اخلاق در تجارت

‫ﺍﺧﻼﻕ ﺩﺭ ﺗﺠﺎﺭﺕ ‪٩٣‬‬ ‫ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫از آﻧﺠﺎ ﮐﻪ اﻋﻀﺎي اﯾﻦ اﺗﺤﺎدﯾﻪ ﻫﺮ ﺳﺎل ﺑﯿﺶ از ‪ 4000‬ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎه در ﻓـﻀﺎﯾﯽ ﺑـﻪ وﺳـﻌﺖ‬ ‫‪ 50‬ﻣﯿﻠﯿﻮن ﻣﺘﺮﻣﺮﺑﻊ ﺑﺮﮔﺰار ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و ﻣﻮﺟﺒﺎت ﻋﺮﺿﻪ ﮐﺎﻻﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت ﺑﯿﺶ از ﯾﮏ ﻣﯿﻠﯿـﻮن‬ ‫ﺷﺮﮐﺖ‪ ،‬ﻣﻮﺳﺴﻪ ﯾﺎ ﺑﻨﮕﺎه اﻗﺘﺼﺎدي را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ ،‬ﻣﮑﻠﻒاﻧﺪ ﮐـﻪ ﺑـﻪ ﻣﻌﯿﺎرﻫـﺎي اﺧﻼﻗـﯽ‬ ‫ﻣﺸﺨﺼﯽ ﭘﺎﯾﺒﻨﺪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬ ‫در ﻧﻈﺎمﻧﺎﻣﻪاي ﮐﻪ ﺑﺎ ﻋﻨﻮان »ﮐﺪ اﺧﻼق اﺗﺤﺎدﯾﻪ ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎهﻫﺎي ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ‪ «1‬ﺑﺮاي اﻋـﻀﺎي‬ ‫اﯾﻦ اﺗﺤﺎدﯾﻪ ﺗﺪوﯾﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻧﮑﺎت زﯾﺮ ﻣﻮرد ﺗﺄﮐﯿﺪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫»ﻣﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮑﯽ از اﻋﻀﺎي اﺗﺤﺎدﯾﻪ ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎهﻫﺎي ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ‬ ‫‪ .1‬ﻓﻌﺎﻟﯿﺘﻬﺎي ﺣﺮﻓﻪاي ﺧﻮد را ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ ﻗﻮاﻧﯿﻦ‪ ،‬ﻣﻘـﺮرات و اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﭘﺬﯾﺮﻓﺘـﻪ ﺷـﺪه‬ ‫اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﯿﻢ داد‪.‬‬ ‫‪ .2‬ﺿﻤﻦ اﺣﺘﺮام ﺑﻪ ﻣﻘﺮرات ‪ UFI‬ﺑﻪ ﺳﺎﯾﺮ ﻣﻘﺮرات داﺧﻠﯽ و ﺗﻌﻬـﺪات ﻧﺎﺷـﯽ از ﻋـﻀﻮﯾﺖ‬ ‫ﺧﻮد ﻧﯿﺰ اﺣﺘﺮام ﺧﻮاﻫﯿﻢ ﮔﺬارد‪.‬‬ ‫‪ .3‬اﻃﻼﻋﺎت ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﻤﺎد و ﺻﺤﯿﺢ در ﻣﻮرد ﻓﻌﺎﻟﯿﺘﻬﺎ و ﺗﻌﻬﺪات ﺧﻮد اراﺋﻪ ﺧﻮاﻫﯿﻢ داد‪.‬‬ ‫‪ .4‬ﻗﺮاردادﻫﺎي ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺣﺮﻓﻪ ﺧﻮد را ﺑـﻪ ﮔﻮﻧـﻪاي ﺷـﻔﺎف و ﻋﺎدﻻﻧـﻪ ﺗﻨﻈـﯿﻢ و ﻃﺒـﻖ آن‬ ‫ﻋﻤﻞ ﺧﻮاﻫﯿﻢ ﮐﺮد‪.‬‬ ‫‪ .5‬ﺑﻪ ﻋﺮﺿﻪﮐﻨﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪﻣﺎت ﺧﻮد ـ ﮐﻪ در ﮐﺎرﺷﺎن ﺗﺨﺼﺺ دارﻧﺪ ـ رﻫﻨﻤﻮد ﻣﯽدﻫـﯿﻢ‬ ‫ﻓﻌﺎﻟﯿﺘﻬﺎﯾﺸﺎن را ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﺑﻬﺪاﺷﺘﯽ‪ ،‬اﯾﻤﻨﯽ و زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﺳﺎﻟﻢ اﻧﺠـﺎم‬ ‫دﻫﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪ .6‬ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ ﻣﻌﻨﻮي دﯾﮕﺮان اﺣﺘـﺮام ﺑﮕـﺬارﯾﻢ واﻃﻼﻋـﺎت‬ ‫ﻣﺤﺮﻣﺎﻧﻪاي را ﮐﻪ در اﺧﺘﯿﺎرﻣﺎن ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﻨﺪ ـ در ﺧـﻼل ﻣﻮﻗﻌﯿﺘﻬـﺎي ﺗﺠـﺎري ـ ﻓـﺎش‬ ‫ﻧﮑﻨﯿﻢ‪.‬‬ ‫‪ .7‬ﺗﻌﻬﺪ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻤﺮ ﺳﻄﺢ ﺗﺨﺼﺺ ﺣﺮﻓـﻪاي ﺧﻮدﻣـﺎن را ارﺗﻘـﺎ دﻫـﯿﻢ و‬ ‫ﺻﻼﺣﯿﺖ و ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪي ﺧﻮد را ﺑﺎﻻ ﺑﺒﺮﯾﻢ‬ ‫________________________________________________________‬ ‫‪1. Ufi Code of Ethics‬‬

‫اﺧﻼق در ﺗﺠﺎرت‬ ‫‪٩٤‬‬ ‫‪ .8‬از ﻓﻌﺎﻟﯿﺘﻬﺎي ﺳـﺎزﻣﺎﻧﻬﺎي ذيرﺑـﻂ ﺣﻤﺎﯾـﺖ ﮐـﺮده و ﮐﻮﺷـﺶ ﺧـﻮاﻫﯿﻢ ﮐـﺮد ﺻـﻨﻌﺖ‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻫﯽ و ﺧﺪﻣﺎت آن را ارﺗﻘﺎ ﺑﺨﺸﯿﻢ‪. 1‬‬ ‫ﻧﺘﯿﺠﻪﮔﯿﺮي و ﭘﯿﺸﻨﻬﺎدات‬ ‫اﺧﻼق واژهاي اﺳﺖ ﻋﺮﺑﯽ ﮐﻪ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻣﺘﻌﺪدي ﺑﺮاي آن در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧـﺪ ﮐـﻪ ﺳـﺎدهﺗـﺮﯾﻦ‬ ‫آﻧﻬﺎ »ﻋﻠﻢ ﻣﻌﺎﺷﺮت ﺑﺎ ﺧﻠﻖ« اﺳﺖ‪ .‬زﺑﺎنﺷﻨﺎﺳﺎن ﺑـﺮ اﯾـﻦ ﺑﺎورﻧـﺪ ﮐـﻪ اﺧـﻼق )‪ (Ethics‬از واژه‬ ‫ﻻﺗﯿﻨـﯽ ‪) Ethos‬ﮐـﺎراﮐﺘﺮ‪ ،‬ﺷﺨـﺼﯿﺖ آدﻣـﯽ( رﯾـﺸﻪ ﮔﺮﻓﺘـﻪ و ﺑـﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪاي از ﺑﺎورﻫـﺎ و‬ ‫دﯾﺪﮔﺎهﻫﺎي ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣﻨﺶ آدﻣﯽ اﻃﻼق ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ رﻓﺘﺎر اﻓﺮاد‪ ،‬ﮔـﺮوهﻫـﺎ‪ ،‬ﻧﻬﺎدﻫـﺎ‪ ،‬ﻣﻠﺘﻬـﺎ را‬ ‫ﻫﺪاﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﻋﻠﻢ اﺧﻼق ﺑﻪ اﻧﺴﺎﻧﻬﺎ ﯾﺎد ﻣﯽدﻫﺪ ﮐﻪ در ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﭼﮕﻮﻧﻪ رﻓﺘﺎرﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺮﺧﯽ از ﺻﺎﺣﺐﻧﻈﺮان اﺧﻼق را ﺷﺎﺧﻪاي از ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻣﯽداﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﻌﻨﻮي‪ ،‬روﺣـﯽ‬ ‫و ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺧﻠﻘﯿﺎت‪ 2‬ﺳـﺮوﮐﺎر دارد و اﺳﺎﺳـﯽﺗـﺮﯾﻦ ﭘﺮﺳـﺶ آن اﯾـﻦ اﺳـﺖ‪ :‬اﻧﺠـﺎم دادن ﭼـﻪ‬ ‫ﮐﺎرﻫﺎﯾﯽ ﺻﻮاب )ﺧﯿﺮ( ﯾﺎ ﻧﺎﺻﻮاب )ﺷﺮ( اﺳﺖ و آﯾﺎ ﻧﺘـﺎﯾﺞ ﺣﺎﺻـﻞ از اﻧﺠـﺎم دادن ﯾـﺎ ﻧـﺪادن‬ ‫ﯾﮏ ﮐﺎر ﻣﻌﯿﺎر ﺗﺸﺨﯿﺺ درﺳﺘﯽ ﯾﺎ ﻧﺎدرﺳﺘﯽ آن اﺳﺖ ﯾﺎ درك اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻓﺮاﺗـﺮ از ﻗـﺪرت‬ ‫ﻓﺮدي اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ آن ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ را اﻧﺠﺎم دﻫﺪ ﯾﺎ ﻧﺪﻫﺪ؟