เลือกตั้ง62ขอนแก่น

50 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น รฐั ธรรมนญู และการเตรยี มความพรอ้ มในการจดั การเลอื กตงั้ รฐั ธรรมนญู ฉบบั ปี 2560 ไดอ้ อกแบบใหใ้ ชร้ ะบบการเลอื กตงั้ แบบจดั สรรปนั สว่ นผสม ก�ำหนดใหม้ ี ส.ส.จ�ำนวน 500 คน ระดบั เขตจ�ำนวน 350 คนและบญั ชรี ายชอ่ื 150 คน ประชาชนลงคะแนนเสยี งไดเ้ พยี ง บตั รเดยี ว โดยน�ำจ�ำนวนส.ส.ทพ่ี งึ มี ซงึ่ น�ำคะแนนเลอื กตงั้ ส.ส.ทวั่ ประเทศมาหารดว้ ย 500 และหกั ดว้ ยจ�ำนวน ส.ส. ระบบเขต เพอ่ื น�ำคะแนนไปค�ำนวณจ�ำนวน ส.ส. ระบบบญั ชรี ายชอื่ ในแงน่ ้ี หากพรรคการเมอื งใดมี ส.ส. เขตมาก สดั สว่ นของจ�ำนวน ส.ส. ในระบบบญั ชรี ายชอ่ื จะนอ้ ยลง ตา่ งจากการเลอื กตง้ั กอ่ นหนา้ นที้ ปี่ ระชาชน ลงคะแนนไดส้ องใบ เพอื่ เลอื กทง้ั ส.ส.เขตและส.ส.บญั ชรี ายชอ่ื ดว้ ยเงอื่ นไขของการเลอื กตง้ั ในระบบใหมน่ ้ี จงึ ท�ำใหไ้ มม่ พี รรคการเมอื งใดสามารถครองเสยี งขา้ งมากได้ แตจ่ ะมพี รรคการเมอื งจ�ำนวนมากกระจดั กระจาย ซ่ึงจะบั่นทอนตอ่ การคงอยู่ของพรรคการเมอื งขนาดใหญ่ ปฏเิ สธไมไ่ ดเ้ ลยว่า นีค่ ืออีกหน่งึ นวัตกรรมใหม ่ ของกรรมการร่างรัฐธรรมนูญภายใต้การก�ำกับโดย คสช. เพ่ือท�ำลายพรรคการเมืองขนาดใหญ่และ ไม่ตอ้ งการให้พรรคเพือ่ ไทยสามารถเอาชนะการเลอื กต้ังดว้ ยเสียงข้างมากได9้ 2 ไม่เพียงเท่าน้ัน ด้วยข้อจ�ำกัดของประกาศ คสช. จ�ำนวนมากในช่วงหลังรัฐประหาร ท�ำให้ การด�ำเนินกิจการของพรรคการเมืองต่างๆ เป็นไปด้วยความยากล�ำบาก เช่น การห้ามพรรคการเมือง ท�ำกิจกรรมทางการเมือง ห้ามจัดประชุมใหญ่ของพรรคการเมือง ห้ามพรรคการเมืองประชุมสมาชิก พรรค หา้ มจดั ตงั้ สาขาพรรค พรรคการเมอื งใดกต็ ามท่ีตอ้ งการจะจัดตง้ั ข้ึนใหมต่ ้องขออนุญาตจาก คสช. ก่อน การห้ามพรรคการเมืองท่ีมีอยู่แล้วด�ำเนินการประชุมหรือหากพรรคการเมืองใดต้องการรับเงิน บริจาคหรือขอระดมทุนก็ต้องท�ำเร่ืองของอนุญาต คสช. หรือแม้แต่พรรคใดจะประกาศเพ่ือเลิกกิจการ พรรค กต็ อ้ งขออนญุ าตจาก คสช. เชน่ กนั 93 ทนั ทที รี่ าชกจิ จานเุ บกษาไดเ้ ผยแพรพ่ ระราชบญั ญตั ปิ ระกอบ รัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรพ.ศ. 2561 เมื่อวันที่ 12 กันยายน พ.ศ. 2561 หลายฝ่ายได้เฝ้ารอถึงบรรยากาศการเลือกตั้งที่ควรต้องเปิดกว้างมากข้ึนนับจากนั้น แต่กว่าท่ีจะมีค�ำส่ัง คสช.ที่ 22/2561 โดยใชม้ าตรา 44 อนญุ าตใหป้ ระชาชนและพรรคการเมอื งด�ำเนนิ กจิ กรรมทางการเมอื ง ได้ต้องรอจนถึงวันท่ี 11 ธันวาคม พ.ศ.2561 นั่นหมายความว่า ก่อนการเลือกตั้ง แต่ละพรรคการเมือง ยกเว้น พรรคการเมืองท่ีจัดต้ังขึ้นใหม่ มีเวลาค่อนข้างกระชั้นชิดมากในการท�ำกิจกรรมใดก็ตาม ซ่ึงเป็น ปรากฏการณ์ทคี่ ่อนขา้ งแปลกประหลาดก่อนที่จะมกี ารเลอื กตั้งเกดิ ขน้ึ ค�ำสั่งของ คสช ข้างต้น ได้ยกเลิกประกาศ คสช.ที่ 57/2557 เพ่ืออนุญาตให้พรรคการเมือง สามารถจดั ประชมุ หรอื ด�ำเนนิ กจิ กรรมทางการเมอื ง รวมถงึ การจดั ตงั้ จดทะเบยี นพรรค และการจดั สรร เงินกองทุนเพื่อการพัฒนาพรรคการเมืองได้ เช่นเดียวกับอนุญาตให้แต่ละพรรคการเมืองสามารถจัด ประชมุ ใหญ่ จดั ตง้ั สาขาพรรค และประชมุ สมาชกิ พรรคได้ สว่ นพรรคการเมอื งทจ่ี ะเกดิ ขน้ึ ใหมส่ ามารถจดั ต้ังได้เลยโดยไม่ต้องขออนุญาตจาก คสช. มีการอนุญาตให้พรรคการเมืองสามารถหาเสียงได้ ตลอดจน 92 Prajak Kongkirati and Veerayooth Kanchoochat, “The Prayuth Regime: Embedded Military and Hierarchical Capitalism in Thailand.” TRaNS: Trans-Regional and -National Studies of Southeast Asia 6 (2) (2018): 279–305. 93 “ยำ�้ ระดมทุน-บริจาคต้องขอคสช.” มตชิ น, 12 ตุลาคม 2561 หน้า 10,11

51 ยกเลิกการห้ามชมุ นมุ หรอื มั่วสุมทางการเมอื งตัง้ แต่ 5 คนข้นึ ไป94 นอกจากนี้ ความคลมุ เครอื ทเ่ี กดิ ขนึ้ กอ่ นการเลอื กตงั้ ซง่ึ สรา้ งความเคลอื บแคลงใหก้ บั สงั คมและ ถกู มองวา่ เปน็ การเอาเปรยี บทางการเมอื ง เชน่ พล.อ.ประยทุ ธใ์ ชอ้ �ำนาจมาตรา 44 ออกค�ำสง่ั ท่ี 53/2560 ก�ำหนดให้ แมพ้ รรคการเมอื งเกา่ ทจ่ี ดทะเบยี นไวก้ อ่ นหนา้ นจี้ ะยงั คงอยู่ แตต่ อ้ งใหส้ มาชกิ พรรคการเมอื งยนื ยนั การเปน็ สมาชกิ และช�ำระเงนิ บ�ำรงุ พรรคใหมห่ รอื เรยี กวา่ เปน็ การรเี ซต็ สมาชกิ พรรคการเมอื ง ผลทต่ี ามมาท�ำให้ ทกุ พรรคการเมอื งมสี มาชกิ ลดลง เชน่ พรรคประชาธปิ ตั ย์ เดมิ มสี มาชกิ 2,500,000 คน แตต่ อ้ งเหลอื สมาชกิ 100,000 คน หรือลดลงรอ้ ยละ 96 หรอื พรรคเพอ่ื ไทย เดมิ มีสมาชิก 134,822 คน แต่ต้องเหลอื สมาชกิ 13,000 คน หรอื ลดลงรอ้ ยละ 90 แมท้ ง้ั สองพรรคการเมอื งยนื่ ใหศ้ าลรฐั ธรรมนญู วนิ จิ ฉยั ถงึ ค�ำสง่ั ดงั กลา่ ววา่ ขดั กบั รฐั ธรรมนญู หรอื ไม่ แตศ่ าลรฐั ธรรมนญู ไดย้ นื ยนั ถงึ ความชอบของค�ำสง่ั ดงั กลา่ ว95 รวมถงึ ขอ้ เสนอของ พล.อ.ประยุทธ์ที่ให้ใช้บัตรเลือกต้ัง โดยใช้ช่ือของผู้สมัครกับเบอร์ โดยไม่มีโลโก้พรรคการเมืองและช่ือ พรรคการเมอื งปรากฏ96 ขณะท่ี กกต. วางกฎให้เบอร์ของผู้สมคั ร ในแต่ละเขตไม่เหมือนกัน แมจ้ ะสังกัด พรรคเดียวกัน ซึ่งยากต่อการจดจ�ำเมื่อเทียบกับการเลือกต้ังทุกครั้งก่อนหน้านี้ ไม่เพียงเท่าน้ัน คสช. ได้ใช้ค�ำสง่ั มาตรา 44 เพอ่ื ใหท้ าง กกต. ออกแบบเขตเลอื กตั้งไดใ้ หม่ โดยไม่ต้องเลือกรูปแบบก่อนหนา้ นี้ ทผ่ี า่ นการหารอื กบั ผมู้ สี ว่ นเกยี่ วขอ้ งและประชาชนในพนื้ ท่ี หลายฝา่ ยจงึ ระบวุ า่ นค่ี อื “การแบง่ เขตเลอื กตง้ั แบบอยุตธิ รรม” หรอื “การแบง่ เขตเลือกตัง้ เพ่ือจะให้พรรคทต่ี นเองเชยี รอ์ ยู่ ได้เปรียบหรือเปน็ ฝา่ ยชนะ ขึ้นมา” (Gerrymandering)97 สามารถพบข่าวถึงจังหวัดที่มีการแบ่งเขตเลือกต้ังเป็นไปอย่างน่ากังขา เช่น จงั หวัดสุโขทัย นครราชสีมา เปน็ ต้น อุปสรรคอันเกิดข้ึนกับพรรคการเมืองจ�ำนวนมากได้ส่งผลกระทบต่อการเลือกต้ังเช่นกัน เช่น พรรคการเมืองใหม่จะต้องมีผู้ริเริ่ม 500 คน มีเงินทุนประเดิม 1,000,000 บาท และต้ังสาขาพรรคหรือ ผู้แทนพรรคประจ�ำเขตเลือกตั้ง ซ่ึงเป็นอุปสรรคต่อพรรคการเมืองใหม่ ต่างจากรัฐธรรมนูญปี 2550 ทใ่ี ชผ้ รู้ เิ รม่ิ กอ่ ตงั้ พรรคเพยี ง 15 คนและไมต่ อ้ งมที นุ ประเดมิ ขนั้ ตำ�่ , นโยบายหาเสยี งทแี่ ตล่ ะพรรคการเมอื ง น�ำเสนอจะตอ้ งแสดงรายละเอยี ด เชน่ วงเงนิ ทต่ี อ้ งใช้ ทมี่ าของเงนิ ความคมุ้ คา่ ประโยชน์ ผลกระทบและ ความเส่ียงในการด�ำเนินนโยบาย, การห้ามผู้สมัครรับเลือกตั้งผลิตสื่อโฆษณาประชาสัมพันธ์ทางสถานี วิทยุ หากต้องการประชาสัมพันธต์ นเองผา่ นวิทยุ ต้องแจ้งให้ กกต. ทราบ โดย กกต. จะจัดหาสถานแี ละ ด�ำเนนิ การตามระเบียบให้ หรือ ผู้สมัครทุกคนต้องแจง้ ช่อื ผูช้ ว่ ยหาเสยี งให้ กกต. ทราบ และต้องด�ำเนิน กิจกรรมหาเสียงในด้านต่างๆ ตามระเบียบท่ี กกต.ก�ำหนด, ผู้สมัคร ส.ส. แบบแบ่งเขตใช้เงินได้ไม่เกิน คนละ 1,500,000 บาท, การหา้ มมใิ หน้ กั แสดง นกั รอ้ ง นกั ดนตรใี ชค้ วามสามารถสว่ นตวั เพอ่ื ชว่ ยหาเสยี ง, 94 “ม.44 สง่ั ปลดล็อกแลว้ ” ขา่ วสด, 13 ธนั วาคม 2561 หน้า 10,11 95 ILaw, “เลือกตั้ง 62: สมัคร ส.ส. ยุคน้ีแสนล�ำบาก หาเสียงยากข้อจ�ำกัดมากมาย” (18 กุมภาพันธ์ 2562) https:// ilaw.or.th/node/5157 (เข้าถึงเม่ือ 19 กุมภาพันธ์ 2562) 96 “รมุ ถล่มประยุทธ์ แทรกแซงกกต.! คมุ บตั รเลือกตง้ั ” ไทยโพสต,์ 9 ธนั วาคม 2561 หน้า 1,10 97 Doungchampa Spencer-Isenberg, “ท�ำความเขา้ ใจกบั การออกแบบเขตเลอื กตงั้ แบบ Gerrymandering ” ประชาไท, 20 พฤศจกิ ายน 2561 https://prachatai.com/journal/2018/11/79690 (เขา้ ถงึ เม่อื 21 ธนั วาคม 2561)

52 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น การห้ามผู้สมัคร ส.ส. แจกจ่ายเอกสารการหาเสียงเลือกต้ังโดยวิธีการวาง หรือโปรยในท่ีสาธารณะ, การห้ามท�ำป้ายเกนิ จ�ำนวน ห้ามตดิ ในที่ห้ามตดิ ฯลฯ98 สุดท้าย ด้วยข้อกังวลถึงการท�ำหน้าท่ีอย่างเป็นกลางในฐานะกรรมการจัดการเลือกต้ังของ กกต. ทง้ั น้ี กกต.กเ็ ชน่ เดยี วกบั องคก์ รอสิ ระอน่ื ๆ มที มี่ าจากสมาชกิ สภานติ บิ ญั ญตั ิ ซง่ึ ถกู แตง่ ตงั้ โดย คสช. ขณะท่ีองค์กรอิสระอ่ืนๆ นอกจากมาโดยสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติแล้ว บางกรณียังได้รับการต่อ อายุราชการจากการใช้มาตรา 44 โดยหัวหน้า คสช. จากพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วย คณะกรรมการการเลอื กต้งั พ.ศ.2560 ได้ให้อ�ำนาจ กกต. เป็นอยา่ งสูงในการแจกใบส้มหรอื การส่งั ระงับ สทิ ธผิ สู้ มคั รรบั เลอื กตง้ั ไวช้ ว่ั คราว (ไมเ่ กนิ 1 ป)ี ในกรณที ่ี กกต. สงสยั วา่ มกี ารกระท�ำทท่ี �ำใหก้ ารเลอื กตงั้ ไมส่ จุ รติ ซง่ึ ค�ำสง่ั ของ กกต.ถอื เปน็ ทส่ี ดุ ไมส่ ามารถอทุ ธรณ์ มนิ บั รวมถงึ ใบเหลอื ง ใบแดงและใบด�ำทอ่ี ยู่ ในอ�ำนาจของ กกต.99 เนอื่ งจากอ�ำนาจทค่ี อ่ นขา้ งมาก แตม่ ที ม่ี าจากเครอื ขา่ ยของ คสช. จงึ ท�ำใหป้ ระชาชน จ�ำนวนไม่นอ้ ยไม่เชอ่ื มั่นในการท�ำงานอย่างเป็นกลางของกกต. จากเนอ้ื หาทก่ี ลา่ วมาทง้ั หมด แมจ้ ะยงั ไมค่ รอบคลมุ ปรากฏการณอ์ กี จ�ำนวนมากทไี่ มไ่ ดก้ ลา่ วไว้ ณ ทน่ี ี้ หลบเลย่ี งไมไ่ ดเ้ ลยทต่ี อ้ งกลา่ ววา่ ระยะเวลากวา่ 5 ปหี ลงั รฐั ประหาร คสช. ไดบ้ นั่ ทอนศกั ยภาพของ นกั การเมอื งฝง่ั พรรคเพอื่ ไทยและนกั กจิ กรรมทางการเมอื งเปน็ อยา่ งยงิ่ ผา่ นประกาศ ค�ำสง่ั และกฎหมายตา่ งๆ ท่ี คสช.ตงั้ ขน้ึ มาเอง ประกอบกบั การอาศยั กลไกรฐั เพอื่ ชว่ ยใหช้ ว่ ยหาเสยี งใหร้ ฐั บาลพล.อ.ประยทุ ธฝ์ า่ ยเดยี ว ผา่ นกลไก กอ.รมน. ควบคกู่ บั การใชน้ โยบายประชานยิ มหลากหลายโครงการ (ซงึ่ หลายครงั้ กอ่ นหนา้ นที้ ง้ั พล.อ.ประยทุ ธแ์ ละกลมุ่ ผทู้ ข่ี บั ไลร่ ฐั บาลยง่ิ ลกั ษณ์ อา้ งวา่ เปน็ นโยบายท�ำลายประเทศ) เพอ่ื หวงั ครองใจมวลชน รากหญา้ และการออกแบบรฐั ธรรมนญู วางกตกิ าการเลอื กตง้ั เลอื กสรรคณะกรรมการการเลอื กตง้ั (กกต.) ซ่ึงเป็นคนในเครือข่ายของระบอบรัฐประหาร ฯลฯ ภายใต้สถานการณ์ข้างต้น จึงเป็นการเอื้อประโยชน์ ใหพ้ ล.อ.ประยทุ ธเ์ ปน็ หลกั ท�ำใหก้ ารเลอื กตงั้ ทกี่ �ำลงั จะเกดิ ขน้ึ ถกู วพิ ากษว์ จิ ารณว์ า่ เกดิ ขน้ึ ภายใตอ้ ทิ ธพิ ล ของระบอบรฐั ประหารท่ีไม่เสรีและเปน็ ธรรม 98 ILaw, “เลือกตงั้ 62: สมคั ร ส.ส. ยคุ นแี้ สนล�ำบาก หาเสยี งยากขอ้ จ�ำกดั มากมาย” 99 เรอื่ งเดียวกัน

53 บทท่ี 3 ความเคล่ือนไหวทางการเมือง ก่อนการเลือกตั้งในจังหวัดขอนแก่น

54 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น

55 ภาพ การแบง่ เขตเลือกต้งั ของปี 2562 การเลือกตั้งคร้ังล่าสุดเม่ือ พ.ศ. 2554 ภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนอื เคยมี ส.ส. 126 คน แต่การออกแบบการเลือกต้ังของ รฐั ธรรมนญู ฉบบั พ.ศ. 2560 จะท�ำใหจ้ �ำนวน ส.ส. ลดลงเหลือ 116 คนในการเลือกตั้ง ปี 2562 ขณะที่จังหวัดขอนแก่นจะยังคงมี จ�ำนวน ส.ส. จ�ำนวนเทา่ เดมิ กบั การเลอื กตงั้ ปี 2554 คือ มีจ�ำนวน 10 คน โดยแบง่ เขต เลอื กตัง้ ออกเปน็ 10 เขต (จาก 26 อ�ำเภอ) ในการเลือกตั้งวันท่ี 24 มีนาคม ปี 2562 จังหวัดขอนแก่นมีจ�ำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ทั้งส้ิน 1,432,858 คน มีหน่วยเลือกต้ัง จ�ำนวน 2,637 แหง่ คณะกรรมการการเลอื กตงั้ (กกต.) ส่วนกลางได้ใช้การแบ่งเขตรูปแบบ ที่ 3 จาก 4 รปู แบบทกี่ กต.จงั หวดั ขอนแกน่ ไดเ้ สนอความเหน็ ไป ซง่ึ เปน็ แบบทใ่ี กลเ้ คยี ง ท่ีสุดกับการเลือกต้ังปี 2554 และ 2557 (เปน็ โมฆะ) กอ่ นหนา้ น้ี กกต.จงั หวดั ขอนแกน่ ได้ประกาศเชิญให้พรรคการเมือง ผู้มีส่วน เกี่ยวข้อง และประชาชนทั่วไปได้แสดง ความคดิ เหน็ ในระหวา่ งวนั ที่ 4-13 ตุลาคม 2561 ก่อนท่จี ะส่งให้ กกต. กลางพิจารณา ตัดสินใจ รายละเอียดทั้ง 10 เขตเลือกต้ัง มีดังนี้

56 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น เขต 1 ประกอบดว้ ย: อ�ำเภอเมืองขอนแก่น : ต�ำบลในเมือง, ต�ำบลเมอื งเก่า, ต�ำบลบา้ นเป็ด *ต่างจากปี 2554 และ 2557 ทร่ี วมต�ำบลแดงใหญ่ไว้อีกต�ำบลหน่งึ เขต 2 ประกอบดว้ ย อ�ำเภอเมืองขอนแกน่ : ต�ำบลโคกสี, ต�ำบลทา่ พระ, ต�ำบลบ้านทมุ่ , ต�ำบล พระลับ, ต�ำบลบ้านหว้า, ต�ำบลแดงใหญ่, ต�ำบลดอนช้าง, ต�ำบลดอนหัน, ต�ำบลศิลา, ต�ำบลหนองตูม, ต�ำบลบงึ เนยี ม, อ�ำเภอซ�ำสงู : ต�ำบลกระนวน, ต�ำบลค�ำแมด, ต�ำบลบา้ นโนน, ต�ำบลคคู �ำ, ต�ำบลหว้ ยเตย, *ตา่ งจากปี 2554 และ 2557 ทีย่ งั ไมม่ ตี �ำบลแดงใหญใ่ นขณะนั้น นอกจากนั้น เหมอื นท้ังหมด เขต 3 ประกอบด้วย: อ�ำเภอนำ้� พองและอ�ำเภอกระนวน เขต 4 ประกอบดว้ ย: อ�ำเภอเมืองขอนแกน่ : ต�ำบลส�ำราญ, ต�ำบลสาวะถี, ต�ำบลบ้านคอ้ , ต�ำบลโนนทอ่ น อ�ำเภอบ้านฝาง อ�ำเภออบุ ลรตั น์ อ�ำเภอเขาสวนกวาง เขต 5 ประกอบด้วย: อ�ำเภอสชี มพู : ต�ำบลสชี มพ,ู ต�ำบลศรีสุข, ต�ำบลวังเพ่มิ , ต�ำบลดงลาน, ต�ำบลบริบรู ณ,์ ต�ำบล บา้ นใหม,่ อ�ำเภอภเู วียง อ�ำเภอหนองนาค�ำ อ�ำเภอเวยี งเกา่ เขต 6 ประกอบดว้ ย: อ�ำเภอสชี มพู : ต�ำบลนาจาน, ต�ำบลซ�ำยาง, ต�ำบลหนองแดง, ต�ำบลภูห่าน อ�ำเภอชุมแพ อ�ำเภอภผู ามา่ น เขต 7 ประกอบดว้ ย: อ�ำเภอหนองเรอื อ�ำเภอมัญจาคีรี เขต 8 ประกอบดว้ ย: อ�ำเภอพล อ�ำเภอแวงนอ้ ย อ�ำเภอแวงใหญ่ และ อ�ำเภอโคกโพธิ์ไชย เขต 9 ประกอบด้วย: อ�ำเภอเปือยน้อย อ�ำเภอหนองสองห้อง อ�ำเภอชนบท อ�ำเภอโนนศลิ า เขต 10 ประกอบด้วย: อ�ำเภอพระยืน อ�ำเภอบ้านไผ่ อ�ำเภอบ้านแฮด * การแบ่งเขตของเขต 3-10 เหมอื นการเลอื กตั้งปี 2554 และ 2557 ทง้ั หมด

57 กกต. จงั หวดั ขอนแกน่ ไดใ้ หเ้ หตผุ ลถงึ ขอ้ ดขี องการแบง่ เขตในรปู แบบที่ 3 วา่ คลา้ ยคลงึ กบั รปู แบบ ท่ีเคยประกาศใช้ในการแบ่งเขตเลือกต้ังปี 2554 และ 2557 มากที่สุด ซ่ึงนักการเมืองและประชาชน ในพ้ืนที่มีความคุ้นเคยกับการแบ่งเขตเลือกตั้งในรูปแบบน้ี เพียงแต่เขตเลือกตั้งที่ 1 ต�ำบลแดงใหญ่ อ�ำเภอเมอื งขอนแก่น จะถูกตดั ออกไปอยู่ในเขตเลอื กต้ังที่ 2 เพ่อื ให้จ�ำนวนราษฎรใกล้เคยี งกัน และขอ้ ดี อกี ขอ้ คอื การคมนาคมระหวา่ งเขตตา่ งๆ มคี วามสะดวก สว่ นขอ้ เสยี คอื ประชาชนต�ำบลแดงใหญ่ อ�ำเภอ เมอื ง อาจจะเกดิ ความสบั สนเนอื่ งจากเคยอยใู่ นเขตเลอื กตงั้ ที่ 1 เมอ่ื การเลอื กตงั้ ปี 2554 และ 2557 และ ข้อเสียอีกข้อคือ เขตอ�ำเภอเมืองมีราษฎรจ�ำนวนมาก จ�ำเป็นต้องแยกอ�ำเภอเมืองท้ังหมดให้ครอบคลุม เป็น 3 เขต คอื เขต 1 เขต 2 และ เขต 4100 นอกจากนี้ กกต. จังหวัดขอนแก่นได้ท�ำงานร่วมกับภาคส่วนต่างๆ ทั้งภาครัฐ เอกชนและ ประชาสังคมภายใตย้ ุทธศาสตร์ “คูนล้านดอก ไปออกเสียงเลือกต้งั ส.ส.” เพ่อื เปน็ การประชาสัมพนั ธใ์ ห้ ประชาชนไปใชส้ ทิ ธไิ มน่ อ้ ยกวา่ รอ้ ยละ 80 และเพอื่ ใหม้ บี ตั รเสยี นอ้ ยกวา่ รอ้ ยละ 2101 ตลอดจน มกี ารจดั กจิ กรรมเดนิ รณรงค์เชญิ ชวนใหช้ าวขอนแกน่ ไปใช้สทิ ธิเลอื กต้ังอย่างต่อเนือ่ ง102 ในบทนี้ ผวู้ จิ ยั จะกลา่ วถงึ ความเคลอ่ื นไหวทางการเมอื งของแตล่ ะพรรคการเมอื งในจงั หวดั ขอนแกน่ ก่อนการเลือกต้ังในวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2562 โดยจะไล่เรียงเฉพาะพรรคที่มีบทบาทเคลื่อนไหวใน ขอนแกน่ จากนน้ั ผวู้ จิ ยั จะวเิ คราะหถ์ งึ สถานการณก์ อ่ นการเลอื กตง้ั ของผสู้ มคั รทง้ั 10 เขต โดยการน�ำเสนอ จะกลา่ วถึงทีละพรรค ดงั น้ี พรรคพลังประชารัฐ ในวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2561 นายชวน ชูจันทร์ ประธานประชาคมตลาดน้�ำคลองลัดมะยม ไดย้ นื่ ชอ่ื จดั ตง้ั พรรคพลงั ประชารฐั ตอ่ คณะกรรมการการเลอื กตง้ั (กกต.) ซง่ึ มรี ฐั มนตรหี ลายคนในรฐั บาล พล.อ.ประยุทธ์อยู่เบ้ืองหลังและสนับสนุนให้มีการจัดตั้งพรรคการเมือง เพื่อผลักดันให้พล.อ.ประยุทธ์ ได้เป็นนายกรัฐมนตรีต่อไปหลังจากการเลือกต้ัง103 ต่อมาได้เชิญกลุ่มสามมิตร ได้แก่ สมศักด์ิ เทพสุทิน สรุ ยิ ะ จึงรุง่ เรืองกิจ และ สมคิด จาตุศรีพทิ ักษ์ รว่ มเป็นแกนน�ำพรรค ซ่งึ ทั้งสามคนนี้เคยมบี ทบาทส�ำคญั ตง้ั แตย่ คุ พรรคไทยรกั ไทยครองอ�ำนาจ ขณะทสี่ มคดิ จาตศุ รพี ทิ กั ษก์ ย็ งั เปน็ รองนายกรฐั มนตรดี า้ นเศรษฐกจิ ของรัฐบาลพล.อ.ประยุทธ1์ 04 จากนั้น พรรคได้เริ่มขยายตัวข้ึนโดยเชิญอดีตสมาชิกวุฒิสภา อดีตสมาชิก รัฐสภาและอดตี ผู้สมคั รสมาชิกรฐั สภาจ�ำนวนมากจากพรรคอ่ืนเขา้ มาร่วมงานกบั พรรค 100 ประกาศส�ำนักงานคณะกรรมการเลอื กตั้งจังหวดั ขอนแก่น เร่ือง รปู แบบการแบง่ เขตเลอื กต้ังของจงั หวัดขอนแก่น เพอ่ื รบั ฟังความคิดเหน็ ของพรรคการเมอื งและประชาชนในจงั หวัด ลงนามโดยนายอภินนั ท์ จันทร์อปุ ละ ผู้อ�ำนวยการ การเลอื กตง้ั ประจ�ำจงั หวดั ขอนแกน่ วันที่ 3 ตลุ าคม 2561 101 “สนามบินขอนแกน่ บมู เลอื กต้งั ” เดลนิ วิ ส,์ 5 มีนาคม 2562 หนา้ 10 102 “ขอนแก่น นักเรียนเดินรณรงค์ให้ชาวขอนแก่นออกไปใช้สิทธ์ิเลือกตั้ง (มีคลิป) ” Khon Kaen Link, 12 มีนาคม 2562 https://www.khonkaenlink.info/home/news/7958.html (เขา้ ถงึ เมือ่ 14 มีนาคม 2562) 103 “จอ่ เปิดตวั ‘พรรคบกิ๊ ต-ู่ พลังประชารฐั ’” ข่าวสด, 11 มีนาคม 2561 หนา้ 10,11 104 “‘กลุ่มสามมิตร’ คือใคร? ‘ประวิตร’ ชี้หนุน ‘ประยุทธ์’ นั่งนายกก็เร่ืองของเขา” ประชาไท, 3 กรกฎาคม 2561 https://prachatai.com/journal/2018/07/77682 (เข้าถงึ เมอื่ 4 กรกฎาคม 2561)

