150 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น ก่อนการเลือกตั้ง นักวิเคราะห์การเมืองในขอนแก่นหลายคนคิดว่า เขตน้ีจะเป็นเขตท่ีสูสี ทส่ี ดุ เนอ่ื งจากทงั้ สมศกั ดแ์ิ ละนวธั มฐี านเสยี งในอ�ำเภอหนองเรอื ทง้ั คู่ สมศกั ดเิ์ ปน็ คนหนองเรอื โดยก�ำเนดิ ภาพลักษณ์ของสมศักด์ิเป็นคนสุภาพ พูดเพราะปากหวานติดพื้นท่ี ท�ำงานเพ่ือเกษตรกรเป็นเวลานาน ต�ำแหนง่ ลา่ สดุ คอื ประธานสภาเกษตรกรจงั หวดั ขอนแกน่ 245 ตา่ งจากนวธั ทเ่ี ปน็ คนโผงผาง ไมค่ อ่ ยไดล้ งพน้ื ท ี่ เนื่องจากถูกเจ้าหน้าที่ม่ันคงจับตาเหมือนกับส.ส.พรรคเพื่อไทยคนอ่ืนๆ อีกท้ัง นวัธหันไปเอาดีในธุรกิจ “แมก็ ซ์มวยไทย”246และใช้ชวี ิตส่วนใหญ่อยใู่ นพัทยา อย่างไรก็ตาม ควรต้องวิเคราะห์ว่า การท่ีนวัธแทบไม่ได้อยู่ในพื้นที่เลยนับต้ังแต่รัฐประหาร ปี 2557 ท�ำไมจึงยังสามารถชนะได้ แม้จะเป็นชัยชนะที่สูสีอย่างย่ิง กล่าวคือ ชนะเพียง 3,157 คะแนน มปี จั จัยส�ำคญั คอื ปัจจัยแรก เพราะกระแสพรรคเพื่อไทยเป็นปัจจัยหลัก แม้ประชาชนจ�ำนวนมากช่ืนชอบ นายสมศักด์ิ แต่ตัดสินใจกาให้พรรคเพื่อไทยเพื่อป้องกันมิให้พล.อ.ประยุทธ์เป็นนายกรัฐมนตรีต่อ ในอ�ำเภอหนองเรือ นวัธแพ้ให้กับสมศักด์ิ แต่ชนะจากเขตมัญจาคีรีและการเลือกตั้งล่วงหน้าและ นอกราชอาณาจักร จากการสัมภาษณ์ชาวบ้านจ�ำนวนหน่ึงต่างแสดงอาการผิดหวังกับพรรคเพ่ือไทย เล็กน้อยท่ีใช้ผู้สมัครคนเก่าเป็นหลัก ไม่ฟังเสียงคนเส้ือแดงและประชาชนในพ้ืนท่ีว่าพวกเขาต้องการให้ ใครลงสมัคร247 ขณะท่ีหลายคนแสดงความเสียใจท่ีสมศักดิ์ตัดสินใจลงผิดพรรค ทั้งๆ ท่ีพวกเขาอยาก จะเลือกสมศักดิ์ กล่าวได้ว่า ฐานเสียงที่เลือกนวัธเป็นประชาชนรากหญ้าจริงๆ ท่ีช่ืนชมนโยบายพรรค เพ่อื ไทยตงั้ แตส่ มยั เปน็ พรรคเป็นไทยรกั ไทย248 245 จากการลงพ้ืนที่สัมภาษณ์โดยผู้ช่วยของผู้วิจัยในอ�ำเภอหนองเรือได้รับความเห็นหลากหลาย เช่น หญิงวัย 50 ปี ประกอบอาชีพรับจ้างทั่วไปและทอผ้า ได้กล่าวว่า “สมศักด์ิ คุณเงินจากพรรคพลังประชารัฐ ค่อนข้างมาแรงในพ้ืนท่ีน้ี เพราะตวั เขาเองกเ็ ป็นคนในพนื้ ท่ี มีผลงานใหเ้ ห็น” ส่วนหญงิ วยั 52 อาชีพเกษตรกร กลา่ ววา่ “สมศกั ด์ิของพลงั ประรัฐ จะชนะเพราะเป็นคนในพ้ืนที่” ขณะท่ีคุณป้าวัย 77 ปี ให้เหตุผลสนับสนุนว่า “สมศักด์ิ คุณเงิน คนในชุมชนก็รู้จักเขาดี และนโยบายพรรคเขากด็ ดี ว้ ย” และหญงิ วยั 57 อาชพี แมบ่ า้ น กลา่ ววา่ “ตนเองเลอื กสมศกั ดิ์ เพราะเขาเปน็ คนเกา่ คนแก ่ เขารู้จักกบั ชาวบ้านเยอะและเขาเองกล็ งพ้นื ทีพ่ บปะชาวบา้ นบ่อย” ฯลฯ 246 “นวัธ อดีตส.ส.เขต 7 ขอนแก่น “พยัคฆ์ร้ายไทยถีบ” กลางวงประชุมเพ่ือไทย” ชวนหาเรื่อง, 10 ธันวาคม 2561 https://www.chuanharuang.com/content/277/ (เข้าถงึ เมอื่ 2 มนี าคม 2562) 247 ความเห็นของลุงคนหนง่ึ ในวัย 73 จากอ�ำเภอหนองเรอื ระบุว่า “แม้พรรคเพอ่ื ไทยมาแรง แต่กม็ กี ระแสชอบพรรค ไม่ชอบคน เพราะคนทีล่ งสมคั รเป็นคนมีอทิ ธิพล ชอบใชอ้ ทิ ธิพลขม่ เหงคน” 248 ค�ำสมั ภาษณ์จากลงุ คนหนงึ่ วยั 68 ปี อาชพี เกษตรกร ทเี่ ลือกพรรคเพอื่ ไทยระบุว่า “ชอบนโยบายในอดีตมากกว่า ต้ังแต่ในยุคทักษิณ เพราะว่านโยบายตอบสนองคนจน เช่น เรื่องการดูแลชาวไร่ชาวนาเกษตรกร พืชผลทางการเกษตร กร็ าคาดี เพราะปจั จบุ นั มแี ตจ่ ะขาดทนุ ตาย ไดเ้ งนิ มา 600ใชแ้ ปบเดยี วกห็ มด และยงั ชอบนโยบาย 30 บาทรกั ษาทกุ โรค” สว่ นแมค่ า้ วยั 33 ปี กลา่ ววา่ “เพราะวา่ เศรษฐกจิ ดกี วา่ ปจั จบุ นั คา้ ขายคลอ่ ง ราคาสนิ คา้ ทางการเกษตรสงู ” ขณะทห่ี ญงิ วยั 60 ปี เจา้ ของกจิ การรา้ นขายของช�ำกลา่ ววา่ “ปจั จบุ นั สว่ นใหญช่ าวบา้ นไปรดู บตั รธงฟา้ ท�ำใหค้ นคา้ ขายรายเลก็ ไมไ่ ดเ้ งนิ แต่ก่อนเคยขายดีกว่านี้ ทกุ วนั นี้ขายแทบไม่ไดเ้ ลย เศรษฐกิจก็แย”่ สว่ นแมค่ า้ วยั 57 ปี กล่าววา่ ตนเองเลือกพรรคเพ่ือ ไทย เนอื่ งจากไมช่ อบนโยบายเศรษฐกจิ ของรฐั บาลพล.อ.ประยทุ ธ์ โดยกลา่ ววา่ “เรอ่ื งเงนิ ชว่ ยเหลอื คนจนมนั กไ็ ดม้ างา่ ย เกินไป และมันไม่ยั่งยืน ควรจะท�ำให้เศรษฐกิจมันดีก่อน” อีกท้ังกล่าวเสริมว่า “อยากให้คุณหญิงสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์ มาเปน็ นายกคนตอ่ ไป เพราะวา่ นโยบายพรรคเขากด็ ี ชว่ ยเหลอื คนยากจน แลว้ กเ็ ขา้ ถงึ งา่ ยดว้ ย” คนตอ่ มา แมค่ า้ รถเขน็ ขายผลไม้ อายุ 65 ปี แสดงความคดิ เหน็ วา่ “ใครกไ็ ดใ้ นพรรคเพอ่ื ไทย เพราะไมอ่ ยากใหม้ ที หารปกครอง ใครกไ็ ด้ เพราะ
151 หากยอ้ นกลบั ไปขยายความถงึ การเลอื กตง้ั ในปี 2550 จะพบวา่ กระแสเดมิ จากพรรคไทยรกั ไทย ทห่ี ยง่ั รากในพน้ื ทเ่ี ขตนส้ี ง่ ผลใหผ้ ลการเลอื กตง้ั เกดิ ปรากฏการณล์ ม้ ชา้ งมาแลว้ กลา่ วคอื ในเขตเลอื กตงั้ ท่ี 3 ในขณะนน้ั ครอบคลมุ อ�ำเภอใหญไ่ ดแ้ ก่ อ�ำเภอนำ�้ พอง อ�ำเภอหนองเรอื อ�ำเภอกระนวน อ�ำเภอบา้ นฝาง อ�ำเภอเขาสวนกวางอ�ำเภออบุ ลรตั น์ อ�ำเภอซ�ำสงู และอ�ำเภอพระยนื ซงึ่ ขณะนนั้ ตวั เตง็ คอื ผสู้ มคั ร 3 คน จากพรรคเพื่อแผ่นดิน ซึ่งท้ัง 3 คนน้ีมีความสัมพันธ์กับพรรคไทยรักไทยมาก่อน ท้ังนายสุวิทย์ คุณกิตติ นางมุกดา พงษ์สมบัติ (ย้ายออกมาจากพรรคไทยรักไทย) และนางประทุมรัตน์ คุณเงิน (ภรรยาสมศักดิ์ คณุ เงนิ อดตี ส.ส.พรรคไทยรกั ไทย) แตก่ ลบั แพใ้ หก้ ลบั ผสู้ มคั ร 3 คนจากพรรคพลงั ประชาชนคอื นายนวธั นายปัญญา ศรีปญั ญา และนายจตุพร เจรญิ เชื้อ โดยนวัธได้คะแนนเปน็ อันดับหน่งึ ของเขตคือ 119,614 คะแนน สง่ ผลใหน้ วธั ไดเ้ ปน็ ส.ส.สมยั แรก ขณะทก่ี อ่ นการเลอื กตงั้ ในปี 2562 คนใกลช้ ดิ นวธั ใหส้ มั ภาษณว์ า่ นวัธเจอขอร้องให้เข้าร่วมพรรคการเมืองฝั่งตรงข้าม โดยจะให้ท้ังเงินและช่วยเหลือในทางคดี เนื่องจาก ปัจจุบันนวธั ต้องคดจี า้ งวานฆ่า นายสชุ าติ โคตรทมุ ปลัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่นในปี 2556 ปจั จบุ นั คดยี งั อยใู่ นชนั้ ศาล แตน่ วธั เลอื กทจี่ ะไมย่ า้ ยเนอ่ื งจากยำ้� เสมอวา่ ตนเองไดเ้ ปน็ ส.ส. เพราะกระแส พรรคพลงั ประชาชนเรอื่ ยมา ชอื่ ของทกั ษณิ ชนิ วตั รและนโยบายพรรคยงั ขายไดใ้ นพน้ื ทขี่ อนแกน่ แตก่ ารท ี่ นวัธไมย่ ้ายพรรคมไิ ด้หมายถึงวา่ นวธั มีบทบาททางการเมืองในพนื้ ท่ี นวธั เลอื กทจ่ี ะใชช้ ีวติ เงยี บๆ มงุ่ ท�ำ ธุรกิจสว่ นตัวแทน ปัจจัยที่สองคือ การท�ำงานในพ้ืนที่อย่างต่อเนื่องนับต้ังแต่ปี 2555 เร่ือยมาถึงปัจจุบันของ นอ้ งชายตา่ งมารดาคอื นายสรุ พจน์ เตาะเจรญิ สขุ และภรรยา สรพกิ า เตาะเจรญิ สขุ ในฐานะเปน็ สมาชกิ สภา องค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่น เขตอ�ำเภอหนองเรือ ท้ังสองคนเคยสรา้ งปรากฏการณล์ ้มแชมปเ์ ก่า ในการเลอื กตง้ั สมาชกิ สภาองคก์ ารบรหิ ารสว่ นจงั หวดั ขอนแกน่ ในปี 2555 โดยสรุ พจนไ์ ด้ 10,978 คะแนน ชนะ นายสรุ สทิ ธิ์ เคนพรม สว่ นสรพกิ าได้ 10,749 คะแนนชนะนายจงรกั ษ์ คณุ เงนิ นอ้ งชายสมศกั ด์ิ คณุ เงนิ คนใกลช้ ดิ นวธั ใหส้ มั ภาษณว์ า่ การท�ำงานของ ส.อบจ. ทงั้ สองคนนจ้ี ะท�ำหนา้ ทเ่ี ปน็ ตวั แทนใหน้ วธั ในการ ลงพ้ืนท่ีพบปะชาวบ้านและเข้าร่วมทุกกิจกรรม ไม่ว่าจะเป็นงานบวช งานแต่ง งานศพ งานขึ้นบ้านใหม่ ฯลฯ ของคนในพน้ื ท่ี จะมีซองเงินทรี่ ะบุชือ่ ของทัง้ 3 คน (นวธั สุรพจน์และสรพกิ า) บนซองเสมอ แมแ้ ต่ ขณะทแ่ี จกเสอ้ื แจกนำ้� แจกอปุ กรณเ์ ครอื่ งใช้ ตามงานตา่ งๆ จะระบชุ อ่ื ผแู้ จกเปน็ ชอื่ 3 คนเชน่ กนั รวมถงึ การอาศัยงบองค์การบริหารส่วนจังหวัดเพ่ือน�ำประชาชนในพ้ืนท่ีหนองเรือไปศึกษาดูงานต่างจังหวัด ก็มักจะเลือกไปที่จังหวัดชลบุรี เพื่อไปพบกับนวัธ กล่าวในแง่นี้คือ นวัธโชคดีที่ไม่ต้องอยู่ในพื้นที่เพ่ือให ้ เจา้ หนา้ ทค่ี วามมน่ั คงจบั ตาการเคลอ่ื นไหว แถมการอยแู่ บบนง่ิ ๆ ท�ำใหไ้ มถ่ กู กดดนั ในเรอื่ งคดที ค่ี า้ งคาอยู่ อกี ทง้ั สามารถท�ำธรุ กจิ ไดอ้ ยา่ งสบายใจทพี่ ทั ยา ตลอดจนมนี อ้ งชายตา่ งมารดาและภรรยารกั ษาฐานมวลชน ในพื้นที่ให้ คนใกล้ชิดอ้างค�ำพูดของนวัธว่า “ตั้งแต่เล่นการเมืองมา การเลือกตั้งรอบน้ีสบายที่สุด แต่ก็กังวลท่ีสดุ เช่นกัน” (สัมภาษณว์ นั ท่ี 10 กรกฎาคม 2562) ตอนนี้ยาบ้าเยอะ เศรษฐกิจก็ไม่ดี” แม่ค้าวัย 74 ปีและ 57 ปี ท่ีตลาดต�ำบลจระเข้ อ�ำเภอหนองเรือ ระบุตามล�ำดับว่า “กเ็ ชยี รส์ ุดารัตน์ แต่ถ้าจะใหพ้ ดู จรงิ ๆ ก็ชอบทกั ษณิ เพราะชอบพรรคเก่าๆ นโยบายดี” และ “เลอื กพรรคทักษณิ แหละ เพราะคนปจั จบุ ันเขาเอาแต่ความคดิ ตนเอง เปน็ เผด็จการ” เป็นต้น
152 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น นวัธเพิ่งกลับมาปักหลักลงพื้นท่ีภายหลังลงรับสมัครเลือกต้ัง ส.ส. ในต้นเดือนกุมภาพันธ์ เนื่องด้วยเวลามีจ�ำกัดจึงหาเสียงได้ไม่ครบ โดยไม่ได้ลงไปหาเสียงเลยในต�ำบลบ้านกงและต�ำบลบ้านผือ อ�ำเภอหนองเรอื การหาเสยี งจะเนน้ กลา่ วนโยบายพรรค คณุ ปู การของทกั ษณิ ชนิ วตั ร ยง่ิ ลกั ษณ์ ชนิ วตั ร ท่ีมีต่อคนขอนแก่นและจุดยืนพรรคฝ่ายประชาธิปไตยที่ก�ำลังต่อสู้พรรคฝ่ายเผด็จการเป็นหลัก อนึ่งด้วย การลงพ้นื ที่นอ้ ย จึงท�ำให้ถูกพรรคค่แู ข่งโจมตีว่า นวัธตดิ คดี ลงพนื้ ทีไ่ ม่ได้ ดงั นน้ั ไมค่ วรเลือกนวธั ปัจจัยท่ีสามคือ การอาศัยฐานทีมงานเดิมท่ีคุ้นเคยตั้งแต่สมัยเป็นนักการเมืองท้องถิ่นจนถึง การเป็น ส.ส. มาสองสมัยของนวัธ คนใกล้ชิดนวัธเล่าว่า ไม่เพียงแต่น้องชายต่างมารดาและภรรยาท่ี ดแู ลในพนื้ ทห่ี นองเรอื ใหแ้ ลว้ นวธั ยงั มสี .อบจ.ของอ�ำเภอมญั จาครี ี ซงึ่ เปน็ หนงึ่ ในไมก่ ค่ี นทน่ี วธั นบั วา่ เปน็ เพอื่ นสนทิ ทสี่ ดุ คอยท�ำหนา้ ทเี่ ปน็ ฐานเสยี งใหใ้ นอ�ำเภอมญั จาครี ี ขณะทน่ี วธั ยงั ไดฐ้ านเสยี งอ�ำเภอมญั จาครี ี ของธนกิ มาสพี ทิ กั ษอ์ กี ดว้ ย ประชาชนในพน้ื ทม่ี ญั จาครี ไี ดก้ ลา่ วกบั ทมี ผวู้ จิ ยั วา่ ทต่ี อ้ งเลอื กนวธั เพราะหวงั จะท�ำให้ธนิกได้เข้าไปท�ำงานในรัฐสภา เนื่องจากธนิกเป็นผู้สมัครแบบบัญชีรายช่ือล�ำดับท่ี 24 ต่างจาก สมศักด์ิที่พ่ายแพ้ในอ�ำเภอมัญจาคีรีเน่ืองจากไม่ค่อยคุ้นเคยพื้นท่ีมากเท่าไรนักเม่ือเทียบกับอ�ำเภอ หนองเรอื ควรเรยี นรเู้ ลก็ นอ้ ยวา่ ฐานเสยี งการท�ำงานของนวธั ถอื วา่ มรี ะบบตดิ ตอ่ สอื่ สารถงึ 3 ชน้ั ชน้ั แรก เรียกว่าทีมเอ เปน็ แกนน�ำหมบู่ า้ นละ 2 คน คอยท�ำหนา้ ทีด่ แู ลทมี บี คือประชาชนผู้มีบทบาทในหมบู่ า้ น ประมาณ 30 คน และทมี เค เปน็ หวั คะแนนในระดบั ต�ำบลทต่ี อ้ งดแู ลทมี เอและทมี บี ตลอดจน ท�ำงานใน ส�ำนักงานพรรคของนวัธด้วย สมาชิกทีมเคจะได้รับเงินเดือนทุกเดือน ประเด็นน้ีจึงท�ำให้นวัธรักษาฐาน เสยี งของตนเองไวไ้ ดอ้ ย่างตอ่ เนื่อง แม้ตนเองไมไ่ ด้อยูใ่ นพนื้ ท่เี ท่าไรนัก นอกจากนี้ หากพิจารณาคะแนนโดยรวมของพ้ืนท่ีจะพบว่า คะแนนของนายสมควร ไกรพน อดีตผู้อ�ำนวยการโรงเรียน จากพรรคอนาคตใหม่ถือว่าสูงมากเช่นกันคือ 12,414 คะแนน และคะแนน ของนายนาวิน ค�ำเวียง นักธุรกิจในท้องถ่ิน จากพรรคประชาชาติถือว่าได้สูงที่สุดในจังหวัดขอนแก่น เมอื่ เทยี บกบั ผสู้ มคั รรายอน่ื จากพรรคเดยี วกนั โดยนาวนิ ได้ 9,350 คะแนน และหากพจิ ารณาจากคะแนน ของพรรคการเมอื งทป่ี ระกาศไมส่ นบั สนนุ พล.อ.ประยทุ ธ์ 10 อนั ดบั แรกในเขต 7 จะพบวา่ พรรคเพอื่ ไทย 29,710 เสยี ง พรรคอนาคตใหม่ 12,414 เสยี ง พรรคประชาชาติ 9,350 เสยี ง พรรคเพอื่ ชาติ 1,767 เสยี ง และพรรคเสรีรวมไทย 1,062 เสียง เท่ากับ 54,303 เสยี ง ซงึ่ ถอื วา่ สงู มากเม่ือเทยี บกับพรรคท่สี นับสนุน พล.อ.ประยทุ ธ์
153 เขตเลือกตั้งที่ 8 ก. การใช้สิทธิเลือกต้ัง ล�ำดบั รายการ จ�ำนวน คิดเปน็ รอ้ ยละ 1 ผู้มีสิทธเิ ลอื กตั้งตามบัญชีรายชือ่ ผูม้ ีสิทธเิ ลอื กตั้ง (คน) 140,324 ผู้มีสทิ ธิเลือกต้ังทมี่ าแสดงตน (คน) 95,437 68.01 2 บตั รดี (บัตร) 90,594 94.93 บตั รเสยี (บัตร) 4,170 4.37 บัตรไมเ่ ลอื กผสู้ มคั รผใู้ ด (บัตร) 0.71 673 ข. ผลคะแนนเลือกตั้ง หมายเลข ชือ่ -นามสกลุ สงั กดั พรรค ไดค้ ะแนน 13 นางสาวสรัสนันท์ อรรณนพพร เพ่ือไทย 53,205 6 อนาคตใหม่ 12,266 18 นายประกอบ แก้วชัยภูมิ พลงั ประชารฐั 10,984 3 นายคงฤทธ์ิ อัศวพฒั นากลู ภมู ิใจไทย 2,133 2 เสรรี วมไทย 1,408 8 นายพงษพ์ ชิ ญ์ ช�ำกรม พลเมอื งไทย 1,256 22 นายสมชาย มสี ิงห์ เพ่อื ชาติ 1,036 9 ประชาธิปัตย์ 1,003 10 นายภัทรากร สืบวงษา สยามพัฒนา 837 33 นายประจบ ปราบ ณ ศกั ด์ิ ครูไทยเพ่อื ประชาชน 827 นายพงศธร งานไว นายคจิตร พงษ์ค�ำพนั ธ์ นายคมกริช พุดดี ทงั้ นี้ คะแนนทแี่ สดงตวั เลขไมต่ รงกนั ระหวา่ งคะแนนทป่ี ระกาศบนเวบ็ ไซตข์ อง กกต. สว่ นกลาง กับคะแนนที่ผู้วิจัยค�ำนวณจากแฟ้มประจ�ำหน่วยเลือกต้ังด้วยตนเอง พิจารณาเทียบเคียงเพียงเฉพาะ 3 อันดับแรกดงั น้ี พรรค ผลการเลอื กต้งั ขอนแก่น เขต 8 คะแนน ผสู้ มคั ร อนาคตใหม่ 6 12,173 เพื่อไทย 13 ประกอบ แกว้ ชัยภมู ิ 56,354 พลังประชารัฐ 18 สรสั นนั ท์ อรรณนพพร 11,521 คงฤทธ์ิ อศั วพัฒนากูล
154 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น ผู้วิจัยได้แยกคะแนนของทั้งสามอันดับจากคะแนนของผู้ลงคะแนนเลือกตั้งล่วงหน้าและ ผ้ลู งคะแนนจากนอกราชอาณาจักร และคะแนนในระดบั อ�ำเภอโคกโพธิ์ไชย ครอบคลุม 4 ต�ำบล อ�ำเภอ แวงใหญ่ ครอบคลมุ 5 ต�ำบล อ�ำเภอแวงนอ้ ย ครอบคลมุ 6 ต�ำบลและอ�ำเภอพล ครอบคลมุ 12 ต�ำบล คะแนนจากการเลอื กตงั้ ล่วงหน้าและนอกราชอาณาจักร ช่ือพรรค ผสู้ มคั ร จ�ำนวนคะแนน อนาคตใหม่ 6 ประกอบ แก้วชัยภูมิ 2,409 เพ่ือไทย 13 สรสั นนั ท์ อรรณนพพร 4,196 พลงั ประชารฐั 18 คงฤทธิ์ อัศวพัฒนากลู 681 อ�ำเภอโคกโพธ์ิไชย (คะแนนจากการเลือกตั้งในวนั ที่ 24 มีนาคม 2562) ชอ่ื พรรค ผูส้ มัคร จำ� นวนคะแนน อนาคตใหม่ 6 ประกอบ แกว้ ชยั ภูมิ 1,387 เพอื่ ไทย 13 สรสั นนั ท์ อรรณนพพร 7,697 พลังประชารัฐ 18 คงฤทธ์ิ อศั วพฒั นากูล 993
155 อ�ำเภอแวงใหญ่ (คะแนนจากการเลือกตัง้ ในวันที่ 24 มนี าคม 2562) ชือ่ พรรค ผสู้ มคั ร จ�ำนวนคะแนน อนาคตใหม่ 6 ประกอบ แกว้ ชัยภูมิ 1,413 เพอ่ื ไทย 13 สรัสนันท์ อรรณนพพร 8,711 พลงั ประชารฐั 18 คงฤทธ์ิ อศั วพฒั นากลู 1,310 อ�ำเภอแวงน้อย (คะแนนจากการเลอื กต้งั ในวนั ท่ี 24 มีนาคม 2562) ชื่อพรรค ผูส้ มัคร จ�ำนวนคะแนน อนาคตใหม่ 6 ประกอบ แก้วชัยภมู ิ 1,958 เพอ่ื ไทย 13 สรัสนันท์ อรรณนพพร 11,643 พลงั ประชารฐั 18 คงฤทธ์ิ อัศวพฒั นากลู 1,538
156 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น อ�ำเภอพล (คะแนนจากการเลือกต้งั ในวนั ที่ 24 มนี าคม 2562) ชื่อพรรค ผ้สู มคั ร จ�ำนวนคะแนน อนาคตใหม่ 6 ประกอบ แกว้ ชัยภูมิ 5,006 เพอ่ื ไทย 13 สรสั นันท์ อรรณนพพร 24,107 พลงั ประชารฐั 18 คงฤทธิ์ อศั วพัฒนากลู 6,999 ข้อสงั เกตจากผลการเลอื กตั้งมีดงั นี้ สรัสนันท์ อรรณนพพร วัย 30 ปี ลงสนามการเมืองระดับชาติเป็นคร้ังแรก ชนะการเลือกต้ัง ในเขตนี้อย่างถล่มทลาย โดยได้ 53,205 เสียง ถือว่าสูงที่สุดเมื่อเทียบกับ 10 เขตในการเลือกต้ังของ ขอนแกน่ สาเหตเุ นอ่ื งมาจากการท�ำงานหนักในพ้นื ทม่ี าเปน็ เวลานานของตระกูลอรรณนพพร สรสั นันท์ อาศยั ทมี งานหาเสยี งของพอ่ แมท่ ท่ี �ำงานรว่ มกนั มายาวนาน อยา่ งไรกต็ าม ถอื วา่ คะแนนหายไปพอสมควร หากเทียบกับการเลือกต้ังในปี 2554 ท่ีดวงแข อรรณนพพร แม่ของสรัสนันท์ได้ถึง 77,472 คะแนน ซึ่งสูงที่สุดเม่ือเทียบกับทั้ง 10 เขตในขณะนั้น แกนน�ำพรรคเพ่ือไทยในขอนแก่นคนหน่ึงเล่าว่า ปัจจัยท่ี ท�ำใหพ้ รรคเพอื่ ไทยชนะเพราะสรสั นนั ทเ์ ปน็ คนพดู เกง่ มคี วามมน่ั ใจและบคุ ลกิ ภาพดี รวมถงึ การชว่ ยเหลอื ของครอบครวั ไมเ่ พยี งเท่านน้ั ครอบครวั อรรณนพพรยงั ท�ำกจิ กรรมรกั ษาฐานเสยี งอย่างตอ่ เน่อื ง อกี ทง้ั ชาวบา้ นในเขตนีย้ งั รักและผูกพนั กบั ทักษณิ ชนิ วัตร (สมั ภาษณ์วนั ที่ 5 พฤษภาคม 2562) หากพจิ ารณาตามรายอ�ำเภอจะพบวา่ ในอ�ำเภอโคกโพธชิ์ ยั อ�ำเภอแวงใหญแ่ ละอ�ำเภอแวงนอ้ ย ซ่ึงเป็นอ�ำเภอชายแดนติดกับจังหวัดชัยภูมิ ประชาชนส่วนใหญ่ท�ำอาชีพเกษตรกรรม เม่ือพิจารณาจาก ผลงานของพรรคในอดตี และนโยบายทมี่ ตี อ่ เกษตรกร ท�ำใหป้ ระชาชนใน 3 อ�ำเภอนี้ เลอื กพรรคเพอื่ ไทย
