Lamtarn_1

ในการจาริกไปประเทศลาวคร้ังหน่ึง ท่านได้รับนิมนต์ ให้ไปสวดต่ออายุโยมคนหน่ึงซ่ึงเป็นแม่ของเจ้าภาพ เม่ือไปถึง ท่านก็นิ่งเงียบ ไม่ได้สวดเหมือนพระรูปอื่นๆ เจ้าภาพจึงไม่ถวาย จตุปัจจัย แต่หลวงพ่อหาได้สนใจไม่ เสร็จพิธีแล้วหลวงพ่อก็ได้ ช้ีแจงเจ้าภาพว่า หากต้องการต่ออายุพ่อแม่จะต้องท�ำดีต่อท่าน ไมใ่ ช่เพียงแคน่ มิ นต์พระมาสวด แลว้ หวงั ว่าท่านจะอายยุ ืน กลา่ วจบ ทา่ นกช็ วนลกู ๆ ใหก้ ราบพอ่ แมต่ ามทา่ น ชาวบา้ น ท่ีอยู่ในเหตุการณ์เห็นเช่นน้ันก็ตกใจ ฮือฮากันว่าผิดประเพณี เพราะไม่เคยเห็นพระกราบโยม หลวงพ่อจงึ อธบิ ายว่า “อาตมาไม่ได้กราบโยม อาตมากราบตัวเองที่สามารถ ส่ังสอนคนใหเ้ ขา้ ใจไดว้ ่า การต่ออายทุ แ่ี ท้จรงิ น้ันเป็นอยา่ งไร” 150 ลํ า ธ า ร ริ ม ล า น ธ ร ร ม

หลวงพอ่ เทียน จติ ฺตสโุ ภ สำ� นกั ทับม่งิ ขวญั อ.เมอื ง จ.เลย นามเดิม  พนั ธ ์ อนิ ทผิว  ก�ำเนิด  เม่ือวนั ที ่ ๕ กันยายน พ.ศ. ๒๔๕๔  สถานทีเ่ กิด  ทีบ่ า้ นบุฮม ต.บุฮม อ.เชยี งคาน จ.เลย  ปีพ.ศ. ๒๕๐๐ เมื่ออายุได้ ๔๕ ปีเศษ ท่านได้ออกจากบ้านโดยต้ังใจ แนว่ แนจ่ ะไมก่ ลบั จนกวา่ จะพบธรรมะทแี่ ทจ้ รงิ  ทา่ นไดไ้ ปปฏบิ ตั ธิ รรมทวี่ ดั รงั สี มุกดาราม ต.พันพร้าว อ.ท่าบ่อ จ.หนองคาย (ปัจจุบันคือ อ.ศรีเชียงใหม่) โดยทำ� กรรมฐานวธิ งี า่ ยๆคอื  ทำ� การเคลอ่ื นไหว ทา่ นเพยี งใหค้ วามรสู้ กึ ถงึ การ เคลื่อนไหวของร่างกายและจิตใจเท่าน้ัน  ในชั่วเวลาเพียง ๒-๓ วัน ท่านก็ สามารถหลุดพ้นจากความทุกข์ได้อย่างเด็ดขาด โดยปราศจากพิธีรีตองหรือ ครบู าอาจารย ์ ในเวลาเชา้ มดื ของวนั ขนึ้  ๑๑ คำ�่  เดอื น ๘ ซง่ึ ตรงกบั วนั จนั ทรท์ ี่ ๘ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๐๐  คำ� สอนของหลวงพอ่ ไดแ้ พรห่ ลายออกไปทงั้ ในประเทศและตา่ งประเทศ ได้มีผู้ปฏิบัติตามเพิ่มจ�ำนวนมากข้ึนเร่ือยๆ หลวงพ่อได้อุทิศชีวิตให้กับการ สอนธรรมะอย่างไม่เห็นแก่เหน็ดเหน่ือยหรือสุขภาพของร่างกาย จนกระทั่ง อาพาธเป็นมะเร็งที่กระเพาะอาหารเม่ือปี พ.ศ. ๒๕๒๕ ถึงแม้ว่าสุขภาพของ ทา่ นจะทรดุ โทรมลงมาก แตท่ า่ นกย็ งั คงทำ� งานของทา่ นตอ่ ไปจนถงึ วาระสดุ ทา้ ย ของชีวติ หลวงพ่อได้ละสังขารอย่างสงบ ณ ศาลามุงแฝกบนเกาะพุทธธรรม สำ� นกั ปฏบิ ตั ธิ รรมทบั มง่ิ ขวญั  ต.กดุ ปอ่ ง อ.เมอื ง จ.เลย เมอ่ื วนั ท ่ี ๑๓ กนั ยา- ยน พ.ศ. ๒๕๓๑ เวลา ๑๘.๑๕ น. รวมสิริอายุได้ ๗๗ ปี และได้ใช้เวลาอบรม สง่ั สอนธรรมะแกค่ นทัง้ หลายเป็นเวลา ๓๑ ปี พ ร ะ ไ พ ศ า ล วิ ส า โ ล 151

