ມ.7_ພາສາອັງກິດ_ຄູ່ມື_english

1. Vocabulary ຄາໍ ສບັ ໃໝ່ - ກອ່ ນເຂົ້າບດົ ຮຽນ ຄບູ ອກນກັ ຮຽນເປີດປ້ຶມ ແລະ ແນະນາໍ ໃຫເ້ ຂົາເຈາົ້ ອາ່ ນຄາໍ ສບັ ແລະ ຄວາມໝາຍຂອງຄາໍ ສບັ ໃນວງົ ຂອບດວ້ ຍຕນົ ເອງກອ່ ນ. 2. Listen and repeat ຟງັ ແລະ ເວົ້າຕາມ - ຄອູ າ່ ນຄາໍ ສບັ ໃນວງົ ຂອບແຕລ່ ະຄາໍ 1 – 2 ຄງັ້ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຟງັ . - ຄອູ າ່ ນຄາໍ ສບັ ແຕລ່ ະຄາໍ ຄນື ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ອາ່ ນຕາມ 2 – 3 ຄງັ້ . - ຄເູ ອ້ນີ ນກັ ຮຽນຈາໍ ນວນໜ່ ຶງອາ່ ນຄາໍ ສບັ ເທ່ ືອລະຄນົ , ຄນົ ລະ 4 – 5 ຄາໍ ສບັ . ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ - ຄບູ ອກວທິ ີອອກສຽງໃຫຖ້ ກື ຕອ້ ງ. - ຄອູ ະທິບາຍຄວາມໝາຍຂອງຄາໍ ສບັ ໃນວງົ ຂອບໃຫນ້ ກັ ຮຽນຕ່ ືມຖາ້ ຈາໍ ເປັນ. 3. Read and complete ອາ່ ນ ແລະ ຕ່ ມື ໃຫຄ້ ບົ - ຄອູ ະທິບາຍວທິ ີການດາໍ ເນນີ ກດິ ຈະກາໍ ແລະ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນບດົ ອາ່ ນກອ່ ນ. - ຄອູ ະທິບາຍຄາໍ ສບັ ຢໃູ່ ນວງົ ຂອບເປັນພາສາລາວຖາ້ ຈາໍ ເປັນ. - ໃຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນບດົ ແລວ້ ເອົາຄາໍ ສບັ ໃນວງົ ຂອບຕ່ ືມໃສບ່ ອ່ ນຫວາ່ ງ(ກາໍ ນດົ ເວລາ). - ໃຫນ້ ກັ ຮຽນປຽບທຽບຄາໍ ຕອບຕນົ ເອງກບັ ໝທູ່ ່ ີນງ່ ັ ຂາ້ ງກນັ . - ຄກູ ວດແກດ້ ວ້ ຍການອາ່ ນບດົ ອາ່ ນຄນື ແລະ ຢດຸ ບອ່ ນທ່ ີຄາໍ ສບັ ຂາດໄປເພ່ ືອຖາມ ເອົາຄາໍ ຕອບຈາກນກັ ຮຽນ ແລະ ຂຽນໃສກ່ ະດານ. ຄາໍ ຕອບ: 1. biggest 6. traffic 2. concrete 7. crossroads 3. relax 8. plants 4. tidy 9. machine 5. trees 10. passengers 4. Read and answer ອາ່ ນ ແລະ ຕອບ - ຄແູ ນະນາໍ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນຄາໍ ຖາມທງັ ໝດົ ກອ່ ນ. - ຄອູ ະທິບາຍດວ້ ຍການເຮັດຕວົ ຢາ່ ງໃຫນ້ ກັ ຮຽນເບ່ ງິ ໜ່ ຶງຂກໍ້ ອ່ ນ ຫຼື ແປຄາໍ ຖາມເພ່ ີມ ຖາ້ ວາ່ ນກັ ຮຽນບ່ ໍເຂ້ົາໃຈ. 93

- ໃຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນບດົ ອາ່ ນແລວ້ ຕອບຄາໍ ຖາມທງັ 8 ຂໍ້ ໃນບດົ ເຝິກຫດັ ນ.້ິ (ກາໍ ນດົ ເວລາ). - ຄຍູ າ່ ງອອ້ ມຫອ້ ງ ແລະ ສງັ ເກດການປະຕິບດັ ກດິ ຈະກາໍ ຂອງນກັ ຮຽນ. - ຄກູ ວດແກໂ້ ດຍເອນ້ີ ເອົາຄາໍ ຕອບຈາກນກັ ຮຽນແລວ້ ຂຽນໃສກ່ ະດານ. - ຄພູ ານກັ ຮຽນສະຫຸຼບ ແລະ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນແປຄວາມໝາຍຂອງບດົ ອາ່ ນ ໂດຍຄຊູ ວ່ ຍ ໃນກລໍ ະນທີ ່ ີມຄີ າໍ ສບັ ທ່ ີບ່ ໍຄນຸ້ ເຄຍີ ຫຼື ປະໂຫຍກທ່ ີນກັ ຮຽນແປບ່ ໍຖກື ຕອ້ ງ. ຄາໍ ຕອບ: 1. What should the roads users do if they want to make cities lively? They should show awareness of traffic rules. 2. What should the vehicle owners do to keep safety in the cities? They should regularly check the condition of their machine. 3. Why do main roads in Vientiane look more attractive now? Because concrete flowerpots have been removed and replaced with soil and some nice plants. 4. Why are there many public parks in Vientiane? For people to relax and exercise after a tiring day at work. 5. What is the English official name of Lao country? Lao people’s Democratic Republic. 6. What is the capital city of Lao P.D.R? Vientiane Capital. 7. Why are many traffic police stations located at the crossroads and conjunctions? To direct traffic on busy roads. 8. What can we see that tells us there is rapid development in Vientiane? We can see Asphalt and concrete roads. 94

5. Read and practise ອາ່ ນ ແລະ ເຝິກແອບ - ຄອູ າ່ ນບດົ ສນົ ທະນາໃຫນ້ ກັ ຮຽນຟງັ 1ຄງັ້ . - ຄອູ າ່ ນບດົ ສນົ ທະນາຄນື ອີກ ນກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ອາ່ ນຕາມປະມານ 2 – 3 ຄງັ້ . - ຄອູ ະທິບາຍຄວາມໝາຍລວມຂອງບດົ ສນົ ທະນາເປັນພາສາລາວໂດຍຫຍໍໃ້ ຫ້ ນກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ຖາມ. - ຄູ ແລະ ນກັ ຮຽນຜດັ ປ່ຽນບດົ ບາດກນັ ອາ່ ນບດົ ສນົ ທະນາ. - ຄຈູ ດັ ນກັ ຮຽນເປັນຄເູ່ ພ່ ືອປະຕບິ ດັ ກດິ ຈະກາໍ ສນົ ທະນາໂດຍຜດັ ປ່ຽນບດົ ບາດກນັ . ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ - ຄຍູ າ່ ງອອ້ ມຫອ້ ງເພ່ ືອສງັ ເກດ ແລະ ຊວ່ ຍນກັ ຮຽນໃນການປະຕບິ ດັ ກດິ ຈະກາໍ ຂອງ ເຂົາເຈາົ້ . - ຄເູ ອນ້ີ ເອົານກັ ຮຽນ 2 ຫຼື 3 ຄູ່ ຢືນຂນຶ້ ຫຼື ອອກມາໜາ້ ກະດານ ເພ່ ືອສະແດງ ບດົ ບາດໃຫໝ້ ໃູ່ ນຫອ້ ງຟງັ ເທ່ ືອລະຄ.ູ່ 6. Read and answer (True or False) ອາ່ ນ ແລະ ຕອບ ຖກື /ຜິດ - ອາ່ ນບດົ ອາ່ ນໃນບດົ ເຝິກຫດັ ທີ 3 ແລະ ຕອບປະໂຫຍກລມຸ່ ນວ້ີ າ່ ຖກື ຫຼື ຜິດ. - ຄແູ ນະນາໍ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນປະໂຫຍກທງັ ໝດົ ກອ່ ນ. - ຄອູ ະທິບາຍ ແລະ ແປປະໂຫຍກເຫ່ ົຼານນັ້ ເພ່ ີມຖາ້ ວາ່ ນກັ ຮຽນບ່ ໍເຂົ້າໃຈ. - ໃຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນບດົ ສນົ ທະນາແລວ້ ຂຽນບອກວາ່ ປະໂຫຍກໃດ ຖກື ຫຼື ຜິດ (ກາໍ ນດົ ເວລາ). - ຄເູ ອີນ້ ເອົາຄາໍ ຕອບຈາກນກັ ຮຽນແລວ້ ຂຽນໃສກ່ ະດານ (ຫຼື ໃຊວ້ ທິ ີອ່ ືນ). ຄາໍ ຕອບ: 1. There are not many public parks for residents to relax and exercise in Vientiane. __F__ There are many public parks for residents to relax and exercise. 2. To keep the city lively, everyone should clean up their refuse and not leave litters around. ___T____ ……………………………………………………………………… 3. Planting and protecting trees in parks will help to reduce pollution and provide shade.___T____ ……………………………………………………………………… 4. The roads in Vientiane have not been improved. ___F____ 95

The roads in Vientiane have been improved. 5. Noxious fumes can improve the health of others. ___F____ Noxious fumes can damage health of others. 6. Road users should keep the roads clean to ensure safety on the road. ___T____ ……………………………………………………………………… 7. To keep the city lively, residents and visitors should build more roads and import more vehicles. ___F____ To keep the city lively, residents and visitors should all take care of it, keep it clean, green and safe. 7. Listen and complete ຟງັ ແລະ ຕ່ ືມໃຫຄ້ ບົ - ຄອູ ະທິບາຍວທິ ີການດາໍ ເນນີ ກດິ ຈະກາໍ ແລະ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນບດົ ອາ່ ນກອ່ ນ. - ຄອູ ະທິບາຍຄາໍ ສບັ ເປັນພາສາລາວຖາ້ ຈາໍ ເປັນ. - ຄອູ າ່ ນຜາ່ ນບດົ ສນົ ທະນາ 1 ຫຼື 2 ຄງັ້ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຟງັ . - ຄອູ າ່ ນບດົ ສນົ ທະນາຊາ້ ໆເພ່ ືອໃຫນ້ ກັ ຮຽນຂຽນຄາໍ ສບັ ທ່ ີຂາດໄປໃສບ່ ອ່ ນຫວາ່ ງຄນື . - ຄອູ າ່ ນບດົ ສນົ ທະນາຄນື ອກີ ເທ່ ືອໜ່ ຶງ ນກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ກວດຄນື . - ໃຫນ້ ກັ ຮຽນປຽບທຽບຄາໍ ຕອບຕນົ ເອງກບັ ໝທູ່ ່ ີນງ່ ັ ຂາ້ ງກນັ . - ຄກູ ວດແກດ້ ວ້ ຍການອາ່ ນແຕລ່ ະປະໂຫຍກຄນື ແລະ ຢດຸ ບອ່ ນທ່ ີຄາໍ ສບັ ຂາດໄປ ເພ່ ືອຖາມເອົາຄາໍ ຕອບຈາກນກັ ຮຽນ ແລະ ຂຽນໃສກ່ ະດານ. ບດົ ອາ່ ນພອ້ ມດວ້ ຍຄາໍ ຕອບ: A: Are there anything new in Vientiane nowadays? B: Yes, there are. Asphalt and (1) concrete roads, schools, hospitals, hotels and residence have been (2) improved and (3) built. A: Are there any places to (4) relax and exercise? B: Yes. There are many public (5) parks for residents to relax and exercise in after work. A: It looks (6) safe now. How about the (7) traffic in Vientiane now? 96

B: It’s (8) crowded now. Police always direct the traffic on every busy road. A: Are the roads or city (9) cleaner than 10 years ago? B: Yes. Residents and (10) visitors are requested to keep it clean and safe. A: Nice to hear that. Hope that Laos will become a (11) famous tourist centre in Asia and in the world. B: Thank you. ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ8. Rearrangeຈດັ ລຽງຄນື ໃໝ່ - ຄອູ ະທິບາຍວທິ ີການຈດັ ລຽງຄາໍ ສບັ ໃຫເ້ ປັນປະໂຫຍກທ່ ີສມົ ບນູ ດວ້ ຍການຂຽນ ຕວົ ຢາ່ ງໃສກ່ ະດານ. - ແນະນາໍ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນດາໍ ເນນີ ກດິ ຈະກາໍ ເປັນບກຸ ຄນົ ຫຼື ເປັນຄກູ່ ່ໄໍ ດ.້ - ຄຍູ າ່ ງອອ້ ມຫອ້ ງເພ່ ືອສງັ ເກດ ແລະ ຊວ່ ຍນກັ ຮຽນໃນການປະຕບິ ດັ ກດິ ຈະກາໍ ຂອງ ເຂົາເຈາ້ົ . - ຄກູ ວດແກດ້ ວ້ ຍການໃຫນ້ ກັ ຮຽນອອກມາຂຽນປະໂຫຍກໃສກ່ ະດານ. ຄາໍ ຕອບ: Example: capital / What / of Lao / is the / P.D.R? / city What is the capital city of Lao P.D.R? 1. The / big city / gradually / in the / improving. / of life / is / quality The quality of life in the big city is gradually improving. 2. every / ways / pure. / is / rural / The / of / life The rural ways of life is every pure. 3. want to / and / in the / city. / I / live / work / big I want to live and work in the big city. 4. direct / always / on every / the traffic / busy road. / Police Police always direct the traffic on every busy road. 5. public / in / many / ? / Vientiane / are there / Why / park Why are there many public park in Vientiane? 97

Unit8 The trends ທາ່ ອຽ່ ງ ເວລາຮຽນ: 9 ຊ່ວົ ໂມງ ຈດຸ ປະສງົ : x ໃຫນ້ ກັ ຮຽນ ຮຽນວທິ ີການນາໍ ໃຊປ້ ະໂຫຍກເງ່ອື ນໄຂເພ່ ຶອສມົ ໝດຸ ສະຖານະການ ແລະ ທາ່ ອຽ່ ງຂອງ ປະຊາກອນ, ເສດຖະກດິ ແລະ ການປ່ຽນແປງຕາ່ ງໆທ່ ີອາດ ເກດີ ຂນ້ຶ . x ໃຫນ້ ກັ ຮຽນໄດອ້ າ່ ນ, ຟງັ , ສນົ ທະນາກຽ່ ວກບັ ການຈະເລີນເຕບີ ໂຕ ແລະ ທາ່ ອຽ່ ງ ທາງດາ້ ນເສດທະກດິ ຂອງປະເທດລາວ x ໃຫນ້ ກັ ຮຽນ ຮຽນວທິ ີການພນັ ລະນາຮບູ ສະແດງຂໍມ້ ນູ ໂດຍພ້ືນຖານ (ກຣາບ). x ໃຫນ້ ກັ ຮຽນ ຮຽນຄາໍ ສບັ ກຽ່ ວກບັ ການພນັ ລະນາທາ່ ອຽ່ ງໂດຍພ້ືນຖານ. ສ່ ືການສອນ: ກອ່ ນຂນຶ້ ຫອ້ ງຄຕູ ອ້ ງກະກຽມ: x ອປຸ ະກອນ ຮບູ ກຣາບ ແລະ ຮບູ ພາບຕາ່ ງໆທ່ ີກຽ່ ວຂອ້ ງກບັ ບດົ ນເ້ີ ຊ່ ັນ: ຮບູ ພາບ ສະຖານທ່ ີ ທ່ ີມກີ ານປ່ຽນ ແຕອ່ າດດີ ເຖງິ ປະຈບຸ ນັ ຫຼື ທາ່ ອຽ່ ງໃນອະນາຄດົ , ຮບູ ສະແດງຂມໍ້ ນູ (ກຣາບ) ແລະອ່ ນື ໆ. Lesson 1 Population growth ບດົ ທີ 1 ການເຕບີ ໂຕຂອງປະຊາກອນ ໃນບດົ ນີ້ ນກັ ຮຽນ ຮຽນວທິ ີການນາໍ ໃຊປ້ ະໂຫຍກເງ່ອື ນໄຂເພ່ ຶອສມົ ໝດຸ ສະຖານະການ ແລະ ທາ່ ອຽ່ ງຂອງປະຊາກອນ, ເສດຖະກດິ ແລະ ການປ່ຽນແປງຕາ່ ງໆທ່ ີອາດເກດີ ຂນ້ຶ ຮູ້ ອາ່ ນຂມໍ້ ນູ ໃນຮບູ ສະແດງ ແລວ້ ຂຽນເປັນປະໂຫຍກໄດ.້ 1. Vocabulary ຄາໍ ສບັ ໃໝ່ - ກອ່ ນເຂ້ົາສບູ່ ດົ ຮຽນ ຄຖູ າມນກັ ຮຽນຄວາມຮທູ້ ່ວົ ໄປກຽ່ ວກບັ ປະຊາກອນຂອງລາວ, ອາຍສຸ ະເລຍ່ ແລະ ການຈະເລີນເຕບີ ໂຕຂອງຈາໍ ນວນປະຊາກອນ. 98