157 เปน็ จ�ำนวนมาก ขณะทอ่ี �ำเภอพล ซงึ่ เปน็ อ�ำเภอใหญม่ คี วามเจรญิ ทางเศรษฐกจิ สงู และมสี ถาบนั การศกึ ษา หลายแห่ง แม้คะแนนของสรัสนันท์จะมากกว่าผู้สมัครรายอ่ืน แต่คะแนนของคงฤทธิ์ อัศวพัฒนากูล อดีต สมาชิกสภา อบจ. ในอ�ำเภอพลหลายสมัย (การเลือกตั้งสมาชิกสภา อบจ. ในปี 2555 ได ้ 13,241 คะแนนจากเขต 2 อ�ำเภอพล) จากพรรคพลังประชารัฐได้มากกว่าอ�ำเภออื่นๆ โดยได้ประมาณ 5,006 เสียง แต่หากรวมคะแนนทั้งหมดของคงฤทธ์ิคือ 10,984 เสียง จะพบว่า ได้มากกว่าการเลือกตั้ง ในปี 2554 ขณะทส่ี งั กดั พรรคภมู ใิ จไทย สมยั นน้ั ได้ 6,743 คะแนน สว่ นคะแนนของนายประกอบ แกว้ ชยั ภมู ิ จากพรรคอนาคตใหม่ ได้สูงกว่านายคงฤทธ์ิ ถือว่าประสบความส�ำเร็จไม่น้อยหากเทียบกับการลงสนาม การเมอื งเป็นครัง้ แรก หลงั การรฐั ประหารปี 2557 สง่ ผลท�ำใหก้ ารท�ำงานของตระกลู อรรณนพพรท�ำงานในพน้ื ทย่ี ากขนึ้ เนื่องจากถูกจับตามองจากกองทัพ หากเข้าไปคุยกับชาวบ้านคนใดเป็นพิเศษ จะมีเจ้าหน้าท่ีมาถาม ชาวบ้านว่าคุยอะไรกัน ดวงแขเคยให้สัมภาษณ์ว่า “ตั้งแต่มีรัฐประหารครั้งหลัง เราได้แต่ออกงานแต่ง งานบวช งานศพ เฉพาะที่เป็นงานส่วนตัวแท้ๆ ส่วนงานท่ีเป็นงานประเพณีของหมู่บ้านเราต้องงดไป ไมอ่ ยากใหพ้ นี่ อ้ งประชาชนรสู้ กึ อดึ อดั เพราะเรารู้ เขาอยากพดู คยุ กบั เรา เขาเดอื ดรอ้ น เราเคยชว่ ยเหลอื ดแู ลกนั มาตลอด เพราะเขามขี อ้ หา้ ม เราจงึ ไมอ่ ยากใหช้ าวบา้ นเดอื ดรอ้ น แตก่ เ็ ชอื่ มน่ั วา่ จากความผกู พนั กันมา ชาวบ้านเขาไมท่ อดท้งิ เรา”249 สรัสนันท์ให้สัมภาษณ์กับผู้วิจัยว่า สาเหตุที่ตนเองได้ลงสมัครในนามพรรคเพ่ือไทยแทนแม่คือ ดวงแข เนอื่ งจากพรรคเพอ่ื ไทยมยี ุทธศาสตร์ทีป่ รับตวั โดยเปิดโอกาสให้คนรนุ่ ใหม่ไดเ้ ข้ามาเปน็ สว่ นหนงึ่ ของพรรค ปัจจบุ ันดวงแขอายใุ กล้จะ 60 ปี จึงเข้ามาอย่เู บื้องหลงั และลงสมคั รในระบบบัญชีรายชือ่ แทน สรสั นนั ทก์ ลา่ ววา่ “การเลอื กตง้ั ครง้ั นเี้ ปน็ เวลาทด่ี สี �ำหรบั โอกาสของคนรนุ่ ใหม”่ อยา่ งไรกด็ ี เธอไมใ่ ชเ่ ปน็ คนหน้าใหม่ในพรรค เพราะเป็นกลุ่มคนรุ่นใหม่ของพรรคที่เข้าร่วมกิจกรรมของพรรคเพื่อไทยมาตลอด เป็นผู้ช่วยคุณหญิงสุดารัตน์เป็นระยะเวลา 2 ปี ซึ่งได้รับค�ำแนะน�ำจากคุณหญิงจ�ำนวนมาก นอกจากน้ี เธอเรียนจบปริญญาโทด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ปัจจุบันก�ำลังเขียนวิทยานิพนธ์ปริญญาเอก สาขารัฐประศาสนศาสตร์ และเคยท�ำงานด้านการคา้ ระหวา่ งประเทศ เธอมองตนเองวา่ มีประสบการณ์ ไมน่ อ้ ยเมื่อเทียบกบั คนอายุ 30 ปเี ท่ากนั สรัสนันท์เล่าถึงรูปแบบการหาเสียงว่า “เน่ืองจากเป็นคนใหม่ จึงไม่ได้ท�ำแบบสมัยท่ีคุณแม่ท�ำ แม่จะจัดให้แกนน�ำท้องถ่ินและหัวคะแนนช่วยแม่แบบปากต่อปาก แต่ดิฉันต้องพิสูจน์ตนเองก่อน เพราะเปน็ คนใหม่ มคี นตงั้ ค�ำถามกบั ความหนา้ ใหมข่ องดฉิ นั เยอะ เราตอ้ งพสิ จู นใ์ หเ้ หน็ วา่ เรามศี กั ยภาพ ดฉิ นั เดนิ 314 หมบู่ า้ นทกุ อ�ำเภอ ออกบา้ นตหี า้ ครง่ึ ทกุ วนั วานใหค้ นรจู้ กั บอกชาวบา้ นในหมบู่ า้ นทเ่ี ราจะไป 249 อ้างค�ำสัมภาษณ์เมื่อวันท่ี 10 กันยายน 2561 ใน พงศกร อรรณนพพร, “การสร้างและการรักษาฐานสนับสนุน ทางการเมอื งของพรรคเพอ่ื ไทยในภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนอื ” (ปรชั ญาดษุ ฎบี ณั ฑติ (การเมอื ง) มหาวทิ ยาลยั รามค�ำแหง, 2561) หนา้ 154
158 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น แตเ่ ราปราศรยั แบบเรยี บงา่ ยจรงิ ๆ ไปวนั หนง่ึ ก็ 6-7 หมบู่ า้ น” เธอเลา่ วา่ เนอื้ หาปราศรยั เธอจะไมก่ ลา่ วถงึ วาทกรรมประชาธิปไตยหรือเผด็จการทหาร เน่ืองจากชาวบ้านรู้ดีอยู่แล้วว่าอะไรเป็นอะไร เธอจะเร่ิม ปราศรัยโดยเล่าถึงภูมิหลังชีวิตและการศึกษาของตนเอง เคยท�ำงานด้านการค้าระหว่างประเทศ เคย บรหิ ารกจิ การปม๊ั นำ�้ มนั ของครอบครวั กลา่ วถงึ พอ่ แมข่ องตนเองในฐานะเปน็ อดตี ส.ส.ในพนื้ ทหี่ ลายสมยั จากน้ันจะกล่าวถึงจุดแข็งของพรรคเพื่อไทยที่ไม่ว่าจะล้มลุกคลุกคลานมาก่ีครั้งก็ไม่เคยทิ้งชาวบ้าน กล่าวถึง 5 ปีท่ีผ่านมาถึงความล�ำบากของชาวบ้านท้ังสินค้าเกษตรราคาตกต่�ำและปัญหายาเสพติด แพร่ระบาด สรัสนนั ทเ์ ล่าวา่ “โดยธรรมชาตขิ องคนอสี าน เวลาเขาถกู เอารดั เอาเปรียบมา เขาจะไม่ชอบ อยู่แล้วละ ดิฉันจะเน้นการเปรยี บเทียบวา่ รัฐบาลปัจจบุ นั มีผลงานอะไรบ้าง เขามีทั้ง ม.44 ไม่มฝี า่ ยคา้ น ในสภา แตก่ ารบรหิ ารประเทศยงั ตกตำ�่ ชาวบา้ นนา่ จะรดู้ ที ส่ี ดุ ” ในสว่ นของการเดนิ หาเสยี งในชว่ งแรกๆ นน้ั เธอเล่าว่า ดวงแขจะพาไปพบปะชาวบ้าน เพราะตนเองยังไม่รู้จักใคร ดวงแขจะจัดโปรแกรมให้ กล่าว ปราศรัยแนะน�ำ เชิญชวนชาวบ้านมารับฟัง “ชาวบ้านรักคุณแม่มาก แม่ลงพ้ืนที่ตลอด แม้ช่วง คสช. บรหิ ารมา 5 ปี แมก่ ล็ งพนื้ ท”่ี แตใ่ นชว่ งหลงั ๆ เธอลงพนื้ ทพ่ี รอ้ มกบั ทมี งานเอง สามารถปราศรยั ไดเ้ กง่ ขน้ึ พูดอีสานได้คล่องแคล่วขึ้น เธอกล่าวพร้อมรอยย้ิมว่า “ตอนน้ันมีกระแสหนาหูแล้วล่ะ ว่าลูกสาวท่าน ดวงแขมีฝีมอื ใชไ้ ด้ๆ” ท้งั น้ี เธอเล่าวา่ คะแนนทเ่ี ธอไดร้ ับ 53,205 เสียง ถอื ว่านอ้ ยมาก ตอนแรกคิดว่าจะ ได้เจ็ดหมื่นต้นๆ คะแนน เธอวิเคราะห์ว่า ประการที่หน่ึง การเลือกตั้งในคร้ังก่อนๆ ไม่มีพรรคการเมือง ลงแข่งขันมากเท่าคร้ังนี้ ประการท่ีสอง กระแสของพรรคอนาคตใหม่พรากฐานเสียงท่ีควรจะเลือกพรรค เพอื่ ไทยไปไมน่ อ้ ย เธอชน่ื ชมพรรคอนาคตใหมท่ จี่ บั กระแสความไมพ่ อใจของคนในสงั คมไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง ดงั นนั้ คนจงึ ชน่ื ชมพรรคอนาคตใหม่ สว่ นประกอบ แกว้ ชยั ภมู ิ จากพรรคอนาคตใหม่ ทไ่ี ดค้ ะแนนอนั ดบั สองในเขต เธอวิเคราะห์ว่า “กระแสพรรคอนาคตใหม่ดี แทบจะไม่เห็นรถแห่หาเสียงของคุณประกอบ มแี ตร่ ปู คณุ ธนาธร สมยั นลี้ กู เปน็ คนบอกพอ่ แมว่ า่ ใหเ้ ลอื กพรรคไหน ไมใ่ ชพ่ อ่ แมบ่ อกใหล้ กู เลอื ก ลกู หลาน สมัยน้ีเข้าเมืองกันหมด คนเหล่านี้เลือกอนาคตใหม่ แถมบอกพ่อแม่ให้เลือกด้วย ส่วนดิฉันไม่สามารถ เขา้ ถงึ เดก็ เยาวชนในเขตไดเ้ ทา่ ไรนกั เนอ่ื งจากพวกเขาไปเรยี นไปท�ำงานตามในเมอื งกนั หมด แมจ้ ะใชเ้ ฟสบคุ แตพ่ วกเขากไ็ มส่ นใจ ตา่ งกบั อนาคตใหม่ พวกเขาชงิ พนื้ ทอี่ อนไลนไ์ ดด้ มี ากๆ” และประการทสี่ าม ผลพวง จากบตั รสวสั ดกิ ารคนจนและการโอนเงนิ เขา้ บตั รอยา่ งตอ่ เนอื่ งท�ำใหค้ นหนั เหไปเลอื กพรรคพลงั ประชารฐั ไม่น้อย (แม้แต่คงฤทธ์ิคะแนนยังเพ่ิมจาก 6,743 คะแนนในการเลือกตั้งปี 2554 เป็น 10,984 คะแนน ในการเลอื กตง้ั ครง้ั น)ี้ (สมั ภาษณว์ นั ท่ี 13 กรกฎาคม 2562) อนง่ึ แกนน�ำพรรคเพอื่ ไทยไมไ่ ดก้ งั วลในเขตนี้ เทา่ ไรนกั จงึ ไมม่ แี กนน�ำพรรคระดบั จงั หวดั มาลงหาเสยี งชว่ ยสรสั นนั ทป์ ราศรยั ตา่ งจากเขต 1 เขต 2 และ เขต 5 ทีพ่ รรคเพือ่ ไทยกังวลมากกวา่
159 ภาพ สรัสนนั ท์และดวงแข อรรณนพพรขณะหาเสียง ขณะท่ีประกอบให้สัมภาษณ์กับผู้วิจัยว่า ตนเองเป็นคนพื้นเพอ�ำเภอโคกโพธ์ิชัย อ�ำเภอเล็กๆ ติดกับจังหวัดชัยภูมิ มาจากครอบครัวชาวนายากจน บวชเรียนต้ังแต่เด็ก แต่เดิมชอบพรรคเพ่ือไทย แตด่ ว้ ยความใหมข่ องพรรคอนาคตใหม่ อดุ มการณพ์ รรคและความชน่ื ชอบในธนาธร จงึ ชวนเพอ่ื นทท่ี �ำงาน ดว้ ยกนั คอื นายพานหุ ์ ประทมุ ชยั ไปลงสมคั รเปน็ ผสู้ มคั ร ส.ส. ของพรรค ตนเองไดล้ งในเขต 8 บา้ นตนเอง ส่วนพานุห์เป็นคนอ�ำเภอพระยืน เขต 10 แต่ต้องลงเขต 9 เน่ืองจากคะแนนไพรมารีโหวตในการเลือก กันเองของสมาชิกพรรคพ่ายให้กับนางสาวกัลยารัตน์ กิตติกัลยานันท์ ผู้สมัครเขต 10 ประกอบเล่าว่า ในฐานะทต่ี นเองเปน็ ขา้ ราชารมานาน ตนเองไมช่ อบระบบราชการไทยทล่ี า้ หลงั อดื อาด “ผมหาทางอะไร ทม่ี นั ท�ำใหเ้ ราทะลทุ ะลวง ตอบสนองประชาชนไดม้ ากกวา่ นี้ เลยตง้ั ใจลาออกจากขา้ ราชการมาลงการเมอื ง ถา้ ไมช่ นะกไ็ มเ่ ปน็ ไร เพราะเรากส็ ามารถกลบั ไปเปน็ ขา้ ราชการแบบเดมิ ได”้ ประกอบเลา่ ดว้ ยวา่ ตนเองชอบ นโยบายรฐั สวสั ดกิ ารและขจดั ทนุ ผกู ขาดของพรรคอนาคตใหมม่ ากทส่ี ดุ เขากลา่ ววา่ แมพ้ รรคอนาคตใหม่ เน้นหาเสียงผ่านสังคมออนไลน์ ซึ่งท�ำให้ตนเองได้รับอานิสงค์ตรงนี้ไป 70% แต่อีก 30 % ตนเองต้อง เนน้ ลงพน้ื ที่ แมจ้ ะไปไมค่ รบทงั้ 314 หมบู่ า้ น แตไ่ ปครบทกุ ต�ำบล รปู แบบการหาเสยี งคอื จะไปแนะน�ำตวั กับผู้ใหญ่บ้านและผู้น�ำในชุมชนเพ่ือขออนุญาตเข้าพื้นที่ ใช้รถแห่ มีป้ายโฆษณาและแจกใบปลิวด้วย งบประมาณท่มี ไี มม่ าก สดุ ท้าย ประกอบสรุปวา่ ตนเองพอใจคะแนนท่อี อกมา แตไ่ มพ่ อใจทคี่ ะแนนหา่ ง จากพรรคเพ่ือไทยมากกว่า 40,000 คะแนน “เราลูกคนบ้านนอก แต่เราปักธงในพ้ืนที่น้ีได้ และเราชนะ
160 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น คงฤทธ์ิ ผกู้ วา้ งขวางในพน้ื ทไี่ ด้ เราเหมอื นคนมกี �ำลงั พลหลกั รอ้ ยแตไ่ ดร้ บั มอบภารกจิ จากพรรคอนาคตใหม ่ ให้ไปตปี อ้ มคา่ ยท่ีมกี �ำลังพลหลักแสน” (สัมภาษณ์วนั ที่ 10 กรกฎาคม 2562) ในสว่ นของคงฤทธ์ิ เขาไดค้ ะแนนจากกลมุ่ ขา้ ราชการในพนื้ ทแี่ ละประชาชนทเ่ี ลอื กตนเองใหเ้ ปน็ สมาชิกสภาอบจ.เขตอ�ำเภอพลเป็นหลัก ซึ่งได้คะแนนลดลงหากเทียบกับการเลือกต้ัง ส.อบจ.ปี 2555 ที่เขาเคยได้ 13,241 คะแนน ทีมงานหาเสียงของคงฤทธิ์ให้สัมภาษณ์ว่า คงฤทธ์ิเล่นการเมืองท้องถิ่น มา 30 ปี เป็น ส.อบจ.มา 6 สมัย สาเหตุท่ีคงฤทธิ์มาลงพรรคพลังประชารัฐเพราะเอกราช ช่างเหลา เลือกให้มาช่วยงานพรรค ในส่วนคะแนนท่ีคงฤทธิ์ได้ 10,984 เสียงนั้น ถือว่าไม่เป็นไปตามที่คาดไว้ เน่ืองจากคิดว่าควรจะได้ 2-3 หมื่นเสียงเน่ืองจากชาวบ้านให้การตอบรับดี ทีมงานวิเคราะห์ผลคะแนน ดังกล่าวว่า เพราะกระแสพรรคเพื่อไทยในพื้นท่ีมาแรงเป็นระยะเวลานาน อีกท้ัง การท่ีคงฤทธ์ิอยู่ พรรคพลังประชารัฐน้ัน “มีผลเยอะ ชาวบ้านมองว่าเป็นพรรคสืบทอดอ�ำนาจ พรรคทหาร แต่ผมคิดว่า ไม่น่าจะร้ายแรงขนาดนี้ น่าจะผ่านไปได้อยู่” นอกจากน้ี ยังวิเคราะห์ว่า กระแสพรรคอนาคตใหม่เป็น ปัจจัยที่ท�ำให้พรรคพลังประชารัฐอ่อนลงไป เพราะการหาเสียงของพรรคอนาคตใหม่โดนใจคนรุ่นใหม ่ ทีมงานยังวิเคราะห์ข้อจ�ำกัดของพรรคพลังประชารัฐว่า ในช่วงการหาเสียง พรรคพลังประชารัฐตกเป็น เปา้ โดนรมุ โจมตจี ากหลายพรรคการเมอื งโดยแกนน�ำพรรคสว่ นกลางใชพ้ น้ื ทส่ี อ่ื ในการแกต้ า่ งขอ้ กลา่ วหา ตา่ งๆ น้อยไป (สัมภาษณ์วันท่ี 8 กรกฎาคม 2562) ผลการเลอื กตง้ั ในเขต 8 ยำ�้ วา่ ประชาชนในเขตนยี้ งั คงผกู พนั กบั พรรคเพอื่ ไทยและไมส่ นบั สนนุ การสืบทอดอ�ำนาจของพล.อ.ประยุทธ์ โดยหากนับคะแนนจากพรรคการเมืองที่ประกาศไม่เอา พล.อ.ประยุทธ์จะพบว่า พรรคเพื่อไทย 53,205 คะแนน พรรคอนาคตใหม่ 10,984 คะแนน พรรคเสรี รวมไทย 1,408 คะแนน และพรรคเพอ่ื ชาติ 1,036 คะแนน มสี งู ถงึ 66,633 คะแนน ถอื วา่ สงู เปน็ อยา่ งยงิ่ เขตเลือกตั้งท่ี 9 จ�ำนวน คิดเป็นรอ้ ยละ 137,225 ก. การใช้สิทธเิ ลือกต้ัง 92,214 67.20 87,268 94.64 ล�ำดับ รายการ 4,295 4.66 1 ผ้มู ีสทิ ธเิ ลอื กตงั้ ตามบัญชีรายชือ่ ผูม้ ีสทิ ธเิ ลอื กตั้ง (คน) 0.71 ผมู้ สี ทิ ธิเลือกตง้ั ทีม่ าแสดงตน (คน) 651 2 บตั รดี (บตั ร) บตั รเสีย (บตั ร) บัตรไมเ่ ลือกผู้สมัครผใู้ ด (บัตร)
161 ข. ผลคะแนนเลอื กตั้ง หมายเลข ช่ือ-นามสกลุ สังกดั พรรค ได้คะแนน 11 นายวันนวิ ตั ิ สมบรู ณ์ เพอื่ ไทย 51,843 14 นายวาสนา ไชยศกึ พลงั ประชารัฐ 11,214 16 นายพานุห์ ประทุมชยั อนาคตใหม่ 8,633 1 นายจารุวัฒน์ ศิรวิ ัจนพร ภมู ิใจไทย 4,576 12 นายฌานพากติ ต์ิ สหี ามาตย์ ประชาธรรมไทย 2,550 10 นางสาวภัทราพร รงุ่ พรเทวี เสรรี วมไทย 1,057 36 นายอัฐพงศ์ วิกรัยปภาวสุ พลังไทสรา้ งชาติ 837 29 นายปาณัสม์ กาบบัวไข ประชาชาติ 786 27 นางสาวจรรณฐพร ประจนั ตะเสน เศรษฐกิจใหม่ 777 17 นายนติ ิพัชร์ พงิ คารักษ์ ประชาธิปัตย์ 728 ทง้ั น้ี คะแนนทแี่ สดงตวั เลขไมต่ รงกนั ระหวา่ งคะแนนทปี่ ระกาศบนเวบ็ ไซตข์ อง กกต. สว่ นกลาง กับคะแนนที่ผู้วิจัยค�ำนวณจากแฟ้มประจ�ำหน่วยเลือกต้ังด้วยตนเอง พิจารณาเทียบเคียงเพียงเฉพาะ 3 อันดับแรกดังน้ี พรรค ผลการเลือกตง้ั ขอนแกน่ เขต 9 คะแนน ผสู้ มัคร เพื่อไทย 11 54,935 พลงั ประชารฐั 14 วันนิวัติ สมบรู ณ์ 10,168 อนาคตใหม่ 16 วาสนา ไชยศึก 8,342 พานุห์ ประทุมชัย ผู้วิจัยได้แยกคะแนนของท้ังสามอันดับจากคะแนนของผู้ลงคะแนนเลือกตั้งล่วงหน้าและ ผลู้ งคะแนนจากนอกราชอาณาจกั ร และคะแนนในระดบั อ�ำเภอชนบท ครอบคลมุ 8 ต�ำบล อ�ำเภอโนนศลิ า ครอบคลมุ 5 ต�ำบล อ�ำเภอหนองสองหอ้ ง ครอบคลมุ 12 ต�ำบลและอ�ำเภอเปอื ยนอ้ ย ครอบคลมุ 4 ต�ำบล
162 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น คะแนนจากการเลอื กต้งั ล่วงหน้าและนอกราชอาณาจักร ช่ือพรรค ผู้สมัคร จำ� นวนคะแนน เพ่ือไทย 11 วนั นวิ ตั ิ สมบรู ณ์ 4,099 พลงั ประชารัฐ 14 วาสนา ไชยศกึ 596 อนาคตใหม่ 16 พานหุ ์ ประทุมชยั 1,590 อ�ำเภอชนบท (คะแนนจากการเลือกตั้งในวันที่ 24 มนี าคม 2562) ชื่อพรรค ผสู้ มคั ร จ�ำนวนคะแนน เพอื่ ไทย 11 วนั นวิ ตั ิ สมบูรณ์ 12,714 พลังประชารฐั 14 วาสนา ไชยศกึ 2,996 อนาคตใหม่ 16 พานหุ ์ ประทุมชัย 2,409
163 อ�ำเภอโนนศลิ า (คะแนนจากการเลือกต้ังในวนั ที่ 24 มนี าคม 2562) ชอ่ื พรรค ผู้สมัคร จ�ำนวนคะแนน เพ่อื ไทย 11 วันนิวตั ิ สมบูรณ์ 7,502 พลงั ประชารฐั 14 วาสนา ไชยศึก 1,835 อนาคตใหม่ 16 พานุห์ ประทมุ ชยั 1,115 อ�ำเภอหนองสองหอ้ ง (คะแนนจากการเลือกต้งั ในวันท่ี 24 มีนาคม 2562) ช่ือพรรค ผู้สมัคร จำ� นวนคะแนน เพื่อไทย 11 วนั นิวตั ิ สมบูรณ์ 23,884 พลงั ประชารฐั 14 วาสนา ไชยศกึ 3,729 อนาคตใหม่ 16 พานุห์ ประทมุ ชยั 2,409
164 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น อ�ำเภอเปอื ยนอ้ ย (คะแนนจากการเลอื กต้งั ในวนั ที่ 24 มนี าคม 2562) ชือ่ พรรค ผูส้ มคั ร จำ� นวนคะแนน เพ่ือไทย 11 วันนวิ ัติ สมบูรณ์ 6,736 พลังประชารัฐ 14 วาสนา ไชยศกึ 1,012 อนาคตใหม่ 16 พานหุ ์ ประทมุ ชัย 819 ขอ้ สงั เกตจากผลการเลอื กต้งั มดี งั น้ี เขตนเี้ ปน็ ฐานเสยี งของพรรคเพอ่ื ไทยมานาน การเลอื กตง้ั รอบนี้ วนั นวิ ตั ิ สมบรู ณ์ หลานชายของ นางระเบยี บรตั น์ พงษพ์ านชิ ได้ 51,843 คะแนน สว่ นการเลอื กตงั้ ในปี 2554 รอ้ ยโทปรชี าพล พงษพ์ านชิ ได้ถึง 74,220 คะแนน ท้ังน้ี ตระกูลพงษ์พานิชมีฐานเสียงส�ำคัญในอ�ำเภอหนองสองห้อง อ�ำเภอใหญ ่ ตดิ กบั จงั หวดั บรุ รี มั ยแ์ ละนครราชสมี า ดงั นน้ั คะแนนในอ�ำเภอนี้ วนั นวิ ตั จิ งึ ไดป้ ระมาณ 23,884 คะแนน ถือว่าสูงมากเม่ือเทียบกับวาสนา ไชยศึกจากพรรคพลังประชารัฐท่ีได้ประมาณ 3,729 คะแนน ขณะท่ี อ�ำเภออ่ืนๆ ทั้งอ�ำเภอชนบท อ�ำเภอเปือยน้อยและอ�ำเภอโนนศิลา เป็นอ�ำเภอที่ประชาชนส่วนใหญ่ มเี ศรษฐกิจไมส่ จู้ ะดีนัก ประกอบอาชีพเกษตรกร พวกเขาเลอื กพรรคเพอ่ื ไทยมากกวา่ พรรคการเมอื งอน่ื ไมเ่ พยี งแตน่ โยบายพรรคเพอ่ื ไทยเทา่ นน้ั ทท่ี �ำใหว้ นั นวิ ตั ไิ ดเ้ ปน็ ส.ส.สมยั แรก เขาเปน็ คนรนุ่ ใหม่ วัย 34 ปี จบการศึกษาจากต่างประเทศ มีอัธยาศัยดี เป็นขวัญใจของกลุ่มสตรีพื้นบ้าน อีกท้ังได้รับการ สนบั สนุนและความช่วยเหลือจากระเบยี บรตั น์ พงษ์พานิช ผู้เป็นปา้ และจากสมาชิกสภาองคก์ ารบรหิ าร ส่วนจังหวัดในเขตอ�ำเภอเปือยน้อย โนนศิลาและหนองสองห้อง รวมถึงจากอ�ำเภอใกล้เคียงจากอ�ำเภอ แวงใหญอ่ ีกด้วย
