ມທງັຼ ນາໍ ໃຊຄ້ ໍາເວາົ້ ໃຫມ້ ປີ ະສດິ ທຜິ ນົ ໃນການຮຽນຂນັຼ້ ຕ່ ໄໍ ປ. ນກຼັ ຮຽນຈະເປຼັນຜູມ້ ມີ າລະຍາດໃນການຟັຼງ, ເວາົ້ ເພ່ ອຮບຼັ ແລະ ສ່ ງົ ຂໍມ້ ນູ ຂ່ າວສານ, ໃຫຂ້ ຄໍ້ ດິ ເຫນັຼ , ພຈິ າລະນາ ຄດິ ແບບຈນິ ຕະນາການ ແລະ ວຈິ າລະນະຍານ, ຜ່ ານກດິ ຈະກາໍ ການຟັຼງ, ນກຼັ ຮຽນຈະມປີ ະສບົ ການຫາຍຂນຶ້ . ຜ່ ານກດິ ຈະກາໍ ການເວາົ້ ນກຼັ ຮຽນຈະສາ້ ງບດົ ດວ້ ຍປາກເປ່ ົາທ່ ຍີ າວ, ຄບົ ຖວ້ ນ, ກວາ້ ງຂວາງຕາມຈດຸ ປະສງົ ຜູຟ້ ຼັງ. ຢາກຟັຼງ ແລະ ເວາົ້ ໄດດ້ ນີ ກັຼ ຮຽນຈະຕອ້ ງຮຽນນາໍ ໃຊກ້ ານຟັຼງ ແລະ ການເວາົ້ ຕາມບລໍ ບິ ດົ ຂອບເຂດຂອງຈດຸ ປະ ສງົ ແລະ ຜູຟ້ ັຼງ. ພອ້ ມນນຼັ້ , ເຂາົ ເຈາົ້ ກຕໍ ອ້ ງຮຽນຮູກ້ ່ ຽວກບັຼ ການນາໍ ໃຊທ້ ກຼັ ສະ ແລະ ວທິ ກີ ານຂອງການຟັຼງ ແລະ ການເວາົ້ . + ການອ່ ານ: 23

ຜ່ ານການຮຽນອ່ ານ, ນກັຼ ຮຽນຈະສາມາດອ່ ານ ແລະ ເຂາົ້ ໃຈຄວາມແຕກຕ່ າງຂອງປະເພດບດົ . ເຂາົ ເຈາົ້ ສາ ມາດນາໍ ໃຊທ້ ກັຼ ສະເພ່ ອຮບຼັ ຮູຂ້ ໍມ້ ູນໃນຊວີ ດິ ປະຈາໍ ວນັຼ ແລະ ເພ່ ອການຮຽນໃນອະນາຄດົ . ນກຼັ ຮຽນຈະເພ່ ງິ ພໃໍ ຈໃນບດົ ຫດັຼ ອ່ ານເພ່ ອຮບັຼ ເອາົ ຂ່ າວສານ, ຂະຫຍາຍຄວາມຄດິ ແລະ ຄດິ ຢ່ າງມຈີ ນິ ຕະນາການ ແລະ ວຈິ າລະນາຍານ. ຢາກອ່ ານໄດດ້ ີ ເຂາົ ເຈາົ້ ຈະຕອ້ ງຮຽນກ່ ຽວບດົ ຂຽນປະເພດຕ່ າງໆ ຮຽນກ່ ຽວກບຼັ ດານນາໍ ໃຊທ້ ກຼັ ສະ ແລະ ວທິ ີ ການພອ້ ມທງຼັ ການນາໍ ໃຊຄ້ ວາມຮູຄ້ ວາມເຂາົ້ ໃຈຢ່ າງເຕມັຼ ສ່ ວນຢ່ ູໃນບດົ ຫດຼັ ອ່ ານ. 24

ບດົ ທີ 2 ຄວາມຮູເ້ ບອ້ ງຕນົ້ ກ່ ຽວກບັຼ ການສອນພາສາລາວໃນຊນຼັ້ ປະຖມົ ສກຶ ສາ 1. ຄວາມສາໍ ຄນັຼ ຂອງການສອນວຊິ າພາສາລາວໃນຊນັຼ້ ປະຖມົ ສກຶ ສາ. ພາສາແມ່ ນພາຫະນະສ່ ສານເບອ້ ງຕນົ້ ອນຼັ ໜ່ ງຶ ທ່ ຮີ ບັຼ ໃຊຕ້ ດິ ຕ່ ໍໃນຊວີ ດິ ຂອງສງັຼ ຄມົ . ພາສາ ຫ ຄໍາເວາົ້ ເກດີ ຂນຶ້ ໂດຍອາໄສເຫດການຕ່ າງໆ ເຊ່ ນັຼ : ວາດຊງົ , ທ່ າທາງ, ສໍານຽງ, ອາການ...ເປັຼນຕນົ້ . ພາສາກາໍ ເນດີ ຂນຶ້ ດວ້ ຍຄວາມຈາໍ ເປຼັນ ຂອງມະນດຸ ທ່ ຢີ າກສະແດງຄວາມຮູສ້ ກຶ ນກຶ ຄດິ ຂອງຕນົ ໃຫຜ້ ູອ້ ່ ນຮບຼັ ຮູ ້ ແລະ ເຂາົ້ ໃຈນາໍ ເຊ່ ງິ ເລ່ ມີ ຈາກການໃຊວ້ າດຊງົ , ທ່ າທາງສະແດງອອກ(ພາສາໃບ,້ ຫ ກກ) ຕ່ ໍມາກມໍ ສີ ຽງອອກມາເຊ່ ງິ ບ່ ງົ ບອກໂດຍປະສານກບຼັ ທ່ າທາງ, ຈງຼັ ຫວະຂອງອະ ໄວຍະວະຕ່ າງໆ ເຊ່ ນຼັ : ຍກົ ມ, ຍກົ ຕນີ , ຕຄີ ວີ້ , ຫບຼັ ຕາ, ເບະສບົ ...ສະນນັຼ້ ຖາ້ ບ່ ໍມພີ າສາ ມະນດຸ ກຈໍ ະອາດບ່ ມໍ ຄີ ວາມ ເຂາົ້ ໃຈເຊ່ ງິ ກນັຼ ແລະ ກນັຼ ໄດ້ ພາສາຍ່ ອມຈະເລນີ ກາ້ ວໜາ້ ໄປຕາມຄວາມຈະເລນີ ກາ້ ວໜາ້ ຂອງສງັຼ ຄມົ . ເພາະວ່ າມນັຼ ເປຼັນສ່ ສະແດງໃຫມ້ ະນດຸ ເຂາົ້ ໃຈທຸກສ່ ງິ ທຸກຢ່ າງທ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ພອ້ ມໃຊວ້ ຽກງານຕ່ າງໆ ໃນການພວົ ພນຼັ ກນຼັ ໃນສງັຼ ຄມົ . ພາສາເວາົ້ ແລະ ພາສາຂຽນເປຼັນເຄ່ ອງມສະແດງຄວາມຮຸ່ງເຮອງໃນອະດດີ ແລະ ເປັຼນຫກັຼ ຖານທ່ ສີ ໍາຄນັຼ ໃນການ ຮ່ າໍ ຮຽນປະຫວດຼັ ຄວາມເປັຼນມາຂອງສງັຼ ຄມົ . ພາສາເວາົ້ ກາໍ ເນດີ ກ່ ອນພາສາຂຽນ, ມພີ າສາເວາົ້ ເພ່ ອເວາົ້ ຕດິ ຕ່ ໍສ່ ສານ ຄວາມຄດິ ເຫນັຼ ແລະ ສະແຫວງຫາຄວາມ ຮູໃ້ ໝ່ ໆ , ພາສາຂຽນກາໍ ເນດີ ຂນຶ້ ຕາມຄວາມຮຽກຮອ້ ງຕອ້ ງການໃນການບນຼັ ທກຶ ຂໍຄ້ ວາມພາສາເວາົ້ ໄວເ້ ປັຼນຫກັຼ ຖານອາ້ ງ ອງີ . ສະນນຼັ້ , ມນຼັ ຈ່ ງຶ ຮຽກຮອ້ ງໃຫພ້ າສາຂຽນມຄີ ວາມຊດຼັ ເຈນກວ່ າພາສາເວາົ້ , ເພາະວ່ າຖາ້ ຫາກເປຼັນການບນັຼ ທກຶ ດວ້ ຍ ລາຍລກັຼ ອກັຼ ສອນຈະຕອ້ ງມຄີ ວາມແນ່ ນອນ. ການມທີ ງຼັ ພາສາເວາົ້ ແລະ ພາສາຂຽນເປຼັນຄວາມສະດວກຫາຍສໍາລບຼັ ໃຊສ້ ່ ຄວາມໝາຍຄວາມຄດິ , ຄວາມຮູສ້ ກຶ ແລະ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈໃຫເ້ ກດີ ຂນຶ້ ໃນຊວີ ດິ ປະຈາໍ ວນັຼ ບ່ ວໍ ່ າຈະສ່ ງົ ຂ່ າວສານ, ການສກຶ ສາຮ່ ໍາຮຽນກຄໍ ການປະກອບອາຊບີ .ຖາ້ ຫາກມພີ າສາເວາົ້ ແລະ ພາສາຂຽນແລວ້ ພາສາກາຍເປັຼນເຄ່ ອງມຜູກພນຼັ ຄວາມຮູສ້ ກຶ ຂອງມະນດຸ ໃຫແ້ ໜນ້ ແຟນ້ ກວ່ າສ່ ງິ ໃດ ເພາະວ່ າມນັຼ ຈະເຮດຼັ ໃຫເ້ ກດີ ຄວາມຮູສ້ ກຶ ວ່ າເປັຼນພວກດຽວກນຼັ ສາ້ ງໃຫເ້ ກດີ ມຄີ ວາມສາມກຼັ ຄອີ ນຼັ ເປັຼນນາໍ້ ໜ່ ງຶ ໃຈ ດຽວກນຼັ . ບ່ ໍພຽງແຕ່ ເທ່ າົ ນນັຼ້ , ພາສາເວາົ້ ແລະ ພາສາຂຽນ ຍງຼັ ເປັຼນເຄ່ ອງມຖ່ າຍທອດວດຼັ ທະນະທາໍ ອກີ ດວ້ ຍ. ວດຼັ ທະນະ ທໍາຈະເລນີ ງອກງາມໄດກ້ ຕໍ ່ ໍເມ່ ອຢ່ ູທ່ ມີ ະນດຸ ມພີ າສາ, ຖາ້ ບ່ ມໍ ພີ າສາວດັຼ ທະນະທາໍ ກຈໍ ະໝດົ ສະພາບຄວາມກາ້ ວໜາ້ ເພາະ ການຖ່ າຍທອດວດຼັ ທະນະທາໍ ໃຫແ້ ກ່ ກນຼັ ໃນສງັຼ ຄມົ ໄດສ້ ່ ວນໃຫຍ່ ກຢໍ ່ ູທ່ ພີ າສາສາໍ ລບັຼ ສ່ ສານຄວາມຮູ ້ ແລະ ຄວາມຮູສ້ ກຶ ໃຫ້ ແກ່ ກນຼັ ໄດ.້ ສະນນັຼ້ , ຈ່ ງຶ ເວາົ້ ໄດວ້ ່ າ: ພາສາເປັຼນເຄ່ ອງມຖ່ າຍທອດວດຼັ ທະນະທາໍ . + ການກາໍ ເນດີ ແລະ ການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງພາສາລາວ. ຊາດລາວມພີ າສາເປຼັນຂອງຕນົ ເອງມາແຕ່ ບູຮານນະການ ແລະ ໃຊສ້ ບຕ່ ໍກນຼັ ມາຈນົ ເຖງິ ຊ່ ູມນ້ .ີ້ ພາສາລາວແມ່ ນ ພາສາໜ່ ງຶ ໃນພາສາຕ່ າງໆ ໃນໂລກ, ມນຼັ ກາໍ ເນດີ ຂນຶ້ ພອ້ ມກບຼັ ການກາໍ ເນດີ ຂອງຊນົ ຊາດລາວໂດຍຜ່ ານຫາຍຍຸກຫາຍສະໄໝ ແຕກຕ່ າງກນັຼ , ພາສາລາວກມໍ ກີ ານຂະຫຍາຍຕວົ ຈາກຈາໍ ນວນທ່ ມີ ຖີ ອ້ ຍຄາໍ ຈາໍ ກດັຼ ຢ່ ູໃນວງົ ແຄບແລວ້ ກມໍ ປີ ະລມິ ານແຜ່ ຂະຫຍາຍກວາ້ ງອອກຕ່ ມເລອ້ ຍໆ. ພາສາລາວດງັຼ້ ເດມີ ເປຼັນພາສາຄາໍ ປ່ ຽວ ຫ ຄໍາທ່ ມີ ພີ ະຍາງດຽວເຊ່ ນຼັ : ດນິ , ນາໍ້ , ລມົ , ໄຟ, ຫວ້ ຍ, ຮ່ ອງ, ຄອງ, ບງຶ , ພ່ ,ໍ ແມ່ , ເຮອນ, ຊານ, ບາ້ ນ, ຊ່ ອງ... ພາສາລາວມຈີ ດຸ ພເິ ສດສະເພາະຂອງມນຼັ ຄ ຄໍາໜ່ ງຶ ໆ ມຄີ ວາມໝາຍສະເພາະຂອງ ມນຼັ ຢ່ າງໜອ້ ຍ ຫ ບາງຄາໍ ກອໍ ອກສຽງຄກນັຼ ແຕ່ ຫາກມຄີ ວາມໝາຍໄປຄນົ ລະຢ່ າງກມໍ ,ີ ແຕ່ ຖາ້ ຕອ້ ງການຄວາມໝາຍ ຂອງມນັຼ ໃຫເ້ ປັຼນສ່ ເຂາົ້ ໃຈກນຼັ ຢ່ າງຄກຼັ ແນ່ ແລວ້ ຕອ້ ງເອາົ ຄາໍ ທ່ ຕີ ອ້ ງການມາລຽນໃຫຖ້ ກບ່ ອນ ແລະ ໜາ້ ທ່ ຂີ ອງມນັຼ , ມຂີ ໍ້ 25