- ຄບູ ອກນກັ ຮຽນເປີດປຶ້ມ, ອາ່ ນຄາໍ ສບັ ແລະ ຄວາມໝາຍຂອງຄາໍ ສບັ ໃນວງົ ຂອບ ໃນໃຈ. 2. Listen and repeat ຟງັ ແລະ ເວ້ົາຕາມ - ຄອູ າ່ ນຄາໍ ສບັ ໃນວງົ ຂອບແຕລ່ ະຄາໍ 1 – 2 ຄງັ້ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຟງັ . - ຄອູ າ່ ນຄາໍ ສບັ ແຕລ່ ະຄາໍ ຄນື ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ອາ່ ນຕາມ 2 – 3 ຄງັ້ . - ຄເູ ອ້ນີ ນກັ ຮຽນຈາໍ ນວນໜ່ ຶງອາ່ ນຄາໍ ສບັ ເທ່ ືອລະຄນົ , ຄນົ ລະ 4 – 5 ຄາໍ ສບັ . - ຄບູ ອກວທິ ີອອກສຽງໃຫຖ້ ກື ຕອ້ ງ. - ຄອູ ະທິບາຍຄວາມໝາຍຂອງຄາໍ ສບັ ໃນວງົ ຂອບໃຫນ້ ກັ ຮຽນຕ່ ມື ຖາ້ ຈາໍ ເປັນ. ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ 3. Grammar note ຫຼກັ ໄວຍາກອນ - ຄອູ ະທິບາຍຄວາມໝາຍ, ໂຄງສາ້ ງ ແລະ ການໃຊປ້ ະໂຫຍກເງ່ອື ນໄຂທງັ ສອງ ວທິ ີດວ້ ຍການຂຽນຕວົ ຢາ່ ງສມົ ທຽບໃສກ່ ະດານ ເຊ່ ັນ: If + S +V1 + Obj , S+ will + infinitive verb +Obj.  If the birth rate is higher than the death rate, the population will increase. S + will + infinitive verb + Obj If + S + V1 + Obj. The population will increase if the birth rate is higher than the death rate. ຂໍມ້ ນູ ເພ່ ີມເຕີມ: ການໃຊປ້ ະໂຫຍກເຫ່ ົຼານແ້ີ ມນ່ ເພ່ ືອເວົ້າເຖງິ ບາງສ່ ງິ ທ່ ີ. - ອາດຈະເກດີ ຫຼື ເກດີ ຂນ້ຶ ໃນອະນາຄດົ . - ອາດຈະເກດີ ຫຼື ມຄີ ວາມເປັນຈງິ ໃນອະນາຄດົ . - ຄແູ ນະນາໍ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຂຽນຕວົ ຢາ່ ງຂອງເຂົາເຈາົ້ ເອງແລວ້ ອາ່ ນໃຫໝ້ ຟູ່ ງັ ໃນຫອ້ ງ. 4. Complete the sentences ຕ່ ືມປະໂຫຍກລມຸ່ ນີ້ - ຄອູ ະທິບາຍການຂຽນປະໂຫຍກເງ່ອື ນໄຂດວ້ ຍການຂຽນຕວົ ຢາ່ ງໃສກ່ ະດານ. - ຄຍູ ກົ ຕວົ ຢາ່ ງໃຫນ້ ກັ ຮຽນເບ່ ງີ ຈກັ 1 ຂໍ.້ - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນປຽນ່ ປະໂຫຍກເງ່ອື ນໄຂດງ່ ັ ກາ່ ວ. - ຄຍູ າ່ ງອອ້ ມຫອ້ ງ ແລະ ສງັ ເກດການປະຕິບດັ ກດິ ຈະກາໍ ຂອງນກັ ຮຽນ. - ຄກູ ວດແກໂ້ ດຍເອນີ້ ເອົາຄາໍ ຕອບຈາກນກັ ຮຽນແລວ້ ຂຽນໃສກ່ ະດານ. 99

ຄາໍ ຕອບ: 1. If Lao people use Lao products, our country will be modern quickly. 2. Women in Laos will live longer if they have a few children. 3. If Lao population increases quickly, Laos will face a big problem in the future. 4. It will be crowded in the future if most people move to live in Vientiane Capital. 5. If the birth rate decreases, the population will decrease. 5. Read and practise ອາ່ ນ ແລະ ເຝິກແອບ - ຄອູ າ່ ນບດົ ສນົ ທະນາໃຫນ້ ກັ ຮຽນຟງັ 1ຄງັ້ . - ຄອູ າ່ ນບດົ ສນົ ທະນາຄນື ອກີ ນກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ອາ່ ນຕາມປະມານ 2 – 3 ຄງັ້ . - ຄອູ ະທິບາຍຄວາມໝາຍລວມຂອງບດົ ສນົ ທະນາເປັນພາສາລາວໂດຍຫຍໍໃ້ ຫ້ ນກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ຖາມ. - ຄູ ແລະ ນກັ ຮຽນຜດັ ປ່ຽນບດົ ບາດກນັ ອາ່ ນບດົ ສນົ ທະນາ. - ຄຈູ ດັ ນກັ ຮຽນເປັນຄເູ່ ພ່ ືອປະຕບິ ດັ ກດິ ຈະກາໍ ສນົ ທະນາໂດຍຜດັ ປ່ຽນບດົ ບາດກນັ . - ຄຍູ າ່ ງອອ້ ມຫອ້ ງເພ່ ືອສງັ ເກດ ແລະ ຊວ່ ຍນກັ ຮຽນໃນການປະຕິບດັ ກດິ ຈະກາໍ . - ຄເູ ອນີ້ ເອົານກັ ຮຽນ 2 ຫຼື 3 ຄູ່ ຢືນຂນຶ້ ຫຼື ອອກມາໜາ້ ກະດານ ເພ່ ືອສະແດງ ບດົ ບາດໃຫໝ້ ໃູ່ ນຫອ້ ງຟງັ ເທ່ ືອລະຄ.ູ່ 6. Read and answer ອາ່ ນ ແລະ ຕອບ - ຄອູ າ່ ນບດົ ອາ່ ນໃຫນ້ ກັ ຮຽນຟງັ 1 ເທ່ ືອ. - ໃຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນບດົ ອາ່ ນດວ້ ຍຕນົ ເອງ. - ເອີ້ນນກັ ຮຽນ 2-3 ຄນົ ຂນ້ຶ ອາ່ ນເທ່ ືອລະຄນົ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນໃນຫອ້ ງຟງັ . - ຄກູ ວດຄາໍ ຜິດ ຫຼງັ ຈາກນກັ ຮຽນແຕລ່ ະຄນົ ອາ່ ນຈບົ . - ຄພູ ານກັ ຮຽນແປຄວາມໝາຍໂດຍລວມ. - ຄແູ ນະນາໍ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນຄາໍ ຖາມທງັ ໝດົ ກອ່ ນ, 100

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ- ຄອູ ະທິບາຍດວ້ ຍການເຮັດຕວົ ຢາ່ ງໃຫນ້ ກັ ຮຽນເບ່ ງິ ໜ່ ຶງຂໍກ້ ອ່ ນ ຫຼື ແປຄາໍ ຖາມເພ່ ີມ ຖາ້ ວາ່ ນກັ ຮຽນບ່ ໍເຂົ້າໃຈ. - ໃຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນບດົ ອາ່ ນແລວ້ ຕອບຄາໍ ຖາມທງັ 9 ຂໍ້ ໃນບດົ ເຝິກຫດັ ນ.້ິ (ກາໍ ນດົ ເວລາ) - ຄຍູ າ່ ງອອ້ ມຫອ້ ງ ແລະ ສງັ ເກດການປະຕິບດັ ກດິ ຈະກາໍ ຂອງນກັ ຮຽນ. - ຄກູ ວດແກໂ້ ດຍເອີ້ນເອົາຄາໍ ຕອບຈາກນກັ ຮຽນແລວ້ ຂຽນໃສກ່ ະດານ. Questions: 1. What was the population of Laos estimated in 2009? 2. How many groups of Lao people are there? 3. What is the average life expectancy at birth of the Lao people? 4. Where do most Lao people live? 5. What will the population be in the next twenty-five years? 6. What is the growth rate of Lao population? 7. In which rank is Lao population rated? 8. What is the average density of Lao population? 9. How many linguistic families are found in Laos? ຄາໍ ຕອບ: 1). About 6,834, 345. 2). 3 groups. 3). 55 years old. 4). In the valleys of Mekong River and its tributaries. 5). About 13,668,690 people. 6). 2,4% 7). 102nd. 8). 26 persons/km2 9). 4 main linguistic families. 101

7. Listen and complete ຟງັ ແລະ ຕ່ ມື ໃຫຄ້ ບົ - ກອ່ ນເລ້ມີ ກດິ ຈະກາໍ ນ້ີ ຄຄູ ວນຕ່ ືມຄາໍ ສບັ ໃຫຄ້ ບົ ກອ່ ນ (ຄາໍ ຕອບຢປູ່ ້ືມຄມູ່ ຄື )ູ . - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນບດົ ສນົ ທະນາ ແລະ ຄດິ ຫາຄາໍ ສບັ ທ່ ີອາດເປັນໄປໄດເ້ ພ່ ືອຕ່ ມື ໃສ່ ບອ່ ນຫວາ່ ງ. - ຄອູ າ່ ນບດົ ສນົ ທະນາ ປະມານ 2 ເທ່ ືອ. - ນກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ຕ່ ມື ຄາໍ ສບັ ທ່ ີຂາດຫາຍໄປ - ຄກູ ວດແກ້ ໂດຍເອ້ນີ ເອົາຄາໍ ຕອບຈາກນກັ ຮຽນແລວ້ ຂຽນໃສກ່ ະດານ. The population projection 2005-2020 Based on the enumerated population in 2005, population (1) census projections have been made up to 2020. The main projection (2) shows that fertility and mortality are reasonably (3) declining and the population will (4) increase to 7.9 million in 2020. Total fertility rate declines from 4.5 in 2005 to 2.1 in 2020. Life (5) expectancies for males and females increase from 59 and 63 in 2005 to 70 and 74 years in 2020, respectively. Infant mortality (6) decreases from 70/1000 in 2005 to 34.2/1000 in 2020. Net migration is assumed to increase from 15,000 people in 2005 to 20,000 people in 2020. The natural (7) growth rate of the population will remain 2.4 % from 2005 to 2010, but it will drop to 2.2 % in 2010 and to 1.9 % in 2015 and to 1.4 % in 2020. The population in (8) working ages will slowly increase as percentage of total population, from 57 % in 2005 to 59 % in 2010 and 61 % in 2020. ຄາໍ ຕອບ: 1. census 2. shows 3. declining 4. increase 5. expectancies 6. decreases 7. growth rate 8. working 102

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ8. Look and write ເບ່ ິງ ແລະ ຂຽນ - ຄແູ ນະນາໍ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນສງັ ເກດເບ່ ງິ ຮບູ ສະແດງການປ່ຽນແປງຂອງພນົ ລະເມອື ງລາວ ແຕປ່ ີ 2003 ເຖງິ 2010. - ຄອູ ະທິບາຍການຂຽນປະໂຫຍກດວ້ ຍການຂຽນຕວົ ຢາ່ ງໃສກ່ ະດານ. - ຄອູ າ່ ນ ແລະ ອະທິບາຍຕວົ ຢາ່ ງໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຂ້ົາໃຈຄວາມໝາຍ ແລະ ວທິ ີຂຽນໃຫ້ ລະອຽດ. - ຄແູ ນະນາໍ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຂຽນປະໂຫຍກຂອງເຂົາເຈາ້ົ ເອງ. - ຄຍູ າ່ ງອອ້ ມຫອ້ ງ ແລະ ສງັ ເກດການປະຕິບດັ ກດິ ຈະກາໍ ຂອງນກັ ຮຽນ.. - ຄກູ ວດແກໂ້ ດຍເອນີ້ ເອົາຄາໍ ຕອບຈາກນກັ ຮຽນແລວ້ ຂຽນໃສກ່ ະດານ. - ສວ່ ນຄາໍ ຕອບນນັ້ ໃຫຄ້ ກູ ວດເບ່ ງິ ໂຄງສາ້ ງປະໂຫຍກ ແລະ ຂມໍ້ ນູ ຕວົ ຈງິ ໃນຮບູ ສະແດງ. Example: - The population of Laos in 2009 was 0.9 million bigger than in 2003. - The Lao population increased to 0.3 million between 2003 and 2004. - The population has increased from 2003 to 2009. - From 2004 to 2006, the Lao population increased to 0.15 million. - The population of Laos in 2003 was 0.45 million less than in 2006. 103

Lesson 2 Economic development ບດົ ທີ 2 ການພດັ ທະນາເສດຖະກດິ ໃນບດົ ນນ້ີ ກັ ຮຽນ ຮຽນກຽ່ ວກບັ ການຈະເລນີ ເຕບີ ໂຕການພດັ ທະນາ ແລະ ທາ່ ອຽ່ ງທາງດາ້ ນ ເສດຖະກດິ ຂອງໂລກພາກພ້ືນ ແລະ ຂອງປະເທດລາວ. 1. Vocabulary ຄາໍ ສບັ ໃໝ່ - ກອ່ ນເຂົ້າສບູ່ ດົ ຮຽນ ຄຖູ າມນກັ ຮຽນຄວາມຮທູ້ ່ວົ ໄປກຽ່ ວກບັ ຊບັ ພະຍາກອນຂອງ ລາວມຫີ ຍງັ ແດ?່ ດາ້ ນອດຸ ສະຫະກາໍ ເດ?. - ຄບູ ອກນກັ ຮຽນເປີດປ້ຶມ, ອາ່ ນຄາໍ ສບັ ແລະ ຄວາມໝາຍຂອງຄາໍ ສບັ ໃນວງົ ຂອບ ໃນໃຈ. 2. Listen and repeat ຟງັ ແລະ ເວົ້າຕາມ - ຄອູ າ່ ນຄາໍ ສບັ ໃນວງົ ຂອບແຕລ່ ະຄາໍ 1 – 2 ຄງັ້ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຟງັ . - ຄອູ າ່ ນຄາໍ ສບັ ແຕລ່ ະຄາໍ ຄນື ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ອາ່ ນຕາມ 2 – 3 ຄງັ້ . - ຄເູ ອນີ້ ນກັ ຮຽນຈາໍ ນວນໜ່ ຶງອາ່ ນຄາໍ ສບັ ເທ່ ືອລະຄນົ , ຄນົ ລະ 4 – 5 ຄາໍ ສບັ . - ຄບູ ອກວທິ ີອອກສຽງໃຫຖ້ ກື ຕອ້ ງ. - ຄອູ ະທິບາຍຄວາມໝາຍຂອງຄາໍ ສບັ ໃນວງົ ຂອບໃຫນ້ ກັ ຮຽນຕ່ ືມຖາ້ ຈາໍ ເປັນ. 3. Read and practise ອາ່ ນ ແລະ ເຝິກແອບ - ຄອູ າ່ ນບດົ ສນົ ທະນາໃຫນ້ ກັ ຮຽນຟງັ 1ຄງັ້ . - ຄອູ າ່ ນບດົ ສນົ ທະນາຄນື ອີກ ນກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ອາ່ ນຕາມປະມານ 2 – 3 ຄງັ້ . - ຄອູ ະທິບາຍຄວາມໝາຍຂອງບດົ ສນົ ທະນາເປັນພາສາລາວໂດຍຫຍໍໃ້ ຫນ້ ກັ ຮຽນຟງັ . - ຄູ ແລະ ນກັ ຮຽນຜດັ ປ່ຽນບດົ ບາດກນັ ອາ່ ນບດົ ສນົ ທະນາ. - ຄຈູ ດັ ນກັ ຮຽນເປັນຄເູ່ ພ່ ືອປະຕບິ ດັ ກດິ ຈະກາໍ ສນົ ທະນາໂດຍຜດັ ປ່ຽນບດົ ບາດກນັ . - ຄຍູ າ່ ງອອ້ ມຫອ້ ງເພ່ ືອສງັ ເກດ ແລະ ຊວ່ ຍນກັ ຮຽນໃນການປະຕິບດັ ກດິ ຈະກາໍ . - ຄເູ ອ້ນີ ເອົານກັ ຮຽນ 2 ຫຼື 3 ຄູ່ ຢືນຂນ້ຶ ຫຼື ອອກມາໜາ້ ກະດານ ເພ່ ືອສະແດງ ບດົ ບາດໃຫໝ້ ໃູ່ ນຫອ້ ງຟງັ ເທ່ ືອລະຄ.ູ່ 104