‬ ‫ﻣﺮور ﻣﻄﺎﻟﺐ ﮐﺘﺎب ﻣﺎ را ﺑﻪ اﯾﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪ رﻫﻨﻤﻮن ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ‪:‬‬ ‫‪ .1‬اﺧﻼق ﺗﺠﺎري ﺷـﺎﺧﻪاي از اﺧـﻼق ﮐـﺎرﺑﺮدي )ﻋﻤﻠـﯽ( اﺳـﺖ ﮐـﻪ اﺻـﻮل اﺧﻼﻗـﯽ و‬ ‫ﻣﻌﻨﻮي ﯾﺎ ﻣﺴﺎﺋﻞ اﺧﻼﻗﯽ ﻧﺎﺷﯽ از آن را در ﻣﺤـﯿﻂ ﺗﺠـﺎري ﯾـﺎ ﻓـﻀﺎي ﮐـﺴﺐ و ﮐـﺎر‬ ‫ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﺪ‪.‬‬ ‫‪ .2‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺟﻬﺎﻧﯽﺷﺪن اﻗﺘﺼﺎد‪ ،‬ﺗﻮﺳﻌﻪ ارﺗﺒﺎﻃﺎت و در ﻧﺘﯿﺠﻪ آن ﮔﺴﺘﺮش ﺑﺎزارﻫﺎ‪ ،‬ﻧﯿﺎز‬ ‫ﺑﻪ رﻋﺎﯾﺖ ﻧﮑﺎت اﺧﻼﻗﯽ در ﺗﺠﺎرت ﺑﯿﺶ از ﻫﺮ زﻣﺎن دﯾﮕﺮ اﻓﺰاﯾﺶ ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ .3‬ﻣﻬﻢﺗﺮﯾﻦ اﺻﻮل اﺧﻼﻗﯽ ﺣﺎﮐﻢ ﺑـﺮ ﺗﺠـﺎرت را ﺻـﺪاﻗﺖ‪ ،‬اﻧـﺼﺎف ﻣـﺴﺌﻮﻟﯿﺖﭘـﺬﯾﺮي‪،‬‬ ‫________________________________________________________‬ ‫‪ .‬ﺑﺮاي ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﺻﻞ »ﻧﻈﺎمﻧﺎﻣﻪ اﺧﻼق »اﺗﺤﺎدﯾﻪ ﻧﻤﺎﯾﺸﻨﮕﺎهﻫﺎي ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ« )‪ (UFI‬ﺑﻪ ﭘﺎﯾﮕﺎه اﯾﻨﺘﺮﻧﺘﯽ اﺗﺤﺎدﯾﻪ ﻣﺰﺑﻮر ﺑﻪ‬ ‫ﻧﺸﺎﻧﯽ زﯾﺮ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد‪:‬‬ ‫)‪http://www.ufi.org (Uri Code of Ethics‬‬ ‫‪2. morality‬‬

‫ﺍﺧﻼﻕ ﺩﺭ ﺗﺠﺎﺭﺕ ‪٩٥‬‬ ‫ﺣﻔﻆ اﺳﺮار ﺗﺠﺎري و ﭘﺎﯾﺒﻨﺪي ﺑﻪ ﺗﻌﻬﺪات ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽدﻫﺪ‪.‬‬ ‫‪ .4‬ﭘﺎﯾﺒﻨﺪ ﺑﻮدن ﺑﻪ ﻣﻮازﯾﻦ اﺧﻼﻗـﯽ ﯾـﮏ ﻣﺰﯾـﺖ رﻗـﺎﺑﺘﯽ ﺑـﺴﯿﺎر ﻣﻬـﻢ در ﻋﺮﺻـﻪ ﺗﺠـﺎرت‬ ‫ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮرﺳﯿﻬﺎي آﻣﺎري اﻧﺴﺘﯿﺘﻮي اﺧﻼق ﺣﺮﻓﻪاي ﺑﺮﯾﺘﺎﻧﯿﺎ ﻧـﺸﺎن داده اﺳـﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ ﺳﻮد ﺷﺮﮐﺘﻬﺎﯾﯽ ﮐﻪ داراي رﻫﻨﻤﻮدﻫﺎي اﺧﻼﻗﯽ ﺑﺮاي ﮐﺎرﮐﻨﺎن ﺧﻮد ﺑﻮده‬ ‫و ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي اﺧﻼﻗﯽ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه را درﺗﺠﺎرت رﻋﺎﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ‪ .‬ﺑـﺎﻻﺗﺮ‬ ‫از ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ ﺳﻮد ﺷـﺮﮐﺘﻬﺎﯾﯽ ﺑـﻮده اﺳـﺖ ﮐـﻪ ﺑـﻪ اﯾـﻦ ﻣﻌﯿﺎرﻫـﺎ ﯾـﺎ اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ ﭘﺎﯾﺒﻨـﺪ‬ ‫ﻧﺒﻮدهاﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ .5‬اﮔﺮﭼﻪ ﮐﺸﻮرﻫﺎي ﻏﺮﺑﯽ ـ ﺑﻪوﯾﮋه اﯾﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ـ ﺧﻮد را ﭘﺎﯾـﻪﮔـﺬار اﺧـﻼق ﺗﺠـﺎري‬ ‫ﻣﯽداﻧﻨﺪ اﻣﺎ ﺑﺮرﺳﯿﻬﺎي ﺗﺎرﯾﺨﯽ ﻧﺸﺎن ﻣـﯽدﻫـﺪ ﮐـﻪ ﮐـﻪ اﺧـﻼق ﺗﺠـﺎري ﭘﯿـﺸﯿﻨﻪاي ﺑـﻪ‬ ‫ﻗﺪﻣﺖ ﺗﺎرﯾﺦ ﺗﺠﺎرت دارد و در ﻗﺎﻧﻮن ﻫﻤﻮراﺑﯽ ﮐﻪ ﺣﺪود ﻫﻔﺪه ﻗـﺮن ﭘـﯿﺶ از ﻣـﯿﻼد‬ ‫در ﺑﺎﺑﻞ ﺗﺪوﯾﻦ ﺷﺪه اﺳـﺖ ﻣـﻮاد ﻣﺘﻌـﺪدي در راﺑﻄـﻪ ﺑـﺎ اﺧـﻼق ﺗﺠـﺎري ـ و در ﯾـﮏ‬ ‫ﻧﮕﺮش ﮐﻠﯽ اﺧﻼق ﺣﺮﻓﻪاي ـ وﺟﻮد دارد و رﻫﻨﻤﻮدﻫﺎي اﺧﻼﻗﯽ ارزﺷﻤﻨﺪي در آﺛﺎر‬ ‫ﻓﻠﺴﻔﯽ ﻣﻠﻞ ﻣﺸﺮق زﻣﯿﻦ ﯾﺎ ادﺑﯿﺎت ﮐﻼﺳﯿﮏ آﻧﺎن در ﺑﺎب ﺗﺠﺎرت ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﻗﺪر ﻣﺴﻠﻢ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻨﮕﺎهﻫﺎي اﻗﺘـﺼﺎدي‪ ،‬داﻧـﺸﮕﺎهﻫـﺎ و ﻣﺮاﮐـﺰ ﭘﮋوﻫـﺸﯽ ﮐـﺸﻮرﻫﺎي‬ ‫ﻏﺮﺑـﯽ و ﻫﻤﭽﻨـﯿﻦ ﺗـﺸﮑﻠﻬﺎي ﺑﺎزارﯾـﺎﺑﯽ آﻧـﺎن ﺗﻼﺷـﻬﺎي ﻓﺮاواﻧـﯽ در زﻣﯿﻨـﻪ ﺗـﺪوﯾﻦ اﺻـﻮل و‬ ‫ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎي اﺧﻼﻗﯽ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺗﺠﺎرت و ﺗﻬﯿﻪ ﻧﻈﺎمﻧﺎﻣﻪﻫﺎي اﺧﻼﻗﯽ‪ ،‬ﻣـﺸﺨﺺﮐـﺮدن روﯾـﻪﻫـﺎي‬ ‫ﺗﺠﺎري ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﺧﻠﻘﯿﺎت و روﯾﻪﻫﺎي ﺗﺠﺎري ﻣﻠﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻧﺠﺎم دادهاﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ .6‬روﯾﻪﻫﺎي ﺗﺠﺎري ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﯾﺎ ﻏﯿﺮﻣﻨـﺼﻔﺎﻧﻪ ﮐـﻪ در اﺧـﻼق ﺗﺠـﺎري ﺑـﻪ ﺗﻔـﺼﯿﻞ ﻣـﻮرد‬ ‫ﺑﺤﺚ ﻗﺮار ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ ﺑﻪ رﻓﺘﺎرﻫﺎ ﯾﺎ اﻗﺪاﻣﺎﺗﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ در ﺗﺠﺎرت اﻧﺠـﺎم دادن‬ ‫آﻧﻬﺎ ﺧﻼف اﺧـﻼق ﺑـﻮده و ﻣﻮﺟـﺐ ﺑـﺮوز ﺧـﺴﺎرت ﺑـﻪ ﻃـﺮف ﯾـﺎ ﻃﺮﻓﻬـﺎي ﺗﺠـﺎري‬ ‫ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫از ﻣﻬﻢﺗﺮﯾﻦ روﯾﻪﻫﺎي ﺗﺠﺎري ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ ﺗﺒﻠﯿﻐﺎت ﮔﻤﺮاهﮐﻨﻨﺪه‪ ،‬ﺑﺎزارﯾـﺎﺑﯽ ﺑـﺮاي‬ ‫ﮐﺎﻻﻫﺎي زﯾﺎنآور‪ ،‬ﻋﺪم ﺗﻄﺒﯿﻖ ﮐﺎﻻي ﻋﺮﺿﻪ ﺷﺪه ﺑﺎ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻮرد ﺗﻮاﻓـﻖ‪ ،‬ﭘﻮﺷـﯿﺪه ﻧﮕﻬﺪاﺷـﺘﻦ‬ ‫ﻋﯿﺐ ذاﺗﯽ ﮐﺎﻻ از دﯾﺪ ﺧﺮﯾﺪار ﺑﻪ ﻃﻮر آﮔﺎﻫﺎﻧﻪ‪ ،‬ارزان ﻓﺮوﺷﯽ ﻣﮑﺎراﻧﻪ )داﻣﭙﯿﻨـﮓ(‪ ،‬ﺗﺒﻌـﯿﺾ‬