152 ลํ า ธ า ร ริ ม ล า น ธ ร ร ม

คํ า เ ฉ ล ย ปัญหาหน่ึงท่ีคนชอบถามหลวงพ่อ ชา สุภทฺโท ก็คือ “ชาตหิ น้ามจี รงิ หรอื ไม่” เม่ือเจอค�ำถามแบบนี้ หลวงพ่อมักถามกลับว่า “ถ้าบอก จะเชือ่ ไหมล่ะ” “เชอ่ื ครบั ” หลวงพอ่ จะตอบกลบั วา่  “ถ้าเช่ือ คณุ กโ็ ง”่ พ ร ะ ไ พ ศ า ล วิ ส า โ ล 153

อีกค�ำถามหน่ึงท่ีใกล้เคียงกันก็คือ “คนตายแล้ว เกิดไหม ครับ” หลวงพ่อก็จะย้อนกลับในท�ำนองเดียวกันว่า “จะเช่ือไหม ละ่  ถา้ เช่อื  คณุ โงห่ รอื ฉลาด” ใครได้ยินเป็นต้องงง หลวงพ่อจึงต้องขยายความต่อว่า เรื่องแบบนี้ไม่มีหลักฐานจะพิสูจน์ให้เห็นได้ คนส่วนใหญ่จึงต้อง เชอื่ ตามเขาวา่  “ทคี่ ณุ เชอ่ื  เพราะคณุ เชอื่ ตามเขา คนเขาวา่ อยา่ งไร คุณก็เช่ืออย่างนั้น คุณไม่รู้ชัดด้วยปัญญาของคุณเอง คุณก็โง่ อยรู่ ำ่� ไป” ไม่ใช่แต่คนไทยเท่าน้ันที่สนใจเรื่องชาติหน้า ฝรั่งก็อยากรู้ เหมอื นกนั  คราวหนง่ึ หลวงพอ่ ไดร้ บั นมิ นตไ์ ปสอนธรรมในประเทศ องั กฤษ แหมม่ คนหนง่ึ ถามหลวงพอ่ วา่  “คนตายแลว้ ไปไหน” 154 ลํ า ธ า ร ริ ม ล า น ธ ร ร ม

หลวงพ่อแทนท่ีจะตอบ กลับเป่าเทียนที่อยู่ใกล้ๆ ให้ดับ แล้วถามวา่ “เทยี นดบั แล้วไปไหน” แหม่มรู้สึกงุนงงกับค�ำตอบที่ได้รับ จึงน่ิงเงียบไป หลวงพอ่ ถามตอ่ ว่า “พอใจหรอื ยัง ทตี่ อบปัญหาอยา่ งน้ี” แหมม่ ตอบว่า “ไม่พอใจ” “เรากไ็ มพ่ อใจค�ำถามของเธอเหมอื นกนั ” คอื  คำ� ตอบของ หลวงพ่อ พ ร ะ ไ พ ศ า ล วิ ส า โ ล 155