165 ทีมงานหาเสียงของวันนิวัติให้สัมภาษณ์กับผู้วิจัยว่า จริงๆ แล้ว วันนิวัติรู้ตัวไม่นานว่าจะได้ ลงส.ส.แทนปรีชาพล พงษ์พานิช ส.ส.ในพื้นท่ีสองสมัย เน่ืองจากปรีชาพลไปรับต�ำแหน่งหัวหน้าพรรค ไทยรักษาชาติ จึงมีการน�ำป้ายชื่อวันนิวัติมาใส่แทนชื่อของปรีชาพลที่ส�ำนักงานพรรคเพื่อไทยในอ�ำเภอ หนองสองห้อง แต่เดิมวันนิวัติจะออกหาเสียงตามหมู่บ้านต่างๆ คู่กับทีมงานและสมาชิกสภาองค์การ บรหิ ารสว่ นจงั หวดั จ�ำนวนหนงึ่ ภายใตก้ ารคมุ เขม้ ของขา้ ราชการภมู ภิ าคในพนื้ ที่ เชน่ นายอ�ำเภอก�ำชบั มใิ ห้ ก�ำนนั ผใู้ หญบ่ า้ นอนญุ าตใหผ้ สู้ มคั รพรรคเพอ่ื ไทยใชศ้ าลาประชาคมหมบู่ า้ นเปน็ จดุ ในการปราศรยั ก�ำชบั ห้ามมิให้ก�ำนันผู้ใหญ่บ้านสนับสนุนการลงพ้ืนท่ีของผู้สมัคร ฯลฯ ต่อมา หลังจากท่ีพรรคไทยรักษาชาติ ถูกยุบในวันท่ี 7 มีนาคม 2562 ระเบยี บรตั น์ พงษพ์ านิชได้ไปชว่ ยหาเสยี งให้วันนิวตั ิดว้ ยทกุ วัน ชาวบา้ น จ�ำนวนมากช่ืนชอบระเบียบรัตน์ (ระเบียบรัตน์เป็นคนหนองสองห้องโดยก�ำเนิด) เพราะระเบียบรัตน์ ปราศรยั เกง่ พูดจาสนกุ สนาน แตล่ ะวนั ระเบียบรตั น์จะสวมเคร่อื งแตง่ กายสสี ดใสไปช่วยวนั นวิ ัติหาเสียง ครบทง้ั 4 อ�ำเภอของเขต 9 ขณะที่เนื้อหาการปราศรัย ทีมงานหาเสียงเล่าว่า ตนเองจะเริ่มกล่าวถึงอดีตสมาชิกองค์การ บริหารส่วนจังหวัดเขตอ�ำเภอชนบทคนหน่ึงที่ไปร่วมสังกัดพรรคพลังประชารัฐ250 เพ่ือให้ผู้ฟังรู้สึกโกรธ แค้นทถี่ กู หักหลงั จากน้ัน จะพูดถึงประวตั ิพรรคเพ่อื ไทย ฉายภาพว่าตงั้ แต่ประเทศไทยมกี ารเลอื กต้ังมา ไมเ่ คยมพี รรคการเมอื งใดทล่ี งมอื กระท�ำในวลวี า่ “นำ้� ไหล ไฟสวา่ ง ทางดี มางานท�ำ” นกั การเมอื งชอบพดู กบั คนอสี านถงึ วลดี งั กลา่ ว แตม่ าวนั หนงึ่ มนี กั เรยี นนอกหวั ฉลาดมาประกาศนโยบายทกี่ นิ ได้ เชน่ 30 บาท รกั ษาทุกโรค กองทนุ หม่บู ้าน หมู่บ้าน SML โอทอป ฯลฯ และยังมีการใช้มาถงึ ทุกวันน้ี จากนนั้ ไมเ่ คยมี พรรคการเมอื งใดท�ำได้ดเี หมอื นทีต่ ระกลู ชนิ วัตรท�ำ ความเฟอ่ื งฟูทางเศรษฐกิจสมยั ทกั ษณิ บริหาร ท�ำให้ สามารถช�ำระหนกี้ องทนุ การเงนิ ส�ำรองระหวา่ งประเทศ (IMF) ได้ เนอ่ื งจากทกั ษณิ มวี สิ ยั ทศั นเ์ ปรยี บเปน็ ผู้น�ำระดับโลก เนื้อหาต่อไปตามมาด้วยการกล่าวถึงนโยบายเศรษฐกิจท่ีล้มเหลวภายใต้การบริหารงาน หา้ ปขี องพล.อ.ประยทุ ธ์ โดยเฉพาะราคาสนิ คา้ เกษตรตกตำ่� พรอ้ มยำ้� วา่ “เผดจ็ การมนั กนิ ไมไ่ ด”้ ตา่ งจาก “อยเู่ พอื่ ไทยกระเปา๋ ตงุ อยกู่ บั ลงุ กระเปา๋ แป” (แปคอื ไมม่ เี งนิ กระเปา๋ แฟบ) สดุ ทา้ ยเปรยี บเทยี บความยากจน ประชาชนล�ำบาก ไม่มีไฟฟ้าใช้ของประเทศเกาหลีเหนือกับประเทศเกาหลีใต้ เปรียบเปรยความเจริญ ทตี่ า่ งกนั ราวกบั ฟา้ และเหวของประเทศเผดจ็ การกบั ประชาธปิ ไตย สดุ ทา้ ย ขอรอ้ งใหป้ ระชาชนตอ้ งเลอื ก เพ่ือไทยให้ชนะอย่างถล่มทลายคือ 250 เสียงขึน้ ไป 250 คอื นายอดลุ ย์ คามดษิ ฐ์ ผสู้ มคั รส.ส.แบบบญั ชรี ายชอ่ื ของพรรคพลงั ประชารฐั ล�ำดบั ที่ 106 ในการเลอื กตงั้ สมาชกิ สภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแกน่ เขตอ�ำเภอชนบทในปี 2555 อดุลยไ์ ด้ 11,092 คะแนน
166 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น ภาพ วนั นวิ ัติ สมบูรณ,์ ระเบียบรัตน์ พงษ์พานิช และทมี งานขณะชว่ ยหาเสยี งให้วันนวิ ัติ สว่ นวนั นวิ ตั ใิ หส้ มั ภาษณก์ บั ผวู้ จิ ยั วา่ แตเ่ ดมิ ตนเองตง้ั ใจจะลงสมคั รแขง่ ขนั ในการเมอื งทอ้ งถนิ่ คอื ส.อบจ. เขตอ�ำเภอหนองสองห้อง แต่เพราะเหตุท่ีปรีชาพลไปด�ำรงต�ำแหน่งหัวหน้าพรรคไทยรักษาชาติ ท�ำใหต้ นเองรลู้ ว่ งหนา้ ประมาณ 3 เดอื นกอ่ นจะลงสมคั รรบั เลอื กตงั้ วนั นวิ ตั เิ ปดิ เผยวา่ “เพยี งแคส่ องสามเดอื น เวลาจวนตวั มาก ต้องลงพ้ืนที่ เราหนา้ ใหม่ดว้ ย เพราะท่านปรีชาพลท�ำมาตรฐานไว้สูง” การลงพื้นทขี่ อง วันนวิ ัติจะแบ่งไปตามพ้ืนท่ีท้ัง 4 อ�ำเภอ 295 หมบู่ ้าน มผี ปู้ ระสานงานแต่ละอ�ำเภอ ทมี งานของวันนวิ ัติ เปน็ ทมี งานเดมิ ทเ่ี คยช่วยปรีชาพลหาเสียงในปี 2550 และ 2554 มีทงั้ ก�ำนันผู้ใหญ่บา้ น ส.อบจ. ในพ้ืนที่ และพเ่ี ลย้ี งของวนั นวิ ตั ใิ นการหาเสยี งคอื เลขานกุ ารของปรชี าพล ในการหาเสยี ง ทมี งานจะเนน้ น�ำเสนอถงึ ขอ้ เดน่ ของเขาคอื ความเปน็ คนรนุ่ ใหมแ่ ละจบการศกึ ษาปรญิ ญาโทจากประเทศองั กฤษ อกี ไมน่ านก�ำลงั จะจบปรญิ ญาเอกจากมหาวทิ ยาลยั ขอนแกน่ และทมี งานจะใหว้ นั นวิ ตั ปิ ราศรยั ใหค้ รบทกุ หมบู่ า้ น วนั นวิ ตั ิ เล่าว่า “ผมลงปราศรัยทุกหมู่บ้าน หมู่บ้านละ 2 ครั้ง และใช้รถแห่หาเสียงทุกหมู่บ้านในสัปดาห์สุดท้าย ก่อนการเลือกตั้ง ผมจะวางพื้นท่ีจากไกลมาใกล้ จะเริ่มท่ีอ�ำเภอชนบท โนนศิลา เปือยน้อยและสุดท้าย ท่ีหนองสองห้อง” วันนิวัติยังยอมรับว่า ช่วงแรกยังพูดได้ไม่เยอะ ต่อมาคล่องข้ึน จากนั้นตนเองเริ่มมี ลูกเล่นลูกฮาในการพูดมากข้นึ โดยพยายามพดู ให้ไดว้ นั ละ 10 หมบู่ า้ น หมบู่ า้ นละ 15 นาที ในส่วนของเน้อื หาการพูดนนั้ วนั นวิ ตั เิ ล่าว่า การลงพนื้ ที่ทกุ หมู่บ้านในรอบแรก จะเน้นแนะน�ำ ตัวว่ามาลงรับสมัครแทนปรีชาพล แต่มาจากพรรคเพื่อไทยเหมือนกัน ขณะที่รอบสองจะพูดถึงนโยบาย ของพรรค มีการเปรียบเทียบมุมแดงกับมุมน�้ำเงิน ให้ชาวบ้านพิจารณาว่า 5 ปีที่ผ่านมาสังคมไทย
167 เป็นอย่างไร แต่จะพยายามไม่โจมตีใคร นอกจากน้ียังพูดถงึ จุดยืนฝัง่ ประชาธปิ ไตยของตนเอง เขาเล่าว่า หลังการรัฐประหารปี 2557 สมัยน้ันเขาเป็นประธานนักศึกษาไทยในประเทศอังกฤษ ได้จัดกิจกรรม ชุมนมุ ต่อต้านรัฐประหารที่ทราฟัลการ์ สแควร์ กรุงลอนดอน เมอื่ ถามถงึ คะแนนทไี่ ด้รับ วนั นวิ ตั กิ ลา่ ววา่ “พอใจมากครับ นำ�้ ตาไหลทเ่ี หน็ คะแนน ตอนแรกหวงั แค่ชนะ ไมไ่ ด้หวังวา่ จะไดค้ ะแนนเทา่ ไร” เนอื่ งจาก ก่อนการเลือกต้ังไม่นาน โพลล์ของพรรคเพ่ือไทยเปิดเผยว่า คะแนนของวันนิวัติเริ่มอ่อนลง จากนั้น ระเบียบรัตน์ พงษ์พานิชจึงมาช่วยหาเสียงให้ “คุณป้ามาเป็นผู้ช่วยหาเสียงครับ แจ้งกกต.อย่างถูกต้อง คณุ ปา้ ไดเ้ บยี้ เลย้ี งวนั ละสามรอ้ ยบาท” (หวั เราะ) วนั นวิ ตั ยิ อมรบั วา่ คนเสอ้ื แดงในพนื้ ทกี่ บั กลมุ่ พลงั เงยี บ เปน็ อกี ปจั จยั หนง่ึ ทที่ �ำใหเ้ ขาชนะ เขาเลา่ วา่ มชี าวบา้ นจ�ำนวนมากมาคยุ กบั เขาถงึ ญาตพิ น่ี อ้ งของพวกเขา ท่ีเสียชีวิตจากการชุมนุมและไม่เคยได้รับความยุติธรรม พวกเขายังไงก็จะเลือกเพื่อไทยเพราะชาวบ้าน บอกว่า “คนเส้ือแดงเข้มแข็ง ไม่เปล่ียนแปลง เพื่อไทยอยู่ในใจเสมอ” ส่วนพลังเงียบคือชาวบ้านที่ไปฟัง ผสู้ มคั รจากทกุ พรรคปราศรยั “คนกลมุ่ นเ้ี ราไมร่ วู้ า่ พวกเขาเลอื กใคร ผมบอกชาวบา้ นเสมอวา่ ไมต่ อ้ งเลอื ก ผมก็ได้ ขอแค่ให้เลือกพรรคฝั่งประชาธิปไตย แต่สุดท้ายคนส่วนใหญ่เหล่าน้ีก็เลือกผม” (สัมภาษณ์วันที่ 14 กรกฎาคม 2562) จากเร่ืองราวข้างต้น จึงท�ำให้วันนิวัติได้คะแนนอย่างถล่มทลาย ขณะที่คะแนนของ นายวาสนา ไชยศกึ อดตี ผอู้ �ำนวยการโรงเรยี นหนองสองหอ้ งและผกู้ วา้ งขวางในพนื้ ที่ จากพลงั ประชารฐั ได้ 11,214 คะแนน นายพานหุ ์ ประทมุ ชยั ขา้ ราชการบรรเทาสาธารณภยั กระทรวงมหาดไทย จากพรรค อนาคตใหม่ได้ 8,633 คะแนน นายจารุวัฒน์ ศิริวัจนพร จากพรรคภูมิใจไทย อดีตสมาชิกสภาองค์การ บริหารส่วนจงั หวดั ในอ�ำเภอหนองสองหอ้ งและยงั มีศักดเ์ิ ปน็ น้องเขยของดวงแข อรรณนพพร ได้ 4,576 คะแนน ส่วน ดร.ฌานพากิตต์ิ สีหามาตย์ คนในพื้นท่ีอ�ำเภอหนองสองห้อง จากพรรคประชาธรรมไทย ไดค้ ะแนนเป็นอนั ดับ 5 คือ 2,550 เสยี ง251 เมอ่ื รวมคะแนนเสยี งของพรรคการเมอื งทไ่ี มส่ นบั สนนุ การสบื ทอดอ�ำนาจจากระบอบ คสช. จาก 10 อนั ดบั แรก จะพบวา่ พรรคเพื่อไทย 51,843 เสยี ง พรรคอนาคตใหม่ 8,633 เสยี ง พรรคเสรีรวมไทย 1,057 เสยี ง พรรคประชาชาติ 786 เสยี งและพรรคเศรษฐกิจใหม่ 777 เสยี ง เทา่ กับ 63,096 เสยี ง ถอื วา่ สงู เป็นอยา่ งยิ่ง 251 จากการสมั ภาษณ์ ดร.ฌานพากติ ต์ิ เล่าวา่ ตนเองเปน็ คนอ�ำเภอหนองสองห้องโดยก�ำเนดิ ท�ำงานดา้ นเทคโนโลยี สารสนเทศทก่ี รงุ เทพ ฯ ตนเองน�ำรายได้จากการท�ำงานมาพัฒนาอ�ำเภอหนองสองหอ้ งอย่างตอ่ เนอ่ื ง ไมว่ า่ จะเปน็ การ ช่วยซ่อมแซมถนน สร้างฝายน้�ำคูคลองร่วมกับชาวบ้าน เปล่ียนหลอดไฟตามชุมชน สร้างโบสถ์ตามวัดต่างๆ ฯลฯ แตเ่ ดมิ ตนเองจะลงสมคั รในนามพรรคเสรรี วมไทย แตเ่ หตผุ ลเพราะอยากอยกู่ บั เพอื่ นๆ จงึ เลอื กสงั กดั พรรคประชาธรรมไทย ในช่วงการหาเสียง ตนเองลงครบทุกหมู่บ้านใน 4 อ�ำเภอของเขต 9 ฌานพากิตต์ิเล่าว่า จริงๆ แล้วตนเองต้องได้ คะแนนมากกว่านี้ เพราะเฉพาะฐานเสียงของตนเองในอ�ำเภอหนองสองห้องมีถึง 6,000 เสียง และม่ันใจว่าตนเอง ต้องไดอ้ นั ดับ 1 ใน 3 อยา่ งไรก็ดี หากนับถงึ จ�ำนวน 253 เขตที่พรรคประชาธรรมไทยสง่ ผ้สู มคั รลงทว่ั ประเทศ คะแนน ของฌานพากิตติ์ถือวา่ เป็นคะแนนอันดบั 1 ของพรรค (สมั ภาษณ์วันที่ 6 กรกฎาคม 2562)
168 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น เขตเลือกตั้งท่ี 10 ก. การใชส้ ิทธเิ ลอื กตัง้ ล�ำดบั รายการ จ�ำนวน คดิ เปน็ ร้อยละ 1 ผมู้ ีสิทธิเลือกตัง้ ตามบัญชรี ายชือ่ ผู้มีสทิ ธเิ ลอื กตงั้ (คน) 134,764 ผ้มู ีสิทธเิ ลอื กต้งั ทีม่ าแสดงตน (คน) 96,622 71.70 2 บตั รดี (บตั ร) 90,583 93.75 บัตรเสีย (บัตร) 5,471 5.66 บัตรไม่เลอื กผสู้ มคั รผใู้ ด (บัตร) 0.59 568 ข. ผลคะแนนเลือกตัง้ หมายเลข ช่อื -นามสกลุ สงั กดั พรรค ไดค้ ะแนน 3 นายบลั ลงั ก์ อรรณนพพร เพ่อื ไทย 30,111 16 นายองอาจ ฉตั รชยั พลรัตน์ ภูมิใจไทย 19,997 2 พลงั ประชารัฐ 14,439 14 นายเจรญิ แซเ่ ตง็ อนาคตใหม่ 9,588 7 นางสาวกัลยารตั น์ กิตติกลั ยานันท์ พลงั ท้องถ่ินไท 7,936 24 เพอ่ื ชาติ 3,100 15 นายเปรมศักด์ิ เพียยรุ ะ ประชาธิปัตย์ 791 17 นายเดชค�ำรณ สงิ คลบี ุตร เสรรี วมไทย 744 4 เศรษฐกิจใหม่ 528 6 นายวีระ พลรักษา ชาตไิ ทยพฒั นา 385 นายคงกฤษฎิ์ บางปา นายพูนทรพั ย์ บญุ ทอง นางสาวธนาภา ผายพมิ พ์ ทงั้ นี้ คะแนนทแี่ สดงตวั เลขไมต่ รงกนั ระหวา่ งคะแนนทป่ี ระกาศบนเวบ็ ไซตข์ อง กกต. สว่ นกลาง กับคะแนนที่ผู้วิจัยค�ำนวณจากแฟ้มประจ�ำหน่วยเลือกต้ังด้วยตนเอง พิจารณาเทียบเคียงเพียงเฉพาะ 3 อนั ดบั แรกดังน้ี พรรค ผลการเลอื กตัง้ ขอนแกน่ เขต 10 คะแนน ผูส้ มัคร พลังประชารฐั 14,532 เพอื่ ไทย เจริญ แซเ่ ตง็ 29,629 ภูมิใจไทย บัลลังก์ อรรณนพพร 19,996 องอาจ ฉตั รชัยพลรตั น์
169 ผู้วิจัยได้แยกคะแนนของท้ังสามอันดับจากคะแนนของผู้ลงคะแนนเลือกตั้งล่วงหน้าและ ผลู้ งคะแนนจากนอกราชอาณาจกั ร และคะแนนในระดบั อ�ำเภอบา้ นไผ่ ครอบคลมุ 10 ต�ำบล อ�ำเภอบา้ น แฮดครอบคลุม 4 ต�ำบล และอ�ำเภอพระยืน ครอบคลมุ 5 ต�ำบล คะแนนจากการเลอื กต้ังลว่ งหนา้ และนอกราชอาณาจกั ร ช่อื พรรค ผสู้ มคั ร จำ� นวนคะแนน พลังประชารฐั 2 เจรญิ แซเ่ ตง็ 668 บัลลังก์ อรรณนพพร 1,941 เพือ่ ไทย 3 องอาจ ฉัตรชยั พลรตั น์ 602 ภูมิใจไทย 16 อ�ำเภอบา้ นไผ่ (คะแนนจากการเลอื กตง้ั ในวนั ที่ 24 มีนาคม 2562) ช่ือพรรค ผู้สมคั ร จำ� นวนคะแนน พลงั ประชารัฐ 2 เจรญิ แซ่เต็ง 4,018 บลั ลงั ก์ อรรณนพพร 12,800 เพือ่ ไทย 3 องอาจ ฉตั รชยั พลรัตน์ 15,935 ภูมิใจไทย 16
170 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น อ�ำเภอบ้านแฮด (คะแนนจากการเลือกตง้ั ในวันท่ี 24 มีนาคม 2562) ชอ่ื พรรค ผสู้ มคั ร จำ� นวนคะแนน พลังประชารัฐ 2 เจรญิ แซเ่ ต็ง 2,897 บลั ลังก์ อรรณนพพร 8,332 เพ่อื ไทย 3 องอาจ ฉัตรชยั พลรัตน์ 1,719 ภูมใิ จไทย 16 อ�ำเภอพระยืน (คะแนนจากการเลอื กต้ังในวนั ท่ี 24 มนี าคม 2562) ชือ่ พรรค ผสู้ มัคร จำ� นวนคะแนน พลงั ประชารัฐ 2 เจริญ แซเ่ ตง็ 6,949 บลั ลงั ก์ อรรณนพพร 6,556 เพ่อื ไทย 3 องอาจ ฉัตรชยั พลรัตน์ 1,740 ภูมใิ จไทย 16
171 ข้อสังเกตจากผลการเลือกต้ังมีดังน้ี เขตสุดท้ายเขต 10 ถือว่าเป็นพ้ืนที่เดิมของพรรคเพ่ือไทยมานานแต่เป็นพื้นที่ใหม่ของ ตระกูลอรรณนพพร พ้ืนท่ีดังกล่าวแต่เดิมเป็นของนายเรืองเดช สุพรรณฝ่าย ส.ส. 3 สมัย แต่สาเหตุท ี่ เขาต้องค�ำพิพากษาเป็นบุคคลล้มละลาย รอบนี้พรรคเพื่อไทยจึงส่งบัลลังก์ อรรณนพพร ลงแทน ท้ังๆ ท่ีตระกูลอรรณนพพรไม่มีฐานเสียงของตนเองในเขตดังกล่าว แม้แต่บัลลังก์ก็อาศัยอยู่ประจ�ำที่ อ�ำเภอหนองสองห้อง โดยมุ่งหวังว่าจะอาศัยกระแสพรรคเพื่อไทยเป็นหลักในการแข่งขัน ผลปรากฏว่า บัลลังก์ได้คะแนนอันดับ 1 คือ 30,111 เสียง ได้เป็นส.ส.สมัยแรก คะแนนทิ้งห่างอันดับสองและสาม คอ่ นขา้ งเยอะ โดยนายองอาจ ฉตั รชยั พลรตั น์ จากพรรคภมู ใิ จไทย และนายเจรญิ แซเ่ ตง็ จากพรรคพลงั ประชารฐั ได้ 19,997 เสียง และ 14,439 เสยี ง ตามล�ำดับ กระนนั้ กด็ ี หากพจิ ารณาเปน็ รายอ�ำเภอจะพบวา่ บลั ลงั กช์ นะหา่ งเพยี งแคใ่ นอ�ำเภอบา้ นแฮด252 อ�ำเภอทางใตข้ องจงั หวดั ขอนแกน่ ซง่ึ ตดิ กบั อ�ำเภอเมอื ง อ�ำเภอบา้ นแฮดมจี �ำนวนผมู้ สี ทิ ธเิ ลอื กตงั้ ประมาณ 20,000 คน แต่อ�ำเภอบ้านไผ่ อ�ำเภอใหญ่ มีจ�ำนวนผู้มีสิทธิเลือกต้ังประมาณ 80,000 คน ปรากฏว่า องอาจ ฉตั รชยั พลรตั น์ ชนะบลั ลงั กป์ ระมาณ 3,000 คะแนน เนอื่ งจากองอาจเปน็ อดตี สมาชกิ สภาองคก์ าร บรหิ ารสว่ นจงั หวดั ในเขตอ�ำเภอบา้ นไผ่ เปน็ ผกู้ วา้ งขวางในพน้ื ทแ่ี ละยงั เปน็ อดตี ผจู้ ดั การทวั่ ไปทมี ฟตุ บอล 252 จากการลงพน้ื ทขี่ องผชู้ ว่ ยของนกั วจิ ยั ทอ่ี �ำเภอบา้ นแฮด ไดส้ มั ภาษณผ์ ทู้ เี่ ลอื กพรรคเพอื่ ไทย ใหเ้ หตผุ ลหลากหลาย เชน่ หญงิ คนหนงึ่ อาชพี ทอผา้ อายุ 55 ปี อาศยั อยทู่ ห่ี มบู่ า้ นหนองไฮ ไดก้ ลา่ ววา่ “ชอบนโยบายสมยั ทกั ษณิ เพราะมนั ดี อยากใหม้ าสบื ตอ่ มนั ท�ำใหค้ นจนลมื ตาอา้ ปากได”้ ความคดิ เหน็ หญงิ อายุ 46 ปี อาศยั อยทู่ หี่ มบู่ า้ นหนองเตา่ ไดก้ ลา่ ววา่ “พรรคในอดีตท�ำไว้ดี นโยบายก็ท�ำประโยชน์ให้คนส่วนมาก ถ้าไม่เอาพรรคน้ีก็ไม่รู้จะไปเลือกใครดี ท่ีผ่านๆ มาก็ยังไม่ ถูกใจน้าเลย” หญิงคนหนึ่ง อายุ 54 ปี อาศัยอยู่ที่หมู่บ้านหนองแซง ได้กล่าวว่า “พรรคนี้ท�ำงานได้ดีที่สุด และได้รับ ความไว้วางใจจากคนทั้งประเทศ” ส่วนคุณตา อายุ 70 ปี อาศัยอยู่ที่บ้านโนนกล้วยหอม ได้กล่าวอีกว่า “ชอบทักษิณ เศรษฐกิจก็ดี ขายของก็ดี ไม่เหมือนสมัยน้ีท�ำอะไรก็ล�ำบาก ลูกหลานก็ท�ำมาค้าขายไม่ดีเลย” คุณยาย อายุ 68 ปี ทอ่ี าศยั อยทู่ ห่ี มบู่ า้ นโนนกลว้ ยหอม ไดก้ ลา่ ววา่ “พรรคเพอ่ื ไทย เพราะเศรษฐกจิ มนั ดี นโยบายของพรรคนค้ี อื เมอ่ื พดู แลว้ สามารถท�ำไดจ้ รงิ มีผลงานดีๆ ให้เห็นกเ็ ยอะ โดยเฉพาะนโยบาย 30 บาทรักษาทุกโรค” คุณตา อายุ 82 ปี อาศยั อยู่ที่ หมบู่ า้ นหนองแซง ไดก้ ลา่ ววา่ “ชอบพรรคนมี้ าตงั้ แตส่ มยั ทกั ษณิ เศรษฐกจิ ดี ประชาชนลมื ตาอา้ ปากได้ สมยั นนั้ ปราบปราม ยาเสพติดได้เป็นอย่างดี” และ คุณยายคนหนึ่ง อายุ 65 ปี อาศัยอยู่ที่บ้านหนองไฮ ได้ให้ความเห็นว่า “ผลงาน ทผ่ี า่ นมาประทบั ใจ สามารถชว่ ยเหลอื คนยากคนจนใหม้ อี าชพี ท�ำมาหากนิ ได้ สนิ คา้ เกษตรกร็ าคาด”ี สว่ นผทู้ เี่ ลอื กพรรค พลังประชารัฐให้เหตุผล เช่น ชาวไร่อ้อยวัย 55 ปีคนหน่ึง อาศัยอยู่ท่ีบ้านหนองแซง กล่าวว่า “ป้าชอบการท�ำงานของ นายเจรญิ เขา้ หาประชาชนดี เวลามาหาเสยี งกเ็ ขา้ มาพดู ดว้ ยดดี๊ ”ี สว่ นยายคนหนง่ึ อายุ 75 ปี อาศยั อยทู่ บ่ี า้ นโนนกลว้ ยหอม ได้กล่าวว่า “ยายมักพ่อใหญ่ประยุทธ์ เขาให้เงินคนจนดี ยายก็พอได้ใช้เงินของประยุทธ์น้ีแหละซื้อกับข้าวกับปลากิน” คณุ ตาวยั 69 ปี อาศยั อยทู่ บ่ี า้ นหนองเตา่ ไดใ้ หค้ วามเหน็ วา่ “ตาชอบประยทุ ธน์ ลี้ ะ เพราะบา้ นเมอื งบต่ บี ฆ่ า่ กนั เหมอื น สมยั กอ่ น สงบเรยี บรอ้ ยด”ี หญงิ วยั 51 ปี ขายกว๋ ยเตยี๋ ว ไดใ้ หค้ วามเหน็ วา่ “ชอบพรรคพลงั ประชารฐั นล้ี ะ ไดข้ องมากนิ มาใช้ ก็เพราะบัตรสวัสดิการที่เขาให้มา แบ่งเบารายจ่ายได้ คนท่ีไม่มีเงินจริงๆ ก็ได้ใช้เงินตัวนี้ด้วย มันดีอยู่ลูกว่าไหม” สว่ นผทู้ เ่ี ลอื กพรรคอนาคตใหม่ ใหเ้ หตผุ ล เชน่ หญงิ วยั 27 อาชพี รบั งานในเขตอ�ำเภอบา้ นแฮด ไดใ้ หส้ มั ภาษณว์ า่ “อยากให้ ไดค้ นทเี่ ปน็ คนใหมๆ่ มาพฒั นาบา้ ง มแี ตค่ นแกๆ่ เกา่ ๆ ไมเ่ หน็ พฒั นาสกั ท”ี หญงิ อายุ 37 ปี อาชพี รบั จา้ ง ทบ่ี า้ นหนองเตา่ กล่าวว่า “เบื่อแล้วคนเก่าๆ แก่ๆ ท�ำไมไม่ให้รุ่นใหม่ๆ เข้ามาท�ำงานบ้าง คนแก่ก็ควรพัก ท�ำไปก็ไม่ดีขึ้น น้าอยากได้ คนใหมด่ ูบา้ ง” เป็นต้น
