sumปกและเนื้อหาภูมิสารสนเทศ

รายงานผลการสำรวจเนื้อท่ีเพาะปลูกขาวนาป ป 2561/62 โดยใชเทคโนโลยภี ูมสิ ารสนเทศ

รายงานผลการสำรวจเน้ือท่เี พาะปลูกขาวนาป ป 2561/62 โดยใชเทคโนโลยีภมู ิสารสนเทศ หลกั การและเหตผุ ล ตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติ ฉบับที่ 11 (พ.ศ.2555 - 2559) ไดเนนการสรางความสมดุล ของ การผลิตกับทรัพยากรธรรมชาติ โดยเฉพาะระบบการเกษตรเปนระบบที่ซับซอนประกอบดวยตัวแปรท้ัง ทางดานกายภาพ ชีวภาพ และเศรษฐกิจสังคม ซึ่งการพัฒนาการเกษตรจำเปนตองเขาใจภาพรวมของระบบ การเกษตรนั้น ๆ เพื่อที่จะสะทอนใหเ ห็นศักยภาพและปญหาอันจะนำไปสูก ารแกไ ข ประกอบกับการเปล่ียนแปลง ทางเทคโนโลยีอยางกาวกระโดดของการพัฒนาทางดานวิทยาศาสตร และเทคโนโลยีความกาวหนาอยางรวดเร็ว ของเทคโนโลยีหลัก เชน เทคโนโลยสี ารสนเทศและการสื่อสาร สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร ตระหนักถึงความสำคัญทางดานความกาวหนาทางเทคโนโลยีที่ใชในการ สำรวจและจัดเก็บขอมูล เพื่อใหมีฐานขอมูลดานการผลิตที่ถูกตองและรวดเร็ว จึงไดนำเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ (Geo – Information) หรือ GI ซึ่งประกอบดวยเทคโนโลยีรีโมทเซนซิง ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร (GIS) และระบบกำหนดวิเคราะหบ นพื้นโลก (GPS) มาใชในการวิเคราะหและจัดเก็บ เพื่อประเมินเนื้อที่เพาะปลูกกอน ฤดูกาลเก็บเกี่ยว ซึ่งเปนทางเลือกในการวางแผนหรือกำหนดแนวทางการจัดการดานการผลิตไดอยางมี ประสทิ ธภิ าพ ในปงบประมาณ 2561 ศูนยสารสนเทศการเกษตร โดยสวนภูมิสารสนเทศการเกษตร มีแผนการ ดำเนินงานที่นำเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ มาประยุกตใชในการวิเคราะหเนื้อที่เพาะปลูกขาวนาป ป 2561/62 ครอบคลุมเนื้อที่ทั้งประเทศ พรอมทั้งตรวจสอบความถูกตองผลการแปลและวิเคราะหขอมูลดาวเทียม โดยการ สุมเลือกพื้นที่ตัวอยาง ดวยวิธีการสุมตัวอยาง แบบใชสัดสวนของความนาจะเปน ตามขนาดเนื้อที่ (Probability Proportional to Size : PPS) วตั ถปุ ระสงค เพื่อวิเคราะหและจำแนกเนื้อที่เพาะปลูกขาวนาป ป 2561/62 สำหรับจัดทำขอมูลเชิงพื้นที่และแผนที่ แสดงเนือ้ ทีเ่ พาะปลกู ขา วนาปเปนรายจงั หวดั อำเภอ ตำบล ขอบเขตการศึกษา การศึกษาครั้งนี้เปนการแปลและวิเคราะหขอมูลดาวเทียม LANDSAT 8 ซึ่งบันทึกขอมูลชวงเดือน พฤศจกิ ายน 2560 - พฤษภาคม 2561 ครอบคลุมเน้อื ท่เี พาะปลกู ขา วนาป ในประเทศไทย