156 ลํ า ธ า ร ริ ม ล า น ธ ร ร ม

โ ผ ง ผ า ง แ ต ่ ผ ่ อ ง แ ผ ้ ว พระอาจารย์ทองรัตน์ กนฺตสีโล เป็นผู้หน่ึงที่ได้รับการ ยกย่องว่าเป็นแม่ทัพนายกองธรรมใหญ่ระดับแนวหน้าของ พระอาจารย์มั่น ภูริทตโฺ ต ท่านเป็นผู้เคร่งครัดในข้อวัตรปฏิบัติเป็นอย่างย่ิง นิยม หลีกเร้นบ�ำเพ็ญเพียรตามป่า ธุดงค์ถึงไหนก็จ�ำวัดที่น่ัน บางทีก็ นอนหนนุ โคนตน้ ไม ้ บางครง้ั กเ็ อากง่ิ ไมม้ ดั รวมกบั ใบไมเ้ ปน็ ทห่ี นนุ ศีรษะ แต่เอกลักษณ์ของท่านท่ีไม่เหมือนใคร เห็นจะเป็นอุปนิสัย ห้าวหาญ ชอบพูดจาโผงผาง ท�ำอะไรแผลงๆ และมีอารมณ์ขัน อยู่เสมอ พ ร ะ ไ พ ศ า ล วิ ส า โ ล 157

สมยั หนง่ึ ทา่ นไดพ้ ำ� นกั อยกู่ บั พระอาจารยม์ นั่  อยากฟงั เทศน์ จากพระอาจารย์ม่ันเป็นอย่างยิ่ง แต่พระอาจารย์ม่ันในช่วงนั้น ไมค่ อ่ ยแสดงธรรม ทา่ นจงึ หาอบุ ายหลายอยา่ งทท่ี ำ� ใหพ้ ระอาจารยม์ น่ั แสดงธรรมจนได้ คราวหน่ึงไปบิณฑบาต จู่ๆท่านก็เดินแซงหน้า พระอาจารย์ม่ัน แล้วควักเอาแตงกวาจากบาตรออกมากัดดัง กรว้ มๆ ตอ่ หนา้ ตอ่ ตาพระอาจารยม์ นั่  อกี ครง้ั หนง่ึ ทา่ นไปใตถ้ นุ กฏุ ิ พระอาจารย์มั่น ส่งเสียงเหมือนก�ำลังชกมวย และท�ำทีท�ำท่าเตะ ต้นเสากุฏิอย่างอุตลุด ขณะที่เพ่ือนพระด้วยกันพากันถอยหนี ด้วยความกลัว ผลก็คือตกกลางคืน ลูกศิษย์ลูกหาก็ได้ฟังเสียง พระอาจารย์ม่นั เทศน์กัณฑ์ใหญ่ทงั้  ๒ ครั้ง มีเร่ืองเล่าอีกว่าคราวหน่ึงพระอาจารย์ม่ันได้เปรยกับท่าน ว่า เดี๋ยวน้ีพระเราไม่เหมือนเม่ือก่อนนะ เคร่ืองใช้ไม้สอย สบู่ ผงซกั ฟอกอะไรๆ มนั หอมฟงุ้ ไปหมดแลว้ นะ ทา่ นกต็ อบรบั  ไมน่ าน หลังจากนั้น ขณะที่ท่านน่ังอยู่ในที่แห่งหนึ่ง มีพระภิกษุ ๒-๓ รูป เดินผ่านท่านไป ท่านก็ร้องขึ้นว่า “โอ๊ย หอมผู้บ่าว” เพียงเท่านี้ พระกลุม่ น้ันกร็ ูต้ ัว 158 ลํ า ธ า ร ริ ม ล า น ธ ร ร ม