172 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น ขอนแก่น เอฟซี ท�ำให้เขาเป็นที่นิยมในพื้นที่253 ขณะเดียวกัน เจริญ แซ่เต็ง อดีตนายกเทศมนตรีต�ำบล บา้ นโตน้ อ�ำเภอพระยนื กช็ นะบลั ลงั กใ์ นเขตอ�ำเภอพระยนื ประมาณ 400 คะแนน254 แตถ่ า้ พจิ ารณาเฉพาะ 253 ข้อมูลจากการลงพื้นท่ีของผู้ช่วยนักวิจัยท่ีอ�ำเภอบ้านไผ่ พบว่า นายองอาจ ฉัตรชัยพลรัตน์ เป็นบุคคลท่ีได้รับ ความสนใจอยา่ งมากจากประชาชนในเขตพน้ื ทอ่ี �ำเภอบา้ นไผ่ เนอ่ื งจากมคี วามใกลช้ ดิ กบั ประชาชนในเขตพน้ื ทดี่ งั กลา่ ว จากผลงานการท�ำงานในต�ำแหน่ง สมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด อ�ำเภอบ้านไผ่ เป็นจ�ำนวนหลายสมัย กลุ่ม ตัวอย่างในอ�ำเภอบ้านไผ่จ�ำนวนหน่ึงกล่าวว่า ตนเองชื่นชอบนายองอาจ อาทิ หญิงวัย 43 ปี อาชีพแม่บ้านกล่าวว่า “พช่ี อบพอ่ ใหญแ่ มค็ นะ (ชอ่ื เลน่ นายองอาจ) แกท�ำงานดี แบบวา่ ผลงานแกกเ็ ยอะ อยากใหแ้ กได้ จะไดก้ ลบั มาท�ำงานอกี ” ชายวยั 61 อาชพี เกษตรกร กลา่ ววา่ แมต้ นชอบพรรคเพอื่ ไทยแต่ “ลงุ สเิ ลอื กองอาจนแ่ี หละ” หญงิ วยั 55 ปี อาชพี ทอเสอื่ ระบเุ ชน่ กนั วา่ “องอาจผลงานเยอะ คนแถวนชี้ อบองอาจทง้ั สนิ้ ” สว่ นคนทกี่ ลา่ ววา่ จะเลอื กพรรคเพอ่ื ไทย พจิ ารณาบาง ความเหน็ เช่น คณุ ตา วยั 68 ปี อาชีพรบั จา้ งทวั่ ไปในหมบู่ ้านคามวารี ต�ำบลเมืองเพยี ใหค้ วามเหน็ วา่ “พอ่ มกั พอ่ ใหญ ่ บลั ลงั ก์ เบอรอ์ ะไรไมร่ ู้ แตว่ า่ จะเลอื กนนั่ แหละ คนแถวนเ้ี ขาชอบกนั หมด” ชายวยั 58 ปี อาชพี เกษตรกร เหน็ วา่ “ลงุ ชอบ บลั ลงั ก์ เดยี๋ วนเี้ ขาบโ่ งก่ นั เดอ้ สเิ อามาหยงั พรรคลงุ ตู่ เศรษฐกจิ กะบด่ ”ี แมค่ า้ รา้ นขายผลไมข้ า้ งทางระบวุ า่ “แมอ่ ยากให้ พ่อใหญบ่ ลั ลงั ก์ชนะ ถ้าในเขตเรานะ ไมร่ สู้ ิ แมว่ ่านโยบายเขากด็ ี จากที่แม่ไปฟังเขาปราศรยั ” และ หญิงคนหนง่ึ อาชพี ช่างเสริมสวยกล่าวว่า “แม่ก็ว่าถ้าให้แม่เลือกจริงๆ แม่ก็อยากให้ทักษิณละเนาะ อยากให้เขากลับมาบริหารงานบ้าน เมืองเราอีก ถา้ เปน็ ไปได้ แตถ่ ้าแม่จะเลอื กตอนน้ีก็เป็นเบอร์ 3 นั่นแหละลูก บลั ลงั ก์” สว่ นความเห็นของคนเลอื กพรรค อนาคตใหม่ เชน่ นกั ศกึ ษาชาย อายุ 24 เหน็ วา่ “ความจรงิ ผมอยากใหพ้ รรคอนาคตใหมช่ นะ ผมวา่ ใครอยพู่ รรคน้ี ผมก็ เลือกเขาน่ันแหละครับ ผมอยากให้คนใหม่ๆ เข้ามาบริหารประเทศ อยากให้ประเทศเราเดินหน้า ผมว่าถ้าได้คนเดิมๆ กม็ ีแตค่ วามคดิ เดิมๆ ความคิดเก่าๆ ไม่กา้ วหนา้ ซะที” ฯลฯ 254 กล่มุ ตวั อยา่ งในอ�ำเภอพระยืน ใหค้ วามเหน็ หลากหลาย เชน่ ผู้ทีเ่ ลอื กพรรคพลงั ประชารัฐ คุณตาอาชีพเกษตรกร วยั 71 ปี กลา่ ววา่ “กช็ อบพรรคนี้ ถา้ เราเลอื กเบอรข์ องพรรคน้ี เขากจ็ ะไดช้ นะ ถา้ เขาอยตู่ อ่ กด็ ี เพราะดแู ลว้ กด็ แู ลประชาชน ดี ให้เงินสวัสดิการ เงินคนแก่บ้าง ชาวบ้านยากจนก็ได้พอมีกินมีใช้ อย่างตาก็ได้เงินสวัสดิการกับเงินคนแก่ เขาก็บอก ถา้ ไดเ้ ปน็ จะใหเ้ พม่ิ ดว้ ยนะ” สว่ นหญงิ รา้ นขายของช�ำ วยั 48 ปี กลา่ ววา่ “ในความเหน็ สว่ นตวั ชอบเบอรผ์ สู้ มคั รนอ้ี ยแู่ ลว้ สว่ นตวั กไ็ มไ่ ดร้ จู้ กั กนั มากมายแคร่ หู้ า่ งๆ เขากเ็ ปน็ คนดนี ะ นโยบายกด็ ี มโี ครงการจะท�ำใหช้ าวบา้ นมากมาย และเชอ่ื วา่ เขาท�ำได้จริงอย่างที่พูด อีกอย่างพรรคที่เขาอยู่นโยบายก็ดีและน่าเชื่อถือมากกว่าพรรคอื่น บ้านเมืองก็สงบไม่มีการ ฆ่ารบฟันกันเหมือนสมัยก่อนท่ีทะเลาะกัน โกงกินบ้านเมืองสารพัด สร้างแต่ความวุ่นวาย แต่พอชุดนี้มาไม่เห็นเคยมี ปญั หากนั สกั ท”ี คณุ ยายวยั 72 บา้ นโนนบอ่ กลา่ ววา่ “ทเ่ี ปน็ อยเู่ ปน็ แบบไหนกแ็ บบนน้ั แหละ ไมต่ อ้ งมอี ะไรเปลย่ี นแปลง ทเ่ี ปน็ อยกู่ ด็ แี ลว้ อยากใหช้ ดุ นอ้ี ยไู่ ปเรอ่ื ยๆ ดแี ลว้ ” ผสู้ มั ภาษณจ์ งึ ถามเหตผุ ลตอ่ อกี คณุ ยายกลา่ ววา่ “กเ็ ขามสี วสั ดกิ ารดี บัตรคนจน เงินคนแก่ อยู่บ้านเฉยๆ ก็มีเบี้ยยังชีพให้ทุกๆ เดือน” ขณะท่ีชายวัยเพ่ิงจะเกษียณจากอาชีพเจ้าหน้าที่ ทโี่ รงพยาบาลศรนี ครนิ ทร์ ปจั จบุ นั เปดิ รา้ นขายของช�ำอยทู่ บ่ี า้ น กลา่ ววา่ “ในความคดิ เหน็ สว่ นตวั ของลงุ นะ ลงุ ชอบปจั จบุ นั จากนโยบายการชว่ ยเหลอื คนยากจน ใหเ้ งนิ คนแก่ ลงุ ไมไ่ ดเ้ งนิ อะไรกบั เขาหรอก แตเ่ หน็ ชาวบา้ นทย่ี ากจนเขาไดเ้ งนิ ทกุ เดอื น ก็ดีท�ำให้เขามีเงินพอกินพอใช้ พอซ้ือข้าวสารปลากระป๋อง อีกอย่างบ้านเมืองก็สงบด้วย” ส่วนผู้ที่เลือกพรรคเพ่ือไทย เชน่ คณุ ลงุ วยั 65 ปี อาชพี เกษตรกร ระบวุ า่ “ชาวนาจะไดม้ รี ายได้ เศรษฐกจิ จะไดด้ ขี น้ึ ชาวไรช่ าวนาจะไดพ้ ง่ึ พาตนเอง ได้มากข้ึน” หญิงวัย 57 ปี อาชีพแม่บ้าน กล่าวว่า “ชอบนโยบายที่ท�ำให้ประชาชนอยู่ดี แล้วก็ท�ำได้จริงตามที่พูดไว้ เศรษฐกิจดี ต่างชาติต่างยอมรับอย่างเพ่ือไทย” หญิงวัยประมาณ 35-40 ปี เปิดร้านขายของช�ำ กล่าวว่า “ถ้าถามว่า ชอบอดตี หรือปัจจุบนั ฉันชอบอดตี มากกว่าแน่นอนแหละ อดตี น่อี ะไรก็ดี ยิง่ เรอื่ งเศรษฐกิจนะ ไมต่ ้องพดู ถงึ ชาวบา้ น ชาวไร่ชาวนาค้าขายข้าวขายอ้อยก็ได้ก�ำไร ช่วยเหลือค่าชดเชยต่างๆ” ส่วนหญิงวัยใกล้เคียงกัน เปิดร้านของของช�ำ เลา่ ว่า “ตอนน้ีราคาววั 10,000–20,000 บาท ราคาตกต่ำ� มาก ล้มวัวเลี้ยงงานแตง่ ใหล้ ูกไดเ้ ลยแตก่ อ่ นนี่ อยากจะได้กิน เพราะแต่ก่อนวัวแพงมาก บางตัวเป็นแสน บ้านไหนเล้ียงวัวน่ีถือว่าบ้านน้ันมีเงิน แถมตอนนี้ขายของก็ไม่ได้ก�ำไร” ชายอายุ 45 ปี อาชีพเกษตรกรกล่าวว่า “ก็มีพรรคเดียวแหละที่เขาช่วยเหลือชาวนาให้มีอยู่มีกินได้ ก็พรรคเพ่ือไทย สมัยทักษิณน่ันแหละ” และ หญิงวัย 67 อาชีพแม่บ้านกล่าวว่า “แต่ก่อนชาวบ้านแถวนี้มีอาชีพเสริมจากการที่รัฐบาล นายกทกั ษณิ เปน็ นายก แกหางานใหช้ าวบา้ นท�ำ ใครทอ่ี ยบู่ า้ นเฉยๆ หรอื มอี าชพี ท�ำไรท่ �ำนา วา่ งจากท�ำนา หมดฤดทู �ำนา ก็จะได้เงินจากการท�ำงานน้ีแหละ มีงานถักงานทอ บ้างก็มีให้ประกอบช้ินส่วนเล็กๆ ของรองเท้าบ้าง กับงานสาน พอถึงเวลา โรงงานก็จะมารับพร้อมเอาเงินมาให้ พอหมดยุคทักษิณไปแล้วไม่มีคนท�ำต่อ โรงงานนายทุนเขาก็เลิกจ้าง บางโรงงานกเ็ ปน็ ของตา่ งประเทศ ไมร่ วู้ า่ เปน็ เพราะรฐั บาลชดุ เผดจ็ การหรอื เปลา่ บางทตี า่ งชาตเิ ขาไมเ่ หน็ ดว้ ยทปี่ ระเทศ
173 ต�ำบลบา้ นโต้น เขาชนะบัลลังก์ประมาณ 1,200 คะแนนเลยทเี ดยี ว ทงั้ น้ี อ�ำเภอพระยนื มีจ�ำนวนผู้มสี ิทธิ เลือกตั้งประมาณ 20,000 คน ในสว่ นของผสู้ มคั รรายอน่ื ๆ นางสาวกลั ยารตั น์ กติ ตกิ ลั ยานนั ท์ นกั ธรุ กจิ ทอ้ งถน่ิ จากพรรค อนาคตใหม่ ไดค้ ะแนนเปน็ อนั ดบั 4 คอื 9,588 คะแนน นายแพทยเ์ ปรมศกั ดิ์ เพยี ยรุ ะ อดตี นายกเทศมนตรี เมืองบ้านไผ่ อดีตส.ส.พรรคไทยรักไทย ได้ 7,936 คะแนน และ นายเดชค�ำรณ สิงคลีบุตร อดีตสมาชิก สภาองคก์ ารบรหิ ารส่วนจังหวดั เขต อ.บา้ นไผ่ จากพรรคเพือ่ ชาติได้ 3,100 คะแนน บลั ลงั กใ์ หส้ มั ภาษณก์ บั ผวู้ จิ ยั วา่ ตนเองเปน็ นกั ธรุ กจิ เกย่ี วกบั สนิ คา้ การเกษตร รบั ซอื้ ขา้ วเปลอื ก มนั ส�ำปะหลงั ออ้ ย ฯลฯ สาเหตทุ ม่ี าลงในเขต 10 เนอื่ งจากมคี วามผกู พนั กบั ชาวอ�ำเภอบา้ นไผ่ ในต�ำบล บ้านลานและต�ำบลแคนเหนือ เน่ืองจากตนเองท�ำโรงงานแปรสภาพมันส�ำปะหลัง เปิดจุดรับซื้อมัน ส�ำปะหลงั และออ้ ย มาเกอื บ 20 ปที ส่ี องต�ำบลนี้ (แตส่ องต�ำบลนคี้ ะแนนของบลั ลงั กแ์ พอ้ งอาจคอ่ นขา้ งมาก) บัลลังก์เคยเป็นนายกเทศมนตรีต�ำบลหนองสองห้อง 2 สมัย เคยเป็นบอร์ดอนุกรรมการข้าราชการครู และบุคลากรทางการศึกษา (อ.ก.ค.ศ.) 2 สมัย เคยเปน็ บอร์ดของศกึ ษาธกิ ารจงั หวัด 2 ปี ฯลฯ แต่ไม่เคย ลงสนามการเมืองระดับชาติ บัลลังก์กล่าวถึงสาเหตุที่ลงรอบน้ีว่า “ในฐานะเป็นนักธุรกิจการเกษตร ถ้าราคาเกษตรดี เราเห็นหน้าเกษตรกรที่มารับเงินเราไป เราก็มีความสุข แต่ระยะหลังเศรษฐกิจไม่ด ี เขารบั เงนิ เราไปกบ็ น่ ไป เราเลยอยากหาวธิ ชี ว่ ย เขาเปน็ ผมู้ พี ระคณุ กบั เรา ถา้ เราชว่ ยเขาได้ เราตอ้ งอยขู่ า้ งบน เพ่ือผลักดันนโยบาย นี่จึงเป็นสาเหตุที่มาลงส.ส.” บัลลังก์เผยถึงที่มาของชัยชนะในเขตน้ีว่า “นโยบาย พรรคเพอื่ ไทยอยใู่ นใจประชาชนมาสว่ นหนงึ่ แลว้ ถา้ เทยี บสดั สว่ นทที่ �ำใหช้ นะคอื 30% เปน็ คะแนนพรรค 20% เป็นคะแนนบุคคล 10% เป็นคะแนนจากบารมขี องผู้ทีส่ นับสนนุ หากได้เทา่ นกี้ ็สามารถเปน็ ผแู้ ทน ได้แล้ว” บัลลังก์ยอมรับว่าตนเองเพ่ิงรู้ว่าจะได้ลงสมัครเป็นส.ส.ในเดือนพฤศจิกายน ปี 2561 ในช่วงหา เสยี งตนเองไดล้ งปราศรยั ทกุ หมบู่ า้ น 2 รอบ สว่ นเนอื้ หาทป่ี ราศรยั บลั ลงั กเ์ ลา่ วา่ เนอื่ งจากตนเองท�ำธรุ กจิ การเกษตร จึงรู้ว่าชาวบ้านต้องการอะไร ชาวบ้านส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรท้ังส้ิน การปราศรัย จงึ เนน้ นโยบายดา้ นการเกษตรของพรรคเพอื่ ไทย รวมถงึ นโยบายปรบั โครงสรา้ งหนี้ นโยบายสรา้ งรายได้ และกล่าวถงึ นโยบาย 30 บาทรกั ษาทกุ โรคท่มี มี าตั้งแต่สมัยพรรคไทยรกั ไทย นอกจากน้ี บัลลังก์กล่าววา่ “ตอ้ งพดู ในสงิ่ ส�ำคญั ทพ่ี รรคตอ้ งการใหพ้ ดู ดว้ ย วา่ นค่ี อื การตอ่ สรู้ ะหวา่ งฝา่ ยประชาธปิ ไตยกบั ฝา่ ยสบื ทอด อ�ำนาจ” เมอื่ ถามถงึ ผลคะแนนทไี่ ดร้ บั ซง่ึ นอ้ ยกวา่ เดมิ หากเทยี บกบั คะแนนของพรรคเพอ่ื ไทยในการเลอื กตงั้ ปี 2554 บลั ลงั กก์ ลา่ ววา่ “พอใจเปน็ อยา่ งมาก เพราะผมไมใ่ ชค่ นในพน้ื ท่ี ไมไ่ ดต้ ดิ พนื้ ทต่ี ลอด พรรคตรงขา้ ม เขาก็โจมตีเราว่า เราไม่ใช่คนบ้านไผ่ เราคนหนองสองห้อง เราเป็นฝ่ายรับ ไม่ใช่ฝ่ายรุกในการหาเสียง คะแนนออกมาเชน่ นก้ี พ็ อใจ พน่ี อ้ งประชาชนสว่ นหนงึ่ เขากต็ อ้ งการใหพ้ รรคเพอื่ ไทยเปน็ รฐั บาล” บลั ลงั ก์ วิเคราะหว์ ่า สาเหตุทที่ �ำให้คะแนนพรรคลดลงเน่อื งจาก 1) กติกาการเลือกตั้งเปลย่ี นไป ประชาชนกาได้ ไมเ่ ปน็ ประชาธปิ ไตย บา้ นเมอื งไมม่ คี วามมนั่ คง เขากเ็ ลกิ จา้ งไปกม็ นี ะ” และหญงิ วยั 32 ปี เปดิ รา้ นเสรมิ สวยในหมบู่ า้ น กล่าวว่า “ชอบพรรคเพื่อไทยแต่ไหนแต่ไรแล้ว น้านี่เสื้อแดงเต็มตัว แต่ไม่เคยไปม็อบกับเขานะ อยากให้พรรคเพ่ือไทย พาประเทศชาตเิ จรญิ รงุ่ เรอื ง ชว่ ยเหลอื เรอื่ งปากทอ้ งของประชาชนไดจ้ รงิ ๆ ไมใ่ ชม่ แี คค่ �ำพดู ขวานผา่ ซาก บอกเปน็ คนตรง แตไ่ ม่เคยลงมีท�ำสกั ที นา้ ไม่ชอบรัฐบาลขายฝัน” ฯลฯ
174 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น บตั รเดยี ว 2) ในการเลอื กตงั้ ปี 2554 มคี แู่ ขง่ ขนั หลกั ในเขตนเี้ พยี งสองคนคอื เรอื งเดชกบั นายแพทยเ์ ปรมศกั ด ิ์ แตร่ อบนม้ี หี ลายสบิ พรรคการเมอื ง คะแนนจงึ กระจดั กระจาย 3) พรรคอนาคตใหมไ่ ดค้ ะแนนเยอะโดยผสู้ มคั ร แทบไมต่ อ้ งท�ำอะไรเลย อาศยั กระแสธนาธรเปน็ หลกั คะแนนสว่ นนจี้ งึ แยง่ คะแนนพรรคเพอื่ ไทยไป และ 4) คนสูงอายุจ�ำนวนมากไดป้ ระโยชนจ์ ากนโยบายรฐั บาล คนเหล่านี้เลอื กพรรคพลงั ประชารัฐ ตลอดจน พรรคพลงั ประชารฐั มกี ลไกอ�ำนาจรฐั คอยอ�ำนวยความสะดวกให้ผ้สู มัครพรรค ดงั ที่กลา่ วข้างตน้ ว่า 3 อ�ำเภอในเขตนี้ ผ้สู มัครท้ัง 3 คน ชนะคนละอ�ำเภอ บัลลงั ก์วิเคราะห์ว่า “ท่ีอ�ำเภอบ้านไผ่ ผู้สมัครพรรคภูมิใจไทยเป็นส.อบจ.ในพื้นที่มา 20 ปี การหาเสียงของเขาจะเน้นโจมตี ว่าเราไม่ใช่คนในพ้ืนท่ี” ส่วนอ�ำเภอพระยืนเป็นถ่ินของผู้สมัครพรรคพลังประชารัฐ ซ่ึงถือว่าแพ้ไม่มาก สว่ นทอ่ี �ำเภอบา้ นแฮด บลั ลงั กก์ ลา่ ววา่ เปน็ พนื้ ทส่ี ญุ ญากาศไมม่ ใี ครเปน็ เจา้ ของในเขตอ�ำเภอน้ี คะแนนจงึ เปน็ ของพรรคเพอ่ื ไทยสว่ นใหญ่ ปจั จยั หลกั มาจากเครอื ขา่ ยของพชี่ าย นายพงศกร อรรณนพพรทค่ี อ่ นขา้ ง เขม้ แขง็ ในพน้ื ที่อ�ำเภอบ้านแฮด (สัมภาษณว์ ันที่ 15 กรกฎาคม 2562) ขณะทอี่ งอาจใหส้ มั ภาษณก์ บั ผวู้ จิ ยั วา่ ตนเองเปน็ สมาชกิ สภาองคก์ ารบรหิ ารสว่ นจงั หวดั ในเขต อ�ำเภอบา้ นไผม่ า 4 สมยั นบั รวมชว่ งเวลาหลงั รฐั ประหารทไ่ี มม่ กี ารเลอื กตง้ั ทอ้ งถน่ิ ดว้ ย เทา่ กบั เปน็ ส.อบจ. มาเปน็ เวลา 20 ปี จากการท�ำงานในพน้ื ทเี่ ปน็ ระยะเวลานาน มปี ระสบการณใ์ นการท�ำงานคลกุ คลกี บั ชาวบา้ น ท�ำใหท้ ราบปญั หาตา่ งๆ ของอ�ำเภอบา้ นไผ่ อกี ทง้ั อ�ำเภอบา้ นไผไ่ มม่ สี .ส.ซง่ึ เปน็ คนในพนื้ ทม่ี านาน ส.ส.คนเกา่ คือเรืองเดชก็เป็นคนอ�ำเภอชนบท ส.ส.คนสุดท้ายท่ีเคยเป็นคนบ้านไผ่คือนายแพทย์เปรมศักด์ิสมัยท ่ี ยังอยู่กับพรรคไทยรักไทย นี่จึงเป็นสาเหตุที่ท�ำให้ตนเองลงสมัครส.ส.ในคร้ังนี้ ตนเองตัดสินใจว่าจะลง รบั สมคั รในเดอื นตลุ าคม ปี 2562 สว่ นสาเหตทุ เี่ ลอื กสงั กดั พรรคภมู ใิ จไทย องอาจใหเ้ หตผุ ลสามประการ ประการแรกคอื ตนเองชน่ื ชอบในแนวนโยบายของพรรค ไมว่ า่ จะเปน็ นโยบายการปลดหนกี้ ยศ. ปลดลอ็ ก กญั ชาจากยาเสพตดิ และนโยบายอนื่ ๆ ประการทสี่ อง องอาจกลา่ ววา่ ในชว่ งหลายปที ผ่ี า่ นมา ประเทศ แบ่งออกเป็นสองสี “ผมไม่มีความสุขกับการต้องเลือกฝ่าย ส�ำหรับผม ภูมิใจไทยเป็นทางเลือกที่ไม่มีสี” และประการทสี่ าม เนอื่ งดว้ ยตนเองเคยเปน็ ผจู้ ดั การทว่ั ไปทมี ฟตุ บอลขอนแกน่ เอฟซี จงึ หลกี เลยี่ งไมไ่ ดท้ ี่ ตอ้ งกลา่ วถงึ สโมสรบรุ รี มั ยย์ ไู นเตด็ ซง่ึ เปน็ โมเดลส�ำคญั ในการพฒั นาสโมสรฟตุ บอลของจงั หวดั ขอนแกน่ องอาจย้�ำว่า งานฟุตบอลคืองานมวลชนเหมือนการเมือง “ผมเช่ือว่าคนฟุตบอลด้วยกันมันเชื่อมต่อกัน ได้ง่ายกว่า ในนโยบายของภูมิใจไทยมีข้อหน่ึงที่ระบุถึงบุรีรัมย์โมเดล บุรีรัมย์ในอดีตเป็นจังหวัดท่ีไม่น่า ท่องเที่ยวระดับต้นๆ ของประเทศ แต่ปัจจุบันติด 1 ใน 5 ของประเทศ ตรงนี้ท�ำให้เราต้องกลับมามอง บา้ นเรา เราตอ้ งสรา้ งกฬี าใหบ้ า้ นเมอื งเราเปน็ แหลง่ ทอ่ งเทย่ี วใหไ้ ด้ ถา้ ผมท�ำไดใ้ นบา้ นไผอ่ ยา่ งนอ้ ยบา้ นไผ่ ก็จะมีแรงจูงใจท�ำใหค้ นอยากมาท่ีอ�ำเภอบ้านไผม่ ากขน้ึ ” องอาจวเิ คราะหก์ อ่ นการเลอื กตงั้ วา่ เนอ่ื งจากอ�ำเภอบา้ นไผเ่ ปน็ อ�ำเภอใหญ่ มผี มู้ สี ทิ ธเิ ลอื กตง้ั ประมาณ 80,000 คน อีกท้ังตนเองเป็น ส.อบจ.ในพ้ืนที่มานาน “ผมเชื่อว่า ถ้าคนบ้านไผ่ให้คะแนนผม ครึ่งหน่ึง 50% จะได้ 40,000 คะแนน หรือ 30,000 คะแนนก็ได้ แล้วก็เก็บจากอ�ำเภออ่ืนอีกนิดหน่อย