ຄວາມກ່ ຽວພນຼັ ກນັຼ ຢ່ າງສມົ ເຫດສມົ ຜນົ ແລະ ຜູຮ້ ບຼັ ຟັຼງເຂາົ້ ໃຈງ່າຍຈະແຈງ້ ຕາມຄວາມເໝາະສມົ ຕາມຈດຸ ປະສງົ ຂອງຜູ ້ ເວາົ້ , ນນຼັ້ ກໝໍ າຍຄວາມວ່ າ: ໄດຮ້ ບັຼ ຜນົ ຕາມຄາດໝາຍ. ສ່ ງິ ທ່ ກີ ່ າວມາແລວ້ ວ່ າ ພາສາລາວເດມີ ເປັຼນພາສາຄາໍ ປ່ ຽວ, ມພີ ະຍາງດຽວ, ແຕ່ ຕ່ ມໍ າສງຼັ ຄມົ ລາວນບັຼ ມນ້ ບຼັ ຂະ ຫຍາຍກວາ້ ງອອກມກີ ານພວົ ພນັຼ ກບັຼ ຊນົ ຊາດອ່ ນ, ຊນົ ຊາດອ່ ນກມໍ ກີ ານພວົ ພນຼັ ກບັຼ ຊນົ ຊາດລາວ. ພອ້ ມນນຼັ້ , ຄນົ ໃນຊາດ ລາວກນໍ ບຼັ ມນບຼັ ມຄີ ວາມສະຫາດຫາຍສະຫຽວຍ່ ງິ ຂນຶ້ ເມ່ ອເຫນຼັ ພາສາລາວດງຼັ້ ເດມີ ຍງຼັ ມແີ ຕ່ ຄໍາປ່ ຽວ ແຕ່ ຍງຼັ ບ່ ທໍ ນັຼ ພຽງພໍ ກບຼັ ຄວາມຕອ້ ງການໃນການປາກເວາົ້ ແລະ ສນົ ທະນາກນຼັ ກຮໍ ູຈ້ ກຼັ ດດຼັ ແປງ, ສາ້ ງຄວາມເວາົ້ ຂນຶ້ ຕ່ ມອກີ ຄຄໍາປ່ ຽວທ່ ມີ ີ ພະຍາງດຽວກເໍ ຮດັຼ ໃຫມ້ ຫີ າຍພະຍາງດວ້ ຍວທິ ເີ ອາົ ຄາໍ ປ່ ຽວປະສມົ ກນັຼ ເຮດຼັ ໃຫມ້ ຫີ າຍພະຍາງ ເພ່ ອຕອບສະໜອງຄວາມ ຮຽກຮອ້ ງຕອ້ ງການຂອງຄນົ ລາວ. ເມ່ ອຊນົ ຊາດລາວໄດຕ້ ດິ ຕ່ ພໍ ວົ ພນຼັ ແລກປ່ ຽນກບັຼ ຊນົ ຊາດອ່ ນ ເຊ່ ງິ ນຍິ ມົ ກນຼັ ເວາົ້ ພາສາທ່ ມີ ຫີ າຍພະຍາງກນໍ າໍ ເອາົ ພາສາເຫ່ າົ ນນຼັ້ ມາໃຊປ້ ົນກບຼັ ພາສາຂອງຕນົ ເປຼັນສາເຫດໃຫມ້ ຄີ ໍາເວາົ້ ຂອງພາສາອ່ ນມາສບຼັ ປົນພາສາລາວ ໂດຍສະເພາະ ເມ່ ອພຸດທະສາດສະໜາແຜ່ ເຂາົ້ ມາຮອດປະເທດລາວແລວ້ ພາສາບາລ-ີ ສນັຼ ສະກດິ ທ່ ໃີ ຊຢ້ ່ ູໃນຄໍາສອນຂອງພຸດທະສາດສະ ໜາຈ່ ງຶ ໄດເ້ ຂາົ້ ມາມບີ ດົ ບາດພາໃຫມ້ ຫີ າຍພະຍາງເພ່ ມີ ຂນຶ້ ຕ່ ມອກີ ເຊ່ ນຼັ : ປະເທດ, ນະຄອນ, ກາໍ ມະກອນ, ກະສກິ າໍ , ຫດຼັ ຖະກາໍ , ອຸດສາຫະກາໍ , ວດຼັ ທະນະທາໍ ອ່ ນໆ ເມ່ ອເປຼັນແນວນນັຼ້ , ຫກັຼ ການຂຽນຂອງພາສາບາລ-ີ ສນຼັ ສະກດິ ຈ່ ງຶ ກາຍມາ ເປັຼນແມ່ ບດົ ໃຫແ້ ກ່ ການຂຽນຄໍາສບຼັ ພາສາລາວໄປໃນຕວົ , ພາສາລາວນບຼັ ມນ້ ບຼັ ຂະຫຍາຍຕວົ ຈນົ ສາມາດໃຊເ້ ປຼັນພາສາວນັຼ ນະຄະດຂີ ອງລາວໄດຢ້ ່ າງເໝາະສມົ , ດ່ ງຼັ ປະກດົ ໃນໜງຼັ ສວນັຼ ນະຄະດລີ າວທງຼັ ເກ່ າົ ແລະ ໃໝ່ ເກອບທຸກໆ ເລ່ ອງ. ອງີ ຕາມນກຼັ ຄນົ້ ຄວາ້ ພາສາສາດພາຍໃນ ແລະ ຕ່ າງປະເທດໃຫຄ້ ວາມເຫນຼັ ວ່ າໜງັຼ ສລາວໄດປ້ ະດດິ ແຕ່ ງຂນຶ້ ໂດຍ ເລ່ ມີ ຈາກໜງັຼ ສຂອມມາຕງັຼ້ ແຕ່ ນານມາແລວ້ . ອກີ ຈາໍ ພວກໜ່ ງຶ ເຫນຼັ ວ່ າ: ອກຼັ ສອນລາວກາໍ ເນດີ ຂນຶ້ ຕາມແບບຢ່ າງຂອງອກັຼ ສອນສນຼັ ສະກດິ ທ່ ໃີ ຊຢ້ ່ ູໃນພຸດທະສາດ ສະໜານກິ າຍມະຫາຍານເຊ່ ງິ ຂະຫຍາຍສ່ ູຊນົ ເຜ່ າົ ລາວ-ໄທ ກ່ ອນໝ່ ,ູ ຫງັຼ ຈາກນນັຼ້ , ພຸດທະສາດສະໜານກິ າຍມະຫາຍານ ທ່ ໃີ ຊໜ້ ງັຼ ສບາລແີ ຜ່ ເຂາົ້ ມາເຖງິ ປະເທດມອນ ແລະ ພະມາ້ ຄນົ ລາວຈ່ ງຶ ຮູໜ້ ງຼັ ສມອນ-ພະມາ້ ທ່ ເີ ຂາົ ດດັຼ ແປງຄດຼັ ຈາກອກັຼ ສອນຄະລນິ ດດັຼ ມາເປຼັນອກຼັ ສອນທໍາເພ່ ອໃຊບ້ ນຼັ ທກຶ ສໍາລບຼັ ຄໍາສອນແຫ່ ງພຸດທະສາດສະໜາເທ່ າົ ນນັຼ້ . ສ່ ວນໜງຼັ ສດງັຼ້ ເດມີ ຂອງລາວນນຼັ້ ຮຽກວ່ າ: ຕວົ ລາວ ຫ ອກຼັ ສອນລາວໃຊໃ້ ນທາງລດຼັ ຖະການ ສາໍ ລບຼັ ບນັຼ ທກຶ ເຫດການບາ້ ນເມອງຕະຫອດຈນົ ເຖງິ ປັຼດຈບຸ ນຼັ . 2. ຈດຸ ປະສງົ ຂອງການສອນວຊິ າພາສາລາວໃນຊນັຼ້ ປະຖມົ ສກຶ ສາ. ການສອນພາສາລາວໃນຊນັຼ້ ປະຖມົ ສກຶ ສາແມ່ ນມຄີ ວາມສາໍ ຄນຼັ ແລະ ຈາໍ ເປຼັນທ່ ສີ ຸດຕ່ ຂໍ ະບວນການຮຽນ-ການ ສອນໃຫກ້ ບັຼ ເດກັຼ ເກດີ ຄວາມຮູ,້ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈໃນສ່ ງິ ທ່ ຄີ ຈູ ະສອນ, ມຈີ ດຸ ມ່ ຸງຫວງັຼ ອນັຼ ແຮງກາ້ ຕ່ ໍກບັຼ ການສ່ ງົ ຄວາມຮູໃ້ ຫ້ ນກັຼ ຮຽນມຄີ ວາມຮູຂ້ ນັຼ້ ພນ້ ຖານ. ເພາະວ່ ານກຼັ ຮຽນຂນຼັ້ ປະຖມົ ຕອ້ ງການຖ່ າຍທອດຄວາມຮູຈ້ າກຄໂູ ດຍສະເພາະທງັຼ 4 ທກັຼ ສະຂອງພາສາ ທ່ ບີ ່ ສໍ າ ມາດຂາດໄດ,້ ຄເູ ຮາົ ຕອ້ ງມກີ ານຄນົ້ ຄວາ້ , ຊອກຫາບດົ ຮຽນທ່ ເີ ດ່ ນຼັ ໆ ປະສບົ ການສູງໆ ມາສອນໃຫເ້ ດກັຼ ໃນຕາມແຕ່ ລະ ຂນັຼ້ ຮຽນໃຫເ້ ໝາະສມົ ເຊ່ ງິ ເຮາົ ສາມາດສາ້ ງຈດຸ ປະສງົ ຂອງການຮຽນໃຫແ້ ທດເໝາະກບຼັ ສະພາບຂອງຜູຮ້ ຽນຢ່ າງໃກຊ້ ດິ ຕດິ ແທດເປຼັນໄປຕາມຄວາມຄາດຫວງັຼ ຂອງເຮາົ ເພ່ ອແນໃສ່ ສາ້ ງເດກັຼ ໃຫມ້ ຄີ ວາມຮູ,້ ຄວາມສາມາດຢ່ າງເຕມັຼ ສ່ ວນ. ຈດຸ ປະສງົ ຂອງການສອນພາສາລາວປະກອບມດີ ່ ງຼັ ນຄີ້ : - ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນມຄີ ວາມສາມາດໃນການຟັຼງ, ເວາົ້ , ອ່ ານ ແລະ ຂຽນດວ້ ຍຄວາມຊາໍ ນຊິ າໍ ນານກາ້ ວໜາ້ ໃຫເ້ ຂາົ ເຈາົ້ ມຄີ ວາມຮູເ້ ບອ້ ງຕນົ້ ກ່ ຽວກບຼັ ພນ້ ຖານພາສາລາວ. 26

- ໃຫຮ້ ູນ້ າໍ ໃຊພ້ າສາລາວໃນການຕດິ ຕ່ ໍສ່ ສານດວ້ ຍການ ຟຼັງ-ອ່ ານ ແລະຖ່ າຍທອດ ເວາົ້ -ຂຽນຕາມຮດີ ຄອງປະເພນີ ແລະ ວດຼັ ທະນະທໍາຂອງຊາດ. - ສກຶ ສານາໍ້ ໃຈຮກັຼ ຊາດໂດຍຜ່ ານພາສາລາວອນັຼ ເປັຼນພາສາກາງຂອງຊາດ. - ສກຶ ສາອບົ ຮມົ ນາໍ້ ໃຈສະຫງວນມກັຼ ຄວາມງາມ ແລະ ມນີ ໄິ ສຢາກຮູຮ້ ່ ໍາຮຽນ. - ສາມາດນາໍ ໃຊສ້ ່ ງິ ທ່ໄີ ດຮ້ ຽນມາເຂາົ້ ໃນການຄນົ້ ຄດິ , ຕດຼັ ສນິ ໃຈ, ແກໄ້ ຂບນຼັ ຫາ ແລະ ພຈິ າລະນາໄຈແ້ ຍກບນັຼ ຫາ ຢ່ າງມເີ ຫດຜນົ ດວ້ ຍຕນົ ເອງ. - ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນມຄີ ວາມຮູເ້ ບອ້ ງຕນົ້ ກ່ ຽວກບຼັ ວນຼັ ນະຄະດຂີ ອງຊາດ ແລະ ຕ່ າງປະເທດ. - ປະກອບສ່ ວນກ່ ສໍ າ້ ງຄນົ ຮ່ ຸນໃໝ່ ໃຫກ້ າຍເປັຼນພນົ ລະເມອງດທີ ່ ຂີ ະຫຍາຍຕວົ ຮອບດາ້ ນ. + ດາ້ ນຄວາມຮູ:້ - ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນມຄີ ວາມຮູພ້ ນ້ ຖານກ່ ຽວກບັຼ ຫກຼັ ພາສາລາວ. - ຮູຫ້ ກັຼ ການສອນພາສາລາວ ໂດຍສໍາພນຼັ ກບຼັ ທກຼັ ສະທງັຼ 4 ຄ: ຟັຼງ, ເວາົ້ , ອ່ ານ ແລະ ຂຽນ. + ດາ້ ນທດັຼ ສະນະຄະຕ:ິ - ສກຶ ສານາໍ້ ໃຈຮກັຼ ຊາດ ໂດຍຜ່ ານການຮກຼັ ພາສາລາວ ອນັຼ ເປັຼນພາສາກາງຂອງຊາດ. - ສກຶ ສາອບົ ຮມົ ນາໍ້ ໃຈສະຫງວນມກຼັ ຄວາມງາມ ແລະ ມນີ ໄິ ສຢາກຮູຮ້ ່ ໍາຮຽນ. - ສກຶ ສາຄນົ ຮ່ ຸນໃໝ່ ໃຫກ້ າຍເປັຼນພນົ ລະເມອງດທີ ່ ຂີ ະຫຍາຍຕວົ ຮອບດາ້ ນ. + ດາ້ ນທກຼັ ສະ: - ສາມາດນາໍ ໃຊພ້ າສາລາວໃນການຕດິ ຕ່ ສໍ ່ ສານດວ້ ຍການຮບຼັ ຟຼັງອ່ ານ ແລະ ຖ່ າຍທອດເວາົ້ ຂຽນ ຢ່ າງຖກ ຕອ້ ງ. - ສາມາດນາໍ ໃຊພ້ າສາລາວຖກຕອ້ ງຕາມກາລະເທສະ ແລະ ເໝາະສມົ ກບັຼ ບຸກຄນົ , ຕາມຮດີ ຄອງປະເພນີ ແລະ ວດັຼ ທະນະທາໍ ອນັຼ ດງີ າມຂອງຊາດ. - ສາມາດນາໍ ໃຊສ້ ່ ງິ ທ່ໄີ ດຮ້ ຽນມາເຂາົ້ ໃນການຄນົ້ ຄດິ , ຕດຼັ ສນິ ໃຈ, ແກໄ້ ຂບນຼັ ຫາ ແລະ ພຈິ າລະນາໄຈແ້ ຍກ ບນຼັ ຫາຢ່ າງມເີ ຫດຜນົ ດວ້ ຍຕນົ ເອງ. - ສາມາດສອນພາສາລາວຢ່ ູໃນຊນັຼ້ ປະຖມົ ໄດເ້ ປຼັນຢ່ າງດ.ີ 3. ຫກຼັ ການສອນພາສາລາວ. ວທິ ສີ ດິ ສອນ ແມ່ ນວຊິ າໜ່ ງຶ ທ່ ສີ ໍາຄນຼັ ທ່ ສີ ຸດໃນຫກັຼ ສູດກ່ ສໍ າ້ ງຄູ. ໜາ້ ທ່ ຕີ ນົ້ ຕແໍ ມ່ ນເຝິກຄວາມສາມາດ ຄວາມຊາໍ ນຊິ ໍານານໃນການສອນໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນເພ່ ອສອນໃຫຖ້ ກແບບ, ຖກວທິ ,ີ ຖກຫກັຼ ການໃນການສດິ ສອນແບບໃໝ່ ໃຫມ້ ີ ປະສດິ ທພິ າບ ຢາກເຮດັຼ ໄດແ້ ນວນນັຼ້ ຕອ້ ງຜ່ ານການເຝິກສອນຫາຍໆ ຄງັຼ້ ແລະ ໃຊເ້ ວລາດນົ ນານ. ການເຝິກແອບບ່ ໍແມ່ ນ ເຮດຼັ ຕາມມຕີ າມເກດີ , ຕາມໃຈມກຼັ ຂອງຕນົ ເອງຕອ້ ງປະຕບິ ດັຼ ຫກຼັ ການສອນ. ການສອນແບບໃໝ່ ແມ່ ນມຫີ າຍວທິ .ີ ດ່ ງັຼ ນນັຼ້ , ຄຕູ ອ້ ງມກີ ານຄດັຼ ເລອກ, ໄຈແ້ ຍກ ສງັຼ ລວມຢ່ າງມຫີ ວົ ຄດິ ປະດດິ ສາ້ ງ ແລະ ການຮຽນວທິ ສີ ອນພາສາລາວ. ຈ່ ງຶ ຮຽກຮອ້ ງໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນຄພູ ວກເຮາົ ຕອ້ ງກາໍ ແໜນ້ ທດິ ສະດ,ີ ບນັຼ ດາຫກຼັ ການ ວທິ ີ ແລະ ສລິ ປະການສອນ. ແຕ່ ວ່ າກ່ ອນຈະ ສອນໄດດ້ ຄີ ຕູ ອ້ ງກາໍ ນດົ ເປົາ້ ໝາຍວ່ າຈະສອນໃຜ, ສອນຫຍງັຼ , ສອນເພ່ ອເຮດຼັ ຫຍງຼັ ສອນຄແນວໃດ ແລະ ເປຼັນຫຍງຼັ ຈ່ ງຶ ຈະສອນຄແນວນນັຼ້ . ການຮຽນຕອ້ ງຢ່ ູໃນສະຖານະຕວົ ຈງິ ວຊິ າໃດກຕໍ າມທ່ ສີ ອນຢ່ ູໃນໂຮງຮຽນສາໍ ຄນັຼ ທ່ ສີ ຸດຕອ້ ງໃຫຮ້ ຽນພາກທດິ ສະດຕີ ດິ ພນຼັ ກບັຼ ສະຖານະຕວົ ຈງິ ຈະເປັຼນການສະໜອງພນ້ ຖານອນຼັ ແຂງແກ່ ນສາໍ ລບັຼ ນກຼັ ຮຽນ ໂຄງສາ້ ງໜາ້ ທ່ ີ ແລະ ພາກສ່ ວນຕ່ າງໆ ຂອງພາສາທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງໃນອນັຼ ດບັຼ ຕ່ ໄໍ ປ. 27

ພວກເຮາົ ຮຽນຮູຄ້ ວາມໝາຍ, ຮຽນປາກ, ຮຽນຟັຼງ, ຮຽນອ່ ານ ແລະ ຮຽນຂຽນແຕ່ ລະຄງຼັ້ ທ່ ພີ ວກເຮາົ ຮຽນຮູສ້ ່ ງິ ໃໝ່ ໃດໜ່ ງຶ , ສໍາລບັຼ ຊວີ ດິ ນນັຼ້ ມພີ າສາໃໝ່ ທ່ ມີ ານາໍ ສ່ ງິ ນນັຼ້ ແລະ ສ່ ງິ ທ່ ເີ ຮາົ ຕອ້ ງຮຽນຮູເ້ ເມ່ ນພາສາທ່ ເີ ຮາົ ເວາົ້ ເຖງິ ເພ່ ອຈ່ ຈາໍ ສ່ ງິ ທ່ ຮີ ຽນຮູໃ້ ໝ່ . ພວກເຮາົ ຮູວ້ ່ າຈະເຮດັຼ ແນວໃດຈ່ ງຶ ຈະໃຊພ້ າສາໃຫໄ້ ດດ້ ທີ ່ ສີ ຸດ ເພ່ ອບນຼັ ລຸຈດຸ ມ່ ຸງໝາຍເຊ່ ນັຼ : ກດົ ຕ່ າງໆ ດາ້ ນສງຼັ ຄມົ ຂອງການນາໍ ໃຊພ້ າສາ,ໂຄງສາ້ ງທ່ ແີ ຕກຕ່ າງກນຼັ ສໍາລບຼັ ເປົາ້ ໝາຍທ່ ຕີ ່ າງກນຼັ , ຮູບແບບທ່ ຕີ ່ າງກນັຼ ສໍາລບຼັ ວຊິ າທ່ ຕີ ່ າງກນຼັ , ການໃຊໄ້ ວຍາກອນເພ່ ອໃຫຄ້ ວາມໝາຍຊດັຼ ເຈນ, ທ່ ກີ ່ າວມາທງັຼ ໝດົ ນລີ້ ວ້ ນແຕ່ ມຄີ ວາມສໍາຄນຼັ ສໍາລບັຼ ການສາ້ ງບດົ ແລະ ການຕຄີ ວາມໝາຍ, ແກະລະຫດັຼ ຄວາມໝາຍໃນບດົ ຕ່ າງໆ. ພາສາແມ່ ນພາຫະນະສາໍ ຄນຼັ ສາໍ ລບຼັ ໃຊຮ້ ຽນຮູສ້ ່ ງິ ອ່ ນໃນຊວີ ດິ ເພ່ ນີ ໃຊພ້ າສາເພ່ ອສດິ ສອນ ແລະ ຮ່ າໍ ຮຽນທຸກວຊິ າ ໃນໂຮງຮຽນ ແລະ ພາສາຊ່ ວຍໃຫຄ້ ນົ ໄດຮ້ ຽນຮູສ້ ່ ງິ ໃໝ່ ໆ, ແຕ່ ລະຂງົ ເຂດການສກຶ ສາລວ້ ນແຕ່ ຮູແບບພາສາສະເພາະຂອງ ໃຜມນັຼ , ເພ່ ອສາມາດຮຽນຮໄູ ້ ດເ້ ຮາົ ຕອ້ ງການທກັຼ ສະດາ້ ນພາສາສໍາລບຼັ ຕງັຼ້ ຄາໍ ຖາມ, ສາໍ ລບຼັ ວເິ ຄາະຢ່ າງມຈີ ດຸ ຢນ. ການຄນົ້ ຄດິ ແລະ ການພດຼັ ທະນາພາສາແມ່ ນພວົ ພນຼັ ເຊ່ ງິ ກນຼັ ແລະ ກນັຼ ຢ່ າງສະໜດິ ແໜນ້ ເພາະພາສາແມ່ ນຕວົ ຈງິ ໂດຍກງົ ຂອງແນວຄດິ ພາສາໃນໂຮງຮຽນຕອ້ ງສະໜອງຄວາມດຸນດ່ ຽງລະຫວ່ າງທຸກທປະເພດ ຂອງການຮຽນຮູເ້ ອາົ ປະ ສບົ ການທາງດາ້ ນພາສາທ່ ໄີ ດກ້ ່ າວມາ. ການນາໍ ເອາົ ທຸກພາກຂອງການຮຽນຮູພ້ າສາໃນຫກຼັ ສູດມາເຊ່ ອມປະສານເຂາົ້ ເປັຼນ ອນຼັ ດຽວ ເປັຼນຍຸດທະວທິ ອີ ນຼັ ໜ່ ງຶ ໃນການພດັຼ ທະນາພາສາ ແລະ ການຄດິ ທ່ ປີ ະສດິ ທພິ າບ. ນອກຈາກນ,ີ້ ຍງຼັ ມປີ ະ ສດິ ທິ ພາບສໍາລບຼັ ການຮຽນເນອ້ ໃນຂອງວຊິ າອກີ ດວ້ ຍ. ການຮຽນພາສາໄດດ້ ຕີ ອ້ ງມສີ ະພາບແວດລອ້ ມທ່ ດີ ີ ຈາກການສກຶ ສາກ່ ຽວກບັຼ ເດກຼັ ນອ້ ຍຮຽນແບບທໍາມະຊາດ ພວກເຮາົ ສາມາດຢມເອາົ ແນວຄວາມຄດິ ແລະ ກດິ ຈະກາໍ ຕ່ າງໆ ທ່ ປີ ່ ອຍໃຫເ້ ດກຼັ ນອ້ ຍເອາົ ຍຸດທະວທິ ດີ ຽວກນັຼ ມາໃຊໃ້ ນ ໂຮງຮຽນ ເພ່ ອຍກົ ລະດບັຼ ການຮຽນຮູ,້ ສາມາດນາໍ ໃຊສ້ ່ ງິ ດ່ ງັຼ ກ່ າວໄດໃ້ ນທຸກວຊິ າຮຽນລວມທງຼັ ວຊິ າພາສາຢ່ ູທ່ ນີ ຄີ ວາມ ໝາຍຂອງຄໍາວ່ າ: ສະພາບແວດລອ້ ມ ບ່ ພໍ ຽງແຕ່ ທາງດາ້ ນວດັຼ ຖຸ, ສະຖານທ່ ,ີ ແຕ່ ລວມທງັຼ ດາ້ ນສງັຼ ຄມົ , ອາລມົ , ສະຖານະ ການຕວົ ຈງິ ແລະ ດາ້ ນເວລາອກີ ດວ້ ຍ. ຫກັຼ ການສອນພາສາລາວການສອນການອ່ ານຕອ້ ງສາ້ ງຄວາມສນົ ໃຈໃຫແ້ ກ່ ຜູຮ້ ຽນ - ເຂາົ້ ໃຈຄວາມແຕກຕ່ າງລະຫວ່ າງບຸກຄນົ - ກ່ ອນຈະໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນອ່ ານ ຄຄູ ວນບອກຈດຸ ມ່ ຸງໝາຍໃນການອ່ ານເສຍກ່ ອນເຊ່ ນຼັ : ຈ່ ຈາໍ ໃຈ ຄວາມທ່ ສີ າໍ ຄນັຼ , ອ່ ານເພ່ ອທດົ ສອບຄວາມເຂາົ້ ໃຈ, ອ່ ານເພ່ ອວເິ ຄາະ ແລະ ວຈິ ານ... - ກ່ ອນໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນອ່ ານໜງັຼ ສປະເພດໃດ ແບບໃດກຕໍ າມຄຈູ ະຕອ້ ງອ່ ານເລ່ ອງນນັຼ້ ໃຫເ້ ຂາົ້ ໃຈເນອ້ ເລ່ ອງນນຼັ້ ກ່ ອນ ເພາະວ່ າຈະໄດເ້ ນນຼັ້ ເນອ້ ໃນສ່ ວນສໍາຄນຼັ ແລະ ເຝິກກດິ ຈະກາໍ ຕ່ າງໆ ໄດຢ້ ່ າງຖກຕອ້ ງ. - ການອ່ ານທ່ ດີ ຈີ ະຕອ້ ງເຂາົ້ ໃຈຄວາມໝາຍ ບ່ ໍພຽງແຕ່ ອ່ ານໄດແ້ ຕ່ ຕອ້ ງອ່ ານຖກວກັຼ , ຖກຕອນອກີ ດວ້ ຍ. - ການອ່ ານທ່ ດີ ີ ຕອ້ ງຕງຼັ້ ໃຈໃຫໝ້ ນຼັ້ ທ່ ຽງພະຍາຍາມເຮດຼັ ໃຈໃຫສ້ ະຫງບົ ຢ່ ູສະເໝ.ີ - ຕອ້ ງໄດເ້ ຝິກໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນໄດອ້ ່ ານຢ່ າງສະໝ່ ໍາສະເໝີ ແລະ ຕອ້ ງໄດເ້ ຝິກອດຼັ ຕາຄວາມໄວຂອງການອ່ ານ. - ຕອ້ ງຈດັຼ ກດິ ຈະກາໍ ສ່ ງົ ເສມີ ການອ່ ານໃຫເ້ ນ່ ອງນດິ ລຽນຕດິ ແລະ ຕອ້ ງມກີ ານປະເມນີ ຜນົ ເລອ້ ຍໆ. ຫກຼັ ການ ແລະ ທກຼັ ສະການສອນພາສາລາວມດີ ່ ງັຼ ນ:ີ້  ການສາ້ ງບຸກຄະລກິ ກະພາບ: ພດຶ ຕກິ າໍ ສະແດງອອກຂອງຄູນນັຼ້ ມອີ ດິ ທພິ ນົ ຕ່ ໍຄວາມສນົ ໃຈ, ການຮຽນຮູ ້ ແລະ ພດັຼ ທະນາການທາງດາ້ ນສງຼັ ຄມົ ຂອງນກຼັ ຮຽນເນ່ ອງຈາກວ່ າຄມູ ໜີ າ້ ທ່ ຂີ ນຶ້ ຫອ້ ງສອນຕະຫອດ. ບາງເທ່ ອບ່ໄໍ ດລ້ ະມດຼັ ລະວງັຼ ພດຶ ຕກິ າໍ ບ່ ດໍ ສີ ະແດງ ອອກຢ່ າງບ່ ຕໍ ງັຼ້ ໃຈ ພດຶ ຕກິ າໍ ນນຼັ້ ມຜີ ນົ ກະທບົ ຕ່ ກໍ ານຮຽນຮູຂ້ ອງນກັຼ ຮຽນໂດຍກງົ ເພ່ ອສາ້ ງບຸກຄະລກິ ກະພາບ 28