4. Read and answer ອາ່ ນ ແລະ ຕອບ - ຄອູ າ່ ນບດົ ອາ່ ນໃຫນ້ ກັ ຮຽນຟງັ ກອ່ ນ - ໃຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນບດົ ອາ່ ນດວ້ ຍຕນົ ເອງກອ່ ນ - ເອນ້ີ ນກັ ຮຽນ 2-3 ຄນົ ຂນຶ້ ອາ່ ນເທ່ ືອລະຄນົ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນໃນຫອ້ ງຟງັ - ຄອູ າ່ ນຄນື ໂດຍເນນັ້ ໃສກ່ ານອອກສຽງຄາໍ ສບັ ທ່ ີເຫັນວາ່ ນກັ ຮຽນອອກສຽງຍາກ - ຄພູ ານກັ ຮຽນແປບດົ ອາ່ ນເທ່ ືອລະປະໂຫຍກ, ວກັ ແລະ ໝດົ ບດົ ເລີຍ - ຄແູ ນະນາໍ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນຄາໍ ຖາມທງັ ໝດົ ກອ່ ນ, - ຄອູ ະທິບາຍດວ້ ຍການເຮັດຕວົ ຢາ່ ງໃຫນ້ ກັ ຮຽນເບ່ ງິ ໜ່ ຶງຂກໍ້ ອ່ ນ ຫຼື ແປຄາໍ ຖາມເພ່ ີມ ຖາ້ ວາ່ ນກັ ຮຽນບ່ ໍເຂົ້າໃຈ - ໃຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນບດົ ອາ່ ນແລວ້ ຕອບຄາໍ ຖາມທງັ 5 ຂໍ້ ໃນບດົ ເຝິກຫດັ ນ.ິ້ (ກາໍ ນດົ ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ ເວລາ), - ຄຍູ າ່ ງອອ້ ມຫອ້ ງ ແລະ ສງັ ເກດການປະຕບິ ດັ ກດິ ຈະກາໍ ຂອງນກັ ຮຽນ. - ຄກູ ວດແກໂ້ ດຍເອີ້ນເອົາຄາໍ ຕອບຈາກນກັ ຮຽນ ແລວ້ ຂຽນໃສກ່ ະດານ. a. Questions: 1. When did the government shift the economy from centrally planned to a market oriented financial system? 2. What does the government have to focus on ensuring economic growth in the future? 3. Do the hydropower dams and mining products contribute to the total economic growth? 4. What are the major forces that will drive the economic growth in Laos? 5. What was the economic growth rate in the 2009-2010 fiscal years? ຄາໍ ຕອບ: 1. In 1986. 2. Focus on breaking into manufacturing. 3. Yes, they do. 4. Natural resource and tourism industry. 5. It’s 7.5 %. 105

b. Read and write (True or False) ອາ່ ນ ແລະ ຂຽນ - ອາ່ ນບດົ ອາ່ ນໃນບດົ ເຝິກຫດັ ທ່ ີ 5 ແລະ ຕອບປະໂຫຍກລມຸ່ ນວ້ີ າ່ ຖກື ຫຼື ຜິດ - ຄແູ ນະນາໍ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນປະໂຫຍກທງັ ໝດົ ກອ່ ນ, - ຄອູ ະທິບາຍ ແລະ ແປປະໂຫຍກເຫ່ ົຼານນັ້ ເພ່ ີມຖາ້ ວາ່ ນກັ ຮຽນບ່ ໍເຂ້ົາໃຈ, - ໃຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນບດົ ອາ່ ນແລວ້ ຂຽນບອກວາ່ ປະໂຫຍກໃດ ຖກື ຫຼື ຜິດ ຖາ້ ຜິດແມນ່ ແປງໃຫຖ້ ກື (ກາໍ ນດົ ເວລາ), - ຄເູ ອນ້ີ ເອົາຄາໍ ຕອບຈາກນກັ ຮຽນແລວ້ ຂຽນໃສກ່ ະດານ (ຫຼື ໃຊວ້ ທິ ີອ່ ືນ) ) Read and write (True or False)ອາ່ ນ ແລະ ຂຽນ Use the information in the text to answer whether the following sentences are True (T) or False (F) and correct the (F) sentences. 1. Laos is implementing a centrally planned economy system 2. Lao economic growth rate will reach 7.9 percent in 2010. 3. Lao government is aiming to maintain the economic growth to 7.5 % in the 2009-2010 fiscal years. 4. The strong growth of Lao economy was due to the demand of Lao people living in the countryside. 5. Lao economic growth was rated the first highest in East Asia.____________ 6. Natural resources and tourism industry will be the major driving forces for the economic growth in Laos. 7. Hydropower dams and mining expansions contribute about 3.0 % of total economic growth in Laos.____________ ຄາໍ ຕອບ: 1. F = It’s a market oriented financial system. . 2. F = It’s 7.5%. 3. T 4. F = Due to natural resource and tourism industry 106

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ5. F = the second highest in East Asia after China. 6. T 7. F – 3.6% 5. Listen and complete ຟງັ ແລະ ຕ່ ມື ໃຫຄ້ ບົ - ກອ່ ນເລ່ ມີ ກດິ ຈະກາໍ ນີ້ ຄຄູ ວນຕ່ ືມຄາໍ ສບັ ໃຫຄ້ ບົ ກອ່ ນ (ຄາໍ ຕອບຢປູ່ ື້ມຄມູ່ ຄື )ູ . - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນບດົ ສນົ ທະນາ ແລະ ຄດິ ຫາຄາໍ ສບັ ທ່ ີອາດເປັນໄປໄດເ້ ພ່ ືອຕ່ ມື ໃສບ່ ອ່ ນຫວາ່ ງ. - ຄອູ າ່ ນບດົ ສນົ ທະນາ ປະມານ 2 ເທ່ ືອ. - ນກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ຕ່ ມື ຄາໍ ສບັ ທ່ ີຂາດຫາຍໄປ - ຄກູ ວດແກ້ ໂດຍເອ້ີນເອົາຄາໍ ຕອບຈາກນກັ ຮຽນແລວ້ ຂຽນໃສກ່ ະດານ. ASEAN economic community Following the formal signing, the AEC will officially open on December 31st. It forms one of three pillars of the ASEAN Community, a broad framework of regional integration. The other two are the Political- Security Community, which aims to link up the region's foreign affairs and security interests; and the Socio-Cultural Community, which seeks to build people-to-people connections. The AEC seeks to reduce barriers to trade, services, investment and skilled labor across ASEAN, with the aim of making the region more competitive economically. The recently signed declaration and indeed the establishment of the AEC will not mean that the region will begin to act as a completely integrated economic bloc. Among many things, this would entail regulatory uniformity, harmonized production standards, commonality on labor laws and a general reduction of non-tariff trade barriers, of which many still exist in the region. This, however, is not the end game, as ASEAN was never meant to be an EU- like union. 107

ຄາໍ ຕອບ: 1. open. 2. community. 3. integration. 4. political-security. 5. link up. 6. build. 7. bompetitive. 8. declaration. 9. integrated. 10. harmonized. 11. exist 6. Write ຂຽນ - ຄແູ ນະນາໍ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຂຽນບດົ ເລ່ ອື ງກຽ່ ວກບັ ຈດຸ ດີ ແລະ ຈດຸ ເສຍຂອງການໃນການ ດາໍ ລງົ ຊວີ ດິ ໃນຕວົ ໃຫຍ່ ຕາ່ ງໆ ແລະ ຈງ່ ົ ໃຫເ້ ຫດຜນົ ວາ່ ເປັນຫຍງັ ຄນົ ເຮົາສວ່ ນຫຼາຍ ຈ່ງິ ຍກົ ຍາ້ ຍໄປຢໃູ່ ນເມອື ງໃຫຍ່ ແລະ ຄກູ ະຕນຸ້ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຄດິ ວາ່ ມຍີ ອ້ ນສາເຫດ ອນັ ໃດທ່ ີຄນົ ເຮົາຈ່ງິ ຢາກໄປຢໃູ່ ນເມອື ງໃຫຍ່ ຫຼຶ ແນະນາໍ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນເບ່ ງີ ບດົ ຕວົ ຢາ່ ງອກີ ເພ່ ືອເບ່ ງີ ເປັນທິດທາງໃນການຂຽນດງ່ ັ ກາ່ ວ. Lesson 3 Changes ບດົ ທ່ ີ 3 ການປ່ຽນແປງ ໃນບດົ ຮຽນນີ້ ນກັ ຮຽນ ຮຽນອາ່ ນ ແລະ ສນົ ທະນາກຽ່ ວກບັ ການພດັ ທະນາ, ຮຽນໃຊໂ້ ຄງ ສາ້ ງປະໂຫຍກ Passive voice ໃນອະນາຄດົ . 1. Vocabulary ຄາໍ ສບັ ໃໝ່ - ກອ່ ນເຂ້ົາສບູ່ ດົ ຮຽນ ຄຖູ າມນກັ ຮຽນຄວາມຮທູ້ ່ວົ ໄປກຽ່ ວກບັ ການປ່ຽນແປງທາງດາ້ ນ ເສດຖະກດິ ຢລູ່ າວ. - ຄບູ ອກນກັ ຮຽນເປີດປຶ້ມ, ອາ່ ນຄາໍ ສບັ ແລະ ຄວາມໝາຍຂອງຄາໍ ສບັ ໃນວງົ ຂອບ ໃນໃຈ. 2. Listen and repeat ຟງັ ແລະ ເວ້ົາຕາມ - ຄອູ າ່ ນຄາໍ ສບັ ໃນວງົ ຂອບແຕລ່ ະຄາໍ 1 – 2 ຄງັ້ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຟງັ . - ຄອູ າ່ ນຄາໍ ສບັ ແຕລ່ ະຄາໍ ຄນື ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ອາ່ ນຕາມ 2 – 3 ຄງັ້ . - ຄເູ ອນີ້ ນກັ ຮຽນຈາໍ ນວນໜ່ ຶງອາ່ ນຄາໍ ສບັ ເທ່ ືອລະຄນົ , ຄນົ ລະ 4 – 5 ຄາໍ ສບັ . - ຄບູ ອກວທິ ີອອກສຽງໃຫຖ້ ກື ຕອ້ ງ. - ຄອູ ະທິບາຍຄວາມໝາຍຂອງຄາໍ ສບັ ໃນວງົ ຂອບໃຫນ້ ກັ ຮຽນຕ່ ມື ຖາ້ ຈາໍ ເປັນ. 108

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ3. Grammar note ຫຼກັ ໄວຍາກອນ - ຄອູ ະທິບາຍຄວາມໝາຍ, ໂຄງສາ້ ງ ແລະ ການໃຊປ້ ະໂຫຍກ passive voice. Subject + will + be+ v3 + ojb (ປະໂຫຍກຮບັ ທ່ ີໃຊເ້ ປັນອະນາຄດົ ) Ex. Water will be supplied for all houses. Subject + have/has + been + v3 + ojb (ປະໂຫຍກຮບັ ທ່ ີໃຊສ້ ່ ງິ ທ່ ີເກດີ ຂນຶ້ ໃນ ອະດດີ ເຖງິ ປດັ ຈບຸ ນັ ). ຂໍມ້ ນູ ເພ່ ີມເຕີມ: - ການໃຊປ້ ະໂຫຍກເຫ່ ົຼານແີ້ ມນ່ ເພ່ ືອເວ້ົາເຖງິ ສ່ ງິ ທ່ ີຖກື ກະທາໍ ໂດຍຜອູ້ ່ ນື . - ແນະນາໍ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຂຽນຕວົ ຢາ່ ງຂອງເຂົາເຈາົ້ ເອງແລວ້ ອາ່ ນໃຫໝ້ ຟູ່ ງັ ໃນຫອ້ ງ. 4. Change these sentences into passive voice - ຄອູ ະທິບາຍການຂຽນປະໂຫຍກ passive voice ຕວົ ຢາ່ ງໃສກ່ ະດານ. - ຄຍູ ກົ ຕວົ ຢາ່ ງໃຫນ້ ກັ ຮຽນເບ່ ງີ ຈກັ 1 ຂໍ.້ - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນປຽນ່ ປະໂຫຍກ passive voice ດງ່ ັ ກາ່ ວໃຫຖ້ ກຶ ຕອ້ ງຕາມແຕລ່ ະ tense. - ຄຍູ າ່ ງອອ້ ມຫອ້ ງ ແລະ ສງັ ເກດການປະຕິບດັ ກດິ ຈະກາໍ ຂອງນກັ ຮຽນ. - ຄກູ ວດແກໂ້ ດຍເອນີ້ ເອົາຄາໍ ຕອບຈາກນກັ ຮຽນແລວ້ ຂຽນໃສກ່ ະດານ. ຄາໍ ຕອບ: 1. They have just built the ITEC Mall. ) The ITEC Mall has just been built. 2. People in big cities have used pocket Wi-Fi to link internet. ) Pocket Wi-Fi has been used to link internet by people in big cites or Pocket Wi-Fi has been used by people in big cities to link internet. 3. People in the country side have drunk clean water for many years. ) Clean water has been drunk by people in the country side for many years. 4. Lao people will use high speed train soon. ) High speed train will be used by lao people soon. 5. We have used the new satellite for a few years. ) The new satellite has been used for a few years. 109

5. Read and practise ອາ່ ນ ແລະ ເຝິກແອບ - ຄອູ າ່ ນບດົ ສນົ ທະນາໃຫນ້ ກັ ຮຽນຟງັ 1ຄງັ້ . - ຄອູ າ່ ນບດົ ສນົ ທະນາຄນື ອກີ ນກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ອາ່ ນຕາມປະມານ 2 – 3 ຄງັ້ . - ຄອູ ະທິບາຍຄວາມໝາຍຂອງບດົ ສນົ ທະນາເປັນພາສາລາວໂດຍຫຍໍໃ້ ຫນ້ ກັ ຮຽນຟງັ . - ຄູ ແລະ ນກັ ຮຽນຜດັ ປ່ຽນບດົ ບາດກນັ ອາ່ ນບດົ ສນົ ທະນາ. - ຄຈູ ດັ ນກັ ຮຽນເປັນຄເູ່ ພ່ ືອປະຕິບດັ ກດິ ຈະກາໍ ສນົ ທະນາໂດຍຜດັ ປ່ຽນບດົ ບາດກນັ . - ຄຍູ າ່ ງອອ້ ມຫອ້ ງເພ່ ືອສງັ ເກດ ແລະ ຊວ່ ຍນກັ ຮຽນໃນການປະຕບິ ດັ ກດິ ຈະກາໍ . - ຄເູ ອ້ນີ ເອົານກັ ຮຽນ 2 ຫຼື 3 ຄູ່ ຢືນຂນ້ຶ ຫຼື ອອກມາໜາ້ ກະດານ ເພ່ ືອສະແດງ ບດົ ບາດໃຫໝ້ ໃູ່ ນຫອ້ ງຟງັ ເທ່ ືອລະຄ.ູ່ 6. Read and answer ອາ່ ນ ແລະ ຕອບ - ຄອູ າ່ ນບດົ ອາ່ ນໃຫນ້ ກັ ຮຽນຟງັ ກອ່ ນ. - ໃຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນບດົ ອາ່ ນດວ້ ຍຕນົ ເອງກອ່ ນ. - ເອ້ນີ ນກັ ຮຽນ 2-3 ຄນົ ຂນ້ຶ ອາ່ ນເທ່ ືອລະຄນົ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນໃນຫອ້ ງຟງັ . - ຄອູ າ່ ນຄນື ໂດຍເນນັ້ ໃສກ່ ານອອກສຽງຄາໍ ສບັ ທ່ ີເຫັນວາ່ ນກັ ຮຽນອອກສຽງຍາກ. - ຄພູ ານກັ ຮຽນແປບດົ ອາ່ ນເທ່ ືອລະປະໂຫຍກ, ວກັ ແລະ.ໝດົ ບດົ ເລຍີ . - ຄແູ ນະນາໍ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນຄາໍ ຖາມທງັ ໝດົ ກອ່ ນ. - ຄອູ ະທິບາຍດວ້ ຍການເຮັດຕວົ ຢາ່ ງໃຫນ້ ກັ ຮຽນເບ່ ງິ ໜ່ ຶງຂໍກ້ ອ່ ນ ຫຼື ແປຄາໍ ຖາມເພ່ ີມ ຖາ້ ວາ່ ນກັ ຮຽນບ່ ໍເຂ້ົາໃຈ. - ໃຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນບດົ ອາ່ ນແລວ້ ຕອບຄາໍ ຖາມທງັ 7 ຂໍ້ ໃນບດົ ເຝິກຫດັ ນ.ິ້ (ກາໍ ນດົ ເວລາ). - ຄຍູ າ່ ງອອ້ ມຫອ້ ງ ແລະ ສງັ ເກດການປະຕິບດັ ກດິ ຈະກາໍ ຂອງນກັ ຮຽນ. - ຄກູ ວດແກໂ້ ດຍເອີນ້ ເອົາຄາໍ ຕອບຈາກນກັ ຮຽນແລວ້ ຂຽນໃສກ່ ະດານ. ຄາໍ ຖາມ 1. What will be developed in the village in the next ten years? 2. Will there be any development in the village in the next ten years? 3. What do most people do in the village? 110

4. Are there any irrigation systems in the village now? 5. How do people in the village earn their living? 6. Were there any machines for rice farming in the village 30 years ago? 7. What will people in the village have in the next ten years? ຄາໍ ຕອບ: 1. New houses and roads will be built. 2. Yes, it will. 3. Farmers. 4. Yes, there are. 5. Growing rice, vegetables and raising animals. 6. No, there weren’t. 7. More money, new houses, more food, new roads, a hospital, new school buildings, a market and a stupa. ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ 7. Complete and practise ຕ່ ມື ໃຫຄ້ ບົ ແລະ ເຝິກແອບ - ຄແູ ນະນາໍ ແລະ ອະທິບາຍວທິ ີການຕ່ ືມບດົ ສນົ ທະນາໃຫນ້ ກັ ຮຽນຟງັ ຢາ່ ງລະອຽດ. - ຄແູ ນະນາໍ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນ ແລະ ແປຄາໍ ຖາມແຕລ່ ະຂໃໍ້ ຫລ້ ະອຽດກອ່ ນ. - ຄກູ າໍ ນດົ ເວລາໃຫນ້ ກັ ຮຽນດາໍ ເນນີ ກດິ ຈະກາໍ ດວ້ ຍຕນົ ເອງ ຫຼື ເປັນຄ.ູ່ - ຄກູ ວດຄາໍ ຕອບກອ່ ນທ່ ີຈະດາໍ ເນນີ ການສນົ ທະນາ (ວທິ ີໃດກ່ໄໍ ດ)້ . - ຄຈູ ດັ ນກັ ຮຽນເປັນຄເູ່ ພ່ ືອປະຕິບດັ ກດິ ຈະກາໍ ດງ່ ັ ກາ່ ວ. - ຄເູ ອີ້ນນກັ ຮຽນ 1-2 ຄອູ່ າ່ ນບດົ ສນົ ທະນາໃຫໝ້ ຟູ່ ງັ . - ຄເູ ອ້ີນເອົານກັ ຮຽນ 2 ຫຼື 3 ຄູ່ ຢືນຂນ້ຶ ຫຼື ອອກມາໜາ້ ກະດານ ເພ່ ືອສະແດງ ບດົ ບາດໃຫໝ້ ໃູ່ ນຫອ້ ງຟງັ ເທ່ ືອລະຄ.ູ່ Complete the dialogue and then practice with your partner. A. Will the big buildings be built in your village in the next few years? B. ……………………………………………………………………….. A. Will the roads be repaired and constructed? B. ……………………………………………………………………….. A. Will the new shops be opened along the roads in the next five years? B. ……………………………………………………………………….. 111