เครอ่ื งมือ อปุ กรณ และวธิ กี ารดำเนนิ งาน 1. เคร่ืองมอื และอุปกรณ 1) ขอมูลดาวเทียมจากดาวเทียมสำรวจทรัพยากรธรรมชาติ ดาวเทียม LANDSAT 8 ครอบคลุม ประเทศไทย 2) ภาพ Ortho Photo สี มาตราสว น 1:2,500 และ 1:4,000 3) แผนทีภ่ มู ิประเทศ ของกรมแผนท่ที หาร มาตราสวน 1 : 50,000 4) เครื่องคอมพิวเตอรและโปรแกรม ประกอบดวยโปรแกรมที่สำคัญ คือ โปรแกรมควบคุมระบบ Windows XP และโปรแกรมท่ใี ชใ นการวเิ คราะหและประมวลผลขอ มลูดาวเทียม โปรแกรม TNTmips โปรแกรม ImageAnalysis และโปรแกรม Ecogdition 2. ขั้นตอนการดำเนนิ งาน 1) รวบรวมขอมูลและจัดเตรียมเบื้องตน ไดแก ภาพถายดาวเทียม ภาพOrtho Photo สี และแผนทีภ่ มู ิประเทศมาตราสว น 1 : 50,000 2) เลือกขอมูลดาวเทียม และการคัดเลือกชวงคลื่นขอมูลที่นำมาใชวิเคราะห ที่มีลักษณะเดนใน เรื่อง ความชื้น พืชพรรณ และความแตกตางพื้นที่ระหวางดินและน้ำเพื่อทำภาพสีผสมสำหรับ การจำแนกเนื้อที่ เพาะปลกู ขา วนาป 3) การแกไขความผิดพลาดเชิงเรขาคณิต (Geometric Correction) เนื่องจากความ ผิดพลาดทาง วิเคราะห เพื่อใหขอมูลดาวเทียมที่ใชในการวิเคราะหมีวิเคราะหและทิศทางที่ถูกตองตามแผนที่ภูมิประเทศและ ภาพออรโธสี มาตรสวน 1: 4,000 ที่ใชอางอิง โดยใชวิธี Image to Map หรือ Image to Image 4) การตอภาพ (Mosaic) เนื่องจากการวิเคราะหเปนรายจังหวัด และจังหวัดหนึ่งๆ ครอบคลุม ขอมูล หลายภาพ จ าเปนตองตอภาพใหเ ชอื่ มโยงเปนพื้นท่ีเดียวกนั กอ นนำมาวิเคราะห 5) การเก็บขอมูลภาคสนามเบื้องตนกอนการแปลวิเคราะห โดยตรวจสอบขอมูลในเนื้อที่จริง เปรียบเทียบกับขอมูลดาวเทียม รายละเอียดของขอมูลที่สำรวจ ควรประกอบดวย ตำแหนงของ จุดสำรวจตอง สามารถอางอิงไดบนแผนที่และปรากฏบนภาพถายดาวเทียม ลักษณะเนื้อที่ ประเภท ของสิ่งปกคลุมดิน ชนิดพืช ระยะการเจรญิ เตบิ โต รวมทั้งสภาพแวดลอ มบรเิ วณใกลเคียง ถาเปนไปได ชวงเวลาในการสำรวจควรใกลเคียงหรือ อยใู นฤดูกาลเดยี วกนั กบั การบันทึกขอมูลดาวเทยี ม แตถา ตางเวลากันจะตอ งสอบถามถึงขอมลู ในชวงเวลาที่บันทึก ขอมลู จากเกษตรกรในทองถิ่นนั้น ๆ 6) การแปลและวิเคราะหขอมูลดาวเทียมเพื่อจำแนกเน้ือที่เพาะปลูกขาวนาป โดยใชวิธีการแปล และ วิเคราะหด ว ยสายตาและคอมพิวเตอร ประโยชนท ่ีคาดวาจะไดร บั ขอ มลู เนอื้ ท่ีเพาะปลูกขาวนาป ตลอดจนแผนท่ี อันสามารถเพื่อใชเ ปน ขอมูลพื้นฐานในการติดตามเน้ือท่ี เพาะปลกู และวางแผนการผลติ ขาวนาป ตอไป

รายงานผลการสำรวจเนอื้ ทีเ่ พาะปลกู ขา วนาป ป 2561/62 โดยใชเทคโนโลยภี มู ิสารสนเทศ ในภาคตะวันออก สวนสารสนเทศการเกษตร สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 6 (สศท.6) ไดนำเทคโนโลยีดาน ภูมิสารสนเทศ (Geo - Information : GI) มาประยุกตใชในการสำรวจเนื้อที่เพาะปลูกขาวนาป ป 2561/62 พื้นที่ภาคตะวันออก ดวยการนำขอมูลดาวเทียม LANDSAT 8 มาแปลและวิเคราะห เพื่อจำแนกเนื้อที่เพาะปลูก ขาวนาป ป 2561/62 โดยพิจารณาจากปจจัยการจำแนกชนิดวัตถุ เชน คุณสมบัติการสะทอนแสงของวัตถุในชวง คลื่นแสงที่ตางกัน ประกอบกับคุณสมบัติ ของวัตถุ ไดแก รูปราง ขนาด รูปแบบ ความหยาบละเอียด สี เงา ตำแหนงที่ตั้งและความสัมพันธกับพื้นท่ีขางเคียง พรอมทั้งตรวจสอบความถูกตองผลการแปลและวิเคราะหเนื้อที่ เพาะปลูกขาวนาป ป 2561/62 เบื้องตน กับภาพถายออรโธสี มาตราสวน 1:4,000 ขอมูลดาวเทียมรายละเอียด สูงจาก Google Earth และตำแหนงพิกัดที่ไดจากเครื่อง GPS ในภาคสนาม จากการแปลและวิเคราะหขอมูล ดาวเทียม เพ่ือจำแนกเนอ้ื ท่ีเพาะปลูกขา วนาป ป 2561/62 ทั้งนี้ สศท.6 ไดสรุปผลวิเคราะหขอมูลเนื้อที่เพาะปลูกขาวนาป ป 2561/62 ภาคตะวันออก จำนวน 9 จังหวัด ไดแก นครนายก ปราจีนบุรี ฉะเชิงเทรา สระแกว จันทบุรี ตราด ระยอง ชลบุรี และ สมทุ รปราการ ผลการวิเคราะหสรปุ วา จงั หวดั สระแกว มพี ื้นทกี่ ารเพาะปลกู ขา วนาป ป 2561/62 มากที่สุด จำนวน 693,579 ไร รองลงมาจังหวัดฉะเชิงเทรา และปราจีนบุรี คิดเปนรอยละ 30.08 26.61 และ 21.12 ตามลำดับ รายละเอยี ดตารางผลการแปลและวิเคราะหเนื้อที่เพาะปลูกขา วนาป ป 2561/62 ภาคตะวนั ออก ดงั นี้ ตารางผลการแปลและวเิ คราะหเน้ือท่ีเพาะปลกู ขาวนาป ป 2561/62 ของภาคตะวนั ออก จากขอ มูลดาวเทียม LANDSAT 8 ภาค/จงั หวดั ป พ.ศ.2561 รอ ยละ เนอ้ื ท่ี (ไร) ภาคตะวนั ออก 2,305,795 100.00 นครนายก 372,597 16.16 ปราจนี บรุ ี 487,038 21.12 ฉะเชิงเทรา 613,484 26.61 สระแกว 693,579 30.08 จันทบุรี 11,590 0.50 ตราด 16,672 0.72 ระยอง 12,884 0.56 ชลบรุ ี 75,699 3.28 สมุทรปราการ 22,252 0.97



