หลวงพ่อชา สุภทฺโท นับถือพระอาจารย์ทองรัตน์ ว่าเป็น ครูบาอาจารย์ของท่านรูปหน่ึง ท่านเล่าว่าเวลาไปบิณฑบาตกับ พระอาจารย์ทองรัตน์ มักมีเร่ืองขันให้เห็นอยู่เสมอ บางคร้ังพระ อาจารยท์ องรตั น์ไปหยุดยืนทีห่ น้าบ้านหลงั หนงึ่  เม่ือเจา้ ของบา้ น เหลือบเห็นท่าน ก็ร้องว่า “ข้าวยังไม่สุก” แทนท่ีท่านจะเดินจาก ไป ทา่ นกลบั รอ้ งบอกวา่  “ไมเ่ ปน็ ไรลกู  พอ่ จะคอย เรง่ ไฟเขา้ เถอะ” หมู่บ้านไหนที่ผู้คนไม่ชอบท�ำบุญ ท่านยิ่งชอบไปโปรด บ่อยๆ ข้าวไม่สุกก็ยืนคอยจนสุก จนบางคนนึกว่าท่านเป็นพระ มักได้ บางคนถึงกับแกล้งโดยเอากบเป็นๆ ตัวใหญ่ใส่บาตรก็มี พอท่านกลับวัดมาเปิดดู เห็นกบกระโดดออกมา ท่านก็หัวเราะ ชอบใจ พลางร�ำพึงว่า “เกือบไหมหละเจ้าหนู เขาเกือบฆ่าเอ็งมา ใสบ่ าตรเสียแล้ว” แมว้ า่ ทา่ นจะใจด ี มเี มตตา แตบ่ างครง้ั ทา่ นกช็ อบพดู แรงๆ กระตกุ ใจคน คร้ังหน่งึ ในระหว่างท่ีท่านธดุ งคผ์ า่ นหมู่บา้ น มีหญงิ ชาวบ้านมาร้องห่มร้องไห้คร�่ำครวญกับท่านเนื่องจากลูกชายเพิ่ง ตายจาก อยากใหล้ กู กลบั ฟน้ื คนื ชวี ติ ขนึ้ มา ทา่ นพดู เสยี งดงั วา่  “ให้ มันตาย ให้มันตายหมดโคตร หมดเช้ือหมดแนวมัน หมดพ่อหมด พ ร ะ ไ พ ศ า ล วิ ส า โ ล 159

แมม่ นั ” ปรากฏวา่ หญงิ ผนู้ น้ั หยดุ รอ้ งไหฟ้ มู ฟายทนั ท ี จากนน้ั ทา่ น จงึ เทศนาอบรมให้เธอคลายทกุ ข์คลายโศก พระอาจารย์ทองรัตน์เคยเล่าใหศ้ ษิ ยฟ์ ังวา่  ท่าน “บวชหนี ผสู้ าว” เนอ่ื งจากมสี าวชาวบา้ นคนหนงึ่ มารกั ทา่ นถงึ ขนั้ จะหนตี าม ท่านจึงตัดสินใจบวช หาได้มีเหตุผลอะไรมากกว่านั้น คร้ันมาบวช แล้วทา่ นกซ็ าบซงึ้ รสพระธรรม จงึ ไม่ยอมลาสกิ ขาบท ทา่ นเปน็ พระทร่ี กั สนั โดษ ประหยดั  อยอู่ ยา่ งเรยี บงา่ ย กฏุ ิ ของทา่ นเปน็ กฏุ หิ ลงั เกา่ ๆ มงุ หญา้ คาแฝก ใครมาสรา้ งกฏุ หิ ลงั ใหม่ ใหท้ า่ นกไ็ มอ่ ย ู่ ชอบกลบั มาอยกู่ ุฏเิ ดมิ หลวงพอ่ ชากลา่ วถงึ พระอาจารยท์ องรตั นว์ า่  ทา่ นเปน็ ผอู้ ยู่ อยา่ งผอ่ งแผ้วจนกระทง่ั วาระสดุ ท้าย เมอื่ ทา่ นมรณภาพน้นั  ทา่ น มีสมบัติในย่าม คือมดี โกนเพยี งเลม่ เดยี วเทา่ น้นั 160 ลํ า ธ า ร ริ ม ล า น ธ ร ร ม