A. Will there be the new big market soon in your village? B. ……………………………………………………………………….. A. Do you expect that the new school will be built in your village in the next ten years? B. ……………………………………………………………………….. ຄາໍ ຕອບ: (possible answers) 1. Yes, I think so. 2. Yes, of course. 3. No, I don’t think so. 4. I’m not sure. 5. Definitely. 8. Write ຂຽນ - ຄແູ ນະນາໍ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນບດົ ອາ່ ນໃນກດິ ຈະກາໍ ທ່ ີ 5 ຂອງບດົ ຮຽນບດົ ນຕີ້ ່ ືມເພ່ ືອ ເປັນແບບຢາ່ ງໃນການຂຽນ ກຽ່ ວກບັ ການປ່ຽນແປງຂອງໝບູ່ າ້ ນຂອງນກັ ຮຽນເອງ ໃນອາດດີ , ປດັ ຈບຸ ນັ ແລະ ອະນາຄດົ . ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………….. 112

Unit9 Wildlife ສດັ ປ່າ ເວລາຮຽນ: 9 ຊ່ວົ ໂມງ ຈດຸ ປະສງົ : x ໃຫນ້ ກັ ຮຽນສາມາດຮຽນຮກູ້ ຽ່ ວກບັ ສດັ ປາ່ ທ່ ີຢໃູ່ ນອນັ ຕະລາຍ. x ປກູ ຝງັ ຈດິ ສາໍ ນກຶ ໃນການປກົ ປ້ອງສດັ ປ່າທ່ ີກາໍ ລງັ ຈະສນູ ພນັ . x ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຮຽນຮກູ້ ຽ່ ວກບັ ການອະນລຸ ກັ ສດັ ປ່າ. x ຮຽນກຽ່ ວກບັ ປ່າໄມຢ້ ລູ່ າວ ແລະ ໃນຂງົ ເຂດອອ້ ມຂາ້ ງ. x ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຮຄູ້ ວາມສາໍ ຄນັ ຂອງປາ່ ໄມ ້ ແລະ ການປກົ ປກັ ຮກັ ສາປ່າ. ສ່ ືການສອນ: ກອ່ ນຂນື້ ຫອ້ ງຄຕູ ອ້ ງກະກຽມ: x ຮບູ ສດັ ປ່າ, ຮບູ ປ່າໄມທ້ ່ ີບ່ ໍທນັ ຖກື ທາໍ ລາຍ ແລະ ຖກື ທາໍ ລາຍ. ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ Lesson 1 Endangered animals ບດົ ຮຽນທ່ ີ 1 ສດັ ທ່ ີໃກຈ້ ະສນູ ພນັ ໃນບົດຮຽນນ້ີນັກຮຽນຮຽນກ່ຽວກບັ ສດັ ປ່າທີ່ຢູ່ໃນອັນຕະລາຍ ແລະ ປູກຈິດສໍານຶກໃນ ການ ປກົ ປ້ອງສັດທ່ກີ ໍາລັງຈະສູນພນັ . 1. Vocabulary ຄາໍ ສບັ ໃໜ່ - ກອ່ ນເຂ້ົາສບູ່ ດົ ຮຽນ ຄຖູ າມນກັ ຮຽນວາ່ ສດັ ທ່ ີໃກຈ້ ະສນູ ພນັ ມສີ ດັ ຊະນດິ ໃດແດ?່ - ຄບູ ອກນກັ ຮຽນເປີດປຶ້ມ, ອາ່ ນຄາໍ ສບັ ແລະ ຄວາມໝາຍຂອງຄາໍ ສບັ ໃນວງົ ຂອບ ໃນໃຈ (ປະມານ 1-2 ນາທີ). 2. Listen and repeat ຟງັ ແລະ ເວ້ົາຕາມ - ຄອູ າ່ ນຄາໍ ສບັ ໃນວງົ ຂອບ 1 – 2 ຄງັ້ , ນກັ ຮຽນເບ່ ິງຄາໍ ສບັ ແລະ ອາ່ ນຕາມຄ.ູ (ຄຈູ ະເນັນ້ ໜກັ ການສອນຄາໍ ສບັ ໃໝໃ່ ນເວລາທ່ ີພໍ້ໃນກດິ ຈະກາໍ ຕາ່ ງໆ). 113

3. Pre – reading ກດິ ຈະກາໍ ກອ່ ນອາ່ ນ - ກອ່ ນເຂ້ົາສບູ່ ດົ ອາ່ ນຄຖູ າມຄາໍ ຖາມນກັ ຮຽນເພ່ ືອຢ່ງັ ເບ່ ງິ ຄວາມຮທູ້ ່ວົ ໄປຂອງນກັ ຮຽນ ກຽ່ ວກບັ ສດັ ທ່ ີໃກຈ້ ະສນູ ພນັ ໃນລາວ ຫຼື ໃນທອ້ ງຖ່ ນິ 4. Read and answer ອາ່ ນ ແລະ ຕອບ - ຄອູ າ່ ນບດົ ເລ່ ືອງ 1 ຄງັ້ , ນກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ເບ່ ງິ ປ້ຶມໄປພອ້ ມ. - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນດວ້ ຍຕນົ ເອງ ແລວ້ ປ່ຽນກນັ ອາ່ ນໃຫກ້ ນັ ຟງັ - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນບອກຄາໍ ສບັ ໃໝ່ ແລວ້ ຄຂູ ຽນໃສກ່ ະດານເພ່ ືອແປນາໍ ກນັ ໝດົ ຫອ້ ງ - ຄບູ ອກນກັ ຮຽນທງັ ໝດົ ອາ່ ນຄາໍ ຖາມທງັ 5 ຂໍ້ ໃນບດົ ເຝິກຫດັ ນພີ້ ອ້ ມໆກນັ . - ຄໃູ ຫນ້ ນກັ ຮຽນຕອບຄາໍ ຖາມ (ກດິ ຈະກາໍ ນຄ້ີ ອູ າດໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຮັດເປັນຄູ່ ຫຼື ເປັນ ກມຸ່ ກໄໍ ດ)້ - ຄເູ ອີ້ນເອົາຄາໍ ຕອບຈາກນກັ ຮຽນແລວ້ ຂຽນໃສກ່ ະດານ. ຄໍາຕອບ: 1. Because their fur and bones can be sold for high prices. 2. Because the forest where panda lives is being cut down. 3. Dolphins get caught in fishing net. 4. The Mekong is becoming more polluted and their food supply has been reduced through over-fishing. 5. Its horn. Because it is used in Chinese medicine. 6. Because of their meat. ບດົ ແປສາໍ ລບັ ຄູ ສດັ ທ່ ີໃກຈ້ ະສນູ ພນັ ທ່ວົ ທກຸ ມມູ ໂລກ, ສດັ ທ່ ີສວຍງາມ ແລະ ຫາຍາກຈາໍ ນວນຫຼວງຫຼາຍໄດສ້ ນູ ພນັ ແລະ ຍງັ ມສີ ດັ ອກີ ຈາໍ ນວນຫຼວງຫຼາຍທ່ ີກາໍ ລງັ ຈະສນູ ພນັ ຍອ້ ນຫຼາຍເຫດຜນົ . ໜ່ ືງໃນຈາໍ ນວນສດັ ທ່ ີໃກຈ້ ະສນູ ພນັ ແມນ່ ຊາ້ ງ. ນກັ ລາ່ ສດັ ໄດຂ້ າ້ ຊາ້ ງເພ່ ືອເອົາ ງາຊາ້ ງ, ງາຊາ້ ງໄດຖ້ ກື ນາໍ ມາເຮັດເປັນເຄ່ ອື ງເອ້ ແລະ ເຄ່ ອື ງປະດບັ . ເສອື ກ່ແໍ ມນ່ ສດັ ທ່ ີກາໍ ລງັ ຈະສນູ ພນັ ເຊ່ ັນດຽວກນັ . 114

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດໃນປີ 1998 ໄດມ້ ກີ ານປະເມນີ ວາ່ ເສອື ທ່ ີຍງັ ຄງົ ເຫຼືອຢໃູ່ ນປາ່ ມພີ ຽງສອງພນັ ໂຕ. ນກັ ລາ່ ສດັ ໄດຂ້ າ້ ພວກເຂົາເພ່ ືອເອົາຂນົ ແລະ ກະດກູ . ແຮດເປັນສດັ ຊະນດິ ໜ່ ືງ ທ່ ີຫາຍາກໃນໂລກ. ເຂາົ ຂອງແຮດ ແລະ ກະດກູ ຂອງເສອື ໄດຖ້ ກື ນາໍ ມາເຮັດເປັນຢາ ພ້ືນເມອື ງຈນີ ແລະ ສາມາດຂາຍໃນລາຄາສງູ . ສດັ ທ່ ີກາໍ ລງັ ຈະສນູ ພນັ ອີກຊະນດິ ໜ່ ືງ ແມນ່ ໝີແພນດາ້ . ມນັ ຖກື ຄນ້ົ ພບົ ຢໃູ່ ນປະເທດຈນີ ເທ່ ົານນັ້ ແລະ ມນັ ກນິ ໃບໄຜຊ່ ະນດິ ພິເສດເປັນອາຫານ. ໝແີ ພນດາ້ ທ່ ີຍງັ ຄງົ ເຫຼືອຢບູ່ ່ ໍມທີ ່ ີຢອູ່ າໃສ ຍອ້ ນປ່າໄດຖ້ ກື ທາໍ ລາຍ ແລະ ແຫຼງ່ ອາຫານຕາມທາໍ ມະຊາດກຖໍ ກື ທາໍ ລາຍເຊ່ ັນກນັ . ປາວານໄດຖ້ ກື ລາ່ ເພ່ ືອເອົາທງັ ຊນີ້ ແລະ ນາໍ້ ມນັ . ຢໃູ່ ນບາງພາກສວ່ ນຂອງ ໂລກ, ຕວົ ຢາ່ ງຢປູ່ ະເທດຍ່ ປີ ່ນຸ , ປະຊາຊນົ ໄດຈ້ າ່ ຍເງນິ ຈາໍ ນວນຫຼວງຫຼາຍເພ່ ືອຊຊື້ ນີ້ ຂອງປາວານ. ປາໂລມາສວ່ ນໃຫຍ່ ແມນ່ ພບົ ເຫັນຢໃູ່ ນທະເລ ແລະ ປາໂລມາບາງ ຊະນດິ ແມນ່ ຢໃູ່ ນອນັ ຕະລາຍ ແລະ ໃກຈ້ ະສນູ ພນັ . ເຫດຜນົ ຍອ້ ນຖກື ແຫ ຫຼື ມອງ ຂອງຊາວປະມງົ ທ່ ີໃຊໃ້ ນການຈບັ ປາທນູ າ້ ແລະ ປາອ່ ນື ໆ. ຢໃູ່ ນປະເທດລາວ, ກວາງ, ໄກຟ່ ້າ ແລະ ນກົ ຍງູ ປ່າ ກຈໍ ະກາຍມາເປັນສດັ ທ່ ີ ສນູ ພນັ . ສດັ ເຫ່ ົຼານໄີ້ ດຖ້ ກື ລາ່ ແບບດງ່ ັ ເດມີ ມາໄດຫ້ ຼາຍສດັ ຕະວດັ ແລວ້ ໂດຍບ່ ໍມກີ ານ ຫວງຫາ້ ມ, ແຕວ່ າ່ ປດັ ຈບຸ ນັ ນຕີ້ ວົ ເລກຂອງພວກເຂາົ ໄດຫ້ ຸຼດລງົ . ຊນ້ີ ສດັ ປ່າເປັນທ່ ີ ນຍິ ມົ ກນັ ຢໃູ່ ນລາວ. ບາງຮາ້ ນອາຫານຢພູ່ າຍໃນປະເທດໄດບ້ ໍລກິ ານຊນ້ີ ສດັ ປ່າ. ຢພູ່ າກໃຕຂ້ ອງລາວ, ມປີ າໂລມານາໍ້ ຈດື ຊະນດິ ໜ່ ຶງທ່ ີຫາຍາກເອນ້ີ ວາ່ ປາ Pakha. ມນັ ເກອື ບຈະສນູ ພນັ ໄປໜດົ ແລວ້ . ມນັ ຍງັ ເຫຼືອພຽງສອງສາມຮອ້ ຍຕວົ ເທ່ ົາ ນນັ້ . ທ່ ີຢອູ່ າໃສຕາມທາໍ ມະຊາດຂອງພວກເຂາົ (ແມນ່ າໍ້ ຂອງ) ໄດກ້ າຍເປັນມນົ ລະ ພິດ ແລະ ການຫາປາທ່ ີຫຼວງຫຼາຍໄດຫ້ ຸຼດຈາໍ ນວນອາຫານຂອງພວກເຂົາ. Pakha ອາດຈະ ສນູ ຫາຍໄປຕະຫຼອດການໃນອີກສອງສາມທດົ ສະວດັ ຂາ້ ງໜາ້ ນ.້ີ ໃນປະຈບຸ ນັ ນ,ີ້ ສດັ ທງັ ໜດົ ເຫ່ ົຼານໃີ້ ກຈ້ ະສນູ ພນັ ແລະ ບາງຊະນດິ ກໃໍ ກຈ້ ະ ສນູ ພນັ ໃນອະນາຄດົ ໃກໆ້ ນ.້ີ ເຮົາຈະບອກກບັ ລກູ ຫຼານຂອງພວກເຮົາແນວໃດເມ່ອື ພວກເຂົາຖາມວາ່ ເປັນຫຍງັ ເສອື ຈ່ງຶ ບ່ ໍຍງັ ເຫຼືອຢໃູ່ ນໂລກນ?ີ້ ຫຼື ວາ່ ເປັນຫຍງັ ງາຊາ້ ງຈ່ງຶ ສາໍ ຄນັ ແທຈ້ ນົ ເຮັດໃຫພ້ ວກເຮົາຕອ້ ງຂາ້ ຊາ້ ງຈນົ ໜດົ ? 115

5. Read and arrange ອາ່ ນ ແລະ ຈດັ ລຽງ - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນບດົ ເລ່ ືອງຢຂູ່ ໍ້ 5 ຄນື ອກີ ເທ່ ືອໜ່ ຶງ ແລວ້ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຈດັ ລຽງຮບູ ພາບໃຫຖ້ ກື ກບັ ເນອື້ ໃນຂອງບດົ ເລ່ ອື ງ (ຄເູ ຝິກທກັ ສະການອາ່ ນ - scanning ໂດຍ ຕງັ້ ເວລາໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຮັດກດິ ຈະກາໍ ປະມານ 1 ນາທີ). - ກວດແກຢ້ ກູ່ ະດານ. ຄາໍ ຕອບ: 3 92 7 16 5 84 6. Speak ເວ້ົາ - ຄຈູ ດັ ນກັ ຮຽນເປັນກມຸ່ 6-7 ຄນົ ເພ່ ືອຫຼ້ີນລະຄອນ. - ຄແູ ນະນາໍ ຫວົ ຂຂໍ້ ອງລະຄອນໃຫນ້ ກັ ຮຽນຮູ້ (ກຽ່ ວກບັ ການປກົ ປ້ອງສດັ ທ່ ີໃກຈ້ ະ ສນູ ພນັ ). - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນແບງ່ ປນັ ບດົ ບາດກນັ (ສດັ , ນາຍພານ, ເຈາົ້ ໜາ້ ທ່ ີປາ່ ໄມ)້ . - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນຊອ້ ມບດົ ລະຄອນທ່ ີນກັ ຮຽນສາ້ ງຂນຶ້ . - ຄຍູ າ່ ງໄປແຕລ່ ະກມຸ່ ເພ່ ືອຊວ່ ຍເຫຼືອນກັ ຮຽນ - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນແຕລ່ ະກມຸ່ ອອກມາສະແດງບດົ ລະຄອນຂອງຕນົ ແລວ້ ໃຫຄ້ ະແນນ ບດົ ລະຄອນທ່ ີດກີ ວ່ າໝູ່ ຈາກມະຕິເຫັນດຂີ ອງໝຢູ່ ໃູ່ ນຫອ້ ງ. 116