‫اﺧﻼق در ﺗﺠﺎرت‬ ‫‪٩٦‬‬ ‫در ﻓﺮوش ﮐﺎﻻ ﺑﻪ ﻣﺸﺘﺮﯾﺎن و ﻋﺪم ﺗﺤﻮﯾﻞ ﯾﺎ ارﺳﺎل ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ ﮐﺎﻻ را ﻧﺎم ﺑﺮد‪.‬‬ ‫‪ .7‬اﺗﺤﺎدﯾـﻪﻫـﺎي ﺑﺎزارﯾـﺎﺑﯽ ﻓﻬﺮﺳـﺖ ﮐـﺎﻣﻠﯽ از رﻫﻨﻤﻮدﻫـﺎي ﻣﻬـﻢ ﺗﺠـﺎري را ﺑـﺎ ﻋﻨـﻮان‬ ‫»روﺷﻬﺎي اﺧﻼق ﺗﺠﺎري« ﺗﺪوﯾﻦ ﮐﺮده و از اﻋﻀﺎي ﺧـﻮد رﻋﺎﯾـﺖ آﻧﻬـﺎ را ﺧﻮاﺳـﺘﺎر‬ ‫ﺷﺪهاﻧﺪ‪ .‬اﯾﻦ روﺷﻬﺎ درﮐﺘﺎب ﺣﺎﺿﺮ اﺣﺼﺎ ﺷﺪهاﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ .8‬در ﺳﺎﻟﻬﺎي اﺧﯿﺮ ﺗﻼﺷﻬﺎي زﯾﺎدي در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﯾﮑﺴﺎن ﮐـﺮدن ارزﺷـﻬﺎي‬ ‫اﺧﻼﻗﯽ در ﺑﺨﺶ ﺗﺠﺎرت اﻧﺠـﺎم ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ‪ ،‬اﻣـﺎ ﻗﻠﻤـﺮوي ﺗﻮاﻓﻘﻬـﺎي اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه‬ ‫ﻣﺤﺪود ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻨﺸﻮر ده ﻣﺎدهاي ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ ﺑـﺎ ﻋﻨـﻮان ‪UN Global Compact‬‬ ‫ﻧﻤﻮﻧﻪاي از اﯾﻦ ﺗﻼﺷﻬﺎي ﻣﺤﺪود اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻫﻤﯿﺖ ﺧﺎرقاﻟﻌﺎده ﺻﻨﻌﺖ ﮔﺮدﺷﮕﺮي در ﮐﺴﺐ درآﻣﺪ ارزي ﺑـﺮاي‬ ‫ﮐﺸﻮرﻫﺎ و اﯾﺠﺎد اﺷﺘﻐﺎل و ﻣﻌﺮﻓﯽ دﺳﺘﺎوردﻫﺎي ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻣﻠﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﯽ ﮔﺮدﺷﮕﺮي‪ 1‬ﺑـﻪ‬ ‫ﺗﺪوﯾﻦ دﺳﺘﻮرااﻟﻌﻤﻞ ﯾﺎ ﻧﻈﺎمﻧﺎﻣﻪ ﺟﻬﺎﻧﯽ اﺧﻼق ﮔﺮدﺷﮕﺮي‪ 2‬اﻗﺪام ﮐﺮده اﺳـﺖ‪ .‬ﻣـﻮارد ﻣﺘﻌـﺪد‬ ‫دﯾﮕﺮي وﺟﻮد دارد ﮐﻪ ذﮐﺮ آﻧﻬﺎ ﺿﺮوري ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻧﻤﯽرﺳﺪ‪.‬‬ ‫‪ .9‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﯽ ﮐـﻪ در ﻗﻠﻤـﺮوي اﺧـﻼق ﺗﺠـﺎري اﻫﻤﯿـﺖ ﭘﯿـﺪا ﻣـﯽﮐﻨـﺪ در ﻫـﺮ دورهاي‬ ‫ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬در ﻫﺰاره ﺳﻮم ﻣﯿﻼدي ﺗﺸﺪﯾﺪ رﻗﺎﺑﺖ ﻧﺎﺳﺎﻟﻢ درﻋﺮﺿﻪ اﻗﺘـﺼﺎد‬ ‫ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺧﺴﺎرات زﯾﺎدي ﺑـﻪ ﺑﺮﺧـﯽ از ﺑﻨﮕـﺎهﻫـﺎي اﻗﺘـﺼﺎدي وارد ﮐـﺮده اﺳـﺖ‪ .‬ارزان‬ ‫ﻓﺮوﺷﯽ ﻣﮑﺎراﻧﻪ ـ ﺑﻪ رﻏﻢ ﻣﻮاﻓﻘﺖﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ ـ اداﻣﻪ ﺣﯿﺎت ﺑﺮﺧﯽ از ﺑﻨﮕﺎهﻫﺎي‬ ‫اﻗﺘﺼﺎدي را ﺗﻬﺪﯾﺪ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﺟﺮاﯾﻢ اﯾﻨﺘﺮﻧﺘـﯽ ـ ﺑـﻪ ﻣـﻮازات ﮔـﺴﺘﺮش ﺣﺠـﻢ ﻣﺒـﺎدﻻت‬ ‫ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻨﺎوري اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت ـ روﻧـﺪ ﻓﺰاﯾﻨـﺪهاي ﺑـﻪ ﺧـﻮد ﮔﺮﻓﺘـﻪ‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬ﺳﺮﻗﺖ داراﯾﯽﻫﺎي ﻣﻌﻨﻮي‪ ،‬ﻓﺮوش اﻃﻼﻋﺎت ﻓﺎﯾﻠﻬﺎي ﺷﺨـﺼﯽ و رواج ﻓﻌﺎﻟﯿـﺖ‬ ‫»ﻫﮑﺮﻫﺎ« ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ ﺑﯽﺗﻮﺟﻬﯽ ﺑﻪ ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎي ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺧﻼق ﺗﺠـﺎري ﯾـﺎ ﺣﺮﻓـﻪاي در‬ ‫ﺳﻄﺢ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫________________________________________________________‬ ‫‪1. World Tourism Organization‬‬ ‫‪2. Golbal Code of Ethics for tourism‬‬

‫ﺍﺧﻼﻕ ﺩﺭ ﺗﺠﺎﺭﺕ ‪٩٧‬‬ ‫ﺗﺒﺪﯾﻞ ﻣﻮاد ﻏﺬاﯾﯽ اﺳﺎﺳﯽ ﺑﻪ ﺳﻮﺧﺘﻬﺎي ﺑﯿﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ‪ 1‬ـ ﺑﺪون ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺛﺮات ﻣﻨﻔـﯽ آن در‬ ‫اﻣﻨﯿﺖ ﻏﺬاﯾﯽ ﮐﺸﻮرﻫﺎي درﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾـﺎ ﻓﻘﯿـﺮ ـ اﻓـﺰاﯾﺶ ﺣﺠـﻢ ﮔﺎزﻫـﺎي ﮔﻠﺨﺎﻧـﻪاي ـ ﺑـﻪ‬ ‫ﮔﻮﻧﻪاي ﺑﯽﺳﺎﺑﻘﻪ و ﺑﺮﺧﻼف ﺗﻮاﻓﻘﻬﺎي ﮐﻨﻮاﻧﺴﯿﻮن ﮐﯿﻮﺗﻮ ـ و ﺗﺸﺪﯾﺪ روﻧﺪ اﻧﻘﺮاض ﮔﻮﻧﻪﻫـﺎي‬ ‫ﻧﺒﺎﺗﯽ و ﺣﯿﻮاﻧﯽ ﮐﻪ ﻧﺴﻞ آﻧﻬﺎ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ اﺳﺖ ـ ﺑﯿﺎﻧﮕﺮ ﻧﻘﺾ آﺷﮑﺎر اﺧـﻼق ﺗﺠـﺎري ﯾـﺎ‬ ‫ﺣﺮﻓﻪاي اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﯾﺪار را ﺑﺮاي ﺗﺄﻣﯿﻦ رﻓﺎه ﺑﺸﺮ و ﻧﺴﻠﻬﺎي آﯾﻨـﺪه ﺿـﺮوري ﺷـﻨﺎﺧﺘﻪ و‬ ‫ﺑﻪﻋﻨﻮان ﯾﮑﯽ از ارزﺷﻬﺎي اﺧﻼﻗﯽ ﻣﻮرد ﺗﺄﮐﯿﺪ ﻗﺮار داده اﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪.10‬در ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ ﯾﮏ ﺑﻨﮕﺎه اﻗﺘﺼﺎدي ﻣﻌﻤﻮ ًﻻ ﭼﻬﺎر ﮔﺮوه ﻧﻘﺶ اﺳﺎﺳﯽ دارﻧﺪ‪ .