ຂອງຄູພອ້ ມທງຼັ ເຝິກການຄວບຄຸມສະຕອິ າລມົ ທ່ ດີ ເີ ຊ່ ນຼັ : ການຍ່ າງ, ການເວາົ້ , ການກະທາໍ ຄູເປັຼນຄນົ ສໍາຄນຼັ ທ່ ີ ຈະຖ່ າຍທອດວດຼັ ທະນະທໍາໃຫແ້ ກ່ ນກັຼ ຮຽນ. ທໍາຕນົ ເປຼັນມດິ ທ່ ດີ ີ ພດຶ ຕກິ າໍ ຂອງຄູ ເປັຼນຜູມ້ ອີ າລມົ ການຮຽນຮູທ້ ດິ ທາງດາ້ ນ ເຈດຕະຄະຕຂິ ອງນກຼັ ຮຽນ ມ່ ວນຊ່ ນ ທດຼັ ສະນະຄະຕິ ທ່ ດີ ຕີ ່ ໍນກຼັ ຮຽນ  ການນາໍ ເຂາົ້ ສ່ ູບດົ ຮຽນ. ການນາໍ ເຂາົ້ ສ່ ູບດົ ຮຽນເປຼັນກດິ ຈະກາໍ ທ່ ສີ ໍາຄນຼັ ໃນການເລ່ ມີ ຕນົ້ ການຮຽນ-ການສອນເພາະເປຼັນທກັຼ ສະທ່ ຄີ ໄູ ດໃ້ ຊ້ ທຸກລາຍວຊິ າ ແລະ ມຫີ າຍວທິ ີ ເພ່ ອເປັຼນການກະກຽມໃຫແ້ ກ່ ນກຼັ ຮຽນຄນົ້ ຄດິ ວ່ າ: ເຮາົ ກາໍ ລງັຼ ເຮດຼັ ຫຍງຼັ ?ສາມາດນາໍ ເອາົ ຄວາມຮູ ້ ແລະ ທກຼັ ສະທ່ ນີ ກຼັ ຮຽນມຢີ ່ ູກ່ ອນແລວ້ ມາສນົ ທະນາກບັຼ ບດົ ຮຽນທ່ ຄີ ສູ ອນ, ນອກຈາກນ,ີ້ ຍງຼັ ເຮດັຼ ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນ ເຂາົ້ ໃຈຄວາມໝາຍຂອງບດົ ຮຽນໄດຢ້ ່ າງຊດັຼ ເຈນລະອຽດດ່ ງຼັ ນ:ີ້ - ການໃຊອ້ ຸປະກອນ - ການຮອ້ ງເພງ - ການເລ່ າົ ນທິ ານ ຫ ເຫດການ - ການສນົ ທະນາ ແລະ ໃຊຄ້ າໍ ຖາມເຈາະຈມີ້ - ການທບົ ທວນບດົ ຮຽນເດມີ .  ການໃຊກ້ ະດານ: ຄວາມສໍາຄນຼັ ຂອງການໃຊກ້ ະດານ ບຣາວ ແລະ ຄະນະໃຫທ້ ດຼັ ສະນະກ່ ຽວກບຼັ ການໃຊກ້ ະດານໄວວ້ ່ າ: ຄູທ່ ມີ ີ ຄວາມສາມາດທາງດາ້ ນການສອນ ແລະ ໃຊກ້ ະດານຢ່ າງມປີ ະສດິ ທພິ າບນນັຼ້ ຄວນຂຽນຂໍຄ້ ວາມທ່ ງີ ່າຍໄປຫາຍາກ. ຈດັຼ ແບ່ ງກະດານໃນການຂຽນຫວົ ຂໍ,້ ຂຽນປະກອບຄາໍ ອະທບິ າຍ, ແຕມ້ ແຜນພູມ, ແຜນທ່ ີ ຫ ໂຄງຮ່ າງໆ ໄດທ້ ນຼັ ທໃີ ນເວລາ ສອນ ແລະ ຕອ້ ງການຈະເນນຼັ້ ເນອ້ ໃນທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງກບັຼ ສ່ ງິ ທ່ ອີ ະທບິ າຍ. ຫກຼັ ການໃຊກ້ ະດານມດີ ່ ງຼັ ນ:ີ້ 29

- ທາໍ ຄວາມສະອາດ, ລບຶ ແຕ່ ເທງິ ລງົ ລ່ ຸມ, ຊາ້ ຍຫາຂວາ. - ຂຽນໃຫອ້ ່ ານງ່າຍຊດຼັ ເຈນ, ມຂີ ະໜາດພສໍ ມົ ຄວນ. - ເຝິກຂຽນໂດຍອ່ ຽງຕວົ ເຂາົ້ ຫາກະດານບ່ ໃໍ ຫບ້ ງັຼ ຂຄໍ້ ວາມທ່ ຂີ ຽນແລວ້ . - ມຂີ ຄໍ້ ວາມສໍາຄນັຼ ຕອ້ ງຂດີ ກອ້ ງ ໃຊເ້ ຄ່ ອງໝາຍວງົ ເລບັຼ ໃສ່ . - ໃຊກ້ ະດານສອນບດົ ໃໝ່ ຄວນລບຶ ບດົ ເກ່ າົ , ຂຽນງາມເປັຼນທ່ ສີ ນົ ໃຈ. - ແບ່ ງກະດານເປັຼນສ່ ວນໆ ຂຽນໄປຕາມລາໍ ດບັຼ . - ເປີດໂອກາດໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນມສີ ່ ວນຮ່ ວມໃນການໃຊກ້ ະດານ - ບ່ ໍຄວນໃຊມ້ ລບຶ ຫ ຊກີ້ ະດານ ຄວນໃຊບ້ ນຼັ ທດຼັ . - ຄວນຂຽນຫຍເໍ້ ພ່ ອປະກອບການອະທບິ າຍຕ່ ມ - ເວລາເວາົ້ ຫ ອະທບິ າຍໃຫຢ້ ຸດຂຽນກະດານ.  ການໃຊສ້ ່ ການສອນ: ການຮບຼັ ຮູຄ້ ຂະບວນການທ່ ບີ ຸກຄນົ ພຈິ າລະນາສ່ ງິ ຕ່ າງໆ ແລະ ເຫດການຮອບຕວົ ຂອງເຂາົ ຢ່ າງມສີ ະຕ.ິ ເຄ່ ອງມ ທ່ ຮີ ບັຼ ໃຊໃ້ ນການຮບັຼ ຮູປ້ ະກອບດວ້ ຍ ຕາ, ຫ,ູ ດງຼັ , ລນີ້ ແລະ ປະສາດສາໍ ຜດັຼ ທາງກາຍ. ການຮບັຼ ຮູຈ້ ະເຮດັຼ ໃຫເ້ ກດີ ການຕີ ຄວາມໝາຍ, ແປຄວາມໝາຍ ແລະ ເກດີ ມປີ ະຕກິ ຍິ າໂຕຕ້ ອບ. ບຸກຄນົ ຈະຮບຼັ ຮູສ້ ່ ງິ ໃດ ສ່ ງິ ນນຼັ້ ຈະຕອ້ ງດງຶ ດດູ ຄວາມ ສນົ ໃຈ ແລະ ຄວາມຕງຼັ້ ໃຈທ່ ຢີ າກຮບຼັ ຮູຂ້ ອງບຸກຄນົ ນນຼັ້ ໆ. ຄຈູ ະຮູວ້ ່ າ: ນກັຼ ຮຽນເກດີ ການຮຽນຮູໃ້ ນສ່ ງິ ທ່ ຄີ ູຈະສອນຫບ່ ໍ? ເບ່ ງິ ໄດຈ້ າກສ່ ງິ ທ່ ນີ ກຼັ ຮຽນສະແດງປະຕກິ ຍິ າໂຕຕ້ ອບໃນຊນຼັ້ ຮຽນ ເຊ່ ນຼັ : ການຕອບຄາໍ ຖາມ, ການເຈາະຈມີ້ ຂອງຄູ, ການ ສະແດງອອກເພ່ ອໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນເຮດັຼ ກດິ ຈະກາໍ ຕ່ າງໆ ທ່ ຄີ ູສອນຕາມແຜນພູມທ່ ສີ ະແດງໄວດ້ ່ ງຼັ ນ:ີ້ - ການສະແດງອອກທາງດາ້ ນກາຍ ແລະ ຈດິ ໃຈ. - ການຕອບຄາໍ ຖາມ - ການເຈາະຈມີ້ ຂອງຄູ. ການຖ່ າຍທອດຄວາມຮູ ້ ຄູ ນກຼັ ຮຽນ 30

ການວາງແຜນໃຊສ້ ່ ການສອນສະຫຸບໄດດ້ ວ້ ຍແຜນພູມດ່ ງຼັ ນ:ີ້ ຄູ/ຜູສ້ ອນ ແບບຮຽນ ສກຶ ສາເນອ້ ໃນ ແລະ ຄດິ ສ່ ທ່ ໃີ ຊສ້ ອນ ຫກັຼ ສູດ ຕງັຼ້ ຈດຸ ປະສງົ ການເລອກສ່ ພຈິ າລະນາລະດບັຼ ຊນຼັ້ ແລະ ກ່ ຸມຂອງຜູຂ້ ຽນ ກ່ ຸມໃຫຍ່ ກ່ ຸມຍ່ ອຍ ລາຍບຸ ກຄນົ ຮູບເງາົ ຮູບນງິ້ ເຄ່ ອງສ ຮູບພາບ ແຜນ ຮູບພາບ ແຜນ ສະໄລ ໂທລະພາບ າຍຂາ້ ມ ຮູບ ຮູບ ຫວົ ຮູບພາບ ສະໄລໂທລະພາບ ເທບບນຼັ ທກຶ ເທບບນຼັ ທກຶ ຊຸ ດການ ຂະໜາດ ວດິ ໂີ ອ ສຽງ ສຽງ ສອນ ແຜນພູມຂະ ໃຫຍ່ ໜາດໃຫຍ່ ແຜ່ ນໃສ ແລະ ເຄ່ ອງໝາຍ 31

 ການໃຊຄ້ າໍ ຖາມ ໃນຈດຸ ໝາຍຂອງການສກຶ ສາປັຼດຈບຸ ນັຼ ນີ້ ຕອ້ ງໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນໄດໃ້ ຊຄ້ ວາມຄດິ ມເີ ຫດມຜີ ນົ ແບບສາ້ ງສນຼັ . ເພ່ ອ ວເິ ຄາະບນຼັ ຫາ, ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນມສີ ່ ວນຮ່ ວມໃນການເຮດັຼ ກດິ ຈະກາໍ ການຮຽນ-ການສອນ, ເພ່ ອພດຼັ ທະນາແນວຄວາມຄດິ ຂອງນກຼັ ຮຽນໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ . ສະນນຼັ້ , ຢາກໃຫບ້ ນຼັ ລຸຈດຸ ປະສງົ ດ່ ງັຼ ກ່ າວຄຄູ ວນມກີ ານສອນຫາຍແບບ, ຫາຍຢ່ າງ, ສາໍ ຄນັຼ ເຮາົ ຄວນຫກີ ເວນຼັ້ ການໃຊຄ້ າໍ ຖາມທ່ ບີ ່ ຊໍ ດັຼ ເຈນ. ຄໍາຖາມມີ 2 ລະດບັຼ ຄ: + ແບບງ່າຍ ຫ ລະດບັຼ ຕ່ າໍ + ແບບສບັຼ ຊອ້ ນ ຫ ລະດບຼັ ສູງ.  ການອະທບິ າຍ: ໝາຍເຖງິ ການເວາົ້ ບນັຼ ລະຍາຍເຮດັຼ ໃຫຜ້ ູຟ້ ັຼງເກດີ ຄວາມຮູ,້ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈ. ຄຈູ ະຖ່ າຍທອດເນອ້ ໃນ ຫ ສ່ ງິ ຕ່ າງທ ໃຫກ້ ບັຼ ຜູ ້ ຮຽນເກດີ ຄວາມຮູ ້ ມທີ ກັຼ ສະ ແລະ ເກດີ ທດຼັ ສະນະຄະຕທິ ່ ດີ ມີ ນັຼ ຂນຶ້ ຢ່ ູກບຼັ ວ່ າຄູຈະເວາົ້ ແນວໃດ ເພ່ ອໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນເກດີ ການຮຽນຮູ.້ ຖາ້ ຄູມຄີ ວາມສາມາດໃນການອະທບິ າຍແລວ້ ຜູຮ້ ຽນຈະໄດຮ້ ບັຼ ຄວາມຮູຫ້ າຍທ່ ສີ ຸດ. ຫກຼັ ການອະທບິ າຍ: - ຜູສ້ ອນຕອ້ ງສກຶ ສາສ່ ງິ ທ່ ຈີ ະອະທບິ າຍໃຫເ້ ຂາົ້ ໃຈເສຍກ່ ອນ. - ຈດັຼ ລຽງສບັຼ ຊອ້ ນເນອ້ ໃນທ່ ຍີ າກ ແລະ ກຽມຕວົ ທຸກຢ່ າງເພ່ ອການອະທບິ າຍງ່າຍຈະແຈງ້ . - ກຽມສ່ ການຮຽນ - ຜູທ້ ່ ຈີ ະອະທບິ າຍເວາົ້ ໃຫແ້ ຈງ້ , ຊດຼັ ເຈນ, ຍມີ້ ແຍມ້ , ໃຊສ້ ໜີ າ້ ທ່ າທາງປະກອບການອະທບິ າຍ.  ການຍກົ ຕວົ ຢ່ າງ: ເພ່ ອສ່ ໃຫເ້ ກດີ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈໃນບດົ , ການຍກົ ຕວົ ຢ່ າງຄວນມລີ ກຼັ ສະນະດ່ ງຼັ ນ:ີ້ - ຈາກຕວົ ຢ່ າງທ່ ງີ ່າຍໄປຫາຍາກຕາມຫກຼັ ການສອນໃຫເ້ ກດີ ຄວາມຄດິ ລວມຍອດແກ່ ນກັຼ ຮຽນ - ຄໍານງຶ ເຖງິ ປະສບົ ການ ແລະ ຄວາມຮູເ້ ດມີ ຂອງນກັຼ ຮຽນ, ຄເູ ຂາົ້ ໃຈນກຼັ ຮຽນເລກິ ເຊ່ ງິ ເລອກຕວົ ຢ່ າງທ່ ເີ ໝາະ ສມົ ກບຼັ ນກຼັ ຮຽນ. - ກວດສອບຄວາມເຂາົ້ ໃຈຂອງນກັຼ ຮຽນຄູອາດໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນຍກົ ຕວົ ຢ່ າງໃດໜ່ ງຶ ມາເບ່ ງິ , ຖາ້ ນກັຼ ຮຽນສາມາດ ຍກົ ຕວົ ຢ່ າງບ່ ໍຖກຕອ້ ງ ກໝໍ າຍວ່ າ: ນກຼັ ຮຽນບ່ ເໍ ຂາົ້ ໃຈບດົ ຮຽນ, ໃນກລໍ ະນນີ ຄີ້ ຄູ ວນປຼັບປຸງບດົ ຮຽນຄນໃໝ່ ເພ່ ອເຮດຼັ ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນສາມາດເຂາົ້ ໃຈບດົ ຮຽນໄດ.້  ການໃຫກ້ າໍ ລງຼັ ໃຈ: ການໃຫກ້ າໍ ລງຼັ ໃຈໝາຍເຖງິ ຄວາມສາມາດໃນການໃຊທ້ ່ າທາງ ແລະ ຄາໍ ເວາົ້ ເພ່ ອໃຫກ້ ະຕຸນ້ ນກຼັ ຮຽນເຕມຼັ ໃຈສະ ແດງພດຶ ຕກິ າໍ ຂອງຕນົ ອອກມາຕາມທ່ ຄີ ຕູ ອ້ ງການ. ການໃຫກ້ າໍ ລງຼັ ໃຈຂອງຄເູ ປຼັນສ່ ງິ ສາໍ ຄນັຼ ເຮດັຼ ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນເກດີ ຄວາມຮູທ້ ່ ີ ດ,ີ ຖາ້ ປາສະຈາກການຊ່ ວຍເຫອຈາກຄູແລວ້ ນກຼັ ຮຽນຈະຮຽນບ່ໄໍ ດດ້ ,ີ ການໃຫກ້ າໍ ລງຼັ ໃຈມທີ າງບວກ ແລະ ລບົ ຄູຄວນ ໃຫກ້ າໍ ລງຼັ ໃຈທາງບວກຫາຍກວ່ າ. ຫກັຼ ການໃຫກ້ າໍ ລງັຼ ໃຈ: - ຄວນໃຫກ້ າໍ ລງັຼ ໃຈທນຼັ ທເີ ມ່ ອນກຼັ ຮຽນເຮດຼັ ວຽກອນຼັ ໃດໜ່ ງຶ ຂນຶ້ ມາເຊ່ ນັຼ : ຕອບຄໍາຖາມ, ສ່ ງົ ບດົ ເຝິກຫດຼັ ... - ຄວນໃຫກ້ າໍ ລງັຼ ໃຈທາງບວກຫາຍກວ່ າທາງລບົ . - ໃຫກ້ າໍ ລງຼັ ໃຈຫາຍປະເພດ - ຍກົ ຍອ້ ງຊມົ ເຊຍີ ໃຊຄ້ າໍ ງ່າຍໆ ເວາົ້ ກບຼັ ຜູຮ້ ຽນໂດຍກງົ - ຍອ້ ງຍຈໍ າກຄູ ແລະ ນກຼັ ຮຽນດວ້ ຍກນັຼ ພອ້ ມ 32