7. Listen and complete ຟງັ ແລະ ຕ່ ືມໃຫຄ້ ບົ - ຄບູ ອກນກັ ຮຽນອາ່ ນບດົ ອາ່ ນໃນໃຈພອ້ ມກບັ ຄດິ ຫາຄາໍ ສບັ ທ່ ີຄວນຈະເອົາມາຕ່ ມື ໃສ່ ບອ່ ນຫວາ່ ງ. - ຄອູ າ່ ນບດົ ສນົ ທະນາ 1 ຄງັ້ , ນກັ ຮຽນຟງັ . - ຄອູ າ່ ນບດົ ສນົ ທະນາຄນື ອີກ ນກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ຂຽນຄາໍ ສບັ ທ່ ີຂາດໄປ ໃສໃ່ ນບອ່ ນ ຫວາ່ ງ. - ຄອູ າ່ ນຄນື ອີກເທ່ ືອໜ່ ຶງ ນກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ກວດຄນື . - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນປຽບທຽບຄາໍ ຕອບຕນົ ເອງກບັ ໝທູ່ ່ ີນງ່ ັ ຂາ້ ງກນັ . - ຄເູ ອນ້ີ ເອົາຄາໍ ຕອບຈາກນກັ ຮຽນແລວ້ ຂຽນໃສກ່ ະດານ. ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ Script: Endangered species are the species which have been categorized by the International Union for Conservation of Nature (IUCN) Red lists as likely to become extinct. “ Endangered” is the second most severe conservation status for wild populations in the IUCN’s schema after Critically Endangered (CR). 8. Write ຂຽນ - ຄບູ ອກນກັ ຮຽນອາ່ ນບດົ ອາ່ ນຈາກກດິ ຈະກາໍ ທີ 4 ໃນໃຈພອ້ ມກບັ ຊອກຫາຄາໍ ສບັ ມາຕ່ ມື ໃສບ່ ອ່ ນຫວາ່ ງໃຫຄ້ ບົ . - ໃຫນ້ ກັ ຮຽນປຽບທຽບຄາໍ ຕອບຕນົ ເອງກບັ ໝທູ່ ່ ີນງ່ ັ ທາງຂາ້ ງ. - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນແຕລ່ ະປະໂຫຍກ (ຫຼືອອກມາຂຽນເອງ ຖາ້ ມເີ ວລາພຽງພໍ). - ຄຂູ ຽນຄາໍ ຕອບໃສກ່ ະດານ ແລວ້ ກວດແກນ້ າໍ ກນັ ໝດົ ຫອ້ ງ. (ຄສູ າມາດໃຫເ້ ປັນວຽກບາ້ ນໄດ)້ ຄາໍ ຕອບ: 1. In 1998, it was estimated that there were only about 2,000 left in the world. 2. Rhinoceros horns and tiger bones are used in traditional Chinese medicine. 117

3. In Laos, deer, pheasant and wild peacock are becoming endangered. 4. The pakha may disappear forever over the next few decades. 5. Ivory is used to make decorations and jewellery. Lesson 2 Conserving wildlife ບດົ ຮຽນທ່ ີ 2 ການອະນລຸ ກັ ສດັ ປ່າ ໃນບົດຮຽນນ້ີ ນກັ ຮຽນຮຽນກ່ຽວກັບການອະນຸລັກສັດປ່າ. 1. Vocabulary ຄາໍ ສບັ ໃໜ່ - ກອ່ ນເຂົ້າສບູ່ ດົ ຮຽນຄຖູ າມນກັ ຮຽນວາ່ ຮຈູ້ ກັ ສດັ ປາ່ ຊະນດິ ໃດແດທ່ ່ ີອາໃສຢໃູ່ ນປ່າທາໍ ມະຊາດຂອງລາວ. - ຄບູ ອກນກັ ຮຽນເປີດປຶ້ມ, ອາ່ ນຄາໍ ສບັ ແລະ ຄວາມໝາຍຂອງຄາໍ ສບັ ໃນວງົ ຂອບ ໃນໃຈ (ປະມານ 1-2 ນາທີ). 2. Listen and repeat ຟງັ ແລະ ເວົ້າຕາມ - ຄອູ າ່ ນຄາໍ ສບັ ໃນວງົ ຂອບ 1 – 2 ຄງັ້ , ນກັ ຮຽນເບ່ ງິ ຄາໍ ສບັ ແລະ ອາ່ ນຕາມຄ.ູ (ຄຈູ ະເນັນ້ ໜກັ ການສອນຄາໍ ສບັ ໃໝໃ່ ນເວລາທ່ ີພໍ້ໃນກດິ ຈະກາໍ ຕາ່ ງໆ). 3. Listen and practise ຟງັ ແລະ ເຝິກຫດັ - ຄອູ າ່ ນບດົ ສນົ ທະນາ 1ຄງັ້ , ນກັ ຮຽນຟງັ . - ຄຖູ າມເອົາຄວາມໝາຍລວມໂດຍຫຍໍເ້ ປັນພາສາລາວຈາກນກັ ຮຽນ. - ຄອູ າ່ ນບດົ ສນົ ທະນາຄນື ອກີ ນກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ອາ່ ນຕາມປະມານ 2 – 3 ຄງັ້ . - ຄູ ແລະ ນກັ ຮຽນຜດັ ປ່ຽນບດົ ບາດກນັ . - ຄຈູ ດັ ນກັ ຮຽນເປັນຄູ່ ເພ່ ືອປະຕິບດັ ກດິ ຈະກາໍ ສນົ ທະນາໂດຍຜດັ ປ່ຽນບດົ ບາດກນັ . - ຄຍູ າ່ ງອອ້ ມຫອ້ ງເພ່ ືອສງັ ເກດ ແລະ ຊວ່ ຍນກັ ຮຽນໃນການປະຕບິ ດັ ກດິ ຈະກາໍ ຂອງ ເຂົາເຈາົ້ . - ຄເູ ອນ້ີ ເອົານກັ ຮຽນ 2 ຫຼື 3 ຄູ່ ຢືນຂນ້ຶ ຫຼື ອອກມາໜາ້ ກະດານ ເພ່ ືອສະແດງ ບດົ ບາດໃຫໝ້ ໃູ່ ນຫອ້ ງຟງັ ເທ່ ືອລະຄ.ູ່ 118

4. Pre – reading ກດິ ຈະກາໍ ກອ່ ນອາ່ ນ - ກອ່ ນເຂ້ົາສບູ່ ດົ ອາ່ ນ ຄຖູ າມນກັ ຮຽນເພ່ ືອຢ່ງັ ເບ່ ິງຄວາມຮຂູ້ ອງນກັ ຮຽນເຊ່ ັນວາ່ : ນກັ ຮຽນເຄຍີ ເຫັນສດັ ປ່າບ່ ໍ? Have you ever seen any wild animals? ເຄຍີ ເຫັນສດັ ຊະນດິ ໃດແດ?່ What kind of animals have you seen? ເຈາ້ົ ເຫັນພວກເຂົາຢໃູ່ ສ? Where have you seen them? 5. Read and answerອາ່ ນ ແລະ ຕອບ - ກອ່ ນເຂ້ົາກດິ ຈະກາໍ ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນເດາົ ເບ່ ງິ ເນອື້ ໃນຂອງບດົ ໜງັ ສພື ິມດວ້ ຍການເບ່ ງິ ຫວົ ຂໍ້ ແລະ ຮບູ ພາບ. - ຄອູ າ່ ນບດົ ເລ່ ອື ງ 1 ຄງັ້ , ນກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ເບ່ ງິ ປຶ້ມໄປພອ້ ມ. - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນດວ້ ຍຕນົ ເອງ ແລວ້ ປ່ຽນກນັ ອາ່ ນໃຫກ້ ນັ ຟງັ - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນບອກຄາໍ ສບັ ໃໝ່ ແລວ້ ຄຂູ ຽນໃສກ່ ະດານເພ່ ືອແປນາໍ ກນັ ໝດົ ຫອ້ ງ - ຄບູ ອກນກັ ຮຽນທງັ ໝດົ ອາ່ ນຄາໍ ຖາມທງັ 5 ຂໍ້ ໃນບດົ ເຝິກຫດັ ນພ້ີ ອ້ ມໆກນັ . - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນຕອບຄາໍ ຖາມ (ກດິ ຈະກາໍ ນຄີ້ ອູ າດໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຮັດເປັນຄູ່ ຫຼື ເປັນກມຸ່ ກໄໍ ດ)້ - ຄເູ ອີ້ນເອົາຄາໍ ຕອບຈາກນກັ ຮຽນແລວ້ ຂຽນໃສກ່ ະດານ. - ຄພູ ານກັ ຮຽນສະຫຸຼບ ແລະ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນແປຄວາມໝາຍຂອງບດົ ອາ່ ນ ໂດຍຄຊູ ວ່ ຍ ໃນກລໍ ະນທີ ່ ີມຄີ າໍ ສບັ ທ່ ີບ່ ໍຄນຸ້ ເຄຍີ ຫຼື ປະໂຫຍກທ່ ີນກັ ຮຽນແປບ່ ໍຖກື ຕອ້ ງ. ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ ຄາໍ ຕອບ: 1. The villagers of Ban Toup, Houaysay district. 2. Villagers and Forespace Forest project team. 3. Because it shows rural support to stop illegal hunting. 4. Creating an area of pristine forest which will be opened to tourists and scientists who want to study and experience the amazing bio-diversity of Laos. 5. Creating a tree-top walk-way. 119

ບດົ ແປສາໍ ລບັ ຄ:ູ ການອະນລຸ ກັ ສດັ ປ່າ ປະຊາຊນົ ບາ້ ນຕບູ , ເມອື ງຫວ້ ຍຊາຍ ໄດຕ້ ດັ ສນິ ໃຈທ່ ີຈະມອບປືນລາ່ ສດັ ແບບ ພື້ນເມອື ງຂອງຕນົ ໃຫແ້ ກອ່ າໍ ນາດການປກົ ຄອງທອ້ ງຖ່ ນິ . ເພ່ ືອຊວ່ ຍປກົ ປກັ ຮກັ ສາພ້ືນ ທ່ ີອອ້ ມໆນາໍ້ ກນ່ ັ ນາໍ້ ງາ. ເຫດການທ່ ີໜາ້ ຍນິ ດນີ ແ້ີ ມນ່ ຜນົ ມາຈາກການເຈລະຈາ ລະຫວາ່ ງໜວ່ ຍງານ ຕາ່ ງໆຂອງລດັ ຖະບານ, ອາໍ ນາດການປກົ ຄອງທອ້ ງຖ່ນີ , ປະຊາຊນົ ແລະ ທີມງານ ໂຄງການຟໍສະເປດັ (Forespace). ທກຸ ກມຸ່ ເຫ່ ົຼານກ້ີ າໍ ເຮັດວຽກໃນເຂດປ້ອງກນັ ນາໍ້ ກນ່ ັ ເພ່ ືອອະນລຸ ກັ ປ່າ ແລະ ສ່ງົ ເສີມການທອ່ ງທຽ່ ວແບບອະນລຸ ກັ ທາໍ ມະຊາດ. ການ ອະນລຸ ກັ ສດັ ປາ່ ເປັນສວ່ ນໜ່ ືງທ່ ີສາໍ ຄນັ ຂອງລາຍການ. ການສ່ງົ ມອບປືນເປັນສ່ ິງສາໍ ຄນັ ເພາະມນັ ສະແດງໃຫເ້ ຫັນວາ່ ປະຊາຊນົ ໃນເຂດຊນົ ນະບດົ ພອ້ ມທ່ ີຈະຢດຸ ການລາ່ ສດັ ປ່າແບບຜິດກດົ ໝາຍ. ຢໃູ່ ນແຂວງບ່ ໍ ແກວ້ , ການປະຕບິ ດັ ແບບນແ້ີ ມນ່ ສວ່ ນໜ່ ຶງຂອງ ແຜນການໄລຍະຍາວທ່ ີຈະສາ້ ງພື້ນ ທ່ ີປາ່ ອດຸ ມົ ສມົ ບນູ ເຊ່ ງິ ຈະເປີດໃຫນ້ ກັ ທອ່ ງທຽ່ ວ ແລະ ນກັ ວທິ ະຍາສາດທ່ ີຕອ້ ງການ ສກຶ ສາ ແລະ ຫາປະສບົ ການທາງຊວີ ະພາບທ່ ີມະຫດັ ສະຈນັ ຂອງລາວ. Forespace ໄດມ້ ແີ ຜນການທ່ ີຈະສາ້ ງທາງຍາ່ ງເທິງຕນ້ົ ໄມ ້ ເພ່ ືອໃຫນ້ ກັ ທອ່ ງ ທຽ່ ວໄດເ້ ຫັນຄວາມເລິກລບັ ຂອງປາ່ ໄມ.້ Forespace ໄດເ້ ຝິກອບົ ຮມົ ຊາວບາ້ ນ ກຽ່ ວກບັ ການຮກັ ສາຄວາມປອດໄພຂອງປ່າ ເຊ່ ງິ ເປັນສວ່ ນໜ່ ຶງຂອງໂຄງການເພ່ ືອປກົ ປ້ອງສດັ ປ່າ. ຊາວບາ້ ນຈາກຊນົ ເຜ່ ົາທອ້ ງຖ່ ນິ ໄດອ້ າສາສະຫມກັ ເປັນສະມາຊກິ ຂອງ ທີມງານຮກັ ສາປ່າ ເຊ່ ງິ ປກົ ປກັ ຮກັ ສາປາ່ ຈາກນາຍພານເຖ່ ອື ນ. ທີມງານຍງັ ໄດບ້ ນັ ທຶກ ສດັ ປ່າເຊ່ ັນ: ລງີ , ນກົ ແລະ ສດັ ທ່ ີລຽ້ ງລກູ ດວ້ ຍນມົ ຂະໜາດໃຫຍ່ ແລະ ເກບັ ກາໍ ຂໍ້ ມນູ ອ່ ືນໆທ່ ີສາມາດນາໍ ມາໃຊໃ້ ນການຮກັ ສາສ່ ິງແວດລອ້ ມ. 6. Match ຈບັ ຄູ່ - ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຈບັ ຄພູ່ າສາລາວໃຫກ້ ງົ ກບັ ພາສາອງັ ກດິ ໃຫຖ້ ກື ຕອ້ ງ. - ກວດແກໃ້ ສກ່ ະດານ. 120

ຄາໍ ຕອບ: 1. eco-tourism b. ການທ່ອງທ່ຽວແບບອະນລຸ ກັ ສ່ ິງແວດລ້ອມ d. ຊວີ ະນາໆພນັ 2. bio-diversity  e. ທາງຍ່າງ a. ການປກົ ປກັ ຮກັ ສາປ່າໄມ້ 3. walk-way  f. ເຈາົ້ ໜ້າທ່ ີຮກັ ສາປ່າໄມ້ c. ປ່າດງົ ດບິ 4. forest security  5. forest guard team 6. pristine forest  ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ 7. Speak ເວ້ົາ - ຄູຂຽນຄາໍ ສັບ Hunting ໃສ່ກະດານ ພ້ອມກັບແນວຄິດທີເ່ ຫັນດີ ແລະ ຄັດຄ້ານການ ລາ່ ສັດປາ່ ດັ່ງຢູ່ໃນປມຶ້ ແບບຮຽນ. - ຄໃູ ຫ້ນກັ ຮຽນສະເໜີຄໍາຄິດເຫັນຂອງເຂົາເຈ້ົາຕື່ມກຽ່ ວກັບການຄັດຄາ້ ນ ຫືຼ ເຫັນດນີ ໍາ ການລາ່ ສັດເພອ່ື ເປັນຕວົ ຢ່າງ. ຈາກນ້ັນຂຽນຄາໍ ຕອບໃສ່ກະດານ ໂດຍແຍກເປນັ ສອງຖັນຄ:ື ເຫັນດີ ແລະ ບໍເ່ ຫນັ ດ.ີ - ຄູຈັດນັກຮຽນເປັນກຸ່ມເພື່ອປະຕບິ ັດກິດຈະກໍານ້ີ. - ກວດແກ້ໂດຍໃຫ້ນກັ ຮຽນອອກມາຂຽນໃສ່ແຕລ່ ະຖັນຢູ່ກະດານ. Possible answer/ຄາໍ ຕອບທນີ່ ກັ ຮຽນອາດຈະຂຽນ For Against x Hunters need money to x There are plenty of other kinds of support their families. food to eat, without eating wildlife. x Letting hunting continue is ● Some endangered animals will cheaper and easier than disappear over the next fewyears. trying to prevent it. x Some products made from x Hunters do not know other wildlife are not essential, like ways of earning a living. ivory duration. x It’s difficult to control in x Tourists won’t come to Laos if remote areas. there iswildlife to see. x It doesn’t matter if some x Some endangered animals will wildlife become extinct. disappear over the next few years. 121