รายงานผลการสาํ รวจเนื้อทย่ี นื ตน ปาลมนำ้ มนั ป 2561 โดยใชเทคโนโลยภี ูมสิ ารสนเทศ

รายงานผลการสํารวจเน้อื ที่ยืนตนปาลม นำ้ มัน ป 2561 โดยใชเทคโนโลยภี มู สิ ารสนเทศ หลักการและเหตุผล ตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติ ฉบับที่ 11 (พ.ศ.2555 - 2559) ไดเนนการสรางความสมดลุ ของ การผลิตกับทรัพยากรธรรมชาติ โดยเฉพาะระบบการเกษตรเปนระบบที่ซับซอนประกอบดวยตัวแปรทั้ง ทางดานกายภาพ ชีวภาพ และเศรษฐกิจสังคม ซึ่งการพัฒนาการเกษตรจำเปนตองเขาใจภาพรวมของระบบ การเกษตรนั้น ๆ เพื่อที่จะสะทอนใหเห็นศักยภาพและปญหาอันจะนำไปสูก ารแกไ ข ประกอบกับการเปล่ียนแปลง ทางเทคโนโลยีอยางกาวกระโดดของการพัฒนาทางดานวิทยาศาสตร และเทคโนโลยีความกาวหนาอยางรวดเร็ว ของเทคโนโลยีหลัก เชน เทคโนโลยีสารสนเทศและการสือ่ สาร สำนักงานเศรษฐกจิ การเกษตร ตระหนักถึงความสำคัญทางดา นความกา วหนา ทางเทคโนโลยี ท่ีใชในการ สำรวจและ จัดเก็บขอมูล เพื่อใหมีฐานขอมูลดานการผลิตที่ถูกตองและรวดเร็ว จึงไดนำเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ (Geo – Information) หรือ GI ซึ่งประกอบดวยเทคโนโลยีรีโมทเซนซิงระบบสารสนเทศภูมิศาสตร (GIS) และระบบกำหนดวิเคราะหบ นพื้นโลก (GPS) มาใชในการวิเคราะหแ ละจัดเก็บ เพื่อประเมนิ เนื้อทีเ่ พาะปลกู กอน ฤดูกาลเก็บเกี่ยว ซึ่งเปนทางเลือกในการวางแผนหรือกำหนดแนวทางการจัดการดานการผลิตไดอยางมี ประสิทธภิ าพ ในปงบประมาณ 2561 ศูนยสารสนเทศการเกษตร โดยสวนภูมิสารสนเทศการเกษตร มีแผนการ ดำเนินงานที่นำเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ มาประยุกตใชในการวิเคราะหเนื้อที่ยืนตนปาลมน้ำมัน ป 2561 ครอบคลุมเนื้อที่ทั้งประเทศ พรอมทั้งตรวจสอบความถูกตอง ผลการแปลและวิเคราะหขอมูลดาวเทียม โดยการ สุมเลือกพื้นที่ตัวอยาง ดวยวิธีการสุมตัวอยาง แบบใชสัดสวนของความนาจะเปนตามขนาดเนื้อที่ (Probability Proportional to Size : PPS) วตั ถปุ ระสงค เพื่อวเิ คราะหแ ละจำแนกเนื้อท่ยี นื ตน ปาลม น้ำมนั ในป 2561 สำหรบั จัดทำขอมลู เชงิ พ้ืนท่แี ละแผนท่ี แสดง เนื้อท่ยี นื ตนปาลม นำ้ มนั เปนรายจังหวัด อำเภอ ตำบล ขอบเขตการศกึ ษา การศึกษาครั้งนี้เปนการแปลและวิเคราะหขอมูลจากภาพถายรายละเอียดสูง ซึ่งบันทึกขอมูลชวง ป 2558 - 2561 ครอบคลมุ เน้อื ท่ยี นื ตน ปาลมนำ้ มนั ในประเทศไทย