‬اﯾﻦ ﮔﺮوهﻫـﺎ‬ ‫ﻋﺒﺎرتاﻧﺪ از ﮐﺎرﮐﻨﺎن‪ ،‬ﻣﺸﺘﺮﯾﺎن )ﻣﺼﺮفﮐﻨﻨﺪﮔﺎن(‪ ،‬ﺳﻬﺎمداران و ﺟﺎﻣﻌﻪ در ﺑﯿﻦ اﯾـﻦ‬ ‫ﮔﺮوهﻫﺎ ﻧﻘﺶ ﻣﺼﺮفﮐﻨﻨﺪﮔﺎن ﭘﺮرﻧﮓﺗﺮ اﺳﺖ و ﻫﯿﭻ ﺑﻨﮕﺎه اﻗﺘﺼﺎدي در درازﻣـﺪت‬ ‫ﻗﺎدر ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺑﺪون ﺟﻠﺐ رﺿﺎﯾﺖ ﻣﺸﺘﺮﯾﺎن و اﻧﻄﺒﺎق ﮐﺎﻻﻫـﺎ و ﺧـﺪﻣﺎت ﺧـﻮد ﺑـﺎ‬ ‫ﻧﯿﺎزﻫﺎي آﻧﺎن ﺑﻪ ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ دﺳﺖ ﯾﺎﺑﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺼﺮفﮐﻨﻨﺪﮔﺎن درﻫﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪاي از ﺣﻘﻮق ﻣﺸﺨﺼﯽ ﺑﺮﺧﻮردار ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐـﻪ ﺗـﻀﻤﯿﻦ آﻧﻬـﺎ‬ ‫ﺑﺮﻋﻬﺪه دوﻟﺘﻬﺎﺳﺖ‪ .‬در ﻣﻮاردي ﮐﻪ ﺑﺮاي ﺣﻤﺎﯾﺖ از اﯾﻦ ﺣﻘﻮق ﻣﻘﺮرات ﯾﺎ ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎي ﻗـﺎﻧﻮﻧﯽ‬ ‫وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ وﻇﯿﻔﻪ اﺧﻼﻗﯽ ﺑﻨﮕﺎهﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي اﯾﺠﺎب ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﻘـﻮق را ـ در‬ ‫ﻣﻮاردي ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻤﻠﮑﺮد آﻧﺎن ﻣﺮﺑﻮط ﻣـﯽﺷـﻮد ـ رﻋﺎﯾـﺖ ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ‪ .‬در ﺧـﻼل ﺻـﻔﺤﺎت ﮐﺘـﺎب‬ ‫ﻣــﺴﺌﻮﻟﯿﺘﻬﺎي اﺟﺘﻤــﺎﻋﯽ ﺷــﺮﮐﺘﻬﺎ در ﻗﺒــﺎل ﺳــﻬﺎمداران )اﺻــﻼح روﺷــﻬﺎي ﮔــﺰارشدﻫــﯽ‪،‬‬ ‫ﺷﻔﺎفﺳﺎزي ﺻﻮرتﺣﺴﺎﺑﻬﺎي ﻣﺎﻟﯽ‪ ،‬ﭘﺎﺳـﺨﮕﻮﯾﯽ ﺑـﻪ ﻧﯿﺎزﻫـﺎي اﻃﻼﻋـﺎﺗﯽ ﺳـﻬﺎﻣﺪارن‪ ،‬ﺗﻮﺟـﻪ‬ ‫ﺧﺎص ﺑﻪ ﺳﻬﺎمداران ﺧﺮد(‪ ،‬ﺣﻔﻆ ﺣﻘﻮق ﻣﺼﺮفﮐﻨﻨﺪﮔﺎن‪ ،‬ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ زﯾﺴﺖ ـ ﻣﺤﯿﻄﯽ‪،‬‬ ‫رﻋﺎﯾـﺖ اﺧـﻼق در ﺗﻮﻟﯿـﺪ‪ ،‬رﻋﺎﯾـﺖ ﻗـﻮاﻧﯿﻦ و ﻣﻘـﺮرات‪ ،‬ﻣـﺪﯾﺮﯾﺖ رﯾـﺴﮏ و ﻧﻈـﺎﯾﺮ آن را‬ ‫ﺑﺮﺷﻤﺮدﯾﻢ‪ .‬اﯾﻔﺎي اﯾﻦ ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺘﻬﺎ و ﺗﺮﺟﯿﺢ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺮﻣﻨـﺎﻓﻊ ﻓـﺮدي در ﻗﻠﻤـﺮوي اﺧـﻼق‬ ‫________________________________________________________‬ ‫‪ .‬اﮔﺮﭼﻪ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺳﻮﺧﺘﻬﺎي ﺑﯿﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ )‪ (Biofuels‬ﺑﻪ ﻇﺎﻫﺮ اﻗﺪاﻣﯽ ﻣﻮﺟﻪ )ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﮐﺎﻫﺶ ﻣﺼﺮف اﻧﺮژﯾﻬﺎي ﺗﺠﺪﯾﺪ‬ ‫ﻧﺎﭘﺬﯾﺮ( ﺗﻠﻘﯽ ﻣﯽﺷﻮد اﻣﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺛﺮات ﻣﻨﻔﯽ آن در اﻓﺰاﯾﺶ ﺑﻬﺎي ﻣﻮاد ﻏﺬاﯾﯽ در ﺳﻄﺢ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ و اﻓﺰاﯾﺶ ﺧﻄﺮ‬ ‫ﻗﺤﻄﯽ درﮐﺸﻮرﻫﺎي ﻓﻘﯿﺮ و ﺗﺒﺪﯾﻞﺷﺪن ﺑﺨﺸﯽ از ﺟﻨﮕﻠﻬﺎ ﺑﻪ اراﺿﯽ زﯾﺮ ﮐﺸﺖ ﻓﺮاوردهﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ از آﻧﻬﺎ اﺗﺎﻧﻮل‬ ‫اﺳﺘﺨﺮاج ﻣﯽﺷﻮد و ﺑﻪﻃﻮرﮐﻠﯽ ﺗﻬﺪﯾﺪ اﻣﻨﯿﺖ ﻏﺬاﯾﯽ دﻧﯿﺎ اﻗﺪاﻣﯽ ﻏﯿﺮاﺧﻼﻗﯽ و ﻣﻐﺎﯾﺮ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪارﻫﺎي اﺧﻼق ﺗﺠﺎري‬ ‫ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫اﺧﻼق در ﺗﺠﺎرت‬ ‫‪٩٨‬‬ ‫ﺗﺠﺎري ﻗﺮار ﻣﯽﮔﯿﺮد‪.‬‬ ‫‪.11‬ﺗﺤﺮﯾﻢ اﻗﺘﺼﺎدي ﮐﺸﻮرﻫﺎ ﺑﻪ دﻻﯾﻠﯽ ﮐﻪ ﺗﺸﺮﯾﺢ ﮐﺮدﯾﻢ ﺑـﺎ ﻣﻌﯿﺎرﻫـﺎ و ﺿـﻮاﺑﻂ اﺧـﻼق‬ ‫ﺗﺠﺎري ﻣﻐﺎﯾﺮت دارد زﯾﺮا ﻣﺎﻧﻊ از آن ﻣﯽﺷﻮد ﮐـﻪ ﺑﻨﮕـﺎهﻫـﺎي اﻗﺘـﺼﺎدي ﺑـﻪ ﺗﻌﻬـﺪات‬ ‫ﺧﻮد در ﻣﻮرد ﺗﺤﻮﯾﻞ ﮐﺎﻻ و ﺗﺄﻣﯿﻦ ﺧﺪﻣﺎت ﺑﻌﺪ از ﻓـﺮوش آﻧﻬـﺎ ﻋﻤـﻞﮐﻨﻨـﺪ‪ .‬ﺗﺤـﺮﯾﻢ‬ ‫اﻗﺘﺼﺎدي ﺷﺮﮐﺘﻬﺎي ﺗﻮﻟﯿﺪي ﯾﺎ ﺑﺎزرﮔﺎﻧﯽ ﮐـﺸﻮري را ﮐـﻪ ﺑـﻪ ﺗﺤـﺮﯾﻢ ﻣﺒـﺎدرت ﮐـﺮده‬ ‫اﺳﺖ از ﻓﺮﺻﺘﻬﺎي ﺗﺠﺎري ﺑﯽﺷﻤﺎري در ﮐﺸﻮر ﻣﻮرد ﺗﺤﺮﯾﻢ ﻣﺤﺮوم ﻣﯽﮐﻨـﺪ‪ .‬اﯾﺠـﺎد‬ ‫ﻣﺎﻧﻊ در راه دﺳﺘﺮﺳﯽ آزاد ﮐﺸﻮرﻫﺎ ﺑﻪ ﺑﺎزارﻫﺎي ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ ﺑﺎ ﮐﻨﻮاﻧﺴﯿﻮﻧﻬﺎي ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ‬ ‫ـ ازﺟﻤﻠﻪ ﻣﺼﻮﺑﺎت ‪ WTO‬ـ ﻣﻨﺎﻓﺎت دارد‪ .‬ﻣﻤﻨﻮﻋﯿﺖ ﺳـﻔﺮ ﮔﺮدﺷـﮕﺮان ﺑـﻪ ﮐـﺸﻮرﻫﺎي‬ ‫ﻣﻮرد ﺗﺤﺮﯾﻢ ﯾﺎ ﻣﻠﺰم ﮐﺮدن ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﯽ ﺑﻪ ﺧﻮدداري از ﺳـﺮﻣﺎﯾﻪﮔـﺬاري در اﯾـﻦ‬ ‫ﮐﺸﻮرﻫﺎ ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺑﺎ اﺻﻞ آزادي اﻗﺘـﺼﺎدي و در ﻣـﻮاردي ﺑـﺎ ﻗـﻮاﻧﯿﻦ اﺳﺎﺳـﯽ ﮐـﺸﻮرﻫﺎي‬ ‫واﺿﻊ ﺗﺤﺮﯾﻢ ﻣﻐﺎﯾﺮ اﺳﺖ‪ .