8. Listen and complete ຟງັ ແລະ ຕ່ ືມໃຫຄ້ ບົ - ຄບູ ອກນກັ ຮຽນອາ່ ນບດົ ສນົ ທະນາໃນໃຈພອ້ ມກບັ ຄດິ ຫາຄາໍ ສບັ ທ່ ີຄວນຈະເອົາມາ ຕ່ ືມໃສບ່ ອ່ ນຫວາ່ ງ. - ຄອູ າ່ ນບດົ ສນົ ທະນາ 1 ຄງັ້ , ນກັ ຮຽນຟງັ . - ຄອູ າ່ ນບດົ ສນົ ທະນາຄນື ອກີ ນກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ຂຽນຄາໍ ສບັ ທ່ ີຂາດໄປໃສໃ່ ນບອ່ ນ ຫວາ່ ງ. - ຄອູ າ່ ນຄນື ອກີ ເທ່ ືອໜ່ ຶງ ນກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ກວດຄນື . - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນປຽບທຽບຄາໍ ຕອບຕນົ ເອງກບັ ໝທູ່ ່ ີນງ່ ັ ຂາ້ ງກນັ . - ຄເູ ອ້ີນເອົາຄາໍ ຕອບຈາກນກັ ຮຽນແລວ້ ຂຽນໃສກ່ ະດານ. Script: 1. Da: There’s a program me about wildlife on TV tonight. Noy: Really? Then I …should watch………………..it. 2. Vong: I’m doing project on wildlife. Sy: What’s the media can help in protecting the wildlife? Lao TV …should show…………advertisements about how wildlife is disapprearing. 3. Anan: What can we do to protect the wildlife? La: We …must stop……….. hunting endangered animals. 9. Writeຂຽນ - ແນະນາໍ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນໃຊຄ້ ວາມຄດິ ຂອງເຂາົ ເຈາົ້ ເອງ ເພ່ ືອບອກວາ່ ຈະປກົ ປກັ ຮກັ ສາ ສດັ ປ່າຄແື ນວໃດ. ໃຫນ້ ກັ ຮຽນເບ່ ງິ ຕວົ ຢາ່ ງຢໃູ່ ນປຶ້ມແບບຮຽນ. - ຈດັ ນກັ ຮຽນເປັນກມຸ່ ເພ່ ືອປະຕບິ ດັ ກດິ ຈະກາໍ ນ.ີ້ - ກວດແກໂ້ ດຍຖາມຄວາມເຫັນຂອງແຕລ່ ະກມຸ່ . Possible answer/ຄາໍ ຕອບທນີ່ ັກຮຽນອາດຈະຂຽນ - Conservation and environmental studies should be taught at primary school. 122

- Villagers in remote areas need to know that tourisms will bring money to their areas. - Villagers need to know about raising animals for meat rather than shooting wild animals. - The government should make a training video about the advantages of natural forests. Lesson 3 Forests ບດົ ຮຽນທ່ ີ 3 ປ່າໄມ ້ ໃນບດົ ຮຽນນນ້ີ ກັ ຮຽນ ຮຽນກຽ່ ວກບັ ປ່າໄມຢ້ ໃູ່ ນລາວ ແລະ ຢໃູ່ ນຂງົ ເຂດອອ້ ມຂາ້ ງ ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ 1. Vocabulary ຄາໍ ສບັ ໃໜ່ - ກອ່ ນເຂ້ົາສບູ່ ດົ ຮຽນ ຄຖູ າມນກັ ຮຽນວາ່ ຮຫູ້ ຍງັ ແດແ່ ລວ້ ກຽ່ ວກບັ ປ່າໄມຢ້ ໃູ່ ນລາວ ແລະ ໃນຂງົ ເຂດອາຊ.ີ - ຄບູ ອກນກັ ຮຽນເປີດປ້ຶມ, ອາ່ ນຄາໍ ສບັ ແລະ ຄວາມໝາຍຂອງຄາໍ ສບັ ໃນວງົ ຂອບ ໃນໃຈ (ປະມານ 1-2 ນາທີ). 2. Listen and repeat ຟງັ ແລະ ເວ້ົາຕາມ - ຄອູ າ່ ນຄາໍ ສບັ ໃນວງົ ຂອບ 1 – 2 ຄງັ້ , ນກັ ຮຽນເບ່ ິງຄາໍ ສບັ ແລະ ອາ່ ນຕາມຄ.ູ (ຄຈູ ະເນັນ້ ໜກັ ການສອນຄາໍ ສບັ ໃໝໃ່ ນເວລາທ່ ີພໍ້ໃນກດິ ຈະກາໍ ຕາ່ ງໆ). 3. Listen and practice ຟງັ ແລະ ເຝິກຫດັ - ຄອູ າ່ ນບດົ ສນົ ທະນາ 1ຄງັ້ , ນກັ ຮຽນຟງັ . - ຄຖູ າມເອົາຄວາມໝາຍລວມໂດຍຫຍໍເ້ ປັນພາສາລາວຈາກນກັ ຮຽນ. - ຄອູ າ່ ນບດົ ສນົ ທະນາຄນື ອກີ ນກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ອາ່ ນຕາມປະມານ 2 – 3 ຄງັ້ . - ຄູ ແລະ ນກັ ຮຽນຜດັ ປ່ຽນບດົ ບາດກນັ . - ຄຈູ ດັ ນກັ ຮຽນເປັນຄູ່ ເພ່ ືອປະຕບິ ດັ ກດິ ຈະກາໍ ສນົ ທະນາໂດຍຜດັ ປຽ່ ນບດົ ບາດກນັ . - ຄຍູ າ່ ງອອ້ ມຫອ້ ງເພ່ ືອສງັ ເກດ ແລະ ຊວ່ ຍນກັ ຮຽນໃນການປະຕບິ ດັ ກດິ ຈະກາໍ ຂອງ ເຂົາເຈາົ້ . 123

- ຄເູ ອນ້ີ ເອົານກັ ຮຽນ 2 ຫຼື 3 ຄູ່ ຢືນຂນ້ຶ ຫຼື ອອກມາໜາ້ ກະດານ ເພ່ ືອສະແດງ ບດົ ບາດໃຫໝ້ ໃູ່ ນຫອ້ ງຟງັ ເທ່ ືອລະຄ.ູ່ 4. Pre – reading ກດິ ຈະກາໍ ກອ່ ນອາ່ ນ x ກອ່ ນເຂ້ົາສບູ່ ດົ ອາ່ ນ ຄຖູ າມຄາໍ ຖາມນກັ ຮຽນເພ່ ືອຢ່ງັ ເບ່ ິງຄວາມຮຂູ້ ອງນກັ ຮຽນເຊ່ ັນ ວາ່ : What areas of Laos are heavily forested? In many parts of the world, forests are being destroyed. Why do you think this is happening? 5. Read and answer ອາ່ ນ ແລະ ຕອບ - ຄອູ າ່ ນບດົ ເລ່ ອື ງ 1 ຄງັ້ , ນກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ເບ່ ງິ ປຶ້ມໄປພອ້ ມ. - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນດວ້ ຍຕນົ ເອງ ແລວ້ ປ່ຽນກນັ ອາ່ ນໃຫກ້ ນັ ຟງັ - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນບອກຄາໍ ສບັ ໃໝ່ ແລວ້ ຄຂູ ຽນໃສກ່ ະດານເພ່ ືອແປນາໍ ກນັ ໝດົ ຫອ້ ງ - ຄບູ ອກນກັ ຮຽນທງັ ໝດົ ອາ່ ນຄາໍ ຖາມທງັ 5 ຂໍ້ ໃນບດົ ເຝິກຫດັ ນພ້ີ ອ້ ມໆກນັ . - ຄໃູ ຫກ້ັ ຮຽນຕອບຄາໍ ຖາມ (ກດິ ຈະກາໍ ນຄີ້ ອູ າດໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຮັດເປັນຄູ່ ຫຼື ເປັນກມຸ່ ກໍ ໄດ)້ - ຄເູ ອ້ນີ ເອົາຄາໍ ຕອບຈາກນກັ ຮຽນແລວ້ ຂຽນໃສກ່ ະດານ. - ຄພູ ານກັ ຮຽນສະຫຸຼບ ແລະ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນແປຄວາມໝາຍຂອງບດົ ອາ່ ນ ໂດຍຄຊູ ວ່ ຍ ໃນກລໍ ະນທີ ່ ີມຄີ າໍ ສບັ ທ່ ີບ່ ໍຄນຸ້ ເຄຍີ ຫຼື ປະໂຫຍກທ່ ີນກັ ຮຽນແປບ່ ໍຖກື ຕອ້ ງ. ຄາໍ ຕອບ: 1. Most of them have been cut down. 2. Deforestation destroys the habitat of animals and can result in natural disasters such as floods. 3. Srilanka has designated more than 10% of its land as protected areas. 4. They provide employment for local people and the natural forests do not need to be cut down. 5. The answers may be varied (no right or wrong answer). 124

ບດົ ແປສາໍ ລບັ ຄູ ຊາວປີທ່ ີຜາ່ ນມາ, ໜ່ ຶງໃນສາມຂອງພ້ືນທ່ ີທງັ ໝດົ ໃນເອເຊຍໄດຖ້ ກື ປກົ ຄມຸ ດວ້ ຍ ປ່າໄມສ້ ຂີ ຽວ. ປ່າທ່ ີອດຸ ມົ ສມົ ບນູ ເຫ່ ົຼານແ້ີ ມນ່ ເຕັມໄປດວ້ ຍພືດ ແລະ ສດັ ຫຼາຍຊະນດິ . ແຕປ່ ະຈບຸ ນັ ນ້ີ ເນ່ ອື ງຈາກການຕດັ ໄມທ້ າໍ ລາຍປ່າ ເນອ້ື ທ່ ີຈາໍ ນວນຫຼວງຫຼາຍໄດ້ ແຫງ້ ແລງ້ ແລະ ຮາ້ ຍແຮງຂນ້ຶ ຕະຫຼອດເວລາ. ນແີ້ ມນ່ ການທາໍ ລາຍທ່ ີຢອູ່ າໃສຂອງ ສດັ ທ່ ີຫາຍາກຈາໍ ນວນຫຼວງຫຼາຍ ແລະ ຍງັ ເປັນສາເຫດຂອງໄພທາໍ ມະຊາດເຊ່ ັນ:ນາໍ້ ຖວ້ ມ. ເພ່ ືອຫຸຼດ ຜອ່ ນການທາໍ ລາຍປາ່ , ປະເທດໃນອາຊສີ ວ່ ນໃຫຍ່ ໄດອ້ ອກກດົ ໜາຍ ເພ່ ືອປກົ ປອ້ ງພວກເຂົາ. ຫຼາຍປະເທດໄດລ້ ງົ ລາຍເຊັນໃນຂຕໍ້ ກົ ລງົ ລະຫວາ່ ງປະເທດ ເພ່ ືອການອະນລຸ ກັ ປ່າໄມຂ້ ອງພວກເຂົາ. ປະເທດໄທ, ສລີ ງັ ກາ ແລະ ກາໍ ປເູ ຈຍ ໄດ້ ຈດັ ສນັ ເນອື້ ທ່ ີຫຼາຍກວາ່ 10% ຂອງທ່ ີດນີ ຂອງພວກເຂົາເປັນພ້ືນທ່ ີຄມຸ້ ຄອງ. ປະເທດ ຈນີ , ອນີ ເດຍ, ອີນໂດ ເນເຊຍ, ວຽດນາມ ແລະ ຟີລິບປີນໄດເ້ ລີ້ມຕນົ້ ການປກູ ປ່າ ຄນື ໃໝ່ ຢາ່ ງກວາ້ ງຂວາງ. ໃນ ສ ປ ປ ລາວ. ລດັ ຖະບານໄດສ້ ່ງົ ເສມີ ໃຫປ້ ະຊາຊນົ ປກົ ປອ້ ງປາ່ ແລະ ປກູ ຕນ້ົ ໄມຫ້ ຼາຍທ່ ີສດຸ ເທ່ ົາທ່ ີເປັນໄປໄດ.້ ເນອ້ື ທ່ ີປກູ ຝງັ ໄດຮ້ ບັ ການຈດັ ຕງັ້ ຂນ້ື ໃນການ ຜະລິດໄມເ້ ພ່ ືອການຄາ້ . ນຈີ້ ະເຮັດໃຫຜ້ ນົ ກາໍ ໄລສາໍ ລບັ ບໍລິສດັ ຄາ້ ໄມ,້ ຈດັ ຫາວຽກໃຫ້ ຄນົ ໃນທອ້ ງຖ່ ນິ ແລະ ຊວ່ ຍໃຫເ້ ສດຖະກດິ ຂອງລາວເຕີບໂຕຂນ້ື . ນອກນຍ້ີ ງັ ຊວ່ ຍ ລດົ ຄວາມຈາໍ ເປັນໃນການຕດັ ໄມຈ້ າກປ່າທາໍ ມະຊາດອກີ ດວ້ ຍ. ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ 6. Match ຈບັ ຄໃູ່ ຫຖ້ ກື ຕອ້ ງ - ຄຍູ ກົ ຕວົ ຢາ່ ງໃຫນ້ ກັ ຮຽນເບ່ ງິ 1 ຂໍ.້ - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນຄາໍ ສບັ ໃນຖນັ ເບອື້ ງຊາ້ ຍ ແລະ ຄວາມໝາຍໃນຖນັ ເບອ້ື ງຂວາ ແລວ້ ຈບັ ຄໃູ່ ຫຖ້ ກື ຕອ້ ງ. - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນເຮັດກດິ ຈະກາໍ . - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນຂຽນຄາໍ ຕອບໃສໃ່ ນປຶ້ມ. - ຄກູ ວດແກໂ້ ດຍເອນີ້ ເອົາຄາໍ ຕອບຈາກນກັ ຮຽນ ແລະ ຂຽນຄາໍ ຕອບໃສກ່ ະດານ 125

ຄາໍ ຕອບ: c. ການຕດັ ໄມທ້ າໍ ລາຍປ່າ 1. deforestation  e. ການປກູ ໄມໃ້ ຫ້ເປັນປ່າ 2. reforestation 3. programs  b. ໂຄງການ   4. disaster   5. encourage  g. ໄພພິບດັ 6. commercial  7. natural  a. ຊຸກຍູ້ f. ກຽ່ ວກບັ ການຄາ້ d. ທາງທາໍ ມະຊາດ 7. Complete ຕ່ ມື ໃຫຄ້ ບົ - ຄບູ ອກນກັ ຮຽນອາ່ ນປະໂຫຍກໃນໃຈພອ້ ມກບັ ຕ່ ມື ປະໂຫຍກໃຫສ້ ມົ ບນູ . - ໃຫນ້ ກັ ຮຽນປຽບທຽບຄາໍ ຕອບຕນົ ເອງກບັ ໝທູ່ ່ ີນງ່ ັ ທາງຂາ້ ງ. - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນແຕລ່ ະປະໂຫຍກ. - ຄຂູ ຽນຄາໍ ຕອບໃສກ່ ະດານ. ຄາໍ ຕອບ: 1. Cutting too many trees can result in natural disasters, such as floods. 2. Many countries in Asia have started reforestation programs. 3. Most Asian countries have reduced deforestation to protect their forests. 4. In Lao PDR people are encouraged to protect forests and to plant trees. 8. Rearrange ຈດັ ລຽງຄນື - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນແລະລຽງຄາໍ ສບັ ໃຫເ້ ປັນປະໂຫຍກທ່ ີຖກື ຕອ້ ງ. - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນເຮັດກດິ ຈະກາໍ . - ຄຍູ າ່ ງອອ້ ມຫອ້ ງ ແລະ ສງັ ເກດການປະຕບິ ດັ ກດິ ຈະກາໍ ຂອງນກັ ຮຽນ. - ຄກູ ວດແກໂ້ ດຍເອີນ້ ເອົາຄາໍ ຕອບຈາກນກັ ຮຽນແລວ້ ຂຽນໃສກ່ ະດານ. 126

ຄາໍ ຕອບ: 1. The government encourages people to protect forests and to plant as many trees as possible. 2. Many countries have introduced laws to protect the destruction of forests. 3. Plantations have been established to produce timber for commercial purposes. 4. The Pakha may disappear forever over the next few decades. 5. What will we say to our children when they ask why there are no tigers left in the world? ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ 9. Speak ເວ້ົາ - ຄຈູ ດັ ນກັ ຮຽນເປັນຄູ່ ຫຼື ກມຸ່ ລະ 3-4 ຄນົ ເພ່ ືອປະຕບິ ດັ ກດິ ຈະກາໍ ສນົ ທະນາໂດຍ ຜດັ ປ່ຽນກນັ ເວ້ົາກຽ່ ວກບັ ວທິ ີຮກັ ສາປ່າໄມ ້ ແລະ ເປັນຫຍງັ ເຮົາຈ່ງຶ ຮກັ ສາປ່າໄມ.້ - ຄຍູ າ່ ງອອ້ ມຫອ້ ງເພ່ ືອສງັ ເກດ ແລະ ຊວ່ ຍນກັ ຮຽນໃນການປະຕບິ ດັ ກດິ ຈະກາໍ ຂອງ ເຂົາເຈາົ້ . - ຄເູ ອນີ້ ເອົາຕວົ ແທນແຕລ່ ະກມຸ່ ອອກມາໜາ້ ກະດານ ເພ່ ືອເວ້ົາກຽ່ ວກບັ ວທິ ີຮກັ ສາ ປ່າໄມ ້ ແລະ ເປັນຫຍງັ ເຮົາຈ່ງຶ ຮກັ ສາປາ່ ໄມ.້ 10. Write ຂຽນ - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນ ແລະ ລຽງຕວົ ອກັ ສອນໃຫເ້ ປັນຄາໍ ສບັ ໃຫຖ້ ກື ຕອ້ ງ. - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນເຮັດກດິ ຈະກາໍ . - ຄຍູ າ່ ງອອ້ ມຫອ້ ງ ແລະ ສງັ ເກດການປະຕບິ ດັ ກດິ ຈະກາໍ ຂອງນກັ ຮຽນ. - ຄກູ ວດແກໂ້ ດຍເອ້ີນເອົາຄາໍ ຕອບຈາກນກັ ຮຽນແລວ້ ຂຽນໃສກ່ ະດານ. 127