- ບ່ ໍຄວນເວາົ້ ເກນີ ຄວາມຈງິ .  ການສະຫຸບບດົ ຮຽນ: ການສະຫຸບບດົ ຮຽນເປຼັນສ່ ງິ ທ່ ສີ າໍ ຄນັຼ ເພາະຈະເຮດຼັ ໃຫຄ້ ູຮູວ້ ່ າຜູຮ້ ຽນມຄີ ວາມເຂາົ້ ໃຈ ແລະ ເກດີ ການຮຽນຮູໃ້ ນ ສ່ ງິ ທ່ ຄີ ູສອນດວ້ ຍຕນົ ເອງຫາຍໜອ້ ຍພຽງໃດ. ຄູອາດຈະສອນເພາີ ມຕ່ ມໃນສ່ ງິ ທ່ ນີ ກັຼ ຮຽນຍງັຼ ບ່ ທໍ ນັຼ ເຂາົ້ ໃຈ. ການສະຫຸບບດົ ຮຽນຄອູ າດຈະສະຫຸບ ເມ່ ອຄສູ ອນຈບົ ບດົ ຮຽນ ຫ ອາດຈະສະຫຸບໃຈຄວາມທ່ ສີ າໍ ຄນຼັ ຂອງແຕ່ ລະຂໍແ້ ຕ່ ລະຕອນໃນຂະນະທ່ ສີ ອນກໄໍ ດ.້ ສະນນັຼ້ , ການສະຫຸບບດົ ຮຽນໝາຍເຖງິ ການປະມວນສາລະສາໍ ຄນຼັ ຂອງບດົ ຮຽນ ແຕ່ ລະບດົ ທ່ ໄີ ດຮ້ ຽນຈບົ ລງົ . ແຜນວາດທກັຼ ສະການສອນພາສາລາວ ການໃຊຄ້ າໍ ຖາມ ທກັຼ ສະການສອນພາສາລາວ ການຍກົ ຕວົ ຢ່ າງ ອະທບິ າຍ ການໃຊສ້ ່ ນາໍ ເຂາົ້ ສ່ ູບດົ ຮຽນ ບຸກຄະລກິ ກະ ພາບ ການໃຊກ້ ະດານ ໃຫກ້ າໍ ລງຼັ ໃຈ ສະຫລຸບບດົ ຮຽນ 33

ບດົ ທີ 3 ທກຼັ ສະການສອນຟຼັງ-ເວາົ້ ໃນຊນັຼ້ ປະຖມົ ສກຶ ສາ 1. ຄວາມໝາຍ ແລະ ຄວາມສາໍ ຄນຼັ ຂອງການຟງຼັ -ເວາົ້ . 1.1 ຄວາມໝາຍຂອງການຟັຼງ-ເວາົ້ ການສ່ ສານດວ້ ຍການເວາົ້ ເປຼັນການສ່ ສານທ່ ມີ ມີ າກ່ ອນ ການສ່ ສານດວ້ ຍລາຍລກັຼ ອກຼັ ສອນ ການເວາົ້ ແລະ ການ ຟັຼງຈ່ ງຶ ເປຼັນຂະບວນການທ່ ມີ ະນຸດໃຊມ້ າກ່ ອນທກຼັ ສະການຂຽນ ແລະ ການອ່ ານ. ປັຼດຈບຸ ນັຼ ໂລກຈະເລນີ ກາ້ ວໜາ້ ຢ່ າງຫວງ ຫາຍທາງດາ້ ນເຕກຼັ ໂນໂລຊ.ີ ມະນດຸ ຂະຫຍາຍການຕດິ ຕ່ ສໍ ່ ສານອອກໄປຢ່ າງກວາ້ ງຂວາງ. ຈາກນນັຼ້ ສ່ ສານໂດຍກງົ ລະ ຫວ່ າງບຸກຄນົ ເຖງິ ການສ່ ສານຜ່ ານສ່ ເອເລກຼັ ໂທນກິ ເຊ່ ນັຼ : ໂທລະເລກ, ໂທລະສບຼັ , ໂທລະພາບ, ອນິ ເຕເີ ນດັຼ ...ເປັຼນສ່ ທ່ ສີ າ ມາດຕດິ ຕ່ ສໍ ່ ສານຂາ້ ມທະວບີ ຫ ຄນົ ລະຟາກໂລກໄດໃ້ ນເວລາໄວວາ. + ການໄດຍ້ ນິ ກບຼັ ການຟຼັງ: -ການໄດຍ້ ນິ : ມະນດຸ ໃຊສ້ ະມດັຼ ຖະພາບທາງຮ່ າງກາຍຄ: ອະໄວຍະວະໃນການຮບຼັ ສຽງ ແລະ ເສນຼັ້ ປະສາດຮບຼັ ສຽງຈາກສ່ ງິ ຕ່ າງໆ. ການໄດຍ້ ນິ ແມ່ ນຂະບວນການຂນັຼ້ ຕນົ້ ຂອງການຟັຼງ, ມະນຸດໃຊກ້ ນົ ໄກທາງກາຍຍະພາບຮບັຼ ຄນ້ ສຽງເຊ່ ງິ ມາກະທບົ ເຫຍອ້ ແກວ້ ຫ,ູ ແກວ້ ກະດກູ ຫູ 3 ສ່ ວນຈະນາໍ ສຽງຜ່ ານຫູສ່ ວນກາງໄປເຂາົ້ ຫສູ ່ ວນໃນ ແລະ ສະໝອງແປສນັຼ ຍານສຽງນນັຼ້ ວ່ າ ເປັຼນສຽງຫຍງຼັ , ຂະບວນການໄດຍ້ ນິ ເປຼັນກນົ ໄກອດັຼ ຕະໂນມດຼັ ເຊ່ ງິ ບ່ ໍຕອ້ ງສະແດງປະຕກິ ຍິ າ ຕອບສະໜອງລວມທງຼັ ບ່ ໍ ຕອ້ ງບງັຼ ຄບຼັ ຕນົ ເອງໃຫຍ້ ນິ ສຽງຕ່ າງໆ. ຫກັຼ ການສອນຟັຼງ ເປັຼນສ່ ງິ ທ່ ຕີ ອ້ ງການເຝິກຝົນ ແລະ ມຄີ ວາມສາໍ ຄນັຼ ຕ່ ໍຕນົ ເອງ ແລະ ປະເທດຊາດການຟັຼງຈະ ເປຼັນປະໂຫຍດສໍາລບັຼ ຜູຮ້ ູຈ້ ກັຼ ວທິ ຟີ ັຼງເຊ່ ນຼັ : ການຫງົ ເຊ່ ອ, ຟຼັງບ່ ໍພຈິ າລະນາຕກຶ ຕອງໃຫລ້ ະອຽດ. 1.2 ຄວາມສາໍ ຄນຼັ ຂອງການຟຼັງ-ເວາົ້ ການສ່ ສານໃນຊວີ ດິ ປະຈາໍ ວນັຼ ມະນຸດຮບັຼ ການສ່ ສານດວ້ ຍການຟັຼງມາແຕ່ ເມ່ ອເລ່ ມີ ຮບັຼ ຮູສ້ ່ ງິ ແວດລອ້ ມຕ່ າງໆ ຈ່ ງຶ ມຄີ ໍາ ຖາມແບບງ່າຍໆ ທ່ ຖີ າມຕນົ ເອງວ່ າຖາ້ ຄນົ ຫໜູ ວກມາແຕ່ ເກດີ ຈະຮູສ້ ກຶ ເປຼັນແນວໃດ? ແນ່ ນອນວ່ າຈະບ່ໄໍ ດຍ້ ນິ ສຽງຕ່ າງໆ ແລະ ບ່ ໍສາມາດຮຽນສຽງເວາົ້ ຄກບຼັ ຄນົ ອ່ ນໄດ້ ຈະເປຼັນທງຼັ ຄນົ ຫໜູ ວກ ແລະ ຄນົ ໃບຕ້ ະຫອດຊວີ ດິ , ຈະບ່ໄໍ ດຍນິ ສຽງໃດ ບ່ ວໍ ່ າຈະເປຼັນສຽງດນົ ຕ,ີ ສຽງທໍາມະຊາດ, ສຽງມະນດຸ ຕອ້ ງສ່ ສານດວ້ ຍສນັຼ ຍານມ, ທ່ າທາງ ແລະ ສນັຼ ຍາລກັຼ ອກຼັ ສອນ, ການສ່ ສານຂອ້ ນຂາ້ ງລໍາບາກບ່ ສໍ ະດວກ ແລະ ແຈ່ ມແຈງ້ ເທ່ າົ ກບຼັ ການສ່ ສານດວ້ ຍການເວາົ້ . ການຟັຼງທ່ ດີ ແີ ມ່ ນພດຶ ຕກິ າໍ ຂອງຜູມ້ ມີ າລະຍາດໃນການຄບົ ຄາ້ ສະມາຄມົ , ໃນວງົ ສນົ ທະນາການເວາົ້ ຕາມສະຖານ ທ່ ີ ແລະ ໂອກາດຕ່ າງໆ ບໍມຜີ ູໃ້ ດຢາກໃຫຄ້ ນົ ອ່ ນແຍງ້ ຫ ບ່ ໍຍອມຟັຼງຄວາມເວາົ້ ຂອງຕນົ ເອງ, ຜູຟ້ ັຼງທ່ ດີ ຍີ ່ ອມຮບຼັ ຟັຼງຄວາມ ນຍິ ມົ ຊມົ ຊອບຈາກຄ່ ູສນົ ທະນາ. ການຟຼັງຈ່ ງຶ ເປັຼນພດຶ ຕກິ າໍ ທ່ ຊີ ່ ວຍສາ້ ງບນັຼ ຍາກາດທ່ ມີ ດິ , ເຮດຼັ ໃຫເ້ ກດີ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈ ແລະ ເກດີ ຄວາມຍອມຮບັຼ . ການຟັຼງພາໃຫຮ້ ບຼັ ຮູເ້ ລ່ ອງຕ່ າງໆ ສາມາດເຂາົ້ ໃຈຄວາມສາໍ ຄນຼັ ຂອງເລ່ ອງທ່ ຟີ ຼັງ ແລະ ຈດຸ ມ່ ຸງໝາຍຂອງຜູເ້ ວາົ້ , ຜູ ້ ຟຼັງຈະສະແດງປະຕກິ ລິ ຍິ າຕອບສະໜອງຄ່ ສູ ນົ ທະນາໄດຢ້ ່ າງສອດຄ່ ອງ ແລະ ກງົ ກບັຼ ຫວົ ຂໍທ້ ່ ສີ ນົ ທະນາ. ການຟຼັງຊ່ ວຍພດຼັ ທະນາສະມດັຼ ຖະພາບຂອງການໃຊທ້ ຸກທກຼັ ສະພາສາດາ້ ນອ່ ນໆ ຄການຟັຼງຊ່ ວຍໃຫຜ້ ູຟ້ ັຼງຮຽນຮູ ້ ຂະບວນການເວາົ້ ແລະ ວທິ ສີ ະເໜເີ ນອ້ ໃນ. ການຟຼັງຍງຼັ ເຮດຼັ ໃຫຜ້ ູຟ້ ຼັງມຄີ ວາມຮູກ້ ວາ້ ງຂວາງ 34

ການເວາົ້ ຄການຖ່ າຍທອດຄວາມຄດິ , ຄວາມຮູ,້ ຄວາມຮູສ້ ກຶ ດວ້ ຍຖອ້ ຍຄໍາ, ນາໍ້ ສຽງ ແລະ ກລິ ຍິ າທ່ າທາງຂອງ ຜູຟ້ ຼັງຮບັຼ ຮູ ້ ແລະ ຕອບສະໜອງຕາມທ່ ຜີ ູເ້ ວາົ້ ຕອ້ ງການເວາົ້ . ການເວາົ້ ມຄີ ວາມສໍາຄນັຼ ຫາຍໃນຊວີ ດິ ປະຈາໍ ວນັຼ ເພ່ ອໃຊຕ້ ດິ ຕ່ ໍ ທາງທຸລະກດິ ແລະ ປະກອບອາຊບີ ເຊ່ ນັຼ : ຄອູ າຈານ, ພທິ ກີ ອນ, ນກຼັ ສະແດງ, ນກຼັ ຮອ້ ງ... ດ່ ງັຼ ນນັຼ້ , ໃນເວລາຄູສອນ ຄຕູ ອ້ ງໄດເ້ ນນັຼ້ ໜກຼັ ວທິ ກີ ານເວາົ້ ໃຫຖ້ ກຕອ້ ງເໝາະສມົ ກບັຼ ກາລະເທສະ, ເພາະການ ເວາົ້ ສາ້ ງໄດທ້ ງັຼ ມດິ ແລະ ສດຼັ ຕູ. ຖາ້ ເວາົ້ ດກີ ມໍ ປີ ະໂຫຍດ ແລະ ກງົ ກນຼັ ຂາ້ ມຖາ້ ເວາົ້ ບ່ ດໍ ກີ ອໍ າດເປັຼນໂທດໃຫແ້ ກ່ ຕນົ ເອງດ່ ງັຼ ບູຮານເຄຍີ ສ່ ງັຼ ສອນໄວວ້ ່ າ: ຄໍາປາກຂອງຄນົ ຄມົ ຍ່ ງິ ກວ່ າຄມົ ດາບ ໄວປາກເສຍສນິ ໄວຕນີ ຕກົ ກກົ ໄມ ້ ບ່ ໍຊ່ າງໄຫເ້ ພ່ ນີ ຫວົ ຂວນັຼ ໜໃີ ຫຊ້ ອນຮວົ້ ຢ່ ູໃຫປ້ ູກມອນ ອດົ ທນົ ທານວຽກງານຈ່ ງຶ ແລວ້ ອດົ ສມົ້ ຈ່ ງຶ ໄດກ້ ນິ ຫວານ 2. ທກັຼ ສະການສອນຟຼັງ-ເວາົ້ ຄູສອນຕອ້ ງສາ້ ງກດິ ຈະກາໍ ເພ່ ອໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນໄດເ້ ຝິກການເວາົ້ ຂອງເຂາົ ເຈາົ້ ເອງ ດວ້ ຍຮູບແບບຈດັຼ ເປຼັນກ່ ຸມ ຫ ບຸກຄນົ . ກດິ ຈະກາໍ ນນັຼ້ ຈະກາໍ ນດົ ຫ ບ່ ກໍ າໍ ນດົ ຫວົ ຂກໍ້ ໄໍ ດ.້ ແຕ່ ເນອ້ ໃນທ່ ຈີ ະນາໍ ມາເວາົ້ ຕອ້ ງເປຼັນປະໂຫຍດແກ່ ຜູຟ້ ັຼງ. ສະ ນນຼັ້ , ເພ່ ອຢາກໃຫກ້ ານສອນທກຼັ ສະການເວາົ້ ບນັຼ ລຸຕາມເປົາ້ ໝາຍທ່ ຕີ ງຼັ້ ໄວຄ້ ູຈະຕອ້ ງເນນຼັ້ ໜກຼັ ວທິ ສີ ອນໃຫແ້ ກ່ ນກຼັ ຮຽນ ໂດຍມກີ ານຈດັຼ ກດິ ຈະກາໍ ທ່ ມີ ຫີ າຍຮູບແບບຫາຍວທິ ດີ ່ ງຼັ ນ:ີ້ - ຄູກາໍ ນດົ ບດົ ບາດໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນ 2 ຄນົ ອອກໄປສນົ ທະນາກນຼັ ໜາ້ ຫອ້ ງ, ສ່ ວນນກຼັ ຮຽນທ່ ເີ ຫອສງຼັ ເກດພດຶ ຕກິ າໍ ການ ເວາົ້ ແລວ້ ວຈິ ານໃນແງ່ຂອງມາລະຍາດ ແລະ ສລິ ະປະຂອງການສນົ ທະນາ. - ແບ່ ງກ່ ຸມນກັຼ ຮຽນສນົ ທະນາກນຼັ ກ່ ຸມ 1 ປະມານ 3-4 ຄນົ ແລວ້ ໃຫຕ້ າງໜາ້ ກ່ ຸມຂນຶ້ ມາເລ່ າົ ເລ່ ອງທ່ ໄີ ດສ້ ນົ ທະນາກນຼັ ໃນກ່ ຸມ. - ສາ້ ງບນຼັ ຍາກາດໃຫເ້ ໝອນການຈດຼັ ລາຍການໂທລະພາບໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນ 2 ຄນົ ສນົ ທະນາກນຼັ ໜາ້ ຫອ້ ງໂດຍໃຫຊ້ ່ ທ່ ໜີ າ້ ສນົ ໃຈເຊ່ ນຼັ : ສນົ ທະນາດາ້ ນວຊິ າການ, ວນັຼ ນະຄະດ,ີ ວພິ າກບດົ ...ໂດຍໃຫໝ້ ່ ຄູ ່ ູວຈິ ານລາຍການສນົ ທະນານ.ີ້ - ແບ່ ງໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນໄປອ່ ານຂ່ າວຕ່ າງໆເຊ່ ນັຼ : ຂ່ າວເສດຖະກດິ , ການເມອງ, ການສກຶ ສາ, ກລິ າ...ແລວ້ ນາໍ ມາສນົ ທະນາ ແລກປ່ ຽນຄໍາຄດິ ເຫນຼັ ກນຼັ ໃນຫອ້ ງ. - ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນໄປອ່ ານປຶມ້ ຈະເປັຼນເລ່ ອງສນຼັ້ , ນະວະນຍິ າຍ, ສາລະຄະດກີ ໄໍ ດ້ ຈາກນນຼັ້ ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນສນົ ທະນາວນຼັ ນະ ກາໍ ເປຼັນຕນົ້ . - ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນຈບັຼ ຄ່ ສູ າໍ ພາດປະຫວດັຼ ຄວາມສນົ ໃຈພເິ ສດ ຜດຼັ ປ່ ຽນກນຼັ ສໍາພາດເຊ່ ງິ ກນັຼ ແລະ ກນຼັ ແລວ້ ໃຫອ້ ອກມາ ເລ່ າົ ປະຫວດຼັ ຂອງເພ່ ອນທ່ ນີ ກັຼ ຮຽນສໍາພາດ - ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນເລ່ າົ ເລ່ ອງການໄປທ່ ອງທ່ ຽວເຊ່ ງິ ແມ່ ນຕນົ ເອງໄດໄ້ ປໃນລະຫວ່ າງທາ້ ຍອາທດິ ຫ ວນັຼ ພກຼັ - ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນເລ່ າົ ເລ່ ອງໂດຍໃຊພ້ າບ, ອຸປະກອນ ແລະ ສະແດງທ່ າທາງປະກອບ. - ຈດຼັ ນກຼັ ຮຽນອະພປິ າຍ ແລະ ຊກັຼ ຖາມສະແດງຄວາມຄດິ ເຫນັຼ ຕງັຼ້ ຂສໍ້ ງຼັ ເກດ ຫ ກ່ າວເພ່ ມີ ເຕມີ - ສາ້ ງສະຖານະການໂດຍສມົ ມຸດໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນເປຼັນວທິ ະຍາກອນທ່ໄີ ດຮ້ ບຼັ ເຊນີ ມາບນັຼ ລະຍາຍໃນເລ່ ອງທ່ ນີ ກຼັ ຮຽນກຽມ ນກຼັ ຮຽນອາດສະເໜໂີ ດຍໃຊສ້ ະຖຕິ ແິ ຜນພູມ, ພາບ, ແຜນທ່ ີ ຂອງຈງິ ຫ ອຸປະກອນອ່ ນໆ ມາປະກອບການບນຼັ ຍາຍ. 35

