Những nhà thám hiểm hăm hở

e) 1799 Alexander von Humboldt (Đức) d) 1768-1771; 1772-1775; 1776- 1779 James Cook (Anh) c) 1766 Louis-Antoine de Bougainville (Pháp) b) 1735-1745 Charles-Marie de La Condamine (Pháp) 1721 Jacob Roggeveen (Hà Lan) trở thành người Âu châu đầu tiên tới đảo Phục Sinh ở nam Thái Bình dương c) Điểm đến: Nam Thái d) Điểm đến: Nam Thái Bình e) Điểm đến: Nam Mỹ Bình dương Dẫn đoàn thám hiểm dương/ Nam băng dương Bỏ ra nhiều năm trời khoa học đầu tiên đi vòng quanh thế giới Chỉ huy ba chuyến viễn du dọc ngang Nam Mỹ, bằng thuyền. Thu thập hàng trăm mẫu vật động tới Nam Thái Bình dương và thử trải nghiệm nhiều thực vật chưa từng được biết đến ở Âu châu. Nam Băng dương. Là người nguy hiểm tự nhiên đầu tiên vượt qua Vĩ độ như cho lươn điện Nam cực và đi vòng quanh chích hay uống nọc Nam cực nhưng ông rắn độc. lại không tin lục địa HỪ, KHÔNG TỆ... này có tồn tại. NÓ KHÔNG CÓ ĐÂY! 199

THẾ KỶ XIX 1823, James Weddell (Anh) vượt qua Vĩ độ Nam cực và thám hiểm biển Weddell. b) 1815, Johann Burckhardt (Thụy Sĩ) a) 1809-1811, Thomas Manning (Anh) 1806, Mungo Park (Anh) dẫn một đoàn thám hiểm nghiên cứu sông Niger ở Phi châu. 1804-1806 Lewis và Clark (Mỹ) theo dòng Missouri băng ngang nước Mỹ ra Thái Bình dương. a) Điểm đến: Lhasa, Tây Tạng b) Điểm đến: Petra, Jordan Một trong những người Âu châu Tái phát hiện thành phố bị lãng đầu tiên đặt chân đến thành phố quên Petra ở Jordan. Thực ra lúc Lhasa bị cô lập tại Tây Tạng, mặc đó ông đang tiến hành thám hiểm dù ông rất ghét đi đây đi đó. sông Niger. thù nhất MAY QUÁ! chuyện ĐI LẠI! 200

e) 1845, John Franklin (Anh) d) 1841-1873, David Livingstone (Anh) c) 1838, Henriette d’Angeville (Pháp) 1831-1836, Charles Darwin (Anh) tới Nam Mỹ và quần đảo Galapagos trên chiếc tàu Beagle. 1827-1828, René Caillie (Pháp) trở thành người da trắng đầu tiên vượt qua sa mạc Sahara. c) Điểm đến: Đỉnh Mont d) Điểm đến: Phi châu e) Điểm đến: Hành lang Blanc Bỏ ra nhiều năm trời Tây Bắc Người phụ nữ đầu tiên thám hiểm Phi châu và Đi tìm tuyến đường chinh phục đỉnh Mont khám phá nhiều sông thương mại mới băng Blanc, đỉnh núi cao nhất hồ mới. Mất tích khi qua phía bắc băng giá Âu châu. Mặc dù thời đó đang tìm kiếm ngọn nhưng không bao giờ leo núi không phải là việc nguồn sông Nile và được trở về. của nữ giới. Stanley tìm thấy. MÌNH LẠC RỒI! MÌNH BỊ LẠC? 201

g) 1871, Henry Morton Stanley (Mỹ) 1865, Edward Whymper (Anh) người đầu tiên chinh phục đỉnh Matterhorn trong dãy Alps. 1860, Burke (Ireland) và Wills (Anh) băng qua Australia, từ nam lên bắc nhưng thiệt mạng khi quay về. f) 1859-1862, John McDouall Stuart (Anh) 1857-1858, Burton và Speke (Anh) tìm ra nguồn của sông Nile ở Phi châu f) Điểm đến: Australia g) Điểm đến: Phi châu Chỉ huy ba cuộc viễn du cố băng qua Đến Phi châu với tư cách là phóng Australia, từ Adelaide ở miền nam tới viên để tìm Livingstone. Trở thành Darwin ở phía bắc. Lần thứ ba thành người da trắng đầu tiên ngược công nhưng sức khỏe ông suy sụp ghê dòng Congo (Zaire). gớm. MÌNH SẮP TỚI... NGÀI LIVINGSTONE ƠI! SỐ RỒI! NGÀI LIVINGSTONE ỜI! 202