เคร่ืองมือ อปุ กรณ และวิธีการดำเนินงาน 1. เคร่ืองมอื และอปุ กรณ 1) ขอมูลดาวเทียมจากดาวเทียมสำรวจทรัพยากรธรรมชาติ ดาวเทียม LANDSAT 8 และขอมูลจาก ภาพถายรายละเอยี ดสูงครอบคลมุ ประเทศไทย 2) ภาพ Ortho Photo สี มาตราสวน 1:2,500 และ 1:4,000 3) แผนทภี่ มู ปิ ระเทศ ของกรมแผนท่ที หาร มาตราสว น 1 : 50,000 4) เครื่องคอมพิวเตอรและโปรแกรม ประกอบดวยโปรแกรมที่สำคัญ คือ โปรแกรมควบคุมระบบ Windows XP และโปรแกรมท่ีใชในการวิเคราะหแ ละประมวลผลขอมลดู าวเทียม โปรแกรม TNTmips โปรแกรม ImageAnalysis โปรแกรม Qgis และโปรแกรม Ecogdition 2. ขัน้ ตอนการดำเนนิ งาน 1) รวบรวมขอมูลและจัดเตรียมเบ้ืองตน ไดแก ภาพถายดาวเทียม ภาพ Ortho Photo สี และ แผนที่ ภูมิประเทศมาตราสว น 1 : 50,000 2) เลือกขอมูลดาวเทียม และการคัดเลือกชวงคลื่นขอมูลที่นำมาใชวิเคราะห ที่มีลักษณะเดนใน เรื่อง ความชื้น พืชพรรณ และความแตกตางพื้นที่ระหวางดินและน้ำเพื่อทำภาพสีผสมสำหรับ การจำแนกเนื้อที่ยืนตน ปาลม นำ้ มัน 3) การแกไขความผิดพลาดเชิงเรขาคณิต (Geometric Correction) เนื่องจากความ ผิดพลาดทาง วิเคราะห เพื่อใหขอมูลดาวเทียมที่ใชในการวิเคราะหมีวิเคราะหและทิศทางที่ถูกตองตามแผนที่ภูมิประเทศและ ภาพออรโธสี มาตรสวน 1: 4,000 ที่ใชอางอิง โดยใชวิธี Image to Map หรือ Image to Image 4) การตอภาพ (Mosaic) เนื่องจากการวิเคราะหเปนรายจังหวัด และจังหวัดหนึ่งๆ ครอบคลุม ขอมูล หลายภาพ จ าเปน ตอ งตอภาพใหเ ชอ่ื มโยงเปนพ้ืนทเี่ ดียวกนั กอนนำมาวเิ คราะห 5) การเก็บขอมูลภาคสนามเบื้องตนกอนการแปลวิเคราะห โดยตรวจสอบขอมูลในเนื้อที่จริง เปรียบเทียบกับขอมูลดาวเทียม รายละเอียดของขอมูลท่ีสำรวจ ควรประกอบดวย ตำแหนงของ จุดสำรวจตอง สามารถอางอิงไดบนแผนที่และปรากฏบนภาพถายดาวเทียม ลักษณะเนื้อที่ ประเภท ของสิ่งปกคลุมดิน ชนิดพืช ระยะการเจรญิ เตบิ โต รวมทัง้ สภาพแวดลอมบริเวณใกลเคียง ถา เปน ไปได ชวงเวลาในการสำรวจควรใกลเคียงหรือ อยูในฤดกู าลเดียวกันกับการบนั ทึกขอ มลู ดาวเทียม แตถ า ตา งเวลากันจะตองสอบถามถึงขอมลู ในชว งเวลาที่บันทึก ขอมลู จากเกษตรกรในทอ งถิน่ นน้ั ๆ 6) การแปลและวิเคราะหขอมูลดาวเทียมเพื่อจำแนกเนื้อที่ยืนตนปาลมน้ำมัน โดยใชวิธีการแปล และ วเิ คราะหด วยสายตาและคอมพิวเตอร ประโยชนท ่ีคาดวาจะไดร ับ ขอมลู เนือ้ ทย่ี ืนตน ปาลมน้ำมนั ตลอดจนแผนที่อันสามารถเพ่ือใชเปนขอมูลพ้นื ฐานในการติดตามเน้ือท่ียืน ตนและ วางแผนการผลิตปาลมปาลม นำ้ มันตอไป

รายงานผลการสาํ รวจเนือ้ ที่ยนื ตนปาลม น้ำมันป 2561 โดยใชเทคโนโลยีภมู ิสารสนเทศในภาคตะวันออก สวนสารสนเทศการเกษตร สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 6 (สศท.6) ไดนําเทคโนโลยีดานภูมิ สารสนเทศ (Geo - Information : GI) มาประยุกตใชในการสํารวจเนื้อที่ยืนตนปาลมน้ำมันป 2561 ดวยการนํา ขอ มลู จากภาพถา ยรายละเอียดสูงมาแปลและวิเคราะห เพอื่ จาํ แนกเน้ือท่ียืนตน ปาลม น้ำมันป 2561 โดยพิจารณา จากปจจัยการจําแนกชนิดวัตถุ เชน คุณสมบัติการสะทอนแสงของวัตถุในชวงคลื่นแสงที่ตางกัน ประกอบกับ คุณสมบัติของวัตถุ ไดแก รูปราง ขนาด รูปแบบ ความหยาบ ละเอียด สี เงา ตําแหนงที่ตั้งและความสัมพันธกับ พน้ื ที่ขางเคียง พรอ มทัง้ ตรวจสอบความถกู ตองผลการแปลและวเิ คราะหเนื้อท่ียืนตน ปาลมนำ้ มันป 2561 เบ้ืองตน กับภาพถายออรโธสี มาตราสวน 1:4,000 ขอมูลดาวเทยี มรายละเอียดสูงจาก Google Earth และตําแหนงพิกดั ที่ ไดจากเคร่ือง GPS ในภาคสนาม ทั้งนี้ สศท.6 ไดสรุปผลวิเคราะหขอมูลเนื้อที่ยืนตนปาลมน้ำมัน ป 2561ภาคตะวันออก จำนวน 9 จังหวัด ไดแก ปราจีนบุรี นครนายก สระแกว ฉะเชิงเทรา ชลบุรี ระยอง จันทบุรี ตราด และสมุทรปราการ ผลการวิเคราะหสรุปวาจังหวัดชลบุรี มีพื้นที่การเพาะปลูกปาลมน้ำมัน ป 2561มากที่สุด จำนวน 128,322 ไร รองลงมาจังหวัดตราด และสระแกว คิดเปนรอยละ 35.03 20.35 และ 11.88 ตามลำดับ รายละเอียดตารางผล การแปลและวเิ คราะหเ นอ้ื ทีย่ ืนตน ปาลม น้ำมัน ป 2561 ภาคตะวันออก ดังนี้ ตารางผลการแปลและวิเคราะหเนือ้ ท่ียืนตน ปาลมนำ้ มัน ป 2561 ของภาคตะวนั ออก จากขอ มูลภาพถายละเอียดสงู ภาค/จงั หวดั ป พ.ศ.2561 รอยละ เน้อื ที่ (ไร) ภาคตะวนั ออก 366,279 100.00 1.30 นครนายก 4,770 3.89 10.00 ปราจนี บรุ ี 14,263 11.88 7.27 ฉะเชงิ เทรา 36,621 20.35 10.28 สระแกว 43,503 35.03 0.00 จันทบรุ ี 26,624 ตราด 74,520 ระยอง 37,652 ชลบรุ ี 128,322 สมทุ รปราการ 4



