‬ﺗﺤﺮﯾﻤﻬـﺎي اﻗﺘـﺼﺎدي ﯾـﺎ ﺗﺠـﺎري ﻗـﺪرﺗﻬﺎي ﺑـﺰرگ ﻋﻠﯿـﻪ‬ ‫ﺑﺮﺧﯽ از ﮐﺸﻮرﻫﺎ )ﻋـﺮاق‪ ،‬ﮐـﺮه ﺷـﻤﺎﻟﯽ‪ ،‬ﻣﯿﺎﻧﻤـﺎر و ﺑﺮﺧـﯽ از ﮐـﺸﻮرﻫﺎي اﻓﺮﯾﻘـﺎﯾﯽ(‬ ‫ﻣﻮﺟﺒﺎت ﻣﺮگ و ﻣﯿﺮ ﮐﻮدﮐﺎن‪ ،‬ﺑﯿﻤﺎران و اﻗﺸﺎر آﺳﯿﺐﭘﺬﯾﺮ را ﺑﻪ ﻣﻘﯿـﺎس وﺳـﯿﻊ ـ ﺑـﻪ‬ ‫ﺳﺒﺐ ﻋﺪم دﺳﺘﺮﺳﯽ ﺑﻪ دارو ﯾﺎ ﻣـﻮاد ﻏـﺬاﯾﯽ ـ ﻓـﺮاﻫﻢ ﮐـﺮده اﺳـﺖ ﺗﻌـﺪاد زﯾـﺎدي از‬ ‫ﮐﺸﻮرﻫﺎ و اﺗﺤﺎدﯾﻪﻫﺎي ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ )از ﺟﻤﻠﻪ اﺗﺤﺎدﯾﻪ ﺑﯿﻦاﻟﻤﺠﺎﻟﺲ( وﺿـﻊ ﺗﺤﺮﯾﻤﻬـﺎي‬ ‫اﻗﺘﺼﺎدي را ـ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎي ﻏﯿﺮاﺧﻼﻗﯽ و ﺳﻮء اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺎده ‪ 41‬ﻣﻨـﺸﻮر ﻣﻠـﻞ ـ‬ ‫ﻧﺎروا داﻧﺴﺘﻪ و ﻣﺤﮑﻮم ﮐﺮدهاﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪.12‬اﺣﺘﺮام ﺑﻪ ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ ﻣﻌﻨﻮي ﯾﮑﯽ از وﻇﺎﯾﻒ ﮐﺸﻮرﻫﺎي ﻋـﻀﻮ »ﺳـﺎزﻣﺎن ﺟﻬـﺎﻧﯽ‬ ‫ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ ﻣﻌﻨﻮي« )‪ (WIPO‬و اﻋﻀﺎي ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺗﺠﺎرت اﺳﺖ و ﺑﺮاﺳﺎس ﻣـﻮازﯾﻦ‬ ‫و اﺻﻮل ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه‪ ،‬ﻋﺪم رﻋﺎﯾﺖ ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ ﻣﻌﻨﻮي ﻣﻐـﺎﯾﺮ ﺑـﺎ اﺧـﻼق ﺗﺠـﺎري‬ ‫اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ در ﺳﺎﻟﻬﺎي اﺧﯿﺮ ﺗﻌﺪادي از ﮐﺸﻮرﻫﺎي ﺟﻬﺎن ﺳﻮم ﺑـﻪ دﻻﯾـﻞ ﺑـﺸﺮ دوﺳـﺘﺎﻧﻪ‬ ‫اﻧﺘﻘﺎداﺗﯽ ﺑﺮ اﯾﻦ اﺻﻞ ﻣﻬﻢ ﻻزم اﻟﺮﻋﺎﯾﻪ در اﺧﻼق ﺗﺠﺎري وارد ﮐـﺮدهاﻧـﺪ‪ .‬ﻣﻬـﻢﺗـﺮﯾﻦ‬ ‫اﯾﻦ اﻧﺘﻘﺎدات ﻃﻤﻊورزي و زﯾﺎدت ﻃﻠﺒﯽ ﺷﺮﮐﺘﻬﺎي ﺑﺰرگ ﻓﺮاﻣﻠﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ از ﻃﺮﯾـﻖ‬ ‫ﺧﺮﯾﺪاريﮐﺮدن دﺳـﺘﺎوردﻫﺎي ﻣﺨﺘﺮﻋـﺎن‪ ،‬ﻣﮑﺘـﺸﻔﺎن و ﻧـﻮآوران ﺑـﻪ ﺗﻮﻟﯿـﺪ ﮐﺎﻻﻫـﺎي‬

‫ﺍﺧﻼﻕ ﺩﺭ ﺗﺠﺎﺭﺕ ‪٩٩‬‬ ‫داﻧﺶ ﭘﺎﯾﻪ ﯾﺎ ﺗﺠﺎريﮐﺮدن اﺧﺘﺮاﻋﺎت ﻣﺒﺎدرت ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺣﺎﺿﺮ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ در ﻣﻮاردي‬ ‫ﮐﻪ زﻧﺪﮔﯽ ﻣﯿﻠﯿﻮﻧﻬﺎ ﻧﻔﺮ از اﻧﺴﺎﻧﻬﺎ در ﻣﻌﺮض ﻧﺎﺑﻮدي اﺳﺖ ﮐﻤﺘﺮﯾﻦ اﻣﺘﯿﺎزي ﺑﺮاي آﻧﻬﺎ‬ ‫در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﯿﺮﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮاي ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ ﮔﺮان ﺑﻮدن ﺑﺮﺧﯽ از داروﻫﺎي داﻧﺶ ﭘﺎﯾـﻪ ﮐـﻪ‬ ‫ﻣﺼﺮف آﻧﻬﺎ ﺑﺮاي درﻣﺎن ﺑﯿﻤﺎران ﺳﺨﺖ درﻣﺎن ﺣﯿﺎﺗﯽ اﺳـﺖ‪ ،‬اﺷـﺎره ﮐـﺮد‪ .‬در ﭼﻨـﯿﻦ‬ ‫ﺷﺮاﯾﻄﯽ ﺑﺮﺧﯽ از ﮐﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺧﻮد را ﻣﺤﻖ ﻣﯽداﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺪون رﻋﺎﯾـﺖ‬ ‫ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ ﻣﻌﻨﻮي ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺖ داروﻫﺎي ﺣﯿﺎﺗﯽ ﯾـﺎ ﺗﻘﻠﯿـﺪ از ﻓﻨﺎورﯾﻬـﺎﯾﯽ ﮐـﻪ ﺑـﺮاي‬ ‫ﺗﻮﺳﻌﮥ اﻗﺘﺼﺎدي آﻧﻬﺎ ﮐﺎﻣ ًﻼ ﺿﺮوري اﺳﺖ و ﺻﺎﺣﺒﺎن اﯾﻦ ﻓﻨﺎورﯾﻬﺎ ﺑﻪ دﻻﯾﻠﯽ ﺣﺎﺿﺮ ﺑﻪ‬ ‫اﻧﺘﻘﺎل آﻧﻬﺎ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ اﻗﺪام ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬اﺣﺘﺮام ﺑﻪ ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ ﻣﻌﻨﻮي ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﯾـﮏﺟﺎﻧﺒـﻪ‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺗﻌﺪادي از ﮐﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺎرﻫﺎ ﺷﺎﻫﺪ ﺗﻘﻠﯿـﺪ از ﻃﺮﺣﻬـﺎي اﺑﺘﮑـﺎري‬ ‫ﺧﻮد ﯾﺎ ﺑﻪ ﺳﺮﻗﺖ رﻓﺘﻦ داراﯾﯿﻬﺎي ﺑﯿﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد ﺧﻮد ﺑﻮدهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮاي ﻧﻤﻮﻧﻪ‬ ‫ﯾﺎدآور ﻣﯽﺷﻮد ﮐـﻪ از ﺑﺮﺧـﯽ ﮔﯿﺎﻫـﺎن داروﯾـﯽ ﮐـﺸﻮرﻫﺎي در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻣـﻮادي‬ ‫اﺳﺘﺨﺮاج ﺷﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ داراي ارزش ﺧـﺎرقاﻟﻌـﺎدهاي ﺑـﻮده و در درﻣـﺎن ﺑﯿﻤﺎرﯾﻬـﺎي‬ ‫ﺧﺎص ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪاﻧـﺪ و ﭘﺎﯾـﻪ و اﺳـﺎس ﺑﺮﺧـﯽ از اﺑـﺪاﻋﺎت را ﺗـﺸﮑﯿﻞ‬ ‫دادهاﻧـﺪ‪ ،‬ﺑـﺪون آﻧﮑـﻪ ﺣﻘـﻮق وﯾـﮋهاي ﺑـﺮاي ﭘـﺮورش دﻫﻨـﺪﮔﺎن اﯾـﻦ ﮔﯿﺎﻫـﺎن ﯾـﺎ‬ ‫ﮐﺸﻮرﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮔﯿﺎﻫﺎن در ﻗﻠﻤﺮوي آﻧﺎن ﻣﯽروﯾﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد‪.‬‬ ‫‪.13‬ﺑﺮاﺳﺎس ﺑﺮرﺳﯿﻬﺎي اﻧﺠﺎم ﺷـﺪه ﺗﻌـﺪاد زﯾـﺎدي از ﮐـﺸﻮرﻫﺎ در ﺳـﺎﻟﻬﺎي اﺧﯿﺮﺗـﺮوﯾﺞ و‬ ‫اﺷﺎﻋﻪ اﺧﻼق ﺗﺠﺎري را ﺑﺎ ﺟﺪﯾﺖ دﻧﺒﺎل ﮐﺮده و از ﻃﺮﯾﻖ ﺑﺮﭘـﺎﯾﯽ ﻫﻤﺎﯾـﺸﻬﺎي ﻣﺘﻌـﺪد‪،‬‬ ‫اﯾﺠـﺎد ﮐﺎرﮔـﺎهﻫـﺎي آﻣﻮزﺷـﯽ و ﮔﻨﺠﺎﻧـﺪن دورهﻫـﺎي آﻣـﻮزش اﺧـﻼق ﺗﺠـﺎري در‬ ‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﺗﺪرﯾﺲ داﻧﺸﮕﺎهﻫﺎ ﺑﻪ ارﺗﻘـﺎي ﺳـﻄﺢ آﮔـﺎﻫﯽ ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺑﺎزرﮔﺎﻧـﺎن ﺧـﻮد ـ و‬ ‫ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺣﺮف و ﻣﺸﺎﻏﻞ دﯾﮕﺮ ـ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﺷﺎﯾﺎﻧﯽ ﮐﻤﮏ ﮐﺮدهاﻧﺪ‪ .‬ﺗﺄﺳﯿﺲ اﻧـﺴﺘﯿﺘﻮﻫﺎ و‬ ‫ﻣﺮاﮐﺰ ﻣﺘﻌﺪد اﺧﻼق ﺗﺠﺎري‪ ،‬ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺷﺮﮐﺘﻬﺎ‪ ،‬ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺟﻬـﺎﻧﯽ زﯾـﺴﺖ ـ‬ ‫ﻣﺤﯿﻄﯽ وﻧﻈﺎﯾﺮ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ارﺗﻘﺎي ﺳﻄﺢ آﮔـﺎﻫﯽ ﺑﻨﮕـﺎهﻫـﺎي اﻗﺘـﺼﺎدي از ﻣﺰاﯾـﺎي‬ ‫ﺑﺮﺧﻮرداري از اﺧﻼق ﺗﺠﺎري و ﺣﺮﻓﻪاي و ﮔﺴﺘﺮش آن در ﻋﺮﺻـﻪ ﺟﻬـﺎﻧﯽ ﺻـﻮرت‬