175 ผมก็จะชนะ แต่สงครามการเลือกต้ัง เขาไม่ได้ดูกันแค่ความนิยมส่วนตัว” องอาจกล่าวถึงสาเหตุท่ีท�ำให้ ตนเองไมช่ นะในเขตนี้ไวห้ ลายประการดว้ ยกัน ประการแรก ความนิยมในกระแสพรรคเพื่อไทยยังคงสูงลิ่วในพื้นที่เขต 10 “ผมไม่ได้สู้กับแค่ ผสู้ มคั รพรรคเพอ่ื ไทย ผมตอ้ งสกู้ บั กระแสพรรคเพอื่ ไทยดว้ ย” องอาจยอมรบั วา่ คะแนนในอ�ำเภอบา้ นไผ่ ทีต่ นเองชนะบลั ลังกป์ ระมาณ 3,000 คะแนนนั้น ไม่เพียงพอ แตอ่ งอาจม่ันใจมาตลอดวา่ ตนเองจะชนะ ผสู้ มคั รจากพรรคพลงั ประชารฐั ไดแ้ นน่ อน ในสว่ นของอ�ำเภอพระยนื กบั อ�ำเภอบา้ นแฮดทอ่ี งอาจไดค้ ะแนน ไม่ดีนนั้ องอาจเลา่ ว่า “ผมไปลงสองอ�ำเภอนี้เยอะ ไปแนะน�ำตัว ลงไปปราศรยั ครบทกุ หมบู่ า้ น แต่ละจดุ มคี นมาฟงั 100-200 คน ไปปราศรยั วนั ละ 5 จดุ หนง่ึ วนั สมมตมิ คี นฟงั 500 คน หนงึ่ เดอื นกฟ็ งั 15,000 คน สองเดอื นก็ 30,000 คน ผมตอ้ งการท�ำใหช้ าวบา้ นรจู้ กั วา่ นคี่ อื สจ.องอาจ จากอ�ำเภอบา้ นไผ่ เสยี งตอบรบั ที่มีต่อผมก็ดี โพลล์ของผมก็บอกว่าผมจะชนะ แต่เม่ือถึงวันกาบัตร อันน้ันต่างหากท่ีเป็นของจริงว่า เขาไมเ่ ลือกเรา” ประการท่ีสอง เป็นผลจากระบบการเลือกต้ังแบบใหม่ “ถ้าเป็นรัฐธรรมนูญฉบับเก่า ชาวบ้าน จะมที างเลือก ชอบคนกาพรรคน้ี ชอบพรรคกาอกี พรรคหนึ่ง แตก่ ารเลอื กต้ังแบบใหม่กาได้ใบเดยี ว เป็น เหตุท�ำให้คนไม่สามารถแบ่งคะแนนเป็นสองความรู้สึกได้ แม้ประชาชนรัก สจ.องอาจ แต่เขาก็ไปเลือก พรรคเพอื่ ไทย ท�ำใหค้ ะแนนผมในบา้ นไผท่ ง้ิ ไมห่ า่ ง” องอาจยำ�้ อกี ทวี า่ ตนเองหวงั ในคะแนนอ�ำเภอบา้ นไผ่ จะต้องสูงกว่าน้ี แต่ในอ�ำเภอพระยืนและอ�ำเภอบ้านแฮด ตนเองคือตัวเลือกอันดับสาม โดยเฉพาะใน อ�ำเภอพระยนื เนอื่ งจากเจรญิ แซ่เตง็ เป็นคนในพ้ืนที่ ประการท่สี าม เนอื่ งจากผสู้ มคั รท่ีเปน็ คนบ้านไผแ่ ย่งคะแนนกันเอง คะแนนจงึ เป็นเบย้ี หัวแตก หากพิจารณารายช่ือผู้สมัครท่ีเป็นคนพื้นเพอ�ำเภอบ้านไผ่ หากไม่นับองอาจ นับเฉพาะกัลยารัตน ์ กิตติกัลยานันท์ (9,588 คะแนน) เปรมศักดิ์ เพียยรุ ะ (7,936 คะแนน) และเดชค�ำรณ สงิ คลีบุตร (3,100 คะแนน) พบวา่ ในสว่ นนม้ี กี วา่ 20,000 คะแนน มริ วมผสู้ มคั รคนบา้ นไผท่ ไ่ี ดค้ ะแนนหลกั รอ้ ยอกี จ�ำนวนหนงึ่ ซง่ึ รวมแลว้ มคี ะแนนวา่ 7,000 คะแนน องอาจวเิ คราะหว์ า่ คะแนนเหลา่ นปี้ ระชาชนไมเ่ ลอื กพรรคเพอ่ื ไทย “เพราะถา้ เลอื ก พวกเขากเ็ ลอื กไปแลว้ แตป่ ระชาชนเลอื กตวั บคุ คล สมมตวิ า่ ถา้ กลั ยารตั น์ เปรมศกั ด์ิ เดชค�ำรณ คนใดคนหนึ่งไม่ลง คะแนนก็จะมาแชร์กนั ในกล่มุ คนบา้ นไผ่ ไม่ตอ้ งมาตดั คะแนนกนั เองแบบน”้ี ท้ายที่สุด องอาจสารภาพว่า ตนเองผิดหวังกับผลการเลือกต้ัง พร้อมเปรียบเทียบว่า “เหมือน จีบสาว แต่สาวไม่มาตามนัด” (หัวเราะ) “ผมเชื่อตลอด เราไปทุกงาน งานศพงานบุญงานบวช เราท�ำ ถนนหนทางมากวา่ 20 ปี ผมเชอื่ วา่ ผมจะชนะ พรรคภมู ใิ จไทยกเ็ ชอื่ แบบนนั้ ” พรอ้ มแสดงความผดิ หวงั ท่ี บัลลงั ก์ซึ่งมใิ ชค่ นในพน้ื ท่ีเขต 10 ชนะการเลอื กตั้ง องอาจปิดทา้ ยดว้ ยขอ้ กังขาถึงความจริงใจในการดูแล พนื้ ทอี่ �ำเภอบา้ นไผข่ องบลั ลงั กว์ า่ “ระหวา่ งบา้ นเชา่ กบั บา้ นตวั เอง ถา้ เราไปเชา่ แลว้ หลงั คารวั่ อยา่ งมาก เรากแ็ คย่ า้ ยเตยี ง แตถ่ า้ เปน็ บา้ นเรา เราตอ้ งขนึ้ ไปซอ่ ม เราจะรกั และหวงแหนบา้ นเรา ถา้ มนั เปน็ ของเรา” (สัมภาษณว์ ันท่ี 17 กรกฎาคม 2562)
176 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น ท้ังน้ี หากพิจารณาถึงพรรคการเมืองท่ีประกาศว่าจะไม่สนับสนุนให้พล.อ.ประยุทธ์เป็น นายกรัฐมนตรี ได้แก่ พรรคเพื่อไทย 30,111 คะแนน พรรคอนาคตใหม่ 9,588 คะแนน พรรคเพื่อชาติ 3,100 คะแนน พรรคเสรรี วมไทย 744 คะแนน และพรรคเศรษฐกจิ ใหม่ 528 คะแนน จะเทา่ กบั 44,071 คะแนน มากกวา่ พรรคพลงั ประชารฐั ทไ่ี ด้ 14,439 คะแนน
177 บทท่ี 5 สรุปและอภิปรายผล
178 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น
179 จากจ�ำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 116 คนของภาคอีสานพบว่า พรรคเพอื่ ไทยชนะ 84 คน พรรคพลงั ประชารฐั ชนะ 16 คน พรรคภมู ใิ จไทยชนะ 11 คน พรรคชาตพิ ฒั นา พรรคชาตไิ ทยพฒั นา และ พรรคอนาคตใหม่255 ชนะพรรคละ 1 คน จ�ำนวนตัวเลขนี้ถือว่าพรรคเพื่อไทยยังได้รับความนิยมในภาค อสี าน แมจ้ ะลดลงมาเมอ่ื เทยี บกบั การเลอื กตง้ั ในปี 2554 หากพจิ ารณาจากผลคะแนนการเลอื กตง้ั เฉพาะ ในจังหวัดขอนแก่น พบว่า ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งในจังหวัดขอนแก่นทั้ง 10 เขต จ�ำนวน 1,037,292 คน เลอื กพรรคเพ่ือไทย 380,001 คะแนน คดิ เปน็ ร้อยละ 36.63 ของผูม้ าใชส้ ทิ ธเิ ลอื กตงั้ รองลงมาคอื เลือก พรรคพลังประชารัฐ 222,075 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 21.40 และพรรคอนาคตใหม่ 185,895 คะแนน คดิ เปน็ รอ้ ยละ 17.92 ทเี่ หลอื เปน็ คะแนนจากผสู้ มคั รพรรคอนื่ ๆ บตั รเสยี และบตั รไมป่ ระสงคล์ งคะแนน256 ทว่าหากพิจารณาในภาพใหญ่ข้ึน ท้ัง 20 จังหวัดในภาคอีสาน หากน�ำคะแนนของ 7 พรรคการเมือง ทปี่ ระกาศตวั ลว่ งหนา้ วา่ ไมส่ นบั สนนุ การสบื ทอดอ�ำนาจของ คสช. หรอื ไมส่ นบั สนนุ พล.อ.ประยทุ ธก์ อ่ น การเลือกตั้ง ซ่ึงมีอยู่ 7 พรรค ได้แก่ 1.พรรคเพ่ือไทย 2.พรรคอนาคตใหม่ 3.พรรคเสรีรวมไทย 4.พรรค เศรษฐกจิ ใหม่ 5.พรรคเพอื่ ชาติ 6.พรรคประชาชาติ 7.พรรคพลงั ปวงชนไทย (แมแ้ ตล่ ะพรรคมนี โยบายดา้ น อน่ื ๆ ไมเ่ หมอื นกนั แตจ่ ดุ รว่ มเหมอื นกนั ) กบั พรรคทปี่ ระกาศสนบั สนนุ ชดั เจนคอื 1.พรรคพลงั ประชารฐั 257 2.พรรครวมพลังประชาชาติไทย 3.พรรคประชาชนปฏิรูป ทเ่ี หลอื คือ 1.พรรคอนื่ ๆ (เช่น พรรคภมู ใิ จไทย พรรคประชาธปิ ตั ย์ พรรคชาตไิ ทยพฒั นา ฯลฯ) 2.บตั รเสยี 3.ไมป่ ระสงคล์ งคะแนน เราจะพบวา่ จากจ�ำนวน ผมู้ าใชส้ ทิ ธิ 11,071,694 คน คะแนนของพรรคทไี่ มส่ นบั สนนุ การสบื ทอดอ�ำนาจของ คสช คอื 6,123,093 255 คอื นายฐิตินนั ท์ แสงนาค ส.ส.ขอนแก่น เขต 1 256 ภายหลังการเลอื กต้งั นกั ศกึ ษามหาวทิ ยาลยั ขอนแกน่ ไดร้ วมตัวกนั ล่ารายชือ่ ถอดถอนคณะกรรมการการเลอื กตั้ง (กกต.) ด้วยเหตุผลถึงความผิดปกติในการจัดการเลือกตั้ง การนับคะแนนไม่โปร่งใส ความเป็นกลางของ กกต. อ้างใน “งานงอก “นักศึกษา มข.”ต้ังโต๊ะล่ารายช่ือย่ืนถอดถอน กกต.” อีสานขอนแก่นนิวส์, 29 มีนาคม 2562 http://news. esankhonkaennews.com/2019/03/29/8057 257 แต่การกล่าวเช่นนี้มีข้อจ�ำกัดเน่ืองจากผู้ลงคะแนนอาจจะเลือกโดยดูตัวแทนบุคคลหรือนโยบายของพรรค พลงั ประชารัฐ เปน็ หลกั มิไดส้ นใจตอ่ พล.อ.ประยุทธ์หรอื ประเดน็ การสบื ทอดอ�ำนาจ
180 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น คะแนน หรือคิดเป็นร้อยละ 55.30 ส่วนพรรคท่ีสนับสนุนได้รับ 2,422,870 คะแนน หรือคิดเป็นร้อยละ 21.88 เสยี งทเี่ หลืออกี 2,525,731 คะแนนหรอื รอ้ ยละ 22.82 เลอื กพรรคอนื่ ๆ รวมถงึ บตั รเสยี และบัตร ไม่ประสงค์ลงคะแนน แต่หากนับตัวเลขดังกล่าวเฉพาะจังหวัดขอนแก่น จะพบว่า ตัวเลขของพรรคที่ ไม่สนับสนุนฯ คือ 625,490 คะแนน หรือคิดเป็นร้อยละ 60.30 ส่วนพรรคที่สนับสนุน ฯ คือ 226,140 คะแนน หรอื คดิ เปน็ รอ้ ยละ 21.80 สว่ นเลอื กพรรคอน่ื ๆ รวมถงึ บตั รเสยี และบตั รไมป่ ระสงคล์ งคะแนนคอื 185,662 คะแนน หรอื คดิ เปน็ รอ้ ยละ 17.90 ตลอดจน เมอื่ พจิ ารณาถงึ หา้ อนั ดบั คะแนนสงู สดุ ของพรรค ในภาคอีสาน จะพบว่า อันดับหน่ึงคือพรรคเพื่อไทย ได้ 3,998,222 คะแนนหรือคิดเป็นร้อยละ 36.11 อันดับสองคือพรรคพลังประชารัฐ ได้ 2,372,191 คะแนนหรือคิดเป็นร้อยละ 21.43 อันดับสามคือ พรรคภูมิใจไทย ได้ 1,728,498 คะแนนหรือคิดเป็นร้อยละ 15.61 อันดับสี่คือ พรรคอนาคตใหม่ ได้ 1,584,945 คะแนน หรอื คดิ เปน็ รอ้ ยละ 14.32 อนั ดบั หา้ คอื พรรคประชาธปิ ตั ย์ ได้ 295,990 คะแนนหรอื คดิ เปน็ รอ้ ยละ 2.67 ทเ่ี หลอื คอื 1,091,848 คะแนนหรอื คดิ เปน็ รอ้ ยละ 9.86 เปน็ คะแนนของพรรคอนื่ ๆ บตั รเสยี และบตั รไมป่ ระสงคล์ งคะแนน ปรากฏการณ์ดังกลา่ วสามารถพจิ ารณาแยกย่อย ไดด้ ังนี้ ประการที่หนึ่ง คะแนนข้างต้นแสดงให้เห็นว่า คนขอนแก่น (รวมถึงคนอีสานจ�ำนวนมาก) ยังสนับสนุนพรรคเพ่ือไทย หากย้อนกลับไปถึงนโยบายพรรคไทยรักไทยในอดีต โดยเฉพาะนโยบาย ด้านเศรษฐกิจ การแก้ไขปัญหาความยากจนและการลดความเหลื่อมล้�ำ ไม่ว่าจะเป็นนโยบายกองทุน หมบู่ า้ น นโยบายจดั สรรเงินใหท้ กุ หมูบ่ า้ นทัว่ ประเทศตามขนาดเล็ก กลาง ใหญ่ หรอื เอสเอ็มแอล (SML) การพักช�ำระหนี้เกษตรกร การอุดหนุนราคาสินค้าเกษตร โครงการหน่ึงต�ำบลหน่ึงผลิตภัณฑ์ โครงการ 30 บาทรักษาทุกโรค กองทุนเพื่อการศึกษา นโยบายสวัสดิการต่างๆ การปราบปรามยาเสพติด ฯลฯ จะพบว่า พวกเขาไดร้ บั ประโยชน์จากนโยบายประชานิยมจ�ำนวนมาก ดังน้ัน คนขอนแก่นจึงเลอื กพรรค ไทยรักไทยยกเขตจังหวัดในปี 2548 พรรคพลังประชาชนยกเขตจังหวัดในปี 2550 และพรรคเพื่อไทย ยกเขตจงั หวดั ในปี 2554 โดยมสิ นใจวา่ พรรคจะถกู ยบุ กคี่ รงั้ หรอื ถกู กลนั่ แกลง้ ทางการเมอื งเพยี งใดกต็ าม สื่อถึงความผูกพันที่มีให้พรรคการเมืองนี้ แม้ในสายตาจากคนช้ันกลางจ�ำนวนหนึ่งจะมองว่า คนอีสาน (ซงึ่ ควรหมายรวมถงึ จงั หวดั ขอนแกน่ ) เปน็ ผเู้ ฉยชาทางการเมอื ง โงเ่ ขลา ไรก้ ารศกึ ษาและขาดขอ้ มลู ในการ เลอื กตง้ั ตลอดจนลงคะแนนเสยี งเพอื่ แลกกบั เงนิ แตใ่ นความเปน็ จรงิ กลบั ตรงขา้ มกบั มายาคตทิ สี่ รา้ งขนึ้ มาน2้ี 58 กลา่ วคือ ดว้ ยความเป็นประชาธิปไตย การกระจายอ�ำนาจ การเลอื กตั้งผ้บู รหิ ารในระดบั ทอ้ งถิน่ อนั เปน็ ผลพวงมาจากการตอ่ สู้เพ่ือให้ได้มาซึง่ รัฐธรรมนูญฉบับปี 2540 และนโยบายเศรษฐกจิ ของพรรค ไทยรักไทย ท�ำให้คนอีสานได้เข้ามามีส่วนร่วมทางการเมือง รับรู้ถึงความส�ำคัญของสิทธิตนเองในฐานะ ประชาชนคนหนงึ่ และสมั ผสั ไดถ้ งึ ประชาธปิ ไตยทพี่ วกเขาเรยี กวา่ “ประชาธปิ ไตยทกี่ นิ ได”้ 259 ตลอดจนเหน็ 258 Somchai Phatharathananunth, “The Thai Rak Thai Party and Elections in North-eastern Thailand,” Journal of Contemporary Asia 38(1) (2008): pp.106-123. 259 ยกุ ติ มกุ ดาวจิ ติ ร “เงนิ ไมใ่ ชป่ จั จยั ชข้ี าดการเลอื กตง้ั : มานษุ ยวทิ ยาการเมอื งของ “การซอ้ื เสยี ง”,” ใน วสนั ต์ ปญั ญาแกว้ , การเมอื งของราษฎรไทยยคุ หลงั (หลงั ) ทกั ษณิ : รวมบทความวา่ ดว้ ยเรอื่ ง ชนชนั้ น�ำ การเลอื กตงั้ ผมู้ อี ทิ ธพิ ล (เชยี งใหม่ : โครงการประชาธปิ ไตยกบั ทอ้ งถนิ่ (SAPAN-CMU-Project), ศนู ยว์ จิ ยั และบรกิ ารวชิ าการ คณะสงั คมศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั เชียงใหม,่ 2555)
181 ถงึ พษิ ภยั ของการท�ำรฐั ประหารและผลกระทบดา้ นเศรษฐกจิ และการพฒั นาทตี่ ามมาภายใตก้ ารปกครองท่ี ไมเ่ ปน็ ประชาธปิ ไตย260 ไมเ่ พยี งเทา่ นนั้ ภาพลกั ษณก์ ารมองคนรากหญา้ วา่ เปน็ คนยากจน ประกอบอาชพี เดยี วเทา่ นน้ั คอื อาชพี ชาวนานนั้ ในความเปน็ จรงิ จากนโยบายการพฒั นาชนบทในอดตี เรอ่ื ยมา การกระจาย อ�ำนาจ และการปรับตัวเพ่ือหลีกหนีความยากจนของชาวชนบท ปัจจัยเหล่าน้ีได้ปรับเปล่ียนพวกเขาให้ กลายเปน็ มากกวา่ ชาวนา พวกเขาคอื ผปู้ ระกอบการรายยอ่ ยทท่ี �ำงานมากกวา่ อาชพี เดยี ว ไมว่ า่ จะระหวา่ ง หรือหลงั ฤดูท�ำนาพวกเขาก็จะมีอาชพี อ่ืนๆ หรือเรยี กไดว้ ่าเปน็ สงั คมผูป้ ระกอบการ พวกเขาจ�ำนวนมาก ได้สร้างผลิตภัณฑ์ใหม่จากแหล่งทรัพยากรหลายแหล่ง พวกเขามีโลกทัศน์ท่ีเปิดกว้าง เข้าถึงแหล่งข้อมูล ข่าวสารได้หลายช่องทาง ที่ส�ำคัญ พวกเขามิได้จ�ำเป็นต้องพ่ึงพิงกับระบบอุปถัมภ์จากรัฐหรือกลไกรัฐ ในระดบั หมบู่ า้ นจนถอนตวั ไมข่ นึ้ 261 ดงั นนั้ การบบี บงั คบั ใหต้ อ้ งเชอ่ื ฟงั จากรฐั หรอื ค�ำสงั่ จากก�ำนนั ผใู้ หญบ่ า้ น จึงไม่ได้ส่งผลให้พวกเขาต้องท�ำตามแต่อย่างใด พวกเขาพร้อมจะคิด ค�ำนวณ และไตร่ตรองด้วยส�ำนึก ทางการเมืองของตนเองอย่างเป็นอิสระ จากการเปลย่ี นแปลงภมู ทิ ศั นท์ างการเมอื ง สงั คมและเศรษฐกจิ ทเี่ กดิ ขน้ึ ดงั กลา่ ว จงึ ไมน่ า่ แปลกใจ ท่ีหลังการรัฐประหารในปี 2549 ทั้งคนอีสานและคนขอนแก่นมีบทบาทส�ำคัญในการต่อต้านรัฐประหาร และปัดปฏิเสธไม่รับกฎกติกาที่คณะรัฐประหารร่างข้ึนผ่านการลงประชามติไม่รับร่างรัฐธรรมนูญฉบับปี 2550 ท้ังน้ี พวกเขาไม่เพียงแค่ต่อต้านรัฐประหารเท่านั้น พวกเขายังต้ังค�ำถามและท้าทายกับระบบ คิดของชนชั้นน�ำไทยที่มองข้าม/ไม่เห็นคุณค่า ราวกับว่าพวกเขาไม่มีตัวตนทางการเมืองหรือมีสถานะ เป็นเพียงแค่ไพร่ ด้วยการเข้าร่วมชุมนุมเรียกร้องประชาธิปไตย ต่อต้านการแทรกแซงทางการเมืองจาก ทหาร จากองคก์ รอสิ ระและจากสถาบันตา่ งๆ 262 แมก้ ารเคลื่อนไหวของคนอสี านทุกคร้ังมักจะถกู คนชน้ั กลางปรามาสวา่ ท�ำไปเพอื่ ต้องการเงนิ และถกู พรรคการเมืองเครือข่ายทักษิณซอื้ เสียง แตง่ านวจิ ยั ของ ทั้งผาสุก พงษ์ไพจิตร263และปริญญา เทวานฤมิตรกุล264 ต่างยืนยันว่า เงินและการซ้ือสิทธิขายเสียงไม่ ได้ส่งผลต่อผลคะแนนการเลือกต้ัง ขณะที่การเคล่ือนไหวต่อสู้ทางการเมืองของพวกเขาก็มิได้ท�ำไปเพื่อ ตอ้ งการเงนิ หรอื เพราะความเหลอื่ มลำ�้ ทางเศรษฐกจิ แตเ่ กดิ จากความโกรธแคน้ ในระบบความยตุ ธิ รรมสอง มาตรฐานในสงั คมไทย การถกู ดแู คลนจากคนชน้ั กลาง และความเหลอื่ มลำ้� ทางอ�ำนาจ265 ท�ำนองเดยี วกนั 260 Somchai Phatharathananunth, “Rural Transformations and Democracy in Northeast Thailand” Journal of Contemporary Asia 46(3) (2016): 516 261 อรรถจกั ร์ สตั ยานรุ กั ษ,์ “รายงานวจิ ยั ฉบบั สมบรู ณโ์ ครงการ “ความเปลยี่ นแปลง “ชนบท” ในสงั คมไทย : ประชาธปิ ไตย บนความเคลอื่ นไหว”” (กรงุ เทพฯ: ส�ำนกั งานกองทนุ สนบั สนนุ การวจิ ยั (สกว.), 2560); สมชยั ภทั รธนานนั ท,์ “การเมอื ง ของสังคมหลงั ชาวนา: เง่อื นไขการก่อตัวของคนเสือ้ แดงในภาคอีสาน” วารสารฟา้ เดียวกัน, 10 (2) (2555) 262 Somchai Phatharathananunth, “Rural Transformations and Democracy in Northeast Thailand.” Journal of Contemporary Asia 46(3) (2016): pp.504-519 263 อ้างใน “มายาคติเรื่องซ้ือเสียง” เดลินิวส์, 20 มกราคม 2557 https://www.dailynews.co.th/article/209832 (เขา้ ถงึ เมื่อ 14 มีนาคม 2557) 264 งานวจิ ยั เรอื่ ง เรอ่ื งการปอ้ งกนั และแกไ้ ขปญั หาการซอื้ สทิ ธขิ ายเสยี งในการเลอื กตง้ั (2555) โปรดพจิ ารณา “ปรญิ ญา เผยผลวิจัย เงินซ้ือเสียงไม่ได้ แนะเลิกยุบพรรค” ไทยรัฐออนไลน์, 17 สิงหาคม 2555 https://www.thairath.co.th/ content/284316 (เข้าถงึ เมื่อ 12 มกรมคม 2557) 265 อภิชาติ สถิตนิรามัย, ยุกติ มุกดาวิจิตร และ นิติ ภวัครพันธุ์, รายงานการวิจัยทบทวนภูมิทัศน์การเมืองไทย (ทุนสนับสนุนโดยแผนงานสร้างเสริมนโยบายสาธารณะท่ีดี (นสธ.) และส�ำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุข
182 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น การเคล่ือนไหวเร่ิมต้นจากความรู้สึกร่วมกันจากการถูกกดข่ี ความสูญเสียและกระบวนการท�ำให้เป็น คนชายขอบ266 ดงั นัน้ มมุ มองแต่เดมิ ทมี่ องว่าคนชนบทเป็นอปุ สรรคตอ่ กระบวนการสรา้ งประชาธิปไตย ทถ่ี กู ตอกยำ�้ มาซำ�้ แล้วซ�้ำเล่า267 ควรได้รับการรื้อสรา้ งใหม่ หากพจิ ารณามมุ มองขา้ งตน้ ผา่ นปรากฏการณใ์ นจงั หวดั ขอนแกน่ จะพบวา่ คนขอนแกน่ จ�ำนวนมาก ลืมตาอ้าปากได้จากนโยบายพรรคไทยรักไทยเร่ือยมา และล้ิมรสถึงความอยุติธรรมจากการรัฐประหาร ในปี 2549 ตลอดจนการยุบพรรคไทยรักไทยและท�ำลายเครือข่ายทักษิณตามแผน 4 ข้ันของพลเอก สนธิ บญุ ยรตั กลนิ คอื ขน้ั แรกยบุ พรรคไทยรกั ไทย เพอ่ื ใหส้ มาชกิ พรรคแตกตวั แยกยา้ ยกนั ไปอยพู่ รรคอน่ื ขน้ั สอง ด�ำเนนิ คดกี รณที จุ รติ กบั ทกั ษณิ ขน้ั สาม ผลกั ดนั ใหร้ ฐั ธรรมนญู ผา่ นการลงประชามตแิ ละขน้ั สดุ ทา้ ย ปอ้ งกนั ไมใ่ หเ้ ครอื ขา่ ยทกั ษณิ กลบั มามอี �ำนาจอกี ครงั้ ภายหลงั การเลอื กตงั้ ในปลายปี 2550268 อยา่ งไรกต็ าม คนขอนแกน่ สว่ นมากแสดงออกดว้ ยการเลอื กพรรคพลงั ประชาชนดว้ ยคะแนนเสยี งถลม่ ทลาย269 แมค้ นท่ี เคยอยู่พรรคไทยรักไทยแตไ่ ปลงสมคั รพรรคอ่นื เช่น นายแพทย์ เปรมศักด์ิ เพยี ยุระ นายสุวทิ ย์ คณุ กิตติ นางมุกดา พงษ์สมบัติ กพ็ ่ายแพ้แกผ่ สู้ มคั รพรรคพลงั ประชาชน270 ขณะท่ีต่อมาการเลือกตง้ั ในปี 2554 ภายหลงั จากท่ีพรรคพลังประชาชนถกู ยุบ มกี ารยา้ ยพรรค จากสมาชิกพรรคพลังประชาชนไปสังกัดพรรคภูมิใจไทย เกิดการปราบปรามกลุ่มคนเสื้อแดงในปี 2552 และ 2553 (จ�ำนวนผเู้ สยี ชวี ติ อยา่ งเปน็ ทางการสงู ทส่ี ดุ ในประวตั ศิ าสตรท์ างการเมอื งไทยนบั จากปี 2475 เป็นต้นมา) ประกอบกับกลไกรัฐทั้งทหาร ต�ำรวจ ตลอดจน กลไกข้าราชการมหาดไทยภายใต้การคุม กระทรวงมหาดไทยของรฐั มนตรวี า่ การจากพรรคภมู ใิ จไทย ไดเ้ พยี รพยายามท�ำทกุ ทางมใิ หพ้ รรคเพอ่ื ไทย ชนะการเลอื กตง้ั ในชว่ งเวลาดงั กลา่ วจะพบปา้ ยหาเสยี งของพรรคภมู ใิ จไทยทวั่ ภาคอสี านระบวุ า่ “ตอ่ ตา้ น ภาพ (สสส.) (2556) หนา้ 59 266 Jim Taylor,“Remembrance and Tragedy: Understanding Thailand’s “Red Shirt” Social Movement,” Sojourn: Journal of Social Issues in Southeast Asia 27(1) (2102): p.121 267 อเนก เหล่าธรรมทัศน์, สองนคราประชาธิปไตย (กรุงเทพฯ: คบไฟ, 2550) พิจารณาข้อโต้แย้งงานของอเนกใน ประจกั ษ์ กอ้ งกรี ต.ิ นทิ านสอนใจวา่ ดว้ ยความโง่ จน เจบ็ ของผเู้ ลอื กตง้ั ชนบท: มายาคตแิ ละอคตขิ องนกั รฐั ศาสตรไ์ ทย. ฟ้าเดียวกนั 6(4) (2552) 268 “บ๊กิ บังช้ี เม.ย.-พ.ค. มอ็ บปว่ น” เดลินิวส์, 20 เมษายน 2550 หนา้ 1,14 269 เนอ่ื งจากการเลอื กตงั้ ในปี 2550 ผลู้ งคะแนนสามารถลงคะแนนให้ ส.ส. เขตไดม้ ากกวา่ 1 คน ตามขนาดความใหญ ่ ของแตล่ ะเขต และสามารถลงคะแนนในระบบบญั ชรี ายชอ่ื ได้ 1 พรรคการเมอื ง หากพจิ ารณาจากคะแนนในระบบบญั ชี รายชอ่ื จะพบวา่ เขต 1 ชาวขอนแกน่ เลอื กพรรคพลงั ประชาชนถงึ 131,375 เสยี ง ตามมาดว้ ยพรรคประชาธปิ ตั ย์ 62,901 เสยี งและพรรคเพ่ือแผน่ ดิน 35,140 เสียง เขต 2 ชาวขอนแก่นเลอื กพรรคพลังประชาชนถึง 152,564 เสยี ง ตามมาดว้ ย พรรคประชาธิปัตย์ 25,055 เสียงและพรรคเพื่อแผ่นดิน 13,970 เสียง เขต 3 ชาวขอนแก่นเลือกพรรคพลังประชาชน ถึง 133,809 เสียง ตามมาด้วยพรรคเพื่อแผ่นดิน 66,193 เสียง และพรรคประชาธิปัตย์ 21,208 เสียง และเขต 4 ชาวขอนแกน่ เลอื กพรรคพลงั ประชาชนถงึ 98,067 เสยี ง ตามมาดว้ ยพรรคเพอ่ื แผน่ ดนิ 20,317 เสยี งและพรรคประชาธปิ ตั ย์ 17,814 เสียง สว่ นคะแนนของ ส.ส. เขต โปรดพิจารณาในภาคผนวกของงานวจิ ัยน้ี 270 มกุ ดาเคยเลา่ วา่ “ระยะหลงั มชี าวบา้ นมากระซบิ บอกวา่ เขาอยากใหม้ าอยพู่ รรคพลงั ประชาชน (ในขณะนนั้ ) เพราะเขา เลอื กพรรคนใี้ หม้ าท�ำงานมากกวา่ ทจ่ี ะเลอื กตวั บคุ คล...จรงิ แลว้ เขา (ประชาชน) กเ็ สยี ดาย วา่ ท�ำไมไปอยพู่ รรคเพอื่ แผน่ ดนิ ” (สมั ภาษณ์ 5 ธนั วาคม 2558) อา้ งใน นพิ นธ์ โซะเฮง, นกั การเมอื งถน่ิ จงั หวดั ขอนแกน่ (กรงุ เทพฯ: สถาบนั พระปกเกลา้ , 2560) หน้า132
183 การสรา้ งรฐั ไทยใหม”่ เพอื่ โจมตพี รรคเพอื่ ไทยโดยใชส้ ถาบนั กษตั รยิ เ์ ปน็ เครอ่ื งมอื ทางการเมอื ง พรอ้ มกบั ขา่ วแพรส่ ะพดั ถงึ การจา่ ยเงนิ ซอ้ื เสยี งในภาคอสี านอยา่ งหนกั หนว่ ง ท�ำนองเดยี วกนั การเลอื กตง้ั ดงั กลา่ ว อยู่ภายใต้การโจมตีคนเสื้อแดงเป็นพวกเผาบ้านเผาเมือง ซ่ึงถูกผลิตซ้�ำอย่างต่อเน่ืองจากแกนน�ำพรรค ประชาธปิ ัตย์ อย่างไรกด็ ี พรรคเพือ่ ไทยยงั ชนะถลม่ ทลายท้ัง 10 เขตในจังหวัดขอนแก่น271 โดยอดีตส.ส. พรรคพลังประชาชนซ่ึงย้ายไปอยู่พรรคภูมิใจไทย เช่น นายปัญญา ศรีปัญญาก็สอบตกเช่นกัน ขณะท่ี พรรคซง่ึ คนขอนแกน่ เลอื กเปน็ อนั ดบั รองลงมาจากพรรคเพอ่ื ไทยคอื พรรคประชาธปิ ตั ยแ์ ละพรรคกจิ สงั คม ทงั้ ๆ ทพี่ รรคภมู ใิ จไทยคาดหวงั จะครองทน่ี งั่ ใหม้ ากทสี่ ดุ ในภาคอสี านอยา่ งนอ้ ย 70 ทน่ี งั่ แถมคาดหวงั จะได ้ อยา่ งนอ้ ย 6 ทนี่ งั่ ในขอนแกน่ (แมแ้ ตใ่ นจงั หวดั บรุ รี มั ย์ พรรคเพอื่ ไทยยงั ชนะ 2 คน จากจ�ำนวน ส.ส. 9 คน) สว่ นนายประจกั ษ์ แกลว้ กลา้ หาญ อดตี ส.ส. ขอนแกน่ หลายสมยั ซง่ึ ยา้ ยไปอยพู่ รรคภมู ใิ จไทย โดยลงระบบ บญั ชรี ายชอ่ื ล�ำดบั ที่ 13 กส็ อบตก272 เนอ่ื งจากพรรคภมู ใิ จไทยได้ ส.ส. ระบบบญั ชรี ายชอ่ื เพยี งแค่ 4 ทนี่ งั่ ก่อนหนา้ นี้ ประจกั ษ์กลา่ วในรายการ “ตอบโจทย์” สถานโี ทรทศั น์ TPBS ว่า “ในจงั หวดั ขอนแก่น พรรค ภูมิใจไทยเป็นพรรคเดียวเท่าน้ันที่กล้าต่อกรกับพรรคเพื่อไทย ผมต้องขออภัยพรรคประชาธิปัตย์ด้วยที่ ต้องพูดเช่นน้ัน”273 ในทางกลับกัน นางมุกดา พงษ์สมบัติ ที่ย้ายกลับมาร่วมกับพรรคเพ่ือไทยก็ชนะถล่ม ทลายในพน้ื ทเี่ ขต 4 ทง้ั ๆ ทก่ี อ่ นหนา้ นสี้ อบตกในนามพรรคกจิ สงั คมในปี 2550 ปรากฏการณด์ งั กลา่ วสอ่ื ใหเ้ หน็ วา่ คนขอนแกน่ จ�ำนวนมากยังศรัทธากับนโยบายพรรคเพื่อไทย และรบั ไม่ไดก้ บั ความไมย่ ตุ ธิ รรม ทางการเมืองไทยท่เี กดิ ข้ึน ส่วนการเลือกตั้งในปี 2562 คนขอนแก่นส่วนใหญ่ยังสนับสนุนพรรคเพื่อไทยเหมือนเดิม แมต้ ลอดระยะเวลากวา่ หา้ ปพี วกเขากร็ บั ประโยชนใ์ นหลายนโยบายประชานยิ มจากรฐั บาลพล.อ.ประยทุ ธ์ เช่นกัน ทั้งๆ ท่ีการเลือกตั้งอยู่ภายใต้กติกาอันไม่เป็นธรรม ผู้สมัครส.ส.พรรคเพ่ือไทยถูกจับตามอง จากหน่วยความม่ันคงทุกฝีก้าว ปรากฏถึงข่าวการซ้ือเสียงของพรรคการเมืองใหญ่อย่างโจ่งคร่ึมตาม สอื่ ออนไลน์สม�่ำเสมอ ตลอดจนข่าวถงึ การแจกเงินใหก้ �ำนันผใู้ หญ่บา้ น และองค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถ่นิ เพอ่ื ขอความรว่ มมอื ใหไ้ ปโนม้ นา้ วชาวบา้ นใหเ้ ลอื กพรรคการเมอื งหนงึ่ แตค่ ะแนนของพรรคเพอื่ ไทยในระดบั จังหวัดยังคงสูงท่ีสุด ถึงแม้ว่าในเขต 1 พรรคเพื่อไทยจะแพ้แก่พรรคอนาคตใหม่ แตไ่ ม่ไดม้ ีนัยส�ำคัญใดๆ เนื่องจากเป็นผลมาจากการแข่งขันของสองพรรคที่มีอุดมการณ์ทางการเมืองคล้ายคลึงกันและกระแส 271 พิจารณาคะแนน ส.ส.เขตในภาคผนวก แต่หากพิจารณาคะแนนส.ส.ระบบบัญชีรายชื่อจะพบว่า คนขอนแก่น เลือกพรรคเพื่อไทยถึง 685,369 คะแนน ตามมาด้วยพรรคประชาธิปัตย์ 112,922 คะแนน อันดับ 3 พรรคกิจสังคม ได้ 29,119 คะแนน อนั ดบั 4 พรรคภมู ใิ จไทยได้ 23,434 คะแนนและอนั ดบั 5 พรรคชาตไิ ทยพฒั นาได้ 14,148 คะแนน 272 ก่อนหน้าน้ี วันที่ 19 พฤษภาคม 2553 ภายหลังมีการสลายการชุมนุมคนเส้ือแดงท่ีกรุงเทพฯ คนเส้ือแดงกว่า 150 คน ได้ไปชมุ นมุ ประท้วงที่บา้ นนายประจกั ษบ์ ริเวณบงึ แก่นนคร อ�ำเภอเมอื งขอนแกน่ ผลปรากฏว่า มคี นเสื้อแดง เสียชีวิตหน่ึงคนจากการถูกเลขานุการนายประจักษ์ยิงปืนใส่ และมีผู้บาดเจ็บหลายสิบราย จากน้ันมีกระแสข่าวว่า หลงั จากเหตกุ ารณแ์ มค่ า้ ในตลาดหลายคนไมข่ ายของใหน้ ายประจกั ษ์ ตอ่ มานายประจกั ษไ์ มม่ บี ทบาททางการเมอื งใดๆ ในขอนแก่นอีกเลย ท้ังๆ ท่ใี นอดีตมชี ่ือเสียงและบทบาทเป็นอย่างยิง่ ต้งั แต่สมยั เปน็ นายกเทศมนตรีนครขอนแก่น เปน็ ส.ส. พรรคไทยรักไทยและพลังประชาชน แม้แต่การเลือกต้ังรอบนี้ นางลักษณา แกล้วกล้าหาญ ภรรยานายประจักษ ์ ลงในนามพรรคชาตไิ ทยพฒั นา เขต 1 ซงึ่ พรรคคาดหวงั วา่ จะเปน็ ส.ส.หนงึ่ เดยี วของพรรคในจงั หวดั ขอนแกน่ แตล่ กั ษณา ได้รับคะแนนเสียงเพียง 5,325 คะแนน 273 รายการ “ตอบโจทย์” สถานีโทรทศั น์ TPBS: 23 มิถนุ ายน 2554
184 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น ของธนาธรค่อนข้างแรง ขณะที่ในเขต 2 ต้องยอมรับถึงศักยภาพส่วนตัว การอาศัยโอกาสจากการเป็น รองนายก อบจ.ยาวนานกว่า 7 ปีของวัฒนา ช่างเหลาและคะแนนท่ีตัดกันเองของพรรคเพื่อไทยและ พรรคอนาคตใหม่ จากขอ้ มลู สมั ภาษณช์ าวบา้ นจ�ำนวนหนงึ่ พบว่า พวกเขาเลือกวฒั นาในฐานะตวั บคุ คล ตอ้ งการให้วัฒนาเปน็ ผ้แู ทนในพื้นท่ี มไิ ดเ้ ลือกในฐานะพรรคพลงั ประชารัฐท่สี นบั สนุนใหพ้ ล.อ.ประยุทธ์ เป็นนายกรัฐมนตรี ชาวบ้านรายหนึ่งในต�ำบลศิลา อ�ำเภอเมืองขอนแก่น ให้ข้อมูลกับผู้ช่วยของนักวิจัย บางสว่ น เชน่ แมค่ า้ วยั 56 ปี ประกอบอาชพี ขายขา้ วโพดนง่ึ กลา่ ววา่ “เราดทู บี่ คุ คล เพราะวา่ เขาเคยมามี บทบาทกบั ชมุ ชน เคยมาชว่ ยเหลอื ชาวบา้ นแลว้ กเ็ ปน็ คนในพน้ื ท่ี ตอ่ ใหเ้ ขาอยพู่ รรคทเ่ี ราไมช่ อบกจ็ ะเลอื ก เพราะเรากต็ อ้ งเลอื กคนทชี่ ว่ ยเหลอื เรามากกวา่ แมไ่ มไ่ ดม้ องไปถงึ ขน้ั ทงั้ ประเทศหรอก” สว่ นแมค่ า้ ขายผกั ในตลาดบา้ นหนองกงุ ต�ำบลศลิ า กลา่ ววา่ “วฒั นาดแู ลพน้ื ทพี่ วกเราเปน็ อยา่ งดี ดแู ลมานานแลว้ ” ชาวบา้ น จ�ำนวนหนึ่งในพื้นที่เดียวกันยังกล่าวอีกว่า วัฒนาจะได้คะแนนสูงกว่านี้หากมิสังกัดพรรคพลังประชารัฐ อย่างไรกด็ ี ผลการเลอื กต้ังในเขต 3-10 ไมไ่ ด้ผิดไปจากความคาดหมายเทา่ ใดนกั กล่าวได้ว่า นโยบายพรรคเพ่ือไทย และความผูกพันของประชาชนที่มีต่อเนื่องมาจากพรรค ไทยรักไทยและพรรคพลังประชาชนท�ำให้คนเลือกพรรคเพ่ือไทย สมชัย ภัทรธนานันท์ นักวิชาการ ผู้เช่ียวชาญในการเมืองในอีสาน วิเคราะห์ว่า นโยบายของพรรคเพ่ือไทยในภาคอีสานที่เน้นการพูดถึง ปัญหาเศรษฐกิจและเสนอนโยบายแก้ไขปัญหาดังกล่าวนั้น “คล้ายกับวิธีการปราศรัยหาเสียงของพรรค ไทยรักไทยและพรรคพลังประชาชน ซ่ึงจุดเด่นยังคงอยทู่ ่กี ารเสนอนโยบายประชานยิ ม อันเป็นนโยบาย ทคี่ นมรี ายไดน้ อ้ ย ตลอดจนเกษตรกรในภาคอสี านชนื่ ชอบ” สมชยั กลา่ วอกี วา่ “ความเชอื่ วา่ คนอสี านไมร่ ู้ เรอ่ื งการเมอื ง ถกู พรรคการเมอื งซอ้ื เสยี งไดง้ า่ ย ผมคดิ วา่ ใชอ้ ธบิ ายการเมอื งอสี านไมไ่ ดแ้ ลว้ พวกเขาเลอื ก เพราะนโยบาย นโยบายไหนเขา้ ทา่ คนอสี านกจ็ ะเลอื ก เขาคดิ วา่ ประชาธปิ ไตยคอื หนทางหนงึ่ ทจี่ ะท�ำให้ ชวี ติ เขาดขี ึน้ โดยเฉพาะการใชส้ ิทธเิ์ ลอื กต้งั เพ่อื ให้ไดน้ โยบายทต่ี อ้ งการ”274 ประการทส่ี อง ขณะทพี่ รรคเพอื่ ไทยอาศยั วธิ กี ารในการเลอื กผสู้ มคั ร ส.ส. โดยใช้ ส.ส. เกา่ เปน็ หลกั หากส.ส.เก่าไม่ได้ลง จะให้พวกเขาตัดสินใจเลือกเองว่าจะน�ำใครลง ส่วนพรรคพลังประชารัฐเลือกท่ีจะ ใช้นักการเมืองท้องถ่ินลงแข่งขัน โดยเอกราช ช่างเหลา ในฐานะผู้คัดเลือกผู้สมัครในจังหวัดขอนแก่น (รวมถงึ 8 จงั หวดั ภาคอสี านตอนบน) เชอ่ื ม่นั วา่ ดว้ ยความสัมพันธ์ส่วนตัวของผ้สู มคั รกบั ประชาชน และ ฐานคะแนนเสียงจ�ำนวนมากจากประชาชนในท้องถ่ินจะส่งผลให้พรรคพลังประชารัฐชนะได้ทุกเขตใน ขอนแกน่ อยา่ งไรกต็ าม ผลการเลอื กตงั้ แสดงใหเ้ หน็ วา่ หากมนิ บั เขต 2 แลว้ ประชาชนไดใ้ ชต้ รรกะเหตผุ ล คนละชดุ ในการเลอื กระหวา่ งผแู้ ทนระดบั ชาตกิ บั ระดบั นกั การเมอื งทอ้ งถน่ิ โดยประชาชนเลอื กพรรคเปน็ หลกั มใิ ชจ่ ากตวั บคุ คล ดงั นนั้ มสิ ามารถสรปุ ไดต้ ามความคดิ ของคนชนั้ กลางไดว้ า่ ประชาชนคนรากหญา้ ขาดความสามารถในการคดิ ไตร่ตรอง275 274 อา้ งใน “นโยบายประชานยิ ม มาตรฐานใหมข่ องการก�ำหนดนโยบายเพอ่ื คนอสี าน” The Isaan Record, 13 มนี าคม 2562 https://isaanrecord.com/2019/03/13/populist-policy-isaan-politics/ (เขา้ ถงึ เมือ่ 1 เมษายน 2562) 275 อเนก เหล่าธรรมทัศน์, สองนคราประชาธปิ ไตย (กรงุ เทพฯ: คบไฟ, 2550)
185 พจิ ารณาจากเขต 1 ดร.ภพธร แกว้ ขนั อดตี ทนายความ อดตี สมาชกิ สภาเทศบาลนครขอนแกน่ และอดีตสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด ภรรยาของภพธร คือ นางปณิดา แก้วขัน เป็นสมาชิก สภาอบจ.ในเขตอ�ำเภอเมืองขอนแก่นมาต้ังแต่ปี 2555 ขณะนั้น ปณิดา ได้ 5,341 คะแนน ซึ่งจากฐาน การเมอื งทอ้ งถน่ิ ของตระกลู แกว้ ขนั มไิ ดช้ ว่ ยใหด้ ร.ภพธรมคี ะแนนใกลเ้ คยี งกบั นายฐติ นิ นั ท์ แสงนาค กบั นายจักริน พัฒน์ด�ำรงจิตร เทา่ ไรนัก ส่วนเขต 3 คะแนนของนายกิตติ ค�ำแก่นคณู อดีตนายกเทศมนตรี ต�ำบลวังชัย อ�ำเภอน้�ำพองก็ยังสู้ผู้สมัครจากพรรคเพ่ือไทยและอนาคตใหม่ไม่ได้ท�ำนองเดียวกับเขต 4 พชิ ติ สรุ พล อดตี นายกองคก์ ารบรหิ ารสว่ นต�ำบลศรสี ขุ ส�ำราญ อ�ำเภออบุ ลรตั นย์ งั ไดร้ บั คะแนนทหี่ า่ งจาก ผู้สมคั รจากพรรคเพอ่ื ไทยและอนาคตใหม่ สว่ นเขต 5 นายวบิ ลู ย์ เรอื งประเสรฐิ กุล อดตี สมาชิกองคก์ าร บริหารส่วนจังหวัดในเขตอ�ำเภอเวียงเก่า ในการเลือกตั้งปี ส.อบจ. 2555 วิบูลย์ได้ 6,050 คะแนน แตก่ ารเลอื กตงั้ ในปี 2562 น้ี พา่ ยใหก้ บั นายภาควตั ศรสี รุ พล จากพรรคเพอื่ ไทยดว้ ยคะแนนคอ่ นขา้ งหา่ ง แมแ้ ต่ ด.ต.พชิ ติ ศรวี ไิ ล ผู้สมัครจากพรรคเพ่อื ชาติ อดตี สมาชิกองค์การบรหิ ารสว่ นจังหวัดในเขตอ�ำเภอ หนองนาค�ำ ซ่ึงได้ 5,498 คะแนน จากการเลือกตั้ง ส.อบจ.ในปี 2555 กลับได้เพียง 3,890 คะแนน ในการเลอื กตง้ั ปี 2562 ในเขต 6 พรรคพลงั ประชารฐั เลอื กนายสมพงษ์ ปเู่ พง็ อดตี สมาชกิ องคก์ ารบรหิ าร ส่วนจังหวัดในเขตอ�ำเภอชุมแพ ในการเลือกตั้ง ส.อบจ.ปี 2555 สมพงษ์ได้ 9,739 คะแนน สมพงษ์ เป็นนักการเมืองท้องถ่ินมานานแต่ในการเลือกตั้งคราวนี้ เขาก็ยังพ่ายให้กับผู้สมัครส.ส.สมัยแรกจาก พรรคเพอื่ ไทย ขณะทเ่ี ขต 7 เปน็ เขตเดยี วทเ่ี อกราชมไิ ดเ้ ลอื กผสู้ มคั ร โดยนายพนิ จิ จารสุ มบตั เิ ปน็ ผเู้ ลอื ก อดีตส.ส.หลายสมัยคือนายสมศักด์ิ คุณเงิน ซ่ึงแพ้พรรคเพ่ือไทยเช่นกัน ในเขต 8 พรรคพลังประชารัฐ เลือกนายคงฤทธ์ิ อัศวพัฒนากุล อดีตสมาชิกองค์การบริหารส่วนจังหวัดในเขตอ�ำเภอพล ซึ่งเคยได้ 13,241 คะแนน จากการเลอื กตง้ั ปี 2555 แตใ่ นการเลือกตง้ั ระดบั ชาตลิ ่าสุดกลบั ไดค้ ะแนนนอ้ ยกว่าชว่ ง ลงเลอื กตงั้ ทอ้ งถน่ิ เสยี อกี โดยนายคงฤทธไิ์ ด้ 10,984 คะแนน ในเขต 9 พรรคพลงั ประชารฐั สง่ นายวาสนา ไชยศึก แม้ไม่ได้เป็นนักการเมืองท้องถ่ิน แต่ก็เป็นผู้กว้างขวางในพื้นท่ีเนื่องจากเป็นอดีตผู้อ�ำนวยการ โรงเรยี นหนองสองหอ้ ง โรงเรยี นภาครฐั ทใี่ หญท่ ส่ี ดุ ประจ�ำอ�ำเภอ สดุ ทา้ ยคอื เขต 10 อดตี สมาชกิ องคก์ าร บริหารส่วนจังหวัดในเขตอ�ำเภอบ้านไผ่ 20 กว่าปีคือนายองอาจ ฉัตรชัยพลรัตน์ จากพรรคภูมิใจไทย การเลอื กตงั้ ส.อบจ.ในปี 2555 เขาได้ 12,704 คะแนน และนายเจรญิ แซเ่ ตง็ อดตี นายกเทศมนตรตี �ำบล บ้านโต้น อ�ำเภอพระยืน จากพรรคพลังประชารัฐ แต่ประชาชนเลือกผู้สมัครจากพรรคเพื่อไทย ซ่ึงไม่ได้ เป็นคนในพ้นื ทเ่ี ขต 10 คือนายบัลลงั ก์ อรรณนพพร แม้แต่อดตี ส.ส.หลายสมยั และอดีตนายกเทศมนตรี เมอื งบา้ นไผค่ อื นายแพทยเ์ ปรมศักดิ์ เพียยรุ ะ จากพลังท้องถน่ิ ไท กไ็ ด้เพียง 7,936 คะแนน ขอ้ มลู ขา้ งตน้ สอ่ื ถงึ อะไร นน่ั หมายความวา่ แมน้ กั การเมอื งทอ้ งถน่ิ จะมผี ลงานและบทบาทโดดเดน่ มากแค่ไหนก็ตาม ทว่าประชาชนเลือกโดยพิจารณาว่าเขาอยู่พรรคใดเป็นหลักมากกว่า ในแง่น้ี ระบบ อุปถัมภ์และระบบหัวคะแนนท่ีมีบทบาทเป็นอย่างสูงส�ำหรับการเลือกตั้งนักการเมืองท้องถิ่น (เนื่องจาก การเลือกตั้งท้องถ่ินจะเน้นตัวผู้สมัครเป็นหลัก) กลับใช้ไม่ได้ผลมากนักกับการเลือกตั้งในระดับชาติ พรรคเพอื่ ไทยอาศยั นโยบายพรรคทโี่ ดดเดน่ ในการเชอื่ มรอ้ ยเขา้ หาชาวบา้ นโดยตรง ขอ้ มลู จากทมี หาเสยี ง ของพรรคพลังประชารัฐบางเขตได้ให้สัมภาษณ์เสียด้วยซ้�ำว่า พวกเขาได้รับเสียงติติงจากชาวบ้านว่า