58 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น ควรต้องย้�ำถึงบารมีของสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ ซ่ึงเคยเป็นเลขาธิการพรรคไทยรักไทย และ ท�ำงานรว่ มกบั ทกั ษณิ ชนิ วตั รมานาน สรุ ยิ ะประกาศผา่ นสอื่ มวลชนเสมอวา่ ในฐานะทต่ี นเองรบั ต�ำแหนง่ ประธานยุทธศาสตร์พรรคพลังประชารัฐประจ�ำภาคอีสาน ตนจะท�ำให้พรรคพลังประชารัฐชนะพรรค เพอ่ื ไทยในภาคอสี านใหไ้ ดแ้ ละหากกลา่ วเฉพาะในขอนแกน่ สรุ ยิ ะถงึ กบั กลา่ ววา่ หากพรรคพลงั ประชารฐั ไม่ชนะทั้ง 10 เขตในจังหวัดขอนแก่น ตนเองจะประกาศเลิกเล่นการเมือง105 แรกเริ่มน้ัน ในส่วนของ จังหวัดขอนแก่น พรรคพลังประชารัฐได้ดึงอดีต ส.ส.เก่าจ�ำนวน 5 รายคือ นายปัญญา ศรีปัญญา นายณรงค์เลิศ สุรพล106 นายสมศักด์ิ คุณเงิน นพ.เปรมศักด์ิ เพียยุระ107 และนายประสงค์ ศรีวัฒน์108 ต่อมาในเดือนพฤศจิกายน 2561 ได้มีการเปิดตัวนายเอกราช ช่างเหลา109 ซ่ึงเอกราชเป็นอดีตสมาชิก สภาปฏริ ปู แหง่ ชาติ (สปช.) เปน็ ทปี่ รกึ ษาสโมสรฟตุ บอลขอนแกน่ ยไู นเตด็ เปน็ ประธานสหกรณอ์ อมทรพั ยค์ ร ู จงั หวดั ขอนแกน่ เปน็ หวั หนา้ กลมุ่ เพอื่ นเอกราชและเปน็ นกั ธรุ กจิ ผกู้ วา้ งขวางในจงั หวดั พรรคพลงั ประชารฐั ไดต้ ง้ั ศนู ยป์ ระสานงานของพรรคพลงั ประชารฐั ภาคอสี านตอนบนในพนื้ ทจ่ี งั หวดั ขอนแกน่ โดยพรรคมอบหมาย ใหน้ ายเอกราชเปน็ ประธานยทุ ธศาสตรพ์ รรคพลงั ประชารฐั ภาคอสี านตอนบน ท�ำหนา้ ทดี่ แู ลและคดั เลอื ก ผสู้ มคั ร 8 จงั หวดั ภาคอสี าน ไดแ้ ก่ รอ้ ยเอด็ มหาสารคาม กาฬสนิ ธ์ุ ขอนแกน่ อดุ รธานี หนองคาย บงึ กาฬ และหนองบวั ล�ำภู เอกราชกลา่ วยำ้� วา่ “ผสู้ มคั รในนามพรรคพลงั ประชารฐั จะชนะการเลอื กตงั้ ยกจงั หวดั ใน 4 จงั หวดั ประกอบดว้ ย ขอนแกน่ บงึ กาฬ หนองคาย หนองบวั ล�ำภู ทเ่ี หลอื คาดวา่ จะไดเ้ กนิ 50 %”110 ในช่วงปลายปี 2561 แกนน�ำพรรคพลังประชารัฐได้มาจังหวัดขอนแก่นบ่อยครั้ง เช่น วันท่ี 2 ธนั วาคม 2561 สนธิรัตน์ สนธิจิรวงศ์ เลขาธกิ ารพรรค สรุ ิยะ จึงรุง่ เรืองกจิ ประธานยทุ ธศาสตร์พรรค ประจ�ำภาคอีสาน และเอกราช ช่างเหลา ประธานยุทธศาสตร์พรรคพลังประชารัฐภาคอีสานตอนบน 105 “การเมอื งขอนแกน่ อนาคตสรุ ยิ ะ จงึ รงุ่ เรอื งกจิ เดมิ พนั การเมอื ง” ขา่ วสด, 6 กมุ ภาพนั ธ์ 2562 หนา้ 6 การประกาศ เชน่ นขี้ องสรุ ยิ ะท�ำใหห้ ลายฝา่ ยออกมาปรามาศวา่ สรุ ยิ ะอาจจะไดเ้ ลกิ เลน่ การเมอื งจรงิ ตามทป่ี ระกาศไว้ เชน่ อดศิ ร เพยี งเกษ แกนน�ำพรรคเพื่อไทยในพ้ืนท่ีขอนแก่นกล่าวว่า “นายสุริยะ คงได้เลิกเล่นการเมืองสมความปรารถนาเพราะความจริง นายสรุ ยิ ะกไ็ มม่ รี าคาคา่ งวดอะไร ความคดิ การเมอื ง สนบั สนนุ คนท�ำรฐั ประหาร ซง่ึ ถอื วา่ เปน็ เผดจ็ การ ใหส้ บื ทอดอ�ำนาจ ขออยา่ มายุ่มยา่ มกับเมืองขอนแกน่ จะดีกว่า” อ้างใน ““อดศิ ร” ซดั “สุรยิ ะ” หนุน บก๊ิ ตู่ คนปล้นอ�ำนาจ อย่าหวงั ชนะใจ คนขอนแกน่ แพค้ รงั้ น้ี ไดเ้ ลกิ เลน่ การเมอื งสมใจแน”่ มตชิ นสดุ สปั ดาห,์ 20 มกราคม 2562 https://www.matichonweekly. com/hot-news/article_164008 (เข้าถงึ เมอื่ 21 มกราคม 2562) 106 ณรงค์เลิศ สุรพล เคยให้สัมภาษณ์ว่า นโยบายกองทุนหมู่บ้านละ 1 ล้านบาท ตนเองเป็นคนคิดและส่งให้เป็น นโยบายของพรรคท่ตี นเองสังกัดคอื พรรคกิจสงั คมในปี 2542 จากนั้น สุวิทย์ คณุ กิตติ หวั หนา้ พรรค ได้น�ำไป เสนอให้ ทักษิณ ชินวัตร หัวหน้าพรรคไทยรักไทย จนกลายเป็นนโยบายพรรคไทยรักไทย อ้างใน “กองทุนหมู่บ้าน 1 ล้านบาท (ตน้ ฉบบั ) ณรงค์เลิศ สรุ พล” Youtube, 19 พฤษภาคม 2561 https://www.youtube.com/watch?v=0qvfi0kjW44 107 เปรมศกั ด์ิได้ร่วมเปิดตวั เขา้ รว่ มกบั พรรคพลังประชารัฐ แต่ตอ่ มาลงสมัครเลอื กตงั้ กับพรรคพลงั ท้องถิน่ ไท 108 “เดก็ ‘สมศกั ดิ์ เทพสทุ นิ ’ ยนั อดตี ส.ส.-ส.ว.แหซ่ บ ‘พลงั ประชารฐั ’ ออ้ื ยอดลา่ สดุ 54คน” มตชิ น, 4 มถิ นุ ายน 2561 https://www.matichon.co.th/politics/news_983991 (เขา้ ถึงเมื่อ 6 มถิ ุนายน 2561) 109 ในเดือนกรกฎาคมปี 2561 ปรากฏข่าวว่าเอกราชพร้อมทีมงานจะลงส.ส.ขอนแก่นสังกัดพรรคภูมิใจไทย แต่ต่อ มาได้เปิดตัวกับพรรคพลังประชารัฐ อ้างใน “เปิดตัวละครเลือกต้ังขอนแก่น 4 ก๊กเพื่อไทยแย่งพ้ืนท่ีชุลมุน” Esan Biz, 13 กรกฎาคม 2561 https://www.esanbiz.com/10186/ (เข้าถึงเมอ่ื 20 ธันวาคม 2561) 110 “‘เอกราช’ ควงลูกพรอ้ ม อดีต รมต.-ส.ส.8 จงั หวัดอีสานโผซบ พลงั ประชารัฐ” ไทยรฐั ออนไลน,์ 15 พฤศจกิ ายน 2561 https://www.thairath.co.th/news/politic/1421753 (เข้าถึงเม่ือ 1 ธันวาคม 2561) ต่อมา เขาย้�ำอีกเช่นกันว่า ผู้สมัคร ส.ส. ทั้ง 10 เขต จะชนะการเลอื กตงั้ แน่นอน อ้างใน “‘เอกราช’ ม่นั ใจ พปชร. กวาด ส.ส.ขอนแก่น ยกจงั หวดั ” มตชิ น, 3 มกราคม 2562 https://www.matichon.co.th/region/news_1300982 (เข้าถึงเม่ือ 4 มกราคม 2562)

59 ได้ร่วมกันจัดประชุมและสัมมนา “ผู้น�ำทางการเมืองกับการปฏิรูปประเทศ” โดยมีผู้สมัคร ส.ส. พรรค พลังประชารัฐใน 14 จังหวัดภาคอีสานกว่า 100 คน เข้าร่วมท่ีโรงแรมโฆษะ จังหวัดขอนแก่น สนธิรัตน ์ ไดก้ ลา่ ววา่ “พรรคพลงั ประชารฐั จะท�ำแตใ่ นสงิ่ ทเี่ ปน็ ประโยชนต์ อ่ พนี่ อ้ งชาวอสี าน จะท�ำตามความตอ้ งการ ทที่ า่ นสะทอ้ นมาใหเ้ หน็ เปน็ รปู ธรรมภายหลงั ไดเ้ ขา้ ไปบรหิ ารประเทศแลว้ และเปน็ เรอื่ งทน่ี า่ ยนิ ดที พี่ รรค พลงั ประชารฐั ไดร้ บั การตอบรบั ทด่ี จี ากประชาชนชาวอสี าน” นอกจากนี้ สนธริ ตั นย์ งั ไดก้ ลา่ ววา่ “กลมุ่ เพอ่ื น เอกราช ชา่ งเหลาเปน็ อกี กลมุ่ ทพ่ี รรคใหค้ วามหวงั ในการทจี่ ะไดท้ น่ี งั่ ส.ส.ในอสี าน”111 สว่ นนายสรุ ยิ ะกลา่ ววา่ จากการท่ีตนเองได้พบกับสมาชิกพรรคและว่าท่ีผู้สมัคร ส.ส.ในภาคอีสาน ซึ่งส่วนใหญ่รู้จักกันดีและ เคยท�ำงานทางการเมืองร่วมกันมาต้ังแต่ยุคพรรคไทยรักไทยท�ำให้ม่ันใจว่าพรรคพลังประชารัฐจะชนะ การเลือกต้ัง โดยในส่วนของภาคอีสานมั่นใจว่าจะได้ ส.ส. ไม่น้อยกว่า 50 คน อย่างแน่นอน112 ขณะที่ เอกราช ชา่ งเหลา ระบุว่า ตนเองมน่ั ใจวา่ พรรคพลังประชารัฐจะชนะการเลือกต้งั และเช่ือว่า ประชาชน ได้เช่ือม่ันและศรัทธาในการบริหารงานของพล.อ.ประยุทธ์ เน่ืองจาก 4 ปีที่ผ่านมาประเทศมีการพัฒนา และมคี วามสงบ113 อนงึ่ ในวนั ดงั กลา่ ว เอกราชไดเ้ ปดิ ตวั บตุ รชายคอื วฒั นา ชา่ งเหลา รองนายกองคก์ าร บริหารสว่ นจังหวดั ขอนแก่น และประธานสโมสรฟตุ บอลขอนแก่นยไู นเต็ด ซึง่ จะลงส.ส.เขต 2 ด้วย114 ต่อมา วนั ท่ี 16 มกราคม พ.ศ. 2562 แกนน�ำพรรคพลงั ประชารัฐ น�ำโดย สุริยะ จึงร่งุ เรืองกจิ ประธานยทุ ธศาสตรพ์ รรคประจ�ำภาคอสี าน สมศกั ดิ เทพสทุ นิ ประธานยทุ ธศาสตรพ์ รรคประจ�ำภาคเหนอื 115 อนุชา นาคาศยั ประธานยทุ ธศาสตรพ์ รรคประจ�ำภาคกลาง ไดน้ �ำทมี ปราศรัยหาเสียงทีศ่ ูนยป์ ระชุมและ แสดงสนิ ค้านานาชาตขิ อนแก่น ซงึ่ มีประชาชนเข้าร่วมจ�ำนวนมาก (ตามรายงานข่าวระบุว่า 15,000 คน) พร้อมกับเปิดตัวว่าที่ผู้สมัคร ส.ส. ของพรรคใน จ.ขอนแก่น ทั้ง 10 เขตเลือกตั้ง ประกอบด้วย ดร.ภพธร แกว้ ขนั เขต 1, นายวฒั นา ชา่ งเหลา เขต 2, นายกติ ติ ค�ำแกน่ คณู เขต 3, นายพชิ ติ สรุ พล เขต 4, นายวบิ ลู ย์ เรืองประเสริฐกลุ เขต 5, นายสมพงษ์ ป่เู พ็ง เขต 6, นายสมศักดิ คุณเงนิ เขต 7, นายคงฤทธิ์ อศั วะพฒั นากรู เขต 8, นายวาสนา ไชยศกึ เขต 9 และนายเจรญิ แซเ่ ตง็ เขต 10 ในวนั ดงั กลา่ ว สรุ ยิ ะยำ้� ถงึ นโยบายของพรรคคอื การเปลยี่ น ส.ป.ก.เปน็ โฉนดทด่ี นิ เปน็ พเิ ศษและมนั่ ใจอกี ครงั้ วา่ พรรคพลงั ประชารฐั จะชนะทง้ั หมดในจงั หวดั ขอนแกน่ สว่ นสมศกั ด์ิ เทพสทุ นิ ระบวุ า่ “ภาพรวมการเปดิ ตวั ผสู้ มคั รครงั้ นถ้ี อื วา่ ดมี าก มีประชาชนเข้ารว่ มอยา่ งล้นหลาม ท�ำใหเ้ ห็นวา่ กระแสของพรรคพลังประชารฐั ในภาคอีสาน และ 111 “พปชร.ลนั่ เป็นพรรครฐั บาล” ข่าวสด, 4 ธนั วาคม 2561 หน้า 10 112 เร่ืองเดยี วกนั 113 ““สนธิรตั น”์ ควง’สุรยิ ะ’ลุยอสี าน” แนวหน้า, 3 ธันวาคม 2561 หนา้ 10 114 ““สรุ ยิ ะ”ลนั่ พปชร.ไดส้ .ส.อสี านเกนิ 50ทน่ี ง่ั เปดิ ตวั ปธ.สโมสรขอนแกน่ ยไู นเตด็ ลงเขต 2” มตชิ น, 2 ธนั วาคม 2561 https://www.matichon.co.th/region/news_1254388 (เข้าถึงเมอื่ 3 ธนั วาคม 2561) 115 เปน็ ทนี่ า่ สงั เกตวา่ การกลา่ วแต่ละครง้ั ของนายสมศกั ดใิ์ นภาคอสี านจะไมม่ กี ารโจมตที กั ษณิ ชนิ วตั ร ตา่ งจากเวลา เขาพดู ในทอ่ี น่ื เชน่ ขณะทเี่ ขาเดนิ สายไปทนี่ ครสวรรค์ พจิ ติ ร และพษิ ณโุ ลก เขากลา่ ววา่ นโยบายของทกั ษณิ ในอดตี ท�ำให้ คนเปน็ หน้ี กลา่ วคอื “ที่ผ่านมานโยบายของนายทักษณิ ชินวัตร อดีตนายกรฐั มนตรีสว่ นใหญจ่ ะใหก้ ูจ้ นเวลานช้ี าวบ้าน เร่ิมเป็นหนี้สะสมในกองทุนหมู่บ้านจนอยากให้รัฐผ่อนผัน ด้วยการพักช�ำระหนี้แต่พรรคพลังประชารัฐมีแนวคิดสร้าง อาชีพเสริม เพ่ือประชาชนจะได้มีเงินไปใช้หน้ี เวลาน้ีมีการกล่าวให้ร้ายเพ่ือให้ตัวเองได้คะแนนเสียงไปจัดตั้งรัฐบาล และประชาชนคงเหน็ วา่ การหาเสยี งเมอื่ 2 ครง้ั ทผี่ า่ นมา มคี นพดู จะเอานายทกั ษณิ กลบั บา้ น ซง่ึ กย็ งั ไมส่ ามารถจะท�ำได้ ความขดั แยง้ ก็จะเกดิ ข้ึนในบ้านเมือง” อา้ งใน “อดั “แม้ว” ท�ำคนเป็นหน้ี” เดลนิ วิ ส,์ 6 ธันวาคม 2561 หน้า 2

60 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น ภาคเหนือไดร้ ับการตอบรบั ดมี าก ท�ำใหเ้ ช่อื มน่ั วา่ พรรค พปชร. มีโอกาสทจ่ี ะได้ ส.ส. จ�ำนวนไม่น้อยกวา่ เปา้ หมายทีเ่ ราต้งั ไว้” โดยกอ่ นหนา้ นี้ พรรคพลงั ประชารัฐได้ต้งั เปา้ ไว้วา่ จะได้ ส.ส. ในภาคอสี านไม่น้อย กวา่ 50-60 ท่นี ง่ั 116 ภาพ อา้ งองิ ภาพใน บา้ นเมือง, 17 มกราคม 2562117 จากนนั้ แกนน�ำพรรคพลงั ประชารฐั สลบั กนั ลงพน้ื ทใี่ นแตล่ ะเขต เพอ่ื ชว่ ยหาเสยี งใหผ้ สู้ มคั ร ส.ส. เช่น วันท่ี 25 มกราคม 2562 สุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจได้ลงพ้ืนท่ีท่ีอ�ำเภอบ้านไผ่ เพ่ือช่วยนายเจริญ แซ่เต็ง ผู้สมัคร ส.ส. เขต 10 หาเสียง ท่ามกลางประชาชนท่ีมาร่วมฟังปราศรัยกว่า 10,000 คน โดยสุริยะได้ชู จุดเด่นของนายเจริญ สมัยที่เป็นนายกเทศมนตรีต�ำบลบ้านโต้น อ�ำเภอพระยืน จังหวัดขอนแก่น ท่ีมี ผลงานส�ำคญั ในการแก้ปัญหาภัยแลง้ ในต�ำบลของตนเอง118 ส่วนในวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2562 ซ่ึงเป็นวันแรกของลงทะเบียนสมัครรับเลือกต้ัง กกต.จังหวัด ขอนแก่นได้ใช้หอประชุมองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) ขอนแก่น เป็นสถานที่รองรับการสมัครของ พรรคการเมืองต่างๆ ในวันดังกล่าวนายเอกราช ช่างเหลา ประธานยุทธศาสตร์พรรคพลังประชารัฐ ภาคอีสานตอนบน น�ำผู้สมัคร สส.ของพรรค ท้ัง 10 เขต จ.ขอนแก่น กราบขอพรศาลเจ้าพ่อหลักเมือง กอ่ นทจ่ี ะน�ำผสู้ มคั รทงั้ 10 คน ขน้ึ รถตกุ๊ ตกุ๊ ไปท่ี อบจ. ขอนแกน่ ในรายงานขา่ วปรากฏวา่ ขบวนรถตกุ๊ ตกุ๊ ได้รับความสนใจจากประชาชนที่มาให้ก�ำลังใจผู้สมัครจ�ำนวนมาก โดยเอกราชประกาศว่า ตอนนี้พรรค พลงั ประชารฐั มคี วามพรอ้ มมากในการลงสมคั รรบั เลอื กตงั้ ทางพรรคไดส้ ง่ ผสู้ มคั รลงสมคั รครบทงั้ 10 เขต และมัน่ ใจว่าจะสรา้ งปรากฏการณ์ทางการเมืองดว้ ยการกวาดเก้าอี้ ส.ส.ทัง้ 10 เขตยกจงั หวัด119 116 “พปชร.ล่ัน 60 ส.ส.อีสานทะลุเปา้ ” ผู้จัดการรายวนั , 18 มกราคม 2562 หน้า 10 117 “ปชช.ขอนแก่นเรือนหมื่นแน่นถนัด ฟังการปราศรัยใหญ่พลังประชารัฐ” บ้านเมือง, 17 มกราคม 2562 http:// www.banmuang.co.th/news/politic/138723 (เขา้ ถงึ เม่ือ 3 กมุ ภาพันธ์ 2562) 118 “สรุ ยิ ะขอ “ขอนแก่น” ทุกเขต” ข่าวสด, 26 มกราคม 2562 หน้า 3 119 “‘โอ๊ค’โผล่น�ำ‘พท.’สมคั รขอนแกน่ ‘พปชร.’กร้าวกวาดเก้าอีย้ กจังหวัด” แนวหนา้ , 5 กมุ ภาพันธ์ 2562 หนา้ 7

61 ตอ่ มา วนั ที่ 9 มนี าคม 2562 พรรคพลงั ประชารฐั ไดป้ ราศรยั ใหญค่ รงั้ สดุ ทา้ ยในจงั หวดั ขอนแกน่ ในชว่ งเยน็ ทพ่ี ทุ ธมณฑลอสี านในพน้ื ทต่ี �ำบลศลิ า เขต 2 ซง่ึ เปน็ พน้ื ทลี่ งสมคั รเลอื กตงั้ ของนายวฒั นา ชา่ งเหลา วันดังกล่าวมีผู้สมัครท้ัง 10 คนเข้าร่วมด้วย ในช่วงเช้า กอบศักดิ์ ภูตระกูล โฆษกพรรคได้ลงพ้ืนที่เขต 4 ทศี่ นู ยเ์ รยี นรชู้ มุ ชนบา้ นค�ำปลาหลาย ต.บา้ นดง อ.อบุ ลรตั น์ จ.ขอนแกน่ เพอ่ื ชว่ ยนายพชิ ติ สรุ พล หาเสยี ง โดยกอบศกั ดเ์ิ ลา่ ตอ่ ชาวบา้ นและนายมารต์ นิ วลี เลอร์ ชาวตา่ งชาตชิ อื่ ดงั ผทู้ ม่ี าตงั้ ถน่ิ ฐานและท�ำการเกษตร แบบเศรษฐกจิ พอเพยี งที่บ้านค�ำปลาหลายว่า เมอ่ื 20 ปีท่ีแล้วตนเองเคยมาท�ำวิจัยด้านความเหลอื่ มล�้ำ และเศรษฐกจิ พอเพยี งทน่ี ี่ และกอบศกั ดเ์ิ ดนิ ทางไปตอ่ ทเี่ ขอ่ื นอบุ ลรตั น์ กลา่ วถงึ นโยบายส�ำคญั ของพรรค พลงั ประชารฐั ในการแก้ไขปญั หาภัยแล้ง โดยจะท�ำการผนั นำ�้ จากแมน่ ำ้� โขงมาลงท่เี ขอ่ื นอบุ ลรตั น1์ 20 เนอ่ื งจากชว่ งเยน็ เปน็ การปราศรยั ใหญ่ ผวู้ จิ ยั จงึ ควรตอ้ งใหร้ ายละเอยี ดมากขน้ึ จากการรายงาน ข่าวตามหน้าหนังสือพิมพ์ระบุว่า ชาวขอนแก่นเข้าร่วมกว่า 35,000 คน121 และประชาชนจ�ำนวนมาก ชปู ้ายว่า “คนอสิ าน ฮกั ลุงตู่ ลงุ ตสู่ ู้ๆ” จากการเขา้ รว่ มสังเกตการณ์ สมั ภาษณ์คนจ�ำนวนมากตา่ งบอกว่า มาใหก้ �ำลงั ใจวฒั นา ชา่ งเหลา และชน่ื ชอบพล.อ.ประยทุ ธจ์ ากนโยบายบตั รสวสั ดกิ ารแหง่ รฐั และการท�ำให้ บ้านเมอื งสงบ ขณะทผี่ ้ใู หส้ ัมภาษณ์อกี คนหน่ึงกล่าววา่ ตนเองมาใหก้ �ำลงั ใจนายเจรญิ แซเ่ ต็ง อดตี นายก เทศมนตรใี นต�ำบลทตี่ นเองอยอู่ าศยั เนอื่ งดว้ ย เจรญิ ไดม้ ผี ลงานเกยี่ วกบั การจดั สรรนำ�้ ใหเ้ กษตรกร ผวู้ จิ ยั พบว่า ในช่วงเวลา 18.00 นาฬิกา หลังจากมีการเคารพธงชาติแล้ว แกนน�ำพรรคพลังประชารัฐทั้งหมด ได้เดินผ่านมวลชนจากด้านหลังเวทีปราศรัย ซ่ึงประชาชนจ�ำนวนมากจากท้ังสองฟากฝั่งได้เข้าสวมกอด และจับมือแกนน�ำพรรค ซึ่งกว่าแกนน�ำพรรคจะข้ึนเวทีได้ต้องใช้เวลาประมาณ 10 นาที อย่างไรก็ตาม ปรากฏการณท์ น่ี า่ แปลกใจคอื ขณะทแี่ กนน�ำพรรคคนแรกเรมิ่ ปราศรยั ประชาชนจ�ำนวนมากทน่ี งั่ ระหวา่ ง บรเิ วณตรงกลางถึงหลงั เวทีต่างทยอยกลบั บา้ นอยา่ งรวดเร็ว122 120 “กอบศกั ด์ิลุยขอนแกน่ ร�ำลกึ 20 ป”ี แนวหน้า, 10 มนี าคม 2562 หน้า 10 121 “ชาวขอนแก่น 3.5 หม่นื แห่ฟังปราศรยั ‘สนธิรัตน’์ ขอเป็นตัวแทนประยทุ ธพ์ บ ปชช. ย�้ำ พปชร.ไมข่ โี้ ม-้ ไมเ่ คยโกง” มติชน, 9 มนี าคม 2562 https://www.matichon.co.th/politics/news_1398491 122 ผู้วิจัยได้สัมภาษณ์คนที่กลับส่วนใหญ่ระบุว่า มารับเงินแล้วรีบกลับ โดยพวกเขากล่าวว่าได้คนละ 200 บาท เป็นค่าเดินทาง ข้อมูลดังกล่าวสอดคล้องกับการรายงานของ Isann Record ท่ีรายงานว่า “กลุ่มผู้เข้าร่วมงานผู้ชาย ที่มาจากเขตเลือกตง้ั ที่ 2 และ 10 กลา่ ววา่ ไดร้ ับคา่ ตอบแทน 200 บาท เพอ่ื เขา้ รว่ มฟงั การปราศรัยครัง้ น้ี” อา้ งใน “เวที ปราศรยั พรรคฝง่ั ทหารทข่ี อนแกน่ “หากผมพดู วา่ ‘รฐั บาล’ พนี่ อ้ งพดู วา่ ‘พลงั ประชารฐั ’”” The Isann Record, 12 มนี าคม 2562 https://isaanrecord.com/2019/03/12/pro-military-party-rally-in-khon-kaen-2/ (เข้าถงึ เม่ือ 20 มนี าคม 2562)

62 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น ภาพ อ้างอิงภาพใน มติชน, 9 มนี าคม 2562 ภาพ “คนอิสาน ฮกั ลงุ ตู่ ลุงตู่สูๆ้ ” ภาพโดยผวู้ ิจัย ภาพ ประชาชนทยอยกลับอยา่ งรวดเร็วภายหลงั จากท่ีแกนน�ำขนึ้ เวที ภาพโดยผ้วู ิจยั

63 ในวนั ดงั กลา่ วพธิ กี รไดป้ ระกาศยำ�้ หลายครง้ั ขอใหม้ วลชนทถ่ี กู แบง่ ไวเ้ ปน็ อยา่ งดจี �ำนวน 10 เขต ใหไ้ ปนง่ั ขา้ งหนา้ เยอะๆ เพอ่ื เวลาถา่ ยภาพออกมาจะไดส้ วย ประกอบกบั มกี ารเปดิ เพลงลกู ทงุ่ ทท่ี นั สมยั 123 โดยบรรยากาศโดยรอบด้านหน้ามีต�ำรวจกับทหารมาดูแลผู้เข้าร่วมจ�ำนวนมาก ผู้เร่ิมปราศรัยช่วงแรกๆ จะเปน็ นายกเทศมนตรตี ามพนื้ ทต่ี า่ งๆ ทช่ี น่ื ชอบพล.อ.ประยทุ ธ์และพรรคพลงั ประชารฐั เช่น นายเสนห่ ์ เสนะไพรวรรณ อดตี นายกเทศมนตรเี มอื งบา้ นทมุ่ 124 ไดก้ ลา่ วถงึ ขอ้ ดขี องพรรคพลงั ประชารฐั วา่ “เปน็ พรรค ทเ่ี อาคนทเ่ี คยตกี นั มาอยดู่ ว้ ยกนั ” อกี ทงั้ พรรคพลงั ประชารฐั ไมไ่ ดเ้ ปน็ พรรคเผดจ็ การและไมใ่ ชพ่ รรคสบื ทอด อ�ำนาจให้พล.อ.ประยุทธ์อย่างที่หลายคนกล่าวหา แต่เป็นพรรคสายกลาง ไม่เลือกสีและไม่ให้ร้ายใคร ส่วนการที่พล.อ.ประยุทธ์ต้องท�ำรัฐประหาร เพราะจ�ำเป็นต้องหยุดความขัดแย้งทางการเมืองจาก การออกกฎหมายนริ โทษกรรมใหค้ นคนเดยี ว (ไมเ่ อย่ ชอ่ื ทกั ษณิ ) ตอ่ มา ธนกร วงั บญุ คงชนะ รองโฆษกพรรค และผู้สมัครส.ส.ระบบบญั ชีรายช่ือล�ำดับที่ 27 ไดถ้ ามประชาชนหลายรอบว่า “เลือกพรรคพลังประชารฐั หรือไม่เลือก” ประชาชนต่างตอบว่าเลือก เขาเน้นย้�ำประชาชนให้เลือกพรรคพลังประชารัฐ โดยกล่าว อยา่ งอารมณข์ นั วา่ เนอื่ งจากสถานทท่ี ป่ี ราศรยั คอื พทุ ธมณฑลอสี าน “ดงั นนั้ ตอ่ หนา้ พระตอ้ งหา้ มโกหก” จากน้ัน นายณพงศ์ นพเกตุ อดีตผู้อ�ำนวยการนิด้าโพลล์ สมาชิกพรรคพลังประชารัฐกล่าวย�้ำว่า “พรรคพลงั ประชารัฐมีทงั้ กปปส. เสอื้ แดง เพ่ือไทย และพลังชล มาอยรู่ ว่ มกนั ” ช่วงเวลาส�ำคัญเกิดขึ้นหลังเคารพธงชาติ แกนน�ำของพรรคเข้าร่วมปราศรัยเป็นจ�ำนวนมาก น�ำโดยสนธริ ตั น์ สนธจิ ริ วงศ์ เลขาธกิ ารพรรค นายสรุ ยิ ะ จงึ รงุ่ เรอื งกจิ ประธานยทุ ธศาสตรพ์ รรคประจ�ำภาค อสี านและผสู้ มคั รส.ส.ระบบบญั ชรี ายชอื่ ล�ำดบั ที่ 2 นายอนชุ า นาคาศยั ประธานยทุ ธศาสตรพ์ รรคประจ�ำ ภาคกลาง นายกอบศักด์ิ ภูตระกูล โฆษกพรรคพลังประชารัฐ นายเอกราช ช่างเหลา ผู้สมัครส.ส.ระบบ บัญชีรายช่ือล�ำดับท่ี 11 และว่าท่ีผู้สมัคร ส.ส.ท้ัง 10 เขต ของพรรค นายสุริยะเริ่มต้นกล่าวปราศรัยถึง นโยบายเศรษฐกิจของพรรคในการพักหน้ีกองทุนหมู่บ้าน 4 ปี และตั้งกองทุนประชารัฐให้หมู่บ้านละ 2 ลา้ นบาท อกี ทงั้ จะตงั้ นคิ มอตุ สาหกรรมในจงั หวดั ขอนแกน่ เพอื่ มใิ หป้ ระชาชนขอนแกน่ ตอ้ งไปท�ำงานใน กรงุ เทพ ฯ และในภาคตะวนั ออก ตอ่ มา นายสนธริ ตั นก์ ลา่ วตอนหนง่ึ วา่ “ตนลงพนื้ ทต่ี า่ งๆ ในฐานะตวั แทน พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา มีหลายฝ่ายไม่ต้องการให้ พล.อ.ประยุทธ์ ลงพ้ืนท่ี เพราะกลัวคะแนนนิยม ของ พล.อ.ประยุทธ์ จะท�ำให้พรรคพลังประชารัฐชนะทุกเขตเลือกต้ังแบบถล่มทลาย” สนธิรัตน์กล่าวถึง พรรคการเมืองอีกฝ่ายว่า “พวกเขาท�ำให้ประเทศมีปัญหามาตลอดไหม? อยากให้บ้านเมืองสงบไหม? อยากได้นายกสุจริตไหม? ถ้าอยากได้ของเก่าก็ต้องเลือกแบบเก่า ชอบบัตรสวัสดิการไหม? เลิกดีไหม? ถ้าเลิกให้ไปเลือกพรรคอ่ืนๆ” สนธิรัตน์ย�้ำถึงนโยบายบัตรสวัสดิการหลายคร้ัง โดยกล่าวว่าตนเองเป็น ผรู้ เิ รม่ิ โครงการบตั รและท�ำใหร้ า้ นคา้ ธงฟา้ ประชารฐั กวา่ 70,000 แหง่ ทว่ั ประเทศสามารถลมื ตาอา้ ปากได้ 123 ในประเด็นน้ีจะต่างจากเวทีของพรรคเพื่อไทยที่เน้นเปิดและร้องเพลงแนวบ้านๆ จะไม่เน้นเพลงที่เป็นกระแส สมัยใหม่ 124 ส�ำหรับนายเสน่ห์ เคยถูกรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยสั่งปลดในปลายปี 2560 เนื่องด้วยต้องคดี ลกั ขดุ ดนิ ขาย ตอ่ มา อยั การไดส้ ง่ั ฟอ้ งหลงั จากที่ ป.ป.ช.สอบสวนเสรจ็ สน้ิ แลว้ พจิ ารณาใน “โดนอกี ดอก!อยั การสง่ั ฟอ้ ง ’เสน่ห์’ อดีตนายกเมืองบ้านทุ่มขอนแก่น คดีลักขุดดินขาย” อีสานขอนแก่นนิวส์, 8 มีนาคม 2562 http://news. esankhonkaennews.com/2019/03/08/7780 (เขา้ ถงึ เมอ่ื 10 มีนาคม 2562)