‫اﺧﻼق در ﺗﺠﺎرت‬ ‫‪١٠٠‬‬ ‫ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.1‬‬ ‫‪.14‬ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر آﮔﺎﻫﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗﺠﺎري اﯾﺮان از اﻫﻤﯿﺖ ﭘﺎيﺑﻨﺪي ﺑﻮدن ﺑﻪ ﻣﻌﯿﺎرﻫـﺎي اﺧـﻼق‬ ‫ﺗﺠﺎري و ﺑﺮرﺳﯽ ﺗﺠﺮﺑﯿﺎت و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﯽ ﮐﻪ در ﺳﯽ ﺳـﺎل اﺧﯿـﺮ در اﯾـﻦ زﻣﯿﻨـﻪ در دﻧﯿـﺎ‬ ‫اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﺿﺮوري اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮﮐﺰي ﺑﺎ ﻋﻨﻮان »ﻣﺮﮐﺰ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺧﻼق ﺗﺠﺎري‬ ‫اﯾﺮان‪ «2‬ﺑﺎ ﻫﻤﮑﺎري ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﺠﺎرت اﯾـﺮان‪ ،‬اﺗـﺎق ﺑﺎزرﮔـﺎﻧﯽ و ﺻـﻨﺎﯾﻊ وﻣﻌـﺎدن‬ ‫اﯾﺮان و وزارت ﻓﺮﻫﻨﮓ و ارﺷﺎد اﺳﻼﻣﯽ اﯾﺠﺎد ﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﺗﺄﺳﯿﺲ رﺷﺘﻪاي ﺑﺎ ﻋﻨﻮان »ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ اﺧﻼق ﺗﺠﺎري« در داﻧﺸﮑﺪهﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎد‪ ،‬ﺑﺎزرﮔﺎﻧﯽ و‬ ‫ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺑﺮاي ﺗﺪرﯾﺲ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ اﺧـﻼق ﺗﺠـﺎري ﺿـﺮوري ﺑـﻪ ﻧﻈـﺮ‬ ‫ﻣﯽرﺳﺪ‪ .‬داﻧﺸﮑﺪهﻫﺎي دﯾﮕﺮ ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺣﺴﺐ ﺿﺮورت ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ اﯾﺠـﺎد رﺷـﺘﻪاي ﺑـﺎ‬ ‫ﻋﻨﻮان »اﺧﻼق ﺣﺮﻓﻪاي‪ «3‬اﻗﺪام ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺑﺮاي روﺷﻦ ﺷﺪن ﻣﻮﺿـﻮع ﯾـﺎدآور ﻣـﯽﺷـﻮد ﮐـﻪ‬ ‫آﮔﺎه ﮐﺮدن داﻧﺸﺠﻮﯾﺎن رﺷﺘﻪ »ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺟﻬـﺎﻧﮕﺮدي« از اﺻـﻮل »اﺧـﻼق ﺟﻬـﺎﻧﮕﺮدي‪ «4‬و‬ ‫آﮔــﺎﻫﯽ داﻧــﺸﺠﻮﯾﺎن رﺷــﺘﻪ ﺗﺮﺑﯿــﺖ ﺑــﺪﻧﯽ از »اﺧــﻼق در ورزش« ﺑــﺎ ﺑﻬــﺮهﮔﯿــﺮي از‬ ‫ﻣﺘﻮن‪،‬ﮔﺰارﺷﻬﺎ و ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ارزﺷﻤﻨﺪي ﮐﻪ در دﺳﺖ اﺳﺖ ﮐﺎﻣﻼً ﺿﺮوري اﺳﺖ در ﺳـﺎﯾﺮ‬ ‫زﻣﯿﻨﻪﻫﺎ )اﺧﻼق در ﭘﺰﺷﮑﯽ ‪ ،‬اﺧﻼق در ﻗﻀﺎوت‪ ،‬اﺧﻼق در ﭘﮋوﻫﺶ‪ ،‬اﺧـﻼق اﯾﻨﺘﺮﻧﺘـﯽ و‬ ‫‪ (...‬ﺳﺎﻟﻬﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻣﻨـﺎﺑﻊ وﺳـﯿﻌﯽ ﺑـﺮاي ﺗـﺪرﯾﺲ و ﺗﺠﺮﺑـﻪ‬ ‫اﻧﺪوزي در اﺧﺘﯿﺎر ﻋﻼﻗﻪﻣﻨﺪان ﻗﺮاردارد‪.‬‬ ‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﺧﻼق ﺗﺠـﺎري ﮐـﻪ ﻣـﯽﺗﻮاﻧـﺪ در دوره »ﻣـﺪﯾﺮﯾﺖ اﺧـﻼق ﺗﺠـﺎري«‬ ‫________________________________________________________‬ ‫‪  ‬ﺑﺮاي ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ اﻧﺴﺘﯿﺘﻮي اﺧﻼق ﺗﺠﺎري اروﭘﺎ‪ ،‬ﻣﺮﮐﺰ اﺧﻼق ﺣﺮﻓﻪاي و ﺗﺠﺎري داﻧﺸﮕﺎه ﻟﯿﺪز‪ ،‬اﻧﺴﺘﯿﺘﻮي‬ ‫ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ اﺧﻼق ﺗﺠﺎري‪ ،‬ﻣﺮﮐﺰ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﺧﻼﻗﯽ دوﺑﯽ‪ ،‬ﻣﺮﮐﺰ اﻟﮑﺘﺮوﻧﯿﮑﯽ اﺧﻼق ﺗﺠﺎري )داﻧﺸﮕﺎه اﯾﺎﻟﺘﯽ ﮐﻠﺮادور(‪،‬‬ ‫ﺷﺒﮑﻪ اﺧﻼق ﺗﺠﺎري اﺳﺘﺮاﻟﯿﺎ‪ ،‬ﻣﺮﮐﺰ اﺧﻼق ﺗﺠﺎري داﻧﺸﮕﺎه ﺑﻮداﭘﺴﺖ‪ ،‬اﻧﺴﺘﯿﺘﻮي اﺧﻼق ﺗﺠﺎري ﻣﺎﻟﺰي‪ ،‬ﻣﺮﮐﺰ‬ ‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺧﻼق ﺣﺮﻓﻪاي )داﻧﺸﮕﺎه اﯾﻠﯽﻧﻮﯾﺰ(‪ ،‬ﺷﺒﮑﻪ اﺧﻼق ﺗﺠﺎري آﻟﻤﺎن‪ ،‬ﻣﺮﮐﺰ اﺧﻼق ﺣﺮﻓﻪاي ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ ﭼﯿﻦ و‬ ‫دهﻫﺎ ﻣﺮﮐﺰ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎن‪ ،‬اﻧﺴﺘﯿﺘﻮ و ﻧﻬﺎد دﯾﮕﺮي اﺷﺎره ﮐﺮد ﮐﻪ ﺑﺮاي ﮔﺴﺘﺮش اﺧﻼق ﺗﺠﺎري و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﮐﺎرﺑﺮد‬ ‫اﺧﻼق در ﺗﺠﺎرت و اﻗﺘﺼﺎد اﯾﺠﺎد ﺷﺪهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮاي ﮐﺴﺐ اﻃﻼع ﺑﯿﺸﺘﺮ ر‪.‬ك‪:‬‬ ‫)‪http://www.ibf.org.uk(Institute of Rusiness Ethics Resources‬‬ ‫‪2. Business Ethics‬‬ ‫‪3. Professional Ethics‬‬ ‫‪4. Iran Centre for Business Ethics Studies‬‬