Unit10 The job opportunities ໂອກາດໃນການເຮັດວຽກ Lesson 1 Job application ບດົ ຮຽນທ່ ີ 1 ການສະໝກັ ວຽກ ໃນບດົ ຮຽນນ້ີ ນກັ ຮຽນ ຮຽນກຽ່ ວກບັ ການສະໝກັ ເຮັດວຽກ, ຮຽນຮກູ້ ຽ່ ວກບັ ການຂຽນຊວີ ະ ປະຫວດັ ເພ່ ືອສະໝກັ ວຽກ. Lesson 2 Fill in the form ບດົ ຮຽນທ່ ີ 2 ຕ່ ມື ແບບຟອມ ໃນບດົ ຮຽນນນີ້ ກັ ຮຽນ ສືບຕ່ ໍຮຽນກຽ່ ວກບັ ການຂຽນຊວີ ະປະຫວດັ ແລະ ຕ່ ືມແບບຟອມ. Lesson 3 Job interview ບດົ ຮຽນທ່ ີ 3 ການສາໍ ພາດເຂ້ົາເຮັດວຽກ ໃນບດົ ຮຽນນີ້ ນກັ ຮຽນ ຮຽນກຽ່ ວກບັ ການສາໍ ພາດເຂົ້າເຮັດວຽກ, ຂນັ້ ຕອນໃນການສາໍ ພາດ ແລະ ວທິ ີການໃນການຕາ່ ງໆໃນການສາໍ ພາດ ເວລາຮຽນ: 9 ຊ່ວົ ໂມງ ການກະກຽມ: ກອ່ ນຂນື້ ຫອ້ ງຄຕູ ອ້ ງກະກຽມ: x ຂຽນປະຫວດັ ຕວົ ຢາ່ ງ, ໃບສະໜກັ ເຮັດວຽກ. x ສາ້ ງຄາໍ ຖາມທ່ ີນາໍ ໃຊ້ “Wh”. x ກະກຽມບດົ ສາໍ ພາດຕວົ ຢາ່ ງ. ຈດຸ ປະສງົ : x ໃຫນ້ ກັ ຮຽນ ຮຽນຮກູ້ ຽ່ ວກບັ ການສະໝກັ ເຮັດວຽກ, ສ່ ິງຕາ່ ງໆທ່ ີປະກອບເຂົ້າໃນການ ສະໝກັ ວຽກ ເຊ່ ັນ: ການຂຽນແບບຟອມ, ການຕອບຄາໍ ຖາມໃນການສາໍ ພາດ. 128

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດລະດບັ ຄາດໝາຍ: ຫຼງັ ຈາກຈບົ ບດົ ຮຽນນນ້ີ ກັ ຮຽນສາມາດ x ຂຽນປະຫວດັ ຂອງຕນົ ເອງໄດ້ ແລະ ຮຂູ້ ນັ້ ຕອນໃນການຕ່ ມື ໃບສະໜກັ . x ເຂ້ົາໃຈ ຂນັ້ ຕອນໃນການສາໍ ພາດເຂົ້າເຮັດວຽກ. x ນາໍ ໃຊ້ present perfect simple and quantifiers ( much, many, a little (of), a few, a lot (of) Lesson 1 Job application ບດົ ຮຽນທ່ ີ 1 ການສະໝກັ ວຽກ 1. Vocabulary ຄາໍ ສບັ ໃໜ່ - ກອ່ ນເຂ້ົາສບູ່ ດົ ຮຽນ ຄຖູ າມນກັ ຮຽນວາ່ ຮຫູ້ ຍງັ ແດກ່ ຽ່ ວກບັ ການສະໝກັ ເຮັດວຽກ? ກອ່ ນຈະສະໝກັ ວຽກເຮົາຕອ້ ງເຮັດແນວໃດ? - ຄບູ ອກນກັ ຮຽນເປີດປ້ືມ, ອາ່ ນຄາໍ ສບັ ແລະ ຄວາມໜາຍຂອງຄາໍ ສບັ ທ່ ີຢໃູ່ ນວງົ ຂອບໃນໃຈ. 2. Listen and repeat ຟງັ ແລະ ເວ້ົາຕາມ - ຄອູ າ່ ນຄາໍ ສບັ ໃນວງົ ຂອບ 1-2 ຄງັ້ ,ນກັ ຮຽນເບ່ ິງຄາໍ ສບັ ແລະ ຟງັ ຄອູ າ່ ນ. - ຄອູ າ່ ນຄາໍ ສບັ ຄນື ,ນກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ເວົ້າຕາມ 2-3 ຄງັ້ . - ຄເູ ອີ້ນນກັ ຮຽນຈາໍ ນວນໜ່ ຶງອາ່ ນຄາໍ ສບັ ເທ່ ືອລະຄນົ , ຄນົ ລະ 4-5 ຄາໍ ສບັ . - ຄບູ ອກວທິ ີອອກສຽງໃຫຖ້ ກື ຕອ້ ງ. - ຄພູ ານກັ ຮຽນແປຄວາມໜາຍຂອງຄາໍ ສບັ . 3. Listen and repeat ຟງັ ແລະ ເວົ້າຕາມ - ຄອູ າ່ ນບດົ ສນົ ທະນາ 1ຄງັ້ , ນກັ ຮຽນຟງັ . - ຄຖູ າມເອົາຄວາມໝາຍລວມໂດຍຫຍໍເ້ ປັນພາສາລາວຈາກນກັ ຮຽນ. - ຄູ ແລະ ນກັ ຮຽນຜດັ ປ່ຽນບດົ ບາດກນັ . 129

- ຄຈູ ດັ ນກັ ຮຽນເປັນຄູ່ ເພ່ ືອປະຕິບດັ ກດິ ຈະກາໍ ສນົ ທະນາໂດຍຜດັ ປ່ຽນບດົ ບາດກນັ . - ຄຍູ າ່ ງອອ້ ມຫອ້ ງເພ່ ືອສງັ ເກດ ແລະ ຊວ່ ຍນກັ ຮຽນໃນການປະຕບິ ດັ ກດິ ຈະກາໍ ຂອງ ເຂົາເຈາົ້ . - ຄເູ ອ້ນີ ເອົານກັ ຮຽນ 2 ຫຼື 3 ຄູ່ ຢືນຂນຶ້ ຫຼື ອອກມາໜາ້ ກະດານ ເພ່ ືອສະແດງ ບດົ ບາດໃຫໝ້ ໃູ່ ນຫອ້ ງຟງັ ເທ່ ືອລະຄ.ູ່ 4. Read and write (True or False) ອາ່ ນ ແລະ ຂຽນ ຖກື ຫຼື ຜິດ Write (T) for the true and (F) for the false statements ຂຽນ (T) ສາໍ ລບັ ປະໂຫຍກທ່ ີຖກື ແລະ (F) ສາໍ ລບັ ປະໂຫຍກທ່ ີຜິດ. - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນເປັນບກຸ ຄນົ /ຄເູ່ ພ່ ືອຕອບຄາໍ ຖາມ. - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນກວດຄາໍ ຕອບເປັນຄກູ່ ບັ ໝທູ່ ່ ີນງ່ ັ ໃກກ້ ບັ ເຂົາເຈາົ້ . - ຄເູ ອນ້ີ ເອົາຄາໍ ຕອບຈາກຮກັ ຮຽນ. - ຄຂູ ຽນຕາໍ ຕອບໃສກ່ ະດານ ແລະ ອະທິບາຍທ່ ີມາຂອງຄາໍ ຕອບ. ຄາໍ ຕອບ 1. Noy and Bounmee haven’t seen each other since graduation ceremony. (T). 2. Bounmee has already got a job as a full time supervisor at a mining company. (F) (Bounmee hasn’t got, Noy has). 3. It is difficult to find vacant positions advertising every day. (F) (There are many). 4. Bounmee hasn’t been offered any positions yet. (T) 5. Boinmee hasn’t attached his CV when he submitted the application forms. (F) (He has). 6. It is necessary to look at the criteria and qualification requirements when applying for a job. (T) 7. You must attach full curriculum vitae or CV when applying for a job. (T) 130

5. Read and match ອາ່ ນ ແລະ ຈບັ ຄູ່ - ຄຍູ ກົ ຕວົ ຢາ່ ງໃຫນ້ ກັ ຮຽນເບ່ ງິ 1 ຂໍ.້ - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນຄາໍ ສບັ ໃນຖນັ ເບອື້ ງຊາ້ ຍ ແລະ ຄວາມໝາຍໃນຖນັ ເບ້ືອງຂວາ ແລວ້ ຈບັ ຄໃູ່ ຫຖ້ ກື ຕອ້ ງ. - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນເຮັດກດິ ຈະກາໍ . - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນຂຽນຄາໍ ຕອບໃສໃ່ ນປ້ຶມ. ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ - ຄກູ ວດແກໂ້ ດຍເອນ້ີ ເອົາຄາໍ ຕອບຈາກນກັ ຮຽນ ແລະ ຂຽນຄາໍ ຕອບໃສກ່ ະດານ. ຄາໍ ຕອບ: 1. Application form f. ແບບຟອມສະຫມກັ 2. Help i. ການຊວ່ ຍເຫຼືອ 3. Offer a. ສະເໜີໃຫ້ 4. Mention h. ກາ່ ວເຖງິ 5. Attach d. ຕິດຂດັ ຫຼື ແນບເອກະສານ 6. Work experience j. ປະສບົ ການໃນການເຮັດວຽກ 7. Procedure e. ຂນັ້ ຕອນ 8. Appoint b. ແຕ່ງຕງັ້ 9. Public organization g. ອງົ ການຈດັ ຕງັ້ ທ່ ີເປັນຂອງລດັ 10. Vacant position c. ຕາໍ ແໜ່ງຫວາ່ ງ 6. Grammar note ຫຼກັ ໄວຍາກອນ - ຄອູ ະທິບາຍການໃຊ້ present perfect simple tense ແມນ່ ໃຊເ້ ວ້ົາເຖງິ ເຫດ ການທ່ ີເກດີ ຂນຶ້ ໃນອະດດີ ແລະ ສືບຕ່ ໍມຈີ ນົ ເຖງິ ປະຈບຸ ນັ . - ຄອູ ະທິບາຍການໃຊ້ since ແລະ for ຢໃູ່ ນປະໂຫຍກ present perfect simple tense. (ໃນກລໍ ະນໃີ ຊ້ since ໃຫບ້ ອກຈດຸ ເລ່ ມີ ຕນົ້ ຂອງເຫດການ. ຖາ້ ໃຊ້ for ໃຫບ້ ອກໄລຍະເວລາແຕຈ່ ດຸ ເລ່ ມີ ຕນ້ົ ຈນົ ເຖງິ ປດັ ຈບຸ ນັ ). 131

- ຄຍູ ກົ ຕວົ ຢາ່ ງໃຫນ້ ກັ ຮຽນເບ່ ງິ 2-3 ປະໂຫຍກ. - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນໃຫຕ້ ວົ ຢາ່ ງ. 7. Choose and complete ເລອື ກ ແລະ ຕ່ ືມໃຫຄ້ ບົ - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນແຕລ່ ະປະໂຫຍກແລວ້ ຕ່ ມື have , has , since , for ເຂົ້າໃນ ປະໂຫຍກ. - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນແຕລ່ ະປະໂຫຍກ ແລວ້ ຂຽນຄາໍ ຕອບໃສກ່ ະດານ. ຄາໍ ຕອບ 1. She has studied English for five years. 2. Laos and Vietnam have become a member of ASEAN for many years. 3. The king has invested a lot of money to improve transportation. 4. My parents have moved to Vientiane since 1980. 5. Since the end of financial crisis, the average income has increased. 8. Read and answer ອາ່ ນ ແລະ ຕອບ - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນປະຫວດັ ຫຍໍເ້ ປັນກມຸ່ ຫຼື ເປັນບກຸ ຄນົ ກໄໍ ດ.້ - ຫຼງັ ຈາກອາ່ ນແລວ້ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຕອບຄາໍ ຖາມ. - ຄຍູ າ່ ງເບ່ ງິ ນກັ ຮຽນເຮັດກດິ ຈະກາໍ . - ຄກູ ວດແກໂ້ ດຍໃຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນຄາໍ ຖາມ ແລະ ຄາໍ ຕອບເປັນຄ.ູ່ - ຄຂູ ຽນຄາໍ ຕອບໃສກ່ ະດານ. ຄາໍ ຕອບ 1. Where does Soutchai live? Hongkae village in Xayseththa District, Vientiane , Laos. 2. What is his telephone number? 856 21 452480/856 20 55511411. 3. What is his nationality? Lao. 132

4. What languages can Soutchai speak? French and English. 5. Can Soutchai play the guitar? Yes, he can 6. When was Soutchai born? 23rd February 1990. 7. What position does Soutchai want to apply for? Accountant. 8. Can Soutchai Drive? Yes, he can. ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ 9. Read and Write ອາ່ ນ ແລະ ຂຽນ - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນບດົ ຊວີ ະປະຫວດັ ຂໍ້ 8 ຄນື . - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນ ຮຽນຂຽນຊວີ ະປະຫວດັ ຫຍໍຂ້ ອງຕນົ ເອງ. - ຄເູ ອນ້ີ ນກັ ຮຽນແຕລ່ ະຄນົ ອາ່ ນ. (ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຂຽນເປັນວຽກບາ້ ນກໄໍ ດ)້ Lesson 2 Fill in the form ບດົ ຮຽນທ່ ີ 2 ຕ່ ມື ແບບຟອມ ໃນບດົ ຮຽນນນ້ີ ກັ ຮຽນ ຮຽນກຽ່ ວກບັ ການຂຽນຊວີ ະປະຫວດັ ແລະ ຕ່ ືມແບບຟອມ. 1. Vocabulary ຄາໍ ສບັ ໃໜ່ - ກອ່ ນເຂ້ົາສບູ່ ດົ ຮຽນ ຄຖູ າມນກັ ຮຽນວາ່ ຂນັ້ ຕອນໃນການຂຽນຊວີ ະປະຫວດັ ມຫີ ຍງັ ແດ່ ແລະ ນກັ ຮຽນເຄຍີ ຕ່ ືມແບບຟອມມາກອ່ ນບ່ ໍ? - ຄບູ ອກນກັ ຮຽນເປີດປ້ືມ, ອາ່ ນຄາໍ ສບັ ແລະ ຄວາມໜາຍຂອງຄາໍ ສບັ ທ່ ີຢໃູ່ ນວງົ ຂອບໃນໃຈ. 2. Listen and repeat ຟງັ ແລະ ເວົ້າຕາມ - ຄອູ າ່ ນຄາໍ ສບັ ໃນວງົ ຂອບ 1-2 ຄງັ້ , ນກັ ຮຽນເບ່ ິງຄາໍ ສບັ ແລະ ຟງັ ຄອູ າ່ ນ. 133

- ຄອູ າ່ ນຄາໍ ສບັ ຄນື ,ນກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ເວ້ົາຕາມ 2-3 ຄງັ້ . - ຄເູ ອີນ້ ນກັ ຮຽນຈາໍ ນວນໜ່ ຶງອາ່ ນຄາໍ ສບັ ເທ່ ືອລະຄນົ ,ຄນົ ລະ 4-5 ຄາໍ ສບັ . - ຄບູ ອກວທິ ີອອກສຽງໃຫຖ້ ກື ຕອ້ ງ. - ຄພູ ານກັ ຮຽນແປຄວາມໜາຍຂອງຄາໍ ສບັ . 3. Listen and practise ຟງັ ແລະ ເຝິກເວ້ົາ - ຄອູ າ່ ນບດົ ສນົ ທະນາ 1ຄງັ້ , ນກັ ຮຽນຟງັ . - ຄຖູ າມເອົາຄວາມໝາຍລວມໂດຍຫຍໍເ້ ປັນພາສາລາວຈາກນກັ ຮຽນ. - ຄູ ແລະ ນກັ ຮຽນຜດັ ປ່ຽນບດົ ບາດກນັ . - ຄຈູ ດັ ນກັ ຮຽນເປັນຄູ່ ເພ່ ືອປະຕິບດັ ກດິ ຈະກາໍ ສນົ ທະນາໂດຍຜດັ ປ່ຽນບດົ ບາດກນັ . - ຄຍູ າ່ ງອອ້ ມຫອ້ ງເພ່ ືອສງັ ເກດ ແລະ ຊວ່ ຍນກັ ຮຽນໃນການປະຕບິ ດັ ກດິ ຈະກາໍ ຂອງ ເຂົາເຈາ້ົ . - ຄເູ ອ້ີນເອົານກັ ຮຽນ 2 ຫຼື 3 ຄູ່ ຢືນຂນຶ້ ຫຼື ອອກມາໜາ້ ກະດານ ເພ່ ືອສະແດງ ບດົ ບາດໃຫໝ້ ໃູ່ ນຫອ້ ງຟງັ ເທ່ ືອລະຄ.ູ່ 4. Choose and complete ເລອື ກ ແລະ ຕ່ ມື ໃຫຄ້ ບົ - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນຄາໍ ສບັ ທ່ ີຢໃູ່ ນວງົ ຂອບ. - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນເລອື ກເອົາຄາໍ ສບັ ຢໃູ່ ນວງົ ຂອບມາຕມື ໃສຊ່ ວີ ະປະຫວດັ ໃຫຄ້ ບົ ແລະ ຖກື ຕອ້ ງ. - ຄູ ແລະ ນກັ ຮຽນກວດແກນ້ າໍ ກນັ ແລວ້ ຂຽນຄາໍ ຕອບໃສກ່ ະດານ. ຄາໍ ຕອບ 134