64 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น จากนั้น กล่าวถึงนโยบายมารดาประชารัฐ หากมารดาต้ังครรภ์จะได้รับ 3,000 บาทต่อเดือน (9 เดือน เป็นเงิน 27,000) และคา่ คลอด 10,000 บาทในวนั คลอด หลังจากคลอดจะชว่ ยเหลอื อกี เดอื นละ 2,000 เป็นเวลา 6 ปี ถัดมาเป็นคิวปราศรัยของนายอนุชา นาคาศัย เขาเน้นย้�ำว่า ถ้าอยากรวยให้เลือกพรรค พลงั ประชารฐั คนปราศรยั รองสดุ ทา้ ยคอื นายกอบศกั ดิ์ ภตู ระกลู ซงึ่ กลา่ วในเวลาประมาณ 19.00 นาฬกิ า หากประเมนิ ดว้ ยสายตา มผี ฟู้ งั ไมม่ ากนกั ไมน่ า่ จะเกนิ 2,000 ราย กอบศกั ดไ์ิ ดถ้ ามประชาชนหลายครงั้ วา่ “เลือกไม่เลือก” แม้เสียงที่ดังตระโกนตอบว่าเลือก แต่ผู้คนที่นั่งด้านหลังจ�ำนวนหน่ึงกลับตระโกนว่า “ไมเ่ ลอื ก” และปดิ ทา้ ยดว้ ยการปราศรยั สน้ั ๆ ของนายเอกราช ชา่ งเหลา โดยเวทสี น้ิ สดุ เวลา 19.15 นาฬกิ า เนื่องจากแกนน�ำพรรคบางส่วนต้องรีบไปข้ึนเคร่ืองบินกลับกรุงเทพฯ และแกนน�ำพรรคอีกบางส่วน เดินทางไปนครราชสมี าเน่อื งจากมคี วิ ปราศรัยใหญ่ท่ีนนั่ ในวันท่ี 10 มีนาคม 2562 อน่ึง จากปรากฏการณ์ท่ีผู้คนเข้ามาร่วมรับฟังปราศรัยพรรคพลังประชารัฐจ�ำนวนมาก ท�ำให้ ผสู้ นใจการเมอื งบางสว่ นเรม่ิ ตงั้ ค�ำถามถงึ การเขา้ มาอยา่ งจรงิ จงั ของพรรคพลงั ประชารฐั ในพน้ื ทขี่ อนแกน่ เช่น บันทึกของผู้สังเกตการณ์ต่างชาติระบุว่า “หากจะพูดว่า พรรคพลังประชารัฐ “พรรคฝั่งทหาร” ก�ำลังเผชิญกับการต่อสู้อันยากล�ำบากในภาคอีสาน หลังจากผลอีสานโพลล์ระบุคนอีสานยังคงเลือก “เพ่ือไทย” คงจะไม่น่าเป็นจริงเท่าใดนัก เพราะการปราศรัยใหญ่ของพลังประชารัฐท่ีขอนแก่นเม่ือ สุดสัปดาห์ที่แลว้ มผี รู้ ่วมฟังมากถงึ 30,000 คน”125 ก่อนการเลือกต้ังอีกไม่นานคือวันท่ี 13 มีนาคม 2562 พรรคพลังประชารัฐยังรุกหนักในพื้นที่ ขอนแกน่ โดยคราวนพ้ี ล.อ.ประยทุ ธไ์ ดเ้ ดนิ ทางมาปฏบิ ตั ริ าชการและเปดิ สถานรี ถไฟดว้ ยตวั เองกอ่ นทจ่ี ะ เดนิ ทางตอ่ ไปทโี่ คราช ควรต้องย�้ำวา่ การลงพืน้ ท่ีราชการทุกครั้งของพล.อ.ประยุทธ์ จะตอ้ งมีการเกณฑ์ ชาวบ้านไปร่วมต้อนรบั ในขอนแก่นก็เชน่ กัน มที ัง้ อสม.และนางร�ำถกู เกณฑ์ไปต้อนรับกว่า 10,000 คน โดยมเี อกสารจากผู้วา่ ราชการไปยงั นายอ�ำเภอทกุ แห่งตามท่ปี รากฏ 125 “เวทีปราศรัยพรรคฝั่งทหารที่ขอนแก่น “หากผมพูดว่า ‘รัฐบาล’ พี่น้องพูดว่า ‘พลังประชารัฐ’ ”” The Isann Record, 12 มีนาคม 2562 https://isaanrecord.com/2019/03/12/pro-military-party-rally-in-khon-kaen-2/ (เข้าถึง เมือ่ 20 มนี าคม 2562)

65 ภาพ การเกณฑป์ ระชาชนเข้าไปต้อนรบั พล.อ.ประยทุ ธ์ กอ่ นการเลอื กต้งั เพยี ง 11 วัน อา้ งอิงภาพในมติชน126 ภาพ พล.อ.ประยุทธ์ ขณะลงพ้ืนท่จี ังหวัดขอนแก่น อ้างองิ ภาพในมตชิ นสดุ สปั ดาห1์ 27 126 “เพจดังแฉอีก ‘ลุงตู่’ เกณฑ์คนนับหม่ืนฟังหาเสียง ชี้ใช้อ�ำนาจรัฐเอ้ือประโยชน์ ฉะแรง ‘น่าเกลียด’” มติชน, 16 มนี าคม 2562 https://www.matichon.co.th/politics/news_1407815 (เข้าถงึ เมอ่ื 16 มนี าคม 2562) 127 ““ประยุทธ์”เยือนขอนแก่น ปล้ืมชาวบ้านรอรับ อ้อนเป็นลูกอีสาน แนะ อย่าเลือกคนโกง” มติชนสุดสัปดาห์, 13 มนี าคม 2562 https://www.matichonweekly.com/hot-news/article_177480 (เข้าถงึ เมือ่ 13 มีนาคม 2562)

66 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น ในการพบปะชาวขอนแกน่ พล.อ.ประยทุ ธ์ ไดโ้ ปรยค�ำหวานวา่ “เพราะคดิ ถงึ จงึ มาหา ดหู นา้ ตา บอกให้รู้ดูสดใส ท้ังขอนแก่นและโคราชนั้นใช่ไกล ใจถึงใจ ส่งให้กัน บ้านฉันเอง” และย�้ำว่า ตนเองเป็น ลูกอีสาน “อีสานกบ็ า้ นนายกฯ เหมือนกันนะ อยากให้รวู้ ่าฮกั หลายเดอ้ คดิ ฮอดหลายเด้อ ภมู ิใจท่ีไดม้ า วันนี้เดอ้ คักๆ ทกุ อยา่ ง วนั น้เี ดนิ เขา้ มาไดย้ ินเสียงเพลงหยุดตรงนีท้ เ่ี ธอ128 รถไฟขบวนนีก้ ็หยดุ อยู่ตรงน้ี ใจถงึ ใจ” และ “แตค่ ิดถึงจึงมา ยอมตายเพ่ืออีสานบา้ นฉัน” ไมเ่ พยี งเท่านัน้ ช่วงท่พี ล.อ.ประยุทธ์เดินทาง ไปติดตามความคืบหน้าการก่อสร้างโครงการทางคู่และทดลองการเดินรถที่ต�ำบลท่าพระ อ�ำเภอเมือง (อยู่ในเขตเลอื กตั้งที่ 2) ยงั ได้โปรยค�ำหวานอกี วา่ “ดใี จ แตก่ ็ต้องจ�ำใจจ�ำลา รกั คกั ๆ รกั ทกุ คน และขอให ้ ทกุ คนรกั นายกรฐั มนตรคี นน้ี ทตี่ อ้ งรกั นอ้ ยๆ แตร่ กั นานๆ” พรอ้ มทงั้ รอ้ งเพลง หยดุ ตรงนที้ เ่ี ธอ ทอ่ นสนั้ ๆ วา่ “หยดุ ตรงนีท้ ่ีเธอ ไมไ่ ปใกลแ้ ล้วใจ จะหยดุ ทั้งใจไวท้ เ่ี ธอ หยดุ ตรงนท้ี ่ีเธอ เพราะเธอทฉ่ี นั เจอ คอื คนท่ี รักฉันหมดใจ” ในวันดังกล่าว พล.อ.ประยุทธ์ก�ำชับกับชาวขอนแก่นว่า ต้องเลือกผู้น�ำที่ซื่อสัตย์สุจริต และมธี รรมาภิบาล และสญั ญากบั ประชาชนวา่ จะน�ำพาประเทศชาติเดนิ ไปให้ได1้ 29 ในชว่ งทา้ ยกอ่ นการเลอื กตงั้ รายงานขา่ วระบวุ า่ พรรคพลงั ประชารฐั ไดว้ างแผนใหพ้ ล.อ.ประยทุ ธ์ เดินสายและพบปะกับประชาชนในแต่ละจังหวัดตามหลังท่ีพรรคพลังประชารัฐลงหาเสียง เพื่อหวังให้ สอดคลอ้ งกบั ตารางหาเสยี งของพรรคพลงั ประชารฐั ซงึ่ เปน็ ไปตามความเปน็ จรงิ คอื พล.อ.ประยทุ ธ์ ลงพนื้ ท ่ี จงั หวดั ขอนแกน่ และนครราชสมี าในวนั ที่ 13 มนี าคม ตามหลงั การปราศรยั ใหญข่ องพรรคในวนั ที่ 9 มนี าคม ทจี่ งั หวดั ขอนแกน่ และ 10 มนี าคม ทจี่ งั หวดั นครราชสมี า จากนนั้ พล.อ.ประยทุ ธล์ งพน้ื ทจี่ งั หวดั เชยี งราย ในวันท่ี 16 มีนาคม ตามหลังการปราศรัยใหญ่ของพรรคในวันที่ 11 มีนาคม และลงพ้ืนท่ีจังหวัด นครศรธี รรมราชในวนั ท่ี 20 มนี าคม ตามหลงั การปราศรยั ใหญข่ องพรรคกอ่ นหนา้ นใ้ี นวนั ที่ 12 มนี าคม130 อนึ่ง ด้วยการเป็นพรรครัฐบาลและมีกลไกของรัฐอยู่เคียงข้างไม่ว่าจะเป็นทหาร131 ต�ำรวจ ผวู้ า่ ราชการจงั หวดั นายอ�ำเภอ ไปจนถงึ ก�ำนนั ผใู้ หญบ่ า้ น กอ่ นหนา้ มกี ารเลอื กตง้ั มกี ารโยกยา้ ยผวู้ า่ ราชการ จงั หวดั และนายอ�ำเภอจ�ำนวนมาก เพือ่ รองรับการเลอื กต้ังทก่ี �ำลงั จะเกิดขึน้ ท�ำใหก้ ารหาเสยี งของพรรค พลังประชารฐั ถูกตงั้ ค�ำถามจากสงั คมบอ่ ยคร้ัง หากพจิ ารณาเฉพาะในขอนแกน่ พบวา่ วนั ที่ 8 ธันวาคม 2561 มีหนังสือด่วนท่ีสุดจากนายอ�ำเภอหนองสองห้องขอให้ก�ำนัน ผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ สารวัตร ก�ำนัน 128 เพลงนีเ้ ป็นเพลงประจ�ำที่ใช้ในการหาเสยี งของพล.อ.ประยทุ ธ์ ชว่ งท่ีพรรคพลังประชารฐั ปราศรยั ใหญท่ ่กี รุงเทพ ฯ ในวันท่ี 22 มนี าคม 2562 พล.อ.ประยทุ ธข์ นึ้ ร้องเพลงนบ้ี นเวทปี ราศรยั เชน่ กัน 129 “ลงุ ตูล่ ุยขอนแก่น-โคราช เว้าอีสาน ‘คิดฮอดหลาย’” ไทยโพสต,์ 14 มนี าคม 2562 หนา้ 1, 12 130 “เตรยี มเดนิ สายพบประชาชน แทนขนึ้ เวทหี าเสยี งพรรคพลงั ประชารฐั ” Workpoint News, 8 มนี าคม 2562 https:// workpointnews.com/2019/03/08 131 ทหารคา่ ยศรพี ชั รนิ ทรค์ นหนงึ่ ใหส้ มั ภาษณก์ บั ผวู้ จิ ยั วา่ ผบู้ งั คบั บญั ชาในคา่ ยยำ�้ ใหท้ หารตระหนกั วา่ หลายพรรคการเมอื ง ก�ำลังเป็นภัยคุกคามกับกองทัพ เพราะมีนโยบายลดบ�ำเหน็จบ�ำนาญ ลดงบประมาณ ดังนั้น ทหารแทบท้ังหมดจึงถูก เกณฑใ์ หล้ งทะเบยี นเลอื กตง้ั ลว่ งหนา้ มกี ารเรยี กอกี ฝา่ ยวา่ “ฝา่ ยตรงขา้ ม” ดงั นน้ั การแยง่ ชงิ มวลชนส�ำหรบั ทหารจงึ ส�ำคญั จากค�ำสมั ภาษณย์ งั อา้ งถงึ ค�ำกลา่ วของผบู้ งั คบั บญั ชาวา่ “ท�ำอยา่ งไรใหบ้ า้ นเมอื งจะสงบ ถา้ กลมุ่ ทกั ษณิ ขน้ึ มาบา้ นเมอื ง จะไมส่ งบ เพราะตอ้ งมกี ารเชค็ บลิ ทหาร แมท่ พั ภาคทสี่ องกส็ งั่ มา” ไมเ่ พยี งเทา่ นน้ั ยงั มกี ารเอาคลปิ เสอ้ื แดงมาเปดิ พรอ้ มกลา่ วถงึ บญุ คณุ ของพลเอกประยทุ ธท์ ท่ี �ำใหบ้ า้ นเมอื งสงบ มนี โยบายทางเศรษฐกจิ แกจ้ นทด่ี ี ตลอดจน ขใู่ หเ้ ลอื กพลงั ประชารฐั มฉิ ะนน้ั จะถกู ลงโทษ แตท่ ง้ั นี้ ทหารทใ่ี หส้ มั ภาษณค์ นนบ้ี น่ กบั ผวู้ จิ ยั วา่ “คดิ วา่ ทหารรกั ผบู้ งั คบั บญั ชามากหรอื คดิ วา่ ทหารไมม่ สี มองหรอื ” (1 มีนาคม 2562, สมั ภาษณ์)

67 ผชู้ ว่ ยผใู้ หญบ่ า้ น ทกุ ต�ำบล ทกุ หมบู่ า้ น ใหม้ ารว่ มตอ้ นรบั นายสนธริ ตั น์ สนธจิ ริ วงศ์ รมว.กระทรวงพาณชิ ย์ และนายอตุ ตม สาวนายน รมว.กระทรวงอตุ สาหกรรมพรอ้ มคณะ ทจี่ ะลงพน้ื ที่ เพอื่ ตดิ ตามงานนโยบาย ของรฐั บาล ทอ่ี �ำเภอหนองสองหอ้ ง ในวนั ที่ 12 ธนั วาคม 2561 เวลา 08:00 ณ วดั ปา่ ภตู คาม ต�ำบลดงเคง็ อ�ำเภอหนองสองห้อง132 หรือกรณี นายรุจ รังษี นายอ�ำเภอบ้านไผ่ ตกเป็นข่าวว่าน�ำนายเจริญ แซ่เต็ง ผสู้ มคั ร ส.ส. เขต 10 พรรคพลงั ประชารฐั ลงพน้ื ทขี่ ณะแจกบตั รสวสั ดกิ ารแหง่ รฐั ใหช้ าวบา้ น โดยมภี าพถา่ ย ร่วมกันของสองคนน้ีในงานกิจกรรมดังกล่าว133 รายงานข่าวปรากฏอีกว่า นายอ�ำเภอบ้านไผ่ได้กล่าวกับ ชาวบ้านด้วยว่า หากอยากได้บัตรดังกล่าวอีกให้เลือกพรรคการเมืองน้ัน134 หรือแม้แต่ก่อนการเลือกต้ัง ไมก่ ว่ี นั มขี า่ วเปดิ เผยถงึ “เอกสารลบั ทสี่ ดุ ” ออกมาจากกองทพั สง่ั การใหท้ หารทกุ หนว่ ยปฏบิ ตั กิ ารขา่ วสาร (IO) เพอ่ื ใหม้ วลชนเลอื กพรรคพลงั ประชารัฐ135 132 ในช่วงเวลาน้ัน หลายฝ่ายมองว่าเป็นการเอาเปรียบคู่แข่งของพรรคพลังประชารัฐ เช่น นายก่อแก้ว พิกุลทอง สมาชกิ พรรคไทยรกั ษาชาติ (ทษช.) ในขณะนน้ั กลา่ ววา่ “เมอื่ เหน็ จงึ รสู้ กึ ไมส่ บายใจเพราะตอ้ งไมล่ มื วา่ รฐั มนตรที ง้ั 2 คน ในอีกสถานะหนึ่ง คนหนึ่งเป็นหัวหน้าพรรค พปชร. และอีกคนหน่ึงเป็นเลขาฯ พรรค พปชร. ซ่ึงหนังสือดังกล่าวเป็น เหมอื นการเกณฑเ์ จา้ หนา้ ทร่ี ฐั ไปหรอื ไม่ การลงพนื้ ทใี่ นลกั ษณะนเ้ี ปน็ การหาเสยี งทางออ้ มหรอื ไม่ เปน็ ใชอ้ �ำนาจหนา้ ทเี่ พอื่ ผลประโยชนข์ องพรรคการเมืองท่ตี นเองสังกดั หรือไม่ หากดูจากสถานทท่ี ี่นดั หมายเปน็ วดั ปา่ ซง่ึ เปน็ สถานปฏบิ ตั ธิ รรม ไมใ่ ช่ย่านโรงงานผลิตสินค้าทีก่ ระทรวงอุตสาหกรรมดแู ล หรอื ยา่ นการคา้ การขายทกี่ ระทรวงพาณชิ ย์ดูแล อยากถามว่า ไปดูงานหรือติดตามงานอะไรในวัด แบบนี้ถือว่าพรรค พปชร.ใช้งบประมาณของรัฐและใช้กลไกของรัฐในการลงพื้นท่ี หาเสียงหรือไม่” อ้างใน “‘พิกุลทอง’ปูดขอนแก่นเกณฑ์’ก�ำนัน-ผู้ใหญ่บ้าน’รับรมต.พรรคพลังประชารัฐ” ไทยโพสต์, 9 ธนั วาคม 2561 หน้า 10 133 “นอภ.บ้านไผ่ ปัดช่วยผู้สมัครส.ส.‘พปชร.’หาเสียง” มติชน, 22 ธันวาคม 2561 https://www.matichon.co.th/ politics/news_1284643 (เข้าถงึ เมอื่ 23 ธันวาคม 2561) 134 “‘จฤุ ทธ’์ิ ปดู ’ขอนแกน่ ’นายอ�ำเภอพาผสู้ มคั รแจก’บตั รคนจน’เออื้ ประโยชนบ์ างพรรค” แนวหนา้ , 23 ธนั วาคม 2561 https://www.naewna.com/politic/384588 (เข้าถงึ เม่อื 25 ธนั วาคม 2561) ประเดน็ นท้ี �ำให้ นางพรรณวดี ตนั ตศิ ริ นิ ทร์ ประธานชมรมคนรกั ยงิ่ ลกั ษณ์ - ทกั ษณิ นายอทุ ยั คมุ้ ตะบตุ ร แกนน�ำ นปช. ขอนแก่น พร้อมกลุ่มสตรีแม่บ้าน จากบ้านทุ่งมน หมู่ 8 ต.บ้านไผ่ อ.บ้านไผ่ จ.ขอนแก่น กว่า 20 คน เดินทางมาท ่ี ศาลากลาง จ.ขอนแก่น เพื่อยื่นหนังสือให้นายสมศักดิ์ จังตระกุล ผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่น ให้ควบคุมก�ำชับ เจา้ พนกั งานและขา้ ราชการในการวางตวั ใหเ้ ปน็ กลาง โดยนางพรรณวดกี ลา่ ววา่ “ในนามของประชาชนในจงั หวดั ขอนแกน่ ขอเปน็ ตวั แทนยน่ื จดหมายถงึ ผวู้ า่ ราชการจงั หวดั ขอนแกน่ เพอ่ื ใหค้ วบคมุ ก�ำกบั ตกั เตอื นเจา้ พนกั งานขา้ ราชการ ใหว้ างตวั เปน็ กลาง ใหก้ ารเลอื กตงั้ เปน็ ไปโดยสจุ รติ และเทยี่ งธรรม จากทเี่ หน็ กจิ กรรมตา่ งๆ เกดิ ขน้ึ ในสอื่ โซเชยี ลมเี ดยี ท�ำใหร้ บั ไมไ่ ด้ จึงต้องเดินทางมาย่ืนหนังสือเพื่อให้ผู้ว่าราชการจังหวัดควบคุมก�ำกับผู้ใต้บังคับบัญชาในจังหวัด ภาคราชการหรือทาง เจา้ พนกั งานอยา่ นง่ิ เฉย เพราะการกระท�ำในลกั ษณะแอบแฝงของพรรคพลงั ประชารฐั นนั้ ในเอกสารความผดิ และอตั ราโทษ ตามกฎหมายที่เก่ียวกับการเลือกต้ังและพรรคการเมืองน้ัน มีระบุไว้ว่า ห้ามมิให้เจ้าหน้าท่ีของรัฐใช้ต�ำแหน่งหน้าท่ีโดย มิชอบด้วยกฎหมาย การกระท�ำใดๆเพื่อเป็นทุนหรือเป็นโทษแก่ผู้สมัครหรือพรรคการเมืองและระบุกฎหมายมาตราที่ 78 วรรคหนง่ึ ในภาคผนวกนน้ั หากพบวา่ มพี รรคใดกระท�ำผดิ มเี หตยุ บุ พรรคการเมอื งได”้ อา้ งใน “หมอพรรณวดเี ตอื น หาเสยี งแอบแฝงแจกบัตรคนจนระวงั ถูกยบุ พรรค” คม ชดั ลกึ , 24 ธนั วาคม 2561 http://www.komkhaotuathai.com/ content/7735 (เขา้ ถงึ เมอ่ื 28 ธนั วาคม 2561) ขณะทเ่ี จรญิ แซต่ ง้ั โตแ้ ยง้ วา่ ตนเองไมไ่ ดถ้ กู เชญิ ไปมอบบตั รสวสั ดกิ ารแหง่ รฐั ใหก้ บั นายอ�ำเภอบา้ นไผ่ แตต่ นตงั้ ใจไปเอง ไดข้ อถา่ ยรปู คกู่ บั นายอ�ำเภอและกบั ชาวบา้ นจรงิ เพอ่ื รว่ มแสดงความยนิ ดี ซงึ่ เปน็ เทคนคิ ในการพบปะประชาชน โดยอาศยั การไปรว่ มงานทภี่ าครฐั จดั ขน้ึ พรอ้ มยนื ยนั ไมไ่ ดน้ �ำประเดน็ บตั รสวสั ดกิ าร แห่งรัฐไปหาเสียงแต่อย่างใด อ้างใน “ว่าที่ผู้สมัคร ส.ส.ขอนแก่น พปชร.แจงร่วมงานแจกบัตรคนจนเอง นายอ�ำเภอ เปลา่ ชวน” มตชิ น, 24 ธนั วาคม 2561 https://www.matichon.co.th/politics/news_1287718 (เขา้ ถงึ เมอ่ื 25 มนี าคม 2561) 135 “หลดุ เอกสารลับกองทพั ส่ัง IO หนนุ ‘พลังประชารัฐ’ ประวิตรช้ีของปลอม - กกต.สั่งสอบ ย้ำ� ขรก.ต้องเป็นกลาง” ประชาไท, 20 มนี าคม 2562 https://prachatai.com/journal/2019/03/81591 (เขา้ ถงึ เมอื่ 28 มนี าคม 2561)

68 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น ดว้ ยการสนบั สนนุ จากหลายภาคสว่ นอยา่ งเตม็ ที่ ประกอบกบั นโยบายพรรคและการเนน้ คณุ สมบตั ิ อันเหมาะสมของพล.อ.ประยุทธ์ในการเป็นนายกรัฐมนตรี จึงไม่แปลกใจที่แกนน�ำพรรคหลายคนกล่าว อยา่ งมั่นใจก่อนหนา้ นี้วา่ พรรคพลงั ประชารฐั จะชนะทั้ง 10 เขตในจังหวดั ขอนแก่น พรรคเพ่ือไทย พรรคเพื่อไทยเป็นพรรคท่ีได้รับความนิยมในจังหวัดขอนแก่นมานานนับต้ังแต่สมัยเป็นพรรค ไทยรักไทย จากการเลือกตั้งในปี 2548 2550 และ 2554 พรรคสามารถชนะทุกเขตในจังหวัดขอนแก่น แมจ้ ะมสี .ส.เกา่ ยา้ ยพรรคไปบา้ งกต็ าม แตผ่ สู้ มคั ร ส.ส. ใหมก่ ส็ ามารถชนะไดท้ กุ คนและทกุ ครงั้ อยา่ งไรกด็ ี ในการเลอื กตงั้ ครงั้ น้ี หลายฝา่ ยเรมิ่ ไมม่ นั่ ใจวา่ พรรคเพอื่ ไทยจะยงั เปน็ ทห่ี นงึ่ ในจงั หวดั ขอนแกน่ ทกุ เขตหรอื ไม่ เนื่องจากการทุ่มเงินลงรากหญ้าจ�ำนวนมากของพล.อ.ประยุทธ์ เพื่อหวังให้ประชาชนหันมาช่ืนชอบ ตนเอง ประกอบกบั การมพี รรคพลงั ประชารฐั กา้ วมาเปน็ คแู่ ขง่ อนั ดบั หนงึ่ และกลไกรฐั ทง้ั ฝา่ ยความมนั่ คง และฝา่ ยพลเรอื นตา่ งอยเู่ คยี งขา้ งรฐั บาลทงั้ หมด ฉะนนั้ ในการเลอื กตงั้ ครงั้ นี้ พรรคเพอื่ ไทยจ�ำตอ้ งเผชญิ กับความทา้ ทายเป็นอยา่ งยงิ่ หากพจิ ารณาจากขา่ วในระดบั ชาตจิ ะพบวา่ ทกุ ครงั้ ทแ่ี กนน�ำพรรคลงพน้ื ที่ จะมเี จา้ หนา้ ทที่ หาร จาก กอ.รมน. ลงติดตามเสมอ จนคุณหญิงสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์ ประธานยุทธศาสตร์การเลือกต้ัง พรรคเพอื่ ไทย ตง้ั ค�ำถามถงึ พล.อ.ประยทุ ธ์ วา่ “เมอื่ มพี ระราชกฤษฎกี าจดั การเลอื กตงั้ แลว้ เหตใุ ดทหาร ยังไม่กลับเข้ากรมกอง” รวมถงึ มขี ่าวการส่ังยกเลิกอนุญาตใหใ้ ชส้ ถานที่ราชการตั้งเวทปี ราศรัย เช่น วันที ่ 10 มกราคม 2562 คณะของคณุ หญงิ สดุ ารตั นเ์ ดนิ ทางไปเปดิ เวทปี ราศรยั ภายในสนามกฬี า อบจ.พะเยา แตต่ อ้ งปราศรยั ทท่ี า้ ยรถกระบะดา้ นนอก อบจ. แทน เพราะนายก อบจ.พะเยา ท�ำหนงั สอื ยกเลกิ กะทนั หนั ไม่ให้พรรคเพื่อไทยและว่าที่ผู้สมัคร ส.ส.ใช้สนามกีฬา อบจ.พะเยาเป็นสถานที่ปราศรัย ท้ังๆ ที่พรรค ท�ำหนังสือขออนุญาตถูกต้องและได้รับอนุญาตแล้ว ตลอดจน ข่าวกรณีผู้มีอ�ำนาจในจังหวัดขอนแก่น ส่ังการไม่ให้วัดป่ารัตนารามอนุญาตให้อรอนงค์ สาระผล ผู้สมัคร เขต 2 ใช้สถานที่วัดปราศรัยและพบ ประชาชน แม้จะมีการขออนุญาตไว้ก่อนแล้ว จึงท�ำให้ต้องขยับย้ายอุปกรณ์หาเสียงออกจากบริเวณวัด ในชว่ งเวลาตี 4 กอ่ นเวลาทอี่ รอนงคจ์ ะมาเพยี งไมก่ ชี่ วั่ โมง136 หรอื แมแ้ ตข่ า่ วการจบั กมุ วา่ ทผี่ สู้ มคั ร ส.ส.และ เครอื ญาติ เชน่ วนั ท่ี 7 มกราคม 2562 พล.ต.ท.สรุ เชษฐ์ หกั พาล น�ำก�ำลงั เจา้ หนา้ ทต่ี �ำรวจจากสว่ นกลาง น�ำหมายศาลเข้าจับกุมนายพรชัย ศรีสุริยันโยธิน ว่าที่ผู้สมัคร ส.ส.เขต 6 จังหวัดบุรีรัมย์ พรรคเพ่ือไทย ขณะลงพน้ื ทพี่ บปะประชาชนและเปดิ เวทปี ราศรยั ทอ่ี �ำเภอล�ำปลายมาศพรอ้ มกบั คณุ หญงิ สดุ ารตั น์ เกยรุ าพนั ธ ์ุ หรือวันท่ี 28 มกราคม พล.ต.ท.สุรเชษฐ์ หักพาล น�ำทีมแถลงผลปฏิบัติการในพ้ืนท่ีต�ำรวจภูธร ภาค 3 และ 4 จับกุม ยึดทรัพย์กลุ่มนายทุนเงินกู้นอกระบบ 13 ราย ในจ�ำนวนนั้นมีพ่อและพ่ีสาวของ 136 ““อดิศร เพียงเกษ” โวย เพื่อไทยขอนแก่นโดนกดดัน ต้องย้ายเวทีปราศรัย” มติชน, 29 ธันวาคม 2561 https:// www.matichon.co.th/politics/news_1294958 (เข้าถึงเม่อื 4 มกราคม 2562)