- ນາໍ ເອາົ ສໍານວນພາສາທ່ ໃີ ຊໃ້ ນໜງັຼ ສພມິ , ວທິ ະຍຸ, ໂທລະພາບ, ພາສາເວາົ້ , ພາສາຂຽນຂອງນກຼັ ຮຽນຕະຫລອດ ຮອດການແຕ່ ງປະໂຫຍກ. ການໃຊຖ້ ອ້ ຍຄາໍ ສໍານວນທ່ ຖີ ກຕອ້ ງທ່ ຄີ ຮູ ວບຮວມຈາກຜນົ ງານຂອງນກັຼ ຮຽນມາໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນອະພປິ າຍສະແດງຄວາມຄດິ ເຫນັຼ ແລະ ຊ່ ວຍກນັຼ ແກໄ້ ຂໃຫຖ້ ກຕອ້ ງ. 2.1 ກດິ ຈະກາໍ : ສນົ ທະນາຮູບພາບ - ກດິ ຈະກາໍ : ການສນົ ທະນາຮູບພາບໃດໜ່ ງຶ - ອຸປະກອນ: ຮູບພາບໃດໜ່ ງຶ ໂດຍຄກູ າໍ ນດົ ແລະ ເອາົ ຮູບຈາໍ ລອງມາສະເໜີ - ຄຈູ ດັຼ ນກັຼ ຮຽນເປັຼນກ່ ຸມຕາມຄວາມເໝາະສມົ - ຄສູ ນົ ທະນາກບັຼ ນກັຼ ຮຽນໂດຍຍກົ ເອາົ ຮູບພາບໃດໜ່ ງຶ ຂນຶ້ ມາເພ່ ອສນົ ທະນາ ເຖງິ ຊ່ , ຄຸນລກຼັ ສະນະ, ປະເພດໃດ, ມີ ປະໂຫຍດແນວໃດ? - ຖາມຄວາມສະໝກຼັ ໃຈຂອງນກຼັ ຮຽນຂນຶ້ ສນົ ທະນາຮູບພາບ 1-2 ຄນົ . - ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນແຕ່ ລະກ່ ຸມສງັຼ ລວມໃຈຄວາມສໍາຄນຼັ ຂອງເລ່ ອງເພ່ ອເປັຼນການສນົ ທະນາຮູບພາບກ່ ຽວກບຼັ ປະໂຫຍດ ຕ່ າງໆ - ໃຫຕ້ າງໜາ້ ແຕ່ ລະກ່ ຸມຂນຶ້ ສນົ ທະນາຮູບພາບຕາມຄູກາໍ ນດົ ຄູແນະນາໍ ກ່ ຽວກບັຼ ການສນົ ທະນາ ແລະ ບອກຄຸນປະ ໂຫຍດ - ຄູສະຫຸບຄນການລາຍງານຂອງແຕ່ ລະກ່ ຸມ ແລະ ປຼັບປຸງການສນົ ທະນາຮູບພາບ ຂອງນກັຼ ຮຽນຄນ. 2.2 ກດິ ຈະກາໍ : ເລອກບດຼັ ອກັຼ ສອນ -ຄຈູ ດຼັ ນກຼັ ຮຽນເປຼັນກ່ ຸມຕາມຄວາມເໝາະສມົ -ຄູສນົ ທະນາກບຼັ ນກຼັ ຮຽນໂດຍຍກົ ບດຼັ ອກຼັ ສອນກ່ ຽວກບຼັ ຮູບສດັຼ ຊະນດິ ໃດໜ່ ງຶ ຂນຶ້ ມາເພ່ ອໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນເລອກ ຕວົ ອກຼັ ສອນໃຫຖ້ ກກບຼັ ຊ່ ຂອງສດັຼ ໂດຍຄກູ າໍ ນດົ - ຄສູ າທດິ ການເລອກບດັຼ ອກັຼ ສອນໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນເບ່ ງິ 2-3 ເທ່ ອ -ຖາມຄວາມສະໝກັຼ ໃຈຂອງນກັຼ ຮຽນຂນຶ້ ມາເລອກບດັຼ ອກຼັ ສອນ 1-2 ຄນົ . -ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນແຕ່ ລະກ່ ຸມຕາງໜາ້ ຂນຶ້ ເລອກບດັຼ ອກຼັ ສອນແຂ່ ງກນັຼ ວ່ າກ່ ຸມໃດຊເິ ປຼັນຜູຊ້ ະນະ - ຄູສະຫຸບຄນການເລອກບດຼັ ອກຼັ ສອນ ແຕ່ ລະກ່ ຸມ ແລະ ປຼັບປຸງການເລອກບດຼັ ອກັຼ ສອນວ່ າກ່ ຸມໃດຊເິ ປັຼນກ່ ຸມ ຊະນະ. ຄູໃຫກ້ ານແນະນາໍ ຄນຕ່ ມ. 2.3 ກດິ ຈະກາໍ : ສາ້ ງແຜນມະໂນພາບ ມະໂນພາບເປັຼນຄວາມຄດິ ເຫນຼັ ເປຼັນພາບຂນຶ້ ໃນໃຈທ່ ນີ ກັຼ ຮຽນຄດິ ຂນຶ້ ມາ -ຄູຈດຼັ ນກັຼ ຮຽນເປຼັນກ່ ຸມຕາມຄວາມເໝາະສມົ -ຄູສນົ ທະນາກບັຼ ນກຼັ ຮຽນໂດຍໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນຄດິ ມະໂນພາບຮູບພາບໃດໜ່ ງຶ ຂນຶ້ ມາດວ້ ຍຕນົ ເອງ ຫ ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນ ສາ້ ງແຜນມະໂນພາບໃດໜ່ ງຶ ທ່ ນີ ກັຼ ຮຽນໄຝ່ ຝັຼນຢາກເປັຼນໃນອະນາຄດົ ເຊ່ ນັຼ : ອາຊບີ ໃດໜ່ ງຶ ... - ຄສູ າທດິ ການມະໂນພາບແຕມ້ ຮູບພາບໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນເບ່ ງິ 1-2 ຮູບ -ຖາມຄວາມສະໝກັຼ ໃຈຂອງນກຼັ ຮຽນຂນຶ້ ມາສາ້ ງແຜນມະໂນພາບຮູບພາບໃດໜ່ ງຶ 1-2 ຄນົ . -ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນແຕ່ ລະກ່ ຸມຕາງໜາ້ ຂນຶ້ ມາສາ້ ງແຜນມະໂນພາບຮູບພາບໃດໜ່ ງຶ - ຄູສະຫຸບຄນການສາ້ ງແຜນມະໂນພາບຮູບພາບໃດໜ່ ງຶ ຄູໃຫກ້ ານແນະນາໍ ການສາ້ ງແຜນມະໂນພາບຂອງນກັຼ ຮຽນ. 2.4 ກດິ ຈະກາໍ : ເລ່ າົ ເລ່ ອງຄນຕາມຮູບພາບ 36

-ຄຈູ ດຼັ ນກັຼ ຮຽນເປຼັນກ່ ຸມຕາມຄວາມເໝາະສມົ -ຄູສນົ ທະນາກບຼັ ນກຼັ ຮຽນໂດຍເອາົ ຮູບພາບຊະນດິ ໃດໜ່ ງຶ ຂນຶ້ ມາເພ່ ອໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນເລ່ າົ ເລ່ ອງໄປຕາມຮູບພາບຕາມ ຄກູ າໍ ນດົ - ຄູສາທດິ ການເລ່ າົ ເລ່ ອງຄນຕາມຮູບພາບໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນເບ່ ງິ 2-3 ເທ່ ອ -ຖາມຄວາມສະໝກັຼ ໃຈຂອງນກຼັ ຮຽນຂນຶ້ ມາເລ່ າົ ເລ່ ອງຕາມຮູບພາບຕາມຄກູ າໍ ນດົ 1-2 ຄນົ . -ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນແຕ່ ລະກ່ ຸມຕາງໜາ້ ຂນຶ້ ມາເລ່ າົ ເລ່ ອງຄນຕາມຮູບພາບ - ຄູສະຫຸບຄນການເລ່ າົ ເລ່ ອງຄນຕາມຮູບ ຄໃູ ຫກ້ ານແນະນາໍ ການເລ່ າົ ຄນຂອງນກັຼ ຮຽນ. 2.5 ກດິ ຈະກາໍ : ປະຕບິ ດັຼ ຄາໍ ສ່ ງັຼ -ຄຈູ ດຼັ ນກັຼ ຮຽນເປຼັນກ່ ຸມຕາມຄວາມເໝາະສມົ - ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນຈບັຼ ຄ່ ສູ າໍ ພາດປະຫວດຼັ ຄວາມສນົ ໃຈພເິ ສດ ຜດຼັ ປ່ ຽນກນຼັ ສໍາພາດເຊ່ ງິ ກນັຼ ແລະ ກນຼັ ແລວ້ ໃຫອ້ ອກ ມາເລ່ າົ ປະຫວດຼັ ຂອງເພ່ ອນທ່ ນີ ກຼັ ຮຽນສໍາພາດ -ຄູສນົ ທະນາກບັຼ ນກັຼ ຮຽນໂດຍລາຍງານການປະຕບິ ດັຼ ຄາໍ ສ່ ງັຼ ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນເບ່ ງິ ສ່ ງິ ໃດຫນ່ ງຶ - ຄູສາທດິ ການປະຕບິ ດັຼ ຄໍາສ່ ງັຼ ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນເບ່ ງິ 1-2 ເທ່ ອ -ຖາມຄວາມສະໝກັຼ ໃຈຂອງນກັຼ ຮຽນຂນຶ້ ມາປະຕບິ ດັຼ ຄໍາສ່ ງຼັ 1-2 ຄນົ . -ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນແຕ່ ລະກ່ ຸມຕາງໜາ້ ຂນຶ້ ມາລາຍງານການປະຕບິ ດຼັ ຄາໍ ສ່ ງຼັ ໃຫຄ້ ູ ແລະ ໝ່ ຄູ ່ ູເບ່ ງິ - ຄສູ ະຫຸບຄນການລາຍງານການປະຕບິ ດັຼ ຄໍາສ່ ງັຼ ຂອງນກຼັ ຮຽນເພ່ ອປັຼບປຸງ 2.6 ກດິ ຈະກາໍ : ສນົ ທະນາກ່ ຽວກບັຼ ຮູບ -ຄູຈດັຼ ນກຼັ ຮຽນເປຼັນກ່ ຸມຕາມຄວາມເໝາະສມົ -ຄສູ ນົ ທະນາກບຼັ ນກັຼ ຮຽນໂດຍເອາົ ຮູບຊະນດິ ໃດໜ່ ງຶ ຂນຶ້ ມາເພ່ ອໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນເລ່ າົ ໄປຕາມຮູບຕາມຄກູ າໍ ນດົ - ຄສູ າທດິ ການສນົ ທະນາກ່ ຽວກບັຼ ຮູບໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນເບ່ ງິ 2-3 ເທ່ ອ - ເອາົ ນກຼັ ຮຽນເກ່ ງັຼ ໃນຫອ້ ງອອກມາອະທບິ າຍສນົ ທະນາກ່ ຽວກບຼັ ຮູບພາບໃດໜ່ ງຶ ເປຼັນຕວົ ຢ່ າງ -ຖາມຄວາມສະໝກັຼ ໃຈຂອງນກັຼ ຮຽນຂນຶ້ ມາອະທບິ າຍຕາມຮູບພາບຕາມຄູກາໍ ນດົ 1-2 ຄນົ . -ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນແຕ່ ລະກ່ ຸມຕາງໜາ້ ຂນຶ້ ມາສນົ ທະນາຮູບພາບທ່ ໄີ ດເ້ ຫນັຼ - ຄຕູ ດິ ຕາມການສນົ ທະນາຂອງນກຼັ ຮຽນ - ຄູສະຫຸບຄນການສນົ ທະນາຮູບ ຄູໃຫກ້ ານແນະນາໍ ການສນົ ທະນາຮູບຂອງນກຼັ ຮຽນ. 2.7 ກດິ ຈະກາໍ : ລາຍງານການສງຼັ ເກດ -ຄຈູ ດັຼ ນກັຼ ຮຽນເປຼັນກ່ ຸມຕາມຄວາມເໝາະສມົ -ຄູສນົ ທະນາກບັຼ ນກຼັ ຮຽນໂດຍລາຍງານການສງັຼ ເກດຮູບສ່ ງິ ໃດໜ່ ງຶ ຫ ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນເບ່ ງິ ສ່ ງິ ໃດຫນ່ ງຶ - ຄູສາທດິ ການສງັຼ ເກດຮູບໃດໜ່ ງຶ ແລວ້ ມຽ້ ນຮູບດ່ ງຼັ ກ່ າວແລວ້ ລາຍງານການສງັຼ ເກດ ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນເບ່ ງິ 1-2 ເທ່ ອ -ຖາມຄວາມສະໝກຼັ ໃຈຂອງນກຼັ ຮຽນຂນຶ້ ມາສງັຼ ເກດ ຮູບພາບຕາມຄກູ າໍ ນດົ 1-2 ຄນົ . -ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນແຕ່ ລະກ່ ຸມຕາງໜາ້ ຂນຶ້ ມາລາຍງານການສງັຼ ເກດພາບທ່ ຕີ ນົ ໄດເ້ ຫນຼັ ໃຫຄ້ ູ ແລະ ໝ່ ຄູ ່ ຟູ ຼັງ - ຄູສະຫຸບຄນການລາຍງານສງຼັ ເກດຂອງນກັຼ ຮຽນເພ່ ອປັຼບປຸງ 2.8 ກດິ ຈະກາໍ : ສະແດງບດົ ບາດສມົ ມຸດ - ຄຈູ ດັຼ ນກຼັ ຮຽນເປັຼນກ່ ຸມຕາມຄວາມເໝາະສມົ - ຄຊູ ອກເລ່ ອງລະຄອນສນຼັ້ ທ່ ມີ ຕີ ວົ ລະຄອນບ່ ໍຫາຍ 37