พระอาจารย์ทองรตั น ์ กนฺตสีโล วัดปา่ มณีรตั น์ อ.ส�ำโรง จ.อบุ ลราชธานี นามเดมิ ทองรตั น์ นะคะจัด ก�ำเนดิ ปพี ุทธศกั ราช ๒๔๓๑ สถานที่เกิด อ.ศรสี งคราม จ.นครพนม อปุ สมบท พทุ ธศักราช ๒๔๕๗ ท่ีวดั สามผง อ.ศรีสงคราม จ.นครพนม มรณภาพ ๒๑ ต.ค. ๒๔๙๙ อายรุ วม ๖๘ ปี เมอื่ อายปุ ระมาณ ๒๖ ป ี ทา่ นไดเ้ ขา้ พธิ อี ปุ สมบท ทวี่ ดั บา้ นสามผง โดยมี เจา้ อาวาสวดั บา้ นสามผงเปน็ พระอปุ ชั ฌาย ์ ไดร้ บั ฉายาวา่  กนตฺ สโี ล พระทองรตั น์  สนใจและตง้ั ใจศกึ ษาพระธรรมวนิ ยั และพระปรยิ ตั ธิ รรมดว้ ยความมงุ่ มนั่ เอาใจใส่ แตกฉานในการสวดปาตโิ มกข์ ในพรรษาท ่ี ๖ พระทองรตั นไ์ ดย้ นิ เรอ่ื งราวของ พระอาจารยม์ นั่  ภรู ทิ ตโฺ ต และพระอาจารย์เสาร์ กนฺตสีโล ครูบาอาจารย์ในสายวิปัสสนากัมมัฏฐานท่ี จ.สกลนคร ซ่ึงพ�ำนักอยู่ท่ีวัดป่าสุทธาวาสและวัดป่าในละแวกเขต อ.เมือง จ.สกลนคร เป็นทเ่ี ลอื่ มใสศรัทธาของชาวบา้ นเปน็ อย่างมาก พระอาจารยท์ องรตั นไ์ ดฝ้ กึ การเจรญิ ภาวนา โดยหลวงปมู่ น่ั ไดแ้ นะนำ� วา่ “รไู้ ม่รไู้ มส่ �ำคัญ ขอให้ท�ำจติ ใจใหร้ ้จู ักจิตวา่ สงบหรือไม่สงบ” นอกจากน ้ี ทา่ นไดอ้ อกธดุ งคไ์ ปตามหบุ หว้ ยภผู าปา่ ชา้ ตา่ งๆ ปฏบิ ตั ติ าม ค�ำส่ังสอนของพระบูรพาจารย์ เช่น ห้ามเทศน์เด็ดขาด ให้ระวังส�ำรวม ให้อยู่ ตามต้นไม้ พระอาจารย์ทองรัตน์เป็นผู้เคร่งครัดในข้อวัตรปฏิบัติเป็นอย่างย่ิง ทา่ นเปน็ ผมู้ กั นอ้ ยสนั โดษ และปฏบิ ตั มิ าก พยายามพากเพยี รภาวนาอยอู่ ยา่ ง สมำ่� เสมอ เปน็ พระทไี่ มย่ ึดติดในเสนาสนะ พ ร ะ ไ พ ศ า ล วิ ส า โ ล 161

ที่ ม า ข อ ง เ ก ร็ ด ช ี วิ ต ๑.  ประวัติสมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต) อนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพ นายเสมอ สินธนุ าคร ยงกิจการพิมพ ์ (๒๕๓๐) ๒.  “ปรศิ นาธรรม-เกรด็ สนกุ  สมเดจ็ พระพฒุ าจารย ์ (โต)” หนงั สอื พมิ พข์ า่ วสด วันอาทิตย์ท ี่ ๒๕ มิถุนายน ๒๕๔๓ ๓.  พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ต�ำนานวัดสมอราย ไม่ระบุ โรงพิมพ์และปีทตี่ พี มิ พ์ ๔.  พทุ ธมนต ์ ณ สามพราน “สมเดจ็  ๕ แผน่ ดนิ ” นติ ยสารชอ่ ฟา้  พฤศจกิ ายน ๒๔๐๘ ๕.  พระมหาบัว ญาณสัมปันโน ประวัติท่านพระอาจารย์ม่ัน ภูริทัตตเถระ ไม่ระบุโรงพมิ พ์และปีท่ีตีพิมพ์ ๖.  พระมหาบัว ญาณสัมปันโน ปฏิปทาพระธุดงคกรรมฐาน ไม่ระบุโรงพิมพ์ และปที พ่ี มิ พ์ ๗.  ประวัติ-ธรรมเทศนา พระอาจารย์กงมา จิรปุญโญ วัชรินทร์การพิมพ์ ไม่ระบุปที พ่ี มิ พ์ ๘.  อปุ ลมณ ี อนสุ รณพ์ ระโพธญิ าณเถร (ชา สภุ ทโท) โรงพมิ พค์ รุ สุ ภา (๒๕๓๖) ๙.  ๑ ศตวรรษหลวงปูบ่ ดุ ดา ถาวโร โรงพิมพ์อักษรพิทยา (๒๕๓๖) 162 ลํ า ธ า ร ริ ม ล า น ธ ร ร ม