69 นายยทุ ธจกั ร เรอื งวรบรู ณ์ วา่ ทผี่ สู้ มคั ร ส.ส.นครพนม พรรคเพอื่ ไทยรวมอยดู่ ว้ ย พรอ้ มด�ำเนนิ การอายดั ทรัพย์สินรวมกว่า 260 ล้านบาท และตัวอย่างข่าวท�ำนองนี้อ่ืนๆ กล่าวได้ว่า ภายใต้บรรยากาศการถูก กระท�ำฝ่ายเดยี วเชน่ นี้ ท�ำให้นายภมู ิธรรม เวชยชัย เลขาธิการพรรคเพื่อไทย ระบวุ ่า “กระบวนการเช่นนี้ ไม่สง่ เสริมบรรยากาศประชาธิปไตย ไม่ส่งเสริมบรรยากาศการเลอื กต้งั ”137 ย่งิ ไปกวา่ น้ัน กอ่ นทก่ี ารเลอื กตั้งใกลจ้ ะเกดิ ขึน้ พล.อ.อภิรัชต์ คงสมพงษ์ ผบู้ ญั ชาการทหารบก ก็ให้สัมภาษณ์ว่า ตนเองไม่รับประกันว่า จะมีการรัฐประหารอีกหรือไม1่ 38 เป็นท่ีรู้กันว่า การรัฐประหาร สองครงั้ หลงั เปน็ การกระท�ำตอ่ รฐั บาลพรรคไทยรกั ไทยและพรรคเพอื่ ไทย หรอื กรณที พี่ รรคเพอื่ ไทยเสนอ นโยบายตัดงบประมาณกระทรวงกลาโหมลง 10 เปอร์เซ็นต์ และยกเลิกการเกณฑ์ทหาร พล.อ.อภิรัชต์ ไดแ้ นะน�ำไปถงึ คณุ หญงิ สดุ ารตั นว์ า่ ใหไ้ ปฟงั เพลงหนกั แผน่ ดนิ รวมทงั้ สง่ั การใหก้ รมกจิ การพลเรอื นทหารบก น�ำเพลงแนวปลกุ ใจทหาร เชน่ เพลงมารช์ กองทพั บก เพลงหนกั แผน่ ดนิ ฯลฯ ไปเปดิ ในสถานวี ทิ ยเุ ครอื ขา่ ย กองทพั บกทมี่ กี วา่ 160 สถานที วั่ ประเทศ สว่ นพล.อ.ประวติ ร วงษส์ วุ รรณ รองนายกรฐั มนตรแี ละรฐั มนตรี วา่ การกระทรวงกลาโหม กลา่ วท�ำนองเดยี วกนั วา่ ใหค้ ณุ หญงิ สดุ ารตั น์ “ไปฟงั เพลงท่ี ผบ.ทบ.บอกใหฟ้ งั ”139 ยอ้ นกลบั ไปกอ่ นหนา้ นนั้ แกนน�ำในกองทพั ตา่ งออกมาใหข้ อ้ แนะน�ำประชาชนวา่ เวลาเลอื กตง้ั ขอให้เลือกคนดีเข้าไปท�ำหน้าท่ี140 บทบาทดังกล่าวสอดรับกับก่อนการเลือกตั้งในกลางปี 2554 ที่พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา ผู้บัญชาการทหารบกในขณะนั้น ได้เรียกร้องผ่านโทรทัศน์ให้ประชาชน “เลอื กตง้ั อยา่ งมสี ตแิ ละใชเ้ หตผุ ลเพอื่ ใหส้ ถาบนั ปลอดภยั ” ซง่ึ ค�ำกลา่ วนไ้ี ดร้ บั การวจิ ารณถ์ งึ ความไมเ่ ปน็ กลาง ของกองทพั และค�ำกลา่ วถกู สอื่ ความหมายวา่ พรรคการเมอื งหนง่ึ คอื พรรคเพอื่ ไทย ก�ำลงั เปน็ ภยั คกุ คาม ต่อสถาบนั เบ้ืองบน141 ในสว่ นของการลงพนื้ ทจ่ี งั หวดั ขอนแกน่ แกนน�ำพรรคเพอื่ ไทยไดม้ าทจี่ งั หวดั ขอนแกน่ บอ่ ยครง้ั เชน่ วนั ท่ี 20 พฤศจกิ ายน 2561 ทง้ั คณุ หญงิ สดุ ารตั น์ เกยรุ าพนั ธ์ุ ประธานยทุ ธศาสตรก์ ารเลอื กตง้ั พรรค เพอ่ื ไทย พรอ้ มแกนน�ำพรรค เชน่ นายโภคนิ พลกลุ นายกติ ตริ ตั น์ ณ ระนอง นายพงศเ์ ทพ เทพกาญจนา นายวฒั นา เมอื งสขุ น.อ. อนดุ ษิ ฐ์ นาครทรรพ ไดเ้ ดนิ ทางมาขอนแกน่ เพอื่ เชญิ ชวนใหป้ ระชาชนสมคั รเปน็ สมาชิกพรรคเพื่อไทย จากน้ันเดินทางไปศึกษาการท�ำงานของผู้ประกอบการค้าข้าวผ่านระบบออนไลน์ 137 “ค�ำถามจาก “สุดารัตน์” พุ่งตรงไปยัง “บ๊ิกตู่” จะเลือกตั้ง-แต่ท�ำไม ทหารไม่กลับกรมกอง?” มติชนสุดสัปดาห์, 1 กุมภาพันธ์ 2562 หนา้ 13 138 ปรชั ญา นงนชุ “จดั แถวทหาร ปรบั ลคุ กอ.รมน. สลายทหารการเมอื ง หมดยคุ เครอื่ งมอื กองทพั ?” มตชิ นสดุ สปั ดาห,์ 11 มกราคม 2562 หน้า 87 139 “ไล่ “เจห๊ นอ่ ย” ฟัง “หนักแผน่ ดิน”” ไทยรฐั , 19 กมุ ภาพันธ์ 2562 หน้า 1,6 140 “‘บิ๊กป๊อก’ เตือนประชาชน เวลาเลือกผู้แทนฯ ขอให้เลือกคนดีๆเข้ามากันหน่อย!” ข่าวสด, 11 กันยายน 2561 https://www.khaosod.co.th/politics/news_1556152 (เขา้ ถงึ เม่ือ 15 กนั ยายน 2561) 141 “ผบ.ทบ.ขอให้ประชาชนเลือกคนท่ีท�ำให้บ้านเมือง-สถาบันปลอดภัย” ประชาไท, 15 มิถุนายน 2554 https:// prachatai.com/journal/2011/06/35462 (เข้าถงึ เมื่อ 20 มถิ ุนายน 2554)

70 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น โดยไม่ต้องผ่านพ่อค้าคนกลางและพบปะเกษตรกรผู้ปลูกผักปลอดสารพิษ142 ในส่วนของแกนน�ำพรรค ในระดบั จงั หวดั ทที่ �ำหนา้ ทชี่ ว่ ยผสู้ มคั รหาเสยี งอยา่ งตอ่ เนอ่ื งคอื นายอดศิ ร เพยี งเกษ (ผสู้ มคั รในระบบบญั ชี รายชอ่ื ล�ำดับที่ 23) นายธนิก มาสพี ิทกั ษ์ (ผ้สู มัครในระบบบญั ชรี ายช่ือล�ำดบั ท่ี 24) ดวงแข อรรณนพพร (ผู้สมัครในระบบบัญชีรายชื่อล�ำดับที่ 37) โดยมีนายประยุทธ์ ศิริพานิชย์ (ผู้สมัครในระบบบัญชีรายช่ือ ล�ำดับที่ 20) จากจังหวดั มหาสารคาม มาชว่ ยหาเสียงในจงั หวัดขอนแก่นบ่อยคร้งั ตรงกันข้ามกับพรรคพลังประชารัฐที่เป็นพรรคเพิ่งจัดต้ัง ต้องหาผู้สมัคร ส.ส.ในขอนแก่นใหม่ พรรคเพอื่ ไทยอาศยั ส.ส.เกา่ หรอื คนในครอบครวั ส.ส. เกา่ ในพน้ื ทเ่ี ปน็ สว่ นใหญ่ หากเทยี บกบั การเลอื กตงั้ ในปี 2554 พรรคเพือ่ ไทยสง่ ส.ส. เก่าลงแข่งขนั 4 คนคอื จักริน พัฒนด์ �ำรงจิตร (เขต 1) จตุพร เจรญิ เชื้อ (เขต 3) มุกดา พงษ์สมบัติ (เขต 4) และ นวัธ เตาะเจริญสุข (เขต 7)143 ส่วนอีก 6 คนประกอบด้วย อรอนงค์ สาระผล (เขต 2) ภรรยาของภูมิ สาระผล อดีต ส.ส. ขอนแก่น 7 สมัยและอดีตรัฐมนตรีช่วย วา่ การกระทรวงพาณิชย์ ซ่ึงปัจจุบนั ตอ้ งโทษคดีจ�ำน�ำขา้ ว, ภาควตั ศรสี ุรพล (เขต 5) บตุ รชายของสชุ าย ศรสี ุรพล อดตี ส.ส.เกา่ ในพื้นที่ 4 สมยั ท่เี พ่งิ เสียชีวิตในเดอื นกนั ยายน ปี 2561, สงิ หภณ ดนี าง (เขต 6) ทนายความคนใกลช้ ดิ นายสมศกั ดิ์ เกยี รตสิ รุ นนท์ อดตี ส.ส.และประธานรฐั สภา, สรสั นนั ท์ อรรณนพพร (เขต 8) ลกู สาวของนายพงศกร อรรณนพพร อดตี ส.ส.และอดตี รฐั มนตรชี ว่ ยวา่ การกระทรวงศกึ ษาธกิ าร และลูกสาวของนางดวงแข อรรณนพพร อดีตส.ส., วันนิวัติ สมบูรณ์ (เขต 9) หลานชายแท้ๆ ของ ระเบียบรัตน์ พงษ์พานิช อดีตสมาชิกวุฒิสภาและผู้ได้รับความนิยมในพ้ืนที่ และ บัลลังก์ อรรณนพพร (เขต 10) น้องชายนายพงศกร อรรณนพพร ในวนั ที่ 4 กมุ ภาพนั ธ์ 2562 นายพานทองแท้ ชินวัตรได้น�ำผ้สู มัคร ส.ส. ท้ัง 10 เขต เขา้ กราบ สิ่งศักด์ิสิทธิ์ ที่ศาลหลักเมืองขอนแก่น ก่อนไปสมัครรับเลือกตั้งที่หอประชุมองค์การบริหารส่วนจังหวัด ขอนแกน่ การน�ำทพั เองโดยพานทองแทถ้ อื ว่าเป็นการแสดงออกถึงความส�ำคัญของการเลือกตงั้ ในพื้นที่ ขอนแก่น หากเปรยี บเทยี บกับพรรคพลังประชารฐั ซ่งึ มนี ายสุรยิ ะ จงึ รงุ่ เรอื งกจิ เปน็ ประธานยทุ ธศาสตร์ พรรคประจ�ำภาคอีสาน นายสุริยะคาดหวังว่าจะท�ำให้พรรคพลังประชารัฐได้ ส.ส. ทั้ง 10 เขตในจังหวัด ขอนแก่น แต่การปรากฏตัวของนายพานทองแท้ในฐานะลูกชายทักษิณ ชินวัตรก็เป็นการส่ือเช่นกันว่า พรรคเพื่อไทยจะรักษาพื้นที่ของจังหวัดขอนแก่นให้ได้ คอลัมนิสต์คนหน่ึงได้วิเคราะห์ว่า “ที่ส�ำคัญอย่าง ย่ิงยวดก็คือ นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ ประกาศด้วยว่าหากท�ำไม่ได้ที่ขอนแก่นก็จะเลิกเล่นการเมืองอย่าง สิ้นเชงิ การมาของนายพานทองแท้ ชินวตั ร ก็เพอื่ เป้าหมายน้ี จึงเดน่ ชดั ยิ่งว่า นายพานทองแท้ ชินวัตร 142 “‘เจห้ นอ่ ย’ บกุ ขอนแกน่ ตื่นเต้นขายขา้ วออนไลน”์ ผ้จู ดั การรายวัน, 21 พฤศจกิ ายน 2561 หน้า 8 143 ตามรายงานข่าวระบุว่า นวัธ เตาะเจริญสุขได้มีปากเสียงและกระโดดถีบนายธนิก มาสีพิทักษ์ในการประชุม เตรยี มความพรอ้ มในการเลอื กตง้ั ทพี่ รรคเพอื่ ไทยวนั ที่ 15 ธนั วาคม 2561 โดยนายนวธั เปน็ ส.ส.เกา่ ในพนื้ ท่ี แตป่ จั จบุ นั ตดิ คดคี วามจา้ งวานฆา่ อดตี ปลดั องคก์ ารบรหิ ารสว่ นจงั หวดั ขอนแกน่ นายธนกิ จงึ ตอ้ งการลงส.ส.ในเขตนแี้ ทนเนอื่ งจาก นายธนิกเป็นคนในพ้ืนที่อ�ำเภอมัญจาคีรี ก่อนหน้าน้ี นายธนิกเคยเป็นส.ส.บัญชีรายช่ือของพรรคเพื่อไทยในช่วง การเลือกตัง้ ปี 2554 พิจารณาขา่ วประกอบใน “ปดั อดตี ส. ส.ทะเลาะ” เดลินวิ ส,์ 6 ธนั วาคม 2561 หนา้ 2

71 มไิ ดม้ าในฐานะทเ่ี ปน็ แกนนำ� คนสำ� คญั ของพรรคเพอื่ ไทยอยา่ งเดยี ว หากแตย่ งั มาในฐานะเปน็ “ตวั แทน” ของนายทักษิณ ชินวัตร ด�ำเนินไปในลักษณะที่ว่า เป็นการส�ำแดงให้นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ ว่าก�ำลัง จะดบั เครอ่ื งชนกบั ใครกนั แนใ่ นพ้นื ท่ีของขอนแก่น “เดมิ พัน” การเมืองครงั้ น้จี งึ ใหญ่หลวงยิง่ ”144 ท้ังนี้ คุณหญิงสุดารัตน์และแกนน�ำพรรคคนอ่ืนๆ ได้ลงพ้ืนที่ปราศรัยใหญ่ในจังหวัดขอนแก่น ถึงสองคร้ังในช่วงต้นเดือนมีนาคม การลงพ้ืนท่ีปราศรัยใหญ่คร้ังแรกคือ วันที่ 1 มีนาคม 2562 ท่ีลาน บริเวณหมู่บ้านสงเปือย ต�ำบลบึงเนียม ซ่ึงเป็นพ้ืนท่ีเขต 2 ของผู้สมัคร ส.ส. คือ อรอนงค์ สาระผล แตก่ อ่ นทค่ี ณะของคณุ หญงิ สดุ ารตั น์ จะมาชว่ ยอรอนงคห์ าเสยี งในชว่ งบา่ ย คณุ หญงิ สดุ ารตั นไ์ ดเ้ ดนิ ทาง ไปชว่ ยภาควัต ศรีสรุ พล หาเสียงที่อ�ำเภอภูเวยี งในชว่ งเช้า ภาพ คณุ หญงิ สุดารัตนช์ ่วยภาควัต ศรีสุรพล หาเสยี งทีอ่ �ำเภอภเู วยี ง อา้ งองิ ภาพในคม ชัด ลึก145 จากการสังเกตการณ์ที่ลานบริเวณหมู่บ้านสงเปือย พบว่า มีชาวบ้านมาร่วมฟังการปราศรัย จ�ำนวนมาก ตามรายงานขา่ วระบวุ า่ ประมาณ 5,000 คน146 สว่ นใหญเ่ ปน็ วยั กลางคนขนึ้ ไป มผี สู้ มคั ร ส.ส. ทง้ั 10 เขตของพรรคเขา้ รว่ มกจิ กรรม จากการสมั ภาษณผ์ เู้ ขา้ รว่ มบางสว่ น พบวา่ พวกเขาดใี จทปี่ ระเทศไทย จะกลับเข้าสู่การเลือกต้ังอีกคร้ัง และพวกเขายังคงรักพรรคในตระกูลชินวัตรเหมือนเดิม เนื่องจากชอบ อดตี นโยบายแกไ้ ขปญั หาความยากจน นโยบาย 30 บาทรกั ษาทกุ โรค นโยบายปราบปรามยาเสพตดิ ฯลฯ 144 “การเมอื งขอนแก่น อนาคตสรุ ิยะ จึงรงุ่ เรอื งกจิ เดิมพัน การเมือง” ขา่ วสด, 6 กุมภาพันธ์ 2562 หน้า 6 145 ““หญิงหน่อย”ชว่ ยผู้สมคั ร ส.ส.ขอนแกน่ หาเสียง ฉะ”บตั รคนจน”แค่ยาแดงทาแผล” คม ชัด ลกึ , 1 มนี าคม 2562 http://www.komkhaotuathai.com/content/10275 (เข้าถงึ เมอื่ 1 มนี าคม 2562) 146 “พท. ปราศรยั ยอ่ ย ขอนแกน่ เผยจะเปลยี่ นอสี านใหร้ วย ส.ส.เขตลนุ้ เสยี งวยั รนุ่ จะสนบั สนนุ หรอื ไม”่ Isann Record, 7 มีนาคม 2562 https://isaanrecord.com/2019/03/07/pheu-thai-event-at-khon-kaen/ (เขา้ ถึงเมื่อ 7 มนี าคม 2562)

72 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น ภาพ อรอนงคแ์ ละอดศิ ร ขณะปราศรัย และประชาชนที่เข้ารว่ มฟัง ภาพโดยผ้วู จิ ัย ในวันดังกล่าว อรอนงค์ได้ระบายความในใจถึงกรณีท่ีสามีต้องโทษจ�ำคุกยาวนาน 36 ปี ส่วน ช่วงเวลาส�ำคัญที่ท�ำให้ประชาชนมีอารมณ์ร่วมคือ การปราศรัยของอดิศร เพียงเกษ เขาได้กล่าวย้อนถึง ประวตั ศิ าสตรส์ มยั พรรคไทยรกั ไทยทที่ �ำเพอื่ คนรากหญา้ กลา่ วชนื่ ชมนโยบายปราบยาเสพตดิ ปลอ่ ยมขุ ตลก วา่ หลงั รฐั ประหารปี 2557 ตนเองถกู จบั ไปเขา้ ไปใน “วงั ” แตเ่ ฉลยวา่ คอื คา่ ยทหารทอี่ �ำเภอวงั นอ้ ย ทนั ทที ี่ เขากลา่ วถงึ พล.อ.ประยทุ ธ์ ชาวบา้ นจะโหข่ บั ไลด่ ว้ ยเสยี งดงั และมอี ารมณโ์ กรธ อดศิ รกลา่ วถงึ พล.อ.ประยทุ ธ์ ว่าเปน็ “บกั ขขี้ โมย ยดึ อ�ำนาจแมก้ ระทัง่ ผหู้ ญิง บักปอบ โจรปลน้ อ�ำนาจ เราตอ้ งเปล่ยี นหีบบตั รเลอื กตั้ง ให้เป็นหีบศพพล.อ.ประยุทธ์” เขากล่าวถึงพล.อ.ประวิทย์ว่าเป็น “บักนาฬิกา ประธานสรรหาสมาชิก วุฒิสภา” และกล่าวถึงนายวิษณุ เครืองามว่าเป็น “วิษณุ คลุมเครือ” อดิศรยังได้กล่าวถึงประโยชน์ของ นโยบายรับจ�ำน�ำข้าวและคดีความต่างๆ ที่เกิดขึ้นหลังจากการรัฐประหารภายใต้กระบวนการยุติธรรมที่ บิดเบ้ียว ไม่เพียงเท่าน้ัน อดศิ รในฐานะท่ีเปน็ คนขอนแก่นและตอ่ สูเ้ คลอ่ื นไหวร่วมกับพรรคคอมมวิ นิสต์ ในอดีตยังย้�ำว่า “เมืองขอนแก่นเป็นเมืองประชาธิปไตย ไม่ส่งเสริมระบอบเผด็จการ เมืองขอนแก่นเป็น เมืองคนเสอื้ แดงตวั จรงิ ตาย 99 ศพ บาดเจ็ด 2,000 กว่า ยงั จ�ำได้ คนขอนแก่นไม่รับรา่ งรัฐธรรมนญู ทงั้ สองฉบบั เผดจ็ การออกไปจากเมอื งขอนแกน่ เดยี๋ วน”ี้ อกี ทงั้ อดศิ รยงั กลา่ วถงึ พรรคฝา่ ยตรงขา้ มทหี่ วา่ นเงนิ ลงชาวบา้ นมหาศาลวา่ “ใหร้ บั เงนิ พรรคนนั้ มาแตใ่ หม้ ากาบตั รเลอื กเพอื่ ไทย” โดยยกค�ำกลา่ วของคนอสี าน ในอดีตว่า “กินเหล้าแล้ว นายแคล้วเบอร์ไหนและมีเงินก็แจกไปเลย จะปลุกผีพ่อใหญ่แคล้วมาสู้” ส่ือว่า ในอดีต การซื้อเสียงหัวคะแนนจะพาชาวบ้านไปเล้ียงเหล้า แต่ชาวบ้านขอนแก่นเม่ือเมาแล้วจะไม่สนใจ ว่าใครเป็นผู้เล้ียงเหล้า แต่จะเลือกนายแคล้ว นรปติคนเดียว หรือที่คนขอนแก่นเรียกว่าพ่อใหญ่แคล้ว

73 อดตี ส.ส.ขอนแกน่ 7 สมยั , อดตี สว. ขอนแกน่ ในปี 2543, อดตี เลขาธกิ ารพรรคเศรษฐกรและอดตี หวั หนา้ พรรคแนวร่วมสังคมนิยม ส�ำหรับนายแคล้วนั้น ถือว่าเป็นนักการเมืองสายสังคมนิยมท่ีต่อสู้กับอ�ำนาจ เผดจ็ การมาเนน่ิ นาน และมีบทบาทเป็นนกั พดู ฝปี ากกลา้ ในรัฐสภามาอยา่ งตอ่ เนอ่ื ง147 จากนนั้ นายประยทุ ธ์ ศริ พิ านชิ ยไ์ ดก้ ลา่ วถงึ ทกั ษณิ ชนิ วตั รในหลายประเดน็ พรอ้ มถามชาวบา้ น วา่ “คดิ ฮอดทกั ษณิ เหมอื นผมไหม” เขาไดล้ อ้ เลยี นความคดิ ของพล.อ.ประยทุ ธ์ เชน่ ค�ำกลา่ วใหป้ ระชาชน ไปปลูกหมามุ่ยหรือให้ไปขายยางบนดาวอังคาร ตลอดจนกล่าวว่าตนเองอยากจะไปเปลี่ยนชื่อไม่ใช้ ชื่อประยุทธ์อีกต่อไป148 ขณะท่ีคุณหญิงสุดารัตน์ปิดท้ายการปราศรัยด้วยการแนะน�ำผู้สมัครทั้ง 10 คน คณุ หญงิ เรมิ่ ตน้ วา่ “ฝา่ ยทหารเหน็ พรรคเพอื่ ไทยเปน็ ภยั ตอ่ ความมน่ั คง ไมว่ า่ จะไปไหนจะเจอตามถา่ ยรปู เราไปคยุ กบั พี่นอ้ งประชาชนคนไหนเสร็จ ทหารกจ็ ะเขา้ ไปถามประชาชนคนนนั้ วา่ คุยอะไรกนั ” คณุ หญิง ยำ�้ หลายรอบวา่ ภารกจิ ของเราคอื ออกจากความทกุ ขท์ เ่ี ราแบกรบั มาตลอดเกอื บหา้ ปี ทางพรรคเพอื่ ไทย จะคนื ความสขุ ทแ่ี ทจ้ รงิ ใหก้ บั ประชาชน “ไมใ่ ชส่ ขุ ทกุ วนั ศกุ ร์ นน่ั คอื ความทกุ ข”์ ตอ่ มาคณุ หญงิ ไลเ่ รยี งกลา่ ว ถงึ แตล่ ะนโยบายของพรรค ประกาศว่า “อยกู่ บั เรากระเปา๋ ตุงแน”่ พรรคจะใชศ้ กั ยภาพของพืน้ ทอี่ ีสานใน การเป็นแหล่งผลิตอาหารปลอดสารพิษเพ่ือสุขภาพ จะมีนโยบายกองทุนปรับเปลี่ยนหน้าดิน ตลอดจน กลา่ ววา่ พรรคเพอ่ื ไทยจะคนื ลกู หลานใหพ้ น่ี อ้ ง เนอ่ื งจากปจั จบุ นั ยาเสพตดิ ระบาดคอ่ นขา้ งมาก คณุ หญงิ ปิดท้ายการปราศรัยว่า “ไม่มีการเลือกต้ังครั้งไหนที่ประชาชนจะวิ่งมากอดและร้องไห้กับเรามากขนาดนี้ เราต้องชนะอยา่ งถลม่ ทลายเท่าน้นั เพราะเขามี สว. 250 คนในมือ” ภาพ คุณหญิงสดุ ารตั นข์ ณะปราศรัย และประชาชนที่เขา้ รว่ มฟงั อ้างอิงภาพใน Isann Record149 147 ผทู้ ส่ี นใจศกึ ษาบทบาททางการเมอื งของแคลว้ โปรดพจิ ารณา นกุ ลู กนั ทรดษุ ฎ,ี แนวคดิ และบทบาททางการเมอื ง ของนายแคล้ว นรปติ สมาชกิ สภาผแู้ ทนราษฎร จังหวัดขอนแกน่ พ.ศ.2495-2529 (วทิ ยานิพนธก์ ารศึกษามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 2546) และ ส�ำรวน ศิริบุรี, แนวความคิดทางการเมืองและบทบาทของนายแคล้ว นรปติ ในฐานะสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (วทิ ยานพิ นธ์การศึกษามหาบณั ฑิต มหาวทิ ยาลยั ศรีนครนิ ทรวิโรฒ, 2537) ฯลฯ 148 นายประยทุ ธ์ ศริ พิ านชิ ยข์ น้ึ ชอื่ เรอื่ งการปราศรยั หาเสยี งเปน็ ภาษาอสี านทสี่ นกุ สนานมาเปน็ เวลานาน ขณะลงพน้ื ท ่ี ผู้วจิ ยั พบวา่ แม้แตท่ หารทเ่ี ข้ามาสงั เกตการณ์ยงั หวั เราะเป็นระยะๆ ในช่วงทนี่ ายประยทุ ธพ์ ดู 149 “พท. ปราศรยั ยอ่ ย ขอนแกน่ เผยจะเปลยี่ นอสี านใหร้ วย ส.ส.เขตลนุ้ เสยี งวยั รนุ่ จะสนบั สนนุ หรอื ไม”่ Isann Record, 7 มนี าคม 2562 https://isaanrecord.com/2019/03/07/pheu-thai-event-at-khon-kaen/ (เข้าถงึ เมอื่ 7 มีนาคม 2562)

74 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น มเี สยี งสะทอ้ นจากประชาชนผเู้ ขา้ รว่ มฟงั ปราศรยั ในวนั ดงั กลา่ ว อาทิ ชาวนาและชาวสวนดอกไม้ จากต�ำบลศลิ ากลา่ ววา่ “แมม่ าทน่ี ี่ วนั น้ี เพราะแมร่ กั พรรคเพอื่ ไทย พรรคนที้ �ำใหแ้ มม่ เี งนิ ไวใ้ ชจ้ า่ ย แมร่ กั เขา เลือกต้ังครั้งน้ีแม่จะเลือกพรรคนี้เหมือนเดิม คนแถวบ้านก็เลือกพรรคเพื่อไทย นโยบายพรรคเพื่อไทย พดู แลว้ ท�ำไดจ้ รงิ ” สว่ นชาวบา้ นหมบู่ า้ นหนองกงุ ต�ำบลศลิ าคนหนง่ึ กลา่ ววา่ “อยากใหพ้ รรคเพอ่ื ไทยกลบั มา เปน็ รัฐบาลอีก เพราะจะท�ำใหเ้ รามีเงินในกระเป๋าเพิ่ม” และเกษตรกรรายหนึง่ จากอ�ำเภอซ�ำสูง ซ่ึงเคยใช้ สทิ ธบิ ตั ร 30 บาทรกั ษาทกุ โรครกั ษาโรคตอ้ กระจกจนหาย ทงั้ ๆ ทเ่ี คยคดิ วา่ ชวี ติ นอี้ าจจะไมไ่ ดร้ บั การรกั ษา เปิดเผยวา่ “นโยบาย 30 บาทรกั ษาทุกโรค เป็นนโยบายทที่ �ำใหผ้ มรกั พรรคเพ่ือไทยมาก”150 ผ่านไปอีก 5 วันคือ วันที่ 6 มีนาคม 2562 พรรคเพ่ือไทยได้เปิดปราศรัยใหญ่คร้ังสุดท้ายใน จงั หวดั ขอนแกน่ ทสี่ นามมา้ ขอนแกน่ ตามรายงานขา่ วระบวุ า่ มผี เู้ ขา้ รว่ มรบั ฟงั ไมน่ อ้ ยกวา่ หนง่ึ หมนื่ คน151 จากการสงั เกตพบวา่ สว่ นใหญค่ อื วยั กลางคน อายรุ าว 40 ปขี นึ้ ไป ธนกิ มาสพี ทิ กั ษ์ พธิ กี รบนเวทเี รมิ่ ตน้ ย้�ำว่า คนขอนแก่นเป็นคนฉลาดและหน้าตาดี ดังนั้น “พรรคใดให้เงินต้องรับให้หมดแต่กาเพื่อไทย” จากนนั้ ผสู้ มคั รทง้ั 10 เขตไดป้ ราศรยั คนละประมาณ 3-5 นาที เมอ่ื ปราศรยั เสรจ็ แกนน�ำพรรคตา่ งทยอย ข้ึนปราศรัย เริ่มท่ีปลอดประสพ สุรัสวดี รองหัวหน้าพรรคเพื่อไทยกล่าวถึงพรรคพลังประชารัฐว่าเป็น พรรคเฉพาะกิจท่ีมีไว้เพ่ือสืบทอดอ�ำนาจ ต่อมา สุทิน คลังแสง ผู้สมัคร ส.ส. ในจังหวัดใกล้เคียงคือ มหาสารคาม ไดข้ น้ึ ปราศรยั เขากลา่ วถงึ 3 กระบวนการทเี่ กดิ ขน้ึ อยา่ งเปน็ ระบบภายหลงั การรฐั ประหาร ปี 2557 หนง่ึ คอื การท�ำลายทกั ษณิ ชนิ วตั รและวงศว์ าน สอง การรวบอ�ำนาจทงั้ หมดไปทสี่ ว่ นกลาง และ สาม การออกแบบกติกาใหมผ่ ่านรฐั ธรรมนญู ฉบบั ปี 2560 เพ่อื สืบทอดอ�ำนาจ ภาพ ประชาชนทีเ่ ขา้ รว่ มฟัง ภาพโดยผูว้ ิจัย ต่อมา อดิศรได้ขึ้นปราศรัยบนเวที เนื้อหาส่วนใหญ่เหมือนกับท่ีเคยพูดเมื่อ 5 วันก่อนหน้าน้ี อยา่ งไรกต็ าม อดศิ รไมเ่ พยี งแตย่ กใหแ้ คลว้ นรปติ เปน็ ตวั แทนฝา่ ยประชาธปิ ไตยในการตอ่ สกู้ บั เผดจ็ การ เทา่ นนั้ ยงั ไดเ้ อย่ ถงึ ชอ่ื ของจารบุ ตุ ร เรอื งสวุ รรณ อดตี ประธานวฒุ สิ ภา อดตี ประธานรฐั สภา และสมาชกิ 150 เร่ืองเดยี วกนั 151 ““หญิงหนอ่ ย”ขึน้ ปราศรัยใหญป่ ชช.แหฟ่ ังกว่าหมน่ื ”ขอนแกน่ ”รถติดท้งั เมอื ง” คมชัดลกึ , 6 มนี าคม 2562 http:// www.komkhaotuathai.com/content/10446 (เข้าถงึ เมอ่ื 6 มีนาคม 2562)