- ຄູສນົ ທະນາກບຼັ ນກຼັ ຮຽນໂດຍຍກົ ເອາົ ນກັຼ ຮຽນຂນຶ້ ມາເປຼັນບດົ ບາດສມົ ສມົ ມຸດໃນລະຄອນໃດໜ່ ງຶ - ມພີ ່ ໍ, ແມ່ , ລກູ ທ່ ຢີ ່ ູຮ່ ວມກນັຼ ໂດຍໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນເປັຼນຕວົ ລະຄອນແຕ່ ຕວົ - ສາທດິ ໃນນາມບດົ ບາດສມົ ມຸດຂອງລະຄອນສນັຼ້ ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນເບ່ ງິ - ດໍາເນນີ ເລ່ ອງສນັຼ້ ໆ ກ່ ຽວກບັຼ ລະຄອນ ການໄປໂຮງຮຽນ ຫ ເປັຼນນກຼັ ຮຽນດີ - ຄສູ າທດິ ການການເປຼັນບດົ ບາດສມົ ມຸດໃດໜ່ ງຶ ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນເບ່ ງິ 1-2 ເທ່ ອ -ຖາມຄວາມສະໝກຼັ ໃຈຂອງນກຼັ ຮຽນຂນຶ້ ມາເປັຼນບດົ ບາດສມົ ມຸດ 1-2 ຄນົ . -ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນແຕ່ ລະກ່ ຸມຕາງໜາ້ ຂນຶ້ ມາສະແດງບດົ ບາດສມົ ມຸດລອງເບ່ ງິ - ຄສູ ະຫຸບຄນການເປັຼນບດົ ບາດສມົ ມຸດຂອງນກັຼ ຮຽນເພ່ ອປັຼບປຸງດາ້ ນລກຼັ ສະນະ, ນາໍ້ ສຽງຂອງລະຄອນແຕ່ ລະ ຕວົ . 2.9 ກດິ ຈະກາໍ : ການເວາົ້ ແລະ ສາທດິ -ຄູຈດັຼ ນກຼັ ຮຽນເປັຼນກ່ ຸມຕາມຄວາມເໝາະສມົ ຫ ຈດຼັ ຕາມກ່ ຸມຫອ້ ງ -ຄູສນົ ທະນາກບຼັ ນກຼັ ຮຽນດາ້ ນການເວາົ້ ໃນເວທໃີ ດໜ່ ງຶ ຫ ການເວາົ້ ໃນທ່ ປີ ະຊຸມ ເພ່ ອເປຼັນການສາທດິ ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນເບ່ ງິ . - ຄູທດົ ລອງການເວາົ້ ແລະ ການສາທດິ ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນເບ່ ງິ 1-2 ເທ່ ອ - ຍກົ ເອາົ ນກັຼ ຮຽນອອກມາສາທດິ ຢ່ ູກະດານເພ່ ອເປຼັນຕວົ ຢ່ າງໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນເບ່ ງິ -ຖາມຄວາມສະໝກັຼ ໃຈຂອງນກັຼ ຮຽນຂນຶ້ ມາເວາົ້ ແລະ ສາທດິ ຕາມຄູກາໍ ນດົ 1-2 ຄນົ . -ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນແຕ່ ລະກ່ ຸມຕາງໜາ້ ຂນຶ້ ມາເວາົ້ ແລະ ສາທດິ ພາບທ່ ຕີ ນົ ໄດເ້ ຫນັຼ ໃຫຄ້ ູ ແລະ ໝ່ ຄູ ່ ູຟຼັງ - ຄູສະຫຸບຄນການເວາົ້ ແລະ ສາທດິ ຂອງນກຼັ ຮຽນເພ່ ອປັຼບປຸງ 2.10 ກດິ ຈະກາໍ : ການເລ່ າົ ປະສບົ ການ -ຄຈູ ດຼັ ນກຼັ ຮຽນເປັຼນກ່ ຸມຕາມຄວາມເໝາະສມົ -ຄສູ ນົ ທະນາກບຼັ ນກຼັ ຮຽນໂດຍເວາົ້ ເລ່ ອງປະສບົ ການທ່ ເີ ຄຍີ ໄດພ້ ບົ ເຫນຼັ ທ່ ຜີ ່ ານມາ - ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນຕດິ ຕາມການເລ່ າົ ປະສບົ ການຂອງຄເູ ປຼັນແບບຢ່ າງ ແລະ ໃຫຈ້ ່ ຈາໍ -ຖາມຄວາມສະໝກັຼ ໃຈຂອງນກັຼ ຮຽນຂນຶ້ ມາເລ່ າົ ປະສບົ ການເລ່ ອງໃດໜ່ ງຶ ໃນຊວີ ດິ ຂອງນກັຼ ຮຽນ 1-2 ຄນົ . -ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນແຕ່ ລະກ່ ຸມຕາງໜາ້ ກ່ ຸມຂນຶ້ ມາເລ່ າົ ປະສບົ ການທ່ໄີ ດເ້ ຫນັຼ ໃຫຄ້ ູ ແລະ ໝ່ ຄູ ່ ຟູ ັຼງເພ່ ອຈບັຼ ໃຈຄວາມ - ຄສູ ະຫຸບຄນການເລ່ າົ ປະສບົ ການຂອງນກຼັ ຮຽນເພ່ ອປັຼບປຸງ ແລະ ແກໄ້ ຂການເລ່ າົ ປະສບົ ການນກຼັ ຮຽນ. 2.11 ກດິ ຈະກາໍ : ເລ່ າົ ເລ່ ອງຄນຕາມທ່ ໄີ ດຟ້ ຼັງຈາກຄູ ກດິ ຈະກາໍ : -ຄຈູ ດັຼ ນກັຼ ຮຽນເປັຼນກ່ ຸມຕາມຄວາມເໝາະສມົ -ຄສູ ນົ ທະນາກບັຼ ນກຼັ ຮຽນໂດຍໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນຟຼັງການເລ່ າົ ເລ່ ອງສນັຼ້ ຈາກຄູ 1-2 ຄງັຼ້ - ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນຕດິ ຕາມການເລ່ າົ ເລ່ ອງຢ່ າງຕງຼັ້ ໃຈ - ຖາມຄວາມເຂາົ້ ໃຈຕ່ ໍບດົ ຮຽນຂອງນກຼັ ຮຽນ -ຖາມຄວາມສະໝກັຼ ໃຈຂອງນກັຼ ຮຽນຂນຶ້ ມາເລ່ າົ ເລ່ ອງຕາມຄກູ າໍ ນດົ ແລະ ເລ່ າົ ມາ 1-2 ຄນົ . -ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນແຕ່ ລະກ່ ຸມຕາງໜາ້ ຂນຶ້ ມາເລ່ າົ ເລ່ ອງຄນທ່ ຕີ ນົ ໄດຟ້ ຼັງໃຫຄ້ ູ ແລະ ໝ່ ຄູ ່ ູຟຼັງ - ຄູຍອ້ ງຍຜໍ ູເ້ ລ່ າົ ໄດດ້ ີ ແລະ ແນະນາໍ ຜູທ້ ່ ຍີ ງຼັ ເລ່ າົ ບ່ໄໍ ດດ້ ີ - ຄູສະຫຸບຄນການເລ່ າົ ເລ່ ອງຄນຂອງນກັຼ ຮຽນເພ່ ອປັຼບປຸງການເລ່ າົ ໃຫຖ້ ກຕອ້ ງ. 38

2.12 ກດິ ຈະກາໍ : ການ ເລ່ າົ ກາບ, ກອນ. ກດິ ຈະກາໍ ແລະ ວທິ ເີ ລ່ າົ ກາບກອນ ການເລ່ າົ ກາບຈະເລ່ າົ ຕາມລກັຼ ສະນະຂອງການປະກອບຄໍາໃນແຕ່ ລະວກຼັ ເຊ່ ງິ ວກັຼ ໜ່ ງຶ ມສີ ອງຕອນ. ດ່ ງັຼ ນນຼັ້ , ການເລ່ າົ ຈະມລີ ກຼັ ສະນະ3/4 ໝາຍຄວາມວ່ າໃຫເ້ ລ່ າົ ສາມຄໍາໃນຕອນໜາ້ ກ່ ອນ ຈາກນນັຼ້ , ຢຸດໜອ້ ຍໜ່ ງຶ ເເລວ້ ຈ່ ງຶ ເລ່ າົ ສ່ ຄີ ໍາໃນຕອນຫງຼັ ແລະ ໃຫເ້ ນນຼັ້ ສຽງທ່ ຄີ ໍາສຸດທາ້ ຍຂອງແຕ່ ລະວກັຼ . ການເລ່ າົ ກາບ ຈະມ່ ວນໄດຕ້ ອ້ ງເລ່ າົ ຖກຈງັຼ ຫວະວກຼັ ຕອນ ແລະ ເລ່ າົ ໃຫລ້ ່ ຽນໄຫລແຕ່ ຕນົ້ ຈນົ ໝດົ ບດົ . ຕວົ ຢ່ າງ: ຝູງລກູ ຫານ / ໃຫຈ້ າໍ ຈ່ ໄວ້ ໃຜຈ່ ໄດ້ / ເມ່ ອໜາ້ ຍ່ ອມຍນ ຫວົ ແລະ ຟນ / ຢ່ າເອາົ ຮອງນ່ ງັຼ ເຊອ້ ນ່ ງັຼ ຕ່ າໍ / ຢ່ າໄດນ້ ່ ງຼັ ສູງ ເຊອ້ ລຸງຕາ / ໃຫຢ້ ໍາປານແກວ້ ປ່ ູສ່ ງຼັ ແລວ້ / ຫານຫາ້ ຈ່ ຈາໍ ໝາຍເຫດ: ໃຫຢ້ ຸດໜອ້ ຍໜ່ ງຶ ເມ່ ອມສີ ຍງໝາຍຂດີ ເວນຼັ້ ສຽງ(/) + ກດິ ຈະກາໍ ແລະ ວທິ ເີ ລ່ າົ ກອນ: ການເລ່ າົ ກອນຈະເລ່ າົ ຕາມລກັຼ ສະນະຂອງການປະກອບຄໍາໃນແຕ່ ລະວກັຼ ເຊ່ ງິ ກອນວກຼັ ໜ່ ງຶ ຈະມີ 2 ຕອນ ມທີ ງັຼ ໝດົ 7 ຄາໍ , 9 ຄໍາ, 11 ຄໍາ, ຫ ຫາຍສຸດ 15 ຄາໍ . ດ່ ງຼັ ນນັຼ້ , ການອ່ ານຈະມລີ ກັຼ ສະນະ2/3/4/2, 2/4/5/2 ຫ 2/5, 6/2. ໝາຍຄວາມວ່ າໃຫເ້ ລ່ າົ ສອງຄໍາໜາ້ ທ່ ີ ເປັຼນຄໍາບຸພະບດົ ຈາກນນຼັ້ , ໃຫຢ້ ຸດໜອ້ ຍໜ່ ງຶ ກ່ ອນຈະອ່ ານຕອນຫງຼັ , ຖາ້ ກລໍ ະນມີ ຄີ ໍາສອ້ ຍປະກອບຢ່ ູກຢໍ ຸດໜອ້ ຍໜ່ ງຶ ຈ່ ງຶ ອ່ ານຕຄໍ າໍ ສອ້ ຍດວ້ ຍສຽງທ່ ຊີ າ້ ແລະ ເຍນີ້ ກວ່ າ. ການເລ່ າົ ກອນຈະມ່ ວນຈະຕອ້ ງເລ່ າົ ຢ່ າງມຈີ ງຼັ ຫວະ. ຕວົ ຢ່ າງ: ເລ່ ອນໆຟາ້ /ສຸລເິ ຍດລງົ ແລງ /ແລເຢີ ພເໍ ຫນຼັ / ພະພາຍພມົ ຜດັຼ ເມກຄວນຄຸງດາ້ ວ ຝູງມ່ ູ / ມາລາສອ້ ຍ /ແສນກກໍ າງກບີ . ພູມເພອ້ ນເຖ່ ອນແຖວ. ເພງັຼ ຟ່ າງຖວ້ ນ ຫອມຮ່ ວມເຮາົ້ ຄນັຼ ທະຊາດເຮອງຮມົ ພະໄທທອງຄດິ ຮ່ ຸ ງທໍາຄາວແຄນ້ /ຄະນງຶ ຄຸນຄອງປະເສດີ ຈ່ ງຶ ເຫນັຼ / ໂສກກີ ນັຼ້ ຂໍໃຫສ້ ່ ງຼັ ຍກົ ຍາ້ ຍ ຫນຼັ ຫອ້ ງຮ່ ວມທໍາ ບາ້ ງແມ. - ຈະກາໍ : ເຝິກອ່ ານບດົ ກາບ, ກອນໃດໜ່ ງຶ ທ່ ຄີ ມູ ີ ໃຊເ້ ວລາ 30 ນາທ.ີ + ວທິ ດີ າໍ ເນນີ ກດິ ຈະກາໍ - ແບ່ ງນກຼັ ຮຽນອອກເປັຼນກ່ ຸມຕາມຄວາມເໝາະສມົ . - ໃຫແ້ ຕ່ ລະກ່ ຸມອ່ ານກາບ ແລະ ກອນແລວ້ ຊອກເນອ້ ໃນຂອງເລ່ ອງເວາົ້ ເຖງິ ຫຍງຼັ ? - ແນະນກໍ ານວທິ ອີ ່ ານກາບ ແລະ ກອນໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນ - ອ່ ານກາບ ແລະ ກອນໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນຟັຼງ 2-3 ເທ່ ອ 39

- ນາໍ ພານກັຼ ຮຽນອ່ ານກາບ ແລະ ກອນຕາມຈງັຼ ຫວະ 3-4 ຄງັຼ້ - ໃຫຕ້ າງຫນາ້ ແຕ່ ລະກ່ ຸມຂນຶ້ ອ່ ານກາບ ແລະ ກອນຢູກະດານ ຄູ ແນະນາໍ ເພ່ ມີ ເຕມີ . 40

ບດົ ທີ 4 ທກັຼ ສະການສອນອ່ ານໃນຊນຼັ້ ປະຖມົ ສກຶ ສາ 1. ຄວາມໝາຍ ແລະ ຄວາມສາໍ ຄນັຼ ຂອງການອ່ ານ 1.1 ຄວາມໝາຍຂອງການອ່ ານ. ການອ່ ານແມ່ ນຂະບວນການຮບັຼ ຮູຈ້ າກເຄ່ ອງມສ່ ສານຄການຮບຼັ ຮູຂ້ ຄໍ້ ວາມໃນໜງຼັ ສ, ສ່ ງິ ທ່ ຂີ ຽນ ຫ ສ່ ງິ ທ່ ເີ ປັຼນ ສນັຼ ຍາລກຼັ ຕ່ າງໆ ແລວ້ ຕຄີ ວາມໝາຍມາເປັຼນຄວາມຄດິ ລວມ ແລະ ນາໍ ຄວາມຄດິ ໄປໃຊໃ້ ຫເ້ ກດີ ປະໂຫຍດແກ່ ຕນົ ເອງ ແລະ ສ່ ວນລວມ. 1.2 ຄວາມສາໍ ຄນຼັ ຂອງການອ່ ານ ການອ່ ານເປຼັນສ່ ງິ ທ່ ຈີ າໍ ເປັຼນໂດຍສະເພາະໃນການສະແຫວງຫາຄວາມຮູໃ້ ນລະດບຼັ ສູງເຊ່ ນັຼ : ລະດບັຼ ມດຼັ ທະຍມົ , ອຸດມົ ສກຶ ສາ...ການອ່ ານເປຼັນປຼັດໄຈສໍາຄນຼັ ໃນການດໍາລງົ ຊວີ ດິ . ຜູທ້ ່ ອີ ່ ານໜງັຼ ສເກ່ ງຼັ ຈະເຂາົ້ ໃຈເນອ້ ເລ່ ອງທ່ ອີ ່ ານຢ່ າງໄວວາ, ຈບັຼ ໃຈຄວາມຖກຕອ້ ງຊດັຼ ເຈນ, ສາ້ ງປະສບົ ການໃຫແ້ ກ່ ຕນົ ສາມາດມວີ ຈິ າລະນາຍານ ແລະ ເປຼັນນກັຼ ອ່ ານທ່ ດີ ອີ ກີ ດວ້ ຍ. +ຄວາມສາໍ ຄນຼັ ຂອງການອ່ ານມດີ ່ ງັຼ ນ:ີ້ - ຊ່ ວຍໃຫໄ້ ດຮ້ ບັຼ ຮູ ້ ຫ ຕອບສະໜອງໃນສ່ ງິ ທ່ ຢີ າກຮູເ້ ລ່ ອງໃດກສໍ າມາດສກຶ ສາຄນົ້ ຄວາ້ ດວ້ ຍວທິ ກີ ານອ່ ານ. - ພດຼັ ທະນາຕນົ ເອງທາງຮ່ າງກາຍ, ສະຕປິ ຼັນຍາ ອາລມົ ແລະ ສງຼັ ຄມົ . - ປຼັບປຸງສະຖານະພາບຕນົ ໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ . ສະແຫວງຫາຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍການອ່ ານຈະພດັຼ ທະນາຄວາມກາ້ ວໜາ້ ໃນ ອາຊບີ ຂອງຕນົ ໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ . - ຊ່ ວຍໃຫເ້ ກດີ ຄວາມມ່ ວນຊ່ ນ, ຜ່ ອນຄາຍອາລມົ ໃຫເ້ ກດີ ຄວາມເບກີ ບານມ່ ວນຊ່ ນຈາກເລ່ ອງທ່ ໄີ ດອ້ ່ ານຖ ເປຼັນການພກັຼ ຜ່ ອນ. - ຊ່ ວຍໃຫຊ້ ວີ ດິ ປອດໄພ ແລະ ພດັຼ ທະນາປະເທດຊາດໃຫກ້ າ້ ວໜາ້ , ຖາ້ ປະຊາຊນົ ສາມາດອ່ ານໜງຼັ ສໄດແ້ ລວ້ ຈະເຮດັຼ ໃຫກ້ ານປະຕບິ ດັຼ ຕນົ ໄດຢ້ ່ າງຖກຕອ້ ງຕາມກດົ ໝາຍ ແລະ ລະບຽບການ. + ຫກຼັ ສາໍ ຄນັຼ ໃນການສອນທກຼັ ສະການອ່ ານ: - ສາ້ ງຄວາມສນົ ໃຈ ນກຼັ ຮຽນແຕ່ ລະຄນົ ອາດມຄີ ວາມສນົ ໃຈແຕກຕ່ າງກນັຼ ຄວນສ່ ງົ ເສມີ ໃຫອ້ ່ ານໜງັຼ ສຫາຍໆ ປະເພດ. ຄຄູ ວນ ເລອກກດິ ຈະກາໍ ການອ່ ານໃຫຖ້ ກໃຈນກຼັ ຮຽນ, ສງັຼ ເກດຄວາມສນົ ໃຈ ແລະ ເລອກເອກະສານທ່ ນີ ກັຼ ຮຽນໄດ້ ຮບຼັ ຄວາມສໍາເລດັຼ ໃນການອ່ ານຄ ບ່ ຍໍ າກ ແລະ ບ່ ງໍ ່າຍເກນີ ໄປ. - ຕອ້ ງເຂາົ້ ໃຈຄວາມແຕກຕ່ າງລະຫວ່ າງບຸກຄນົ ນກັຼ ຮຽນແຕ່ ລະຄນົ ພດັຼ ທະນາທາງສະໝອງໃນການອ່ ານບ່ ໍຄກນຼັ , ບາງຄນົ ອ່ ານຊາ້ ບາງຄນົ ອ່ ານໄວຈ່ ງຶ ຄວນ ສອນເປຼັນກ່ ຸມໆ. - ກ່ ອນຈະໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນອ່ ານຄຄູ ວນບອກເຖງິ ຈດຸ ມ່ ຸງໝາຍໃນການອ່ ານເສຍກ່ ອນເຊ່ ນຼັ : ຈບັຼ ໃຈຄວາມສາໍ ຄນັຼ , ອ່ ານ ເພ່ ອທດົ ສອບຄວາມເຂາົ້ ໃຈ, ອ່ ານເພ່ ອວຈິ ານ... - ກ່ ອນທ່ ຈີ ະສອນອ່ ານໜງັຼ ສປະເພດໃດແບບໃດກຕໍ າມ, ຄູຕອ້ ງອ່ ານເລ່ ອງນນັຼ້ ໃຫເ້ ຂາົ້ ໃຈເນອ້ ເລ່ ອງທງັຼ ໝດົ ເພາະຈະໄດເ້ ນນຼັ້ ສ່ ວນທ່ ສີ າໍ ຄນັຼ ແລະ ເຝິກກດິ ຈະກາໍ ຕ່ າງໆ ໄດຖ້ ກຕອ້ ງ. - ການອ່ ານທ່ ດີ ຕີ ອີ ງເຂາົ້ ໃຈຄວາມໝາຍບ່ ພໍ ຽງແຕ່ ອ່ ານໄດຈ້ ະຕອ້ ງອ່ ານເປຼັນອກີ ດວ້ ຍ. - ການອ່ ານທ່ ດີ ຕີ ອ້ ງຕງັຼ້ ໃຈໃຫທ້ ່ ຽງໝນັຼ້ ພະຍາມຍາມທໍາໃຈໃຫສ້ ະຫງບົ . 41