๑๐.  นามกาย สปุ ฏปิ ันโน หลวงพ่อบดุ ดา ถาวโร ส�ำนกั พมิ พม์ ติชน (๒๕๓๙) ๑๑.  ภทั รนพิ นธ์ คณะกรรมการศาสนาเพอ่ื การพัฒนา (๒๕๓๖) ๑๒.  ผู้รับใช้ใกล้ชิด อุปนิสัยของท่านพุทธทาส ส�ำนักพิมพ์ “ของกู” ไม่ระบุ ปีทต่ี ีพิมพ์ ๑๓.  พระธรรมปฎิ ก (ป.อ. ปยตุ ฺโต) รวบรวม หลวงพอ่  เพื่อวดั เพื่อบ้าน บริษัท สหธรรมมกิ  จ�ำกดั  (๒๕๔๒) ๑๔.  พระครนู นั ทปัญญาภรณ ์ หลวงปู่ฝากไว้ โรงพิมพช์ วนพมิ พ ์ (๒๔๒๙) ๑๕.  น.พ.วัฒนา สุพรหมจักร หลวงพ่อเทียน ความมหัศจรรย์ในพระธรรมดา  กองทุนวุฒธิ รรม ไมร่ ะบุปที ่พี ิมพ์ ๑๖.  ม.ร.ว.คกึ ฤทธ ิ์ ปราโมช ยิม้ กบั คึกฤทธ์ ิ ส�ำนกั พิมพส์ ยามรัฐ (๒๕๒๒) ๑๗.  กุลเชฏฐาภิวาท ที่ระลึกในวโรกาสเสด็จพระราชด�ำเนินทรงเป็นประธาน ในพิธีพระราชทานและเปิดเจดีย์พิพิธภัณฑ์พระอาจารย์จวน กุลเชฏโฐ (๒๕๓๒) ๑๘.  ประสิทธ์ิ คุณุรัตน์ “หลวงปู่ทองรัตน์ กนตสีโล” แก้วมณีอีสาน มหา- วทิ ยาลยั ขอนแก่น (๒๕๓๗) ๑๙.  บูรพาจารย ์ มูลนธิ พิ ระอาจารยม์ ั่น ภูริทัตโต (๒๕๔๕) ๒๐.  Kamala Tiyavanich, The Buddha in the Jungle, Silkworm (2003) พ ร ะ ไ พ ศ า ล วิ ส า โ ล 163