รายงานผลการสาํ รวจเนอื้ ท่เี พาะปลกู มันสำปะหลงั โรงงาน ป 2561 โดยใชเทคโนโลยภี ูมสิ ารสนเทศ

รายงานผลการสํารวจเนอ้ื ทเ่ี พาะปลูกมันสำปะหลังโรงงาน ป 2561 โดยใชเทคโนโลยภี มู สิ ารสนเทศ หลกั การและเหตุผล ตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติ ฉบับที่ 11 (พ.ศ.2555 - 2559) ไดเนนการสรางความสมดุล ของ การผลิตกับทรัพยากรธรรมชาติ โดยเฉพาะระบบการเกษตรเปนระบบที่ซับซอนประกอบดวยตัวแปรทั้ง ทางดานกายภาพ ชีวภาพ และเศรษฐกิจสังคม ซึ่งการพัฒนาการเกษตรจำเปนตองเขาใจภาพรวมของระบบ การเกษตรนั้น ๆ เพื่อที่จะสะทอนใหเ ห็นศักยภาพและปญหาอันจะนำไปสูก ารแกไ ข ประกอบกับการเปล่ียนแปลง ทางเทคโนโลยีอยางกาวกระโดดของการพัฒนาทางดานวิทยาศาสตร และเทคโนโลยีความกาวหนาอยางรวดเร็ว ของเทคโนโลยหี ลกั เชน เทคโนโลยสี ารสนเทศและการส่อื สาร สำนกั งานเศรษฐกิจการเกษตร ตระหนกั ถงึ ความสำคัญทางดา นความกา วหนา ทางเทคโนโลยี ทีใ่ ชในการ สำรวจและ จัดเก็บขอมูล เพื่อใหมีฐานขอมูลดานการผลิตที่ถูกตองและรวดเร็ว จึงไดนำเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ (Geo – Information) หรือ GI ซึ่งประกอบดวยเทคโนโลยีรีโมทเซนซิงระบบสารสนเทศภูมิศาสตร (GIS) และระบบกำหนดวิเคราะหบนพื้นโลก (GPS) มาใชในการวเิ คราะหและจัดเก็บ เพื่อประเมนิ เน้ือที่เพาะปลูกกอน ฤดูกาลเก็บเกี่ยว ซึ่งเปนทางเลือกในการวางแผนหรือกำหนดแนวทางการจัดการดานการผลิตไดอยางมี ประสิทธภิ าพ ในปงบประมาณ 2561 ศูนยสารสนเทศการเกษตร โดยสวนภูมิสารสนเทศการเกษตร มีแผนการ ดำเนินงานที่นำเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ มาประยุกตใชในการวิเคราะหเนื้อที่เพาะปลูกมันสำปะหลังโรงงาน ป 2561 ครอบคลุมเนื้อที่ทั้งประเทศ พรอมทั้งตรวจสอบความถูกตอง ผลการแปลและวิเคราะหขอมูลดาวเทียม โดยการสุมเลือกพื้นที่ตัวอยาง ดวยวิธีการสุมตัวอยาง แบบใชสัดสวนของความนาจะเปนตามขนาดเนื้อที่ (Probability Proportional to Size : PPS) วัตถุประสงค เพอื่ วเิ คราะหและจำแนกเนอื้ ทีเ่ พาะปลูกมันสำปะหลงั โรงงาน ในป 2561 สำหรับจัดทำขอมูลเชงิ พ้ืนที่และ แผนท่ีแสดงเน้อื ท่ีเพาะปลูกมนั สำปะหลงั โรงงานเปนรายจังหวัด อำเภอ ตำบล ขอบเขตการศึกษา การศึกษาครั้งนี้เปนการแปลและวิเคราะหขอมูลดาวเทียม LANDSAT 8 ซึ่งบันทึกขอ มูลชวงเดือนตุลาคม 2560 – กันยายน 2561 ครอบคลุมเนือ้ ทีเ่ พาะปลกู มนั สําปะหลงั โรงงานในประเทศไทย