- ຕອ້ ງເຝິກໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນອ່ ານໜງຼັ ສດມີ ປີ ະໂຫຍດສະໝ່ ໍາສະເໝພີ ອ້ ມທງັຼ ເຂາົ້ ໃຈສລິ ະປະການແຕ່ ງໜງຼັ ສເຊ່ ນັຼ : ສລິ ະປະການແຕ່ ງຂຄໍ້ ວາມ. - ເຝິກອດັຼ ຕາຄວາມໄວໃນການອ່ ານ. - ຕອ້ ງຈດັຼ ກດິ ຈະກາໍ ສ່ ງົ ເສມີ ໃນການອ່ ານຢ່ ູສະເໝເີ ຊ່ ນັຼ : ສອນໃຫສ້ ງັຼ ເກດປະໂຫຍກທ່ ເີ ປັຼນໃຈຄວາມສາໍ ຄນຼັ , ຮູຈ້ ກຼັ ຕຄີ ວາມໝາຍໄດຖ້ ກຕອ້ ງ, ສະແດງຄວາມຄດິ ເຫນັຼ , ວເິ ຄາະເລ່ ອງ ຫ ເຫດການ, ເຝິກອະພປິ າຍ... - ການປະເມນີ ຜນົ ການອ່ ານຕອ້ ງເຮດຼັ ເລອ້ ຍໆ ອາດໃຊວ້ ທິ ສີ ງັຼ ເກດ, ອອກແບບທດົ ສອບ.... 2. ການສອນທກັຼ ສະການອ່ ານ 2.1 ກດິ ຈະກາໍ ອ່ ານເນອ້ ໃນບດົ ຮຽນ. ຄູສອນຕອ້ ງສາ້ ງກດິ ຈະກາໍ ເພ່ ອເປັຼນສ່ ງິ ກາໍ ນດົ ວທິ ອີ ່ ານຂອງນກັຼ ຮຽນເຊ່ ນຼັ : ການອ່ ານເປຼັນບຸດຄນົ , ກ່ ຸມອ່ ານໃນ ໃຈ...ກດິ ຈະກາໍ ນນັຼ້ ໆ ກຈໍ ະຕອ້ ງສະແດງເຫດຜນົ ໃນການອ່ ານ ແລະ ການສະໜບັຼ ສະໜນູ ໃຫຜ້ ູອ້ ່ ານໄດເ້ ຝິກຝົນວທິ ອີ ່ ານ ຂອງຕນົ ຢ່ າງເໝາະສມົ . ການອ່ ານເນອ້ ໃນບດົ ຮຽນ: ວທິ ດີ ໍາເນນີ ກດິ ຈະກາໍ : - ຄູອາດແບ່ ງນກັຼ ຮຽນອອກເປັຼນກ່ ຸມຕາມຄວາມເໝາະສມົ ອງີ ໃສ່ ການຮອງຮບຼັ ຂອງຫອ້ ງຮຽນ - ແລວ້ ຄອູ າດຈະອ່ ານເນອ້ ໃນບດົ ຮຽນໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນຟັຼງ 2-3 ເທ່ ອ - ນກຼັ ຮຽນຕດິ ຕາມການອ່ ານຂອງຄູ - ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນເຝິກການອ່ ານດວ້ ຍຕນົ ເອງຢ່ ູໃນກ່ ຸມ - ຜດັຼ ປ່ ຽນກນຼັ ອ່ ານ - ກາໍ ນດົ ເວລາໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນອ່ ານ - ຈາກນນັຼ້ ໃຫຕ້ າງໜາ້ ຂອງແຕ່ ລະກ່ ຸມຂນຶ້ ອ່ ານຢ່ ູກະດານ - ຄສູ ງຼັ ເກດ ແລະ ຕດິ ຕາມການການອ່ ານຂອງນກຼັ ຮຽນ ເພ່ ອໃຫກ້ ານແນະນາໍ ໃນການອ່ ານ ບ່ ອນທ່ ນີ ກັຼ ຮຽນ ອ່ ານບ່ໄໍ ດ້ - ຄຕູ ງຼັ້ ຄໍາຖາມໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນຕອບ 2.2 ກດິ ຈະກາໍ ການອ່ ານອອກສຽງ. 42

ຂນຼັ້ ຕອນການອ່ ານອອກສຽງ ແລະ ການອ່ ານໃນໃຈ ຂນັຼ້ ຕອນທ1ີ ຂນັຼ້ ຕອນທ2ີ ຂນຼັ້ ຕອນທ3ີ ການຮບັຼ ຮູຕ້ ວົ ແປສນັຼ ຍາລກັຼ ຮບັຼ ຮູຄ້ ວາມໝາຍ ໜງັຼ ສ ເປັຼນຄວາມໝາຍ ພາສາເວາົ້ ການຮບຼັ ຮູຕ້ ວົ ໜງັຼ ສ ແປສນັຼ ຍາລກຼັ ເປຼັນ ສຽງ ແປສຽງ ເປຼັນຄວາມໝາຍ ນໍາໄປໃຊ ້ +ກດິ ຈະກາໍ : ການອ່ ານກ່ ຽວກບຼັ ສ່ ງິ ແວດລອ້ ມ +ອຸປະກອນ: ບດົ ເລ່ ອງ, ເຈຍ້ ລ່ າມ. +ວທິ ດີ ໍາເນກີ ດິ ຈະກາໍ - ຈດັຼ ນກຼັ ຮຽນເປັຼນກ່ ຸມຕາມຄວາມເໝາະສມົ - ຖາມຄວາມສະໝກຼັ ໃຈຂອງນກຼັ ຮຽນຂນຶ້ ອ່ ານບດົ ເລ່ ອງ 1-2 ຄນົ . - ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນແຕ່ ລະກ່ ຸມສງັຼ ລວມໃຈຄວາມສໍາຄນັຼ ຂອງເລ່ ອງ - ໃຫຕ້ າງໜາ້ ແຕ່ ລະກ່ ຸມຂນຶ້ ລາຍງານການບນັຼ ທກຶ ຈາກກາຟຼັງເລ່ ອງ. - ຄູສະຫຸບຄນການລາຍງານຂອງແຕ່ ລະກ່ ຸມ ແລະ ປັຼບປຸງການອ່ ານຂອງນກັຼ ຮຽນຄນ. + ແຕ່ ງບດົ ສອນ - ແບ່ ງນກຼັ ຮຽນອອກເປັຼນ 5 ກ່ ຸມ - ແນະນາໍ ນກຼັ ຮຽນແຕ່ ງບດົ ສອນຕາມທ່ ຄີ ູກາໍ ນດົ - ກ່ ຸມ 1 ແລະ 2 ແຕ່ ງບດົ ສອນ ການອ່ ານອອກສຽງ - ກ່ ຸມ 3 ແລະ 4 ແຕ່ ງບດົ ສອນການກາບກອນໃນປຶມ້ ແບບຮຽນ. - ສອນທດົ ລອງ... 2.3 ກດິ ຈະກາໍ : ການອ່ ານຖອດສຽງ. - ກດິ ຈະກາໍ ການອ່ ານເນອ້ ໃນບດົ ຮຽນໃດໜ່ ງຶ - ອຸປະກອນ: ເນອ້ ໃນບດົ ອ່ ານ, ເຈຍ້ ລ່ າມ - ວທິ ດີ າໍ ເນນີ ກດິ ຈະກາໍ : - ຈດັຼ ນກຼັ ຮຽນອອກເປັຼນກ່ ຸມຕາມຄວາມເໝາະສມົ 43

- ຖາມຄວາມສະຫມກັຼ ໃຈຂອງນກຼັ ຮຽນຂນຶ້ ອ່ ານບດົ ຮຽນເນອ້ ໃນຕາມຄູກາໍ ນດົ 1-2 ຄນົ - ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນແຕ່ ລະກ່ ຸມຄດຼັ ເລອກເອາົ ຕ່ າງໜາ້ ທ່ ມີ ຄີ ວາມສາມາດອ່ ານຢ່ າງຄ່ ອງແຄວ້ ຂນຶ້ ອ່ ານຖອດສຽງ - ຄູສະຫຸບຄນການລາຍງານການອ່ ານຂອງແຕ່ ລະກ່ ຸມຍອ້ ງຍກໍ ່ ຸມທ່ ອີ ່ ານໄດດ້ ີ ແລະ ແນະນາໍ ກ່ ຸມທ່ ຍີ ງັຼ ບ່ ໄໍ ດດ້ ີ 2.4 ກດິ ຈະກາໍ : ການອ່ ານຟອ້ ງສຽງ - ການອ່ ານຟອ້ ງສຽງແບ່ ງນກັຼ ຮຽນອອກເປຼັນກ່ ຸມຕາມຄວາມເໝາະສມົ - ຄແູ ນະນາໍ ນກຼັ ຮຽນໃນການອ່ ານຟອ້ ງສຽງຕາມທ່ ຄີ ກູ າໍ ນດົ - ກະກຽມພະຍນັຼ ຊະນະ, ສະຫະ, ວນັຼ ນະຍຸດ ແລະ ຕວົ ສະກດົ - ປະກອບເຂາົ້ ກນັຼ ໃນແຕ່ ລະພາກສ່ ວນໃຫເ້ ປຼັນຄາໍ ແລວ້ ອ່ ານຟອ້ ງສຽງຕາມການປະສມົ ຂອງອກຼັ ສອນ - ຟອ້ ງສຽງໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນຟຼັງ 2-3 ເທ່ ອ - ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນເຝິກຟອ້ ງສຽງດວ້ ຍຕນົ ເອງ - ໃຫຕ້ າງໜາ້ ກ່ ຸມຂນຶ້ ມາຟອ້ ງສຽງຕາມຄູກາໍ ນດົ ຄາໍ ໄວ້ 2.5 ກດິ ຈະກາໍ : ການອ່ ານຜນຼັ ສຽງ - ການອ່ ານຜນຼັ ສຽງແບ່ ງນກັຼ ຮຽນອອກເປຼັນກ່ ຸມຕາມຄວາມເໝາະສມົ - ຄແູ ນະນາໍ ນກຼັ ຮຽນໃນການອ່ ານຜນັຼ ສຽງຕາມທ່ ຄີ ກູ າໍ ນດົ - ກະກຽມພະຍນຼັ ຊະນະ, ສະຫະ, ວນັຼ ນະຍຸດ ແລະ ຕວົ ສະກດົ ທ່ ສີ າມາດຜນຼັ ສຽງໄດ້ ແລະ ຄໍາໃດທ່ ບີ ່ ໍ ສາມາດຜນັຼ ສຽງໄດ້ - ປະກອບເຂາົ້ ກນຼັ ໃນແຕ່ ລະພາກສ່ ວນໃຫເ້ ປຼັນຄາໍ ແລວ້ ອ່ ານຜນຼັ ສຽງຕາມວນັຼ ນະຍຸດແຕ່ ລະໄມ.້ - ຜນັຼ ສຽງໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນຟັຼງ 2-3 ເທ່ ອ - ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນເຝິກຜນັຼ ສຽງດວ້ ຍຕນົ ເອງ - ໃຫຕ້ າງໜາ້ ກ່ ຸມຂນຶ້ ມາຜນັຼ ສຽງຕາມຄູກາໍ ນດົ ຄາໍ ໄວ້ 2.6 ກດິ ຈະກາໍ : ເກມຊອກຄາໍ ແລະ ອ່ ານຄາໍ ສບຼັ ກດິ ຈະກາໍ : ເຝິກນກັຼ ຮຽນຫນີ້ ເກມຊອກຄໍາໃຊເ້ ວລາ 10 ນາທ.ີ + ວທິ ດີ າໍ ເນນີ ກດິ ຈະກາໍ -ແບ່ ງນກັຼ ຮຽນອອກເປັຼນກ່ ຸມຕາມຄວາມເໝາະສມົ . -ໃຫແ້ ຕ່ ລະກ່ ຸມອ່ ານ ເນອ້ ໃນຂອງເກມ ເວາົ້ ເຖງິ ຫຍງຼັ ? -ແນະນາໍ ການວທິ ຫີ ນີ້ ເກມ ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນ -ສາທດິ ການຫນີ້ ເກມໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນເບ່ ງິ 2-3 ເທ່ ອ -ນາໍ ພານກັຼ ຮຽນຫນີ້ ເກມ 3-4 ຄງຼັ້ -ໃຫຕ້ າງຫນາ້ ແຕ່ ລະກ່ ຸມອາສະໝກັຼ ຂນຶ້ ມາຫນີ້ ເກມຕາມຄແູ ນະນາໍ 2.7 ກດິ ຈະກາໍ : ການອ່ ານເປັຼນຄາໍ , ວະລີ ແລະ ປະໂຫຍກ ການອ່ ານເປຼັນຄາໍ , ວະລ,ີ ປະໂຫຍກຄູຄວນສອນເລ່ ມີ ສອນອ່ ານຈາກຄໍາໃດໜ່ ງຶ , ກາ້ ວເຂາົ້ ຫາການສອນອ່ ານວະລີ ແລະ ປໂຫຍກ, ແຕ່ ປະໂຫຍກໜ່ ງຶ ບ່ ໃໍ ຫມ້ ຫີ າຍຄໍາເພາະຈະເຮດຼັ ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນຈ່ ບ່ ໍໄດ,້ ຄວນອງີ ຕາມລາໍ ດບັຼ ຂອງນກັຼ ຮຽນແຕ່ ລະ ຊນຼັ້ ຮຽນເພ່ ອອ່ ານວະລ,ີ ປະໂຫຍກ ການສອນອ່ ານປະໂຫຍກນນັຼ້ ມຫີ າຍວທິ ຄີ : - ສາ້ ງວະລີ ແລະ ປະໂຫຍກໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນອ່ ານ - ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນຕງຼັ້ ຂນຶ້ ໂດຍເອາົ ບນຼັ ຫາໃນຊວີ ດິ ປະຈາໍ ວນັຼ ເຊ່ ນັຼ : ໃນຫອ້ ງຮຽນ, ໃນຄອບຄວົ ... 44

- ນກຼັ ຮຽນແຕ່ ລະຄນົ ຊ່ ວຍກນຼັ ເວາົ້ ແລວ້ ຄສູ ະຫຸບໃຫເ້ ປັຼນບດົ ຮຽນ - ໃຊແ້ ຜນພູມໃຫດນກັຼ ຮຽນເບ່ ງິ ສງັຼ ເກດແລງ້ ສາ້ ງເປຼັນປະໂຫຍກ - ຫນີ້ ເກມລຽງຄໍາເປຼັນປະໂຫຍກໂດຍຄູກາໍ ນດົ - ຕ່ ມຄໍາສບັຼ ໃສ່ ບ່ ອນຫວ່ າງໂດຍຄູກາໍ ນດົ - ໃຊບ້ ດຼັ ຄາໍ , ບດັຼ ແຖບປະໂຫຍກ - ເລ່ າົ ເລ່ ອງ ຫ ນທິ ານແລວ້ ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນແຕ່ ງເປຼັນປະໂຫຍກ 2.8 ກດິ ຈະກາໍ : ການອ່ ານກາບກອນ. - ກດິ ຈະກາໍ : ເຝິກອ່ ານບດົ ກອນໃດໜ່ ງຶ ທ່ ຄີ ູມີ ໃຊເ້ ວລາ 30 ນາທ.ີ + ວທິ ດີ າໍ ເນນີ ກດິ ຈະກາໍ - ແບ່ ງນກັຼ ຮຽນອອກເປຼັນກ່ ຸມຕາມຄວາມເໝາະສມົ . - ໃຫແ້ ຕ່ ລະກ່ ຸມອ່ ານກອນແລວ້ ຊອກເນອ້ ໃນຂອງເລ່ ອງເວາົ້ ເຖງິ ຫຍງຼັ ? - ແນະນກໍ ານວທິ ອີ ່ ານກອນໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນ - ອ່ ານກອນໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນຟັຼງ 2-3 ເທ່ ອ - ນາໍ ພານກັຼ ຮຽນອ່ ານກອນຕາມຈງັຼ ຫວະ 3-4 ຄງັຼ້ - ໃຫຕ້ າງຫນາ້ ແຕ່ ລະກ່ ຸມຂນຶ້ ອ່ ານຢູກະດານ ຄູ ແນະນາໍ ເພ່ ມີ ເຕມີ . 2.9 ກດິ ຈະກາໍ : ການອ່ ານຈບັຼ ໃຈຄວາມ - ກດິ ຈະກາໍ : ເຝິກອ່ ານໃຈຄວາມສໍາຄນັຼ ຂອງເລ່ ອງ ໃຊເ້ ວລາ 30 ນາທ.ີ - ບດົ ຂ່ າວໃນໜາ້ ໜງຼັ ສພມິ + ວທິ ດີ ໍາເນນີ ກດິ ຈະກາໍ - ແບ່ ງນກັຼ ຮຽນອອກເປຼັນກ່ ຸມຕາມຄວາມເໝາະສມົ . - ໃຫແ້ ຕ່ ລະກ່ ຸມອ່ ານຂ່ າວແລວ້ ຊອກເນອ້ ໃນຂອງເລ່ ອງເວາົ້ ເຖງິ ຫຍງັຼ ? - ໃຫຕ້ າງນາ້ ແຕ່ ລະກ່ ຸມຂນຶ້ ລາຍງານຫາກບນັຼ ຫາໃດບ່ ທໍ ນຼັ ຄບົ ຖວ້ ນໃຫໝ້ ່ ຄູ ່ ກູ ່ ຸມອ່ ນ ຫ ຄູ ແນະນາໍ ເພ່ ມີ ເຕມີ . 2.10ກດິ ຈະກາໍ : ການອ່ ານນທິ ານ/ເລ່ ອງ. +ກດິ ຈະກາໍ : ເຝິກອ່ ານໃຈຄວາມສໍາຄນຼັ ຂອງເລ່ ອງ ໃຊເ້ ວລາ 30 ນາທ.ີ -ບດົ ເລ່ ອງໃນໜາ້ ໜງັຼ ສພມິ , ໃນປຶມ້ ແບບຮຽນ + ວທິ ດີ າໍ ເນນີ ກດິ ຈະກາໍ - ແບ່ ງນກຼັ ຮຽນອອກເປຼັນກ່ ຸມຕາມຄວາມເໝາະສມົ . - ໃຫແ້ ຕ່ ລະກ່ ຸມອ່ ານເລ່ ອງໃນໜງຼັ ສພມິ ຫ ປຶມ້ ແບບຮຽນແລວ້ ຊອກເນອ້ ໃນຂອງເລ່ ອງເວາົ້ ເຖງິ ຫຍງັຼ ? - ໃຫຕ້ າງນາ້ ແຕ່ ລະກ່ ຸມຂນຶ້ ລາຍງານຫາກບນຼັ ຫາໃດບ່ ທໍ ນັຼ ຄບົ ຖວ້ ນໃຫໝ້ ່ ຄູ ່ ູກ່ ຸມອ່ ນ ຫ ຄູ ແນະນາໍ ເພ່ ມີ ເຕມີ . 45