164 ลํ า ธ า ร ริ ม ล า น ธ ร ร ม

ป ร ะ วั ติ พระไพศาล วิสาโล พระไพศาล วสิ าโล นามเดมิ  ไพศาล วงศว์ รวสิ ทิ ธ ิ์ เปน็ ชาวกรงุ เทพ เกดิ เมอื่ พทุ ธศกั ราช ๒๕๐๐ สำ� เรจ็ การศกึ ษาชนั้ มธั ยมศกึ ษาปที  ่ี ๕ จากโรงเรยี นอสั สมั ชญั  และ สำ� เรจ็ การศึกษาชั้นอดุ มศกึ ษา จากคณะศิลปศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตร์ สมยั เปน็ นกั เรยี น เรมิ่ สนใจปญั หาสงั คม จงึ เขา้ รว่ มกจิ กรรมคา่ ยอาสาพฒั นา ชนบทและกจิ กรรมอาสาสมัครต่างๆ เม่ืออาย ุ ๑๕ ป ี ทา่ นไดอ้ ่านงานเขยี นของทา่ น อาจารยพ์ ทุ ธทาสภกิ ข ุ จงึ ไดป้ ลกู ฝงั ความเปน็ พทุ ธแตน่ นั้ มา ทง้ั ยงั สนใจงานหนงั สอื โดยเรมิ่ จากการเขยี นบทความตงั้ แตส่ มยั เรยี นชนั้ มธั ยม ทงั้ ในระหวา่ งทศ่ี กึ ษาอยมู่ หา- วทิ ยาลยั ธรรมศาสตร ์ เคยเป็นสาราณียกรวารสารปาจารยสารอย่ถู งึ  ๑ ปีเตม็ มคี วามสนใจดา้ นการเมอื ง ไดเ้ ขา้ รว่ มประทว้ งในเหตกุ ารณ ์ ๑๔ ตลุ าฯ ๒๕๑๖ ตอ่ มาชว่ ง ๖ ตลุ าฯ ๒๕๑๙ เคยไปรว่ มอดอาหารประทว้ งในแนวทางอหงิ สา จนกระทงั่ ถกู ลอ้ มปราบภายในมหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร ์ และถกู คมุ ขงั เปน็ เวลา ๓ วนั  เมอื่ ออก จากคุกแล้วได้มาท�ำงานเป็นเจ้าหน้าที่กลุ่มประสานงานศาสนาเพ่ือสังคม ตั้งแต่ปี พทุ ธศกั ราช ๒๕๑๙ ถงึ  พทุ ธศกั ราช ๒๕๒๖ เนน้ งานดา้ นสทิ ธมิ นษุ ยชน ชว่ ยเหลอื ผถู้ กู คมุ ขงั ดว้ ยสาเหตทุ างการเมอื ง ซงึ่ สามารถดำ� เนนิ การประสบผลสำ� เรจ็  เมอ่ื รฐั บาลออก กฎหมายนริ โทษกรรมผูต้ ้องหา กรณี ๖ ตุลาคม ๒๕๑๙ ประมาณ ๓,๐๐๐ กวา่ คน พระไพศาล วิสาโล อุปสมบทเมื่อพุทธศักราช ๒๕๒๖ ณ วัดทองนพคุณ กรงุ เทพมหานคร เรยี นกรรมฐานจากหลวงพอ่ เทยี น จติ ตสฺ โุ ภ วดั สนามใน กอ่ นไป จ�ำพรรษาแรก ณ วัดป่าสุคะโต อ�ำเภอแก้งคร้อ จังหวัดชัยภูมิ โดยศึกษาธรรมกับ หลวงพอ่ ค�ำเขยี น สวุ ณโฺ ณ แตแ่ รกทา่ นตงั้ ใจจะบวชเพยี ง ๓ เดอื น แตเ่ มอื่ การปฏบิ ตั ิ ธรรมเกิดความก้าวหน้า จึงบวชต่อเรื่อยมา จนครบรอบ ๒๘ พรรษาในต้นปีพุทธ- ศกั ราช ๒๕๕๔ นี้ พ ร ะ ไ พ ศ า ล วิ ส า โ ล 165