186 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น ไม่ควรลงพรรคพลังประชารัฐ เนื่องจากชาวบ้านบางคนบอกว่าน่ีคือพรรคทหาร ขณะท่ีผู้สมัครเหล่าน้ี บางคนมิกล้าเอ่ยขณะท่ีก�ำลังหาเสียงว่า ตนเองสนับสนุนพล.อ.ประยุทธ์เป็นนายกรัฐมนตรี จึงเล่ียง ไมก่ ลา้ บอกประชาชนวา่ ผไู้ ดร้ บั การเสนอชอ่ื เปน็ นายกรฐั มนตรขี องพรรคพลงั ประชารฐั คอื ใคร สว่ นองอาจ ฉตั รชยั พลรตั น์ จากพรรคภมู ใิ จไทย ถงึ กบั ใหส้ มั ภาษณว์ า่ ตนเองผดิ หวงั กบั ผลการเลอื กตงั้ ครงั้ นเ้ี ปน็ อยา่ งยงิ่ เนื่องจากประชาชนในเขต 10 กลับเลือกผู้ที่ไม่เคยมีภูมิล�ำเนาในเขต และไม่เคยแสดงบทบาทพัฒนา การเมืองท้องถิ่นในกับเขต 10 ในทางกลับกัน นักการเมืองท้องถิ่นจ�ำนวนหนึ่งกลับขยันขันแข็งและช่วย หาเสียงให้กับผู้สมัครจากพรรคเพื่อไทย หากมองว่าพรรคเพ่ือไทยเป็นเครื่องหมายการค้า นักการเมือง ท้องถิ่นเหล่านี้อาศัยเคร่ืองหมายดังกล่าวเพ่ือสร้างมูลค่าเพ่ิมและราคาให้แก่ตนเอง เนื่องจากมองว่า จะเป็นผลดีกับตนเองในการเลือกตั้งท้องถิ่นรอบหน้า ท้ังๆ ที่สมาชิกองค์การบริหารส่วนจังหวัดบางคน ใหส้ มั ภาษณก์ บั ผวู้ จิ ยั วา่ ตนเองหาเสยี งใหผ้ สู้ มคั รจากพรรคเพอ่ื ไทย ปราศรยั ใหท้ กุ วนั ตามหมบู่ า้ นตา่ งๆ แต่ถึงเวลาจริงๆ ตนเองลงคะแนนให้พรรคอนาคตใหม่ ทว่ามีนักการเมืองท้องถ่ินไม่น้อยเช่นกันที่ท้ัง หาเสยี งและกาคะแนนใหพ้ รรคเพื่อไทย ในแง่น้ี แม้พรรคพลังประชารัฐมีนโยบายเศรษฐกิจที่น่าสนใจหลายประการไม่ได้ด้อยไปกว่า พรรคเพ่ือไทย ทีมงานก�ำหนดนโยบายพรรคก็เคยอยู่ร่วมกับพรรคไทยรักไทย แถมด้วยจุดขายจากบัตร สวัสดิการแห่งรัฐก่อนหน้านี้ท่ีท�ำให้คนจ�ำนวนมากประทับใจ เพราะปฏิเสธไม่ได้ว่ามีคนจนจ�ำนวนมาก จริงๆ ท่ีต้องการเงินจ�ำนวนน้ีไว้ไปซื้อของกินของใช้ในบ้าน ตลอดจนพรรคยังชูค�ำกล่าวว่า ประเทศสงบ ไมม่ กี ารชมุ นมุ แตเ่ นอ่ื งดว้ ยขอ้ จ�ำกดั หลกั คอื คนขอนแกน่ จ�ำนวนมากไมเ่ ลอื กพรรคทส่ี นบั สนนุ การสบื ทอด อ�ำนาจ จงึ ไม่ได้เลอื กพรรคพลงั ประชารฐั มากเทา่ ใดนกั ประการทสี่ าม ปญั หาเศรษฐกจิ ทหี่ มกั หมมมานานภายหลงั จากการรฐั ประหารในปี 2557 เนอื่ งดว้ ย นโยบายเศรษฐกิจของรฐั บาล คสช. ไมไ่ ดแ้ ก้ไขโครงสรา้ งปญั หาความยากจนและความเหลือ่ มล�ำ้ มากไป กวา่ แกไ้ ขปญั หาระยะสนั้ เชน่ การจา่ ยเงนิ ผา่ นบตั รสวสั ดกิ ารแหง่ รฐั และการอดั ฉดี เงนิ เปน็ ชว่ งๆ และดว้ ย การแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจในระบบคิดแบบราชการ ตอบสนองปัญหาเร่งด่วนของคนในพ้ืนที่ไม่ได้ ท�ำให้ ประชาชนตอ้ งการกลบั ไปใหพ้ รรคเพอ่ื ไทยแกไ้ ขปญั หาเศรษฐกจิ ใหแ้ ทน ผวู้ จิ ยั ไดร้ ว่ มกบั นกั ศกึ ษาลงหลาย พน้ื ทเี่ พอ่ื สมั ภาษณช์ าวบา้ นกอ่ นการเลอื กตงั้ พบขอ้ มลู ทเ่ี ปน็ เสยี งบน่ จากพวกเขาจ�ำนวนมากดว้ ยถอ้ ยค�ำ ทรี่ นุ แรง โดยเฉพาะปญั หาเศรษฐกจิ ของชาวบา้ น ราคาพชื ผลเกษตรกร ปญั หายาเสพตดิ ระบาด ฯลฯ หรอื อาจพจิ ารณาค�ำสมั ภาษณข์ องชาวบา้ นทใ่ี หไ้ วก้ บั สอ่ื ทอ้ งถนิ่ เชน่ กรณชี าวไรอ่ อ้ ยอ�ำเภออบุ ลรตั นก์ ลา่ วถงึ ราคารับซื้ออ้อยตกต�่ำต่อเนื่องในรัฐบาลพล.อ.ประยุทธ์ จากแต่เดิมตันละเกือบหน่ึงพันบาทเหลือตันละ หา้ รอ้ ย พรอ้ มกลา่ ววา่ “เราจะออกไปเรยี กรอ้ งอะไรกไ็ มไ่ ด้ รฐั บาลไมฟ่ งั กไ็ ดแ้ ตห่ วงั วา่ รฐั บาลทเี่ ปน็ ตวั แทน ทเ่ี ราเลอื กเข้าไปเองกับมอื จะมาแก้ไขปัญหาความเดอื ดร้อนให้”276 276 หทัยรัตน์ พหลทัพ, “ความหวังหลังเลือกต้ัง” The Isaan Record, 20 มีนาคม 2562 https://isaanrecord. com/2019/03/20/election-opinion-from-red-shirt/ (เข้าถงึ เมื่อ 1 เมษายน 2562)
187 อน่ึง คนในวัย 40 ปีข้ึนไปจดจ�ำช่วงเศรษฐกิจดีสมัยพรรคไทยรักไทยได้จึงเลือกพรรคเพ่ือไทย เหมอื นเดมิ ฐานเสียงสว่ นใหญเ่ ปน็ ชาวไร่ ชาวนา แรงงาน ฯลฯ หลายคนเคยร่วมชมุ นุมกบั คนเส้อื แดง ขณะท่ีหากเทียบกับผู้สูงอายุจ�ำนวนมาก จะค่อนข้างช่ืนชอบนโยบายพรรคพลังประชารัฐ โดยเฉพาะ นโยบายบตั รคนจนกบั เบย้ี ผสู้ งู อายทุ ผี่ า่ นมา ตา่ งจากคนหนมุ่ สาว พวกเขาไมไ่ ดใ้ สใ่ จและรบั ผลประโยชน์ ใดๆ จากเงนิ อดั ฉีดจาก รัฐบาลพวกเขาจงึ เลือกอนาคตใหม่ ประการทสี่ ี่ การถอื ก�ำเนดิ ของพรรคอนาคตใหมไ่ ดส้ รา้ งความสนั่ สะเทอื นใหส้ งั คมไทย นโยบาย เด่นของพรรคอนาคตใหม่เป็นนโยบายหัวก้าวหน้า ไม่ว่าจะเป็นการปฏิรูปกองทัพ ลดจ�ำนวนนายพล ยกเลกิ การเกณฑท์ หาร จดั ระบบการซอื้ อาวธุ ยทุ โธปกรณใ์ หม้ คี วามโปรง่ ใส การลม้ ลา้ งมรดกจากระบอบ คสช. ยตุ ริ ะบบราชการรวมศนู ย์ การกระจายอ�ำนาจและงบประมาณสทู่ อ้ งถนิ่ เพมิ่ เบย้ี รายไดค้ า่ ครองชพี ผสู้ งู อายใุ หเ้ ปน็ เดอื นละ 1,800 บาท ยกเลกิ อ�ำนาจทนุ ผกู ขาด นโยบายเกษตรกา้ วหนา้ นโยบายการศกึ ษา สมยั ใหม่ เพม่ิ สทิ ธลิ าคลอด ขยายสทิ ธปิ ระกนั สงั คม เปน็ ตน้ แตป่ จั จยั หลกั ทที่ �ำใหค้ นเลอื กพรรคนม้ี าจาก มีจุดยืนมุ่งม่ันต่อต้านการสืบทอดอ�ำนาจของทหาร ส่งผลให้พรรคได้คะแนนไม่น้อยในจังหวัดขอนแก่น ผสู้ นบั สนนุ หลกั ของพรรคอนาคตใหมค่ อื หนมุ่ สาวเยาวชนคนรนุ่ ใหม่ คนในรนุ่ นถี้ กู พรากอดตี ของพวกเขา ผา่ นการรฐั ประหารสองครงั้ ในปี 2549 และ ปี 2557 ถกู พรากปจั จบุ นั ภายใตก้ ารครองอ�ำนาจยาวนานของ คสช. กวา่ 5 ปี และถกู พรากอนาคตผา่ นกตกิ าทกุ อยา่ งท่ี คสช. วางไวท้ ง้ั หมด ไมว่ า่ จะเปน็ รฐั ธรรมนญู ฉบบั ปี 2560 การแต่งตงั้ คนใกลช้ ดิ ไปด�ำรงต�ำแหนง่ ในองค์กรอสิ ระ การใหส้ มาชิกวุฒิสภาซ่ึงได้รบั การแตง่ ตั้ง จาก คสช. สามารถเลอื กนายกรฐั มนตรไี ด้ ยุทธศาสตรช์ าติ 20 ปี ฯลฯ พรรคอนาคตใหมอ่ าศัยการสาน สมั พนั ธก์ บั คนเหลา่ นผี้ า่ นสอ่ื ออนไลนอ์ นั เปน็ ชอ่ งทางทเ่ี ขา้ ถงึ งา่ ยและทรงพลานภุ าพ ผสู้ นบั สนนุ พรรคน้ี ยังประกอบด้วยคนท่ีศรัทธาในระบอบประชาธิปไตย พิจารณาบางตัวอย่าง เช่น นักศึกษามหาวิทยาลัย ขอนแก่นอายุ 23 คนหนึ่งเคยให้สัมภาษณ์กับส่ือท้องถิ่นว่า “หลังเลือกตั้ง ไม่อยากให้ทหารออกมายึด อ�ำนาจรฐั บาลทม่ี าจากการเลอื กตง้ั อกี กงั วลวา่ การเมอื งไทยจะไมพ่ ฒั นาไปไหน ถา้ ทหารยดึ อ�ำนาจ”277 นกั ศกึ ษาคณะเทคโนโลยี มหาวทิ ยาลยั ขอนแกน่ ใหส้ มั ภาษณว์ า่ “ส�ำหรบั ปญั หาทใี่ หญท่ ส่ี ดุ ของ 5 ปที ผี่ า่ นมา คดิ วา่ เปน็ เรอ่ื งกฎหมายทเ่ี ปดิ โอกาสใหร้ ฐั บาลเอาเงนิ ไปใชจ้ า่ ยดา้ นทหารมากเกนิ ไป แทนทจ่ี ะไปลงทนุ แกไ้ ข ปญั หาดา้ นเศรษฐกจิ แลว้ งบประมาณประเทศนนั้ กค็ วรจะแบง่ หรอื บรหิ ารใหค้ มุ้ คา่ เปน็ สดั เปน็ สว่ นใหด้ กี วา่ น.ี้ .. ผมคิดว่าจะเลือกพรรคอนาคตใหม่ เพราะถ้าเลือกพรรคใหญ่เดิมๆ ก็ไม่รู้ว่าจะเป็นแบบเดิมหรือเปล่า ผมก็อยากลองเปลี่ยน ผมเองกไ็ มเ่ คยเลือกตง้ั มาก่อน เพิ่งอายุ 19 ปี รับรู้และเขา้ ใจการเมืองกอ็ ยูใ่ นช่วง หลังรฐั ประหารปี 2557 ของ คสช. แล้ว จงึ อยากเลือกพรรคใหมๆ่ เขา้ มาเปล่ียนแปลงอะไรให้ดขี น้ึ ดว้ ย พลงั อนาคตใหม”่ สว่ นนกั ศกึ ษาคณะบรหิ ารธรุ กจิ และเทคโนโลยสี ารสนเทศ มหาวทิ ยาลยั ราชมงคลอสี าน วิทยาเขตขอนแก่นคนหน่ึงกล่าวว่า “จะเลือกพรรคอนาคตใหม่ เพราะการตอบค�ำถามของหัวหน้าพรรค ทพ่ี ดู ชดั เจน พดู จาฉะฉาน มคี วามรู้…แตว่ ่าสงิ่ ทท่ี �ำใหไ้ มเ่ ลอื กพรรคของรฐั บาล เพราะเหน็ เขาท�ำงานมา แล้ว 4-5 ปี ประเทศไทยยังอยู่น่ิงๆ ไม่ใช่ว่านิ่งเฉยๆ แต่กลับถอยหลังลงเร่ือยๆ ด้วย” นักศึกษาอีกคน 277 “เพราะเหตใุ ดเพอ่ื ไทยยงั คงชนะในอสี าน” The Isann Record, 27 มนี าคม 2562 https://isaanrecord.com/2019/03/27/ isaan-votes-against-military-rule-2/ (เขา้ ถึงเมอ่ื 7 เมษายน 2562)
188 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น จากคณะเดยี วกนั กลา่ วเชน่ กนั วา่ “ทเ่ี ลอื กพรรคอนาคตใหมเ่ พราะวา่ อยากเหน็ ประเทศไทยมอี นาคตใหม่ ที่ดีกว่านี้ เพราะว่าพรรคอนาคตใหม่มีนโยบายใหม่ๆ และก็ผู้น�ำที่จะมาบริหารก็เป็นคนรุ่นใหม่แบบนี้ นา่ จะมคี วามรทู้ สี่ ามารถน�ำมาพฒั นาไดด้ ี และสามารถรบั ฟงั ความคดิ เหน็ ของคนรนุ่ ใหมด่ ว้ ยกนั ไดด้ กี วา่ ” ท�ำนองเดยี วกบั นกั ศกึ ษาคณะบรหิ ารธรุ กจิ และการบญั ชี มหาวทิ ยาลยั ขอนแกน่ กลา่ ววา่ “คดิ ไวจ้ ะเลอื ก พรรคอนาคตใหม่ เพราะจริงๆ ประเทศไทยมีแต่พรรคเดิมๆ เข้ามาบริหารประเทศ หลายอย่างก็จะ วนเวยี นเหมอื นเดมิ การพฒั นา กพ็ ฒั นาในรปู แบบเดมิ ของเขา มนั ท�ำใหป้ ระเทศไมเ่ ดนิ ไปขา้ งหนา้ คดิ วา่ จะ เลอื กพรรคอนาคตใหม่ ใหเ้ ขามาสรา้ งอะไรใหมๆ่ ” เปน็ ตน้ 278 อนงึ่ หากน�ำคะแนนของพรรคอนาคตใหม ่ มาบวกพรรคเพ่ือไทยจะพบว่าคะแนนไม่ต่างท่ีพรรคเพ่ือไทยได้รับในการเลือกต้ังปี 2554 เท่าไรนัก ดงั นั้น พรรคอนาคตใหมไ่ ดช้ ว่ งชงิ ฐานเสียงทเ่ี คยมีใหพ้ รรคเพือ่ ไทยไปไมน่ อ้ ยเลยทเี ดียว แม้พรรคเพ่ือไทยเป็นพรรคที่ได้จ�ำนวน ส.ส. มากที่สุดในประเทศ กับพรรคร่วมอุดมการณ์ ฝ่ายประชาธิปไตยและคัดค้านการสืบทอดอ�ำนาจของพล.อ.ประยุทธ์ ไม่สามารถจัดต้ังรัฐบาลได้ส�ำเร็จ เนอื่ งจากการคงอยขู่ องสมาชกิ วฒุ สิ ภา การค�ำนวณคะแนนของ กกต. ทใี่ หพ้ รรคเลก็ จ�ำนวนมากไดเ้ ขา้ รฐั สภา การตดั สนิ ใจของพรรคการเมอื งจ�ำนวนหนงึ่ ทมี่ องวา่ การเขา้ รว่ มกบั ระบอบ คสช.จะท�ำใหต้ นเองสามารถ ได้ผลประโยชน์เฉพาะหน้า ฯลฯ อย่างไรก็ดี แม้พรรคการเมืองท่ีชูความศรัทธาในระบอบประชาธิปไตย ไม่ได้เป็นรัฐบาล แต่น่ันไม่ได้หมายความว่า ศรัทธาในระบอบประชาธิปไตยของผู้ที่เลือกพรรคเหล่าน ี้ จะมลายหายไป แนน่ อนวา่ พวกเขายงั คงเฝา้ มองการท�ำงานของรฐั บาล ยนื กรานเจตจ�ำนงถงึ อดุ มการณ์ ทางการเมืองตนเองและพร้อมจะกลับมาพิสูจน์อีกครั้งในการเลือกตั้งรอบหน้า การเลือกตั้งอันถือว่า เป็นศาสตราวุธเพยี งช้ินเดยี วท่ปี ระชาชนพึงจะมใี นการตอ่ สกู้ บั ผ้มู ที ้งั อ�ำนาจและท้งั อาวธุ ท่เี ป็นของจริง 278 “เสยี งจากอสี าน: ผมู้ สี ทิ ธเ์ิ ลอื กตงั้ ครง้ั แรกตอ้ งการสรา้ งความเปลยี่ นแปลง” The Isann Record, 23 มนี าคม 2562 https://isaanrecord.com/2019/03/23/voices-from-isaan-first-time-voters-2/ (เขา้ ถึงเมอื่ 7 เมษายน 2562)
189 บรรณานุกรม เอกสารภาษาไทย กกต. ฉลยุ นับคะแนนใหม่ 2 หนว่ ย. (2562, 19 เมษายน). ข่าวสด, หนา้ 3. กฤษชพลณ์ บุญครอง และ ศิวัช ศรีโภคางกุล. (2562). นักศึกษามหาวิทยาลัยขอนแก่นกับความต่ืนตัว ทางการเมอื ง. วารสารดา้ นการบริหารรฐั กิจและการเมือง, 8(3). [วารสารยงั ไม่เผยแพร]่ เกษยี ร เตชะพีระ. (2550, 7 ธันวาคม). ประชาธปิ ไตยหลงั เลอื กตั้ง 23 ธันวาฯ. มติชน, หนา้ 6. กอ.รมน. ผุดเครอื ข่ายสายลบั 007. (2561, 22 มีนาคม). ไทยโพสต์, หน้า 3. กอ.รมน. ประชมุ ทอ้ งถน่ิ -ทอ้ งท่ี สรา้ งความรบั รู้ รธน.-เลอื กตงั้ 62. (2561, 6 ธนั วาคม). มตชิ น, หนา้ 20. กอบศกั ดิล์ ยุ ขอนแกน่ ร�ำลกึ 20 ป.ี (2562, 10 มีนาคม). แนวหน้า, หน้า 10. การเมืองขอนแก่น อนาคตสรุ ยิ ะ จงึ รุ่งเรืองกจิ เดมิ พันการเมอื ง. (2562, 6 กมุ ภาพันธ์). ขา่ วสด, หน้า 6. ขนิษฐา เทพจร. (2561, 30 สิงหาคม). 2 ปีทุ่มงบเหยียบพันล้าน เพื่อ “งานปรองดอง” สุดท้าย ได้แค่ ภาพลวงตา. กรงุ เทพธุรกิจ, หน้า 14. ค�ำถามจาก “สุดารัตน์” พุ่งตรงไปยัง “บิ๊กตู่” จะเลือกต้ัง-แต่ท�ำไม ทหารไม่กลับกรมกอง?. (2562, 1 กุมภาพนั ธ)์ . มติชนสดุ สัปดาห์, หนา้ 13. เจ้หน่อย บกุ ขอนแกน่ ตืน่ เตน้ ขายข้าวออนไลน.์ (2561, 21 พฤศจิกายน). ผ้จู ดั การรายวัน, หนา้ 8. จอ่ เปิดตวั ‘พรรคบ๊กิ ตู-่ พลงั ประชารัฐ’. (2561, 11 มนี าคม). ข่าวสด, หนา้ 10-11. เจาะสนามเลือกต้ังขอนแก่น ‘พลังประชารัฐ’ ประกาศท้าชน ‘เพื่อไทย’. (2562, 23 กุมภาพันธ์). ไทยโพสต์, หนา้ 8. ฉะรัฐบาลใช้โครงการดึงคะแนน. (2561, 22 ตลุ าคม). ไทยรัฐ, หนา้ 13-14.
190 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น ชาวบา้ นมองนายกฯ เปิดเพจหาเสยี ง. (2561, 22 ตลุ าคม). ไทยรัฐ, หน้า 14. ณรงค์ สินสวัสด.์ิ (2523). ผ้นู �ำการเมือง. กรงุ เทพฯ: ไทยวฒั นาพานิช. ตะลึงโพล กอ.รมน. พปช.กวาด 280 ท่ีนั่ง. (2550, 16 พฤศจกิ ายน). ขา่ วห้นุ , หนา้ 18-19. ทมี ขา่ วเฉพาะกจิ ออนไลน.์ (2561, 26 กนั ยายน). เรตตงิ้ พงุ่ !! ‘บกิ๊ ต’ู่ ขยบั ลงการเมอื ง. คม ชดั ลกึ , หนา้ 2. เทอื ก ชวนคนอสี านเปล่ยี นประเทศ. (2561, 22 ตลุ าคม). ไทยรัฐ, หน้า 14. ไทยนยิ มเฟส 3-แหร่ ว่ ม 4 ล. (2561, 3 พฤษภาคม). ข่าวสด, หน้า 3. ธนาธร โชว์วิชัน่ นโยบายเกษตร. (2561, 10 สิงหาคม). ขา่ วสด, หน้า 10. นายมงั่ คั่ง. (2549, 9 พฤศจิกายน). กอ.รมน. ยดึ เงยี บ. บา้ นเมือง, หนา้ 5. นธิ ิ เอียวศรีวงศ์. (2549, 11 ธนั วาคม). ประชาธิปไตยอนั มกี องทัพอยูข่ า้ งบน. มติชน, หนา้ 6. นิพนธ์ โซะเฮง. (2560). นกั การเมืองถ่ินจงั หวัดขอนแก่น. กรงุ เทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า. นกุ ลู กนั ทรดษุ ฎ.ี (2546). แนวคดิ และบทบาททางการเมอื งของนายแคลว้ นรปติ สมาชกิ สภาผแู้ ทนราษฎร จงั หวดั ขอนแกน่ พ.ศ.2495-2529. (วทิ ยานพิ นธป์ รญิ ญามหาบณั ฑติ , มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม). บก๊ิ บัง ช้ี เม.ย.-พ.ค. มอ็ บปว่ น. (2550, 20 เมษายน). เดลนิ ิวส์, หนา้ 1,14. ปชป.คุยภาคอีสานกระแสตอบรับพุ่ง ให้สินบนน�ำจับโกงเลือกตั้งนครพนมคดีละ 8 ล้าน. (2562, 5 มีนาคม). ข่าวสด, หนา้ 7. ประจกั ษ์ กอ้ งกรี ต.ิ (2552). นทิ านสอนใจวา่ ดว้ ยความโง่ จน เจบ็ ของผเู้ ลอื กตง้ั ชนบท: มายาคตแิ ละอคติ ของนกั รฐั ศาสตรไ์ ทย. วารสารฟา้ เดียวกัน, 6(4), 140-155. ประยุทธ์ยนื ยนั ตน้ กันยาได้นายกฯ-ครม. ผมอยู่ไม่นาน. (2557, 14 เมษายน). คม ชดั ลึก, หน้า 1,9. ทรงพล ศรีสวุ รรณ. (2550, 7 พฤษภาคม). ท่ออ�ำนาจ. มตชิ น, หนา้ 6. ปรัชญา นงนุช. (2562, 11 มกราคม). จัดแถวทหาร ปรับลุค กอ.รมน. สลายทหารการเมือง หมดยุค เครื่องมือกองทัพ?. มติชนสดุ สปั ดาห,์ หนา้ 87. ปดั อดตี ส. ส.ทะเลาะ. (2561, 6 ธันวาคม). เดลนิ วิ ส์, หนา้ 2. พปชร.ลนั่ 60 ส.ส.อีสานทะลุเป้า. (2562, 18 มกราคม). ผูจ้ ัดการรายวัน, หน้า 10. พปชร.ลั่นเปน็ พรรครัฐบาล. (2561, 4 ธนั วาคม). ข่าวสด, หน้า 10. พล.ต.พีรวัชฌ์ แสงทอง สะท้อนภารกิจ กอ.รมน. กับความม่ันคงในทุกมิติ. (2561, 18 เมษายน). สยามรัฐ, หนา้ 3. พิกุลทอง ปูดขอนแก่นเกณฑ์’ก�ำนัน-ผู้ใหญ่บ้าน’รับรมต.พรรคพลังประชารัฐ. (2561, 9 ธันวาคม). ไทยโพสต,์ หน้า 10.
191 มนตรี สิมมาค�ำ. (2562). ค�ำเหตุผลเบ้ืองหลังการใช้สิทธิออกเสียงประชามติร่างรัฐธรรมนูญแห่งราช อาณาจักรไทย ในปี พ.ศ. 2559 ของประชาชนในจังหวัดขอนแก่น. (วิทยานิพนธ์ปริญญา มหาบัณฑติ , มหาวทิ ยาลัยขอนแก่น). ม.44 สั่งปลดล็อกแลว้ . (2561, 13 ธันวาคม). ข่าวสด, หน้า 10-11. ย้ำ� ระดมทนุ -บริจาคต้องขอ คสช. (2561, 12 ตลุ าคม). มติชน, หน้า 10-11. รุมถล่มประยุทธ์ แทรกแซงกกต.! คมุ บัตรเลือกตง้ั . (2561, 9 ธนั วาคม). ไทยโพสต์, หนา้ 1,10. ลุงตู่ลุยขอนแกน่ -โคราช เว้าอสี าน ‘คดิ ฮอดหลาย’. (2562, 14 มีนาคม). ไทยโพสต์, หน้า 1, 12. ไล่ “เจ๊หนอ่ ย” ฟงั “หนักแผน่ ดิน”. (2562, 19 กุมภาพนั ธ)์ . ไทยรฐั , หนา้ 1, 6. วสนั ต์ ปญั ญาแกว้ . (บรรณาธกิ าร). (2555). การเมอื งของราษฎรไทยยคุ หลงั (หลงั ) ทกั ษณิ : รวมบทความ ว่าด้วยเรื่อง ชนช้ันน�ำ การเลือกตั้ง ผู้มีอิทธิพล. เชียงใหม่: โครงการประชาธิปไตยกับท้องถิ่น (SAPAN-CMU-Project). ศนู ยว์ จิ ยั และบรกิ ารวชิ าการ คณะสงั คมศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั เชยี งใหม.่ วาสนา นานว่ ม. (2551). ลบั ลวง พราง: ปฏิวัตปิ ราสาททราย. กรงุ เทพฯ: มตชิ น. ศวิ ชั ศรโี ภคางกลุ . (2557). ความทรงจำ� บาดแผล : คนเสอื้ แดงจงั หวดั ภาคเหนอื ตอนบนกบั ประวตั ศิ าสตร์ ความรนุ แรงการเมอื งไทย. รายงานวจิ ยั ในโครงการเมธวี จิ ยั “สนั ตวิ ธิ แี ละความรนุ แรงในสงั คมไทย”. ส�ำนักงานกองทนุ สนับสนุนการวจิ ยั (สกว.). _____________. (2562). ปศี าจวทิ ยากบั สงั คมการเมอื งไทยรว่ มสมยั . วารสารการเมอื งการปกครอง, 9(1), 252-272. _____________. (2562). กระบวนการสรา้ งระบอบเผด็จการทหารภายในประเทศ: การก่อรปู สร้างรฐั ทหารของกองอำ� นวยการรกั ษาความมนั่ คงภายใน (กอ.รมน.) ภายหลงั การรฐั ประหาร พ.ศ. 2549-2551. ขอนแก่น: วทิ ยาลัยการปกครองท้องถ่นิ . ศกึ เมอื งหมอแคน “จงอางผยอง” ฉก “นอมินเี พ่อื ไทย”. (2562, 7 กมุ ภาพนั ธ์คม). คม ชัด ลึก, หน้า 2. สนธริ ตั น์ ควง’สุรยิ ะ’ลยุ อสี าน. (2561, 3 ธันวาคม). แนวหนา้ , หน้า 10. สนามบินขอนแก่นบมู เลอื กตั้ง. (2562, 5 มีนาคม). เดลนิ ิวส,์ หนา้ 10. สมชัย ภัทรธนานันท์. (2555). การเมืองของสังคมหลังชาวนา: เงื่อนไขการก่อตัวของคนเส้ือแดงในภาค อสี าน. วารสารฟ้าเดยี วกัน, 10(2), 75-107. ส�ำรวน ศริ บิ รุ .ี (2537). แนวความคดิ ทางการเมอื งและบทบาทของนายแคลว้ นรปติ ในฐานะสมาชกิ สภา ผ้แู ทนราษฎร. (วิทยานพิ นธ์ปรญิ ญามหาบณั ฑติ , มหาวิทยาลัยศรนี ครนิ ทรวโิ รฒ). สุจิต บุญบงการ และ กนลา สุขพานิช-ขันทปราบ. (2530). งานกิจการพลเรือนของกองทัพไทย ใน สุร ชาติ บ�ำรุงสุข. (บรรณาธิการ). ระบบทหารไทย: บทศึกษากองทัพในบริบททางสังคม-การเมือง. กรุงเทพฯ: สถาบันศกึ ษาความม่นั คงและนานาชาติ คณะรัฐศาสตร์ จฬุ าลงกรณ์มหาวทิ ยาลยั .