75 สภาผู้แทนราษฎรจังหวัดขอนแก่น 5 สมัย ทองปักษ์ เพียงเกษ พ่อของเขา อดีตส.ส.ขอนแก่นและอดีต นกั ตอ่ สเู้ พอ่ื ประชาธปิ ไตย และหมอกระแส ชนะวงศ1์ 52 เพอ่ื สอ่ื ถงึ การตอ่ สรู้ ะหวา่ งฝา่ ยประชาธปิ ไตยกบั ฝ่ายสืบทอดอ�ำนาจเผด็จการ อดิศรกล่าวว่า “นี่คือสงครามครั้งสุดท้ายท่ีจะสั่งสอนพรรคพลังประชารัฐ” เขาได้พาดพิงถึงแกนน�ำพรรคพลังประชารัฐของจังหวัดขอนแก่นคนหนึ่งว่าเป็น “เศรษฐีก�ำมะลอ” และ ปดิ ทา้ ยวา่ “ถา้ มโี อกาสผมจะน�ำทกั ษณิ และยง่ิ ลกั ษณก์ ลบั ประเทศไทย” ประโยคดงั กลา่ วท�ำใหป้ ระชาชน ปรบมอื เกรยี วกราวตอ่ เนอ่ื งเปน็ เวลานาน หลงั จากอดศิ รปราศรยั เสรจ็ กเ็ ปน็ ควิ ของนายประยทุ ธ์ ศริ พิ านชิ ย ์ ทก่ี ลา่ ววา่ “วนั ท่ี 24 มนี าคม จะเปน็ วนั มรณภาพทางการเมอื งของพล.อ.ประยทุ ธ”์ จากนน้ั คณุ หญงิ สดุ ารตั น ์ ได้ซ้อนท้ายรถจักรยานยนต์มาท่ีสนามม้า และเดินเข้าสู่เวทีท่ามกลางการเข้าไปโอบกอดจากประชาชน จ�ำนวนมาก คณุ หญงิ เรม่ิ ตน้ ดว้ ยค�ำกลา่ ววา่ “พน่ี อ้ งมคี วามสขุ มากขน้ึ ไหมในชว่ งหา้ ปที ผ่ี า่ นมา ตอ้ งการน�ำ ผลผลติ ทางการเกษตรไปขายทด่ี าวองั คารไหม” เรยี กเสยี งเฮฮาของประชาชนจ�ำนวนมาก ตอ่ มากลา่ วถงึ นโยบายตา่ งๆ ของพรรค และเดนิ ทางไปทต่ี ลาดค�ำไฮ ตลาดชอื่ ดงั ในยา่ นบงึ หนองโคตรเพอื่ ชว่ ยหาเสยี ง ให้กบั นายจักริน พัฒน์ด�ำรงจิตร ผสู้ มคั รเขต 1 ภาพ คุณหญงิ สดุ ารัตนข์ ณะขึน้ เวทีและปราศรยั บนเวที ภาพโดยผู้วจิ ยั ภาพ คณุ หญิงสดุ ารัตน์กับจกั รนิ พัฒนด์ �ำรงจติ ร ผ้สู มัคร ส.ส. เขต 1 อ้างองิ ภาพใน คม ชดั ลกึ 153 152 เป็นที่น่าสังเกตว่าท�ำไมอดิศรจัดเอาหมอกระแสอยู่ในฝ่ายประชาธิปไตย เน่ืองจากหลังรัฐประหารหมอกระแส รับต�ำแหน่งเป็นกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ ท่ีมีนายบวรศักดิ์ อุวรรณโณ เป็นประธาน โดยถูกแต่งต้ังจาก คสช. ส่วนบทบาททางการเมอื งกอ่ นหนา้ นัน้ กม็ เิ คยวพิ ากษว์ ิจารณก์ ารท�ำรัฐประหารในปี 2549 และ 2557 แตอ่ ยา่ งใด 153 “แมค่ า้ ตลาดค�ำไฮแหเ่ ซลฟค่ี ”ู่ หญงิ หนอ่ ย”ชว่ ยลกู พรรค พท. หาเสยี งเขต 1 ขอนแกน่ ” คม ชดั ลกึ , 7 มนี าคม 2562 http://www.komkhaotuathai.com/content/10456 (เขา้ ถึงเมือ่ 7 มนี าคม 2562)

76 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น เปน็ ทนี่ า่ ตดิ ตามวา่ ในการเลอื กตง้ั ครง้ั น้ี พรรคเพอ่ื ไทยซงึ่ เผชญิ กบั ขอ้ จ�ำกดั ในการหาเสยี งเปน็ จ�ำนวนมาก ยังจะสามารถคว้าชัยชนะส.ส.ท้ัง 10 เขตในจังหวัดขอนแก่นได้หรือไม่ โดยคู่แข่งของพรรค เพื่อไทยมิเพยี งมแี คพ่ รรคพลังประชารัฐเท่านน้ั ยงั ต้องแขง่ กบั พรรคทชี่ นู โยบายไม่สนบั สนุนการสบื ทอด อ�ำนาจของ คสช. เหมอื นกนั อีกด้วย นนั่ คือ พรรคอนาคตใหม่ พรรคอนาคตใหม่ พรรคอนาคตใหม่ก่อต้ังในเดือนมีนาคม 2561 ธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ หัวหน้าพรรค ได้รวบรวม นกั วชิ าการ นกั คดิ และบคุ คลหลากหลายในฝา่ ยกา้ วหนา้ เขา้ มาเปน็ ผบู้ รหิ ารของพรรค ในสว่ นความเคลอ่ื นไหว ของพรรคในจังหวัดขอนแก่นนั้น ธนาธรได้เดินทางมามหาวิทยาลัยขอนแก่นบ่อยคร้ัง ก่อนหน้านี้ วันที่ 20 เมษายน 2561 ธนาธรพรอ้ มกบั ปยิ บตุ ร แสงกนกกลุ เลขาธกิ ารพรรค เดนิ ทางมาบรรยายในงาน WHOtalk#4 ใหก้ บั นกั ศกึ ษาคณะวศิ วกรรมศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั ขอนแกน่ โดยเปน็ การเลา่ ถงึ มมุ มองตอ่ ชวี ติ ของธนาธร มกี ารแลกเปลย่ี นดว้ ยบรรยากาศทไ่ี มเ่ ปน็ ทางการ ตอ่ มาวนั ท่ี 9 สงิ หาคม 2561 ธนาธรเดนิ ทางมาบรรยาย ทางวชิ าการในหวั ขอ้ “นโยบายสาธารณะกบั การพฒั นาสงั คมไทย” ใหน้ กั ศกึ ษาสาขารฐั ประศาสนศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์รับฟัง การบรรยายคร้ังน้ันท�ำให้เด็กรุ่นใหม่รับรู้ถึงอุดมการณ์และ หลกั การของธนาธรมากข้ึน ธนาธรได้กล่าวถึง นโยบายดา้ นการเกษตรกับความเหลอ่ื มล�้ำของสังคมไทย และปญั หาการรวมอ�ำนาจทส่ี ว่ นกลางแบบแขง็ ทอ่ื จนเกนิ ไป ในชว่ งทา้ ยค�ำบรรยาย มนี กั ศกึ ษาตง้ั ค�ำถาม ธนาธรว่า “จะท�ำอย่างไร ให้เข้าถึงนโยบายสาธารณะ ในเม่ือท้องยังหิว คุณภาพชีวิตยังไม่ดี หน้ีสิน ยงั ทว่ มตวั จะเรม่ิ จากตรงไหนกอ่ น” ธนาธรตอบสน้ั ๆ วา่ “ไปเลอื กตงั้ ” ค�ำตอบดงั กลา่ วสรา้ งเสยี งหวั เราะ ดังล่ันหอ้ งบรรยาย154 พรรคอนาคตใหมใ่ ชว้ ธิ ตี ดิ ตอ่ กบั สมาชกิ ผา่ นสอื่ ออนไลนเ์ ปน็ หลกั เนอื่ งดว้ ยนโยบายหวั กา้ วหนา้ จึงท�ำให้เป็นท่ีช่ืนชอบของวัยรุ่นจ�ำนวนมาก และเพราะเป็นพรรคท่ีจัดต้ังใหม่จึงสามารถท�ำกิจกรรมทาง การเมืองได้ แตกต่างจากพรรคการเมืองเก่าท่ีถูกแช่แข็งห้ามท�ำกิจกรรม แม้พรรคอนาคตใหม่ต้องขอ อนุญาตจาก คสช. กอ่ นทกุ ครง้ั กต็ าม พรรคอนาคตใหมไ่ ด้เปิดศูนยป์ ระสานงานพรรคตามภูมภิ าคตา่ งๆ ในสว่ นของภาคอสี านนน้ั ไดม้ กี ารจดั ตงั้ ศนู ยป์ ระสานงานของพรรคทจี่ งั หวดั ขอนแกน่ แกนน�ำพรรคน�ำโดย พรรณิการ์ วานิช โฆษกพรรค ช�ำนาญ จันทร์เรือง รองหัวหน้าพรรค ชัน ภักดีศรี กรรมการสัดส่วน ภมู ิภาคอีสาน และจารุวรรณ ศรณั ยเ์ กตุ กรรมการบริหารพรรคได้เดินทางมาเปิดศูนยป์ ระสานงานพรรค อนาคตใหม่ วันท่ี 20 ตุลาคม 2561 และเปิดรับสมัครสมาชิกพรรคท่ีศูนย์ประสานงาน ตามข่าวระบุว่า มปี ระชาชนกวา่ 200 คนมาสมคั รเปน็ สมาชกิ พรรค155 จากนน้ั แกนน�ำพรรคเดนิ ทางไปตามสถานทต่ี า่ งๆ 154 “‘ธนาธร’โชว์วชิ นั่ นโยบายเกษตร” ขา่ วสด, 10 สงิ หาคม 2561 หนา้ 10 155 “พรรคอนาคตใหม่เปิด สนง.ท่ีขอนแก่น รับสมัครสมาชิกใหม่อย่างเป็นทางการ โชว์วิสัยทัศน์ สร้าง เศรษฐกิจ รถไฟ สร้างงาน คนอีสานทัดเทียมโลก” ไทยเสรี, 20 ตุลาคม 2561 http://www.thaisaeree.info/news/index.php/ news-2/2018-07-06-11-45-20/5851-tid12-201061 (เข้าถึงเมื่อ 4 มกราคม 2562)

77 ในจังหวัดขอนแก่นเพื่อเปิดรับสมาชิกพรรค โดยพรรคได้เปิดโอกาสให้สมาชิกพรรคผู้ใดก็ตามมีความ ประสงค์จะลง ส.ส. เขต สามารถสนใจสมัครได้ และจะมีการลงคะแนนเลือกกันเองของสมาชิกพรรค ภายในจังหวดั แต่จะมคี ณะกรรมการบริหารพรรคตัดสนิ ใจในข้นั สดุ ท้ายอกี ครงั้ ภาพ การเปิดศูนยป์ ระสานงานพรรคจังหวดั ขอนแก่นและประชาชนรอสมัครสมาชกิ พรรค อ้างอิงภาพใน ไทยเสร1ี 56 ต่อมาในวันท่ี 12 มกราคม 2562 พรรคอนาคตใหม่ได้เปิดตัว 10 ผู้สมัคร ส.ส. เขตในจังหวัด ขอนแก่น ที่บริเวณสวนสาธารณะรัชดานุสรณ์ โดยมีชาวขอนแก่นจ�ำนวนหนึ่งเข้ามาร่วมงาน ผู้สมัคร แตล่ ะเขต ไดแ้ ก่ เขต 1 นายฐติ นิ นั ท์ แสงนาค, เขต 2 นายสนั ชยั ทะคง, เขต 3 นายชชั วาล อภริ กั ษม์ นั่ คง, เขต 4 นายอลงกรณ์ ศิลปดอนบม, เขต 5 นายวิชัย อินทรประสิทธ์ิ, เขต 6 นายสานิตย์ พระโบราณ, เขต 7 นาย สมควร ไกรพน, เขต 8 นายประกอบ แกว้ ชัยภูมิ, เขต 9 นายพานหุ ์ ประทุมชยั และ เขต 10 นางกลั ยารัตน์ กิตติกัลป์ยานนั ท์ ธนาธรได้กล่าวในงานวันดังกล่าวว่า พรรคอนาคตใหม่ต้องการสร้างการเปลี่ยนแปลงให้กับ ประเทศ โดยก่อนหน้าน้ีใช้สื่อออนไลน์ติดต่อสื่อสารกับประชาชน จนท�ำให้ประชาชนรู้จักนโยบายของ พรรคอนาคตใหม่เป็นจ�ำนวนมาก อีกทั้งระบุว่า “วันน้ีเรามีผู้สมัคร ส.ส.ครบทั้ง 350 เขตแล้ว จากน้ีไป ทีมงาน ส.ส.ทุกคนจากทุกเขตก็จะลงพื้นที่ให้มากข้ึน เพ่ือพบปะประชาชนกลุ่มท่ีไม่ใช้โซเชียลมีเดีย ซึ่งเป็นการเปิดปฏิบัติการที่ควบคู่กันเพราะโซเชียลมีเดียนั้น เราท�ำได้ดีอยู่แล้ว ซ่ึงเราก็จะเดินหน้าต่อ สว่ นในกลมุ่ ทไ่ี มใ่ ชโ้ ซเชยี ลมเี ดยี นนั้ วนั น้ี เปน็ หนา้ ทขี่ องวา่ ทผี่ สู้ มคั ร ส.ส.ทกุ คนจะตอ้ งท�ำงานกนั อยา่ งหนกั ท�ำการบา้ นกันอยา่ งจริงจงั ”157 156 เร่อื งเดียวกัน 157 ““ธนาธร” ลุยอีสาน เปิดตัวว่าท่ีผู้สมัคร ส.ส.ขอนแก่น ย�้ำชัดทุกจังหวัดพร้อมลุยเต็มท่ี” INNnews, 12 มกราคม 2562 https://www.innnews.co.th/regional-news/news_291233/ (เขา้ ถงึ เมื่อ 12 มกราคม 2562)

78 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น ภาพ พรรคอนาคตใหม่ได้เปดิ ตัว 10 ผ้สู มคั ร ส.ส. เขตในจังหวดั ขอนแก่น อ้างอิงภาพใน INNnews158 จากนั้น แกนน�ำพรรคต่างทยอยมาช่วยผู้สมัครหาเสียงตามเขตต่างๆ เช่น วันที่ 12 มกราคม 2562 กุลธิดา รุ่งเรืองเกียรติ รองหัวหน้าพรรคได้ไปช่วยกัลยารัตน์ กิตติกัลยานันท์ ว่าท่ีผู้สมัครเขต 10 หาเสียงท่ีอ�ำเภอบ้านไผ่และช่วงบ่ายเข้าร่วมงานมหกรรมนครผ้าไหมมัดหมี่โลกท่ีอ�ำเภอชนบท พร้อม ช่วยหาเสียงให้นายพานุห์ ประทุมชัย ว่าที่ผู้สมัครเขต 9159 ต่อมา วันท่ี 28 กุมภาพันธ์ 2562 ปิยบุตร และกุลธิดา รุ่งเรืองเกียรติ รองหัวหน้าพรรค ได้ไปช่วยนายประกอบ แก้วชัยภูมิ ผู้สมัครเขต 8 หาเสียง กอ่ นทจ่ี ะเปดิ เวทปี ราศรยั ใหญข่ องพรรค บรเิ วณตรงขา้ มวดั พระธาตขุ ามแกน่ ต�ำบลบา้ นขาม อ�ำเภอนำ�้ พอง เพื่อช่วยหาเสียงให้นายชัชวาล อภิรักษ์ม่ันคง ผู้สมัครเขต 3 จากการเข้าสังเกตการณ์ในการปราศรัย วันดังกล่าว พบวา่ มีประชาชนมารว่ มฟงั เป็นจ�ำนวนมาก ปิยบุตรกลา่ วถึงปญั หาของพัฒนาการการเมือง ไทยทว่ี นเวยี นอยกู่ บั วงจรรฐั ประหารและระบอบเผดจ็ การทหาร พรอ้ มกลา่ วถงึ นโยบายหลกั ๆ ของพรรค ไมว่ า่ จะเปน็ การปฏริ ูปกองทัพ ยกเลิกการเกณฑท์ หาร ลม้ ลา้ งมรดก คสช. ขจัดทนุ ผูกขาด นโยบายด้าน การศึกษา และการเกษตรแบบก้าวหน้าและทันสมยั ภาพ ปิยะบุตร แสงกนกกลุ เลขาธกิ าร พรรค ปราศรัยบริเวณตรงขา้ มพระธาตขุ ามแก่น อ้างอิงภาพใน Khon Kaen Link160 158 เร่อื งเดียวกนั 159 “‘ครูจุ๊ย กุลธิดา’ น�ำทีมผู้สมัคร ส.ส.ขอนแก่น เดินสายแนะน�ำตัว” มติชน, 12 มกราคม 2562 https://www. matichon.co.th/region/news_1315286 (เขา้ ถึงเมื่อ 12 มกราคม 2562) 160 ““เลขาธกิ ารพรรคอนาคตใหม”่ ขอเสยี งคนขอนแกน่ ชนู โยบายขจดั เผดจ็ การ (มคี ลปิ )” Khon Kaen Link, 3 มนี าคม

79 สว่ นเวทสี ดุ ทา้ ยของพรรคอนาคตใหมท่ ปี่ ราศรยั ใหญใ่ นขอนแกน่ เกดิ ขนึ้ ในวนั ที่ 16 มนี าคม 2562 โดยพรรณกิ าร์ วานชิ ไดเ้ ดนิ ทางมาชว่ ยหาเสยี งใหน้ ายฐติ นิ นั ท์ แสงนาค ผสู้ มคั รเขต 1 และนายสนั ชยั ทะคง ผู้สมัครเขต 2 ก่อนท่ีจะเปิดปราศรัยใหญ่ท่ีตลาดบ้านส�ำราญ ซึ่งเป็นพื้นท่ีอยู่ในเขต 4 เพ่ือช่วยหาเสียง ใหน้ ายอลงกรณ์ ศลิ ปดอนบม จากการเขา้ สงั เกตการณใ์ นวนั ดงั กลา่ วพบวา่ มผี คู้ นเขา้ ฟงั คอ่ นขา้ งบางตา น่าจะประมาณ 100 คน อาจจะเน่ืองด้วยพื้นท่ีดังกล่าวมิได้มีสถานศึกษาระดับอุดมศึกษาและกลุ่ม เป้าหมายอาจจะติดตามรับชมผ่านการถ่ายทอดสดทางเฟซบุ๊กมากกว่า ในวันดังกล่าว มีผู้สมัครเขต 2 เขต 3 และ เขต 4 ข้ึนไปกล่าวบนเวที ก่อนท่ีวินท์ สุธีรชัย ผู้สมัครส.ส.บัญชีรายช่ือจะกล่าวถึงนโยบาย การพฒั นาอตุ สาหกรรมและปดิ ทา้ ยดว้ ยพรรณกิ ารท์ ก่ี ลา่ วถงึ ปญั หาการปกครองภายใตร้ ะบอบเผดจ็ การ และการสืบทอดอ�ำนาจของ คสช. ภาพ การปราศรัยใหญ่ครั้งสุดท้ายของพรรคในขอนแกน่ ภาพโดยผ้วู ิจยั อนึ่ง เนื่องด้วยเป็นพรรคใหม่และหวังฐานเสียงจากคนรุ่นใหม่ในเขตเมืองท�ำให้พรรคอนาคต ใหม่คาดหวังว่าจะได้คะแนนจากเขตในกรุงเทพ ฯ และ เขตเมืองตามต่างจังหวัดมากกว่า จากเอกสาร การวางแผนยุทธศาสตร์ของพรรค ซึ่งอนุญาตให้ผู้วิจัยสามารถเผยแพร่ได้ พรรคมุ่งหวังจะได้ ส.ส. ในระบบบญั ชรี ายชอ่ื ประมาณ 33 คน (ไมค่ าดหวังวา่ จะได้ส.ส.ในระบบเขต) ตามรายละเอยี ดในรูปภาพ 2562 https://www.khonkaenlink.info/home/news/7894.html (เข้าถึงเม่อื 6 มีนาคม 2562)

80 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น พรรคอ่ืนๆ ในส่วนของพรรคอื่นๆ ที่มีความเคล่ือนไหวก่อนการเลือกตั้งในจังหวัดขอนแก่น ตามท่ีปรากฏ เป็นข่าว ไดแ้ ก่ • พรรคประชาธปิ ตั ย์ พรรคประชาธิปตั ยน์ �ำโดยนายอภิสทิ ธิ์ เวชชาชวี ะ หวั หนา้ พรรค พรอ้ มแกนน�ำพรรคไดเ้ ปิดตัว ผู้สมัครทั้ง 10 เขตในขอนแก่น ที่ลานน้�ำพุริมบึงแก่นนคร วันที่ 1 มีนาคม 2562 วันดังกล่าวมีผู้สมัคร ส.ส.ของพรรคทว่ั ภาคอสี าน จ�ำนวน 116 คน จาก 20 จงั หวดั ภาคอสี าน เขา้ รว่ มดว้ ย อภสิ ทิ ธไิ์ ดป้ ราศรยั ใหญ่ และกลา่ วถงึ นโยบายของพรรคทเี่ นน้ การแกไ้ ขปญั หาความยากจน161 ตอ่ มาวนั ที่ 1-2 มนี าคม 2562 นายกรณ์ จาตกิ วณชิ รองหวั หนา้ พรรค ลงพนื้ ทจ่ี งั หวดั ขอนแกน่ และมหาสารคามเพอ่ื ชว่ ยผสู้ มคั ร ส.ส. เขต ทง้ั สองจงั หวดั หาเสยี ง162 จากนนั้ วนั ท่ี 4 มนี าคม 2562 นายวทิ ยา แกว้ ภราดยั รองหวั หนา้ พรรคไดเ้ ดนิ ทาง ไปทอี่ �ำเภอภเู วยี ง เพอ่ื ชว่ ยหาเสยี งใหน้ ายวฒุ พิ งศ์ ศภุ รมย์ ผสู้ มคั ร ส.ส.เขต 5 ขอนแกน่ โดยวทิ ยากลา่ ว อยา่ งมน่ั ใจวา่ “ปจั จบุ นั กระแสการตอบรบั ของพรรคประชาธปิ ตั ย์ โดยเฉพาะในภาคอสี านดขี น้ึ เปน็ อยา่ งมาก ซึง่ จะท�ำให้พรรคได้ ส.ส. ท้งั ในระดับเขตและบัญชรี ายชื่อมากขึ้นกว่าท่ีตงั้ เป้าหมายไว”้ 163 • พรรครวมพลังประชาชาติไทย พรรครวมพลังประชาชาติไทยน�ำโดยนายสุเทพ เทือกสุบรรณ ผู้ร่วมก่อต้ังพรรค ได้จัดประชุม คณะผู้ร่วมก่อตั้งพรรคและแกนน�ำพรรคในพื้นท่ี 20 จังหวัดภาคอีสานที่โรงแรมโฆษะ จังหวัดขอนแก่น ในวันท่ี 21 ตุลาคม 2561 สุเทพเช่ือม่ันว่า กระแสการตอบรับของคนอีสานท่ีมีต่อพรรคดีข้ึนมาก164 ตอ่ มาสเุ ทพไดเ้ ดนิ คารวะแผน่ ดนิ ในจงั หวดั ขอนแกน่ วนั ที่ 6 มกราคม 2562 โดยไดพ้ บปะพดู คยุ กบั พอ่ คา้ แม่ค้าและประชาชนท่ีมาจับจ่ายใช้สอยในตลาดสดเทศบาล 1 ตลาดสดโบ๊เบ๊ และตลาดสดบางล�ำพู165 จากนนั้ วนั ท่ี 8 มนี าคม 2562 พรรคไดจ้ ดั ปราศรยั ใหญ่ พรอ้ มเปดิ ตวั ผสู้ มคั ร ส.ส.เขตทงั้ 10 คน ณ ลาน คอนเสริ ต์ รมิ บงึ แกน่ นคร มแี กนน�ำพรรคมารว่ มปราศรยั อยา่ งพรอ้ มเพรยี ง ไมว่ า่ จะเปน็ สเุ ทพ เทอื กสบุ รรณ หม่อมราชวงศ์จตั ุมงคล โสณกลุ อเนก เหล่าธรรมทัศน์ จกั ษ์ พนั ธุ์ชเู พชร ฯลฯ 161 “ขอนแกน่ “อภสิ ทิ ธ”์ิ น�ำผสู้ มคั รส.ส.ภาคอสี าน 20 จงั หวดั เปดิ ปราศรยั ใหญ่ (มคี ลปิ )” Khon Kaen Link, 2 มนี าคม 2562 https://www.khonkaenlink.info/home/news/7891.html (เขา้ ถึงเมอื่ 6 มีนาคม 2562) 162 “ปชป.หาเสียงช่วยผู้สมัครสส.ขอนแก่น“กรณ์” มั่นใจนโยบายแก้จนช่วยประชาชนยั่งยืน” โพสต์ทูเดย์, 2 มีนาคม 2562 https://www.posttoday.com/politic/news/582069 (เขา้ ถึงเมื่อ 6 มนี าคม 2562) 163 “ปชป.คยุ ภาคอสี านกระแสตอบรบั พงุ่ ใหส้ นิ บนน�ำจบั โกงเลอื กตงั้ นครพนมคดลี ะ 8 ลา้ น” ขา่ วสด, 5 มนี าคม 2562 หนา้ 7 164 ““เทือก” ชวนคนอสี านเปลย่ี นประเทศ” ไทยรฐั , 22 ตลุ าคม 2561 หนา้ 14 165 “สุเทพ เดินคารวะแผ่นดิน ขอนแก่น ยืนยันค�ำเดิม ไม่เสนอใครเป็นนายกฯ” ไทยรัฐ, 6 มกราคม 2562 https:// www.thairath.co.th/news/politic/1462721 (เข้าถงึ เมอ่ื 6 มกราคม 2562)

81 • พรรคชาตไิ ทยพัฒนา พรรคชาตไิ ทยพฒั นาน�ำโดยกาญจนา ศลิ ปอาชา หวั หนา้ พรรค นายวราวธุ ศลิ ปอาชา ประธาน นโยบายพรรค นายนกิ ร จ�ำนง ผอู้ �ำนวยการพรรค และนายประภตั ร โพธสธุ น เลขาธกิ ารพรรค ไดเ้ ปดิ ตวั 10 ผู้สมัครของพรรคที่บริเวณริมบึงแก่นนคร อ�ำเภอเมืองขอนแก่น ในวันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2562 ตามรายงานขา่ วระบวุ า่ มผี เู้ ขา้ รว่ มกจิ กรรมประมาณ 2,000 คน กาญจนากลา่ ววา่ พรรคพรอ้ มจะผลกั ดนั โครงการรถไฟรางเบา ซึ่งเป็นความริเริ่มกอ่ นหน้านขี้ องกลมุ่ นกั ธรุ กิจรว่ มกบั องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน และผลักดันโครงการอน่ื ๆ เพื่อท�ำใหข้ อนแกน่ เป็นศูนยก์ ลางของภมู ภิ าคอสี าน166 • พรรคเสรีรวมไทย พรรคเสรรี วมไทยน�ำโดย พล.ต.อ.เสรพี ศิ ทุ ธ์ เตมยี เวส หวั หนา้ พรรค ไดเ้ ปดิ ทท่ี �ำการพรรคประจ�ำ ภาคอสี านตอนบนท่ีอ�ำเภอเมอื งขอนแกน่ พร้อมกับเปดิ ตัวผสู้ มคั รทัง้ 10 เขต ในวันท่ี 6 มกราคม 2562 ตามรายงานข่าวระบุว่า มีประชาชนกว่า 800 คน เข้ามาร่วมสมัครเป็นสมาชิกพรรค พล.ต.อ.เสรีพิศุทธ์ กล่าวย้�ำนโยบายพรรคต่อหน้าชาวขอนแก่นในวันดังกล่าวว่า พรรคเน้นนโยบายปลดล็อกประเทศไทย หยุดความยากจน หยุดผมู้ อี ิทธิพลและยาเสพตดิ หยดุ การคอรปั ชั่น หยดุ เผดจ็ การ หยุดไฟใต้ และหยุด แยกสีเสอื้ โดยพรรคตั้งเป้าจะได้รับคะแนนเสยี งจากคนทั้งประเทศ 10 ลา้ นเสยี ง167 • พรรคเพอื่ ชาติ พรรคเพอื่ ชาตนิ �ำโดยนายสงคราม กจิ เลศิ ไพโรจน์ หวั หนา้ พรรค นายจตพุ ร พรหมพนั ธ์ุ ประธาน แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช.) และนายยงยุทธ ติยะไพรัช ได้เปิดตัวผู้สมัคร ส.ส. ของพรรคทงั้ 10 เขตในจงั หวดั ขอนแกน่ ในวนั ท่ี 8 กมุ ภาพนั ธ์ 2562 ทส่ี นามมา้ ขอนแกน่ ทา่ มกลาง การสนับสนุนจากกลุ่มคนเสื้อแดงและแกนน�ำ นปช. ในพื้นท่ีกว่าสามพันคน จตุพรกล่าวว่า แม้พรรค จะไม่ส่งช่ือผู้สมัครในต�ำแหน่งนายกรัฐมนตรี แต่พรรคส่ง ส.ส. ลงครบทุกเขตท่ัวประเทศ ขอให้พลังคน เส้ือแดงและกลุ่ม นปช. ออกมาแสดงพลังตามระบอบประชาธิปไตย ด้วยการเลือกผู้สมัครของพรรค เพื่อชาติทุกเขตและทุกคน168 ต่อมา ในวันท่ี 6 มีนาคม 2562 จตุพรลงพื้นท่ีอ�ำเภอชุมแพเพ่ือช่วยหา เสียงให้ พ.ต.อ.อุดร ชาณนุวงศ์ ผู้สมัครส.ส.พรรคและแกนน�ำนปช.ในพื้นที่ ตามรายงานข่าวระบุว่า มผี เู้ ขา้ รว่ มรบั ฟงั กวา่ 3,000 คน จตพุ รกลา่ วเรยี กรอ้ งตอนหนง่ึ วา่ ตอ้ งการใหท้ กั ษณิ กลบั มาสรา้ งประโยชน์ ใหก้ บั ประเทศไทยและตอ้ งการใหพ้ ล.อ.ประยทุ ธก์ ลบั บา้ นไปพกั ผอ่ น169 ในวนั ถดั มา นายจตพุ รไดล้ งพน้ื ที่ หาเสยี งทต่ี ลาดสดเทศบาลเมอื งบา้ นไผ่ เพอื่ ชว่ ยหาเสยี งให้ นายเดชค�ำรณ สงิ หค์ ลบี ตุ ร ผสู้ มคั รเขต 10170 166 Chakrapan Nathanri, “CTP kicks off bid in Northeast” Bangkok Post, 12 February 2019 p. 3 167 ““เสรพี ศิ ทุ ธ”์ เปดิ ศนู ยป์ ระสานงานพรรคเสรรี วมไทย ภาคอสี านตอนบน” บา้ นเมอื ง, 6 มกราคม 2562 http://www. banmuang.co.th/news/politic/137369 (เขา้ ถงึ เม่อื 7 มกราคม 2562) 168 ““จตุพร”เปิดตัวผู้สมัครส.ส.เพื่อชาติขอนแก่น ” INNnews, 8 กุมภาพันธ์ 2562 https://www.innnews.co.th/ regionalnews/news_315874/ (เข้าถงึ เม่อื 9 กุมภาพนั ธ์ 2562) 169 ““จตุพร” เปิดเวทีปราศรัยท่ีชุมแพ ชูปฏิบัติการเอา “ประยุทธ์” กลับบ้าน (มีคลิป)” Khon Kaen Link, 6 มีนาคม 2562 https://www.khonkaenlink.info/home/news/7926.html (เข้าถงึ เมอ่ื 7 มีนาคม 2562) 170 “‘จตุพร’ ลุยหาเสียงท่ีขอนแก่น ส่งก�ำลังใจ ทษช. รอดพ้นการตัดสิน” มติชน, 7 มีนาคม 2562 https://www. matichon.co.th/region/news_1394877 (เขา้ ถึงเม่ือ 8 มีนาคม 2562)