 ແຕ່ ງບດົ ສອນ ກດິ ຈະກາໍ : ການແຕ່ ງບດົ ສອນ ອຸປະກອນ: ເຈຍ້ ແຜ່ ນໃຫຍ່ , ເຟີດ ແລະ ປຶມ້ ແບບຮຽນພາສາລາວ. ວທິ ດີ າໍ ເນນີ ກດິ ຈະກາໍ : - ແນະນາໍ ນກຼັ ຮຽນແຕ່ ງບດົ ສອນ ແລະ ຜະລດິ ອຸປະກອນປະກອບບດົ ສອນເປຼັນລາຍບຸກຄນົ - ນກຼັ ຮຽນແຕ່ ງບດົ ສອນຕາມປຶມ້ ແບບຮຽນພາສາລາວ ໂຄງຮ່ າງການແຕ່ ງບດົ ສອນ ບດົ ສອນ ວຊິ າ....................ບດົ ທ.ີ .........ຫວົ ບດົ .........ວນຼັ ທສີ ອນ.......ຊນັຼ້ ຮຽນ.......ເວລາ....... ຈດຸ ປະສງົ ເນອ້ ໃນ ອຸປະກອນ ເວ ກດິ ຈະກາໍ ຄູ ກດິ ຈະກາໍ ປະເມນີ ລາ ນກັຼ ຮຽນ ຜນົ  ຂນຼັ້ ນາໍ ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນມີ -ຄູ ແລະ ນກຼັ ຮຽນທໍາຄວາມ ສະຕຕິ ່ ກໍ ານ ຮຽນ ແລະ ຈ່ 5 ເຄາົ ລບົ ກນັຼ ບດົ ຮຽນໄດດ້ ີ -ບດົ ທ1ີ 3 ຕ່ ນ -ບດັຼ ຄໍາ -ຄກູ ວດກາຈາໍ ນວນພນົ ນກັຼ ຮຽນອ່ ານ -ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນ ເດກິ ລຸກເຊາົ້ ສບຼັ ເປັຼນ -ສະເໜແີ ຂກເຂາົ້ ຮ່ ວມ ສາມາດອ່ ານຄາໍ -ຈ່ ມົ ວ່ າ, ຈານ ຊຸດໃຫຄ້ ບົ -ນກັຼ ຮຽນເຂາົ້ ສບັຼ ຍາກໄດ້ ຕາມຈາໍ -ສະເໜຈີ ດຸ ພເິ ສດ ກ່ ຸມ ແລະ , ຊານ, ເຊດ ນວນຂອງ ອະທບິ າຍ ກ່ ຸມ -ສາ້ ງບນຼັ ຍາກາດໃນຫອ້ ງ ຄວາມໝາຍ ຖູ, ເດກິ , ລຸກ -ຖງົ -ທວນບດົ ຮຽນເກ່ າົ ລຽ້ ວສ່ ູ ຂອງຄາໍ ສບັຼ ໄດ້ ບດຼັ ຄໍາ ຕາມ, ຮຽບ ບດົ ຮຽນໃໝ່ ໜງຶ້ 25  ຂນຼັ້ ສອນ ຮອ້ ຍ, ເບ່ ອ, ເຂາົ້ , -ຂຽນບດົ ໃສ່ ກະດານ -ຍກົ ບດັຼ ຄໍາສບຼັ ໃໝ່ ຂນຶ້ ເທ່ ອລະ ປຼັດກວາດ, ສງັຼ ເກດ ບດຼັ ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນອ່ ານພອ້ ມກນັຼ ຈນົ ຄບົ ມານດາ, ລຸກ -ເເບ່ ງນກຼັ ຮຽນອອກເປັຼນກ່ ຸມ -ນກັຼ ຮຽນ ຈາກການ ເຊາົ້ , ທນັຼ 4-5 ຄນົ ອ່ ານຄໍາສບຼັ ອ່ ານຂອງ ເວລາ, ທຸກ -ຢາຍບດຼັ ຄໍາສບຼັ ໃຫກ້ ່ ຸມລະຊຸດ ຮ່ ວມກນຼັ ນກຼັ ຮຽນ ເທ່ ອ, ໄກວອ່ ູ, -ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນແຕ່ ລະກ່ ຸມ -ນກຼັ ຮຽນ ແລະ ສບຼັ ອ່ ນ ປ່ ຽນກນັຼ ສງັຼ ເກດ ທ່ ເີ ຫນຼັ ວ່ າເປຼັນ ອະທບິ າຍຄວາມໝາຍຂອງແຕ່ ອະທບິ າຍໃຫ້ ການອ່ ານ ສບັຼ ທ່ ຍີ າກຢ່ ູ ໝ່ ຟູ ຼັງ ຂອງ ລະຄາໍ -ນກຼັ ຮຽນ ນກັຼ ຮຽນ ໃນບດົ ຫດຼັ -ຄອູ ່ ານຄາໍ ສບັຼ ເທ່ ອລະໜາ້ ຢ່ ູໃນ ບດົ ສອນແລວ້ ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນສະ ອ່ ານ ໝກຼັ ອອກມາສຽບຄາໍ ສບຼັ ໃສ່ ຖງົ ຕດິ ຕາມການ ບດຼັ ຄໍາຢ່ ູກະດານພອ້ ມທງຼັ ໃຫ້ ອ່ ານຂອງຄູ -ສງຼັ ເກດ ອະທບິ າຍຄວາມໝາຍຂອງຄາໍ ແລະ ອອກ ການ 46

ສບັຼ ໄປສຽບຄາໍ ອະທບິ າ -ຄູອ່ ານຄໍາສບຼັ ແຕ່ ລະຄາໍ ໃຫ້ ສບຼັ ໃສ່ ຖງົ ຍຂອງ ນກັຼ ຮຽນຟັຼງພອ້ ມອະທບິ າຍ ບດັຼ ຄາໍ ພອ້ ມ ນກຼັ ຮຽນ ຄວາມໝາຍຂອງຄໍາສບຼັ ທ່ ຈີ າໍ ທງັຼ ອະທບິ າຍ -ສງັຼ ເກດ ເປຼັນ ຄວາມໝາຍ ຄວາມ -ຄູໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນແຍກກ່ ຸມນ່ ງຼັ ຂອງຄໍາສບຼັ ຕງຼັ້ ໃຈ ຕາມປົກກະຕິ -ຟັຼງການອ່ ານ ຂອງ -ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນແຕ່ ລະຄນົ ອ່ ານ ແລະ ການ ນກຼັ ຮຽນ ໃນໃຈ 10-15 ນາທີ ອະທບິ າຍ -ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນສະໝກຼັ ອ່ ານ ຂອງຄູ -ສງັຼ ເກດ ປະມານ 8-10 ຄນົ ອງີ ຕາມ -ນກັຼ ຮຽນ ການອ່ ານ ເວລາອ່ ານອອກສຽງ ອ່ ານເນອ້ ໃນ ຂອງ ບດົ ອ່ ານໃນ ນກັຼ ຮຽນ 5 ໃຈ ນກຼັ ຮຽນເຂາົ້ -ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນ -ຄໍາຕອບ ປຶມ້ ແບບ 5 ກ່ ຸມ ອ່ ານເນອ້ ໃນ ຂອງຄໍາຖາມ ຮຽນປ.3 ແຕ່ ລະຂໍ້ -ແບ່ ງນກຼັ ຮຽນອອກເປັຼນກ່ ຸມ ນກຼັ ຮຽນ ແລະ ສາມາດ -ຄາໍ ຖາມ ພາກນຼັ -ຄໍາຕອບ ລະ 4-5 ຄນົ ຄນົ້ ຄວາ້ ແລວ້ ຕອບຄາໍ ຖາມ ຂອງຄໍາສບັຼ ຕອບຄໍາຖາມ ແຕ່ ລະຄາໍ -ເອາົ ຄໍາຖາມໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນ ນກຼັ ຮຽນລາຍ ແລະ ຄາໍ ສບຼັ ຄນົ້ ຄວາ້ ແລວ້ ຕອບຄາໍ ຖາມ ງານ -ນກຼັ ຮຽນຟຼັງ -ສງຼັ ເກດ ໄດ ້ 1.........................? ຄູແປຄໍາສບັຼ ການ ສນົ ທະນ -ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນ 2..........................? ນກຼັ ຮຽນຈດົ າຂອງ ກ່ າຍເອາົ ນກຼັ ຮຽນ ສາມາດກາໍ ໄດ້ 3...........................? ຂຄໍ້ ວາມທ່ ສີ ໍາ -ສງັຼ ເກດ ເນອ້ ໃນສໍາຄນຼັ -ໃຫແ້ ຕ່ ລະກ່ ຸມຂນຶ້ ລາຍງານ ຄນັຼ ຈາກຄູ ການຂນຶ້ ໂດຍຫຍຂໍ້ ອງ ສະຫຸບ ລາຍງານ -ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນແປຄາໍ ສບຼັ ຢ່ ູທາ້ ຍ -ນກັຼ ຮຽນ ຂອງ ບດົ ຮຽນ ຕອບຄາໍ ຖາມ ນກັຼ ຮຽນ ບດົ ຫ ອ່ ານຄາໍ -ສງຼັ ເກດ -ເພ່ ອເປຼັນການ ຈາກການ ປະເມນີ ວ່ າ -ຄູແປຄໍາສບຼັ ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນຟຼັງ ນກຼັ ຮຽນ  ຂນັຼ້ ສະຫຸບ ສາມາດໄດ ້ ໜອ້ ຍຫາຍ -ຄສູ ະຫຸບໃຈຄວາມທ່ ສີ ໍາຄນຼັ ພຽງໃດ ຂອງບດົ ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນໄດຈ້ ດົ ກ່ າຍເອາົ  ວດຼັ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ ຄູຈະວດັຼ ດວ້ ຍວທິ ກີ ານຕງຼັ້ ຄາໍ ຖາມແລວ້ ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນຕອບກໍ 47

ໄດ້ ຫ ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນອ່ ານຄໍາສບັຼ ສບຼັ ຕາມຄກູ າໍ ຕອບຄໍາ ໃດໜ່ ງຶ ທ່ ຄີ ກູ າໍ ນດົ ໃຫ້ ນດົ ຖາມ ແລະ ແຕ່ ລະຄນົ ອ່ ານຄໍາ ສບຼັ ຂອງ ນກັຼ ຮຽນ.  ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນແຕ່ ງບດົ ສອນວຊິ າພາສາລາວຕາມຕນົ ເອງຖະນດັຼ  ຜດຼັ ປ່ ຽນກນຼັ ຂນຶ້ ສອນໃນແຕ່ ລະຊ່ ວົ ໂມງ. ໃນແຕ່ ລະຊນັຼ້ ຮຽນແຕ່ ປ1 ຫາປ5.  ຄູເປັຼນຜູສ້ ງຼັ ເກດການສອນພອ້ ມທງັຼ ໃຫກ້ ານຊນີ້ າໍ , ຖອດຖອນແລກປ່ ຽນບດົ ຮຽນ  ເພ່ ອເປັຼນການປຼັບປຸງການສອນໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ . 48

ບດົ ສອນວຊິ າຫດຼັ ແຕ່ ງຫອ້ ງ ປ.4-5 ຫວົ ບດົ : ການແຕ່ ງບດົ ພນຼັ ລະນາວດັຼ ຖຸ ເວລາສອນ: 45 ນາທີ ຫອ້ ງສອນປ.4 ຈດຸ ປະສງົ ເນອ້ ໃນ ກດິ ຈະກາໍ ການຮຽນ-ການສອນ ສ່ ການສອນ ປະເມນີ -ນກັຼ ຮຽນສາມາດຈາໍ ໂຄງຮ່ າງຂອງການສອນ -ໃຫນ້ ກັຼ ຮຽນອອກມາແຂ່ ງຂນຼັ ກນັຼ ສງຼັ ເກດ ແນກວດັຼ ຖຸທ່ ມີ ີ ໄລ່ ວດັຼ ຖຸສ່ ງິ ຂອງທ່ ໃີ ຊໃ້ ນປະຈາໍ ວນຼັ ການ ລກຼັ ສະນະແຕກຕ່ າງ ແຕ່ ບດົ ພນຼັ ລະນາວດັຼ ຖຸມີ ໃຫຜ້ ູລ້ ະ10 ຊະນດິ . ຫງຼັ ຈາກນນຼັ້ , ເອາົ ໃຈໃສ່ ໃຫຜ້ ູໜ້ ່ ງຶ ເວາົ້ ເຖງິ ຮູບຮ່ າງ ຂອງ ກນຼັ 3 ພາກສ່ ວນ: ລກັຼ ສະນະຂອງວດຼັ ຖຸສ່ ງິ ຂອງສ່ ງິ ນກັຼ ຮຽນຕ່ ໍ 4. ໄຂຫວົ ເລ່ ອງ ໜ່ ງຶ ທ່ ເີ ຂາົ ເຈາົ້ ເວາົ້ ມານນັຼ້ . ບດົ ຮຽນ -ສາມາດພນັຼ ລະນາ 5. ເດນີ ເລ່ ອງ ວດຼັ ຖໄຸ ດເ້ ບອ້ ງຕນົ້ 6. ສະຫຸບເລ່ ອງ -ຄູຂຽນຫວົ ບດົ ໃສ່ ກະດານຄູຖາມ -ການ -ໃຊໃ້ ນຊວີ ດິ ປະຈາໍ ນກັຼ ຮຽນຄນວ່ າ: ສ່ ງິ ທ່ ພີ ວກນອ້ ງ ເວາົ້ ເຖງິ ຮູບຮ່ າງລກຼັ ສະນະຂອງ -ບດຼັ ປະ ວນຼັ ໄດ້ ວດັຼ ຖຸນນຼັ້ ແມ່ ນເຮາົ ກາໍ ລງຼັ ຮຽນກ່ ຽວ ໂຫຍກ ບດົ ຮຽນ ກບຼັ ຫຍງຼັ ?(ພນັຼ ລະນາວດຼັ ຖຸ) -ບດົ ພນຼັ ລະ -ກ່ ອນຈະແຕ່ ງບດົ ພນຼັ ລະນາໄດດ້ ີ ເຮາົ ຕອ້ ງເຮດຼັ ຫຍງັຼ ກ່ ອນ? ນາຕວົ ຢ່ າງ ຕອບຄໍາ (ຕອ້ ງສາ້ ງໂຄງຮ່ າງ) ຖາມ (ມຈີ ກຼັ ພາກສ່ ວນ) -ມີ 3 ພາກສ່ ວນຄ ພາກສ່ ວນໃດ ແດ່ ? -ໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນເປຼັນຜູຕ້ ອບ -ຄູຢາຍບດົ ພນຼັ ລະນາຕວົ ຢ່ າງໃຫ້ -ວດັຼ ຖຸຕວົ -ສງັຼ ເກດ ການຮ່ ວມ ແຕ່ ລະກ່ ຸມອ່ ານແລວ້ ຈາໍ ແນກເປັຼນ ຈງິ : ກດິ ຈະກາໍ ປຶມ້ ຂຽນ, ຂອງ ແຕ່ ລະພາກສ່ ວນຖກຕອ້ ງ. ປຶມ້ ອ່ ານ, ນກຼັ ຮຽນ -ຄສູ ະຫຸບບດົ ຮຽນທ່ ຮີ ຽນຄນໃຫ້ ນກັຼ ຮຽນຟັຼງ ບກິ , ສໍດໍາ, -ຢາຍວດຼັ ຖຸທ່ ຄີ ູກຽມມາແຕ່ ລະຢ່ າງ ກະເປົາໃສ່ ໃຫແ້ ຕ່ ຈແຸ ຕກຕ່ າງກນັຼ ແລວ້ ພນັຼ ລະ ປຶມ້ ນາວດັຼ ຖຸນນຼັ້ . ຖາ້ ຜູໃ້ ດແລວ້ ອ່ ານ ໃຫໝ້ ່ ຟູ ຼັງ. 49

- ຈນິ ຕະນາການ: ແປສບັຼ -ຈດິ ສາໍ ນກຶ : ການສະແດງອອກທາງດາ້ ນແນວຄດິ - ເຈດຄະຕ:ິ ພາວະທ່ ຈີ ດິ ຕ່ ນຕວົ ແລະ ຮູສ້ ກຶ ຕວົ ສາມາດຕອບສະໜອງຕ່ ໍສ່ ງິ ຍວົ ະເຍາົ້ - ພດຼັ ທະນາ: - ສມົ ມຸດຖານ: ຈາກປະສາດສໍາຜດຼັ - ຄ່ ານຍິ ມົ : ທ່ າທີ ຫ ຄວາມຮູສ້ ກຶ ຂອງຄນົ ຕ່ ໍສ່ ງິ ໃດສ່ ງິ ໜ່ ງຶ - ທກຼັ ສະ: - ວຈິ າລະນາຍານ: ເຮດັຼ ໃຫຈ້ ະເລນີ ກາ້ ວໜາ້ - ປະຊາທປິ ະໄຕ: ການຄດິ ສາ້ ງບນັຼ ຫາຫກຼັ ຖານໃດໜ່ ງຶ ຂນຶ້ ໂດຍການສມົ ມຸດ - ອະນາທປິ ະໄຕ: ຄຸນຄ່ າຂອງວດຼັ ຖຸໃດໜ່ ງຶ ທ່ ສີ ະແດງອອກໃຫຄ້ ນົ ເຮາົ ພໃໍ ຈ - ປາ້ ຍນເິ ທດ: ຄວາມຊາໍ ນຊິ າໍ ນານ - ແຜນພູມ: ປັຼນຍາອນັຼ ເຫນັຼ ແຈງ້ ໃນເຫດຜນົ - ເຫລກັຼ ຈານ: ການຖປະຊາຊນົ ເປຼັນໃຫຍ່ , ຖສຽງສ່ ວນຫາຍເປຼັນໃຫຍ່ - ຈາລກຶ : ບາ້ ນເມອງບ່ ໍມລີ ດັຼ ຖະບານ, ບ່ ໍມກີ ດົ ໝາຍເຮດຼັ ໃຫເ້ ກດີ ຄວາມ ວຸນ້ ວາຍທາງດາ້ ນການເມອງ ແມ່ ນປາ້ ຍສະແດງ, ປາ້ ຍຈາໍ ແນກບອກທດິ ທາງ, ສະຖານທ່ ີ ແລະ ອ່ ນໆ... ແຜນທ່ ,ີ ເສນັຼ້ ຫ ຕາຕະລາງທ່ ສີ າ້ ງຂນຶ້ ເພ່ ອສະແດງເລ່ ອງໃດເລ່ ອງ ໜ່ ງຶ ເຫກັຼ ຈານແຫມຊະນດິ ໜ່ ງຶ ໃຊສ້ ໍາລບຼັ ຂຽນໃບລານ ບນັຼ ທກຶ , ຂຽນໃສ່ ແຜ່ ນຫນີ ເອນີ້ ວ່ າສລີ າຈາລກຶ 50