192 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น สุรยิ ะขอ “ขอนแกน่ ” ทุกเขต. (2562, 26 มกราคม). ขา่ วสด, หนา้ 3. อคั รวทิ ย์ ขนั ธแ์ กว้ . (2540). นกั ธรุ กจิ ภมู ภิ าคกบั การมสี ว่ นรว่ มทางการเมอื ง: ศกึ ษากรณจี งั หวดั ขอนแกน่ . (วทิ ยานพิ นธ์ปรญิ ญามหาบัณฑติ , มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร)์ . อเนก เหล่าธรรมทศั น.์ (2550). สองนคราประชาธิปไตย. กรุงเทพฯ: คบไฟ. อภิชาต สถิตนิรามัย, ยุกติ มุกดาวิจิตร และ นิติ ภวัครพันธุ์. (2556). รายงานการวิจัยทบทวนภูมิทัศน์ การเมืองไทย. ทุนสนบั สนนุ โดยแผนงานสรา้ งเสรมิ นโยบายสาธารณะท่ดี ี (นสธ.) และส�ำนักงาน กองทนุ สนบั สนนุ การสร้างเสริมสขุ ภาพ (สสส.). หนา้ 59 อรรถจกั ร์ สตั ยานรุ กั ษ.์ (2560). รายงานวจิ ยั ฉบบั สมบรู ณโ์ ครงการ “ความเปลย่ี นแปลง “ชนบท” ในสงั คม ไทย: ประชาธปิ ไตยบนความเคลอื่ นไหว. กรงุ เทพฯ: ส�ำนกั งานกองทนุ สนบั สนนุ การวจิ ยั (สกว.). อดั “แม้ว” ท�ำคนเป็นหนี.้ (2561, 6 ธันวาคม). เดลินวิ ส,์ หนา้ 2. อสี านโพลชี้ คนอีสานเลือกพท.-อนค. (2562, 14 มนี าคม). มติชน, หนา้ 10. โอ๊ค โผล่น�ำ‘พท.’สมัครขอนแก่น ‘พปชร.’กร้าวกวาดเก้าอี้ยกจังหวัด. (2562, 5 กุมภาพันธ์). แนวหน้า, หน้า 7. สารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ภาษาไทย 09.00 INDEX ค�ำถาม ถึงบทบาท “กอ.รมน.” สะเทือน กระทบ “4 รัฐมนตรี”. (2562, 28 มกราคม). มติชน. สบื ค้นจาก https://www.matichon.co.th/politics/news_1337621.html 4 ปี คสช. อดั ฉดี งบซอ้ื ใจรากหญา้ กวา่ 6 แสนลา้ น ไฉนความเหลอื่ มลำ้� ไมล่ ดลง?. (2561, 17 พฤษภาคม). VOICETV. สบื คน้ จาก https://voicetv.co.th/read/SykLEcYCz.html E-DUANG. (2562). เดิมพนั สรุ ิยะ จงึ รุง่ เรืองกจิ เดิมพนั ขอนแกน่ ยกจงั หวัด. สบื ค้นจาก https://www. matichonweekly.com/e-daung/article_167995.html ilaw. (2557). ขอนแก่นโมเดล 24 คน : ฝ่าฝนื ประกาศ คสช. ท่ี 7/2557, พ.ร.บ. อาวุธปืนฯ, ก่อการรา้ ย. สบื คน้ จาก https://ilaw.or.th/node/3186.html ____. (2558). สรปุ สถานการณป์ ี 2557 1/5: การเรยี กบุคคลไปรายงานตวั การจบั กุมและการควบคมุ ตัว ตามกฎอัยการศึก. สืบค้นจาก https://freedom.ilaw.or.th/report/สรุปสถานการณ์ปี-2557-15- การเรยี กบุคคลไปรายงานตัว.html ____. (2560). 3 ปที ข่ี อนแกน่ : ยง่ิ กด ยงิ่ ปรากฏความเคลอื่ นไหว. สบื คน้ จาก https://freedom.ilaw.or.th/ KhonkaenunderNCPO.html
193 ____. (2561). มาตรา 44 ครบ 200 ฉบบั ใชท้ กุ ประเดน็ ปญั หาแบบตามใจชอบ. สบื คน้ จาก https://ilaw. or.th/node/5041.html ____. (2562). เลือกต้ัง 62: สมัคร ส.ส. ยุคน้ีแสนล�ำบาก หาเสียงยากข้อจ�ำกัดมากมาย. สืบค้นจาก https://ilaw.or.th/node/5157.html Spencer-Isenberg, D. (2018). ท�ำความเข้าใจกับการออกแบบเขตเลือกต้ังแบบ Gerrymandering. ประชาไท. สบื คน้ จาก https://prachatai.com/journal/2018/11/79690.html กลาโหมจ่อพาน้อง “เกี่ยวก้อย” บุก “สยาม” สร้างปรองดอง-พบปะ คนรุ่นใหม่. (2561, 25 เมษายน). มตชิ น. สบื คน้ จาก https://www.matichon.co.th/politics/news_930223.html กลมุ่ สตรพี ฒั นาอสี านนดั ชปู า้ ย ‘ไมเ่ ลอ่ื นเลอื กตง้ั ’ เผยเฮริ ต์ มาก ปชช.ไมม่ ที ร่ี ะบาย. (2562, 13 มกราคม). มติชน. สบื ค้นจาก https://www.matichon.co.th/politics/news_1316532.html กลุ่มสามมิตร คือใคร? ‘ประวิตร’ ชี้หนุน ‘ประยุทธ์’ น่ังนายกก็เรื่องของเขา. (2561, 3 กรกฎาคม). ประชาไท. สบื ค้นจาก https://prachatai.com/journal/2018/07/77682.html ก่อสิทธิ์ กองโฉม, วเิ คราะหเ์ ลอื กตง้ั ขอนแกน่ โคง้ สดุ ท้าย พท./ชพปร. หาเสยี งชงิ ด�ำหวังชนะท้งั 10 เขต เลือกต้ัง. (2562, 12 มีนาคม). Khon Kaen Link. สืบค้นจาก https://www.khonkaenlink.info/ home/news/7960.html ก�ำนันบ้านเป็ด โดนปรับทัศนคติ ชูป้ายค้านร่าง รธน. (2558, 2 มิถุนายน). กรุงเทพธุรกิจ. สืบค้นจาก https://www.bangkokbiznews.com/news/detail/649878.html ขอนแก่น “ทษช.” ส่งส.ส.ลงสมัคร 10 เขตรวด ขณะท่ีสามัญชนลงคนเดียว. (2562, 8 กุมภาพันธ์). Khon Kaen Link. สืบค้นจาก https://www.khonkaenlink.info/home/news/7752.html ขอนแกน่ นศ.มข.แห่เลือกตัง้ ส.ส.มากเป็นประวตั กิ ารณ.์ (2562, 24 มนี าคม). Khon Kaen Link. สืบคน้ จาก https://www.khonkaenlink.info/home/news/8040.html ขอนแก่น นักเรียนเดินรณรงค์ให้ชาวขอนแก่นออกไปใช้สิทธิ์เลือกต้ัง. (2562, 12 มีนาคม). Khon Kaen Link. สบื คน้ จากhttps://www.khonkaenlink.info/home/news/7958.html ขอนแกน่ “อภสิ ทิ ธ์ิ” น�ำผู้สมคั รส.ส.ภาคอีสาน 20 จงั หวดั เปดิ ปราศรยั ใหญ่ (มีคลปิ ). (2562, 2 มีนาคม). Khon Kaen Link. สืบค้นจาก https://www.khonkaenlink.info/home/news/7891.html เข่ือนขัน. (2561, 2 มีนาคม). สายตรงไทยนิยม. เดลินิวส์. สืบค้นจากhttps://www.dailynews.co.th/ article/630017.html เขาชอ่ื “นวธั ” จอมยุทธมวยไทย. (2561, 6 ธนั วาคม). คม ชัด ลกึ . สบื ค้นจาก http://www.komchadluek.net/news/scoop/354802. html คณะกรรมการการเลอื กตง้ั . (2561). สถติ กิ ารเลอื กตง้ั . สบื คน้ จาก https://www.ect.go.th/ect_th/news_all. php?cid=13.html
194 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น คนกีฬาสู่สนามการเมือง. (2562, 13 มกราคม). Nation Channel. สืบค้นจาก https://guestpost.eas- ybranches.com/post/2542420.html ครม. ‘ลงุ ต’ู่ ทงิ้ ทวน ครม.สญั จร ยกระดบั อสี านตอนบน 7,000 ลา้ น. (2561, 13 ธนั วาคม). ขา่ วสด. สบื คน้ จาก https://www.khaosod.co.th/economics/news_1950711.html ครจู ยุ๊ กลุ ธดิ า น�ำทมี ผสู้ มคั ร ส.ส.ขอนแกน่ เดนิ สายแนะน�ำตวั . (2562, 12 มกราคม). มตชิ น. สบื คน้ จาก https://www.matichon.co.th/region/news_1315286.html โครงการต�ำบลละ 5 ล้าน’ ถลุง 3.8 หม่ืนล้าน ปัญหาซ้�ำรอย ‘ประชานิยม’. (2560). TCIJ. สืบค้นจาก https://www.tcijthai.com/news/2017/26/scoop/6862.html งานงอก “นักศึกษา มข.”ตั้งโต๊ะล่ารายชื่อย่ืนถอดถอน กกต. (2562, 29 มีนาคม). อีสานขอนแก่นนิวส์. สบื ค้นจาก http://news.esankhonkaennews.com/2019/03/29/8057.html จดั หนกั สง่ ทา้ ยปี อดั ฉดี เงนิ เขา้ บตั รคนจน บรรเทาภาระ เพม่ิ ก�ำลงั ซอื้ หวั เกอื บ 2 พนั !. (2561, 2 ธนั วาคม). ขา่ วสด. สืบค้นจาก https://www.khaosod.co.th/breakingnews/news_1902546.html จตุพร เปดิ ตัวผ้สู มคั รส.ส.เพอ่ื ชาติขอนแก่น. (2562, 8 กมุ ภาพันธ์). INNnews. สบื คน้ จาก https://www. innnews.co.th/regionalnews/news_315874/.html จตุพร เปดิ เวทีปราศรยั ทช่ี มุ แพ ชปู ฏิบัติการเอา “ประยทุ ธ์” กลบั บา้ น. (2562, 6 มีนาคม). Khon Kaen Link. สืบคน้ จาก https://www.khonkaenlink.info/home/news/7926.html ‘จตุพร’ ลุยหาเสียงที่ขอนแก่น ส่งก�ำลังใจ ทษช.รอดพ้นการตัดสิน. (2562, 7 มีนาคม). มติชน. สืบค้น จาก https://www.matichon.co.th/region/news_1394877.html จฤุ ทธิ์ ปดู ’ขอนแกน่ ’นายอ�ำเภอพาผสู้ มคั รแจก’บตั รคนจน’เออื้ ประโยชนบ์ างพรรค. (2561, 23 ธนั วาคม). แนวหน้า. สืบค้นจาก https://www.naewna.com/politic/384588.html เจาะสนามเลือกต้ังขอนแก่น ทห่ี ลายพรรคหวงั คะแนนเสียง. (2562, 3 มนี าคม). ส�ำนกั ข่าวไทย. สืบคน้ จาก https://tna.mcot.net/view/wpAcV67.html เจาะสนาม : ‘เขต 1 ขอนแก่น’ดุเดือดแน่‘พท. - พปชร.’ ตัวเต็ง‘รปช.’ม้ามืด. (2562, 28 มกราคม). แนวหน้า. สืบค้นจาก https://www.naewna.com/politic/391551.html เจาะสนามเลือกต้ังขอนแก่น 62 วัดฝีมือ เอกราช ช่างเหลา. (2562, 25 กุมภาพันธ์). Esan Biz. สืบค้น จาก https://www.esanbiz.com/12702/.html ชัชวาลย์ ควง“ฟิล์ม”ลุยหาเสียงที่ขอนแก่น. (2562, 9 มีนาคม). INNnews. สืบค้นจาก https://www. innnews.co.th/regional-news/news_341809/.html ชาวขอนแก่น 3.5 หม่ืนแห่ฟังปราศรัย ‘สนธิรัตน์’ ขอเป็นตัวแทนประยุทธ์พบ ปชช. ย้�ำ พปชร. ไมข่ โ้ี ม-้ ไมเ่ คยโกง. (2562, 9 มนี าคม). มตชิ น. สบื คน้ จาก https://www.matichon.co.th/politics/ news_1398491.html
195 ช้างล้มท่ีขอนแก่น! “เสี่ยเต๋า” ลูกชายมังกรอีสานถูก “อนาคตใหม่” เบียดตกสภา. (2562, 24 มีนาคม). ผจู้ ัดการ. สบื คน้ จาก https://mgronline.com/local/detail/9620000029406.html ณรงค์เลิศ สุรพล. (2561). กองทุนหมู่บ้าน 1 ล้านบาท (ต้นฉบับ). สืบค้นจาก https://www.youtube. com/ watch?v=0qvfi0kjW44 ณชั ชาภทั ร อมรกลุ . (2561, 28 ธนั วาคม). รบั เงนิ หมา กาเพอื่ ไทย : วเิ คราะหก์ ารหาเสยี งเชงิ นโยบายของ พรรคเพอื่ ไทย. มตชิ น. สบื คน้ จาก https://www.matichon.co.th/politics/news_1293096. html เด็ก ‘สมศักดิ์ เทพสุทิน’ ยันอดีตส.ส.-ส.ว.แห่ซบ ‘พลังประชารัฐ’ อื้อ ยอดล่าสุด 54 คน. (2561, 4 มิถุนายน). มตชิ น. สืบคน้ จาก https://www.matichon.co.th/politics/news_983991.html แดงขอนแก่น-นักวิชาการ เปิดวงเสวนาสิทธิเสรีภาพ เพ่ือการแสดงออกของคนอีสาน มีต�ำรวจ-ทหาร- คมุ เขม้ . (2559, 8 กรกฎาคม). มติชน. สบื ค้นจาก https://www.matichon.co.th/politics/news_ 205535.html โดนอกี ดอก!อยั การสง่ั ฟอ้ ง’เสนห่ ’์ อดตี นายกเมอื งบา้ นทมุ่ ขอนแกน่ คดลี กั ขดุ ดนิ ขาย. (2562, 8 มนี าคม). อสี านขอนแกน่ นวิ ส.์ สบื คน้ จาก http://news.esankhonkaennews.com/2019/03/08/7780.html เตรียมเดินสายพบประชาชน แทนขึ้นเวทีหาเสียงพรรคพลังประชารัฐ. (2562, 8 มีนาคม). Workpoint News. สบื ค้นจาก https://workpointnews.com/2019/03/08.html ทศั มา ประทมุ วนั , อจั ฉรยิ า บญุ ชยั และ ปณุ ยวรี ์ เวชกรณ.์ (2561, 5 มถิ นุ ายน). ‘กลมุ่ คนอยากเลอื กตง้ั ’ รอบล่าสุด โดนมาแล้วก่ีคดี ใครโดนแล้วโดนอีก โดนอีกและโดนอีก. ประชาไท. สืบค้นจาก https://prachatai.com/journal/2018/06/77299.html ไทยพลบั บลกิ า้ . (2562). “รฐั บาลลงุ ต”ู่ 4 ปี 4 แสนลา้ น แจกเงนิ อดุ หนนุ ประชาชนกวา่ 17 ลา้ นราย. สบื คน้ จาก https://thaipublica.org/2019/01/pracharat-4-years-prayut-government.html ธนาธร ลยุ อสี าน เปดิ ตวั วา่ ทผี่ สู้ มคั ร ส.ส.ขอนแกน่ ยำ�้ ชดั ทกุ จงั หวดั พรอ้ มลยุ เตม็ ท.ี่ (2562, 12 มกราคม). INNnews. สืบคน้ จาก https://www.innnews.co.th/regional-news/news291233/.html นวัธ อดีตส.ส.เขต 7 ขอนแก่น “พยัคฆ์ร้ายไทยถีบ” กลางวงประชุมเพื่อไทย. (10 ธันวาคม 2561). ชวนหาเรื่อง. สบื ค้นจาก https://www.chuanharuang.com/content/277/.html นวัธ หอบลูกเมียหนี หลังถูกลอบยิง. (2555, 27 สิงหาคม). ไทยรัฐ. สืบค้นจาก https://www.thairath. co.th/content/286675.html นอภ.บา้ นไผ่ ปดั ชว่ ยผสู้ มคั รส.ส.‘พปชร.’หาเสยี ง. (2561, 22 มนี าคม). มตชิ น. สบื คน้ จาก https://www. matichon.co.th/politics/news_1284643.html นกั ศกึ ษา มข.ชปู า้ ยคา้ นเลอ่ื นเลอื กตง้ั ประกาศลน่ั 24 ก.พ.ตอ้ งไดเ้ ลอื กตง้ั . (2562, 16 มกราคม). มตชิ น. สืบคน้ จาก https://www.matichon.co.th/education/news_1321372.html นัชชา ตันติวิทยาพิทักษ์. (2562, 6 มีนาคม). กอ.รมน.มาดน่ิม กอ.รมน.วัยทีน. ประชาไท. สืบค้นจาก https://prachatai.com/journal/2018/03/75734.html
196 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น เนวนิ หาเสยี งเนยี นๆ “ลกู หนงั น�ำการเมอื ง”. (2562, 12 มกราคม). คม ชดั ลกึ . สบื คน้ จาก http://www. komchadluek.net/news/scoop/358657.html นโยบายประชานยิ ม มาตรฐานใหมข่ องการก�ำหนดนโยบายเพอื่ คนอสี าน. (2562, 13 มนี าคม). The Isaan Record. สบื คน้ จาก https://isaanrecord.com/2019/03/13/populist-policy-isaan-politics/.html บรรยากาศการนบั คะแนน ที่ จ.ขอนแกน่ วนั ท่ี 24 มนี าคม 2562 ขา่ วคำ�่ . (2562, 24 มนี าคม). NewsNBT THAILAND. สบื คน้ จากhttps://www.youtube.com/watch?v=s6Muh6OPonM&fbclid= IwAR1nFtx- Rx_wbtuPKUmMvvB7D6SYH05aVHCmcJoVIqJwzX4HjfcjMqMXFyA.html บก๊ิ ตู่ สญั จร 4 ปี 9 จังหวดั มัดจ�ำ 1.8 ล้านลา้ น หยงั่ เสยี งเลือกตัง้ . (2561, 17 พฤษภาคม). ประชาชาต.ิ สืบค้นจาก https://www.prachachat.net/politics/news-160073.html บ๊ิกป๊อก เตือนประชาชน เวลาเลือกผู้แทนฯ ขอให้เลือกคนดีๆเข้ามากันหน่อย!. (2561, 11 กันยายน). ขา่ วสด. คน้ เมอื่ 15 กนั ยายน 2561 https://www.khaosod.co.th/politics/news_1556152.html บีบีซีไทย. (2561, 22 พฤษภาคม). 4 ปีรัฐประหารม่ันคง มั่งคั่ง ยั่งยืน ของใคร?. BBC Thai. สืบค้น จาก https://www.bbc.com/thai/resources/idt-sh/thai_junta.html บูฆอรี ยีหมะ. (2561, 18 ธันวาคม). ท�ำไมพรรคประชาธิปัตย์จึงผูกขาดในภาคใต้?. มติชน. สืบค้นจาก https://www.matichon.co.th/article/news_1277764.html แบงค์ อลงกรณ์ กระแสหน้าตา มาแค่สองวัน ต้องผลักดันความคิด. (2562, 13 กุมภาพันธ์). ข่าวสด. สบื คน้ จาก https://www.khaosod.co.th/beauty/news_2206633.html ปชช.ขอนแกน่ เรอื นหมน่ื แนน่ ถนดั ฟังการปราศรัยใหญพ่ ลังประชารฐั . (2562, 17 มกราคม). บา้ นเมือง. สบื คน้ จาก http://www.banmuang.co.th/news/politic/138723 ปชป.หาเสยี งชว่ ยผสู้ มคั รสส.ขอนแกน่ “กรณ”์ มน่ั ใจนโยบายแกจ้ นชว่ ยประชาชนยง่ั ยนื . (2562, 2 มนี าคม). โพสตท์ เู ดย์. สบื ค้นจาก https://www.posttoday.com/politic/news/582069.html ประชานยิ ม: รฐั บาลประยทุ ธอ์ ดั ฉดี รากหญา้ แคไ่ หนในครง่ึ ปหี ลงั กอ่ นการเลอื กตงั้ . (2561, 28 ธนั วาคม). BBCTHAI. สบื ค้นจาก https://www.bbc.com/thai/thailand-46691186.html ประยทุ ธ์ เยอื นขอนแกน่ ปลมื้ ชาวบา้ นรอรบั ออ้ นเปน็ ลกู อสี าน แนะ อยา่ เลอื กคนโกง. (2562, 13 มนี าคม). มตชิ นสดุ สปั ดาห.์ สบื คน้ จาก https://www.matichonweekly.com/hot-news/article_177480.html ปรญิ ญาเผยผลวจิ ยั เงินซือ้ เสียงไมไ่ ด้ แนะเลิกยุบพรรค. (2555, 17 สิงหาคม). ไทยรฐั ออนไลน์. สบื ค้น จาก https://www.thairath.co.th/content/284316.html เปิดตัว “ฐิตินันท์-อนาคตใหม่” ว่าที่ส.ส.เขต1ขอนแก่น ผู้เบียด “เส่ียเต๋า-เพ่ือไทย” ตกสภา. (2562, 25 มนี าคม), Khon Kaen Link. สบื คน้ จาก https://www.khonkaenlink.info/home/news/8052.html เปิดตัวพรรคน้องใหม่ “พรรคประชาชาติ” ท่ี จ.ขอนแก่น. (2562, 10 มกราคม). บ้านเมือง. สืบค้นจาก https://www.banmuang.co.th/news/region/137828.html
197 เปดิ ตวั ละครเลอื กตง้ั ขอนแกน่ กก๊ เพอ่ื ไทยแยง่ พนื้ ทชี่ ลุ มนุ . (2562, 13 กรกฎาคม). Esan Biz. สบื คน้ จาก https://www.esanbiz.com/10186/.html เปิดสารพดั โครงการ “ไทยนิยม ยัง่ ยนื ” 3 ส่วน งบเพมิ่ เติมปี 61 กวา่ 1.1 แสนล้าน ลง 82,371 หมบู่ ้าน. (2561, 1 เมษายน). ผู้จัดการ. สืบค้นจาก https://mgronline.com/politics/detail/961000003 2228.html ผบ.ทบ.ขอให้ประชาชนเลือกคนท่ีท�ำให้บ้านเมือง-สถาบันปลอดภัย. (2554, 15 มิถุนายน). ประชาไท. สบื คน้ จาก https://prachatai.com/journal/2011/06/35462.html ผลโพลเผย “พลังประชารัฐ” ครองคะแนนนิยมสูงสุด. (2562, 17 กุมภาพันธ์). โพสต์ทูเดย์. สืบค้นจาก https://www.posttoday.com/politic/news/580507.html ผสู้ มคั รคนรนุ่ ใหม่ “เลกิ ทะเลาะกนั แลว้ ลงมอื ท�ำงานกนั เถอะ”. (2562, 10 มนี าคม). Isann Record. สบื คน้ จาก https://isaanrecord.com/2019/03/10/new-generation-candidate-saratsanun-2/.html ผู้สมัคร ส.ส.ขอนแก่น เขต 1 พรรคอนาคตใหม่ แจ้งความถูกท�ำลายป้ายไวนิลหาเสียง. (2562, 20 กมุ ภาพันธ์). ศนู ยข์ า่ วทานตะวนั . สบื ค้นจาก https://www.newstawan.com/?p=7444.html ผสู้ มัคร ส.ส.ภมู ใิ จไทยใชส้ ัญลกั ษณใ์ บกัญชาหาเสียง. (2562, 3 มนี าคม). Newtv18. สบื คน้ จาก https:// www.newtv.co.th/news/30732#.html พท. ปราศรยั ยอ่ ย ขอนแกน่ เผยจะเปลย่ี นอสี านใหร้ วย ส.ส.เขตลนุ้ เสยี งวยั รนุ่ จะสนบั สนนุ หรอื ไม.่ (2562, 7 มนี าคม). Isann Record. สบื คน้ จาก https://isaanrecord.com/2019/03/07/pheu-thai-event- at-khon-kaen/.html พรรคประชาชาติยกทัพบุกขอนแก่น ชูแก้จน. (2562, 15 มกราคม). อีสานขอนแก่นนิวส์. สืบค้นจาก http://news.esankhonkaennews.com/2019/01/15/7134.html พรรคอนาคตใหมเ่ ปดิ สนง. ทข่ี อนแกน่ รบั สมคั รสมาชกิ ใหมอ่ ยา่ งเปน็ ทางการ โชวว์ สิ ยั ทศั น์ สรา้ งเศรษฐกจิ รถไฟ สร้างงาน คนอีสานทัดเทียมโลก. (2561, 20 ตุลาคม). ไทยเสรี. สืบค้นจาก http://www. thaisaeree.info/news/ index.php/news-2/2018-07-06-11-45-20/5851-tid12-201061.html พลวฒุ ิ สงสกลุ . (2562, 9 มกราคม). ย้อนทีม่ าเล่ือนเลอื กต้งั 5 คร้ัง ยคุ คสช. จากปลายปี 2558 ส่กู ่อน พระราชพธิ สี �ำคญั .The standard. สบื คน้ จาก https://thestandard.co/postpone-election-5-times. html เพจดงั แฉอกี ‘ลงุ ต’ู่ เกณฑค์ นนบั หมน่ื ฟงั หาเสยี ง ชใ้ี ชอ้ �ำนาจรฐั เออ้ื ประโยชน์ ฉะแรง ‘นา่ เกลยี ด’. (2562,1 6 มีนาคม). มตชิ น. สืบค้นจาก https://www.matichon.co.th/politics/news_1407815.html เพราะเหตุใดเพื่อไทยยังคงชนะในอีสาน. (2562, 27 มีนาคม). The Isann Record. สืบค้นจาก https:// isaanrecord. com/2019/03/27/isaan-votes-against-military-rule-2.html ภท. เมอื งหมอแคนตงั้ ทมี ‘อสม.’รกุ พนื้ ที่ ชู นโยบายปนั ก�ำไร 70 % มดั ใจเกษตรกร. (2562, 14 มกราคม). แนวหนา้ . สืบคน้ จาก https://www.naewna.com/politic/388724.html
198 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น มายาคติเรอื่ งซอื้ เสยี ง. (2562, 20 มกราคม). เดลินิวส์. สบื ค้นจากhttps://www.dailynews.co.th/article/ 209832.html มน่ั ใจอสี าน! ‘เอกราช’โวลนั่ กวาดยกเขง่ 4 จว. อา้ งชาวบา้ นเบอื่ นกั การเมอื ง-สรา้ งวนุ่ วายแตกแยก. (2561, 15 พฤศจิกายน). แนวหน้า. สบื คน้ จาก https://www.naewna.com/politic/377009.html แมท่ ัพ “เอกราช” จงอาง (อสี าน) ผยอง?. (2561, 16 พฤศจิกายน). คม ชดั ลกึ . สืบคน้ จาก http://www. komchadluek.net/news/scoop/352438.html แมค่ า้ ตลาดค�ำไฮแหเ่ ซลฟค่ี ู่ “หญงิ หนอ่ ย” ชว่ ยลกู พรรค พท. หาเสยี งเขต 1 ขอนแกน่ . (2562, 7 มนี าคม). คม ชดั ลึก. สืบค้นจาก http://www.komkhaotuathai.com/content/10456.html ยา้ ย‘ธงทอง’อกี คน ปลอ่ ย‘ต’ู่ เตน้ -วรี ะฯ-ธดิ า-เหวง. (2557, 29 พฤษภาคม). ไทยรฐั ออนไลน.์ สบื คน้ จาก https://www.thairath.co.th/content/425862.html ยงิ ถลม่ บา้ น ส.ส. ‘นวธั ’ เพอ่ื ไทย เชอื่ หวงั สงั หาร. (2555, 26 สงิ หาคม). ไทยรฐั . สบื คน้ จาก https://www. thairath.co.th/content/286445.html รฐั ธรรมนูญดไี ซน์มาเพอ่ื พวกเรา???. (2561, 19 พฤศจิกายน). คมชดั ลกึ . สืบคน้ จาก http://www.kom- chadluek. net/news/scoop/352831.html รฐั บาลไทย. (2559). รายการเดนิ หนา้ ประเทศไทย นำ� เสนอผลการดำ� เนนิ งานของ คสช. ในรอบ 2 เดอื น. สบื คน้ จาก http://www.thaigov.go.th/index.php/th/program2/ item/84987-id84987.html รัฐบาลเปย์หนัก ! ครม.เทงบหมื่นล้าน เพ่ิมค่าตอบแทน อสม. เป็น 1,000 บาท มีผลทันที. (2561, 4 ธนั วาคม). ข่าวสด. สืบค้นจาก https://www.khaosod.co.th/politics/news_1913152.html รฐั บาลเปดิ แผนสรา้ ง “นกั รบไซเบอร”์ . (2561, 10 พฤษภาคม). BBC Thai. สบื คน้ จาก https://www.bbc. com/thai/thailand-44069709 ลดาวัลล์ิ ปูด ทหารยศพลโท คุยผู้น�ำอปท. 20 จังหวัดอีสาน อ้างท�ำความเข้าใจเลือกต้ัง. (2562, 14 มกราคม). มติชน. สืบค้นจาก https://www.matichon.co.th/politics/news_1317824.html ลุกเปน็ ไฟ! เลอื กตง้ั เขต 1 ขอนแกน่ ..เมอ่ื ลูกชายมงั กรอีสาน “เสย่ี เล้ง” ลกู แหงเ่ พอื่ ไทยจะถูกลม้ . (2562, 2 มกราคม). ผจู้ ดั การออนไลน.์ สบื คน้ จากhttps://mgronline.com/local/detail/9620000000503. html เลขาธิการพรรคอนาคตใหม่ ขอเสียงคนขอนแก่น ชูนโยบายขจัดเผด็จการ. (2562, 3 มีนาคม). Khon Kaen Link. สบื ค้นจาก https://www.khonkaenlink.info/home/news/7894.html วฒั นา วา่ ที่ ส.ส.ปา้ ยแดง ยำ้� ชดั สะพานกลบั รถขอนแกน่ ตอ้ งมี ถนนไป อ.ซ�ำสงู ตอ้ ง 4 เลน ถนนเชอื่ มตอ่ ระหว่างอ�ำเภอต้องดีกว่าน้ี. (2562, 25 มีนาคม). Khon Kaen Link. สืบค้นจากhttps://www. khonkaenlink.info/home/news/8051.html วันนอร์ น�ำพรรคประชาชาติเปิดสาขาขอนแก่น ชวน ปชช.ติดตามวันแถลงนโยบายรัฐบาล. (2562, 20 กรกฎาคม). มติชน. สืบค้นจาก https://www.matichon.co.th/politics/news_1589944.html
199 วา่ ทผี่ สู้ มคั ร ส.ส.ขอนแกน่ พปชร.แจงรว่ มงานแจกบตั รคนจนเอง นายอ�ำเภอเปลา่ ชวน. (2561, 24 มนี าคม). มติชน. สืบคน้ จาก https://www.matichon.co.th/politics/news_1287718.html เวทีปราศรัยพรรคฝั่งทหารที่ขอนแก่น “หากผมพูดว่า ‘รัฐบาล’ พี่น้องพูดว่า ‘พลังประชารัฐ’”. (2562, 12 มนี าคม). The Isann Record. สบื คน้ จาก https://isaanrecord.com/2019/03/12/pro-military- party-rally-in-khon-kaen-2/.html ศนู ยท์ นายความเพอ่ื สทิ ธมิ นษุ ยชน. (2561, 16 มถิ นุ ายน). นติ ริ ฐั ทพี่ งั ทลาย: รายงาน 4 ปี สทิ ธมิ นษุ ยชน ภายใต้ คสช. และผลพวงรัฐประหารต่อสังคมไทย 1. ประชาไท. สืบค้นจากhttps://prachatai. com/journal/2018/06/77453.html สถติ คิ กุ คามประชาชนยคุ คสช. นบั พนั ศนู ยท์ นายความฯ ชต้ี อ้ งจดั การกฎหมายทอี่ อกโดย คสช. (2561, 19 พฤษภาคม) ประชาไท. สืบคน้ จาก https://prachatai.com/journal/2018/05/76985.html สรุปประเด็นการประชมุ ครม.สญั จร กล่มุ จงั หวดั ภาคเหนอื ตอนบน 1. (2562, 15 มกราคม). Money & Banking Online. สืบคน้ จาก https://www.moneyandbanking.co.th/new/23514/2/.html สงั ศติ ฟนั ธง พปชร.ชนะเลอื กตงั้ ชบี้ ตั รคนจนมาแรงแซง30บาท. (2561, 28 พฤศจกิ ายน). เดลนิ วิ ส.์ สบื คน้ จาก https://www.dailynews.co.th/politics/679707.html สง่ั จ�ำคกุ 5 ปี ยงิ่ ลกั ษณ์ ไมร่ อลงอาญา คดจี �ำน�ำขา้ ว. (2560, 27 กนั ยายน). BBCTHAI. สบื คน้ จาก https:// www.bbc.com/thai/thailand-41409927.html ส�ำนักนายกรัฐมนตรี. (2559). รายงานผลการด�ำเนินงานของรัฐบาล พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรฐั มนตรีครบรอบ ๑ ปี (๑๒ กนั ยายน ๒๕๕๗-๑๒ กันยายน ๒๕๕๘). สืบคน้ จาก http:// www.soc.go.th/acrobat/payut_report1_16.pdf.html สุเทพ เดนิ คารวะแผน่ ดนิ ขอนแก่น ยนื ยันค�ำเดมิ ไม่เสนอใครเปน็ นายกฯ. (2562, 6 มกราคม). ไทยรัฐ. สบื ค้นจาก https://www.thairath.co.th/news/politic/1462721.html สมุ าลี สวุ รรณกร, “แมท่ พั ใหญ่ “เอกราช” มนั่ ใจลม้ “เสาไฟฟา้ ” ขอนแกน่ ’. (2562, 11 มกราคม). คม ชดั ลกึ . สบื คน้ จาก http://www.komchadluek.net/news/scoop/358492.html สุริยะ ล่ัน พปชร. ได้ ส.ส.อีสานเกิน 50 ท่ีน่ัง เปิดตัวปธ.สโมสรขอนแก่นยูไนเต็ดลงเขต 2. (2561, 2 ธนั วาคม). มตชิ น. สืบคน้ จาก https://www.matichon.co.th/region/news_1254388.html สวุ จั น์ ลยุ หาเสยี งชว่ ยผสู้ มคั ร ชพน.ขอนแกน่ ชเู ปลยี่ นสนามรบเปน็ สนามการคา้ ภาค2. (2562, 1 มนี าคม). มติชน. สบื ค้นจาก https://www.matichon.co.th/politics/news_1386852.html สุวิทย์ อ้อนคนขอนแก่น หวังขจัดความยากจนจากแผ่นดินอีสาน. (2561, 24 พฤศจิกายน). VoiceTV. สืบคน้ จาก https://voicetv.co.th/read/SyLi3wLCm.html เสรีพิศุทธ์ เปิดศูนย์ประสานงานพรรคเสรีรวมไทย ภาคอีสานตอนบน. (2562, 6 มกราคม). บ้านเมือง. สบื คน้ จาก http://www.banmuang.co.th/news/politic/137369.html
Search
Read the Text Version
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
- 40
- 41
- 42
- 43
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48
- 49
- 50
- 51
- 52
- 53
- 54
- 55
- 56
- 57
- 58
- 59
- 60
- 61
- 62
- 63
- 64
- 65
- 66
- 67
- 68
- 69
- 70
- 71
- 72
- 73
- 74
- 75
- 76
- 77
- 78
- 79
- 80
- 81
- 82
- 83
- 84
- 85
- 86
- 87
- 88
- 89
- 90
- 91
- 92
- 93
- 94
- 95
- 96
- 97
- 98
- 99
- 100
- 101
- 102
- 103
- 104
- 105
- 106
- 107
- 108
- 109
- 110
- 111
- 112
- 113
- 114
- 115
- 116
- 117
- 118
- 119
- 120
- 121
- 122
- 123
- 124
- 125
- 126
- 127
- 128
- 129
- 130
- 131
- 132
- 133
- 134
- 135
- 136
- 137
- 138
- 139
- 140
- 141
- 142
- 143
- 144
- 145
- 146
- 147
- 148
- 149
- 150
- 151
- 152
- 153
- 154
- 155
- 156
- 157
- 158
- 159
- 160
- 161
- 162
- 163
- 164
- 165
- 166
- 167
- 168
- 169
- 170
- 171
- 172
- 173
- 174
- 175
- 176
- 177
- 178
- 179
- 180
- 181
- 182
- 183
- 184
- 185
- 186
- 187
- 188
- 189
- 190
- 191
- 192
- 193
- 194
- 195
- 196
- 197
- 198
- 199
- 200
- 201
- 202
- 203
- 204
- 205
- 206
- 207
- 208
- 209
- 210
- 211
- 212
- 213
- 214
- 215
- 216
- 217
- 218
- 219
- 220
- 221
- 222
- 223
- 224
- 225
- 226
- 227
- 228
- 229
- 230
- 231
- 232
- 233
- 234
- 235
- 236
- 237
- 238
- 239
- 240