82 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น • พรรคชาติพัฒนา พรรคชาตพิ ฒั นาน�ำโดย นายสวุ จั น์ ลปิ ตพลั ลภ ประธานทปี่ รกึ ษาพรรคชาตพิ ฒั นา นายแพทย ์ วรรณรตั น์ ชาญนกุ ลู ทปี่ รกึ ษาพรรค และแกนน�ำพรรคคนอน่ื ๆ ไดล้ งพน้ื ทต่ี ลาดสดบางล�ำพู เขตเทศบาล นครขอนแก่น เพื่อช่วยนางสาวพิตตินันท์ รู้กิจ ลงพ้ืนท่ีหาเสียงในพ้ืนที่เขต 1 ในวันที่ 1 มีนาคม 2562 โดยนายสุวัจน์กล่าวชูนโยบาย “No problem” และจะน�ำนโยบายของพล.อ.ชาติชาย ชุณหะวัณ ในการ ท�ำสนามรบให้เป็นสนามการค้า มาปรับใช้เป็นภาคสอง พรรคชาติพัฒนาได้ส่งผู้สมัคร ส.ส.ลงชิงชัย ในขอนแก่นจ�ำนวน 8 เขต171 • พรรคประชาชาติ พรรคประชาชาติน�ำโดย พ.ต.อ. ทวี สอดส่อง เลขาธิการพรรค ได้เดินทางมาเปิดตัว 10 ผู้สมัครส.ส.ในจังหวัดขอนแก่นวันที่ 10 มกราคม 2562 พร้อมได้กล่าวว่า พรรคอาสามาแก้ไขปัญหา ให้ประเทศ ตามสโลแกน “สร้างสรรค์แผ่นดินไทยให้งามสะพรั่งทุกชาติพันธุ์ ร่วมสร้างสังคมสันติสุข”172 ตอ่ มา พล.ต.ท.ไพฑรู ย์ ชชู ยั ยะ รองหวั หนา้ พรรคประชาชาติ นายสพุ จน์ อาวาส รองโฆษกพรรคไดล้ งพนื้ ท่ี หาเสียงในพ้ืนท่ีอ�ำเภอมัญจาคีรี จังหวัดขอนแก่น เพ่ือช่วยหาเสียงให้นายนาวิน ค�ำเวียง ว่าท่ีผู้สมัคร ส.ส.ขอนแกน่ เขต 7 โดยมีประชาชนในเขตอ�ำเภอมัญจาคีรี และพน้ื ท่ีใกลเ้ คียงเข้ารว่ มรับฟงั การหาเสยี ง จ�ำนวนมาก พล.ต.ท.ไพฑูรย์ ย�้ำว่า พรรคประชาชาติให้ความส�ำคัญกับการกระจายอ�ำนาจไปสู่ท้องถิ่น ใหม้ ากที่สดุ 173 • พรรคพลงั ท้องถิน่ ไท พรรคพลังท้องถ่ินไทน�ำโดยนายชัชวาล คงอุดม หัวหน้าพรรค นายเกรียงไกร ภูมิเหล่าแจ้ง รองหัวหน้าพรรค และนายรัฐภูมิ โตคงทรัพย์ นักแสดงชื่อดังในฐานะสมาชิกพรรค ได้น�ำผู้สมัคร ส.ส. ทั้ง 10 เขตเลือกตั้งเข้ากราบสักการะศาลหลักเมืองขอนแก่นในวันท่ี 9 มีนาคม 2562 จากนั้น ได้ไป ปราศรยั และชว่ ยหาเสยี งให้ นายศภุ ฤกษ์ พทุ ธโพธศิ์ รี ผสู้ มคั ร เขต 2 ทบ่ี า้ นแหว้ ต�ำบลคคู �ำ อ�ำเภอซ�ำสงู ตามรายงานข่าวระบุว่า มีผู้มาร่วมรับฟังการปราศรัยมากกว่า 1,000 คน โดยชัชวาลให้สัมภาษณ์ว่า “ขณะนี้กระแสการตอบรับของชาวอีสานท่ีมีให้กับพรรคพลังท้องถ่ินไทน้ันดีมาก ด้วยนโยบายของพรรค ที่ชัดเจนในการที่มุ่งเน้นการแก้ไขปัญหาความยากจน และการท�ำงานร่วมกันกับหน่วยงานท้องถิ่น โดยเฉพาะองคก์ รปกครองสว่ นท้องถิ่น”174 171 “‘สวุ จั น’์ ลยุ หาเสยี งชว่ ยผสู้ มคั รชพน.ขอนแกน่ ชเู ปลยี่ นสนามรบเปน็ สนามการคา้ ภาค2” มตชิ น, 1 มนี าคม 2562 https://www.matichon.co.th/politics/news_1386852 (เขา้ ถึงเมอื่ 5 มนี าคม 2562) 172 “เปดิ ตวั พรรคนอ้ งใหม่ “พรรคประชาชาติ “ท่ี จ.ขอนแกน่ ” บา้ นเมอื ง, 10 มกราคม 2562 https://www.banmuang. co.th/news/region/137828 (เขา้ ถึงเม่ือ 7 มนี าคม 2562) 173 “พรรคประชาชาติยกทัพบุกขอนแก่น ชูแก้จน” อีสานขอนแก่นนิวส์, 15 มกราคม 2562 http://news.esan khonkaennews.com/2019/01/15/7134 (เข้าถึงเมื่อ 1 มีนาคม 2562) อนึ่ง หลังจากการเลือกต้ังผ่านไปประมาณ 4 เดือน คือวันท่ี 20 กรกฎาคม พรรคประชาชาติน�ำโดยนายวันมูหะมัดนอร์ มะทา หัวหน้าพรรค ได้เปิดสาขาพรรค แห่งแรกในภาคอีสานที่อ�ำเภอหนองเรือ จังหวัดขอนแก่น อ้างใน “‘วันนอร์’ น�ำพรรคประชาชาติเปิดสาขาขอนแก่น ชวน ปชช.ติดตามวันแถลงนโยบายรัฐบาล”, มติชน, 20 กรกฎาคม 2562 https://www.matichon.co.th/politics/ news_1589944 (เข้าถงึ เม่อื 27 กรกฎาคม 2562) 174 ““ชัชวาลย์”ควง“ฟิล์ม”ลุยหาเสยี งทีข่ อนแกน่ ” INNnews, 9 มีนาคม 2562 https://www.innnews.co.th/regional- news/news_341809/ (เข้าถงึ เมื่อ 10 มนี าคม 2562)

83 ขณะที่ความเคล่ือนไหวบางพรรคขนาดกลางแทบไม่ปรากฏใดๆ ในจังหวัดขอนแก่น เช่น พรรคภูมิใจไทยไม่ได้จัดกิจกรรมปราศรัยใหญ่ในจังหวัดขอนแก่น ส่วนพรรคไทยรักษาชาติ หรือชื่อย่อ ทษช. เสมอื นชอ่ื ทกั ษณิ ชนิ วตั ร พรรคในเครอื ขา่ ยพรรคเพอ่ื ไทย กอ่ นหนา้ นี้ ไมไ่ ดว้ างตวั ผสู้ มคั ร ส.ส.เขต ลงรบั สมคั รในพนื้ ที่ ทวา่ ทนั ทที พ่ี รรคเปดิ ตวั รายชอื่ ผทู้ พ่ี รรคเสนอเปน็ นายกรฐั มนตรใี นวนั ที่ 8 กมุ ภาพนั ธ์ 2562 ในวนั นนั้ พรรคเปดิ ตวั ทง้ั 10 คนทจ่ี ะลงแขง่ ขนั ในจงั หวดั ขอนแกน่ 175 แตต่ อ่ มาพรรคถกู ศาลรฐั ธรรมนญู ตัดสนิ ใหย้ บุ พรรค จงึ ไม่สามารถลงแข่งขันในการเลอื กต้งั คร้งั นี้ได้ เนอื้ หาตอ่ ไป ผู้วิจัยจะกล่าวถึงภูมิหลัง ของผูส้ มคั รและวิเคราะห์ถึงโอกาสของแต่ละพรรคกอ่ นถงึ วนั เข้าคูหาในการเลอื กตัง้ คร้งั นี้ สถานการณ์ก่อนการเลือกตั้งของผู้สมัครท้ัง 10 เขต เขต 1 พรรคเพอ่ื ไทยไดส้ ง่ นายจกั รนิ พฒั นด์ าํ รงจติ ร อดตี ส.ส. 4 สมยั (2544, 2548, 2550 และ 2554) นบั ตงั้ แตพ่ รรคไทยรกั ไทยถงึ พรรคเพอ่ื ไทย ลงแขง่ ขนั จกั รนิ เปน็ ลกู ของเสยี่ เลง้ หรอื นายเจรญิ พฒั นด์ าํ รงจติ ร ผู้กว้างขวางท้ังทางการเมืองและธุรกิจในพื้นท่ี เส่ียเล้งได้รับการขนานนาม อาทิ “มังกรอีสาน” “เจ้าพ่อ แดนอสี าน” “เลง้ ขอนแกน่ ”176 แม้จะเชอ่ื ไดว้ า่ จักรนิ สามารถชนะได้ไมย่ ากเนือ่ งจากกระแสพรรคเพ่ือไทย หยงั่ รากฝงั ลกึ อยพู่ นื้ ทนี่ ี้ อยา่ งไรกต็ าม ในความเปน็ จรงิ ไมน่ า่ จะงา่ ยดายขนาดนนั้ เนอื่ งดว้ ยพรรคเพอ่ื ไทย ไมไ่ ดม้ โี อกาสบรหิ ารประเทศมา 5 ปี พรรคถกู ท�ำใหบ้ อบชำ้� เรอ่ื ยมา แถมสอื่ มวลชนทอ้ งถนิ่ เคยวเิ คราะหถ์ งึ จกั รนิ วา่ “แตใ่ นสายตาชาวเมอื งขอนแกน่ โดยเฉพาะกลมุ่ คนชนชนั้ กลางมองวา่ ในชว่ งการเปน็ ส.ส.ตลอด 4 ปี ไม่มีผลงานโดดเดน่ ”177 และ “ลูกชายมังกรอีสาน “เส่ยี เล้ง” ที่เขีย้ วเลบ็ แทบจะหลุดร่วงไมเ่ หลือแลว้ เพราะตวั นายจกั รนิ เองแมเ้ คยเปน็ ส.ส.ตดิ ตอ่ กนั ถงึ 4 สมยั แตไ่ มม่ ผี ลงานทชี่ าวขอนแกน่ จบั ตอ้ งไดแ้ มแ้ ต่ ชนิ้ เดยี ว ทถี่ กู เลอื กเพราะกระแสพรรค และกระสนุ เงนิ ลว้ นๆ”178 นอกจากนี้ ยงั มตี วั แปรส�ำคญั คอื คะแนน ของเสยี งของผมู้ สี ทิ ธเิ ลอื กตง้ั ครงั้ แรกซงึ่ มจี �ำนวนมาก จกั รนิ เคยแสดงความกงั วลวา่ “คดิ วา่ จะชนะหรอื ไม่ ไม่รู้ ไม่สามารถคาดการณ์ได้ การเลือกตั้งครั้งนี้ไม่สามารถคาดการณ์ได้ว่า พรรคเพื่อไทยจะชนะอย่าง ถล่มทลายเหมือนคร้ังก่อนหรือไม่ เพราะว่าการเลือกต้ังครั้งน้ีมีคนรุ่นใหม่ โดยเฉพาะผู้มีสิทธิเลือกต้ัง ครง้ั แรกในเขตจงั หวดั ขอนแกน่ จ�ำนวนมาก ซงึ่ ส�ำหรบั ตน คนรนุ่ ใหมม่ คี วามคดิ เปน็ ของตวั เอง ไมส่ ามารถ ประเมินไดว้ า่ เขาจะเลอื กพรรคไหน”179 175 “ขอนแกน่ “ทษช” สง่ ส.ส.ลงสมคั ร 10 เขตรวด ขณะทส่ี ามญั ชนลงคนเดยี ว (มคี ลปิ )” Khon Kaen Link, 8 กมุ ภาพนั ธ์ 2562 https://www.khonkaenlink.info/home/news/7752.html (เขา้ ถงึ เม่อื 8 กุมภาพันธ์ 2562) 176 อัครวิทย์ ขันธ์แก้ว, นักธุรกิจภูมิภาคกับการมีส่วนร่วมทางการเมือง : ศึกษากรณีจังหวัดขอนแก่น (วิทยานิพนธ์ รัฐศาสตรมหาบัณฑิต คณะรัฐศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตร์, 2540) หน้า 60 177 “เจาะสนาม : ‘เขต 1 ขอนแกน่ ’ดเุ ดอื ดแน‘่ พท.-พปชร.’ตวั เตง็ ‘รปช.’มา้ มดื ” แนวหนา้ , 28 มกราคม 2562 https:// www.naewna.com/politic/391551 (เขา้ ถงึ เมอ่ื 29 มกราคม 2562) 178 “ลกุ เปน็ ไฟ! เลอื กตง้ั เขต 1 ขอนแกน่ ..เมอ่ื ลกู ชายมงั กรอสี าน “เสย่ี เลง้ ” ลกู แหงเ่ พอ่ื ไทยจะถกู ลม้ ” ผจู้ ดั การออนไลน,์ 2 มกราคม 2562 https://mgronline.com/local/detail/9620000000503 (เข้าถึงเมอ่ื 5 มกราคม 2562) 179 “พท. ปราศรยั ยอ่ ย ขอนแกน่ เผยจะเปลยี่ นอสี านใหร้ วย ส.ส.เขตลนุ้ เสยี งวยั รนุ่ จะสนบั สนนุ หรอื ไม”่ Isann Record, 7 มีนาคม 2562 https://isaanrecord.com/2019/03/07/pheu-thai-event-at-khon-kaen/ (เขา้ ถึงเมื่อ 7 มนี าคม 2562)

84 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น ในส่วนของพรรคพลังประชารัฐ ได้ส่ง ดร.ภพธร แก้วขัน อดีตทนายความ อดีตสมาชิก สภาเทศบาลนครขอนแก่นและอดีตสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด ซ่ึงได้รับการผลักดันจาก เอกราช ช่างเหล่า ลงแข่งขัน180 โดยหวังจะได้คะแนนนิยมจากประชาชนที่ชอบในพล.อ.ประยุทธ์และ นโยบายพรรคพลังประชารัฐ นอกจากนี้ ภรรยาของภพธร คือ ปณิดา แก้วขัน ยังเป็นสมาชิกสภาอบจ. ในเขตอ�ำเภอเมืองขอนแก่น ขณะท่ีพรรคอนาคตใหม่ได้ส่ง นายฐิตินันท์ แสงนาค ผู้ประกอบการธุรกิจ และอดีตผู้สมัครสมาชิกวุฒิสภาในจังหวัดขอนแก่นในวันท่ี 30 มีนาคม 2557 ลงสมัคร ช่วงเวลาน้ัน นายฐิตนิ ันทไ์ ดค้ ะแนน 21,789 เสียง เปน็ อนั ดบั ที่ 5 จากผสู้ มคั ร 7 คน ส่วนพรรคชาตไิ ทยพฒั นาไดส้ ่ง ลกั ษณา แกลว้ กลา้ หาญ ภรรยาประจกั ษ์ แกลว้ กลา้ หาญ ลงแขง่ ขนั นายประจกั ษเ์ ปน็ อดตี นายกเทศมนตรี เทศบาลนครขอนแกน่ อดตี ส.ส.พรรคไทยรกั ไทย พรรคพลงั ประชาชน กอ่ นจะยา้ ยไปอยพู่ รรคภมู ใิ จไทย และเป็นอดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคมภายใต้รัฐบาลอภิสิทธ์ิ เวชชาชีวะ และการเลือกตั้ง รอบนี้ นายประจกั ษ์ ลงในระบบบญั ชรี ายชอ่ื หมายเลขท่ี 13 ของพรรคภมู ใิ จไทย ทง้ั น้ี กาญจนา ศลิ ปะอาชา เคยให้สัมภาษณ์ว่า เขต 1 ขอนแก่น เป็นเขตท่ีพรรคชาติไทยพัฒนาคาดหวังมากที่สุดและลักษณาเป็น ผสู้ มคั รเพยี งคนเดยี วของพรรคทม่ี ลี นุ้ ทนี่ ง่ั ในจงั หวดั ขอนแกน่ 181 ขณะทป่ี ระชาธปิ ตั ย์ พรรคคะแนนอนั ดบั สองในเขตหน่ึงจากการเลือกต้ังปี 2554182 ได้ส่งนายจิตติ เชิดชู อดีตประธานกรรมการชุมชนเทพารักษ์ และประธานสลมั 4 ภาค ลงแขง่ ขนั นอกจากนยี้ งั มี นายวฑิ รู ย์ กมลนฤเมธ จากพรรครวมพลงั ประชาชาติ ไทย วฑิ รู ยเ์ คยเปน็ อดตี ผพู้ พิ ากษาสมทบในศาลแรงงานภาค 4 อดตี ประธานกติ ตมิ ศกั ดส์ิ ภาอตุ สาหกรรม จังหวัดขอนแก่น และอดีตท่ีปรึกษาผู้ตรวจราชการส�ำนักนายกรัฐมนตรี พรรคหวังจะได้รับคะแนนเสียง จากกลุ่มคนชนชั้นกลาง อาจารย์มหาวิทยาลัย โดยเฉพาะอาจารย์สายวิทยาศาสตร์สุขภาพ และพ่อค้า นักธรุ กิจทเ่ี คยเขา้ ร่วมกับ กปปส. ขบั ไลร่ ฐั บาลยงิ่ ลกั ษณ์ ระหว่างปี 2556-2557 แมส้ อ่ื มวลชนในพนื้ ทมี่ องวา่ ในเขตหนง่ึ จะเปน็ การแขง่ ขนั กนั ของพรรคเพอ่ื ไทย พลงั ประชารฐั และรวมพลงั ประชาชาตไิ ทยเทา่ นนั้ 183 และแมผ้ ลส�ำรวจประชามตขิ องพรรคเพอ่ื ไทยมองวา่ พรรคจะชนะ แตไ่ มท่ งิ้ หา่ งพรรคอนั ดบั สอง ซง่ึ คอื พรรคพลงั ประชารฐั หรอื ไมก่ อ็ นาคตใหม่ แตแ่ กนน�ำพรรคอนาคตใหม่ ในพน้ื ทใี่ หส้ มั ภาษณผ์ วู้ จิ ยั วา่ ผลส�ำรวจประชามตขิ องอนาคตใหมใ่ นเขตหนง่ึ กลบั พบวา่ พรรคอนาคตใหม่ คือคู่แข่งโดยตรงกับพรรคเพื่อไทย ขณะที่ผลการสัมภาษณ์เชิงลึกกับนักเรียนชั้นมัธยมปีท่ี 6 ในโรงเรียน 180 ส.ส. ทงั้ 9 เขตไดร้ บั การเลอื กสรรโดยเอกราช ยกเวน้ เขต 7 ซง่ึ พนิ จิ จารสุ มบตั ิ แกนน�ำอกี คนของพรรคพลงั ประชารฐั เป็นผู้เลือกนายสมศักดิ์ คุณเงิน ด้วยตนเอง อ้างใน “เจาะสนามเลือกตั้งขอนแก่น 62 วัดฝีมือ เอกราช ช่างเหลา” Esan Biz, 25 กมุ ภาพนั ธ์ 2562 https://www.esanbiz.com/12702/ (เข้าถงึ เมอื่ 28 กมุ ภาพนั ธ์ 2562) 181 Chakrapan Nathanri, “CTP kicks off bid in Northeast” Bangkok Post, 12 February 2019 p. 3 182 ในการเลอื กตง้ั ปี 2554 นายสนุ ทร ลซี ที วน พรรคประชาธปิ ตั ยไ์ ด้ 23,821 คะแนน แพ้ จกั รนิ พฒั นด์ �ำรงจติ ร พรรค เพ่อื ไทย ที่ได้ 53,579 คะแนน 183 “เจาะสนาม : ‘เขต 1 ขอนแกน่ ’ดุเดอื ดแน่‘พท.-พปชร.’ตวั เตง็ ‘รปช.’ม้ามดื ” แนวหน้า, 28 มกราคม 2562 https:// www.naewna.com/politic/391551 (เข้าถงึ เมอ่ื 29 มกราคม 2562); “ลุกเป็นไฟ! เลือกตัง้ เขต 1 ขอนแกน่ ..เม่อื ลกู ชาย มังกรอีสาน “เส่ียเล้ง” ลูกแหง่เพื่อไทยจะถูกล้ม” ผู้จัดการออนไลน์, 2 มกราคม 2562 https://mgronline.com/local/ detail/9620000000503 (เข้าถงึ เม่อื 5 มกราคม 2562)

85 ที่มีชอ่ื เสียงในเมืองขอนแก่นโดยผวู้ จิ ยั เอง184 พบวา่ ทงั้ 14 คนจาก 15 คน ตอบตรงกันว่าจะเลือกพรรค อนาคตใหม่ อีกหน่ึงคนจะเลือกพรรคเพื่อไทย ขณะท่ีผู้วิจัยและคณะ ได้ท�ำการส�ำรวจจากกลุ่มตัวอย่าง จาก 289 ราย แบ่งเป็นเขตต�ำบลในเมือง 92 คน ต�ำบลบ้านเป็ด 97 คนและต�ำบลเมืองเก่า 100 คน เฉพาะต�ำบลในเมืองกลุ่มตัวอย่างจ�ำนวน 56 คน เลือกพรรคเพ่ือไทย, 13 คน เลือกพรรคอนาคตใหม่, 3 คน เลือกพรรคพลงั ประชารฐั ท่ีเหลือเลือกพรรคอนื่ ๆ ส่วนต�ำบลบา้ นเป็ด กลมุ่ ตัวอยา่ ง 57 คน เลือก พรรคเพอื่ ไทย, 10 คน เลอื กพรรคพลงั ประชารัฐ, 3 คน เลือกพรรคอนาคตใหม่ ที่เหลือเลอื กพรรคอืน่ ๆ และต�ำบลเมืองเก่า 41 คนเลือกพรรคเพื่อไทย, 12 คน เลือกพรรคพลังประชารัฐ, 10 คน เลือกพรรค อนาคตใหม่ ท่ีเหลือเลือกพรรคอนื่ ๆ เขต 2 เขตท่ีพรรคเพ่ือไทยกังวลที่สุดในจังหวัดขอนแก่นน่าจะคือเขต 2 สังเกตได้จากการลงพ้ืนที่ ปราศรยั คณุ หญงิ สดุ ารตั นแ์ ละแกนน�ำพรรคในวนั ท่ี 1 มนี าคม 2562 ทลี่ านบรเิ วณหมบู่ า้ นสงเปอื ย ต�ำบล บงึ เนยี มเพอื่ ชว่ ยหาเสยี งใหอ้ รอนงค์ สาระผล และการปราศรยั อกี ครงั้ เปน็ การเฉพาะโดยอดศิ ร เพยี งเกษ และธนิก มาสีพิทักษ์ ที่ลานเพลินเทศบาลซ�ำสูง อ�ำเภอซ�ำสูงและสนามฟุตบอลเทศบาลเมืองศิลา ต�ำบลศิลา อ�ำเภอเมืองขอนแก่นในวันที่ 21 มีนาคม 2562 เนื่องจากแกนน�ำพรรคเพื่อไทยประเมินว่า ไม่สามารถประมาทวัฒนา ช่างเหลา ผู้สมัคร ส.ส.ของพรรคพลังประชารัฐได้ เนื่องจากวัฒนาเป็น รองนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดมาเป็นเวลานาน วัฒนาเป็นนักธุรกิจหนุ่มวัย 37 ปี มีกิจการธุรกิจ หลากหลายครอบคลุมหลายอ�ำเภอในขอนแก่น แถมยังเป็นประธานสโมสรฟุตบอลขอนแก่นยูไนเต็ด ซ่ึงได้รับความนิยมจากแฟนบอลจ�ำนวนมาก ตลอดจน เอกราช ช่างเหลา แกนน�ำพรรค มุ่งม่ันท่ีจะท�ำ ทกุ วถิ ที างทจี่ ะท�ำใหว้ ฒั นาลกู ชายเปน็ ส.ส. ใหไ้ ด้ ทส่ี �ำคญั ในพนื้ ทด่ี งั กลา่ วมคี า่ ยทหารคอื คา่ ยศรพี ชั รนิ ทร์ และค่ายสีหราชเดโชไชยที่ตั้งอยู่ในต�ำบลศิลาอีกด้วย คาดการณ์ได้ว่า ทหารอาจจะมีแนวโน้มสนับสนุน พรรคทเ่ี สนอพล.อ.ประยทุ ธ์เปน็ นายกรฐั มนตรี กอ่ นหนา้ น้ี พรรคเพอ่ื ไทยยงั ไมไ่ ดข้ อ้ ยตุ วิ า่ จะเลอื กใครเปน็ ผสู้ มคั รเขตสองหลงั จากทภ่ี มู ิ สาระผล ซ่ึงเป็นเจ้าของพื้นท่ีมาหลายสมัยต้องโทษคดีจ�ำน�ำข้าว ขณะที่อรอนงค์ยังถือว่าไม่มีประสบการณ์ทาง การเมือง เป็นผู้สมัครหน้าใหม่ คนในพื้นที่ไม่ถึงขั้นได้คลุกคลีมากเท่าใดนัก เน่ืองจากรับราชการเป็น อาจารยท์ ว่ี ทิ ยาลยั เทคนคิ จงั หวดั ขอนแกน่ มายาวนาน เพงิ่ เกษยี ณอายรุ าชการ ตา่ งจากอกี 9 เขตทเี่ หลอื ซงึ่ พรรคเพ่ือไทยไมไ่ ด้กังวลแต่อย่างใด จากข่าวปรากฏวา่ พรรคเพอื่ ไทยอาจจะสง่ อดิศร เพียงเกษ หรือ ธนิก มาสีพิทักษ์ ลงรับสมัครแทน แต่พรรคเลือกอรอนงค์เนื่องด้วยความต้องการของภูมิ สาระผล185 184 ในโครงการส�ำรวจความคดิ เหน็ ของผมู้ สี ทิ ธเิ ลอื กตง้ั ครง้ั แรกในภาคอสี านตอนบนซง่ึ ไดร้ บั การสนบั สนนุ จากสถาบนั สัญญาธรรมศกั ด์ิเพือ่ ประชาธปิ ไตย และ คณะรัฐศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตร์ 185 อา้ งใน “เปดิ ตวั ละครเลอื กตง้ั ขอนแกน่ กก๊ เพอื่ ไทยแยง่ พน้ื ทช่ี ลุ มนุ ” Esan Biz, 13 กรกฎาคม 2561 https://www. esanbiz.com/10186/ (เข้าถงึ เมอื่ 20 ธันวาคม 2561)