i) 1894, Mary Kingsley (Anh) h) 1894 Sven Hedin (Thụy Điển) 1888 Fridtjof Nansen (Nauy) băng ngang Greenland từ đông sang tây. 1879-1880, Otto Nordenskjold (Nauy) suôn sẻ vượt qua Hành lang Đông Bắc trên con tàu Vega. h) Điểm đến: Sa mạc Taklamakan i) Điểm đến: Phi châu Băng qua sa mạc Taklamakan đáng sợ, Bỏ ra nhiều năm lặn lội ở Phi dù đã được người địa phương cảnh báo. châu tìm kiếm những giống cá lạ. Họ gọi nó là “Tử Địa”. Đã từng sống với thổ dân ăn thịt người. TỬ ĐỊA THỨ NÀY HẲN ĐẮT GIÁ LẮM ĐÂY! 203

THẾ KỶ 20 1924: Mallory và Irvine (Anh) đã thất bại khi chinh phục Everest e) 1914-1915, Ernest Shackleton (Anh) d) 1911 Hiram Bingham (Mỹ) c) 1910-1911 Roald Amundsen (Nauy) b) 1908-1909 Robert Peary (Mỹ) a) 1906: Roald Amundsen (Nauy) 1897-1910 Aurel Stein (Hungary/Anh), phát hiện ra Động Đôn Hoàng với nhiều báu vật Phật giáo vô giá trong sa mạc Gobi. a) Điểm đến: Hành b) Điểm đến: Bắc cực c) Điểm đến: Nam cực lang Tây Bắc Người đầu tiên tới được Người đầu tiên đặt chân Người đầu tiên đi Bắc cực, mặc dù đối thủ, lên Nam cực... và trở về suốt Hành lang Tây nhà thám hiểm Frederick an toàn. Một kế hoạch Bắc trên con tàu Gjoa Cook tuyên bố đã tới đó thám hiểm tài tình. linh hoạt. trước. TÀU MỎNG MANH, MÌNH CỠ BĂNG DÀY CUI! NÀY SAO? TÔI LÀ NHẤT 204

f) 1953, Tenzing Norgay (Nepal) và Edmund Hillary (New Zealand) 1947, Thor Heyerdahl (Nauy) dùng chiếc bè Kon-Tiki đi từ Peru tới quần đảo Tuamoto ở Nam Thái Bình dương 1935: Jimmy Angel (Mỹ) phát hiện thác Angel, thác nước cao nhất thế giới ở Venezuela 1928-1930: Richard Byrd (Mỹ) bay ngang qua Bắc và Nam cực d) Điểm đến: Machu Picchu, e) Điểm đến: Nam cực f) Điểm đến: Peru Thử băng qua Nam cực Đỉnh Everest Phát hiện ra thành phố nhưng tàu bị kẹt trong Người đầu tiên lên Machu Picchu của người băng. Ông và những được đỉnh Everest Inca tại Peru, thành phố đã người trong đoàn thoát trên biên giới Nepal - bị bỏ hoang từ hàng trăm thân sau bao tai ương Tây Tạng, đỉnh núi cao năm nay. sóng gió. nhất thế giới. ĐƯỢC LẦN SAU MÌNH SẼ TỚI TRÊN ĐỈNH & CHỖ KHÁC NÓNG HƠN. THẾ GIỚI! MẤT 205

Mục lục GIỚI THIỆU 5 THÁM HIỂM THỜI XƯA 9 NHỮNG THỦY THỦ CAO TAY 35 THÁM HIỂM SA MẠC 65 CÁC NHÀ LEO NÚI LẮC LẺO 91 NHỮNG NGƯỜI KHAI PHÁ ĐỊA CỰC 115 SỒNG SỘC SÔNG NƯỚC 153 THÁM HIỂM gan dạ THỜI NAY 185 BƯỚC CHÂN THÁM HIỂM – DÒNG THỜI GIAN 192 206

NHỮNG NHÀ THÁM HIỂM HĂM HỞ ANITA GANERI Trịnh Huy Triều dịch Chịu trách nhiệm xuất bản: Nguyễn Minh Nhựt Biên tập: hồng anh Bìa: bùi nam Sửa bản in: duy hồng Kỹ thuật vi tính: Mai Khanh NHÀ XUẤT BẢN TRẺ 161B Lý Chính Thắng - Quận 3 - Thành phố Hồ Chí Minh ĐT: 39316289 - 39316211 - 38465595 - 38465596 - 39350973 Fax: 84.8.38437450 - E-mail: nxbtre@ hcm.vnn.vn Website: http://www.nxbtre.com.vn Chi nhánh nhà xuất bản trẻ tại Hà Nội Phịng 602, Số 209 Giảng Võ, P. Cát Linh, Q. Đống Đa, Hà Nội Điện thoại: 04.37734544 Fax: 04.35123395 E-mail: [email protected]