‫ﺍﺧﻼﻕ ﺩﺭ ﺗﺠﺎﺭﺕ ‪١٠١‬‬ ‫ﺗﺪرﯾﺲ ﺷﻮد ﺑﻪ اﺧﺘﺼﺎر ﻋﺒﺎرتاﻧﺪ از‪:‬‬ ‫‪ -‬ﭘﯿﺸﯿﻨﻪ اﺧﻼق ﺗﺠﺎري در ﺟﻬﺎن؛‬ ‫‪ -‬اﺻﻮل و ﻣﺒﺎﻧﯽ اﺧﻼق ﺗﺠﺎري؛‬ ‫‪ -‬دﯾﺪﮔﺎهﻫﺎي اﻧﺪﯾﺸﻤﻨﺪان در ﻣﻮرد ﮐﺎرﺑﺮد اﺧﻼق در ﺗﺠﺎرت؛‬ ‫‪ -‬روﯾﻪﻫﺎي ﺗﺠﺎري ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ ﯾﺎ ﻏﯿﺮﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ؛‬ ‫‪ -‬رﻫﻨﻤﻮدﻫﺎي اﺧﻼﻗﯽ درﺑﺎب ﺗﺒﻠﯿﻐﺎت ﺗﺠﺎري؛‬ ‫‪ -‬ﺣﻘﻮق ﻣﺼﺮفﮐﻨﻨﺪه؛‬ ‫‪ -‬اﺧﻼق در ﺗﻮﻟﯿﺪ؛‬ ‫‪ -‬ﺟﻬﺎﻧﯽﺷﺪن و اﺧﻼق ﺗﺠﺎري؛‬ ‫‪ -‬ﺑﺎزارﯾﺎﺑﯽ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و راﺑﻄﻪ آن ﺑﺎ اﺧﻼق؛‬ ‫‪ -‬ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎي ﻏﯿﺮاﺧﻼﻗﯽ ﺗﺤﺮﯾﻤﻬﺎي ﺗﺠﺎري؛‬ ‫‪ -‬اﺧﻼق ﺗﺠﺎري و ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ ﻣﻌﻨﻮي؛‬ ‫‪ -‬ﺗﺠﺎرت ﻋﺎدﻻﻧﻪ ﯾﺎ ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ؛‬ ‫‪ -‬اﺧﻼق ﺣﺮﻓﻪاي در ﻓﻘﻪ اﺳﻼﻣﯽ؛‬ ‫‪ -‬ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﻮردي ﻣﻨﺸﻮرﻫﺎ ﯾﺎ ﻧﻈﺎم ﻧﺎﻣﻪﻫﺎي اﺧﻼﻗﯽ؛‬ ‫‪ -‬اﺻﻄﻼح ﺷﻨﺎﺳﯽ اﺧﻼق ﺗﺠﺎري؛‬ ‫‪ -‬ﺗﻌﺎرﯾﻒ ارزﺷﻬﺎي اﺧﻼﻗﯽ؛‬ ‫‪ -‬ﺳﺎزﻣﺎﻧﻬﺎ و ﻣﻮﺳﺴﺎت ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﺗﺮوﯾﺞ و ﺗﺤﻘﯿﻖ در زﻣﯿﻨﻪ اﺧـﻼق ﺗﺠـﺎري و‬ ‫ﺣﺮﻓﻪاي ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﮔﻔﺘﻨﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻃﯽ ‪ 15‬ﺳﺎل اﺧﯿﺮ ﺗﻌﺪاد ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈـﻪاي از ﮐـﺸﻮرﻫﺎي آﺳـﯿﺎي ﺟﻨـﻮب‬ ‫ﺷﺮﻗﯽ‪ ،‬ﺧﺎورﻣﯿﺎﻧﻪ و ﺣﺘﯽ ﻗﺎره اﻓﺮﯾﻘـﺎ ﺑـﻪﻣﻨﻈـﻮر ﮔـﺴﺘﺮش اﺧـﻼق ﺗﺠـﺎري‪ ،‬ﮔﺎﻣﻬـﺎي ﻣـﺆﺛﺮي‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻪاﻧﺪ و ﺷﺮﮐﺎي ﺗﺠﺎري آﻧﻬﺎ در اروﭘﺎ و اﻣﺮﯾﮑﺎ در ﺗﺮﻏﯿﺐ اﯾـﻦ ﮐـﺸﻮرﻫﺎ ـ ﺑـﻪ وﯾـﮋه در‬ ‫ﮐﺸﻮرﻫﺎي ﺧﺎورﻣﯿﺎﻧﻪ و ﺷـﻤﺎل اﻓﺮﯾﻘـﺎ ـ ﺑـﻪ ﭘـﺬﯾﺮش ﺑﺮﺧـﯽ از ﻣﻌﯿﺎرﻫـﺎ و ارزﺷـﻬﺎي اﺧﻼﻗـﯽ‬ ‫)ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺷﺮﮐﺘﻬﺎ‪ ،‬ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺑﻬﺒﻮد روﺷﻬﺎي ﺗﻨﻈﯿﻢ ﮔﺰارﺷﻬﺎي ﻣﺎﻟﯽ‪ ،‬ﻣﺒﺎرزه ﺑﺎ ﻓﺴﺎد‬

‫اﺧﻼق در ﺗﺠﺎرت‬ ‫‪١٠٢‬‬ ‫اداري‪ ،‬ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﺤﯿﻂزﯾﺴﺖ‪ ،‬ﺷﻔﺎفﺳﺎزي ﻗﻮاﻧﯿﻦ و ‪ (...‬ﺗﺄﮐﯿﺪ زﯾﺎدي داﺷﺘﻪاﻧﺪ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐـﻢ‬ ‫ﺗﻮﺟﻬﯽ ﺑـﻪ ﻣﻌﯿﺎرﻫـﺎ و اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي اﺧﻼﻗـﯽ ﭘﺬﯾﺮﻓﺘـﻪ ﺷـﺪه در ﻋـﺮف ﺗﺠـﺎرت ﺑـﯿﻦاﻟﻤﻠﻠـﯽ‬ ‫ﺗﻬﺪﯾﺪي ﺑﺮاي ﺳﺮﻣﺎﯾﻪﮔﺬاري ﻣﺎﻟﯽ اﯾﻦ ﮐـﺸﻮرﻫﺎ و ﺣـﻖ ﻟﯿﺴﺎﻧـﺴﻬﺎي واﮔـﺬار ﺷـﺪه ﺑـﻪ ﺷـﻤﺎر‬ ‫ﻣﯽرود‪.‬‬ ‫در ﮐﺸﻮر ﻣﺎ ﺑﻪ ﺗﺎزﮔﯽ ﺗﻼﺷﻬﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر آﮔﺎهﺳﺎزي ﺟﺎﻣﻌﻪ از اﻫﻤﯿﺖ رﻋﺎﯾﺖ اﺧﻼق در‬ ‫ﺗﺠﺎرت آﻏﺎز ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻨﮕـﺎهﻫـﺎي اﻗﺘـﺼﺎدي ﺑـﻪ ﺗـﺪرﯾﺞ ﭘـﯽﻣـﯽﺑﺮﻧـﺪ ﮐـﻪ رﻋﺎﯾـﺖ ﮐﺎﻣـﻞ‬ ‫اﺳﺘﺎﻧﺪارﻫﺎي زﯾﺴﺖ ـ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﮐﺎرﺑﺮد ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺟﺎﻣﻊ ﮐﯿﻔﯿﺖ‪ ،‬ﭘﺮﻫﯿﺰ از ﺗﻮﺳـﻞ ﺑـﻪ روﯾـﻪﻫـﺎي‬ ‫ﺗﺠﺎري ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﯾﺎ ﻏﯿﺮﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ‪ ،‬ﻣﺸﺘﺮي ﻣﺪاري‪ ،‬اﺣﺘﺮام ﺑﻪ ﺣﻘﻮق ﻣﺼﺮفﮐﻨﻨـﺪﮔﺎن ﺗـﺮﺟﯿﺢ‬ ‫ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺮ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻓﺮدي‪ ،‬ﺷﻔﺎﻓﯿﺖ‪ ،‬ﺻﺪاﻗﺖ‪ ،‬رازداري‪ ،‬ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ ﺑﻮدن و ﺑـﺎﻻﺧﺮه اﯾﻔـﺎي‬ ‫ﺗﻌﻬﺪات ﺗﺎﭼﻪ ﺣﺪ در ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﮐﺴﺐ و ﮐﺎر آﻧﺎن دﺧﺎﻟﺖ دارد‪.‬‬ ‫ﺑﺪون ﺗﺮدﯾﺪ‪ ،‬ﺳﻤﯿﻨﺎرﻫﺎ و ﮐﻨﻔﺮاﻧﺴﻬﺎي ﺗﺨﺼﺼﯽ‪ ،‬ﮐﻪ اﺧﯿﺮاً ﺑـﻪ ﮐﻮﺷـﺶ ﺑﺮﺧـﯽ از ﻣﺮاﮐـﺰ‬ ‫ﭘﮋوﻫﺸﯽ ﯾﺎ ﻣﺤﺎﻓﻞ داﻧﺸﮕﺎﻫﯽ در زﻣﯿﻨﻪ »اﺧﻼق و اﻗﺘﺼﺎد« و »اﺧﻼق ﺣﺮﻓـﻪاي« ﺑﺮﮔـﺰار ﺷـﺪه‬ ‫اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ آﮔﺎهﺳﺎزي ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗﺠﺎري در ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺘﻬﺎي اﺟﺘﻤـﺎﻋﯽ ﺧـﻮد ﮐﻤـﮏ ﺧﻮاﻫـﺪ‬ ‫ﮐﺮد‪.‬‬ ‫اﺳﺘﻤﺮار اﯾﻦ ﻗﺒﯿﻞ ﻓﻌﺎﻟﯿﺘﻬﺎ‪ ،‬ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎ دوﻣﯿﻦ راﻫﮑﺎرﻫﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺧﻼق ﺗﺠﺎري در اﯾـﺮان‪،‬‬ ‫در ﮔﺴﺘﺮش ﺣﺠﻢ ﻣﺒﺎدﻻت ﺑﺎزرﮔﺎﻧﯽ ﮐﺸﻮر‪ ،‬ﺟﺬب ﺳـﺮﻣﺎﯾﻪﮔـﺬارﯾﻬﺎي ﻣـﺴﺘﻘﯿﻢ ﺧـﺎرﺟﯽ و‬ ‫اﻓﺰاﯾﺶ ﺣﯿﺜﯿﺖ و اﻋﺘﺒﺎر ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗﺠﺎري ﮐﺸﻮر ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻗﺎﻃﻊ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ‪.‬‬