เครอื่ งมอื อปุ กรณ และวธิ กี ารดำเนนิ งาน 1. เครื่องมอื และอุปกรณ 1) ขอมูลดาวเทียมจากดาวเทียมสำรวจทรัพยากรธรรมชาติ ดาวเทียม LANDSAT 8 และขอมูลจาก ภาพถายรายละเอยี ดสงู ครอบคลมุ ประเทศไทย 2) ภาพ Ortho Photo สี มาตราสว น 1:2,500 และ 1:4,000 3) แผนท่ีภมู ิประเทศ ของกรมแผนท่ีทหาร มาตราสวน 1 : 50,000 4) เครื่องคอมพิวเตอรและโปรแกรม ประกอบดวยโปรแกรมที่สำคัญ คือ โปรแกรมควบคุมระบบ Windows XP และโปรแกรมทใ่ี ชในการวเิ คราะหแ ละประมวลผลขอ มลูดาวเทียม โปรแกรม TNTmips โปรแกรม ImageAnalysis และโปรแกรม Ecogdition 2. ขัน้ ตอนการดำเนินงาน 1) รวบรวมขอมูลและจัดเตรียมเบ้ืองตน ไดแก ภาพถายดาวเทียม ภาพ Ortho Photo สี และ แผนท่ี ภมู ิประเทศมาตราสว น 1 : 50,000 2) เลือกขอมูลดาวเทียม และการคัดเลือกชวงคลื่นขอมูลที่นำมาใชวิเคราะห ที่มีลักษณะเดนใน เรื่อง ความชื้น พืชพรรณ และความแตกตางพื้นที่ระหวางดินและน้ำเพื่อทำภาพสีผสมสำหรับ การจำแนกเนื้อที่ เพาะปลกู มนั สำปะหลงั โรงงาน 3) การแกไขความผิดพลาดเชิงเรขาคณิต (Geometric Correction) เนื่องจากความ ผิดพลาดทาง วิเคราะห เพื่อใหขอมูลดาวเทียมที่ใชในการวิเคราะหมีวิเคราะหและทิศทางที่ถูกตองตามแผนที่ภูมิประเทศและ ภาพออรโธสี มาตรสวน 1: 4,000 ที่ใชอางอิง โดยใชวิธี Image to Map หรือ Image to Image 4) การตอภาพ (Mosaic) เนื่องจากการวิเคราะหเปนรายจังหวัด และจังหวัดหนึ่งๆ ครอบคลุม ขอมูล หลายภาพ จ าเปนตองตอภาพใหเ ชือ่ มโยงเปน พืน้ ทีเ่ ดยี วกนั กอ นนำมาวิเคราะห 5) การเก็บขอมูลภาคสนามเบื้องตนกอนการแปลวิเคราะห โดยตรวจสอบขอมูลในเนื้อที่จริง เปรียบเทียบกับขอมูลดาวเทียม รายละเอียดของขอมูลที่สำรวจ ควรประกอบดวย ตำแหนงของ จุดสำรวจตอง สามารถอางอิงไดบนแผนที่และปรากฏบนภาพถายดาวเทียม ลักษณะเน้ือที่ ประเภท ของสิ่งปกคลุมดิน ชนิดพืช ระยะการเจรญิ เติบโต รวมทั้งสภาพแวดลอมบรเิ วณใกลเคียง ถาเปนไปได ชวงเวลาในการสำรวจควรใกลเคียงหรือ อยูในฤดูกาลเดยี วกันกับการบันทึกขอ มลู ดาวเทียม แตถา ตางเวลากนั จะตองสอบถามถึงขอมูลในชว งเวลาท่ีบันทึก ขอมลู จากเกษตรกรในทองถิ่นนนั้ ๆ 6) การแปลและวิเคราะหขอมูลดาวเทียมเพื่อจำแนกเนื้อที่เพาะปลูกมันสำปะหลังโรงงาน โดยใช วธิ กี ารแปล และวิเคราะหดว ยสายตาและคอมพิวเตอร ประโยชนท ค่ี าดวา จะไดรับ ขอมูลเนื้อที่เพาะปลูกมันสำปะหลังโรงงาน ตลอดจนแผนที่อันสามารถเพื่อใชเปนขอมูลพื้นฐานในการ ตดิ ตามเนื้อทีเ่ พาะปลกู และวางแผนการผลติ มันสำปะหลังโรงงานตอ ไป

รายงานผลการสํารวจเนอื้ ทเี่ พาะปลกู มนั สำปะหลังโรงงาน ป 2561 โดยใชเ ทคโนโลยีภมู สิ ารสนเทศในภาคตะวนั ออก สวนสารสนเทศการเกษตร สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 6 (สศท.6) ไดนําเทคโนโลยีดาน ภูมิสารสนเทศ (Geo - Information : GI) มาประยุกตใชในการสํารวจเนื้อที่เพาะปลูกมันสำปะหลังโรงงาน ป 2561 ดวยการนําขอมูลจากภาพถายรายละเอียดสูงมาแปลและวิเคราะห เพื่อจําแนกเนื้อที่เพาะปลูกมัน สำปะหลังโรงงาน ป 2561 โดยพิจารณาจากปจจัยการจําแนกชนิดวัตถุ เชน คุณสมบัติการสะทอนแสงของวัตถุ ในชวงคลืน่ แสงที่ตางกนั ประกอบกับคุณสมบัติของวัตถุ ไดแก รูปราง ขนาด รูปแบบ ความหยาบ ละเอียด สี เงา ตําแหนงที่ตั้งและความสัมพันธกับพื้นที่ขางเคียง พรอมทั้งตรวจสอบความถูกตองผลการแปลและวิเคราะหเน้ือที่ เพาะปลูกมันสำปะหลังโรงงาน ป 2561 เบื้องตนกับภาพถายออรโธสี มาตราสวน 1:4,000 ขอมูลดาวเทียม รายละเอียดสูงจาก Google Earth และตาํ แหนง พิกัดที่ไดจากเคร่ือง GPS ในภาคสนาม ทั้งนี้ สศท.6 ไดสรุปผลวิเคราะหขอมูลเนื้อที่เพาะปลูกมันสำปะหลังโรงงาน ป 2561 ภาคตะวันออก จำนวน 6 จังหวัด ไดแก ปราจนี บรุ ี ฉะเชิงเทรา สระแกว จนั ทบุรี ระยอง และชลบรุ ี ผลการวิเคราะหสรปุ วา จงั หวดั สระแกว มีพนื้ ทีก่ ารเพาะปลกู มนั สำปะหลังโรงงาน ป 2561 มากทสี่ ุด จำนวน 394,409 ไร รองลงมาจังหวดั ชลบรุ ี และฉะเชิงเทรา คิดเปนรอ ยละ 33.65 18.91 และ 18.60 ตามลำดับ รายละเอียดตารางผลการแปลและวิเคราะห เนอื้ ท่ีเพาะปลูกมนั สำปะหลังโรงงาน ป 2561 ภาคตะวันออก ดงั นี้ ตารางผลการแปลและวิเคราะหเนื้อท่ีเพาะปลกู มันสำปะหลงั โรงงาน ป 2561 ของภาคตะวันออก จากขอมูลภาพถา ยละเอียดสงู ภาค/จังหวัด เนอ้ื ท่ี (ไร) ป พ.ศ.2561 รอยละ 100.00 ภาคตะวนั ออก 1,172,040 11.96 ปราจนี บรุ ี 140,190 ฉะเชิงเทรา 217,972 18.60 สระแกว 394,409 33.65 จนั ทบรุ ี 132,009 11.26 ระยอง 65,849 5.62 ชลบรุ ี 221,611 18.91