86 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น กระน้ันก็ตาม หากพรรคตัดสินใจเลือกอดิศรหรือธนิกก็จะเป็นการท�ำร้ายจิตใจภูมิ สาระผล เน่ืองจาก ภูมิเป็น ส.ส.ในพ้ืนที่มาถึง 7 สมัย ตั้งแต่สมัยสังกัดพรรคพลังธรรม ไทยรักไทย พลังประชาชน เร่ือยมา จนถงึ พรรคเพอ่ื ไทย อีกท้ัง ในการเลอื กต้งั ปี 2554 ภูมไิ ด้คะแนนเสียงถึง 60,465 คะแนน ทิ้งห่างอันดบั ทส่ี องและสามคอื นายสรุ ยิ นต์ วะสมบตั ิ จากพรรคกจิ สงั คมและ นายอษั ฎางค์ แสวงการ จากพรรคภมู ใิ จ ไทยอย่างถล่มทลายคือ 14,767 คะแนน และ 11,676 คะแนน ตามล�ำดับ นอกจากน้ี ด้วยศักยภาพ ในการปราศรัยของอดิศร เขาจึงเหมาะกับการเดินทางช่วยผู้สมัครคนอ่ืนๆ มากกว่าท่ีจะกระจุกอยู่ใน พ้ืนท่ีเขต ส่วนธนิก แม้จะมีบทบาทและประสบการณ์ทางการเมือง แต่ในแง่พ้ืนท่ีแล้ว ธนิกมีภูมิล�ำเนา ในอ�ำเภอมัญจาคีรี ดังนั้น ในเขตน้ีจึงเป็นการแข่งขันกันของสองพรรคใหญ่ ระหว่างผู้สมัครหน้าใหม่ ท่ีไม่เคยมีประสบการณ์ในการเมืองระดับชาติทั้งคู่ อนึ่ง ผู้สมัครหน้าใหม่อีกคนจากพรรคอนาคตใหม่ คอื นายสนั ชยั ทะคง นกั ธรุ กจิ เจา้ ของรีสอรท์ ขนาดใหญ่ในพน้ื ที่ ซ่ึงหวังจะไดร้ บั คะแนนจากคนหน่มุ สาว ในพ้ืนท่ีอ�ำเภอเมืองรอบนอก จะส่งผลให้คะแนนของพรรคเพื่อไทยลดน้อยลงไป และจะเป็นผลดีต่อ พรรคพลงั ประชารัฐ ขณะท่ีผลส�ำรวจประชามติจากส�ำนักหน่ึงในจังหวัดขอนแก่นท่ีท�ำการส�ำรวจอย่างเป็นระบบ อาศัยกลุ่มตัวอย่างจ�ำนวนมาก (เขต 2 ใช้กลุ่มตัวอย่างจ�ำนวน 1,200 ราย) ครอบคลุมไปทุกต�ำบล และหมู่บ้าน (ต่อไปจะเรียกว่า ผลส�ำรวจประชามติจากส�ำนัก A)186 ได้ท�ำการส�ำรวจประชามติก่อน การเลือกต้ัง 2 สัปดาห์ ผลปรากฏว่า อรอนงค์ สาระผลได้รับความนิยมอยู่ท่ี 46.3% วัฒนา ช่างเหลา 31.1% สนั ชยั ทะคง 15.2% ท่ีอืน่ เปน็ ผ้สู มัครจากพรรคอื่นๆ เขต 3 พรรคเพ่ือไทยส่งคนเดิมคือ จตุพร เจริญเช้ือ อดีตส.ส.ระบบบัญชีรายช่ือพรรคไทยรักไทยใน ปี 2544 และอดตี ส.ส.เขต ปี 2548 2550 และ 2554 ในเขตนพ้ี รรคเพอื่ ไทยมคี วามมนั่ ใจในจตพุ รเปน็ อยา่ งยง่ิ เน่ืองจากกระแสความนิยมของประชาชนในพื้นท่ีท่ีมีต่อพรรคเพื่อไทยและจตุพรต่อเน่ืองเรื่อยมา ในการเลือกตง้ั ปี 2554 จตพุ รสามารถชนะอย่างถล่มทลาย โดยได้คะแนนเสียงถงึ 66,204 คะแนน ชนะ นายอรรถพล ชยั นันทส์ มิตย์ จากพรรคกิจสงั คมที่ได้ 16,241 คะแนน และ นายปญั ญา ศรีปัญญา จาก พรรคภูมิใจไทยที่ได้ 15,074 คะแนน187 ส่วนคู่แข่งคนส�ำคัญของจตุพรในการเลือกต้ังครั้งนี้มี 3 คน คนแรกคอื นายกติ ติ ค�ำแกน่ คณู อดตี นายกเทศมนตรตี �ำบลวงั ชยั อ�ำเภอนำ�้ พอง จากพรรคพลงั ประชารฐั มีบทบาทในการเป็นนกั การเมืองท้องถิ่นเปน็ เวลานาน คนท่ีสองคือ นายชชั วาล อภริ กั ษ์มนั่ คง นกั ธุรกิจ หนุม่ วยั 37 ปี เป็นนักธุรกิจในครอบครัวท่มี ชี ือ่ เสียงในพื้นทอ่ี �ำเภอน�้ำพอง สงั กดั พรรคอนาคตใหม่ และ 186 ส�ำนัก A ไดส้ �ำรวจผลประชามตเิ ฉพาะในเขต 2 3 5 6 7 และ 10 187 ปัญญา ศรีปัญญา เป็นอดีตส.ส.ขอนแก่น สังกัดพรรคชาติพัฒนาในปี 2535 และ สังกัดพรรคน�ำไทยในปี 2538 หลงั จากนน้ั สอบตกมาตลอด จนมาเปน็ ส.ส.อกี ครง้ั สงั กดั พรรคพลงั ประชาชนในปี 2550 แตย่ า้ ยขว้ั ไปอยกู่ ลมุ่ เพอื่ นเนวนิ เพ่ือสนับสนุนให้อภิสิทธ์ิ เวชชาชีวะข้ึนเป็นนายกรัฐมนตรี ส่วนการเลือกต้ังในปี 2562 นี้ ปัญญาประกาศว่าสนับสนุน พรรคพลังประชารฐั พจิ ารณาใน “เดก็ ‘สมศักด์ิ เทพสทุ ิน’ ยันอดตี ส.ส.-ส.ว.แหซ่ บ ‘พลงั ประชารัฐ’ ออ้ื ยอดลา่ สุด 54 คน” มติชน, 4 มิถนุ ายน 2561 https://www.matichon.co.th/politics/news_983991 (เข้าถึงเมื่อ 6 มถิ นุ ายน 2561)

87 กรรณิการ์ สืบสารคาม อดีตสมาชิกองค์การบริหารส่วนจังหวัด สังกัดพรรคภูมิใจไทย กรรณิการ์เคยให้ สัมภาษณ์ว่า ตนเองมีความใกล้ชิดกับเครือข่ายอาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.) ในพ้ืนที่กว่า 2,000 ราย ครอบคลมุ ทง้ั อ�ำเภอนำ�้ พองและอ�ำเภอกระนวนในชว่ งทเี่ ปน็ สมาชกิ สภาอบจ.ของพน้ื ทมี่ านาน188 กรรณกิ าร์ มีช่ือเสียงเป็นท่ีสนใจในพ้ืนที่เน่ืองด้วยรูปแบบการหาเสียงที่แหวกแนวด้วยการออกแบบป้ายหาเสียงให้ เปน็ รปู ใบกัญชาและเธอสวมหมวกทป่ี กั ดว้ ยรูปใบกัญชา กรรณกิ าร์หาเสยี งโดยเน้นย�้ำถึงนโยบายกญั ชา เสรอี นั เปน็ นโยบายของพรรค กรรณกิ ารเ์ คยใหส้ มั ภาษณว์ า่ “ดฉิ นั ฟนั ธง ขอใชน้ โยบายเดยี วเขา้ หาพน่ี อ้ ง ประชาชน หลงั จากเดนิ หาเสยี งมาเดอื นกวา่ ๆ พบวา่ นโยบายกญั ชาเสรเี อาชนะใจประชาชนไดม้ ากทส่ี ดุ และเปน็ ความหวงั ความตอ้ งการของประชาชนทร่ี อจะปลกู กญั ชา เพอ่ื แกป้ ญั หาความยากจน จงึ ออกแบบ ส่ือสารถึงประชาชน ด้วยการน�ำใบกัญชามาใช้เป็นแผ่นป้ายหาเสียง สต๊ิกเกอร์ และ หมวกปักเป็นรูป ใบกญั ชา พรอ้ มหมายเลขหมายเลข 11 สรา้ งความแปลกใหม่ ท่ีบรเิ วณขา้ งหมวก”189 ส่วนผลส�ำรวจประชามติจากส�ำนัก A (เขต 3 ใช้กลุ่มตัวอย่างจ�ำนวน 1,166 ราย) ครอบคลุม ไปทุกต�ำบลและหมู่บ้าน พบว่า จตุพร เจริญเชื้อ ได้รับความนิยมอยู่ท่ี 37.4 % ชัชวาล อภิรักษ์ม่ันคง 22.1 % กิตติ ค�ำแกน่ คูณ 16.9 % กรรณิการ์ สืบสารคาม 11.3% ท่ีเหลือเป็นผูส้ มัครจากพรรคอ่นื ๆ เขต 4 พรรคเพื่อไทยส่ง ส.ส. คนเดิมในพ้ืนท่ีเช่นกันคือ มุกดา พงษ์สมบัติ มุกดาเป็นอดีตส.ส.ต้ังแต่ ปี 2539 สงั กัดพรรคกิจสังคม เป็นส.ส.ในปี 2544 และ 2548 สงั กดั พรรคไทยรักไทย ขณะทีก่ ารเลอื กต้ัง ในปี 2550 มุกดาลงสมัคร ส.ส. สังกัดพรรคเพ่ือแผ่นดินร่วมกับหัวหน้าพรรคคือสุวิทย์ คุณกิตติ แตพ่ า่ ยแพใ้ หท้ มี ผสู้ มคั รของพรรคพลงั ประชาชน190 ทวา่ ในการเลอื กตงั้ ปี 2554 มกุ ดาเปลยี่ นมาลงสงั กดั พรรคเพ่ือไทย ส่งผลใหช้ นะการเลือกตงั้ อย่างถล่มทลาย โดยไดค้ ะแนน 73,511 เสียง ทิง้ หา่ งอนั ดบั สอง คือ นายณรงคเ์ ลศิ สุรพล191 จากพรรคกิจสังคม ท่ีไดค้ ะแนน 16,953 เสียงและนายสงคราม เมอื งมนตรี จากพรรคประชาธปิ ตั ยท์ ี่ได้คะแนน 7,043 เสียง นน่ั หมายความว่า กระแสพรรคของพรรคเพอ่ื ไทยได้รับ ความนยิ มเปน็ อยา่ งสงู ในพน้ื ทเี่ ขตนี้ สว่ นคแู่ ขง่ ส�ำคญั ในการเลอื กตง้ั รอบนน้ี า่ จะมเี พยี ง 2 เทา่ นน้ั คนแรก คอื นายพชิ ติ สรุ พล จากพรรคพลงั ประชารฐั พชิ ติ เปน็ อดตี นายกองคก์ ารบรหิ ารสว่ นต�ำบลศรสี ขุ ส�ำราญ 188 “‘ภท.’ เมืองหมอแคนต้ังทีม ‘อสม.’รุกพ้ืนท่ี ชู นโยบายปันก�ำไร 70 % มัดใจเกษตรกร” แนวหน้า, 14 มกราคม 2562 https://www.naewna.com/politic/388724 (เขา้ ถึงเม่ือ 1 มีนาคม 2562) 189 อ้างใน “ผู้สมัคร ส.ส.ภูมิใจไทยใช้สัญลักษณ์ใบกัญชาหาเสียง” Newtv18, 3 มีนาคม 2562 https://www.newtv. co.th/news/30732# (เข้าถึงเม่ือ 4 มีนาคม 2562) 190 มุกดาเคยเล่าเหตุผลว่า “เหตุผลท่ีไม่มาสังกัดพรรคพลังประชาชนเพราะได้รับการชักชวนจากคุณสุวิทย์ คุณกิตติ มนั เปน็ เหตผุ ลสว่ นตวั ทปี่ ฏเิ สธไมไ่ ด้ ทงั้ ทร่ี วู้ า่ อาจไมช่ นะการเลอื กตง้ั ได้ เพราะนโยบายของพรรคพลงั ประชาชน ซง่ึ เปน็ พรรคไทยรักไทยเดิม โดดเด่นกว่าพรรคเพ่ือแผ่นดินมาก แต่ก็แพ้เพียงไม่ก่ีพันคะแนน” (สัมภาษณ์ 5 ธันวาคม 2558) อ้างใน นพิ นธ์ โซะเฮง, นักการเมอื งถ่นิ จงั หวัดขอนแกน่ (กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกลา้ , 2560) หน้า131 191 ณรงคเ์ ลศิ สรุ พล เคยเปน็ ส.ส. ขอนแกน่ สงั กดั พรรคกจิ สงั คมเรอ่ื ยมาตง้ั แตป่ ี 2535 เรอ่ื ยมา และยงั เปน็ ส.ส.พรรค กิจสังคมคนเดียวที่ได้รับชัยชนะในจังหวัดขอนแก่นในปี 2544 แม้จะเป็นช่วงที่กระแสพรรคไทยรักไทยมาแรงและ ไดจ้ �ำนวน ส.ส.แทบจะยกทง้ั จงั หวดั ขอนแกน่ แตห่ ลงั จากนน้ั ณรงคเ์ ลศิ พา่ ยแพม้ าตลอด จนกระทงั่ การเลอื กตง้ั ในรอบน ้ี ประกาศว่าจะสนับสนนุ พรรคพลงั ประชารัฐ

88 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น อ�ำเภออุบลรัตน์ และเป็นหลานแท้ๆ ของนายณรงค์เลิศ สุรพล ผู้สมัครแบบบัญชีรายชื่อในล�ำดับท่ี 42 พรรคพลงั ประชารฐั คนทสี่ องคอื นายอลงกรณ์ ศลิ ปดอนบม สงั กดั พรรคอนาคตใหม่ อลงกรณเ์ ปน็ หนมุ่ วยั 25 ปี มกี จิ การดา้ นอสงั หารมิ ทรพั ยใ์ นพนื้ ที่ อลงกรณม์ พี อ่ เปน็ ปลดั เทศบาลต�ำบลบา้ นคอ้ อ�ำเภอเมอื ง ขอนแกน่ ซงึ่ มเี ครอื ขา่ ยจากองคก์ รปกครองทอ้ งถน่ิ ในพน้ื ทเ่ี ปน็ อยา่ งดี ไมเ่ พยี งเทา่ นนั้ เนอื่ งจากอลงกรณ์ เปน็ นกั กฬี าเพาะกายและหนา้ ตาคมเขม้ ดว้ ยรปู รา่ งหนา้ ตาโดดเดน่ ท�ำใหไ้ ดไ้ ปออกรายการโทรทศั นบ์ อ่ ยครงั้ จงึ ท�ำใหม้ ีช่อื เสียงทะยานขึน้ อย่างรวดเร็วเพียงแคใ่ นช่วงเวลาสั้นๆ 192 เขต 5 เน่ืองด้วยอดีตส.ส.เก่า 4 สมัยติดต่อกัน (2544,2548,2550 และ 2554) ของพรรคเพื่อไทย ในพ้ืนที่คือ นายสุชาย ศรีสุรพล ประสบปัญหาสุขภาพและเสียชีวิตเม่ือวันท่ี 4 กันยายน พ.ศ. 2561 จึงท�ำให้พรรคเพื่อไทยส่งภาควัต ศรีสุรพล วัย 33 ปีลูกชายนายสุรพลลงสนามการเมืองระดับชาติแทน ตามเจตนารมณ์ของนายสุชายที่ส่งเสียไว้ก่อนเสียชีวิต จุดแข็งของภาควัตคือ เป็นอดีตสมาชิกองค์การ บริหารส่วนจังหวัดในเขตอ�ำเภอภูเวียง และคลุกคลีกับการเมืองท้องถ่ินมาเป็นเวลานาน อีกทั้งยังมี เครือข่ายและฐานเสียงของพ่อค่อนข้างกว้างขวาง แต่ปัญหาที่ภาควัตกังวลคือการวางตัวไม่เป็นกลาง จากกลไกของรัฐในพ้ืนท่ีและการขาดประสบการณ์ในการเมืองระดับชาติ193 ขณะท่ีคู่แข่งส�ำคัญของ พรรคเพ่ือไทยมีจ�ำนวน 5 คน คนแรกถือว่าเป็นคู่แข่งท่ีส�ำคัญท่ีสุดคือ นายวิบูลย์ เรืองประเสริฐกุล จากพรรคพลังประชารัฐ วิบูลย์เป็นอดีตสมาชิกองค์การบริหารส่วนจังหวัดในเขตอ�ำเภอเวียงเก่าและ เป็นเจ้าของกิจการรับเหมาก่อสร้างผู้กว้างขวางทั้งในพื้นที่อ�ำเภอเวียงเก่าและอ�ำเภอภูเวียง คนที่สอง คือดาบต�ำรวจพิชิต ศรีวิไล จากพรรคเพื่อชาติ เนื่องจากพื้นท่ีอ�ำเภอภูเวียง เวียงเก่าและหนองนาค�ำ ท้ังสามอ�ำเภอเป็นพ้ืนท่ีของคนเสื้อแดง เข้ากันได้ดีกับอุดมการณ์พรรคเพ่ือชาติ ดาบต�ำรวจพิชิตยังเคย เป็นสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดในอ�ำเภอหนองนาค�ำและเป็นเลขานุการสภาองค์การบริหาร สว่ นจงั หวดั ขอนแกน่ อกี ทงั้ ในการเลอื กตงั้ ปี 2554 ดาบต�ำรวจพชิ ติ ไดล้ งในนามพรรคภมู ใิ จไทยไดค้ ะแนน เปน็ อนั ดบั สองคอื 12,573 เสยี ง เปน็ รองนายสชุ ายทไี่ ด้ 60,046 เสยี ง คนทส่ี ามคอื นายวฒุ พิ งศ์ ศภุ รมย์ จากพรรคประชาธิปัตย์ วุฒิพงศ์เป็นคนสนิทของนายวิทยา แก้วภราดัย รองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ซงึ่ การเลอื กตงั้ ในปี 2554 นายวฒุ พิ งศไ์ ดค้ ะแนน 4,978 เสยี ง คนทส่ี คี่ อื สภุ รี ชยั ภญิ โญดม ครทู มี่ บี ทบาท ในพน้ื ทสี่ งั กดั พรรคเสรรี วมไทยและคนทห่ี า้ คอื นายวชิ ยั อนิ ทรประสทิ ธิ์ อดตี นกั การเมอื งทอ้ งถนิ่ ปจั จบุ นั ประกอบธรุ กิจสว่ นตัวดา้ นการเกษตร จากพรรคอนาคตใหม ่ 192 พิจารณาตัวอย่างข่าวใน “แบงค์ อลงกรณ์ “กระแสหน้าตา มาแค่สองวัน ต้องผลักดันความคิด”” ข่าวสด, 13 กมุ ภาพนั ธ์ 2562 https://www.khaosod.co.th/beauty/news_2206633 (เข้าถงึ เม่ือ 1 มีนาคม 2562) 193 ข้อมูลจากการสมั ภาษณ์วนั ท่ี 23 ธนั วาคม 2561

89 ส่วนผลส�ำรวจประชามติจากส�ำนัก A (เขต 5 ใช้กลุ่มตัวอย่างจ�ำนวน 1,198 ราย) ครอบคลุม ไปทุกต�ำบลและหมู่บ้าน พบว่า ภาควัต ศรีสุรพลได้รับความนิยมอยู่ที่ 61.9% วิบูลย์ เรืองประเสริฐกุล 13.0% วิชัย อินทรประสิทธ์ิ 10.1% พิชิต ศรีวิไลได้ 5.3% วุฒิพงศ์ ศุภรมย์ 4.7% ท่ีเหลือเป็นผู้สมัคร จากพรรคอื่นๆ เขต 6 หลงั จากการรฐั ประหารในปี 2557 นายสมศกั ด์ิ เกยี รตสิ รุ นนท์ ในฐานะเปน็ อดตี ประธานรฐั สภา ต้องเผชิญมรสุมทางการเมืองเช่นเดียวกับนางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร และ นายนิคม ไวยรัชพาณิช อดีตประธานวุฒิสภา โดยสภานิติบัญญัติท่ีถูกแต่งต้ังข้ึนโดย คสช. ได้พิจารณาถอดถอนท้ัง 3 คนเพื่อ ตัดสทิ ธมิ ใิ หเ้ กี่ยวข้องทางการเมืองเปน็ เวลา 5 ปี สมศักด์ิกบั นิคมเผชิญปัญหากรณกี ารแกไ้ ขรฐั ธรรมนญู เกี่ยวกับ ที่มา ส.ว. มิชอบตามส�ำนวนการไต่สวนของ ป.ป.ช. ส่วนย่ิงลักษณ์เผชิญกรณีไม่ระงับยับย้ัง ความเสียหายโครงการจ�ำน�ำข้าว แม้สมศักด์ิจะไม่ถูกถอดถอนด้วยคะแนน 115 เสียงต่อ 100 เสียง (งดออกเสียง 4 เสียง) แต่เหตุการณ์ดังกล่าวประกอบกับสถานการณ์การเมืองไทยหลังการยึดอ�ำนาจ ท�ำใหส้ มศกั ดิ์ตอ้ งการวางมอื ทางการเมือง ท้งั น้ี สมศกั ดเ์ิ คยเปน็ อดีตส.ส.ขอนแก่นมายาวนาน 10 สมัย เคยสังกัดพรรคกิจสังคม พรรคความหวังใหม่ พรรคไทยรักไทย พรรคพลังประชาชนและพรรคเพ่ือไทย เคยเปน็ รฐั มนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม และรัฐมนตรีวา่ การกระทรวงยตุ ธิ รรม ก่อนการเลือกตั้ง มีกระแสข่าวว่า สมศักด์ิ จะสนับสนุนให้บุตรสาวลงสมัครแทนตนเองคือ นางสาวพลอยไพลิน เกียรติสุรนนท์ แต่เน่ืองด้วยความกังวลต่อสภาพจิตใจของลูกสาวหากต้องเจอกับ การกลน่ั แกลง้ ทางการเมอื งและผลกระทบทอ่ี าจจะมตี อ่ ธรุ กจิ ครอบครวั สมศกั ดจิ์ งึ ผลกั ดนั ใหท้ นายความ และเลขานุการคนสนิทของตนเองคือ นายสิงหภณ ดีนาง ลงรับสมัครเลือกตั้ง โดยหวังว่า ประชาชน ท่ีลงคะแนนให้ตนเองถึง 51,416 เสียงในการเลือกตั้งปี 2554 จะยังคงสนับสนุนนายสิงหภณแทน ตนเอง ขณะที่คู่แข่งคนส�ำคัญคือ นายสมพงษ์ ปู่เพ็ง จากพรรคพลังประชารัฐ ในการเลือกตั้งปี 2554 นายสมพงษ์ลงแข่งขันในนามพรรคกิจสังคมได้รับคะแนน 29,595 เสียง เป็นรองเพียงแค่นายสมศักด์ิ สมพงษ์ยังเคยเป็นอดีตสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดในเขตอ�ำเภอชุมแพ คู่แข่งอีกคนคือ พันต�ำรวจเอกอุดร ชาญนุวงศ์ จากพรรคเพ่ือชาติ ซึ่งเป็นแกนน�ำ นปช.ผู้มีชื่อเสียงในพื้นที่ ก่อนหน้านี้ เป็นอดีตผู้ก�ำกับสถานีต�ำรวจภูธรอ�ำเภอบ้านไผ่ เคยลงสมัครรับเลือกต้ังสมาชิกวุฒิสภาจังหวัดขอนแก่น ในปี 2549 ไดร้ บั 49,672 คะแนน เคยสงั กดั พรรครวมใจไทยชาตพิ ฒั นาลงเลอื กตงั้ ในปี 2550 ได้ 14,692 คะแนน และนายสานติ ย์ พระโบราณ เกษตรกรไรอ่ อ้ ยรายใหญ่ จากพรรคอนาคตใหม่ สว่ นผลส�ำรวจประชามตจิ ากส�ำนกั A (เขต 6 ใชก้ ลมุ่ ตวั อยา่ งจ�ำนวน 1,160 ราย) ครอบคลมุ ไป ทุกต�ำบลและหมู่บ้าน พบว่า นายสิงหภณ ดีนางได้รับความนิยมอยู่ท่ี 46.2% นายสานิตย์ พระโบราณ 20.3% นายสมพงษ์ ปเู่ พง็ 19.1% ที่เหลอื เปน็ ผู้สมคั รจากพรรคอื่นๆ

90 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น เขต 7 พรรคเพ่ือไทยส่ง ส.ส. เก่า 2 สมัย (2550 และ 2554) นายนวัธ เตาะเจริญสุข วัย 52 ปี ลงแข่งขัน พื้นเพนายนวัธเป็นคนอยุธยา ในการเลือกต้ังปี 2550 นายนวัธได้คะแนนเป็นอันดับ 1 ของ พรรคเพื่อไทยในเขต 3 โดยได้คะแนนถึง 119,614 เสียง เหนอื กว่าผู้สมัครจากพรรคเดียวกันอีกสองคน คือ นายปัญญา ศรีปัญญาและนายจตุพร เจริญเชื้อ ชนะนายสุวิทย์ คุณกิตติ นางมุกดา พงษ์สมบัต ิ นางประทุมรัตน์ คุณเงิน จากพรรคกิจสังคม ส่วนการเลือกตั้งในปี 2554 นวัธได้คะแนน 50,854 เสียง ชนะอนั ดบั สองคอื นายจงรกั ษ์ คณุ เงนิ จากพรรคชาตพิ ฒั นาเพอ่ื แผน่ ดนิ ทไี่ ด้ 30,412 เสยี ง แตห่ ากยอ้ น กลบั ไปในการเลอื กตงั้ ปี 2548 นายนวธั (ซง่ึ ใชช้ อ่ื เดมิ วา่ ประสทิ ธิ์ เตาะเจรญิ สขุ ) ลงในนามพรรคมหาชน แพใ้ หก้ บั นายสมศกั ดิ์ คณุ เงนิ จากพรรคไทยรกั ไทย (สมศกั ดไิ์ ด้ 52,701 เสยี ง นวธั ไดท้ ส่ี อง 13,799 เสยี ง) นวัธเข้าร่วมพรรคพลังประชาชนหลังรัฐประหารปี 2549 ภายหลังท่ีสมศักด์ิ คุณเงินเป็นหนึ่งในสมาชิก บ้านเลขที่ 111 ถูกเพิกถอนสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี ส่วนนางประทุมรัตน์ คุณเงิน ภรรยา นายสมศกั ด์ิ และนายจงรกั ษ์ คณุ เงนิ นอ้ งชายนายสมศกั ดเิ์ ขา้ รว่ มกบั พรรคกจิ สงั คมและพรรคชาตพิ ฒั นา เพอื่ แผน่ ดนิ ตามล�ำดบั มไิ ดเ้ ขา้ รว่ มกบั พรรคพลงั ประชาชนแตอ่ ยา่ งใด อนง่ึ นายนวธั เคยเปน็ อดตี สมาชกิ องค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่น เขตอ�ำเภอหนองเรือตั้งแต่ปี 2535 ขณะอายุเพียง 25 ปี และ เคยเป็นรองนายกองค์การบรหิ ารส่วนจังหวดั ขอนแกน่ มาก่อนหน้าลงเล่นการเมืองระดบั ชาติ อย่างไรก็ตาม ในช่วงหลายปีท่ีผ่านมา นายนวัธปรากฏเป็นข่าวหน้าหนึ่งตามหนังสือพิมพ์ บ่อยครั้ง ในปี 2555 มีมือปืนสาดกระสุนใส่ส�ำนักงานพรรคของนายนวัธ โดยนวัธเชื่อว่าเป็นการข่มขู่ ตนเองเนื่องจากตนเองส่งภรรยาและน้องชายลงสมัครสมาชิกองค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่น194 ต่อมา นายนวัธถูกศาลจังหวัดขอนแก่นอนุมัติออกหมายจับในข้อหาจ้างวานฆ่านายสุชาติ โคตรทุม ปลัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่น ซึ่งเสียชีวิตที่หน้าบ้านพักในวันท่ี 2 พฤษภาคม พ.ศ.2556 ขณะน้ีคดียังอยู่ในระหว่างพิจารณาในชั้นศาล ดังน้ัน ในการเลือกตั้งรอบน้ีพรรคเพ่ือไทยจึงต้องช่ังใจ ใหม่ว่าจะส่งใครลงแทนนายนวัธ เน่ืองจากนายนวัธยังติดคดีความแม้ศาลจะยังไม่มีค�ำพิพากษา ใหถ้ งึ ทสี่ ดุ กต็ าม แตเ่ ดมิ มขี า่ ววา่ นวธั ตอ้ งการใหน้ อ้ งชายตา่ งมารดาคอื นายสรุ พจน์ เตาะเจรญิ สขุ ลงสมคั รแทน แต่นายธนิก มาสีพิทักษ์ ต้องการให้พรรคพิจารณาตนเองด้วย เนื่องจากตนเองเป็นคนมัญจาคีรี195 อยา่ งไรกต็ าม ท้ายท่สี ดุ พรรคตัดสินใจสง่ นวธั ลงชิงชยั ตามความปรารถนาของนวัธเอง 194 “ยิงถล่มบ้านส.ส. ‘นวัธ’เพื่อไทย เชื่อหวังสังหาร” ไทยรัฐ, 26 สิงหาคม 2555 https://www.thairath.co.th/ content/286445 (เข้าถึงเมื่อ 1 มีนาคม 2562) ในการเลือกต้ัง ส.อบจ.ในวันที่ 26 สิงหาคม ปี 2555 นวัธได้ส่งนาย สรุ พจน์ เตาะเจรญิ สุข นอ้ งชายลงเขต 1 แขง่ กบั นายสุรสิทธิ์ เคนพรม แชมป์เก่า และนางสรพกิ า เตาะเจรญิ สขุ ภรรยา ลงเขต 2 แข่งกับนายจงรักษ์ คุณเงิน แชมป์เก่า น้องชายสมศักดิ์ คุณเงิน ปรากฏว่าทั้งน้องชายและภรรยาของนวัธ ชนะทั้ง 2 เขตในอ�ำเภอหนองเรือ โดยเขตท่ี 1 นายสุรพจน์ เตาะเจริญสุขได้ 10,978 คะแนน และเขต 2 นางสรพิกา เตาะเจริญสขุ ภรรยานายนวัธ ได้ 10,749 คะแนน อา้ งใน “‘นวัธ’หอบลกู เมียหนี หลังถูกลอบยิง” ไทยรฐั , 27 สิงหาคม 2555 https://www.thairath.co.th/content/286675 (เข้าถงึ เมื่อ 1 มีนาคม 2562) 195 อ้างใน “เขาชื่อ “นวัธ” จอมยุทธมวยไทย” คม ชัด ลึก, 6 ธันวาคม 2561 http://www.komchadluek.net/news/ scoop/354802 (เข้าถึงเมอ่ื 1 มนี าคม 2562)