١٠٣ ‫ﺍﺧﻼﻕ ﺩﺭ ﺗﺠﺎﺭﺕ‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﺂﺧﺬ‬ 1. Azmi, DR, Sabahuddin, An Islamic Approach to Business Ethics, Colledge of Islamic Banking, World Al-Lootah University, Dubai. 2. Bird, Frederick (2007), The Globalization of Business Ethics, Cambridge University Press, London. 3. Blowfield, Mike (1999), Ethical Trade: A Review of Development and Issues, Natural Resource Institute, U.K. 4. Encyclopedia of Earth, Convention on Species of Wild Fauna and Flora(Cites), May 15, 2007. 5. Griffin, Rickyw., (1993), Ethics and Social Responsibility, Management 4th Edition, Houghton Mifflin, Geneva. 6. http://www.wsu.edu, World Civilization, Mesopotamia, The Code of Hammurabi, 1999. 7. http://social marketing.blogs.com, News and Views on social Marketing and Social Change, Jan.2007. 8. http://www. sec,info.com, Humana Principles of Business Ethics, 2008. 9. http://www. Ezinearticles, Unethical Business Practices, Premier Publications, 2008. 10. http:// pwebnet, Internet Marketing Ethis Web Issues, 2008. 11. http:// . secure, worldwildlife.org, Wildlife Trade: Elephant Ivory Trade, May 16,2008. 12. http://www. cites. org, The Convention on International trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora. 13. http://www. guardian.co,uk, Ethics and Profit Do Mix, It is a Marriage of Opposites, Apr. 20, 2003. 14. http://www.ameifo .com , Report on Aluminum Industry in Gcc, Apr 15, 2006.

‫اﺧﻼق در ﺗﺠﺎرت‬ ١٠٤ 15. http://www. questia.com, Are Sanctions Just? The Problematic Case of Iraq, Journal of International Affairs, Vol.52, 1999. 16. http://www. britanca.com, Definition of Ethics. 17. http://www. google.ca, Defintion of Ethics on The Web, March30, 2008. 18. http://www. business dictionary, Ethics. 19. http://www. Ethics.org, Ethics Resource Centre, Definitions of Values. 20. Ibid, Ethics Glossary 21. http://www.business-ethics. org, Business Practices Training in Asia, 2005. 22. http://www.oxfamamerica, History of Fair Trade, July 31, 2008. 23. http://www. academic. grokklyn cuny.edu, Marketing & Society, Marketing Ethics, 2000. 24.http://www. mydd.com, Abriefing Paper on Corporate Social Responsbility/ Mandatory or Voluntary? Apr.2008. 25. http://www. dictionary. bnet.com, Business Definiton for Business Ethics, 2008. 26. http://www. twnside.org, Patents Vs. Patients, Tnc’s and Drug Prices Wars, 2001. 27. http://www. scu.edu, Business Ethics: Introduction to Ethics, Sep, 2005. 28. http://www. turningpoint program.org, The Basics of Social Marketing for Behavior Change. 29. http://www. business-ethics. org, International Business Ethics Institute, Perspectives on Responsible Business Practices in The Midle East, 2005. 30. International Chamber of Commerce, Commission on Marketing, Icc International Code of Environmental Advertising, June 2001.

١٠٥ ‫ﺍﺧﻼﻕ ﺩﺭ ﺗﺠﺎﺭﺕ‬ 31. Johnson, Roy B., Hospital Ethics Review Committees & Business Ethics, What Managers CAN Learn, International Journal of Management, Sep, 2004. 32. Illinois Institute of Technology, Centre for the Study of Ethics in The Professions at Iit, Professional Ethics. 33. Mena – OECD Investment Programme, Business Ethics And Anti – Bribery Policies in Selected Middle East And North Africa, Working Group1. 34. Santa Clara University, Markkula Center for Applied Ethics, History of Business Ethics, 2007. 35. Sell, Susan k. (2008), What Role for Humanitarian Intellectual Property, (Unjobs.org) Switzerland. 36. Simon, Nicholas (2007), Ethics, Royal Roads University, Faculty of Management – Business Commerce, Canada. 37. Tapiola, Kari (1999), The Importance of Standards and Corporate Responsiblilities, The Role of Voluntary Corporate Codes of Conduct, ILO, Geneva. 38. UN General Assembly, Global Code of Ethics for Tourism, Resolution Adopted On, dec 21, 2001. 39. Union of International Associations, World Problem Issues, unethical Commercial Practices, Apr, 22,1997. 40. Wen Jiu Luo, Angel (2006), Development of Business Ethics in China, University of Californiaa, Departamnt of Economics. 41. Wikipedia Free Encyclopedia, Business Ethics 42. Ibid, Marketing Ethics. 43. Ibid, Socially Responsible Investing. 44. Ibid, Humanitarian Use of Licences 45. World Trade Organization, Overview: The Trips Agreement, Geneva, 1995.

‫اﺧﻼق در ﺗﺠﺎرت‬ ‫‪١٠٦‬‬