รายงานผลการสาํ รวจเนือ้ ทย่ี นื ตนยางพาราป 2561 โดยใชเทคโนโลยภี ูมสิ ารสนเทศ

รายงานผลการสาํ รวจเน้อื ที่ยืนตน ยางพาราป 2561 โดยใชเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ หลกั การและเหตผุ ล ตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติ ฉบับที่ 11 (พ.ศ.2555 - 2559) ไดเนนการสรางความสมดลุ ของ การผลิตกับทรัพยากรธรรมชาติ โดยเฉพาะระบบการเกษตรเปนระบบที่ซับซอนประกอบดวยตัวแปรทั้ง ทางดานกายภาพ ชีวภาพ และเศรษฐกิจสังคม ซึ่งการพัฒนาการเกษตรจำเปนตองเขาใจภาพรวมของระบบ การเกษตรนั้น ๆ เพื่อที่จะสะทอนใหเ ห็นศักยภาพและปญ หาอันจะนำไปสูการแกไ ข ประกอบกับการเปล่ียนแปลง ทางเทคโนโลยีอยางกาวกระโดดของการพัฒนาทางดานวิทยาศาสตร และเทคโนโลยีความกาวหนาอยางรวดเร็ว ของเทคโนโลยีหลัก เชน เทคโนโลยีสารสนเทศและการสือ่ สาร สำนกั งานเศรษฐกิจการเกษตร ตระหนกั ถึงความสำคญั ทางดา นความกาวหนา ทางเทคโนโลยี ที่ใชในการ สำรวจและ จัดเก็บขอมูล เพื่อใหมีฐานขอมูลดานการผลิตที่ถูกตองและรวดเร็ว จึงไดนำเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ (Geo – Information) หรือ GI ซึ่งประกอบดวยเทคโนโลยีรีโมทเซนซิงระบบสารสนเทศภูมิศาสตร (GIS) และระบบกำหนดวิเคราะหบ นพื้นโลก (GPS) มาใชในการวิเคราะหแ ละจัดเก็บ เพื่อประเมินเน้ือที่เพาะปลูกกอน ฤดูกาลเก็บเกี่ยว ซึ่งเปนทางเลือกในการวางแผนหรือกำหนดแนวทางการจัดการดานการผลิตไดอยางมี ประสิทธภิ าพ ในปงบประมาณ 2561 ศูนยสารสนเทศการเกษตร โดยสวนภูมิสารสนเทศการเกษตร มีแผนการ ดำเนินงานที่นำเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ มาประยุกตใชในการวิเคราะหเนื้อที่ยืนตนยางพาราป 2561 ครอบคลุม เนื้อที่ทั้งประเทศ พรอมทั้งตรวจสอบความถูกตอง ผลการแปลและวิเคราะหขอมูลดาวเทียม โดยการสุมเลือก พื้นที่ตัวอยาง ดวยวิธีการสุมตัวอยาง แบบใชสัดสวนของความนาจะเปนตามขนาดเนื้อที่ (Probability Proportional to Size : PPS) วตั ถปุ ระสงค เพื่อวิเคราะหและจำแนกเนื้อที่ยืนตนยางพาราในป 2561 สำหรับจัดทำขอมูลเชิงพื้นที่และแผนที่ แสดง เน้ือทีย่ ืนตนยางพาราเปนรายจังหวดั อำเภอ ตำบล ขอบเขตการศกึ ษา การศึกษาครั้งนี้เปนการแปลและวิเคราะหขอมูลจากภาพถายรายละเอียดสูง ซึ่งบันทึกขอมูลชวง ป 2558 - 2559 ครอบคลุมเนื้อทีย่ นื ตนยางพาราในประเทศไทย