ปจั จบุ นั ทา่ นเปน็ เจา้ อาวาสวดั ปา่ สคุ ะโต แตส่ ว่ นใหญจ่ ะจำ� พรรษาอยทู่ วี่ ดั ปา่   มหาวัน (ภูหลง) เพื่อรักษาธรรมชาติและอนุรักษ์ป่า นอกจากการจัดอบรมปฏิบัติ ธรรม พฒั นาจรยิ ธรรมและอบรมโครงการเผชญิ ความตายอยา่ งสงบตอ่ เนอื่ งตลอด มาแลว้  ทา่ นยงั เปน็ ประธานเครอื ขา่ ยพทุ ธกิ า กรรมการมลู นธิ โิ กมลคมี ทอง กรรมการ สถาบนั สนั ตศิ กึ ษา กรรมการมลู นธิ สิ นั ตวิ ถิ  ี และกรรมการสภาสถาบนั อาศรมศลิ ป ์ เปน็ ก�ำลังสำ� คญั ในเครอื ข่ายสนั ตวิ ิธ ี ลา่ สดุ ยงั เป็นหนีง่ ในคณะกรรมการปฏิรปู พระไพศาล วิสาโล ได้ชื่อว่าเป็นพระสงฆ์นักกิจกรรม นักคิด นักเขียน และ นกั รณรงคห์ วั กา้ วหนา้ ทน่ี ำ� ธรรมะมาสรา้ งสนั ต ิ เชอ่ื มโยงความรทู้ างดา้ นพทุ ธธรรม มาอธบิ ายปรากฏการณข์ องชวี ติ และสงั คมในบรบิ ทของสงั คมสมยั ใหมอ่ ยา่ งเขา้ ใจงา่ ย ชดั เจนเปน็ รปู ธรรม มที กั ษะในการอธบิ ายหลกั ธรรมทย่ี ากและลกึ ซงึ้ ใหเ้ หน็ เปน็ เรอื่ ง งา่ ย นอกจากเผยแผธ่ รรมผา่ นการเทศนาแลว้  ทา่ นยงั มงี านเขยี นตอ่ เนอ่ื งสมำ่� เสมอ ทง้ั หนงั สอื  งานแปลและบทความ ปจั จบุ นั มผี ลงานหนงั สอื ของทา่ นมากกวา่ รอ้ ยเลม่ นอกจากนยี้ งั เปน็ บรรณาธกิ ารหนงั สอื หลายฉบบั  ผลงานเขยี นเรอื่ งลา่ สดุ  คอื  “ยมิ้ ได้ แมพ้ า่ ยแพ้” ปพี ทุ ธศกั ราช ๒๕๔๘ ทา่ นไดร้ บั รางวลั ชเู กยี รต ิ อทุ กะพนั ธ ์ ในสาขาศาสนาและ ปรชั ญา จากผลงานหนงั สอื  “พทุ ธศาสนาไทยในอนาคต:แนวโนม้ และทางออกจาก วกิ ฤต”  อกี เกยี รตปิ ระวตั สิ ำ� คญั คอื  ทา่ นเปน็ พระสงฆอ์ งคแ์ รกทไ่ี ดร้ บั รางวลั ศรบี รู พา ประจ�ำปีพุทธศักราช ๒๕๕๓ โดยมติเอกฉันท์ และล่าสุดในเดือนกุมภาพันธ์ ๒๕๕๔ ท่านได้รับรางวัลนักเขียนอมตะประจ�ำปี ๒๕๕๓ โดยมติเอกฉันท์จากมูลนิธิอมตะ ซ่ึงทา่ นไดม้ อบเงนิ รางวัลทงั้ หมดจำ� นวน ๑ ล้านบาท ให้แกม่ ูลนิธิโกมลคีมทอง แม้จะมีผลงานช่วยเหลือสังคม อนุรักษ์ธรรมชาติสิ่งแวดล้อมและส่งเสริม การปฏบิ ตั ภิ าวนาหลากหลายรปู แบบจนแทบไมม่ เี วลาพกั  แตท่ งั้ หมดทง้ั ปวงทก่ี ลา่ ว มาแล้ว พระไพศาล วิสาโล ยังคงยืนยันว่า “ชีวิตอาตมา เป็นแค่พระอย่างเดียว ก็ เป็นเกียรติ และประเสริฐสุดในชีวิตแล้ว ไม่มีอะไรสูงสุดกว่าการเป็นพระ ท่ีเหลือ เป็นสว่ นเกนิ ” 166 ลํ า ธ า ร ริ ม ล า น ธ ร ร ม

ธรรมะมไิ ด้มอี ยู่ในหนังสอื หรอื คมั ภีร์เทา่ น้ัน หากยังมอี ย่ใู น ชวี ติ ผคู้ น ดงั นนั้ นอกจากการสอื่ ดว้ ยถอ้ ยคำ� และตวั อกั ษรแลว้ ธรรมะ ยงั สามารถสอ่ื ผา่ นวถิ ชี ีวิตและการกระทำ� ของบุคคลได้ดว้ ย... เรื่องราวและเกร็ดชีวิตของบุคคลโดยเฉพาะพระสุปฏิปันโน นัน้ สามารถให้แรงบันดาลใจในทางธรรมและเปน็ แบบอยา่ งในการ ด�ำเนินชีวิตได้เป็นอย่างดี ผู้ใดก็ตามท่ีได้รับรู้เร่ืองเหล่านี้แล้วน�ำมา ปฏิบตั กิ บั ตนเอง ย่อมช่วยใหช้ วี ติ เกดิ ความสงบเยน็ ราวกับไดน้ ั่งพัก อยรู่ ิมธารใกล้ลานธรรม... www.kanlayanatam.com www.visalo.org พ ร ะ ไ พ ศ า ล วิ ส า โ ล 167