VACANCY ANNOUNCEMENT 10 VACANT POSITIONS ARE NOW AVAILABLE. FIRST COME FIRST SERVE! CLOSING DATE 25/5/2009 Personal Information. Mr Title:(1) Male Gender:(2) Thongdy Luanglath First name and family name:(3) 10/7/1981 Date of birth:(4) Luang Prabang Province Province:(5) single Marital status: (6) Lao Nationality: (7) 6/3 Unit 1, Lanexang Avenue Address:(8) 55503812 Telephone:(9) ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ Educational background Further Education: (Vocational Education, College, University, etc.) Name of institution: (10) National University of Laos Certificate/Degree/Major (11) Bachelor of Education From(12): 2000-2005 Computer skills: Please tick (9) ; Microsoft Word ; Excel ; PowerPoint ;Internet/E-mail English: Speaking(13): Excellent Listening: … Good ….. Reading:..Excellent… Writing:..Basic… accountant Required position: (14) night shift Required working time: (15) Note: - Please attach your CV with a 3x4 Photo.  -Women and ethnic groups are encouraged to apply. -English and computer skills are advantages. 135

5. Read and answer ອາ່ ນ ແລະ ຕອບ - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນແບບຟອມສະໝກັ ເຮັດວຽກ. - ຫຼງັ ຈາກນນັ້ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຕອບຄາໍ ຖາມ. - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນຄາໍ ຕອບແລວ້ ຂຽນໃສກ່ ະດານ. ຄາໍ ຕອບ 1. Is Latsamy Duangdy sigle or married? single. 2. When was she born? 4th of October 1985. 3. Where was he born? Vientiane. 4. What is the name of her primary school? Thongkhankham Elementary School. 5. What did she do between 2002-2007 Studied for Bachelor of Engineering in National University of Laos. 6. Can she use a computer? Yes, she can. 7. When did she work for Lao Mining Company? 2007-2008. 8. Where does she live? Dong Dok village. 136

Lesson 3 Job interview ບດົ ຮຽນທ່ ີ 3 ການສາໍ ພາດເຂົ້າເຮັດວຽກ ໃນບດົ ຮຽນນີ້ ນກັ ຮຽນ ຮຽນກຽ່ ວກບັ ການສາໍ ພາດເຂົ້າເຮັດວຽກ. 1. Vocabulary ຄາໍ ສບັ ໃໝ່ - ກອ່ ນເຂົ້າສບູ່ ດົ ຮຽນ ຄຖູ າມນກັ ຮຽນວາ່ ເຄຍີ ຖກື ສາໍ ພາດກຽ່ ວກບັ ສ່ ງິ ໃດສ່ ງິ ໜ່ ຶງບ່ ໍ? ຮຈູ້ ກັ ກດົ ລະບຽບ ຫຼື ຂນັ້ ຕອນການສາໍ ພາດບ່ ໍ? - ຄບູ ອກນກັ ຮຽນເປີດປື້ມ, ອາ່ ນຄາໍ ສບັ ແລະ ຄວາມໜາຍຂອງຄາໍ ສບັ ທ່ ີຢໃູ່ ນວງົ ຂອບໃນໃຈ. ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ 2. Listen and repeat ຟງັ ແລະ ເວົ້າຕາມ - ຄອູ າ່ ນຄາໍ ສບັ ໃນວງົ ຂອບ 1-2 ຄງັ້ , ນກັ ຮຽນເບ່ ງິ ຄາໍ ສບັ ແລະ ຟງັ ຄອູ າ່ ນ. - ຄອູ າ່ ນຄາໍ ສບັ ຄນື , ນກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ເວົ້າຕາມ 2-3 ຄງັ້ . - ຄເູ ອ້ີນນກັ ຮຽນຈາໍ ນວນໜ່ ຶງອາ່ ນຄາໍ ສບັ ເທ່ ືອລະຄນົ , ຄນົ ລະ 4-5 ຄາໍ ສບັ . - ຄບູ ອກວທິ ີອອກສຽງໃຫຖ້ ກື ຕອ້ ງ. - ຄພູ ານກັ ຮຽນແປຄວາມໜາຍຂອງຄາໍ ສບັ . 3. Listen and practise ຟງັ ແລະ ເຝິກເວ້ົາ - ຄອູ າ່ ນບດົ ສນົ ທະນາ 1ຄງັ້ , ນກັ ຮຽນຟງັ . - ຄຖູ າມເອົາຄວາມໝາຍລວມໂດຍຫຍໍເ້ ປັນພາສາລາວຈາກນກັ ຮຽນ. - ຄູ ແລະ ນກັ ຮຽນຜດັ ປ່ຽນບດົ ບາດກນັ . - ຄຈູ ດັ ນກັ ຮຽນເປັນຄູ່ ເພ່ ືອປະຕບິ ດັ ກດິ ຈະກາໍ ສນົ ທະນາໂດຍຜດັ ປ່ຽນບດົ ບາດກນັ . - ຄຍູ າ່ ງອອ້ ມຫອ້ ງເພ່ ືອສງັ ເກດ ແລະ ຊວ່ ຍນກັ ຮຽນໃນການປະຕບິ ດັ ກດິ ຈະກາໍ ຂອງ ເຂົາເຈາ້ົ . - ຄເູ ອນ້ີ ເອົານກັ ຮຽນ 2 ຫຼື 3 ຄູ່ ຢືນຂນຶ້ ຫຼື ອອກມາໜາ້ ກະດານ ເພ່ ືອສະແດງ ບດົ ບາດໃຫໝ້ ໃູ່ ນຫອ້ ງຟງັ ເທ່ ືອລະຄ.ູ່ 137

4. Read and match ອາ່ ນ ແລະ ຈດັ ຄູ່ - ຄຍູ ກົ ຕວົ ຢາ່ ງໃຫນ້ ກັ ຮຽນເບ່ ງິ 1 ຂໍ.້ - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນຄາໍ ສບັ ໃນຖນັ ເບອ້ື ງຊາ້ ຍ ແລະ ຄວາມໝາຍໃນຖນັ ເບ້ືອງຂວາ ແລວ້ ຈບັ ຄໃູ່ ຫຖ້ ກື ຕອ້ ງ. - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນເຮັດກດິ ຈະກາໍ . - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນຂຽນຄາໍ ຕອບໃສໃ່ ນປ້ຶມ. - ຄກູ ວດແກໂ້ ດຍເອ້ີນເອົາຄາໍ ຕອບຈາກນກັ ຮຽນ ແລະ ຂຽນຄາໍ ຕອບໃສກ່ ະດານ. ຄາໍ ຕອບ: 1. Self confidence b. ຄວາມໜນັ້ ໃຈໃນຕວົ ເອງ 2. Extra information f. ຂໍມ້ ນູ ເພ່ ີມເຕີມ 3. Expect j. ຄາດຄະເນ,ຄາດໜາຍ 4. Normal education a. ສະພາບຕາມປກົ ກະຕິ 5. Exhausted g. ເມ່ອື ຍຫຼາຍ,ອອ່ ນເພຍ 6. Pakpasack Technical College h. ວທິ ະຍາໄລເຕັກນກິ ປາກປາສກັ 7. Identity card c. ບດັ ປະຈາໍ ຕວົ 8. Be prepared to accept d. ກະກຽມ 9. Being positive i. ຄດິ ແຕ່ໃນແງດ່ ີ 10. Negative result e. ຜນົ ທ່ ີເປັນລບົ 5. Grammar note ຫຼກັ ໄວຍາກອນ - ຄອູ ະທິບາຍການໃຊ້ How much / How many / a little / a few /. - ຄຍູ ກົ ຕວົ ຢາ່ ງໃຫນ້ ກັ ຮຽນເບ່ ງິ 2-3 ປະໂຫຍກ. - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນໃຫຕ້ ວົ ຢາ່ ງ. 138

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ6. Choose ເລອື ກ - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນເລືອກເອົາຄາໍ ສບັ ຢໃູ່ ນວງົ ຂອບມາຕ່ ືໃສແ່ ຕລ່ ະປະໂຫຍກໃຫສ້ ມົ ບນູ . - ຄໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນແລວ້ ຂຽນຄາໍ ຕອບໃສກ່ ະດານ. ຄາໍ ຕອບ 1. How many subjects do you have to study this year? 2. I could answer only a few questions during my interview. 3. How much money do you need? 4. The interviewers asked me a little personal information. It was very short. 5. Many students cannot pass the examination this semester. 6. I don’t expect much about my interview because I didn’t answer all questions. 7. Read and answer ອາ່ ນ ແລະ ຕອບ - ຄອູ າ່ ນບດົ ເລ່ ືອງ 1 ຄງັ້ , ນກັ ຮຽນຟງັ ແລະ ເບ່ ງິ ປຶ້ມໄປພອ້ ມ. - ນກັ ຮຽນອາ່ ນບດົ ເລ່ ອື ງ ( ອາດຈະໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຝິກອາ່ ນຢໃູ່ ນກມຸ່ ກໄໍ ດ້ ) - ຄເູ ອີ້ນນກັ ຮຽນເທ່ ືອລະຄນົ ອາ່ ນໃຫໝ້ ຟູ່ ງັ ( ຄນົ ລະວກັ ). - ຄຊູ ວ່ ຍນກັ ຮຽນອອກສຽງໃຫຖ້ ກື ຕອ້ ງ ເມ່ອື ນກັ ຮຽນອາ່ ນຜິດ. - ຄບູ ອກໃຫນ້ ກັ ຮຽນອາ່ ນບດົ ເລ່ ອື ງຄນື ອີກ ແລວ້ ຕອບຄາໍ ຖາມ. (ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຕອບດວ້ ຍຕນົ ເອງ ຫຼື ເປັນກມຸ່ ກໄໍ ດ)້ - ຄຍູ າ່ ງອອ້ ມຫອ້ ງ ແລະ ສງັ ເກດການປະຕບິ ດັ ກດິ ຈະກາໍ ຂອງນກັ ຮຽນ. - ຄກູ ວດແກໂ້ ດຍເອ້ີນເອົາຄາໍ ຕອບຈາກນກັ ຮຽນແລວ້ ຂຽນໃສກ່ ະດານ. - ຄພູ ານກັ ຮຽນສະຫຸຼບ ແລະ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນແປຄວາມໝາຍຂອງບດົ ອາ່ ນ ໂດຍຄຊູ ວ່ ຍ ໃນກລໍ ະນທີ ່ ີມຄີ າໍ ສບັ ທ່ ີບ່ ໍຄນຸ້ ເຄຍີ ຫຼື ປະໂຫຍກທ່ ີນກັ ຮຽນແປບ່ ໍຖກື ຕອ້ ງ. 139

ຄາໍ ຕອບ: 1. What do you need to keep in mind when you apply for a job? Application forms and curriculum vitaes are equally important. 2. How long does greeting session take? Ten seconds. 3. What types of questions does the interviewee need to prepare for answering? WH questions. 4. What should interviewees do in order to answer well during the interview? The interviwees should answer the same and relevant information as it has been filled in the application form and CV. 5. What can impess the interviewers? Dressing well and good looking 6. Who are invited to the interview? Short- listed candidates. 7. What is the second part of the interview? Introduction. 8. Why do you need to apply for jobs in many different organizations at the same time? Because you will have more chance to get a job. ບດົ ແປສາໍ ລບັ ຄູ ເຄັດລບັ ສາໍ ລບັ ການສາໍ ພາດ ເມ່ອື ຕອ້ ງການສະໝກັ ວຽກ, ການສາໍ ພາດ, ແບບຟອມໃບສະໝກັ ແລະ ຊວີ ະ ປະຫວດັ ມຄີ ວາມສາໍ ຄນັ ເທ່ ົາທຽມກນັ ໃນຂນັ້ ຕອນການຄດັ ເລືອກ. ການສາໍ ພາດເຂ້ົາ ເຮັດວຽກປກົ ກະຕແິ ມນ່ ຂນັ້ ຕອນສດຸ ທາ້ ຍໃນຂນັ້ ຕອນການເລອື ກ ແລະ ສະເພາະຜູ້ 140

ສະໝກັ ທ່ ີຖກື ຄດັ ເລອື ກແລວ້ ເທ່ ົານນັ້ ທ່ ີຈະໄດຖ້ ກື ເອນ້ີ ເຂົ້າສາໍ ພາດ. ຜສູ້ ະໝກັ ທ່ ີໄດຮ້ ບັ ການຕດິ ຕ່ ໍຕອ້ ງມກີ ານຕຽມເພ່ ືອໃຫສ້ າໍ ພາດໄດດ້ .ີ ນຄ້ີ ເື ຄັດລບັ ບາງຢາ່ ງ ແລະ ການປະຕບິ ດັ ໂດຍທ່ວົ ໄປທ່ ີມກີ ານນາໍ ໃຊໃ້ ນລະ ຫວາ່ ງການສາໍ ພາດ. ການສາໍ ພາດແມນ່ ເລ່ ມີ ຕນົ້ ດວ້ ຍການທກັ ທາຍເຊ່ ງິ ຕາມປກົ ກະຕິ ຈະໃຊເ້ ວລາປະມານສບິ ວນິ າທີ. ຈາກນນັ້ ກຈໍ ະເປັນເວລາຂອງຜສູ້ າໍ ພາດ ຫຼື ຜທູ້ ່ ີຖກື ສາໍ ພາດແນະນາໍ ຕນົ ເອງ. ຫຼງັ ຈາກຂນັ້ ຕອນທາໍ ອດິ ຂອງການທກັ ທາຍ ແລະ ພາກ ສວ່ ນທ່ ີສອງ ຂອງການແນະນາໍ ຕວົ ເອງແລວ້ ຕາມປກົ ກະຕຕິ ອ້ ງຕາມມາດວ້ ຍ ພາກ ສວ່ ນການສາໍ ພາດແທຈ້ ງິ . ພາກສວ່ ນທີສາມເປັນສວ່ ນທ່ ີສາໍ ຄນັ ທ່ ີສດຸ ເຊ່ ງິ ເວ້ົາເຖງິ ປະຫວດັ ການສກຶ ສາ, ປະສບົ ການເຮັດວຽກ ແລະ ບນັ ຫາທ່ ີກຽ່ ວຂອ້ ງອ່ ນື ໆ ທ່ ີ ກຽ່ ວຂອ້ ງກບັ ຂມໍ້ ນູ ຢໃູ່ ນປະຫວດັ ແລະ ແບບຟອມໃບສະຫມກັ . ມນັ ເປັນສ່ ິງສາໍ ຄນັ ທ່ ີ ຈະຕຽມໃນການຕອບຄາໍ ຖາມ WH questions ຕວົ ຢາ່ ງ: ເຈາ້ົ ເຮັດຫຍງັ ຢສູ່ ະຖາບນັ ຂອງເຈາົ້ ກອ່ ນໜາ້ ນ?ີ້ ໄດຮ້ ບັ ເງນີ ເດອື ນເທ່ ົາໃດ? ເຈາົ້ ສະເໜີເງນິ ເດອື ນເທ່ ົາໃດ ຖາ້ ຫາກເຈາົ້ ໄດເ້ ຮັດວຽກກບັ ບໍລິສດັ ຂອງພວກເຮົາ? ເພ່ ືອໃຫຕ້ ອບຄາໍ ຖາມໃຫໄ້ ດດ້ ີ ຜສູ້ ະ ໝກັ ຄວນຕອບຄກື ນັ ກບັ ຂໍມ້ ນູ ທ່ ີໃສໄ່ ວໃ້ ນແບບຟອມໃບສະໝກັ ແລະ ຊວີ ະປະຫວດັ . ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ ມອີ ີກຫຼາຍໆຢາ່ ງ ທ່ ີຜສູ້ ະໝກັ ຕອ້ ງຮກູ້ ອ່ ນຈະເຂົ້າສາໍ ພາດ. ກອ່ ນອ່ ນື ຜສູ້ ະໝກັ ຕອ້ ງແຕງ່ ຕວົ ໃຫສ້ ພຸ າບ ເພາະວາ່ ການແຕງ່ ກາຍສພຸ າບສວຍງານສາມາດສາ້ ງຄວາມ ປະທບັ ໃຈໃຫແ້ ກຜ່ ສູ້ າໍ ພາດ. ອນັ ທີສອງຈະຕອ້ ງມກີ ານສ່ ືສານສາຍຕາກບັ ເຂົາເຈາ້ົ ໃນ ລະຫວາ່ ງການສາໍ ພາດ. ສ່ ິງສດຸ ທາ້ ຍທ່ ີຄວນເອົາໃຈໃສແ່ ມນ່ ຄວນຈະສະໝກັ ຫຼາຍອງົ ການຈດັ ຕງັ້ ແຕກຕາ່ ງກນັ ໃນເວລາດຽວກນັ ເຫດຜນົ ກຍໍ ອ້ ນວາ່ ຈະມໂີ ອກາດຫຼາຍທ່ ີ ຈະໄດວ້ ຽກ ຖາ້ ຫາກວາ່ ສະໝກັ ຫຼາຍກວາ່ ໜ່ ຶງອງົ ການຈດັ ຕງັ້ . 8. Write ຂຽນ - ນກັ ຮຽນອາ່ ນຄາໍ ສບັ ແລະ ສາໍ ນວນທ່ ີຢໃູ່ ນວງົ ຂອບ. - ຈດັ ລຽງຄາໍ ສບັ ແລະ ວະລີໃສຂ່ ໍມ້ ນູ ຊອກຫາວຽກໃຫຖ້ ກື ຕອ້ ງ. - ຄູ ແລະ ນກັ ຮຽນກວດແກນ້ າໍ ກນັ ແລວ້ ຂຽນໃສກ່ ະດານ. 141

ຄາໍ ຕອບ 1. Read vacancy announcement 2. Personal information 3. Education and training 4. Work experience / personal skill 5. Photograph 6. diploma 7. deadline 8. short-listed candidates 9. greeting 10. introduce 11. contacted 142