เครอื่ งมอื อปุ กรณ และวิธีการดำเนินงาน 1. เคร่ืองมอื และอุปกรณ 1) ขอมูลดาวเทียมจากดาวเทียมสำรวจทรัพยากรธรรมชาติ ดาวเทียม LANDSAT 8 และขอมูลจาก ภาพถายรายละเอียดสูงครอบคลุมประเทศไทย 2) ภาพ Ortho Photo สี มาตราสวน 1:2,500 และ 1:4,000 3) แผนทภี่ ูมิประเทศ ของกรมแผนท่ที หาร มาตราสวน 1 : 50,000 4) เครื่องคอมพิวเตอรและโปรแกรม ประกอบดวยโปรแกรมที่สำคัญ คือ โปรแกรมควบคุมระบบ Windows XP และโปรแกรมทีใ่ ชในการวิเคราะหและประมวลผลขอ มลูดาวเทียม โปรแกรม TNTmips โปรแกรม ImageAnalysis โปรแกรม Qgis และโปรแกรม Ecogdition 2. ขั้นตอนการดำเนินงาน 1) รวบรวมขอมูลและจัดเตรียมเบ้ืองตน ไดแก ภาพถายดาวเทียม ภาพ Ortho Photo สี และ แผนท่ี ภมู ปิ ระเทศมาตราสวน 1 : 50,000 2) เลือกขอมูลดาวเทียม และการคัดเลือกชวงคลื่นขอมูลที่นำมาใชวิเคราะห ที่มีลักษณะเดนใน เรื่อง ความชื้น พืชพรรณ และความแตกตางพื้นที่ระหวางดินและน้ำเพื่อทำภาพสีผสมสำหรับ การจำแนกเนื้อที่ยืนตน ยางพารา 3) การแกไขความผิดพลาดเชิงเรขาคณิต (Geometric Correction) เนื่องจากความ ผิดพลาดทาง วิเคราะห เพื่อใหขอมูลดาวเทียมที่ใชในการวิเคราะหมีวิเคราะหและทิศทางที่ถูกตองตามแผนที่ภูมิประเทศและ ภาพออรโธสี มาตรสวน 1: 4,000 ที่ใชอางอิง โดยใชวิธี Image to Map หรือ Image to Image 4) การตอภาพ (Mosaic) เนื่องจากการวิเคราะหเปนรายจังหวัด และจังหวัดหนึ่งๆ ครอบคลุม ขอมูล หลายภาพ จ าเปนตองตอภาพใหเ ชอ่ื มโยงเปนพืน้ ทีเ่ ดียวกนั กอ นนำมาวิเคราะห 5) การเก็บขอมูลภาคสนามเบื้องตนกอนการแปลวิเคราะห โดยตรวจสอบขอมูลในเนื้อที่จริง เปรียบเทียบกับขอมูลดาวเทียม รายละเอียดของขอมูลที่สำรวจ ควรประกอบดวย ตำแหนงของ จุดสำรวจตอง สามารถอางอิงไดบนแผนที่และปรากฏบนภาพถายดาวเทียม ลักษณะเนื้อที่ ประเภท ของสิ่งปกคลุมดิน ชนิดพืช ระยะการเจริญเติบโต รวมทั้งสภาพแวดลอ มบริเวณใกลเคยี ง ถา เปน ไปได ชว งเวลาในการสำรวจควรใกลเคียงหรือ อยใู นฤดูกาลเดยี วกันกับการบนั ทึกขอมลู ดาวเทยี ม แตถ า ตางเวลากันจะตอ งสอบถามถึงขอมลู ในชวงเวลาท่ีบันทึก ขอ มูลจากเกษตรกรในทอ งถ่ินนนั้ ๆ 6) การแปลและวิเคราะหขอมูลดาวเทียมเพื่อจำแนกเนื้อที่ยืนตนยางพาราโดยใชวิธีการแปล และ วิเคราะหดว ยสายตาและคอมพิวเตอร ประโยชนทีค่ าดวาจะไดร บั ขอมลู เนอ้ื ท่ยี ืนตนยางพาราตลอดจนแผนที่อนั สามารถเพ่ือใชเปนขอมูลพนื้ ฐานในการติดตามเนื้อท่ียืนตน และ วางแผนการผลติ ปาลมยางพาราตอไป

รายงานผลการสาํ รวจเน้ือท่ียนื ตนยางพาราป 2561 โดยใชเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศในภาคตะวันออก สวนสารสนเทศการเกษตร สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 6 (สศท.6) ไดนําเทคโนโลยีดานภูมิ สารสนเทศ (Geo - Information : GI) มาประยุกตใชใ นการสาํ รวจเนอื้ ท่ียืนตน ยางพาราป 2561 ดวยการนําขอมูล จากภาพถา ยรายละเอียดสงู มาแปลและวเิ คราะห เพ่อื จําแนกเนอื้ ที่ยนื ตน ยางพาราป 2561 โดยพิจารณาจากปจจัย การจําแนกชนิดวัตถุ เชน คุณสมบัติการสะทอนแสงของวัตถุในชวงคลื่นแสงที่ตางกัน ประกอบกับคุณสมบัติของ วัตถุ ไดแก รูปราง ขนาด รูปแบบ ความหยาบ ละเอียด สี เงา ตําแหนงที่ตั้งและความสัมพันธกับพื้นที่ขางเคียง พรอ มท้ังตรวจสอบความถูกตองผลการแปลและวิเคราะหเ นื้อทย่ี ืนตน ยางพาราป 2561 เบอ้ื งตนกบั ภาพถายออรโธ สี มาตราสวน 1:4,000 ขอมูลดาวเทียมรายละเอียดสูงจาก Google Earth และตําแหนงพิกัดท่ีไดจากเครื่อง GPS ในภาคสนาม ทั้งนี้ สศท.6 ไดสรุปผลวิเคราะหขอมูลเนื้อที่ยืนตนยางพาราป 2561ภาคตะวันออก จำนวน 7 จังหวดั ไดแก ปราจีนบุรี ฉะเชิงเทรา สระแกว จันทบุรี ตราด ระยอง และชลบุรี ผลการวิเคราะหสรุปวาจังหวดั ระยอง มีพื้นที่การเพาะปลูกยางพาราป 2561 มากที่สุด จำนวน 858,500 ไร รองลงมาจังหวัดจันทบุรี และ ฉะเชิงเทรา คิดเปนรอยละ 28.65 21.70 และ 17.75 ตามลำดบั รายละเอียดตารางผลการแปลและวเิ คราะหเนื้อท่ี ยืนตน ยางพาราป 2561 ภาคตะวันออก ดังนี้ ตารางผลการแปลและวิเคราะหเน้ือท่ียนื ตนยางพาราป 2561 ของภาคตะวนั ออก จากขอมูลภาพถา ยละเอียดสงู ภาค/จังหวัด ป พ.ศ.2561 รอ ยละ เนื้อที่ (ไร) ภาคตะวันออก 2,997,016 100.00 ปราจีนบรุ ี 45,922 1.53 ฉะเชิงเทรา 531,841 17.75 สระแกว 119,938 4.00 จันทบรุ ี 650,274 21.70 ตราด 462,416 15.43 ระยอง 858,500 28.65 ชลบรุ ี 328,125 10.95















รายงานการสำรวจดว ยเทคโนโลยภี มู ิสารสนเทศ ป 2562