91 คู่แข่งส�ำคัญที่สุดของนายนวัธคือ นายสมศักด์ิ คุณเงิน จากพรรคพลังประชารัฐ สมศักด ิ์ เป็นอดีตส.ส.หลายสมัย ต�ำแหน่งล่าสุดเป็นอดีตประธานสภาเกษตรกรจังหวัดขอนแก่น จะเห็นได้ว่า ในชว่ งนบั จากปี 2548 เปน็ ตน้ มา การเมอื งทงั้ ในระดบั ชาตแิ ละระดบั ทอ้ งถนิ่ (โดยเฉพาะในอ�ำเภอหนองเรอื ) ในพื้นท่ีนี้จะเป็นการแข่งขันกันของสองตระกูลนี้ สลับกันแพ้ชนะตลอดขึ้นอยู่กับว่าสองตระกูลนี้เลือกท่ี จะสังกัดพรรคใด คู่แข่งอีกหนึ่งคนที่น่าจะมีส่วนในการตัดคะแนนของนายนวัธคือ นายสมควร ไกรพน อดตี ผอู้ �ำนวยการโรงเรยี นแห่งหน่ึง จากพรรคอนาคตใหม่ สว่ นผลส�ำรวจประชามตจิ ากส�ำนกั A (เขต 7 ใชก้ ลมุ่ ตวั อยา่ งจ�ำนวน 1,200 ราย) ครอบคลมุ ไป ทุกต�ำบลและหมู่บ้าน พบว่า นายนวัธ เตาะเจริญสุขได้รับความนิยมอยู่ท่ี 51.1% นายสมศักดิ์ คุณเงิน 29.1% นายสมควร ไกรพน 14.0% ท่ีเหลือเป็นผู้สมัครจากพรรคอื่นๆ ขณะท่ีผู้วิจัยและคณะ ได้ท�ำ การส�ำรวจจากกลมุ่ ตวั อยา่ งจาก 150 คนจากอ�ำเภอหนองเรอื 79 คน และอ�ำเภอมญั จาครี ี 71 คน พบวา่ ประชาชนเลอื กนายนวธั 43% นายสมศกั ด์ิ 22% และนายสมควร 3.3% เขต 8 พรรคเพ่ือไทยส่งคนรุ่นใหม่คือ นางสาวสรัสนันท์ อรรณนพพร วัย 30 ปีลูกสาวของพงศกร และดวงแข อรรณนพพร พงศกรเป็นอดีต ส.ส.ขอนแก่นหลายสมัยและเป็นอดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการ กระทรวงศึกษาธิการในรัฐบาลของนายสมัคร สุนทรเวช อีกทั้งเคยเป็นรองหัวหน้าพรรคเพื่อไทย อย่างไรก็ตาม ด้วยปัญหาของรัฐธรรมนูญฉบับปี 2560 ท่ีบ่ันทอนมิให้พรรคการเมืองขนาดใหญ่มีท่ีน่ัง มากจนเกินไป ท�ำให้พรรคเพ่ือไทยต้องแตกกระจายพรรค โดยในปี 2561 พงศกรเข้ารับต�ำแหน่ง เป็นเลขาธิการพรรคเพื่อธรรม (พรรคส�ำรองของพรรคเพ่ือไทย) มีพล.ต.อ.สมพงษ์ อมรวิวัฒน์เป็น หวั หนา้ พรรค อยา่ งไรกด็ ี เวลาตอ่ มา พงศกรลงสมคั รเปน็ ส.ส.บญั ชรี ายชอ่ื พรรคไทยรกั ษาชาตอิ นั ดบั ที่ 15 ส่วนดวงแข ลงสมัครเป็นส.ส.บัญชีรายช่ือพรรคเพื่อไทยล�ำดับที่ 37 ขณะท่ีพล.ต.อ.สมพงษ์ลงสมัคร ส.ส.เขตในนามพรรคเพื่อไทยทีจ่ งั หวดั เชียงใหม่ แต่เดิมมีกระแสข่าวว่า พรรคเพ่ือไทยจะส่งดวงแขลงป้องกันแชมป์ เน่ืองจากในการเลือกตั้ง ปี 2550 ดวงแข พรรคพลังประชาชนในขณะนั้น ได้คะแนนถึง 124,447 เสียง เป็นรองแค่ผู้สมัครจาก พรรคเดียวกันคือ ร.ท. ปรีชาพล พงษ์พานิช ซึ่งได้คะแนน 135,158 เสียง ส่วนการเลือกตั้งในปี 2554 ดวงแขได้คะแนนถึง 77,472 เสียง ทิ้งห่างคู่แข่งอย่างถล่มทลาย คือนายคงฤทธ์ิ อัศวพัฒนากูล จาก พรรคภมู ใิ จไทย ทไ่ี ด้ 6,743 เสยี ง196 และอนั ดบั สามคอื นายบรรพต พงษโ์ พธช์ิ ยั จากพรรคประชาธปิ ตั ย์ ทไ่ี ด้ 6,195 เสยี ง ทวา่ ดวงแขต้องการจะใหค้ นรนุ่ ใหมค่ อื ลกู ลงสมคั รมากกว่า อยา่ งไรกต็ าม มกี ระแสขา่ ว ในตอนแรกว่า ครอบครัวอรรณนพพรอาจตัดสินใจให้นายพชรกร อรรณนพพร บุตรชายคนที่ 4 จาก จ�ำนวน 5 คน ลงสมัครมากกว่า ช่วงเวลาน้ัน พชรกรให้สัมภาษณ์ว่า ตนเองพร้อมที่จะลงเล่นการเมือง 196 สว่ นในการเลือกตงั้ ปี 2550 คงฤทธสิ์ ังกัดพรรคมชั ฌมิ าธิปไตย ไดค้ ะแนนเป็นล�ำดับท่ี 7 คอื 10,941 คะแนน

92 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น ในนามพรรคเพ่ือไทย197 แต่ต่อมาทางครอบครัวได้เลือกนางสาวสรัสนันท์ลงชิงชัยแทน ท้ังนี้ สรัสนันท์ เคยเป็นผชู้ ่วยคุณหญงิ สุดารัตน์ เกยรุ าพันธเ์ุ ปน็ ระยะเวลา 2 ป1ี 98 เชอ่ื ไดว้ า่ ดว้ ยฐานเสยี งพรรคเพอื่ ไทยและเครอื ขา่ ยทางการเมอื งของตระกลู นา่ จะท�ำใหน้ างสาว สรสั นนั ทช์ นะไดไ้ มย่ าก สว่ นคแู่ ขง่ ของพรรคเพอ่ื ไทยนา่ จะมเี พยี งแค่ 2 คนคอื นายคงฤทธิ์ อศั วพฒั นากลู อดตี สมาชกิ สภา อบจ. ในอ�ำเภอพลหลายสมยั ซงึ่ ยา้ ยจากจากพรรคภมู ใิ จไทยมาอยพู่ รรคพลงั ประชารฐั และนายประกอบ แก้วชัยภูมิ อายุ 43 ข้าราชการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดขอนแก่นจาก พรรคอนาคตใหม่ เขต 9 เขตน้ีเป็นฐานเสียงของตระกูลพงษ์พานิช มาเป็นระยะเวลานาน ในการเลือกต้ังปี 2550 ร.ท.ปรีชาพล พงษ์พานิช ได้คะแนนเป็นอันดับหน่ึงของเขตน้ี ส่วนการเลือกต้ังในปี 2554 เขายังชนะ ดว้ ยคะแนน 74,220 เสยี ง ทง้ิ หา่ งอนั ดบั สองคอื นายวรพชั ร พงิ คารกั ษ์ จากพรรคประชาธปิ ตั ย์ ทไ่ี ดค้ ะแนน 5,997 เสียง และอันดับสามคือ นายสุระ สิทธิศิริสาร จากพรรคภูมิใจไทย ท่ีได้คะแนน 3,480 เสียง ทว่าเน่ืองด้วยการเลือกต้ังครั้งนี้ ร.ท.ปรีชาพล ย้ายไปด�ำรงต�ำแหน่งหัวหน้าพรรคไทยรักษาชาติ ซ่ึงเป็น พรรคทแ่ี ตกตวั ไปจากพรรคเพอื่ ไทย โดย ร.ท.ปรชี าพลเปน็ ผสู้ มคั ร ส.ส.บญั ชรี ายชอื่ ล�ำดบั ที่ 1 เชน่ เดยี วกบั อดีต ส.ส. ขอนแก่นคนอ่ืนที่ร่วมกับพรรคไทยรักษาชาติ เช่น นายพงศกร อรรณนพพร บัญชีรายช่ือ ล�ำดบั ท่ี 15 นายแพทย์เชิดชัย ตันตศิ ริ ินทร์ บัญชรี ายชอื่ ล�ำดับที่ 17 ขณะท่ี เยาวนติ ย์ เพียงเกษ ภรรยา ของอดศิ ร เพียงเกษ แกนน�ำพรรคเพือ่ ไทย ลงบญั ชรี ายชอื่ ล�ำดบั ที่ 65 ของพรรคไทยรักษาชาติ ผลทตี่ ามมาท�ำใหพ้ รรคเพอ่ื ไทยสง่ ผสู้ มคั รหนา้ ใหมค่ อื นายวนั นวิ ตั ิ สมบรู ณ์ คนรนุ่ ใหมว่ ยั 34 ปี ลกู ชายของนางรตั นาภรณ์ สมบรู ณ์ นอ้ งสาวของนางระเบยี บรตั น์ พงษพ์ านชิ รตั นาภรณเ์ คยเปน็ สมาชกิ สภาจงั หวดั หลายสมยั เคยเป็นรองนายกองค์การบรหิ ารสว่ นจังหวดั และเคยไดร้ ับชัยชนะในการเลอื กตง้ั สมาชกิ วฒุ สิ ภาในปี 2549 ของขอนแกน่ โดยไดร้ บั 67,514 คะแนน และเคยเปน็ ทปี่ รกึ ษารฐั มนตรวี า่ การ กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในยุครัฐบาลสมัคร สุนทรเวช199 ก่อนลงสมัครรับเลือกต้ัง วันนิวัติ ท�ำหนา้ ทเี่ ปน็ ผจู้ ดั การโรงเรยี นอมตวทิ ยา โรงเรยี นเอกชนทใ่ี หญท่ ส่ี ดุ ประจ�ำอ�ำเภอหนองสองหอ้ งและเปน็ โรงเรยี นทีม่ ีนางรตั นาภรณ์เป็นเจา้ ของ 197 Aekarach Sattaburuth, “Patcharakorn steps into dad’s shoes” Bangkok Post, 22 October 2018 p.3 198 “ผสู้ มคั รคนรนุ่ ใหม่ “เลกิ ทะเลาะกนั แลว้ ลงมอื ท�ำงานกนั เถอะ” ” Isann Record, 10 มนี าคม 2562 https://isaan- record.com/2019/03/10/new-generation-candidate-saratsanun-2/ (เข้าถึงเมื่อ 20 มีนาคม 2562) 199 อ้างใน ส�ำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี เร่ือง แต่งตั้งข้าราชการการเมือง (นางรัตนาภรณ์ สมบูรณ์) วันที่มีมติ 26/02/2551 https://cabinet.soc.go.th/soc/Program2-3.jsp?top_serl=215603

93 สว่ นคแู่ ขง่ ในพนื้ ทค่ี อื นายวาสนา ไชยศกึ จากพลงั ประชารฐั วาสนาเปน็ อดตี ผอู้ �ำนวยการโรงเรยี น หนองสองห้องและเป็นผู้กว้างขวางในพื้นท่ี รวมถึง นายพานุห์ ประทุมชัย อายุ 51 ข้าราชการป้องกัน และบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดขอนแก่น กระทรวงมหาดไทย จากพรรคอนาคตใหม่ และนายจารุวัฒน์ ศริ ิวัจนพร อดีตสมาชิกสภาองค์การบริหารสว่ นจังหวดั ในอ�ำเภอหนองสองห้อง จากพรรคภมู ิใจไทย เขต 10 การเลอื กตง้ั ในปี 2554 ผสู้ มัครพรรคเพือ่ ไทยในเขตนคี้ ือ นายเรืองเดช สุพรรณฝ่าย อดตี ส.ส. ในพ้นื ที่ 3 สมยั (2548 2550 และ 2554) ได้คะแนน 51,372 เสียง ชนะ นายแพทย์เปรมศกั ด์ิ เพยี ยุระ จากพรรคภูมิใจไทยท่ีได้คะแนน 31,581 เสียง อย่างไรก็ตาม ในปี 2559 ศาลล้มละลายกลางได้มี ค�ำพิพากษาให้นายเรืองเดชเป็นบุคคลล้มละลาย จึงท�ำให้เขาไม่สามารถลงรับสมัครเลือกตั้งในรอบน้ีได้ จากการสัมภาษณ์แกนน�ำพรรคคนหน่ึงเล่าว่า เรืองเดชได้เสนอต่อพรรคเพื่อให้ลูกสาวลงรับสมัครแทน ซ่ึงพรรคก็รับพิจารณา แต่ไม่มั่นใจว่ายังจะชนะการเลือกต้ังหรือไม่ จึงไม่ตัดสินใจเลือก ซ่ึงสอดคล้องกับ ส�ำนักข่าวในท้องถ่ินที่ระบุว่า เรืองเดชต้องการให้ฉันทนา สุพรรณฝ่าย บุตรสาวลงชิงชัยแทน ขณะท ่ี นายเสรมิ ศกั ดิ์ พงษพ์ านชิ แกนน�ำอกี คนหนงึ่ ของพรรคเสนอใหน้ ายอภชิ าติ สงิ คลบี ตุ ร สมาชกิ สภาองคก์ าร บริหารส่วนจังหวัดเขตอ�ำเภอบ้านไผ่เปน็ ตวั แทนของพรรค200 (ตอ่ มาเปล่ียนช่ือเป็นเดชค�ำรณ ลงในนาม พรรคเพอ่ื ชาตแิ ทน) ทสี่ ดุ แลว้ พรรคไดไ้ ปเลอื กนายบลั ลงั ก์ อรรณนพพร นอ้ งชายนายพงศกร อรรณนพพร ลงแทน ทงั้ ๆ ทต่ี ระกลู อรรณนพพรไมเ่ คยลงสนามในเขต 10 มากอ่ นและไมไ่ ดม้ ฐี านเสยี งในพน้ื ทอี่ �ำเภอ บ้านไผ่ อ�ำเภอบ้านแฮด และ อ�ำเภอพระยืนเท่าใดนัก ผลที่ตามมาจึงท�ำให้เรืองเดชไม่พอใจและหันไป สนับสนุนพรรคพลงั ประชารัฐแทน โดยขนึ้ เวทปี ราศรัยช่วยหาเสียงให้ผู้สมัครพรรคพลังประชารัฐดว้ ย คู่แข่งส�ำคัญของบัลลังก์คือ 1) นายเจริญ แซ่เต็ง อดีตนายกเทศมนตรีต�ำบลบ้านโต้น อ�ำเภอ พระยนื ผเู้ คยมบี ทบาทโดดเดน่ ในการบรหิ ารจดั การนำ้� ในพนื้ ท่ี 2) นายองอาจ ฉตั รชยั พลรตั น์ อายุ 50 ปี อดีตผู้จัดการทั่วไปทีมฟุตบอลขอนแก่น เอฟซีและเป็นอดีตสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด ในเขตอ�ำเภอบ้านไผ่มาเป็นระยะเวลา 20 ปี สังกัดพรรคภูมิใจไทย201 พรรคภูมิใจไทยมั่นใจว่า เขตน้ี เป็นเขตท่ีพรรคมีลุ้นมากท่ีสุดในขอนแก่น เนื่องจากนายองอาจท�ำงานมวลชนผ่านกิจกรรมฟุตบอล มานาน จึงท�ำให้มีฐานเสียงค่อนข้างกว้างขวาง202 ไม่เพียงเท่าน้ัน ก่อนหน้าน้ีในวันท่ี 5 มกราคม 2562 200 อา้ งใน “เปดิ ตวั ละครเลอื กตงั้ ขอนแกน่ กก๊ เพอ่ื ไทยแยง่ พน้ื ทช่ี ลุ มนุ ” Esan Biz, 13 กรกฎาคม 2561 https://www. esanbiz.com/10186/ (เขา้ ถึงเมื่อ 20 ธันวาคม 2561) 201 ในการเลอื กตงั้ สมาชกิ สภาองคก์ ารบรหิ ารสว่ นจงั หวดั ในอ�ำเภอบา้ นไผป่ ี 2555 ซงึ่ มี 2 เขตเลอื กตงั้ ผลปรากฏวา่ เขต 1 นายอภชิ าต สงิ คลบี ุตร (นายเดชค�ำรณ สิงคลบี ุตร) เป็นผชู้ นะ ได้ 9,7333 คะแนน เขต 2 นายองอาจ ฉัตรชยั พลรัตน์ เป็นผู้ชนะ ได้ 12,704 คะแนน 202 “คนกฬี าสสู่ นามการเมอื ง” Nation Channel, 13 มกราคม 2562 https://guestpost.easybranches.com/post/2542420

94 การศึกษาความเคล่ือนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น นายเนวิน ชิดชอบ ประธานสโมสรฟตุ บอลบุรรี มั ย์ ยไู นเตด็ และผู้สนบั สนุนพรรคภมู ิใจไทยได้น�ำสโมสร บุรีรัมย์ ยูไนเต็ดมาเตะฟุตบอลกระชับมิตรกับทีมทีมขอนแก่น เอฟซี ที่สนามโรงเรียนบ้านไผ่ โดยมี ประชาชนเขา้ มาชมเกมนบั หมน่ื คน ตามรายงานขา่ วระบวุ า่ กอ่ นเกมจะเรม่ิ ขน้ึ เนวนิ ไดพ้ ดู ผา่ นไมโครโฟน กลางสนามวา่ ขอฝาก “องอาจ ฉตั รชัยพลรตั น์ อดตี ผู้จัดการทวั่ ไป “เดอะทีเรก็ ซ์” ขอนแก่น เอฟซี ไวใ้ น ออ้ มอกออ้ มใจคนบา้ นไผ”่ 203 นอกจากน้ี จากการสมั ภาษณส์ มาชกิ สภาองคก์ ารบรหิ ารสว่ นจงั หวดั คนหนง่ึ ไดเ้ ลา่ วา่ องอาจมสี ายสมั พนั ธท์ ดี่ มี ากกบั เนวนิ ชดิ ชอบ เขาอา้ งค�ำพดู ของเนวนิ ทเ่ี คยกลา่ วกบั ผหู้ ลกั ผใู้ หญ ่ ในจงั หวดั ขอนแกน่ วา่ ขอคนนค้ี นเดยี วใหช้ นะในขอนแกน่ ใหไ้ ด้ 3) นายแพทยเ์ ปรมศกั ดิ์ เพยี ยรุ ะ อดตี ส.ส. และอดีตนายกเทศมนตรีเมืองบ้านไผ่ เดิมทีนายแพทย์เปรมศักด์ิไปเปิดตัวกับพรรคพลังประชารัฐ แต่ในการลงสมัครรอบน้ีเลือกลงกับพรรคพลังท้องถิ่นไท 4) นายเดชค�ำรณ สิงคลีบุตร อดีตสมาชิกสภา องคก์ ารบรหิ ารสว่ นจงั หวดั เขต อ.บา้ นไผ่ พรรคเพอ่ื ชาติ ในการเลอื กตงั้ ปี 2548 เขาลงพรรคความหวงั ใหม ่ ได้ 10,677 คะแนน เป็นอันดับสอง แพ้เรืองเดช จากพรรคไทยรักไทย ท่ีได้ 51,385 คะแนน และ 5) นางสาวกลั ยารัตน์ กติ ติกลั ยานันท์ ผปู้ ระกอบกิจการส่วนตัวในอ�ำเภอบ้านไผ่ จากพรรคอนาคตใหม่ ส่วนผลส�ำรวจประชามติจากส�ำนัก A (เขตสิบ ใช้กลุ่มตัวอย่างจ�ำนวน 1,197 ราย) ครอบคลุม ไปทุกต�ำบลและหมู่บ้าน พบว่า นายบัลลังก์ อรรณนพพรได้รับความนิยมอยู่ท่ี 52.0% นายองอาจ ฉัตรชัยพลรัตน์ 14.0% กลั ยารัตน์ กิตตกิ ัลยานนั ท์ 10.1% นายเจริญ แซ่เตง็ 9.4% นายแพทยเ์ ปรมศักดิ์ เพียยุระ 6.4% ท่ีเหลือเป็นผู้สมัครจากพรรคอื่นๆ นอกจากน้ี ผู้วิจัยและคณะ ได้ท�ำการส�ำรวจจากกลุ่ม ตวั อยา่ งจ�ำนวน 99 คนจากอ�ำเภอพระยนื , 116 คนจากอ�ำเภอบา้ นไผ่ และ 82 คน จากอ�ำเภอบ้านแฮด พบว่า กลุ่มตัวอย่างที่อ�ำเภอพระยืนจ�ำนวน 35 คนเลือกพรรคเพ่ือไทย จ�ำนวน 20 คนเลือกพรรค พลงั ประชารฐั ตามมาดว้ ย 3 คนเลอื กพรรคอนาคตใหม่ สว่ นกลมุ่ ตวั อยา่ งทอ่ี �ำเภอบา้ นไผจ่ �ำนวน 56 คน เลือกพรรคเพื่อไทย จ�ำนวน 22 คนเลอื กพรรคอนาคตใหมแ่ ละจ�ำนวน 10 คน เลอื กพรรคพลังประชารัฐ ส่วนกลุ่มตัวอย่างที่อ�ำเภอบ้านแฮดจ�ำนวน 36 คน เลือกพรรคเพื่อไทย จ�ำนวน 12 คนเลือกพรรค พลงั ประชารัฐและจ�ำนวน 10 คนเลอื กพรรคอนาคตใหม่ ท่ีเหลอื คือไมอ่ อกความเหน็ อนงึ่ มมุ มองของกอ่ สทิ ธ์ิ กองโฉม ผสู้ อ่ื ขา่ วทอ้ งถน่ิ ชอื่ ดงั ในขอนแกน่ วเิ คราะหก์ อ่ นการเลอื กตงั้ ว่า พรรคเพื่อไทยจะชนะ 8 เขตเลือกตั้ง แต่พรรคพลังประชารัฐจะชนะในเขต 2 และพรรคภูมิใจไทย จะชนะในเขต 10204 ขณะท่ีหากพิจารณาในภาพรวมของภาคอีสาน ซึ่งมีขอนแก่นเป็นร่มเงาย่อยของ ภูมิภาค จากการส�ำรวจของ อีสานโพลล์ (E-Saan Poll) ศูนย์วิจัยธุรกิจและเศรษฐกิจอีสาน (ECBER) (เข้าถึงเมอ่ื 20 มกราคม 2561) 203 ““เนวนิ ” หาเสยี งเนียนๆ “ลกู หนังน�ำการเมอื ง”” คม ชดั ลกึ , 12 มกราคม 2562 http://www.komchadluek.net/ news/scoop/358657 (เข้าถงึ เม่ือ 20 มกราคม 2561) 204 กอ่ สทิ ธิ์ กองโฉม, “วเิ คราะหเ์ ลอื กตง้ั ขอนแกน่ โคง้ สดุ ทา้ ย พท./ชพปร. หาเสยี งชงิ ด�ำหวงั ชนะทงั้ 10 เขตเลอื กตงั้ ” Khon Kaen Link, 12 มนี าคม 2562 https://www.khonkaenlink.info/home/news/7960.html (เขา้ ถงึ เมื่อ 14 มีนาคม 2562)

95 คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้เผยผลส�ำรวจประชามติเรื่อง “พรรคท่ีชอบและนโยบาย ที่ใช่ของคนอีสาน” ท�ำการส�ำรวจระหวา่ งวันท่ี 9-10 กุมภาพันธ์ 2562 จากกลมุ่ ตัวอย่างอายุ 18 ปขี นึ้ ไป จ�ำนวน 1,108 รายในเขตพื้นท่ีภาคอีสาน 20 จังหวัด จะพบว่า กลุ่มตัวอย่างร้อยละ 44.8 ระบุว่า จะสนบั สนนุ ผสู้ มคั รจากพรรคเพอื่ ไทย รองลงมา รอ้ ยละ 21.2 จะสนบั สนนุ พรรคอนาคตใหม่ ตามมาดว้ ย รอ้ ยละ 7.5 พรรคไทยรกั ษาชาติ รอ้ ยละ 7.4 พรรคพลงั ประชารฐั รอ้ ยละ 6.1 พรรคภมู ใิ จไทย รอ้ ยละ 3.9 พรรคประชาธปิ ตั ย์ พรรคทเ่ี หลอื รอ้ ยละ 9.1205 ตอ่ มา ในวนั ท่ี 13 มนี าคม 2562 อสี านโพลล์ ไดเ้ ปดิ เผย ผลส�ำรวจประชามตเิ รอ่ื ง “คนอสี านกบั โคง้ สดุ ทา้ ยเลอื กตง้ั ส.ส. 2562” โดยพบวา่ กลมุ่ ตวั อยา่ งคนอสี าน ส่วนใหญ่มีแนวโน้มท่ีจะสนับสนุนผู้สมัครจากพรรคเพื่อไทยและพรรคอนาคตใหม่ และบุคคลที่ต้องการ ให้เป็นนายกรัฐมนตรีมากท่ีสุดคือ คุณหญิงสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์ และ นายธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ โดย กลมุ่ ตวั อยา่ งจ�ำนวน 1,093 ราย กระจายตามสดั สว่ นโครงสรา้ งประชากรในเขตพน้ื ทภี่ าคอสี าน 20 จงั หวดั พบวา่ กลมุ่ ตวั อยา่ งรอ้ ยละ 43.6 มแี นวโนม้ จะสนบั สนนุ ผสู้ มคั รจากพรรคเพอื่ ไทย รองลงมารอ้ ยละ 23.2 สนับสนุนผู้สมัครจากพรรคอนาคตใหม่ ตามมาด้วย ร้อยละ 11.7 พรรคพลังประชารัฐ ร้อยละ 6.6 พรรคประชาธิปัตย์ ร้อยละ 6.2 พรรคภมู ใิ จไทย รอ้ ยละ 3.3 พรรคเสรรี วมไทย ร้อยละ 2.2 พรรคอื่นๆ และเมอื่ กลา่ วถงึ รายชอ่ื นายกรฐั มนตรที กี่ ลมุ่ ตวั อยา่ งตอ้ งการ พบวา่ อนั ดบั 1 รอ้ ยละ 45.4 ตอ้ งการเหน็ ผสู้ มัครจากพรรคเพ่ือไทยเป็นนายกรฐั มนตรมี ากทีส่ ุด (คณุ หญิงสดุ ารัตน์ เกยุราพนั ธ์ุ รอ้ ยละ 31.1 และ นายชชั ชาติ สทิ ธพิ นั ธ์ุ รอ้ ยละ 14.3) รองลงมาคอื นายธนาธร จงึ รงุ่ เรอื งกจิ รอ้ ยละ 24.9 พลเอกประยทุ ธ์ จันทร์โอชา ร้อยละ 11.9 นายอภิสิทธ์ิ เวชชาชีวะ ร้อยละ 7.0 นายอนุทิน ชาญวีรกุล ร้อยละ 4.3 พลต�ำรวจเอก เสรีพิศทุ ธ์ เตมียเวส รอ้ ยละ 2.5 และอน่ื ๆ ร้อยละ 4.2206 ขณะที่ปัญหาการท�ำลายป้ายผู้สมัครก่อนการเลือกต้ังปรากฏเป็นข่าวว่า ป้ายผู้สมัครของ บางพรรคถกู ท�ำลาย เชน่ ปา้ ยผสู้ มคั รของนายวฑิ รู ย์ กมลนฤเมธ เขต 1 จากพรรครวมพลงั ประชาชาตไิ ทย หายไป 20 ปา้ ย เจา้ ตวั ไดไ้ ปด�ำเนนิ การแจง้ ความทส่ี ถานตี �ำรวจภธู รบา้ นเปด็ เพอ่ื ใหส้ บื สวนหาผกู้ ระท�ำผดิ ต่อไป207 ส่วนนายฐิตินันท์ แสงนาค จากพรรคอนาคตใหม่เขต 1 ได้เข้าแจ้งความเช่นกันเนื่องจากป้าย หาเสียงของตนเองถูกคนรา้ ยใชม้ ดี คตั เตอรก์ รีดและถูกท�ำลายประมาณ 14 ปา้ ย208 เน้ือหาในบทต่อไป ผู้วิจัยจะท�ำการวิเคราะห์ผลการเลือกต้ังไล่เรียงไปทีละเขต พร้อมน�ำเสนอ ผลคะแนนแยกยอ่ ยเปน็ รายต�ำบล ขอ้ มูลและเรือ่ งเลา่ ที่ได้มาจากการสัมภาษณ์ และรายละเอยี ดอ่นื ๆ 205 “อีสานโพลชี้ ‘อนาคตใหม่’ มาแรง สว่ นนโยบายโดนใจโหวตประกันรายได้ฯ” กรงุ เทพธุรกจิ , 13 กุมภาพนั ธ์ 2562 https://www.bangkokbiznews.com/news/detail/826895 (เข้าถึงเมอ่ื 14 กุมภาพันธ์ 2562) 206 “อสี านโพลช้คี นอีสานเลือกพท.-อนค.”มติชน, 14 มนี าคม 2562 หน้า 10 207 “หาเสียงขอนแก่นสกปรก! ไม่ถึงครึ่งเดือนป้ายผู้สมัครค่ายลุงก�ำนันหายเกือบ 20 ป้าย” ผู้จัดการออนไลน์, 17 กมุ ภาพนั ธ์ 2562 https://mgronline.com/local/detail/9620000016778 (เข้าถึงเมอ่ื 20 กุมภาพันธ์ 2562) 208 “ผู้สมัครส.ส.ขอนแก่น เขต 1 พรรคอนาคตใหม่ แจ้งความถูกท�ำลายป้ายไวนิลหาเสียง” ศูนย์ข่าวทานตะวัน, 20 กมุ ภาพนั ธ์ 2562 https://www.newstawan.com/?p=7444 (เขา้ ถึงเม่ือ 22 กุมภาพันธ์ 2562)

96 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น

97 บทที่ 4 ผลการเลือกตั้งและ การวิเคราะห์รายเขต

98 การศึกษาความเคลื่อนไหวทางการเมืองและพฤติกรรมการเลือกต้ังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2562 จังหวัดขอนแก่น

99 สรปุ ผลรวมคะแนนการเลอื กตง้ั สมาชกิ สภาผแู้ ทนราษฎร จงั หวดั ขอนแกน่ วนั ท่ี 24 มนี าคม 2562 เขต ผมู้ สี ิทธิเลือกต้ัง บตั รดี บัตรเสยี บตั รไมเ่ ลือก เลือก ผู้สมคั รผู้ใด ตง้ั ที่ ผู้มสี ทิ ธิ ผู้มาใช้สทิ ธิ ร้อยละ บัตรดี รอ้ ยละ บัตรเสยี รอ้ ยละ บตั รไม่เลอื ก ร้อย ผู้สมัครผ้ใู ด ละ 1 154,695 119,339 77.14 113,108 94.78 3,903 3.27 2,328 1.95 2 155,874 124,007 79.56 115,439 93.09 6,902 5.57 1,666 1.34 3 154,027 114,230 74.16 106,667 93.38 6,521 5.71 1,044 0.91 4 152,751 113,722 74.45 106,414 93.57 6,096 5.36 1,212 1.07 5 132,460 89,986 67.93 83,304 92.57 6,035 6.71 647 0.72 6 137,973 96,686 70.08 88,983 92.03 6,530 6.75 1,173 1.21 7 132,765 95,049 71.59 88,711 93.33 5,524 5.81 814 0.86 8 140,324 95,437 68.01 90,594 94.93 4,170 4.37 673 0.71 9 137,225 92,214 67.20 87,268 94.64 4,295 4.66 651 0.71 10 134,764 96,622 71.70 90,583 93.75 5,471 5.66 568 0.59 รวม 1,432,858 1,037,292 72.39 971,071 93.62 55,447 5.35 10,776 1.04 จากตารางพบวา่ ผมู้ าใชส้ ทิ ธเิ ลอื กตง้ั คดิ เปน็ รอ้ ยละ 72.39 นอ้ ยกวา่ ท่ี กกต.จงั หวดั ขอนแกน่ และ ภาคสว่ นต่างๆ ร่วมรณรงค์กอ่ นหนา้ นเ้ี พือ่ ให้มีผู้มาใช้สิทธิไม่น้อยกว่ารอ้ ยละ 80 ในเขต 2 มผี ู้มาใชส้ ิทธิ จ�ำนวนมากทส่ี ดุ เมอ่ื เทยี บกบั เขตอนื่ ๆ คอื รอ้ ยละ 79.56 สว่ นเขต 9 มผี มู้ าใชส้ ทิ ธนิ อ้ ยทส่ี ดุ คอื รอ้ ยละ 67.20